19 Jaarstukken 2021 (3 boekwerk - gewaarmerkt door accountant)

Jaarstukken 2021

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

Jaarstukken 2021 Hilvarenbeek, 10 mei 2022 Versie 3.3 Zaaknr 72832 Gemeente Hilvarenbeek Postbus 3 5080 AA Hilvarenbeek Bezoekadres: Vrijthof 10 5081 CA Hilvarenbeek Telefoon (013) 505 83 00 E-mail gemeente@hilvarenbeek.nl Internet www.hilvarenbeek.nl

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

2

Inhoudsopgave Inleiding Jaarverslag 1.

PROGRAMMAVERANTWOORDING .......................................................................................................... 7 1.1 SAMENLEVEND HILVARENBEEK ...................................................................................................................... 8 1.2 BELEVEND HILVARENBEEK .......................................................................................................................... 17 1.3 ONDERNEMEND HILVARENBEEK .................................................................................................................. 31 1.4 DIENSTVERLENEND HILVARENBEEK ............................................................................................................... 34 1.5 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ........................................................................................... 38 1.6 OVERHEAD EN VPB ................................................................................................................................... 40

2.

PARAGRAFEN ......................................................................................................................................... 42 2.1 LOKALE HEFFINGEN ................................................................................................................................... 43 2.2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................................................. 49 2.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................................................................ 55 2.4 FINANCIERINGSPARAGRAAF ........................................................................................................................ 62 2.5 BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................................................... 69 2.6 VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................................................................... 72 2.7 GRONDBELEID .......................................................................................................................................... 74

Jaarrekening 3. OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN EN DE BALANS MET TOELICHTING ..................................................... 77 3.1 HET JAARRESULTAAT (OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN MET TOELICHTING) ....................................................... 78 3.2 OVERZICHT BALANS MET TOELICHTING .......................................................................................................... 93 3.3 GEHANTEERDE NORMEN EN WAARDERINGSGRONDSLAGEN .............................................................................. 116 3.4 WET NORMERING TOPINKOMENS (WNT) EN SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT (SISA) ................................. 120

Bijlagen 4

BIJLAGEN ............................................................................................................................................. 130 1. BALANS PER 31 DECEMBER 2021 AFDELING BIEST........................................................................................... 131 2. OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN .................................................................................................... 133 3. RISICOKAART ........................................................................................................................................... 139 4. AFSCHRIJVINGSTABEL................................................................................................................................. 147 5. LIJST INVESTERINGEN ................................................................................................................................. 148 6. REKENSCHEMA RENTEKOSTEN ...................................................................................................................... 150 7. VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN ................................................................................................................ 151 8. ONDERBOUWING KOSTENDEKKENDHEID HEFFINGEN ......................................................................................... 154 9.

VERDELING NAAR TAAKVELDEN .................................................................................................................... 155

Vaststellingsbesluit 5.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN 158 VASTSTELLINGSBESLUIT ....................................................................................................................... BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

3

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening over boekjaar 2021. Samen noemen we dit de jaarstukken. Met de jaarstukken leggen we verantwoording af over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid en wat dat heeft gekost. De jaarstukken zijn een belangrijk controle instrument van de raad. Het geeft inzicht aan inwoners, maatschappelijke instellingen en bedrijven in de geleverde prestaties van het afgelopen jaar. Het is een bijzonder boekwerk omdat uw raad hier in de samenstelling na de gemeenteraadverkiezingen 2022 over besluit. Beleidsverantwoording 2021 is het jaardat overschaduwd werd door Corona. Dit heeft onze samenleving hard geraakt. We hebben, evenals in 2020, veel op afstand gewerkt en digitaal vergaderd. We zijn er toch in geslaagd om in 2021 mooie resultaten neer te zetten. Zo hebben we veranderingen doorgevoerd in de manier waarop we inwoners ondersteunen via de Wmo en jeugdhulp. Die veranderingen zijn onder meer ingegeven door de taakstelling die u oplegde voor het sociaal domein. Maar ook - en vooral - door de keuze om ‘normaliseren’ als uitgangspunt te hanteren. We doen daarbij een nadrukkelijk beroep op inwoners die voldoende zelfredzaam zijn en hun netwerk. In december 2021 heeft u het bestemmingsplan Gelderakkers 2 vastgesteld. In dit bestemmingsplan ligt het accent op betaalbare (starters)woningen.

Daarnaast komen er ook levensloopbestendige (senioren)woningen. Een deel van de starters- en seniorenwoningen wordt gebouwd via Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). In 2021 heeft Hilvarenbeek volgens de voorlopige cijfers van CBS 104 woningen toegevoegd aan de voorraad. Met de bestemmingsplannen woningbouw die nu in “voorbereiding” zijn praten we over zo’n 600-700 woningen voor de langere termijn. Ook hebben we gewerkt aan een samenwerkingsovereenkomst met Reijrink en Roozen van Hoppe voor de verplaatsing van hun bedrijven vanuit Haghorst naar de Ambrosiusweg en voor de herontwikkeling van de achterblijvende locaties. In maart 2021 stemde u in met het tracé voor een alternatieve route voor landbouwverkeer aan de westzijde van de kern Hilvarenbeek. Tegelijkertijd dachten we na over oplossingen voor de oostzijde. Voor vier zonneparken zijn de ruimtelijke procedures doorlopen en de vergunningen verleend. Hiermee hebben we in 2021 het doel van 50 ha gehaald en zijn we een voorloper in de regio. In 2021 heeft Hilvarenbeek meegedaan aan een aanbesteding voor uitbreiding van het aantal openbare oplaadpunten voor elektrische voertuigen. Het resultaat is dat het bedrijf Vattenfall, in de komende drie jaar, 39 nieuwe laadpunten in onze gemeente gaat realiseren. In de Nationale monitor Duurzame Gemeenten is Hilvarenbeek de duurzaamste gemeente van Midden Brabant.

We staan op plaats 21 op de ranglijst van 352 gemeenten, een mooi resultaat. Uiteraard is dit slechts een beperkte greep uit de resultaten van 2021. In het jaarverslag leest u het totaalbeeld. Financieel resultaat Resultaat over het jaar 2021 2021 is in meerdere opzichten een bewogen jaar geweest. Het is het jaar geweest waarin we samen voor de opgave stonden om tot een sluitende begroting 2021 te komen. Zo krijgen we te maken met nadelige herverdeeleffecten van het Gemeentefonds. Ook lopen de uitgaven in de VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. zorg op waarvoor gemeenten vanuit het Rijk onvoldoende worden gecompenseerd. Een intensief Datum: 10/06/2022 traject heeft uiteindelijk geleid tot een sluitende begroting 2021. In november steldeBehorende uw raad het 2205286 bij briefnr. Paraaf:

