Begroting 2023 (3 boekwerk)

0

-50

Gebiedsontwikkeling N269

0

-50

Saldi begroting 2023-2026

7.915

6.706

-150

-50

-1.210 -1.133 -1.023

-823

Mutaties collegeprogramma Project verbetering bouwproces Zie voor een nadere toelichting activiteit 3 van dit thema.

24

Onderzoek naar toekomstige aankoop gronden De druk op de woningmarkt is hoog. Daarom gaan we via in- en uitbreidingsplannen door met bouwen van koop- en huurwoningen voor de doelgroepen zoals we die benoemden in de Woonvisie. Binnen het proces van de Omgevingsvisie zoeken we verder naar nieuwe locaties. Vanaf 2024 zullen we hier extra op inzetten. Hiervoor is € 150.000 per jaar benodigd in de jaren 2024 en 2025. Woonzorgvisie opstellen Zie voor een nadere toelichting activiteit 1 van dit thema. Kaderstelling o.m. andere woonvormen, zelfbewoning, dorps bouwen Zie voor een nadere toelichting activiteit 1 van dit thema. Uitvoeringsprogramma Centrumvisie (1e deel) Zie voor een nadere toelichting activiteit 7 van dit thema. Gebiedsontwikkeling N269 Zie voor een nadere toelichting activiteit 8 van dit thema.

Thema 2

Verkeer en vervoer

Onze ambities Een toegankelijk en veilig openbaar gebied voor alle inwoners. We hebben de maatregelen voor het vergroten van de verkeersveiligheid onder andere opgenomen in het Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en in het Parkeerbeleidsplan. Ook in de centrumvisie zijn verkeersveiligheid en toegankelijkheid belangrijke onderwerpen. Daarnaast streven we naar een weginrichting die de verkeersveiligheid verhoogd. Bijzonder aandachtspunt is de toegankelijkheid van voetpaden en fietspaden. We voeren de werkzaamheden hoofdzakelijk uit door ‘werk met werk’ met werk te maken, waarbij reconstructies van wegen - of onderhoud aan wegen en riolering - tegelijkertijd een kans bieden om de verkeersveiligheid te optimaliseren. Activiteiten in 2023 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2023 uitvoeren. Ambitie 1: zorgen voor een toegankelijk en veilig openbaar gebied 1. Uitwerken alternatieve routes landbouwverkeer De afgelopen jaren heeft het Team Landbouwverkeer gewerkt aan de eerste stappen op weg naar een sluitend netwerk van alternatieve routes om de dorpskern heen. Dat netwerk omvat vier kwadranten. In 2023 - na het doorlopen van de planologische procedures - weten we of we kunnen starten met de aanleg van de alternatieve routes in het noordwestelijk en zuidwestelijk kwadrant. In 2021 stelde uw raad het tracé voor beide westelijke kwadranten vast.

Ook zetten we in 2023 verdere stappen voor het zuidoostelijk kwadrant (van kluifrotonde Diessenseweg in Hilvarenbeek tot rotonde bij De Mierbeek in Esbeek). Die stappen zijn afhankelijk van de uitkomst van het experiment om landbouwvoertuigen toe te staan op de provinciale weg N269. Op basis van die uitkomst besluiten we samen met de provincie of dit een definitieve oplossing kan zijn. Verder vervolgen we in 2023 het onderzoek naar de mogelijkheden voor het noordoostelijk kwadrant. We bekijken de optie om gebruik te maken van de betonbaan - parallel aan de provinciale weg - en de mogelijkheden om ook in dit kwadrant landbouwverkeer toegang te geven tot de provinciale 25

weg. Als gevolg van een wetswijziging is het wellicht mogelijk om de voertuigen met een bepaalde snelheid toe te laten. 2. Autoluw of autovrij maken Hoge Zij In 2023 maken we de Hoge Zij autoluw of autovrij. Hierbij gebruiken we de resultaten en ervaringen uit eerder onderzoek naar mogelijke afsluitingsvormen en het experiment met het tijdelijk afsluiten. De kosten hiervoor bedragen € 50.000. Deze maatregel maakt ook onderdeel uit van de Centrumvisie. Ambitie 2: het ontwikkelen van een nieuwe mobiliteitsvisie 3. Ontwikkelen nieuw mobiliteitsbeleid In 2023 gaan we ons mobiliteitsbeleid vernieuwen. Hiermee komt het huidige Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) te vervallen. Verduurzaming krijgt hierin ook een rol. Bij de ontwikkeling van het nieuwe beleid betrekken we inwoners, ondernemers, gemeenteraad en andere belangrijke stakeholders. Aan het nieuwe beleid koppelen we een uitvoeringsprogramma, waarbij de benodigde financiele middelen op een later moment worden voorgelegd. Het maken van het nieuw beleid kost € 25.000. 4. Ontwikkelen nieuw parkeerbeleid In 2023 gaan we ons parkeerbeleid vernieuwen. Hiermee komt ons huidige parkeerbeleidsplan te vervallen. Het parkeerbeleid krijgt een plaats in het nieuwe mobiliteitsbeleid. Voor het onderdeel van de parkeernormen gaan we een aparte nota opstellen.

We merkten dat initiatiefnemers het lastig vonden om de parkeernormen in ons huidige parkeerbeleid te vinden. Met het verwerken van de parkeernormen in een nota zorgen we voor een gebruiksvriendelijker document. Hierbij wordt ook het parkeren in het centrum meegenomen en de beschikbare openbare parkeerplaasten. 5. Ontwikkelen nieuw Laadpalenbeleid elektrische voertuigen In 2023 gaan we ons oplaadpuntenbeleid voor elektrische voertuigen vernieuwen. In 2014 hebben we gezamenlijk met de gemeenten in de regio Hart van Brabant het huidige oplaadpuntenbeleid opgesteld. In 2023 gaan we wederom in samenwerking met de regio Hart van Brabant het nieuwe oplaadpuntenbeleid opstellen. Dit heeft samenhang met het thema duurzame mobiliteit. 6. Mostaert Bij de Mostaert in Esbeek heeft de coöperatie Esbeek de leiding in het proces. Op dit moment zijn er geen middelen opgenomen voor de uitvoering van deze ontwikkeling. De gemeente heeft nu alleen een faciliterende rol. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk.

26

Verkeer en vervoer ( x € 1.000)

Lasten

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.444

Baten Saldo 2023 36

-1.408

2024

2025

2026

-1.459

-1.463

-1.486

-1.463

-1.486

Mutaties collegeprogramma Mobiliteitsbeleid vernieuwen (inclusief duurzaamheid) Afsluiten of autoluw maken Hoge Zij

25

-25

50

-50

Beleidsplan openbare verlichting actualiseren Saldi begroting 2023-2026

1.519

36

0

-10

-1.483

-1.469

Mutaties collegeprogramma Mobiliteitsbeleid vernieuwen (inclusief duurzaamheid) Voor een nadere toelichting zie activiteit 4 van dit thema. Afsluiten of autoluw maken Hoge Zij Voor een nadere toelichting zie activiteit 3 van dit thema. Beleidsplan openbare verlichting actualiseren Ondanks het feit dat de geldigheidsduur van het beleidsplan is verstreken, biedt het meer dan voldoende handvaten om de ingeslagen weg voort te zetten om conventionele verlichting te vervangen door onderhoudsvriendelijke en energiezuinige duurzame ledverlichting. We zijn wel voornemens om het beleidsplan te herzien in 2024. Kosten hiervoor bedragen €10.000.

Thema 3

Openbare ruimte

Onze ambities Behouden en versterken van het groene karakter. Dat is wat we willen bereiken. Het is ook één van de ambities uit de toekomstagenda HLVRNBK2030 en het Samenlevingsakkoord 2022-2026. We vinden het belangrijk om biodiversiteit in onze openbare ruimte te hebben. We stimuleren dat inwoners hun kennis en kunde inzetten om de leefbaarheid te behouden en te bevorderen. We moeten zuinig zijn op onze zandpaden en bermen. Ze bieden leefruimte aan vogels, kleine zoogdieren, insecten, bloemen en planten. We beschermen cultuurhistorisch waardevolle zandpaden en zetten ons in voor een verantwoord en gifvrij bermbeheer langs de paden. Meer over onderhoud van openbaar groen, openbare verlichting of speeltoestellen in de openbare ruimte leest u in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Activiteiten in 2023 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2023 uitvoeren. Ambitie 1: Behouden en versterken groene karakter van onze gemeente 1. Versterken dorpshart van elke kern In het Samenlevingsakkoord kunnen we lezen dat het dorpshart van elke kern belangrijk is. En dat we aandacht moeten hebben om dit te versterken. Bij onze reguliere onderhoudswerkzaamheden zullen we hier rekening mee houden en daar waar we werk met werk kunnen maken zullen we deze centra

27

mooier en veiliger maken. In 2023 houden we de plannen tegen het licht. En vanaf 2024 kan met de uitvoering begonnen worden, waarbij het uitgangspunt is dat we proberen werk met werk te maken. Voor deze werkzaamheden kan het incidenteel door de raad ter beschikking gestelde budget van € 80.000 worden ingezet (amendement A-08 dd. 11-11-2021). 2. Verbinden kernen met wandelpaden Ook houden we de open groene ruimtes rondom onze kernen in stand. In 2023 zullen verder gaan met het verbinden van de kernen met wandelpaden zodat inwoners en toeristen kunnen genieten van de natuur in het buitengebied. Naast natuurbeleving draagt dit ook bij aan de gezondheid van onze inwoners. 3. Uitvoeren beleidskader bomen Om een gezonde en groene leefomgeving in Hilvarenbeek te behouden én verder te ontwikkelen, kijken we kritisch naar ons huidige bomenbestand. Er is vanaf 2023 budget beschikbaar om één procent van ons bomenbestand te vervangen, wat neer komt op 75 bomen. De meest urgente - onveilige gevallen komen hierbij als eerste aan bod. Elke gekapte boom vervangen we vervolgens door minimaal één andere boom. Naast het vervangen van bomen planten we ook nieuwe bomen voor het vergroenen van onze leefomgeving en het verhogen van de biodiversiteit. Het uitgangspunt bij de aanplant van bomen is dat iedere boom op een veilige manier zijn soorteigen grootte moet kunnen bereiken.

Wanneer dit niet mogelijk is, wordt de boom op een andere locatie aangeplant. Op deze manier voeren we een duurzaam en realistisch boombeheer en voorkomen we onveilige situaties, frustraties en extra onderhoudskosten in de toekomst. Budget hiervoor is opgenomen in de begroting. 4. Maaien bermen en sloten Het bestek voor het maaien van bermen en sloten loopt af. We zijn voornemens om een nieuw bestek op de markt te zetten. We zijn deelnemer in het project “kleine kringloop”. Hierbij wordt het slootmaaisel en het bermgras aangewend voor verbetering van landbouwgronden. Met deze methodiek besparen we jaarlijks op de stortkosten van maaiafval. De besparing van € 10.000 op de stortkosten is al in de begroting verwerkt. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Openbare ruimte ( x € 1.000)

Lasten

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.678

Baten Saldo 2023 62

2024

2025

2026

-1.615

-1.595

-1.597

-1.599

0

-30

-1.615

-1.625

-1.597

-1.599

Mutaties collegeprogramma Opstellen groenbeleidsplan en zandpadenplan Saldi begroting 2023-2026

1.678

62

28

Mutaties collegeprogramma Opstellen groenbeleidsplan en zandpadenplan Het Samenlevingsakkoord geeft aan dat groen belangrijk is voor onze gemeente. En dat de zandpaden die we hebben moeten worden gekoesterd. In 2024 gaan we het beleid herzien voor het Groenbeleidsplan en het Zandpadenplan. Totaal kosten deze twee plannen circa € 30.000.

Thema 4

Milieu

Onze ambities Binnen dit thema staat duurzaamheid centraal. We zien duurzaamheid als rode draad door allerlei ontwikkelingen en activiteiten heen. We formuleren eerst een integraal beeld op de stand van zaken, vervolgens een ambitie en dan een concreet uitvoeringsplan. We kijken integraal naar het onderwerp duurzaamheid, want er is samenhang met de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS), Global Goals, brede welvaart en het sociaal domein. Het beslaat de transitie op diverse disciplines, als energie, warmte, grondstoffen, klimaat, water en mobiliteit. We moeten rekening houden met beleid van bovenaf en externe factoren, maar gaan lokaal realistisch aan de slag met mogelijkheden die er zijn. Activiteiten in 2023 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2023 uitvoeren. Ambitie 1: Vergroten klimaatbestendigheid Hilvarenbeek 1. Actualiseren paraplunota duurzaamheid Het thema duurzaamheid loopt als rode draad door allerlei ontwikkelingen en activiteiten heen. In 2023 actualiseren we de paraplunota Duurzaam Hilvarenbeek. Hierin beschrijven we de manier waarop we werken aan een duurzame gemeente, met aandacht voor de kwaliteiten van onze zes kernen, ons landschap, de economie en de samenleving. Doelstellingen 2030 zijn: 25 % van alle woningen in Hilvarenbeek duurzaam verwarmd; 49% hernieuwbare energie; (in 2025) max 30 kg restafval per inwoner per jaar.

In 2050 zijn we energieneutraal, groen, klimaatbestendig, schoon en circulair (grondstoffen gebruiken we steeds opnieuw). Eerst brengen we de huidige stand van zaken in beeld. Daarna bepalen we onze ambitie en maken we een concreet uitvoeringsplan. We kijken integraal naar het onderwerp duurzaamheid, want er is samenhang met de uitvoering van Klimaatakkoordtaken, Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS), Global Goals, brede welvaart en het sociaal domein. De overgang naar duurzaam omgaan met energie, warmte, grondstoffen, klimaat, water en mobiliteit komen aan bod. We houden rekening met beleid van bovenaf en externe factoren, maar gaan lokaal realistisch aan de slag met mogelijkheden die er zijn. 2. Uitvoeren Klimaatakkoord Het Rijk en decentrale overheden spraken af zich op tijd aan te passen aan de (versnelde) klimaatverandering om schade te beperken en kansen te pakken. In het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is de ambitie opgenomen dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht en dat alle sectoren vanaf 2020 klimaatbestendig handelen. De uitvoering van het Klimaatakkoord is een complexe en grote opgave. Voor de uitvoering krijgen ook de decentrale overheden veel verantwoordelijkheid. Concreet zorgt de uitvoering van het Klimaatakkoord in onze gemeente nu al voor meer werk dan past binnen de beschikbare uren van het team.

De aanpak om de gebouwde omgeving te verduurzamen (ook eigen vastgoed), communicatie en de ontwikkeling van energiehubs (centra voor duurzame opwek) vragen veel inzet. Bij dat alles is energie-armoede een thema dat nu direct veel aandacht en inzet vraagt. De beschikbare middelen

29

van het Rijk zijn nog onduidelijk, maar we gaan al wel aan de slag. Voor het uitvoeren van de Klimaatakkoordtaken stellen we voor € 60.000 beschikbaar te stellen voor 2023 en € 80.000 per jaar voor de jaren 2024 en 2025. De uit te voeren werkzaamheden worden afgestemd in regionaal verband. 3. Uitvoeren klimaatprojecten vanuit de REKS De komende jaren gaan we in regionaal verband aan de slag met kansrijke projecten die de negatieve gevolgen van de klimaatontwikkeling afzwakken. Zoals het verduurzamen van bedrijventerreinen, waterbuffers aanleggen, de bodem weerbaarder maken en bodemleven stimuleren. Verschillende belanghebbenden kunnen deze projecten opstarten of eraan deelnemen. Als gemeente hebben we de ene keer een actieve rol en de andere keer een passieve rol, afhankelijk van het project. In februari 2022 is het Riool- en Waterprogramma voor de periode 2022-2026 vastgesteld en projecten (deels) worden gefinancierd uit de rioolheffing. Er is bij de budgetreservering uitgegaan van een cofinanciering van 50% aan de hand van de Impulsregeling Klimaatadaptatie en andere subsidies. Deze gelden zijn nog niet zeker gesteld. De budgetten die gereserveerd zijn, zijn gericht op de organisatie van de overlegtafels in 2023. Afhankelijk van de inventarisatie die daarin gedaan wordt, wordt vanaf 2024 budget aangevraagd voor de uitvoering van de fysieke maatregelen.