4

begrotingsboekwerk 2021 vast. De verwachting was dat we 2021 zouden afsluiten met een positief resultaat van € 209.000. Met de voorjaarsnota 2021 stelden we de verwachting bij naar een voordeel van € 2.000 en met de najaarsnota 2021 naar € 889.000. In de najaarsnota kunt u teruglezen dat dit positief resultaat met name veroorzaakt werd door meevallers op de jeugdzorg en de algemene uitkering. Deze meevallers zijn ook al verwerkt in onze meerjarenbegroting. Het uiteindelijke jaarresultaat t.o.v. het begrotingsboekwerk 2021 is uitgekomen op € 1.213.000. De € 889.000 waar we met de najaarsnota 2021 rekening mee hielden hebben we al toegevoegd aan de algemene bedrijfsreserve. In deze jaarstukken resteert daarom een nog te bestemmen resultaat van € 324.000. Het resultaat in deze jaarstukken 2021 Het resultaat van € 324.000 veroorzaakt door de volgende afwijkingen: Korte omschrijving Bedragen x € 1.000,1. Algemene uitkering 270 V 2. Omgevingsvergunningen 215 V 3. Jeugdzorg 116 V 4. Toeristenbelasting -/111 N 5. Verrekening loonkosten en overhead 101 V 6. Vrijval voorziening pensioenen 91 V 7. Budgetoverhevelingen van 2021 naar volgende jaren 322 V 8. Precariobelasting 2017 1.098 N 9. Overige afwijkingen 415 V Totaal 324 V In paragraaf 3.1.2 van de jaarrekening wordt dit resultaat verder gespecificeerd en toegelicht

I I I I I I I I I

Bestemming van het resultaat in deze jaarstukken We stellen voor het resultaat van € 324.000 als volgt te bestemmen: 1. het positieve saldo afdeling Biest over 2021 van € 9.000 te reserveren in de algemene reserve van afdeling Biest; 2. € 322.000 te reserveren in de reserve budgetoverheveling voor taken die we niet in 2021 hebben uitgevoerd maar wel in volgende jaren willen uitvoeren; 3.Het nadeel van € 7.000 wat resteert aan de algemene bedrijfsreserve te onttrekken. Financiële positie Onze financiële positie is normaal, maar we zien twee aandachtspunten. We hebben de rechtszaak over de aanslag precariobelasting kabels, buizen en leidingen verloren. Het gaat om een bedrag van € 5,5 miljoen. Hiervan hebben we € 1,1 miljoen, belastingjaar 2017, als verlies verwerkt in onze jaarrekening. We hebben hoger beroep ingesteld. Mogelijk verlies van een hoger beroep leidt tot een meer risicovol profiel voor onze schuldpositie. Ook ons meerjarenperspectief vraagt de aandacht. Zo zijn niet alle jaren sluitend en staan er nog enkele taakstellingen in onze begroting die we moeten invullen. Leeswijzer De jaarstukken kunt u opdelen in het jaarverslag, de jaarrekening, bijlagen en het vaststellingsbesluit.

Het jaarverslag (hoofdstukken 1 en 2) Het jaarverslag bestaat uit de programma’s Samenlevend, Belevend, Ondernemend, VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN Hierin Dienstverlenend en de hoofdstukken Algemene dekkingsmiddelen en Overhead en VpB. BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 leggen we als college verantwoording af over welke activiteiten we hebben gerealiseerd. In het Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

5

jaarverslag treft u ook de paragrafen aan. Deze paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven gemeentebrede thema’s waar we verantwoording over afleggen. Zo kunt u denken aan ons risicomanagement, het onderhoud aan onze kapitaalgoederen en de lokale gemeentelijke belastingen. De jaarrekening (hoofdstuk 3) In de jaarrekening leggen we verantwoording af over onze financiële positie. We lichten het overzicht van baten en lasten 2021 toe. Dit noemen we ook wel onze exploitatie. Verder gaan we in op onze balanspositie. De balans bestaat uit onze bezittingen en de wijze waarop we dit hebben gefinancierd. Bijvoorbeeld door het afsluiten van leningen. De bijlagen (hoofdstuk 4) We hebben een aantal onderwerpen zoals de risicokaart, de rentekosten en de verplichte beleidsindicatoren verder uitgewerkt en aan de bijlagen toegevoegd. Op deze wijze kunt u zich verder verdiepen in diverse onderwerpen. Het vaststellingsbesluit (hoofdstuk 5) We leggen deze jaarstukken ter vaststelling voor aan de raad. Bij deze vaststelling bestemmen we het gerealiseerde jaarresultaat. In dit hoofdstuk leest u meer over deze resultaatbestemming. Het college van Hilvarenbeek.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

6

Jaarverslag 1. Programmaverantwoording

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

7

Programma 1

1.1 Samenlevend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over het versterken van onze actieve en zorgzame samenleving. Goed onderwijs, goede zorg en ondersteuning zijn daarbij randvoorwaarden. Het gaat ook om het stimuleren van een veelzijdig sport- en cultuuraanbod zodat inwoners - jong en oud - hun horizon kunnen verbreden. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, verenigingen en ondernemers werken we aan de uitvoering van dit programma. We monitoren de resultaten en sturen bij waar nodig. Dit programma bestaat uit de volgende vier thema’s: 1. 2. 3. 4.

Zorg, jeugd en participatie Sport en cultuur Onderwijs Gezondheidszorg

Naast ambities uit het collegeprogramma, vindt u in dit programma ambities terug uit het Koersdocument Sociaal Domein ‘Ruimte voor dóórontwikkeling’ (2017). Het koersdocument bevat de volgende vier ambities: Vanuit eigen kracht

We gaan uit van de eigen kracht en talenten van onze inwoners. We zien wat mensen wel kunnen, zonder de beperkingen te negeren. We bieden praktische ondersteuning daar waar nodig.

Samen

We benutten de krachten van onze samenleving, zowel binnen als buiten onze gemeente. We werken samen in de regio wanneer het meerwaarde heeft. Lokaal werken we samen met onze maatschappelijke partners om tot de beste oplossing te komen voor elke inwoner.

Dichtbij We zorgen ervoor dat het gemakkelijk

is om ondersteuning te vragen wanneer daar behoefte aan is. Daarbij is het belangrijk dat er voor elke inwoner iemand in de buurt is die hij of zij vertrouwt. Ook stimuleren we participatie door voorzieningen dichtbij te organiseren.

Voorkómen

We voorkómen dat situaties verergeren. Dit doen we door het onze inwoners gemakkelijker te maken om aan de bel te trekken en door zelf alerter te zijn op signalen dat iemand het zelfstandig even niet aankan. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

8

Deze vier ambities gelden met name voor het thema zorg, jeugd en participatie maar werken door in alle thema’s binnen het programma Samenlevend. Alle thema’s hangen immers nauw met elkaar samen. Thema 1 - zorg, jeugd en participatie - gaat over de toegang tot lichte en (deels) intensieve ondersteuning. Thema 2, 3 en 4 gaan over de uitvoering van basistaken die van oudsher door de gemeente worden opgepakt: de ‘sociale basisstructuur’. De basis voor het sociale domein is de afgelopen jaren gelegd. De uitdaging is om de komende jaren - met creativiteit en vernieuwing - verder te bouwen en te werken aan de transformatie. Transformatie is anders samenwerken tussen professionals, organisaties en gemeente. Het betekent over de organisatiegrenzen en beleidsterreinen heen kijken om te komen tot vraaggerichte oplossingen, dichtbij en met inwoners. De transformatie vraagt onder meer investeringen in de basisstructuur. Meer inzet dus op preventie in de brede zin. Hiermee kunnen we inzet en uitgaven in de intensieve (en vaak duurdere) ondersteuning voorkomen. In dit hoofdstuk leest u per thema aan welke activiteiten we hebben gewerkt om onze ambities waar te maken. Thema 1

Zorg, jeugd en participatie

Onze ambities We willen bereiken dat ‘iedereen kan meedoen naar vermogen, ook in de kleine kernen’. Deze ambitie sluit mooi aan bij de ambities uit het Koersdocument Sociaal Domein (2017): vanuit eigen kracht, dichtbij, samen en voorkómen. Met de activiteiten binnen dit thema, zorgen we ervoor dat iedereen vanuit eigen kracht mee kan doen. Als onze inwoners ondersteuning nodig hebben, zetten we deze tijdig en adequaat in. Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. Ambitie 1: zorgen dat inwoners vanuit eigen kracht kunnen deelnemen 1. Aanpak en communicatie “ Zelfredzaam… eigen kracht eerst” In 2021 hebben we veranderingen doorgevoerd in de manier waarop we inwoners ondersteunen via de Wmo en jeugdhulp. Die veranderingen zijn onder meer ingegeven door de taakstelling die u oplegde voor het sociaal domein. Maar ook - en vooral - door de keuze om ‘normaliseren’ als uitgangspunt te hanteren. We doen daarbij een nadrukkelijk beroep op inwoners die voldoende zelfredzaam zijn en hun netwerk. We informeerden u hierover via RIB 2022-10. We analyseren en beoordelen hulpvragen om zodoende kwetsbare inwoners zo passend mogelijke zorg te bieden. Maar ook om zogenoemde claimgerichte vragen zo veel mogelijk te voorkomen. Verder zijn we gestart met het inventariseren van het gebruik van verstrekte hulpmiddelen.

De resultaten daarvan hebben we in de eerste helft van 2022 in beeld. We hebben meer gestuurd op het primaat ‘verhuizen’. Dat betekent dat verhuizen in principe voorrang heeft op woonvoorzieningen zoals woningaanpassingen. Daarnaast zijn we gestart met de voorbereidingen voor de nieuwe inkoop voor Jeugdhulp, Wmo beVOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN geleiding, Beschermd wonen en Dagbesteding. We informeerden u daarover via verschillende BDO Audit RIB’s & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

9

en een regionale raadsbijeenkomst. Door verloop in de capaciteit is er in 2021 geen start gemaakt met de communicatiecampagne om inwoners te wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid. 2. Versterken onafhankelijke cliëntondersteuning In het kader van het koploperschap onafhankelijke clientondersteuning (OCO) heeft een aantal onafhankelijke cliëntondersteuners een training over de Wet langdurige zorg (Wlz) gevolgd. Daarnaast is de communicatie over onafhankelijke cliëntondersteuning verbeterd en is er een werkgroep met speciale aandacht voor de overgang van de Wmo naar de Wlz gevormd. Hiermee weet de inwoner een cliëntondersteuner te vinden en is de inwoner beter geïnformeerd over de overgang van de Wmo naar de Wlz. Er is een flyer over onafhankelijke cliëntondersteuning gemaakt en in de Hilverbode is een artikel verschenen. Ambitie 2: zorgen dat voorzieningen en ondersteuning dichtbij beschikbaar zijn 3. Doorontwikkelen van het gedachtegoed van het Schakelteam In de begroting 2021 was een bedrag opgenomen van € 11.000 voor het regionale Schakelteam. Uw raad heeft, bij behandeling van de begroting 2021, besloten deze uitgave te laten vervallen (amendement A-01, 12 november 2020). Dat betekent dat we de regionale Schakelteamfunctie niet konden door ontwikkelen. Wat we wel altijd doen is de zwaardere aanvragen in het lokale Samenzorgteam bespreken.

Vanuit verschillende expertises kijkt dit team naar de aanvraag (het zogenaamde ‘meer ogen principe’). Maar een extern team kan vaak nog kritischer zijn. In hoeverre dit invloed heeft gehad op de ontwikkeling van de zorgkosten is niet bekend want dit wordt niet geregistreerd. 4. Doorontwikkelen dorpsondersteuning In 2021 is er verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de dorpsondersteuning. De samenwerking met de O3-partners (Farent, ContourdeTwern en MEE) is versterkt. Bovendien hebben de dorpsondersteuners intervisie kunnen toepassen waardoor hun werk verder is geprofessionaliseerd. Twee keer per jaar leveren de dorpsondersteuners data aan waarmee we hun inzet en resultaten kunnen kwantificeren. Hieruit komt o.a. naar voren dat inwoners de dorpsondersteuners goed weten te vinden. In 2021 valt op dat er veel vragen waren over daginvulling en mantelzorg. 5. Versterken zichtbaarheid, nabijheid en integraliteit van hulpverleners in de basisstructuur Ook in 2021 hebben de O3-partners gewerkt aan een gezamenlijke opdracht en een verdere versterking van het netwerk, o.a. met de dorpsondersteuners. Dit heeft geleid tot meer samenwerking tussen de dorpsondersteuners en de subsidieorganisaties. Daardoor weten ze elkaar gemakkelijker te vinden en indien nodig naar elkaar doorverwijzen. Ambitie 3: benutten kracht van de samenleving; binnen en buiten onze gemeente 6.

Positief Jeugdbeleid Er is een start gemaakt om de brede ontwikkelgerichte benadering van positief jeugdbeleid uit te voeren. De lokale partners zijn betrokken en de uitvoering is op volle kracht. De middelen voor positief jeugdbeleid zijn in 2021 gedekt door middelen uit de algemene bedrijfsreserve. In het eerste van het positief jeugdbeleid is er veel geleerd over de aanpak en samenwerking met jongeren en de diverse partners. De lessen vertalen wij door naar de aanpak in 2022. Meer informatie over Positief jeugdbeleid zijn terug te lezen in de Raadsinformatiebrief van 22 februari 2022. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

10

7. Transformatie welzijn In het kader van de transformatie van het welzijnswerk zijn o.a. de Bikse en Diessense kamers opgepakt met inzet van vrijwilligers en stagiaires (in plaats van betaalde beroepskrachten). Hiermee is in 2021 een besparing van € 50.000 gerealiseerd. Ambitie 4: vroegtijdig signaleren en oppakken problemen om ergere situaties te voorkomen 8. Wet gemeentelijke schuldhulpverlening In 2021 zijn we begonnen met de nieuwe taken die voortkomen uit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. In eerste instantie verliep de melding door de zogenoemde signaalpartners niet soepel. Desondanks hebben we toch behoorlijk wat huisbezoeken (33) afgelegd. Daarnaast hebben we inwoners via brieven en e-mails uitgenodigd om contact op te nemen als daar aanleiding voor was. Jongeren met een betalingsachterstand - op bijvoorbeeld de zorgverzekering - hebben we benaderd via sms of Whatsapp omdat we dat voor deze leeftijdsgroep adequater achten Daarnaast is er bij de signaalpartners aangedrongen op de naleving van hun wettelijke plicht om betalingsachterstanden te melden waar het eigen incasso-traject onvoldoende resultaat oplevert. 9. Aanpak zorg & veiligheid In 2021 hebben we aandacht besteed aan psychische problemen bij jongeren met de campagne ‘Praat erover’. Er is een bijeenkomst geweest over ouderenmishandeling met een aantal maatschappelijke organisaties.