Aan de overlegtafels nemen plaats initiatiefnemers, stakeholders, gemeente en andere betrokkenen. 4. Regionaal Publiek Ontwikkel Bedrijf vanuit de REKS Gemeenten in Regio Hart van Brabant en de provincie Noord-Brabant willen samenwerken aan een Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf (RPO) voor de ontwikkeling van wind- en zonneparken in de regio. Het bedrijf geeft uitvoering aan de energie- en klimaatopgaven en kijkt breed naar alle maatschappelijke belangen in het gebied, bijvoorbeeld op het gebied van recreatie, natuurbeheer of energieopslag. In de raadscyclus van november/december leggen we u een raadsvoorstel voor waarin we u vragen uw wensen en bedenkingen mee te geven over deelname aan het RPO. Daarnaast vragen we u om een besluit te nemen over de investering. De lasten hebben we nu niet in onze begroting vertaald. 5. Uitvoeren programma Klimaatmakers Hilvarenbeek 2022-2026 In 2023 gaan we verder met kleine maatregelen (zoals bijvoorbeeld stoeptegel eruit en plantje erin) die we al eerder uitgevoerd hebben in het kader van het programma Klimaatmakers Hilvarenbeek. Dit programma is in 2018 opgestart om onze inwoners bewust te maken van de effecten van extreme weersomstandigheden. Om samen met inwoners onze gemeente klimaatbestendiger én dus duurzamer te maken, zijn niet altijd grote, dure maatregelen nodig. Kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken.

Dat is het idee achter Klimaatmakers. 6. Uitvoeren Transitievisie Warmte De Transitievisie Warmte (TVW) die in februari 2022 is vastgesteld, beschrijft de eerst stappen naar een aardgasvrije gemeente. De komende jaren stimuleren en ondersteunen we inwoners om energie te besparen en hun huizen te verduurzamen. Dat doen we via communicatie en geven van informatie, door gesprekken te voeren in de buurt over collectieve maatregelen en door het voorkomen van energiearmoede. De aanpak vraagt om een zorgvuldig proces en extra capaciteit. Daarom huren we een (parttime) projectleider in voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte . Dit kost ons voor de tweede helft van 2023 € 40.000 en voor de jaren 2024 en 2025 € 80.000 per jaar. Ambitie 2: Van afval naar grondstof 7. Vaststellen nieuw grondstoffenbeleid In 2023 ontwikkelen we nieuw grondstoffenbeleid dat op 1 januari 2024 in moet gaan. Kosten hiervoor zijn € 35.000 We betrekken hierbij uw raad, commissieleden, bewoners en ondernemers via een

30

participatietraject. Nadat de besluitvorming heeft plaats gevonden (maart/april 2023) houden we een Europese aanbestedingsprocedure om een nieuwe contractpartner te vinden voor de huis-aanhuisinzameling van restafval, GFT en PMD en voor lediging van ondergrondse containers voor restafval en glas. Vervolgens implementeren we het vastgestelde beleid en communiceren we erover. We voeren het nieuwe beleid gefaseerd in om huishoudens te laten wennen aan de nieuwe ontwikkelingen en bereidheid te creëren het inzamelgedrag aan te passen. We zetten in om de kostenstijging zoveel als mogelijk te beperken Daarnaast zullen we in 2023 ook een aanbestedingsprocedure doorlopen voor de inzameling van oud papier en karton. En verder zullen we een start maken met een aanbestedingsprocedure voor de exploitatie van de milieustraat. De totale kosten voor de drie aanbestedingsprocedures worden geraamd op € 40.000. De kosten voor het maken van het grondstoffenbeleid en de aanbestedingsprocedures, in totaal € 75.000 dekken we door een onttrekking aan de voorziening afvalstoffenheffing. Ambitie 3: Transitie bodem naar Omgevingswet 8. Nota bodembeheer 2023-2033 In april 2022 is er gestart met het opstellen van de “Nota bodembeheer 2023-2033”. De nota zal naar verwachting eind 2022 worden vastgesteld door de raad.

De reden voor het aanpassen van de nota is enerzijds de komst van de Omgevingswet en anderzijds het feit dat onze Nota Bodembeheer in 2023 verloopt. De Nota Bodembeheer is een praktische richtlijn voor het omgaan met vrijkomende grond en baggerspecie en geeft invulling aan het grondstromenbeleid. In 2023 gaan we (OMWB) grondtransporten toetsen aan het nieuwe beleid 9. Gevolgen Omgevingswet voor bodem (sanerings)taken Met inwerkingtreding van de Omgevingswet (vermoedelijk) op 1 januari 2023 verschuift de bevoegdheid voor de bodem (sanerings)taken van de provincie naar gemeenten. Daarnaast komen er nieuwe bodemtaken bij zoals meldingen voor graafwerkzaamheden. De drie Brabantse omgevingsdiensten voeren samen met vertegenwoordigers van gemeenten en provincie het project ‘Transitie bodem naar Omgevingswet’ uit. De kosten extra kosten die wij aan de Omgevingsdienst gaan betalen worden vermoedelijk gedekt door een vergoeding van het Rijk. Dit zal € 20.000 extra kosten met zich meebrengen per jaar. Als hier meer duidelijkheid over is verwerken we dit in het eerstvolgende P&C-document. Ambitie 4: Werken aan een gezonde, loodvrije openbare ruimte 10. Inventariseren risicolocaties bodemverontreinigingen met lood We nemen deel aan het project Diffuus bodemlood van de provincie Noord-Brabant.

Diffuus bodemlood is de term voor bodemverontreinigingen met lood die geen duidelijke kern of begrenzing hebben. Het project heeft als doel om te bepalen of en waar openbare (speel)locaties zijn met gezondheidsrisico’s door blootstelling aan lood. Deelname biedt de mogelijkheid van bodemonderzoek en het treffen van maatregelen door de provincie. Samen met een aantal andere gemeenten hebben we voor de uitvoering van dit project de hulp ingeroepen van de OMWB. De kosten hiervoor zijn €10.000 in 2023. Ambitie 5: Duurzaam ondernemen 11. Verkennen mogelijkheden verduurzamen bedrijventerreinen In 2023 starten we met een verkenning naar de mogelijkheden voor het verduurzamen van bedrijventerreinen. Deze verkenning omvat het ophalen van de behoefte vanuit het bedrijfsleven, de mogelijkheden die er liggen in de openbare ruimte en het stellen van kaders over wat we wel en niet

31

willen doen. Dit doen we in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, Ondernemend Hilvarenbeek en Midpoint Brabant. Nadat we de verkenning hebben afgerond bepalen we een aanpak voor het vervolg om uiteindelijk te komen tot een zogenoemde Green Deal. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Milieu ( x € 1.000)

Lasten Baten Saldo 2023 2024 2025 2026

Saldi uitvoering bestaand beleid

3.666 3.566

-100 -100

-25

-25

Mutaties voorjaarsnota(+) 2022 Autonome ontwikkelingen Bodemtaken (knop 5)