Om bij de problematiek rond complexe scheidingen preventief in te grijpen, is een pilot gestart met een consulent Ouderschap, Relaties en scheidingen. De eerste resultaten van de pilot laten zien dat inwoners en organisaties deze consulent goed weten te vinden. 10. Bevorderen integratie statushouders De verwachte inhaalslag op de taakstelling voor het huisvesten van statushouders is vooruit geschoven naar 2022. In 2021 zijn er wel statushouders, die nog in het asielzoekerscentrum wonen, gestart met inburgeren omdat dit voortaan mogelijk is onder de nieuwe Wet inburgering. Deze wet is, na uitstel, ingegaan per 1 januari 2022. In 2021 is er verder gewerkt aan het inrichten van trajecten en de inkoop van trajecten, passend bij de Wet inburgering 2021. Daarnaast is een aantal gerichte projecten opgestart, zoals fietslessen en extra taallessen. 11. Bijstand en re-integratie Tot april 2021 was een stijging te zien in het aantal personen met een uitkering. Daarna nam het aantal personen weer af. De extra uitdaging voor 2021 was niet het aantal personen met een uitkering, maar vooral de mogelijkheden tot bemiddeling. Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Dit betekent dat mensen die makkelijk kunnen werken al aan het werk zijn.

De mensen die op dit moment een uitkering hebben, zijn hoofdzakelijk mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt dan de doelgroep die we voorheen kenden. In 2021 is er daarom nóg meer gefocust op maatwerk en creatief denken om tot oplossingen te komen. Het resultaat is dat er tot september wat schommelingen te zien waren in het aantal personen met een uitkering. Vanaf september daalde het aantal personen. Aan het eind van 2021 was het aantal bijstandsgerechtigden op het niveau van januari 2020. 12. Doorontwikkeling monitor Sociaal domein De Monitor Sociaal Domein is, zoals afgesproken bij de vaststelling in september 2020., een groeidocument. In de commissievergadering van 20 januari jl. is afgesproken dat in een werkgroep bestaande uit zowel commissieleden als medewerkers van de afdeling Samenleving, gezamenlijk gewerkt wordt aan de doorontwikkeling van de monitor, met als doel om deze beter te laten aansluiten op de wensen en behoeften van de raad. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

11

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Zorg, Jeugd en Participatie. Lasten

Begroting Jaarrekening Saldo 2021 2021 2021 -13.393 -13.171 +222

Baten

1.974

2.070

+96

Saldo

-11.419

-11.102

+318

-26

-26

Onttrekkingen

175

186

+11

Reservemutaties

175

160

-15

-11.245

-10.942

+303

Stortingen

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 303.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2021. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil. Thema 2

Sport en cultuur

Onze ambities ‘Iedereen kan meedoen aan cultuur en sport’ is wat we willen bereiken. Deze ambitie sluit aan bij de ambities van het koersdocument Sociaal Domein. We bevorderen dat iedereen vanuit eigen kracht deel kan nemen aan sport en cultuur. We onderkennen de preventieve werking daarvan. De inzet zoals we die eerder - samen met de sportraad en verenigingen - pleegden bij de sportvisie verbreden we met de partners en middelen vanuit het lokaal sportakkoord. Zo bereiken we een bredere doelgroep van sportaanbieders en maken we een verbinding met zorg en participatie. Waar nodig en mogelijk doen we dit GHO breed. Wij leveren een grote bijdrage aan deze culturele basis. Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. Ambitie 1: stimuleren sport en bewegen, in het bijzonder bij kinderen/jongeren en ouderen 1. We verbinden sportcoaches, positief jeugdbeleid en lokaal sportakkoord. De sportcoaches werken samen met de jongeren en jongerenwerkers van HEBE middels buurtsport. Iedere woensdagmiddag organiseren zij activiteiten voor de basisschool jeugd. Vier keer per jaar worden grotere sportevenementen georganiseerd gericht op de wat oudere jeugd. De sportcoaches en jongerenwerkers zijn vertegenwoordigd binnen “Actief Hilvarenbeek”; de samenwerking rondom het Leefstijlakkoord (sport- en preventieakkoord). 2.

We voeren de ambities uit het lokaal sportakkoord uit. In 2021 zijn we gestart met de realisatie van de ambities uit het lokaal sportakkoord: • Deelnamepercentage van kwetsbare doelgroepen verhogen (financieel, sociaal, leeftijd, fysieke/mentale beperking); • Sport- en beweegaanbod is voor (kwetsbare) inwoners en partners bereikbaar en toegankelijk; • Samenwerkingen creëren van alle instanties die met kwetsbare mensen te maken hebben; VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. • Acceptatie van andere leden bij een sportvereniging voor mensen met een beperking; Datum: 10/06/2022 • Ontwikkeling van aanbod op maat voor kinderen. Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

12

In eerste instantie zijn we aan de slag gegaan met het ontwikkelen van een fysiek en online sportplatform “Actief Hilvarenbeek”. Naar het voorbeeld van Sjors Sportief hebben we het sportaanbod (en eventuele ondersteuningsmogelijkheden) voor álle inwoners inzichtelijk gemaakt via de website www.actiefhilvarenbeek.nl. Binnen het fysieke platform hebben we met een brede groep partners gewerkt aan de verdere uitwerking van de ambities. Zo is onder andere ingezet op de evaluatie van het steunpunt aangepast sporten, verbinden van Positief Jeugdbeleid aan sport, training Vertrouwens Contact Personen in de sport en de organisatie van de vitaliteitsdagen. Vanwege corona heeft het sport- en verenigingsleven helaas lang stil gelegen en is het beperkt mogelijk geweest activiteiten te organiseren. Het integreren van het sportakkoord met het in 2021 gesloten preventieakkoord heeft geleid tot een Hilvarenbeeks Leefstijlakkoord. Het accent ligt daarbij op mentaal en fysiek welbevinden. 3. Investeren op accommodatie- en vastgoedbeleid In 2021 zijn we gestart met de ontwikkeling van nieuw accommodatiebeleid. Naar verwachting wordt in Q2 2022 een oriënterende raadsbijeenkomst gepland om het verdere proces en inhoud (o.a. reikwijdte van het beleid) af te stemmen. Ambitie 2: faciliteren dat alle kinderen een structureel cultuuraanbod krijgen 4.

We stimuleren en faciliteren cultuuronderwijs op en buiten onze basisscholen Overeenkomstig de huidige systematiek voor de ‘rugzakjes’ zijn in het schooljaar 2020-2021 in totaal 285 subsidies verleend voor cultuureducatie. Hieronder een overzicht van de aantallen door de jaren heen. Het is overigens onbekend waardoor de piek in 2018-2019 is veroorzaakt. Schooljaar 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2021 sept t/m dec aanvragen lopen nog

Aantal toekenningen 230 264 273 311 287 285 155

Totale kosten €67.000 €75.000 €80.000 €92.000 €86.000 €84.000 €42.000

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Sport en Cultuur. Lasten

Begroting 2021 Jaarrekening 2021 Saldo 2021 -2.656 -2.685 -29

Baten

369

412

+43

Saldo

-2.287

-2.273

+14

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-2.287

-2.273

+14

Eindtotaal

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

13

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 14.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2021. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 3

Onderwijs

Onze ambities ‘Kinderen ontwikkelen zich tot gelukkige inwoners die erbij horen en meedoen in de samenleving’. De ambities voor het thema onderwijs zijn geconcretiseerd in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA): • zorgen voor opvang & onderwijs nabij huis voor alle Hilvarenbeekse kinderen • bevorderen ontwikkelen en leren in een doorgaande lijn voor alle Hilvarenbeekse kinderen • kwalitatief hoogwaardige faciliteiten bieden kinderen een toekomstgericht aanbod, met de focus op brede ontwikkeling • faciliteren dat de lokale gemeenschap, voorzieningen, verenigingen, ondernemers én de omgeving een krachtige ontwikkelomgeving bieden voor ieder kind Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. Ambitie 1: Kinderen ontwikkelen zich tot gelukkige inwoners die erbij horen en meedoen in de samenleving 1. Actualisatie huidige LEA Door ondercapaciteit binnen de afdeling Samenleving heeft er geen actualisatie plaatsgevonden van de huidige LEA. Deze actualisatie vindt alsnog plaats in 2022. Dat doen we samen met de partners in het onderwijsveld.. 2. Nieuwbouw St. Jozef in Haghorst In 2021 hebben we de juridische aspecten in kaart gebracht van het aanbestedingstraject voor Hart van Haghorst - waar de basisschool onderdeel van uitmaakt - en de samenwerking met Cooperatie Haghorst en Stichting Samenwijs Opvang en Onderwijs.

We informeerden u daarover via RIB 2021-82. In maart 2022 legden we u een voorstel voor over de manier waarop we aan de slag willen gaan met de concrete uitwerking van Hart van Haghorst. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Onderwijs.

Lasten

Begroting Jaarrekening Saldo 2021 2021 2021 -1.547 -1.554 -7

Baten

374

414

+40

Saldo

-1.173

-1.140

+33

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-1.173

-1.140

+33

Eindtotaal

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

14

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 33.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2021. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil. Thema 4

Gezondheid

Onze ambities De ambitie dat ‘iedereen mee kan doen naar vermogen’ en de ambities van het koersdocument Sociaal Domein ‘vanuit eigen kracht, dichtbij, samen en voorkómen’ gelden ook voor het thema gezondheid. Met ons gezondheidsbeleid willen we bereiken dat iedereen vanuit eigen kracht mee kan doen. We hebben vooral oog voor preventie en een gezonde leefstijl. Hierbij zijn jongeren een belangrijke doelgroep. In samenwerking met sportraad, onderwijs en kinderopvang werken we aan een gezond Hilvarenbeek. Dat doen we bijvoorbeeld door sport en bewegen mogelijk te maken voor alle doelgroepen en door in te zetten op kwalitatief goed beweegonderwijs. Meer hierover leest u in het thema ‘sport en cultuur’ van dit programma. Naast lokaal gezondheidsbeleid - dat we uitvoeren samen met lokale partijen - werken we in regionaal verband aan de uitvoering van de regionale nota Publieke Gezondheid 2020-2023. Lokaal richten we ons op het terugdringen van middelengebruik, opvoed- en opgroeiondersteuning en mentale gezondheid. Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. Ambitie 1: Actief en preventief tegengaan van alcohol- en drugsgebruik 1. Verminderen alcohol- en drugsgebruik Het afgelopen jaar is de inzet die we doen op dit thema nadrukkelijker ondergebracht bij Positief Jeugd Beleid.

Een jongerenwerker organiseert samen met een groep jongeren activiteiten rondom dit thema. De gemeente faciliteert en ondersteunt. Vanwege corona is het moeilijk geweest om activiteiten te organiseren. Toch hebben de jongeren van HEBE samen met alle sportverenigingen van Esbeek een avond a la “Spuiten en Slikken” voor alle Esbeekse jongeren georganiseerd. Er is een draaiboek ontwikkeld om dit programma in alle kernen uit te voeren. Helaas is dit door corona dit jaar niet mogelijk geweest. Daarnaast hebben GGD en Novadic-Kentron in samenwerking met Positief Jeugd Beleid online ouderbijeenkomsten georganiseerd. Dit is uit nood (corona) geboren maar blijkt goed te werken. Het is voor ouders veilig en laagdrempelig om deel te nemen. Het inwonersinitiatief Eyes Wide Open is dit jaar helaas gestopt omdat er bij de initiatiefneemster geen ruimte meer voor was en er geen vervanging is gevonden.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

15

Ambitie 2: Actief inzetten op een gezonde leefstijl 2. Uitvoeren activiteiten regionale nota Publieke Gezondheid 2020-2023 In 2021 hebben we activiteiten publieke gezondheid uitgevoerd, zoals een campagne voor jongeren om er over te praten als je niet lekker in je vel zit. Er zijn vanuit de GGD diverse webinars aangeboden, o.a. over opvoeden. Ook hebben we meegedaan aan landelijke campagnes als Stoptober. Daarnaast hebben we lokaal, samen met partners ingezet op een goede start voor kinderen in kwetsbare gezinnen. Dit onder de titel van ‘ Kansrijke Start-samen’. We hebben een flyer gemaakt om inwoners met een kinderwens te informeren over het Kinderwensspreekuur. Er is een sociale kaart Kansrijke Start gemaakt.Beroepskrachten zijn geïnformeerd over en ondersteund bij het programma Nu Niet Zwanger. 3. Opstellen van een preventieakkoord In 2021 hebben we een lokaal preventieakkoord opgesteld. Samen met het sportakkoord vormt dit het leefstijlakkoord. In het lokaal preventieakkoord zijn jongeren een belangrijke doelgroep. We informeerden u hierover via RIB 2021-89. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Gezondheid. Begroting 2021 Lasten

Jaarrekening Saldo 2021 2021 -542 -544 -2

Baten

0

0

0

Saldo

-542

-544

-2

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-542

-544

-2

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een nadelig resultaat van € 2.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2021. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

16

Programma 2

1.2 Belevend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over het onderhouden en versterken van de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving. We maken daarvoor plannen, richten de openbare ruimte in en onderhouden deze. We stellen beleidsinstrumenten vast voor ruimtelijke ordening en volkshuisvesting en voeren het beleid uit door vergunningen te verlenen, faciliteiten te verstrekken en gebieden te (laten) ontwikkelen. Dit programma bestaat uit de volgende thema’s, die we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 2. Verkeer en Vervoer 3. Openbare ruimte 4. Milieu 5. Buitengebied 6. Openbare Orde en Veiligheid Thema 1

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Onze ambities We behouden en versterken het unieke karakter van de zes dorpskernen. Dat is wat we willen bereiken. Tegelijkertijd bekijken we hoe we ons grondgebied kunnen inrichten met passende functies en geven we uitvoering aan de in 2019 vastgestelde woonvisie en daarmee aan een gezonde woningmarkt die past bij de behoefte. De vele monumenten en cultuurhistorie die Hilvarenbeek rijk is, zijn onderdeel van het unieke karakter van onze dorpskernen. Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. Ambitie 1: in hoog tempo doelgroepgericht betaalbare woningen bouwen in alle kernen 1. Intensiveren tempo woningbouw Op intaketafels worden (private) ruimtelijke initiatieven beoordeeld of deze wenselijk zijn en waar mogelijke mitsen zijn die een nadere uitwerking behoeven. Deze leiden daarna tot aanvragen of worden verder voorbereid en uitgewerkt naar een bestemmingsplan. Initiatiefnemers weten daardoor sneller of hun plan wenselijk is en welke onderdelen (verder) van belang zijn om hun plan te realiseren. Voor Beverakkers 5, Vossenhol 17, Vroonacker IV, Leeuwerik 3, de Welder 2 en J.F. Kennedylaan en mogelijke andere ( inbreidings)locaties wordt het woningaanbod afgestemd op de wensen vanuit de woonvisie in relatie tot de ruimtelijke impact.