35

0

-35

-35

-35

-35

0

0

0

0

-75

-75

Taakstellingen Risicovol en duurzaam investeren in zonneparken (knop 28) Mutaties collegeprogramma Maken grondstoffenbeleid

35

-35

Diverse aanbestedingsprocedures afval (o.a. milieustraat, papier en inzameling hh afval)

40

-40

Dekking voorziening afvalstoffenheffing

75

75

Uitvoering Klimaatakkoord

60

-60

-80

-80

Projectleiding Transitie Visie Warmte

40

-40

-80

-80

10

-10

0

0

0

-245 -295

-295

-135

Overige mutaties begroting 2023 Inventariseren risico-locaties betreft bodemverontreinigingen met lood Saldi begroting 2023-2026

3.886 3.641

Mutaties voorjaarsnota(+) 2022 Autonome ontwikkelingen Bodemtaken (knop 5) Bodemtaken zijn overgeheveld van de provincie naar de gemeente zonder voldoende financiële bijdragen. Initiatiefnemers in onze gemeente moeten wij wettelijk voorzien van alle grondgegevens die beschikbaar zijn. Met het grote bouwvolume de komende jaren is hier een halve fte per jaar mee gemoeid; kosten per jaar € 35.000. De Nota Bodembeheer dateert uit 2013 en dient herzien te worden. Hiervoor zullen we een adviesbureau inschakelen. De kosten worden geraamd op € 40.000.

32

Taakstellingen Taakstelling risicovol en duurzaam investeren in zonneparken (knop 28) De taakstelling van structureel € 75.000 per jaar vanaf 2025 zal niet gehaald worden. De taakstelling houdt in dat we rendement moeten halen uit het aanleggen van zonnevelden op eigen gronden of participeren in een deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf (RPO). Onze deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf zou op termijn het bedrag van de taakstelling (of een deel daarvan) moeten opleveren. We hebben intussen een intentieovereenkomst voor deelname aan het RPO ondertekend. Bij beide onderdelen is het nog zeer onzeker wanneer er rendement gemaakt kan gaan worden. Het voorstel is om de taakstelling te schrappen en later te bezien in welk jaar rendement gemaakt kan worden. En dit dan vervolgens op te nemen in de begroting. Overige collegeprogramma Maken grondstoffenbeleid, diverse aanbestedingsprocedures afval en dekking voorziening afvalstoffenheffing Voor toelichting zie activiteit 8 van dit thema. Uitvoering Klimaatakkoord Voor toelichting zie activiteit 2 van dit thema. Projectleiding Transitie Visie Warmte Voor toelichting zie activiteit 6 van dit thema. Overige mutaties begroting 2023 Inventariseren risico-locaties betreft bodemverontreinigingen met lood Voor toelichting zie activiteit 10 van dit thema.

Thema 5

Buitengebied

Onze ambities We staan in ons buitengebied voor lokale veranderopgaven en opgaven voortkomend uit landelijk beleid. Regelgeving over stikstof en (Europese) normen en opgaven voor waterkwaliteit, bodem, klimaat en biodiversiteit spelen een belangrijke rol. We kiezen voor duurzame en gezonde landbouw. We willen perspectief bieden aan economische activiteiten die duurzaam toekomstgericht zijn en in balans met de omgeving. Activiteiten in 2023 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2023 uitvoeren Ambitie 1: balans buitengebied 1. Uitvoeren nulmeting transitie landbouw We kiezen voor duurzame en toekomstbestendige landbouw. Er zijn veel ontwikkelingen gaande rondom de landbouw. Bijvoorbeeld als het gaat over stikstof maar ook over de waterkwaliteit, bodem, klimaat, biodiversiteit en het Schone Lucht Akkoord. Ondanks alle uitdagingen willen we perspectief bieden daar wat het kan. We verkennen eerst de feitelijke huidige situatie op het onderwerp landbouw. Dit doen we met een integrale blik en samen met belanghebbenden. Dat wil zeggen dat we ook kijken naar landbouw in relatie tot eerdergenoemde onderwerpen. We houden daarbij rekening met de lokale en landelijke dynamiek en de gestelde kaders door het Rijk en de provincie. We hebben eerst behoefte aan kennis over wat er speelt. Op basis van een nulmeting bepalen we ambities en vervolgstappen. Deze nulmeting kost € 50.000.

We verwachten dat er meer ondersteuning

33

van de boeren nodig is om de ambities uit het Samenlevingsakkoord en (inter)nationale opgaven waar te maken. Deze ondersteuning kost € 100.000 in 2024. In 2024 willen we ook een landbouwvisie opstellen die € 40.000 kost. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Buitengebied ( x € 1.000)

Lasten

Saldi uitvoering bestaand beleid

115

Baten Saldo 2023 56

-59

2024

2025

2026

-59

-59

-59

-59

-59

Mutaties collegeprogramma Nulmeting transitie landbouw

50

-50

Ondersteuning plattelandsontwikkeling

-100

Opstellen landbouwvisie

-40

Saldi begroting 2023-2026

165

56

-109

-199

Nulmeting transitie landbouw, ondersteuning plattelandsontwikkeling en opstellen landbouwvisie Voor een nadere toelichting zie activiteit 1 van dit thema.

Thema 6

Openbare orde en veiligheid

Onze ambities Inwoners van Hilvarenbeek zijn en voelen zich veilig. Waar nodig treden wij handhavend op om deze situatie te creëren. Dat is waar we ons op richten binnen het thema Openbare orde en veiligheid. We leggen het accent op een veilige fysieke en digitale omgeving voor onze inwoners. Een andere ambitie binnen dit programma betreft het bestrijden van georganiseerde criminaliteit. Hiervoor trekken wij samen op met andere partijen zoals brandweer, politie, geneeskundige hulpdiensten, woonstichting Leystromen en belangenorganen. De gemeente zorgt voor aansturing van en samenwerking met inwoners en organisaties om Hilvarenbeek veilig te krijgen en te houden. Op basis van gedegen analyses, signalen vanuit inwoners en partners in de veiligheidsketen en effectieve monitoring, pakken wij onveiligheid aan. Dat doen we primair lokaal. Waar dat nodig en logisch is, zoeken we regionale samenwerking op. In 2023 gaan wij aan de slag op basis van ons nieuwe Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 dat in samenwerking met de GHO-gemeenten tot stand is gekomen. Dit nieuwe plan wordt later dit jaar nog ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Activiteiten in 2023 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2023 uitvoeren.

34

Ambitie 1: Voortzetten van de revitaliseringsaanpak van recreatieparken 1. Continueren aanpak illegale bewoning van recreatieparken In 2023 continueren we het toezicht op en handhaving van permanente bewoning van recreatiewoningen. Een aantal jaren geleden zijn we gestart met het revitaliseren van recreatieparken. Deze aanpak is succesvol gebleken. Toch blijkt onder andere uit diverse inschrijvingen in de Basis Registratie Personen (BRP) en uit controles, dat er nog steeds sprake is van permanente bewoning van recreatiewoningen. Deze vormen van illegale bewoning dienen zoveel mogelijk ongedaan gemaakt te worden en te blijven. Ambitie 2: Evenementenaanpak verbeteren op gebied van veiligheid, verkeer en geluid 2. Oppakken uitkomsten evaluatie evenementenjaar 2022 In 2023 gaan wij de uitkomsten van de evaluatie van het evenementenjaar 2022 verwerken. Dit gaat gebeuren door onze nieuwe evenementenregisseur. Deze gaat zorgen voor een verdieping van de huidige werkwijze en uitgangspunten. Om daarmee een verbetering te bewerkstelligen op onder andere veiligheid, verkeersafwikkeling, geluid ed. voor alle evenementen. Ambitie 3: Doorontwikkelen gemeentelijke crisisbeheersing 3. Doorontwikkelen crisisorganisatie Regionaal worden plannen gemaakt voor een doorontwikkeling van de gemeentelijke crisisbeheersing. Het gevolg is een verschuiving van taken.