In 2021 heeft Hilvarenbeek volgens de voorlopige cijfers van CBS 104 woningen toegevoegd aan de voorraad. Met de bestemmingsplanVOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. nen woningbouw die nu in “voorbereiding” zijn praten we over zo’n 600-700 woningen voor de Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 langere termijn. Paraaf:

17

2. Afronden woongebieden In december 2021 heeft u het bestemmingsplan Gelderakkers 2 vastgesteld. In dit bestemmingsplan ligt het accent op betaalbare (starters)woningen. Daarnaast komen er ook levensloopbestendige (senioren)woningen. Een deel van de starters- en seniorenwoningen wordt gebouwd via Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Het is nog niet bekend wanneer de bouw van start kan gaan. Tegen het bestemmingsplan zijn vier beroepschriften ingediend waarvan een met een verzoek om voorlopige voorziening. 3. Verwerving strategische posities In 2021 hebben we strategische grondaankopen gedaan om de woonwijken De Welder in Haghorst en Vroonacker in Diessen uit te kunnen breiden op “eigen” gronden. Deze grondaankopen worden in 2022 geëffectueerd door overdachten bij de notaris. 4. Arbeidsmigratie In december 2020 zijn kaders vastgesteld, waarbinnen we beleid maken voor arbeidsmigratie. In 2021 zijn die kaders ingevuld door middel van een integrale beleidsnotitie. Het beleid is integraal, want het gaat over de onderwerpen wonen en leefomgeving, economie en arbeidsmarkt, samenleving en sociaal domein. Het beleid stelt ons in staat sturing te geven aan toekomstige verzoeken voor (huisvesting van) arbeidsmigranten. En het geeft duidelijkheid in de rollen van gemeente, werkgever, huisvester en arbeidsmigrant. Op 3 februari 2022 heeft u de notitie vastgesteld.

Ambitie 2: behouden en versterken unieke karakter dorpskernen 5. Gebiedsontwikkeling Haghorst en Ambrosiusweg In 2021 hebben we gewerkt aan een samenwerkingsovereenkomst met Reijrink en Roozen van Hoppe voor de verplaatsing van hun bedrijven vanuit Haghorst naar de Ambrosiusweg en voor de herontwikkeling van de achterblijvende locaties. Gelijktijdig hebben we – samen met de provincie en de regio – gewerkt aan onderzoeken om de keuze voor de definitieve locatie te onderbouwen. In april 2021 sprak u uw voorkeur uit voor de locatie Ambrosiusweg. Deze locatie is één van de drie locaties die betrokken worden bij het onderzoek. 6. Sociaal ruimtelijke visie Haghorst, uitwerking en implementatie In 2021 hebben we gewerkt aan het uitvoeringsplan bij de sociaal ruimtelijke visie (SRV) Haghorst. Een belangrijke uitwerking betreft de voorbereiding voor het “Hart van Haghorst”. Een gemeentelijke projectleider betrekt de coöperatie Haghorst en borgt aansluiting met de verschillende gemeentelijke processen. Voor het “Hart van Haghorst” hebben we een ontwikkel strategie beschreven die past binnen de juridische, maatschappelijke en financiële kaders. Daarnaast hebben we samen met de direct betrokkenen gewerkt aan een programma van eisen. De Coöperatie werkt zelf aan andere programma’s uit de SRV. 7.

Vaststellen paraplubestemmingsplan cultuurhistorie Op 7 oktober 2021 stelde u het paraplubestemmingsplan Cultuurhistorie vast. 8. Centrumvisie Hilvarenbeek In 2021 stelde u het uitvoeringsprogramma bij de Centrumvisie vast. Daarnaast formeerden we het Aanjaagteam Centrum Hilvarenbeek dat vinger aan de pols houdt bij het uitvoeringsprogramma. Dit team bestaat uit leden van Ondernemend Hilvarenbeek, een inwoner van het centrum die tevens lid is van de Torenstichting en van de Heemkundige Kring en ambtenaren. We breiden het team per onderwerp of locatie uit met een zogenoemde ‘flexibele schil’.VOOR HetWAARMERKINGSDOELEINDEN aanjaagBDO Audit & Assurance B.V. team heeft al enkele onderwerpen opgepakt. We informeerden u daarover via RIB 2021-126. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

18

9. Implementatie Omgevingswet We hebben ons in 2021 verder voorbereid op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. We hebben onder meer besluitvorming voorbereid over participatie, bindend advies en leges. Ook hebben we een nieuw ICT systeem (CLO) aanbesteed en gewerkt aan de implementatie. De livegang van de eerste twee processen (WABO en bestemmingsplannen) staat gepland voor maart 2022. Daarnaast zijn we gestart met het opleiden en trainen van onze medewerkers. Verder voerden we in 2021 pilots uit met zogenoemde intaketafels. Aan de intaketafel doen we samen met de initiatiefnemer - een eerste verkenning van een ruimtelijk initiatief om te bepalen of een ontwikkeling wenselijk en haalbaar is. De eerste ervaringen met de intaketafel zijn positief; bij initiatiefnemers en bij ons. Er was ook veel aandacht voor participatie bij ruimtelijke ontwikkelingen. We hebben daarbij veelvuldig gebruik gemaakt van de (enquête)tool Maptionnaire – ook in de fase voorafgaand aan de ruimtelijke procedure. Dat leverde veel input op en zorgde ervoor dat we de fase van voorontwerpbestemmingsplan konden overslaan en daarmee de bestemmingsplanprocedure konden bekorten. 10. Welstandscommissie In 2021 hebben we de welstandsadvisering van de commissie bekeken. De advisering van de commissie zelf zijn we tevreden over, maar we gaan het in de Omgevingswet anders inrichten.

Dan willen we de Monumentencommissie en Welstandscommissie samenvoegen. In de praktijk zijn deze nog weleens zoekende in wie waar nu precies over kan en mag oordelen. Een gecombineerde commissie kan dat probleem oplossen. Alle bouwplannen worden voorgelegd aan de commissie, ook die in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit zijn aangeduid met het “altijd goed kader”, omdat dit kader te beperkend wordt ervaren om direct goed te kunnen keuren. Dit kader moet worden aangepast, zodat er minder tijd en kosten gemoeid zijn met deze beoordeling. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting.

Lasten

Begroting Jaarrekening Saldo 2021 2021 2021 -4.483 -4.184 +299

Baten

4.885

5.082

+196

Saldo

402

898

+496

Stortingen

-1.268

-1.386

-118

Onttrekkingen

1.800

1.648

-152

Reservemutaties

532

262

-270

Eindtotaal

934

1.160

+226

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 226.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2021. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

19

Thema 2

Verkeer en vervoer

Onze ambities Een toegankelijk en veilig openbaar gebied voor alle inwoners. Dat is wat we willen bereiken. We hebben de maatregelen voor het vergroten van de verkeersveiligheid onder andere opgenomen in het Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en in het Parkeerbeleidsplan. Ook in de centrumvisie is verkeersveiligheid en toegankelijkheid een belangrijk onderwerp. Daarnaast zorgen we ervoor dat de weginrichting op orde is. Bijzonder aandachtspunt is de toegankelijkheid van voetpaden en fietspaden. We voeren de maatregelen voornamelijk uit door ‘werk met werk’ te maken. Dat betekent bijvoorbeeld dat we bij reconstructies van wegen - of bij onderhoud aan wegen en riolering tegelijkertijd de verkeersveiligheid optimaliseren. Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. Ambitie 1: toegankelijk en veilig openbaar gebied 1. Doorontwikkeling Landbouwverkeer In maart 2021 stemde u in met het tracé voor een alternatieve route voor landbouwverkeer aan de westzijde van de kern Hilvarenbeek. Het Team Landbouwverkeer heeft daarna twee varianten uitgewerkt voor de inrichting: een karrespoor van asfalt en een half verharding in de vorm van hydraulisch zand.

Na een consultatieronde bij de ‘tweede kring’ van deskundigen en bij inwoners en gebruikers van de route, kozen we voor het karrespoor van asfalt in combinatie met grasbeton en ecologische bermen met wandelpaden. In december 2021 stemde u daarmee in. We zijn vervolgens aan de slag gegaan met de voorbereidingen voor de ruimtelijke procedure en de aanbesteding. Tegelijkertijd dachten we na over oplossingen voor de oostzijde. Hiervoor is de provinciale weg N269 - inclusief randweg - in beeld. Omdat hier meer wensen en uitdagingen spelen, werken we samen met de provincie aan een integraal plan voor het noordoosten. Voor het zuidoostelijk deel voeren we in 2022 een experiment uit door landbouwverkeer toe te laten op de N269. 2. Uitvoeren parkeerbeleidsplan/verminderen parkeerdruk We besloten het parkeerbeleidsplan - dat afliep in 2020 - niet direct te herzien omdat we de Centrumvisie wilden afwachten. We zijn in 2021 wel gestart met de voorbereidingen. Planning is om het beleidsplan te herzien in 2022/2023. Daarbij betrekken we uw raad. 3. Bevorderen leefbaarheid en verkeersveiligheid provinciale weg N395 De provincie Noord-Brabant heeft in 2021 de kluifrotonde ter hoogte van de Diessenseweg aangelegd. Ook het wegvak tussen de kluifrotonde en de Rijtseweg in Diessen is opnieuw ingericht. Dit heeft gedurende de uitvoeringsperiode enige (verkeers)hinder met zich meegebracht.

De provincie en aannemer BAM hebben dit tot het minimum beperkt en de communicatie en bewonersmeldingen hebben ze voortvarend opgepakt en netjes afgehandeld. Planning is om in 2022 het gedeelte vanaf de Rijtseweg richting Middelbeers verder te reconstrueren. 4. Aanpakken knelpunten verkeersveiligheid We hebben in 2021 op het gebied van verkeersveiligheid verschillende projecten uitgevoerd. We VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. hebben in samenwerking met basisschool Starrebos en de directe omgeving een verkeersexperiDatum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 ment uitgevoerd om de verkeersveiligheid rondom de school te verbeteren. De opgehaalde resulParaaf:

20

taten zullen we verwerken in het ontsluitingsplan voor het ontwikkelingsgebied Hispohal. Ook zijn we in woonwijk de Drie Eilanden een verkeersexperiment gestart om samen met de inwoners te ervaren of het parkeren beter is te reguleren. Dit loopt in 2022 nog door. Verder hebben we op verzoek van de bewoners van de Wouwerstraat een wegversmalling aangelegd. Sinds het ingestelde parkeerverbod in de Wouwerstraat ervaarden zij meer verkeersoverlast. Ook in het buitengebied hebben we vanuit de onderhoudswerkzaamheden aan de Toekomstweg, Klein Westerwijksestraat en Groot Westerwijksestraat extra verkeersdrempels aangelegd. Naast infrastructurele maatregelen nemen we maatregelen om het gedrag van mensen te beïnvloeden. Zo blijven we samenwerken met de basisscholen aan verkeerseducatie. U kunt daarbij denken aan het lesprogramma omgaan met landbouwverkeer en de gebruikelijke verkeersexamens. Ook zetten we educatie voor senioren voort. 5. Verbeteren voetpaden en fietspaden We hebben in 2021 een inventarisatie gedaan naar de toegankelijkheid van onze voetpaden. De resultaten hiervan nemen we mee in het onderhoudsprogramma. We maken hierbij ‘’werk met werk’’. In 2021 hebben wij met het klein onderhoud diverse voetpaden en fietspaden verbeterd waarbij u kunt denken aan het herstellen van wortelopdruk en reparatie van kleine oneffenheden.

Voorbeelden zijn Emmerseweg, voetpaden nabij de Clossenborch en een gedeelte van de Doelakkers. 6. Uitvoeren Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) Bij ‘’Aanpak knelpunten verkeersveiligheid’’ staan de projecten omschreven die we in 2021 hebben uitgevoerd. Vanuit het Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) hebben we in 2021 geen maatregelen uitgevoerd. Het GVP is vastgesteld voor de periode van 2013 tot 2022. Gedurende deze periode zijn alle maatregelen uitgevoerd. In 2021 zijn we gestart met de voorbereidingen voor de herziening van het GVP. Deze herzieningen pakken we in 2022 - samen met de herziening van het nieuwe parkeerbeleidsplan - op. We betrekken uw raad bij beide herzieningen. 7. Onderhoud wegen In 2021 hebben wij de wegen onderhouden zoals opgenomen in het Wegen beheerplan. Voorbeeld hierbij zijn Kommerstraat, Groot- en Klein Westerwijksetraat, Toekomstweg. Afgelopen jaar zijn we gestart met meer preventief onderhoud om daarmee de reconstructies meer te kunnen uitsmeren in de tijd. Daarmee bereiken we de besparing op de begroting van € 50.000,- per jaar. 8. Gebiedsontwikkeling N269 In de VJN+ reduceerde u het budget voor ‘procesgeld’ om te komen tot een integraal plan voor het gebied rond de N269. We werken daarom stapsgewijs samen met de provincie en in samenhang aan de gebiedsgerichte aanpak.

In 2021 zijn we gestart met het opstellen van een opdracht voor een extern bureau om de mogelijkheden van ingebruikname van de betonbaan met voorkeursvarianten te onderzoeken. In 2022 kunnen we op basis daarvan het uitvoeringsplan en investeringsplan nader opstellen. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Verkeer en vervoer.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

21

Lasten

Begroting Jaarrekening Saldo 2021 2021 2021 -1.437 -1.386 +52

Baten

19

97

+78

Saldo

-1.419

-1.289

+130

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-1.419

-1.289

+130

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 130.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2021. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil. Thema 3

Openbare ruimte

Onze ambities Behouden en versterken van het groene karakter. Dat is wat we willen bereiken. Het is ook één van de ambities uit de toekomstagenda HLVRNBK2030. We stimuleren dat inwoners hun kennis en kunde inzetten om de leefbaarheid te behouden en te bevorderen. Meer over onderhoud van openbaar groen, openbare verlichting of speeltoestellen in de openbare ruimte leest u in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. Ambitie 1: Behouden en versterken groene karakter van onze gemeente 1. Bomen Elk jaar worden onze grotere bomen visueel geïnspecteerd. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de vitaliteit van de bomen. We hebben de gevolgen geconstateerd van de extreem warme zomers in 2019 en 2020. We zagen steeds meer dood hout in de bomen. Daardoor hebben we twee extra snoeirondes uit moeten voeren om te voorkomen dat er schades zouden optreden en mogelijk daaruit voortvloeiende aansprakelijkheden. In 2021 hebben we 50 bomen extra moeten verwijderen omdat deze afstervingsverschijnselen hadden dan wel een erg slechte vitaliteit hadden. Bij nieuw geplante bomen brengen we extra bomengrond aan om wortelopdruk in de toekomst te verminderen. De lijst waardevolle bomen is vastgesteld en daarmee is de procedure voor kapaanvragen aanzienlijk vereenvoudigd.