Deze nieuwe werkwijze moet goed worden vertaald naar de Hilvarenbeekse situatie en vervolgens binnen de hele gemeentelijke organisatie geïmplementeerd worden. Ambitie 4: Vergroten (fysieke) veiligheid leefomgeving 4. Beheersbaar maken natuurbranden Het doel binnen de gebiedscommissie Kempische Landgoederen is om natuurbranden beheersbaar te maken. In de gebiedscommissie zitten onder andere deelnemende gemeenten, landeigenaren, brandweer. Daarvoor worden in 2023 maatregelen uitgevoerd zoals brandgangen en extra vijvers. Deze moeten de komende jaren worden uitgevoerd. Denk hierbij aan een communicatieplan dat zich richt op bewustwording bij bezoekers en ondernemers in de bosgebieden. Om dit uit te voeren vragen we jaarlijks € 3.000 voor de jaren 2023, 2024 en 2025. 5. Uitvoeren plan van aanpak cybercrime In 2023 maken we een analyse van de huidige situatie in Hilvarenbeek als het gaat om cybercrime. Op basis daarvan maken we een plan van aanpak. We verwachten dat we in het najaar van 2023 kunnen starten met de uitvoering. Als gemeente hebben wij een belangrijke rol om de digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers te versterken. Dit doen wij door onze inwoners en ondernemers bewust te maken van de gevaren door voorlichtingsbijeenkomsten te organiseren en campagnes te houden in de lokale media.

Om de aanpak uit te voeren vagen we € 5.000 per jaar voor de jaren 2023, 2024 en 2025. 6. Verbeteren bluswatervoorziening In 2023 - met een mogelijke uitloop naar 2024 - leggen we putten aan als bluswatervoorziening. In de Voorjaarsnota 2022 is extra budget beschikbaar gesteld om het bluswatervoorzieningsniveau te verbeteren.

35

Ambitie 5: Ondermijnende criminaliteit verminderen 7. Bewustzijn en weerbaarheid ondermijnende criminaliteit vergroten In 2023 leggen we de focus op het weerbaar maken van onze organisatie en gaan we verder met vergroten van de meldingsbereidheid onder inwoners. Het doel is om een bewuste en weerbare samenleving te creëren. Dat betekent dat inwoners de gemeente of politie weten te vinden bij signalen van potentieel ondermijnende activiteiten of gedrag. Hiervoor moeten inwoners bewust zijn van wat ondermijning is en weten wat zij daar zelf preventief in kunnen doen. Daarnaast dienen al onze medewerkers geschoold te zijn in het herkennen en signaleren van potentieel ondermijnende activiteiten of gedrag. Doel daarvan is inmenging van ondermijnende activiteiten voorkomen en beperken zodat ondermijnende criminaliteit kan worden aangepakt. Om aan deze aanpak uitvoering te kunnen geven vragen we € 3.000 per jaar voor de jaren 2023, 2024 en 2025. Ambitie 6: Wetgeving borgen 8. Herzien toezichts- en handhavingsprocessen bouwactiviteiten Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten de toezichts-en handhavingsprocessen bij bouwactiviteiten worden aangepast aan de Wet kwaliteitsborging.

Het gaat dan om de inrichting van processen, de informatievoorziening, de afspraken met uitvoeringsdiensten, private partijen en de juridische en inhoudelijke aspecten met betrekking tot bouwprocessen. In 2024 volgt na invoering van de Wet Kwaliteitsborging een evaluatie om kosten en baten in beeld te brengen en processen aan te scherpen. Deze verbeterpunten worden in 2025 doorgevoerd. 9. Aanpassen APV (Algemene Plaatselijk Verordening) Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking. De Omgevingswet heeft gevolgen voor de Algemene plaatselijke Verordening van de gemeente Hilvarenbeek omdat die ook regels bevat over de fysieke leefomgeving. We passen de APV hierop aan in 2023. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk.

36

Openbare orde en veiligheid ( x € 1.000)

Lasten Baten Saldo 2023

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.528

97

Verbeteren bluswatervoorziening (knop 4)

15

0

Evenementencoördinator (knop 7) Aanschaf dienstvoertuig BOA Buitengebied (knop 8)

2024

2025

2026

-1.431 -1.431 -1.430 -1.430

Mutaties voorjaarsnota(+) 2022 Autonome ontwikkelingen -15

-15

-15

-15

40

-40

-40

0

0

11

-11

-11

-11

-11

Natuurbranden beheersbaar maken

3

-3

-3

-3

Uitvoering plan van aanpak cybercrime

5

-5

-5

-3

Ondermijning (bewustzijn en weerbaarheid ondermijnende criminaliteit vergroten)

3

-3

-3

-3

Mutaties collegeprogramma

Saldi begroting 2023-2026

1.605

97

-1.508 -1.508 -1.465 -1.456

Mutaties voorjaarsnota(+) 2022 Autonome ontwikkelingen Verbeteren bluswatervoorziening (knop 4 voorjaarsnota, zie ook activiteit 6 van deze begroting) Conform de Wet op de Veiligheidsregio’s zijn gemeenten eindverantwoordelijk voor de (openbare) bluswatervoorziening. De drie Brabantse Veiligheidsregio’s hebben hiervoor beleidsregels opgesteld, die in juli 2016 zijn vastgesteld door de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. De Brandweer Midden- en West-Brabant heeft vorig jaar onderzoek gedaan naar de bluswatervoorziening in de gemeente Hilvarenbeek. Daaruit blijkt dat de voorziening in bepaalde gebieden hiaten kent ten opzichte van de standaarden uit de beleidsregel. De brandweer realiseert zich dat het onmogelijk is om al deze hiaten gelijktijdig aan te pakken en dat er een gradatie is aan te brengen in de ernst van de hiaten. We schatten de totaalinvestering in op € 250.000. Dit leidt indicatief tot structurele lasten van € 15.000 per jaar. De lasten bestaan uit afschrijvingslasten over een periode van 25 jaar, rentelasten en onderhouds- en beheerkosten. Evenementencoödinator (knop 7) Bij de Voorjaarsnota van 2019 is besloten het team Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) voor drie jaar uit te breiden met 0,6 fte voor evenementen. Omdat de evenementensector vanwege corona de afgelopen twee jaar heeft stil gelegen, hebben wij hier geen invulling aan gegeven.

We zijn nu bezig om voor 2022 een nieuwe medewerker te werven. Voor dit jaar hebben we nog dekking maar voor de volgende twee jaren niet meer. Om het eerder genomen besluit uit te kunnen voeren, vragen we de middelen voor deze twee jaren nu aan. Op dit moment is de situatie anders dan in 2019. Er is meer dan ooit druk op de capaciteit als het gaat om evenementen. Er is sinds dit een vierde C-evenement bijgekomen én daarnaast heeft de burgemeester regionaal een trekkersrol gekregen als het gaat om evenementen(veiligheid). Hierin wordt hij ook ambtelijk ondersteund. Op een later moment stellen we mogelijk voor de functie van evenementencoördinator structureel in onze begroting te verwerken.

37

Aanschaf dienstvoertuig BOA buitengebied (knop 8) Voor de aanpak van ondermijning hebben wij een BOA buitengebied in dienst. Op dit moment heeft deze BOA geen dienstvoertuig. Vanwege de aard van deze functie is het noodzakelijk om een dienstvoertuig te gebruiken in plaats van een privé voertuig. Omdat dit voertuig op de meest onbegaanbare plekken in ons buitengebied moet kunnen komen, gaat het om een zwaar voertuig met veel trekkracht. Het investeringsbedrag is € 65.000. De jaarlijkse kapitaallasten, onderhoudslasten en gebruikslasten bedragen € 11.000. Mutaties collegeprogramma Natuurbranden beheersbaar maken Voor een nadere toelichting zie activiteit 4 van dit thema. Uitvoering plan van aanpak cybercrime Voor een nadere toelichting zie activiteit 5 van dit thema. Ondermijning (bewustzijn en weerbaarheid ondermijnende criminaliteit vergroten) Voor een nadere toelichting zie activiteit 7 van dit thema.