Alleen voor particuliere bomen die op deze lijst staan is een kapvergunning nodig. Bomen buiten de bebouwde kom beoordelen aan de hand van de criteria of ze in aanmerking komen voor plaatsing op de lijst waardevolle bomen en dan zijn ze vergunning plichtig. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

22

2. Onderhouden openbare ruimte Het onderhoud van de openbare ruimte vindt nog steeds plaats op B niveau en wordt uitgevoerd door de Diamant-groep. We hebben in 2021 ons beheerssysteem (GBI) gevuld met alle relevante cijfers. Deze cijfers gebruiken we om het onderhoud aan te besteden. 3. Uitvoeren verantwoord bermbeheer Via onze deelname aan de pilot “kleine kringloop” onderzochten we de mogelijkheden om slooten bermmaaisel te gebruiken als alternatief voor kunstmest. We hoopten daarmee € 10.000 te besparen op stortkosten voor het maaisel. Deze besparing is slechts voor circa de helft gehaald. Reden hiervoor is dat de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) dit maaisel ziet als afval dat niet gebruikt mag worden als bodemverbeteraar. Bij de aanleg en renovatie van bermen proberen we zo veel als mogelijk dit bijvriendelijk in te richten. Daarbij houden we ook rekening met de natuurlijke vijanden van de procesierups. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema Openbare ruimte.

Lasten

Begroting Jaarrekening Saldo 2021 2021 2021 -1.582 -1.587 -5

Baten

61

51

-10

Saldo

-1.521

-1.536

-15

Stortingen

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

Reservemutaties

0

0

0

-1.521

-1.536

-15

Eindtotaal

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een nadelig resultaat van € 15.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2021. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil. Thema 4

Milieu

Onze ambities Binnen dit thema staat duurzaamheid centraal. Versnellen van de energietransitie is een belangrijke ambitie die we willen realiseren. Maar duurzaamheid gaat verder dan dat. Alles wat te maken heeft met maatschappelijk verantwoord leven en ondernemen, milieu en ecologie valt er onder. We vinden initiatieven op het gebied van duurzaamheid belangrijk omdat ze bijdragen aan een goed leefklimaat. Niet alleen nu maar ook in de toekomst. Binnen dit thema valt ook het beleid en beheer van riolering en afval. Activiteiten in 2021 U leest per ambitie de voortgang van de activiteiten zoals in de begroting 2021 genoemd. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 10/06/2022 Behorende bij briefnr. 2205286 Paraaf:

23

Ambitie 1: Uitvoering geven aan de doelen uit de Paraplunota Duurzaam Hilvarenbeek 1. Energietransitie In de paraplunota duurzaamheid staan de ambitie en doelen waaraan afgelopen jaren is gewerkt voor een duurzaam Hilvarenbeek. In de Nationale monitor Duurzame Gemeenten is Hilvarenbeek de duurzaamste gemeente van Midden Brabant. We staan op plaats 21 op de ranglijst van 352 gemeenten, een mooi resultaat. Een belangrijk thema in de Paraplunota is de energietransitie die verdeeld is in drie onderdelen; energiebesparing, warmtetransitie en duurzame elektriciteit. Hieronder leest u wat we in 2021 hebben gedaan op elk van deze drie onderdelen. 2. Energiebesparing We hebben meerdere projecten uitgevoerd om inwoners te stimuleren om energie te besparen. Vanuit de “Regeling reductie energiegebruik” hebben we met Stichting Buurkracht de buurtaanpak uitgevoerd. Met een enquête, digitale bijeenkomsten en met Energiepakketten zijn ca. 2000 woningeigenaren bereikt. Voor huurders en minder draagkrachtigen hebben we samen met Leystromen de actie met de vouchers voor energiebesparende materialen uitgevoerd. Dit was een geslaagde actie die in 1250 huishoudens tot besparingen heeft geleid. Voor woningeigenaren zijn 250 gratis adviesgesprekken toegezegd voor verduurzaming van de woning. Bij beide projecten zijn Hilverstroom, de dorpscoöperaties en verenigingen betrokken.

Naast de projecten hebben we met regelmaat in onze media gepubliceerd over energiebesparing en duurzame ontwikkelingen. Een andere maatregel om inwoners te helpen bij energiebesparing is de oprichting van het Energiehuis. 3. Energiehuis Begin 2021 is het Energiehuis Hilvarenbeek gestart. Aanvankelijk digitaal en later met het loket op de locatie Vrijthof 11. Het Energiehuis is een plek waar inwoners van Hilvarenbeek informatie en onafhankelijk advies kunnen krijgen voor het verduurzamen van hun woning. Energie coöperatie Hilverstroom voert de taken van het Energiehuis voor ons uit. Door corona kwam de toeloop traag op gang, maar mede door bovengenoemde acties hebben we meer interesse voor het Energiehuis kunnen wekken. In 2021 zijn onder andere 75 adviesgesprekken bij mensen thuis geweest, uitgevoerd door opgeleide energiecoaches. 4. Warmtetransitie De uitwerking van het landelijke Klimaatakkoord vindt voor een groot deel op regionaal niveau plaats. Om de regionale uitwerking vorm te geven, werken we in de REKS-regio Hart van Brabant samen met andere gemeenten, de provincie en de waterschappen. In de regio wordt ook gezamenlijk nagedacht over warmtebronnen die voor meerdere gemeenten warmte kunnen leveren. Voor Hilvarenbeek hebben we de Transitievisie Warmte (TVW) opgesteld. De TVW beschrijft de eerste stappen die gezet kunnen worden richting een aardgasvrij Hilvarenbeek.

Tijdens het proces voor deze Transitievisie Warmte hebben de gemeente Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk nauw samengewerkt. Ook zijn stakeholders en inwoners bij het proces betrokken en hebben zij vanuit hun eigen expertise bijgedragen aan de Transitievisie Warmte. Deze waardevolle samenwerking heeft geleid tot deze visie. Met de TvW hebben we een koers voor de komende vijf jaar die duidelijkheid biedt over wat we wel doen en wat we nog niet kunnen doen in de warmtetransitie. 5. Duurzame elektriciteit We hanterende Visie Grootschalige Opwek als kader voor opwek van duurzame elektriciteit. Hierin is de ambitie opgenomen om maximaal 50 ha aan zonneparken mogelijk te maken en hiermee VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN de energietransitie te versnellen. Voor vier zonneparken zijn de ruimtelijke procedures doorlopen BDO Audit & Assurance B.V. en de vergunningen verleend. Hiermee hebben we in 2021 het doel van 50 ha gehaald en 10/06/2022 zijn we Datum: Behorende bij briefnr. 2205286 een voorloper in de regio. Paraaf: 24