38

Programma 3

1.3 Ondernemend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze lokale economie. We bieden ruimte voor ondernemerschap en stimuleren en ondersteunen nieuwe initiatieven die passen bij de grootte van onze gemeente. We profileren ons als toeristisch-recreatieve gemeente met als kernwaarden natuur, groene ruimten, cultuur en erfgoed. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. Dit programma bestaat uit één thema, dat we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Lokale economie

Thema 1

Lokale economie

Onze ambities Binnen dit thema staat het versterken van de lokale economie centraal. Het Economisch Actieplan biedt houvast om – samen met het bedrijfsleven en belangenorganisaties – te werken aan onze ambities en doelstellingen. Toerisme en recreatie zijn belangrijke dragers van onze lokale economie. We blijven daarom inzetten op het versterken van het toeristisch-recreatieve profiel van onze gemeente. We bieden ruimte voor ondernemerschap en ondersteunen en stimuleren nieuwe toeristisch-recreatieve initiatieven die passen bij het karakter en de grootte van onze gemeente. Wij zien bijvoorbeeld vaak agrarische bedrijven die willen omschakelen naar een toeristisch recreatieve onderneming. Activiteiten in 2023 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2023 uitvoeren Ambitie 1: we versterken de lokale economie 1. Uitwerken nieuw Economisch Actieplan In 2023 werken we aan een nieuw Economisch Actieplan (EAP) omdat het huidige EAP volgend jaar afloopt. Dat doen we in samenwerking met Ondernemend Hilvarenbeek. We maken in het nieuwe EAP een koppeling met bestaande visies en beleid. Denk bijvoorbeeld aan de centrumvisie, de marketingstrategie en de toeristische beleidslijn. Zo voorkomen we dat we dingen dubbel doen. Waar we nog niets over op papier hebben staan nemen we wel mee in het nieuwe EAP.

Bijvoorbeeld wanneer het gaat over mogelijkheden voor optimalisatie van ruimtegebruik op bedrijventerreinen en het benutten van de mogelijkheden van plattelandsondernemingen. Het Economisch Actieplan (EAP) biedt houvast om te werken aan onze ambities en doelstellingen, met als doel de lokale economie te versterken. Het EAP bestaat uit een economische visie, doelstellingen en een uitvoeringsprogramma. De kosten van het maken van een nieuw EAP bedragen € 15.000.

39

Ambitie 2: verder versterken toeristisch-recreatief profiel 2. We ronden de marketingstrategie 2030 af In 2022 en 2023 werken we aan de marketingstrategie 2030. We ronden de strategie af in 2023. Daarna gaan we werken aan de uitvoering. Met de marketingstrategie 2030 zetten we een nieuwe koers uit om Hilvarenbeek als toeristisch-recreatieve gemeente op de kaart te zetten. we blijven daarbij het merk ‘Het is hier Echt’ hanteren. 3. We ronden de toeristische beleidslijn af In 2022 en 2023 werken we aan de toeristische beleidslijn. Eén van de doelen van de beleidslijn (en de marketingstrategie, zie onder 2) is om het totaalproduct van toeristisch Hilvarenbeek beter op elkaar af te stemmen en te duiden wat voor initiatieven op welke plek al dan niet wenselijk en kansrijk zijn. We ronden die af in 2023 en verkennen daarnaast de mogelijkheden om de beleidslijn uit te breiden met een marktruimte analyse. Daarmee willen we meer duidelijkheid verschaffen over het gewenste aantal en de maximale omvang van nieuwe initiatieven. Nadat de beleidslijn en de eventuele marktruimte analyse zijn afgerond gaan we aan de slag met sturingsinstrumenten om beter en eenvoudiger op het beleid te kunnen sturen. De toeristische beleidslijn is een lopend project en de kosten betalen we vanuit bestaande budgetten. Voor een marktruimte analyse hebben we € 20.000 budget nodig.

Afhankelijk van de gekozen sturingsinstrumenten hebben we daar in de toekomst mogelijk ook extra budget voor nodig.

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Lokale economie ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

Lasten

Baten

365

133

Saldo 2023 -231

2024

2025

2026

-231

-231

-231

-231

-231

-231

Mutaties collegeprogramma Uitwerken nieuw Economisch Actieplan

15

-15

Maken marktruimte analyse

20

-20

Saldi begroting 2023-2026

400

133

-266

Mutaties collegeprogramma Uitwerken nieuw Economisch Actieplan Voor een nadere toelichting zie activiteit 1 van dit thema. Maken marktruimte analyse Voor een nadere toelichting zie activiteit 3 van dit thema.

40

Programma 4

1.4 Dienstverlenend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze dienstverlening, over ons bestuur en over - bestuurlijke - samenwerking. We werken voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening, waarbij wensen en behoeften van onze inwoners, ondernemers en instellingen leidend zijn. Om onze maatschappelijke opgaven als zelfstandige gemeente te realiseren, is samenwerking, met Goirle en Oisterwijk en binnen de Hart van Brabant regio noodzakelijk en wenselijk. Dit programma bestaat uit de volgende twee thema’s: 1. Dienstverlening 2. Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Thema 1

Dienstverlening

Onze ambities Door technologische veranderingen krijgen inwoners en partners steeds meer verwachtingen van dienstverlenende organisaties, zoals onze gemeente. Ze willen een naadloze en persoonlijke dienstverlening die betrouwbaar is en altijd beschikbaar. We willen graag het verschil maken voor onze inwoners. Ook uw raad wil investeren in het verbeteren van de dienstverlening en heeft daarom het amendement Samenlevingsakkoord Verbeteren gemeentelijke dienstverlening aangenomen. In ons organisatieontwikkelingsprogramma “Samen Krachtig Vooruit” is verplaatsen in de klant één van de speerpunten om onze dienstverlening voortdurend te verbeteren. Daarin verwachten we van onze medewerkers een klantvriendelijke en positieve instelling naar inwoners. We handelen snel en zijn slagvaardig. We communiceren helder en duidelijk en voor iedereen begrijpelijk. Het gaat hier niet alleen om houding en gedrag en doorvragen naar de vraag achter de vraag. We verbeteren onze dienstverlening ook door het aanbod aan digitale producten en diensten uit te breiden. Door deze verdergaande digitalisering komen inwoners straks alleen nog met complexe vragen aan de balie. Dit stelt andere eisen aan de professionalisering van onze medewerkers en vraagt om een andere inrichting van bedrijfsprocessen. Uiteraard hebben we aandacht voor inwoners die een vorm van extra ondersteuning nodig hebben.

Daarom bieden we ruimte voor maatwerk. Natuurlijk houden we ook rekening met inwoners die minder digitaal vaardig of slechtziend zijn. Er blijft een alternatief voor digitale producten en diensten beschikbaar. Ook het Rijk werkt aan het verbeteren van de dienstverlening middels een aantal nieuwe wetten zoals de Wet Open Overheid (WOO) en Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer(WMEBV). Doel van de wetten is dat onze dienstverlening en het beheer van informatie goed, veilig en be-

41

trouwbaar is. Hierbij worden waarden gehanteerd als transparantie, privacy, duurzame toegankelijkheid en inclusie. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties mogen van ons verwachten dat wij uiterst zorgvuldig met informatie omgaan en dat gegevens goed beschermd worden. Activiteiten in 2023 Komend jaar richten we ons binnen dit thema op de onderstaande activiteiten. Ambitie 1: De dienstverlening aan onze inwoners is betrouwbaar, persoonlijk en altijd beschikbaar 1. Uitvoeren nulmeting dienstverlening aan inwoners en ondernemers We starten met een nulmeting naar het huidige niveau van dienstverlening. Dit doen we op alle kanalen (website, social media, telefoon, balie, receptie, mail, whats app en post) en alle bedrijfsprocessen. Aan de hand van de resultaten van de nulmeting en afhankelijk van het ambitieniveau voor onze dienstverlening stellen we een verbeterplan/plan van aanpak op met smart omschreven doelstellingen. Voor het uitvoeren van de nulmeting is € 50.000 in 2023 nodig. 2. Uitbreiden digitale dienstverlening in ons burgerzakenpakket We hebben eind 2021 een nieuw burgerzakenpakket in gebruik genomen. Inwoners zijn in staat om gemakkelijk burgerzaken producten digitaal aan te vragen, op elk moment (24/7) en vanaf elke plek en apparaat.

De komende jaren voeren we verbeteringen door in de processen zoals het beschikbaar stellen van diensten in meerdere talen en het digitaal aanvragen van uittreksels door notarissen en advocaten. 3. Democratische vernieuwing We werken aan democratische vernieuwing. We stimuleren initiatieven vanuit de samenleving en actieve betrokkenheid van inwoners. We doen een onderzoek om in beeld te brengen wat de gevolgen zijn voor de besluitvorming en rolverdeling tussen gemeente en samenleving. In 2023 organiseren we in dat kader een conferentie met onze samenleving over deze democratische vernieuwing. We stellen een democratiseringsagenda op waarin we aangeven welke instrumenten we gaan inzetten om de democratische vernieuwing vorm te geven en met een aantal gaan we al experimenteren in 2023 en 2024. De kosten hiervoor bedragen € 65.000 per jaar voor de jaren 2023 en 2024. Ambitie 2: Onze communicatie uitingen zijn voor iedereen helder, duidelijk en begrijpbaar 4. Trainen medewerkers in heldere taal In 2022 hebben alle medewerkers een (herhaal)cursus Heldere Taal gevolgd. Daarmee communiceren we ongeacht het kanaal, helder en duidelijk en voor iedereen begrijpelijk. In 2023 blijven we hier aandacht aan besteden door te werken met taalmaatjes, herhalingstrainingen en coaching. Ambitie 3: Verkiezingen op een toegankelijke manier organiseren 5.

Faciliteren van de provinciale verkiezingen en waterschapsverkiezingen Op 15 maart 2023 vinden de provinciale verkiezingen en waterschapsverkiezingen plaats. De voorbereidingen daarvoor zijn al gestart. We organiseren de verkiezingen om zoveel mogelijk inwoners in de gelegenheid te stellen om op een makkelijke en toegankelijke manier hun stem uit te brengen. Ambitie 4: Implementeren van wetgeving 6. Uitvoeren Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) en Wet Open Overheid (WOO) In 2023 gaan we aan de slag met uitvoering van de WOO en WMEBV. We doen dat – net zoals de voorbereidingen – in GHO-verband.

42

Doel van deze - en andere - informatiewetten is dat onze dienstverlening en informatiebeheer goed, veilig en betrouwbaar zijn. De WOO (vervanger van de WOB) en de WMEBV richten zich ook op waarden zoals transparantie, privacy, duurzame toegankelijkheid en inclusie. De WMEBV verplicht ons te zorgen dat inwoners via digitale kanalen zaken met ons kunnen doen, op alle vlakken. Daarbij moeten we de kanalen in onderlinge samenhang verder ontwikkelen zodat het voor de inwoner niet uitmaakt via welk kanaal een product of dienst wordt afgenomen. Tegelijkertijd moeten we hulp aan inwoners bieden die dit zelf niet kunnen. Ambitie 5: Inwoners laten participeren 7. Maptionnaire breder inzetten Maptionnaire is een tool die we regelmatig toepassen bij participatie bij (grootschaligere) projecten, waarbij de inbreng van de inwoners ertoe doet. Wat de tool mogelijk maakt is dat inwoners gedurende een aantal weken hun reactie kunnen geven op digitale kaarten. De tool vraagt naar ‘goed, fout en verbetermogelijkheden’. Dat levert – anders dan bij reguliere inspraak – veel positieve feedback en bruikbare suggesties op. In de afgelopen twee jaren heeft dit systeem bewezen bij de afdeling Ruimte dat het goed functioneert. Wij schatten in dat we dit systeem onze grotere projecten drie keer per jaar moeten inzetten. De kosten die daarmee gepaard gaan bedragen € 30.000 per jaar.

We vragen dit beschikbaar te stellen voor de jaren 2023, 2024 en 2025. Het participatietraject van de Omgevingsvisie is hierbij niet inbegrepen. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Dienstverlening ( x € 1.000) Saldi uitvoering bestaand beleid

Lasten

Baten

Saldo 2023

2024

2025

2026

426

186

-240

-196

-196

-196

-65

Mutaties collegeprogramma Democratische vernieuwing

65

-65

Nulmeting dienstverlening inwoners

50

-50

Verbrede inzet maptionnaire

30

-30

-30

-30

-385

-291

-226

Saldi begroting 2023-2026

571

186

-196

Mutaties collegeprogramma Democratische vernieuwing Voor een nadere toelichting zie activiteit 3 van dit thema. Nulmeting dienstverlening inwoners Voor een nadere toelichting zie activiteit 1 van dit thema. Verbrede inzet maptionnaire Voor een nadere toelichting zie activiteit 7 van dit thema

43

Thema 2

Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Onze ambities We zijn een zelfbewuste en betrouwbare samenwerkingspartner die meedenkt en meedoet. We werken op verschillende niveaus samen met diverse lokale en regionale partners. Op strategisch niveau werken we samen in de regio ‘Hart van Brabant’. Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Goirle en Oisterwijk (GHO samenwerking). We stellen ons hierin open en ondernemend op en werken in bestaande en nieuwe netwerken. Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, voor zowel GHO als regio Hart van Brabant die vertaald is naar een - strategische - uitvoeringsagenda voor duurzame samenwerking. We bouwen deze samenwerking verder uit. Uitgangspunten daarbij zijn: kleinschalig, overzichtelijk en efficiënt. Ander belangrijk uitgangspunt is dat we als gemeente zelfstandig blijven. Activiteiten in 2023 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2023 uitvoeren. Ambitie 1: versnellen, verbreden en verdiepen samenwerking met Goirle en Oisterwijk 1. Versterken van onze visie op de GHO samenwerking De samenwerking tussen de gemeenten Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO) startte in 2015 met als uitgangspunt: slim samenwerken om zelfstandig te blijven. Op dit moment bereiken we de grenzen van de vrijblijvendheid.

We zoeken de juiste vorm om verder te gaan, kwaliteit te boeken, kosten te besparen, onze kwetsbaarheid te verminderen en kansen voor medewerkers te creëren. In 2022 versterken we onze visie om vanaf 2023 te intensiveren op uitvoering. Kosten hiervoor zijn € 25.000 per jaar voor de jaren 2023 en 2024. Ambitie 2: Uitbreiden en verdiepen samenwerkingsverbanden 2. We koppelen een uitvoeringsagenda aan de regionale kernagenda Eind 2022 maken we samen met de andere regiogemeenten keuzes voor de kernagenda. Hierin bepalen we wat we de komende jaren gaan doen in de regio Hart van Brabant. Om hier ook uitvoering aan te geven is het van belang dat we er in 2023 een uitvoeringsagenda aan koppelen en inzichtelijk maken wat we samen doen en een monitor hiervoor inrichten. Op deze manier hebben we grip op onze activiteiten in de regio en de opbrengst daarvan. 3. Ontwikkelen van een dashboard verbonden partijen voor meer inzicht Al vele jaren werken we in gemeenschappelijke regelingen samen met samenwerkingspartners als regio Hart van Brabant, RAV, OMWB, Diamant Groep en VRMWB. In juli 2022 wijzigde de Wet gemeenschappelijke regelingen waardoor volksvertegenwoordigers zoals gemeenteraadsleden meer invloed op de besluitvorming van dit soort samenwerkingen krijgen en deze beter kunnen controleren. Dit vraagt van ons meer afstemming.

In 2023 zetten we in op inzicht in onze samenwerkingsverbanden. We ontwikkelen een dashboard van verbonden partijen om onze samenwerkingsverbanden te monitoren. Het dashboard ontwikkelen kost € 5.000 in 2023. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota(+) 2022 en collegeprogramma in dit thema financieel landen. Ook de overige mutaties die wij in deze begroting hebben doorgevoerd maken we, als ze zich binnen dit thema hebben voorgedaan, inzichtelijk. Bestuur en bestuurlijke snwerking ( x € 1.000)uur en bestu

44

Bestuur en bestuurlijke samenwerking ( x € 1.000)

Lasten Baten Saldo 2023

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.314

30

2024

2025

2026

-1.284 -1.284 -1.284 -1.284

Mutaties collegeprogramma Uitbreiden en verbeteren van onze samenwerking

0

0

-75

Versterken van onze visie op de GHO-samenwerking

25

-25

-25

Ontwikkelen van een dashboard verbonden partijen

5

-5

Opstellen gezamenlijke visie op de samenwerking met omliggende regio’s

0

0

Saldi begroting 2023-2026

1.344

30

-10

-50

-10

-1.314 -1.394 -1.344 -1.284

urlijke samenwerking ( x € 1.000)

Mutaties collegeprogramma Uitbreiden en verbeteren van onze samenwerking We willen de onze bestuurlijke samenwerking verder uitbreiden en verbeteren. Uitgangspunten daarbij zijn: kleinschalig, overzichtelijk en efficiënt. Ander belangrijk uitgangspunt is dat we als gemeente zelfstandig blijven. Om uit te breiden en verbeteren moeten we eerst verdiepen: Wat is samenwerking voor Hilvarenbeek? Hoe willen we samenwerking? Wat willen we bereiken met samenwerken. In 2024 starten we de verkenning op dit onderwerp met raad, college en organisatie. We reserveren budget voor deze verdiepingsslag en bepalen van onze ambitie, strategie visie en opvolgend uitvoeringstraject. Kosten hiervoor zijn € 75.000 in 2024 en € 50.000 in 2025. Versterken van onze visie op de GHO-samenwerking Voor een nadere toelichting zie activiteit 1 van dit thema Ontwikkelen van een dashboard verbonden partijen Voor een nadere toelichting zie activiteit 3 van dit thema Opstellen gezamenlijke visie op de samenwerking met omliggende regio’s De afgelopen jaren richtten we ons vooral op de samenwerking met regio Hart van Brabant en GHO. De komende jaren verbeteren we de banden met de omliggende regio’s als de Belgische Kempen, Nederlandse Kempen, Eindhoven en omgeving. Deze regio’s dienen ook als economische motor voor ons gebied.

Onze gemeente is bijvoorbeeld een Kempische grensgemeente zonder samenwerking met Kempengemeenten in België en Nederland. Terwijl juist daar de natuur- en landbouwopgaven liggen. In 2024 bepalen we het uitgangspunt voor samenwerking, daarna verkennen we de mogelijkheid om meer samen te werken met andere partners. In 2025 gaan we in gesprek en zoeken overeenkomsten om mogelijk nieuwe afspraken te maken. Kosten bedragen € 10.000 per jaar voor 2024 en 2025.

45

Hoofdstuk 5

1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In dit hoofdstuk gaan we in op de algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien. Dit betreft met name onze vrij besteedbare baten, zoals lokale heffingen en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Overhead en vennootschapsbelasting behandelen we in het volgende hoofdstuk. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Lokale heffingen De volgende lokale belastingen zijn vrij besteedbaar en zijn daarom onderdeel van dit hoofdstuk: - onroerendezaakbelastingen - forensenbelasting - toeristenbelasting - precariobelasting (voor gebruik van gemeentelijke gronden of de ruimte erboven) - vermakelijkhedenretributie Meer over de lokale heffingen in 2023 leest u in de paragraaf ‘Lokale heffingen’. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Meicirculaire 2022 We begroten in 2023 ruim € 24,5 miljoen aan inkomsten uit het gemeentefonds. Dit is gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2022. De meicirculaire verwerkten we eerder al in de begroting en meerjarenperspectief met de voorjaarsnota 2022. Tot en met 2025 wordt het accres ‘bevroren’. De mutaties in de loon- en prijsontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de rijksuitgaven, verrekent het Rijk nog wel met de gemeenten. Aan de andere kant is het zo dat we dan zelf ook te maken krijgen met mutaties in onze eigen loon- en prijsgevoelige budgetten.

Per saldo gaat dit naar waarschijnlijkheid niet tot grote mutaties leiden in onze begroting. Voor het jaar 2026 is nu voorzien dat de gemeente alleen nog compensatie ontvangt voor de volumetoename (areaal) en loon- en prijsontwikkelingen. Vanaf 2027 alleen nog maar voor loon- en prijsontwikkelingen. Dit betekent voor alle gemeenten een enorme achteruitgang in de bestaande dekkingsmiddelen. Er is hiervoor momenteel nog geen concrete oplossing geboden door het Rijk. Mogelijk dat de septembercirculaire meer richting geeft over de situatie vanaf 2026 en de wijze waarop de gemeenten hier kunnen anticiperen.

46

Septembercirculaire 2022 Gezien het tijdstip van verschijnen van de circulaire is het niet mogelijk de circulaire nog integraal in het boekwerk en de cijfers van deze begroting te verwerken. We sturen u een raadsinformatiebrief met de uitkomsten van de septembercirculaire. Treasury (financiering en beleggingen) Financiering Het renteresultaat bestaat uit het verschil tussen de daadwerkelijk te betalen en te ontvangen rente en de aan de exploitatie toegerekende rente. In paragraaf 4 gaan we verder in op onze financiering. Aandelen (dividend) We hebben aandelen ‘NV Bank voor Nederlands Gemeenten (BNG)’ waar we jaarlijks dividend over ontvangen. Voor 2023 houden we rekening met € 40.000. We hebben ook nog aandelen van Brabant Water NV. Over deze aandelen ontvangen gemeenten geen dividend. aantal aandelen waarde*) NV Bank voor Nederlandse Gemeenten (dividend 2020) 23.510 € 58.775 Brabant Water NV 13.166 € 1.316 *) deelnemingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of duurzaam lagere waarde.

Claim precariobelasting Met de auditcommissie hebben we scenario’s besproken hoe we de resterende incidentele last van € 4,4 miljoen verwerken mochten we het hoger beroep van de precariobelasting verliezen. De conclusie is dat we de meerjarenbegroting zo min mogelijk structureel willen belasten om zoveel mogelijk structurele investeringsruimte te behouden. Daarom willen we de incidentele last onttrekken aan de algemene bedrijfsreserve en de reserve grondexploitaties. We doen dat op de volgende manier. We onttrekken: - € 2,6 miljoen aan de algemene bedrijfsreserve. Daarmee resteert er zo’n € 1,2 miljoen in deze reserve begin 2023. Dit is voldoende om onze incidentele risico’s op de kunnen vangen, zie de risicoparagraaf van deze begroting. - de overige € 1,8 miljoen aan de algemene reserve grondexploitaties. Daarmee resteert er nog € 2,2 miljoen in deze reserve eind 2023. Dit is voldoende om de risico’s van de grondexploitaties op te vangen, zie risicoparagraaf begroting. Overige baten en lasten De overige baten en lasten binnen dit hoofdstuk bestaan uit een stelpost voor prijs- en salariscompensaties. We lichten deze onderdelen hieronder nader toe. Prijs-, volume- en looncompensatie De meerjarenramingen in de begroting stellen we op basis van constante prijzen en lonen op.