17 bp De Welder 2 (38 Bijlage 37 Ruimtelijke onderbouwing Witvenstraat 23B)

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING Gemeente Hilvarenbeek Witvenstraat 23B, Haghorst

DOCUMENTNUMMER: HILWIT023 DATUM: 28 april 2023

Pagina 1 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Hilvarenbeek Witvenstraat 23B, Haghorst

auteur:

B. van Doormaal MSc. Van Doormaal Advies B.V. Meiraap 2B 5087CS Diessen M: 06 22 35 78 62 E: bas@vandoormaaladvies.nl

Pagina 2 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Ruimtelijke onderbouwing

Pagina 3 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Inhoud 1 INLEIDING ............................................................................................................................................. 6 1.1 Aanleiding en doel.......................................................................................................................... 6 1.2 Ligging en begrenzing plangebied .................................................................................................. 7 1.3 Leeswijzer ....................................................................................................................................... 8 2 PLANBESCHRIJVING .............................................................................................................................. 9 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied ............................................................................. 9 2.2 Beschrijving huidige situatie .......................................................................................................... 9 2.3 Beschrijving beoogde situatie ...................................................................................................... 10 2.5 Parkeren .......................................................................................................................................

12 2.6 Verkeer ......................................................................................................................................... 13 3 BELEIDSKADER .................................................................................................................................... 14 3.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 14 3.2 Rijksbeleid .................................................................................................................................... 14 3.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) .......................................................................................... 14 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) ......... 14 3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) .................................................. 15 3.3 Provinciaal beleid ......................................................................................................................... 16 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant ............................................................................................. 16 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ....................................................................

17 3.4 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................................... 23 3.4.1 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010......................................................................................... 23 3.4.2 Structuurvisie Buitengebied, januari 2014 ............................................................................ 24 3.4.3 Het bestemmingsplan “Buitengebied” .................................................................................. 26 3.4.4 Strategie Vitaal Beeks Buiten. Niet-agrarische functies ........................................................ 30 4 PLANOLOGISCH RELEVANTE (MILIEU)ASPECTEN ............................................................................... 32 4.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 32 4.2 Bodem .......................................................................................................................................... 32 4.3 Waterhuishouding........................................................................................................................ 33 4.4 Cultuurhistorie .............................................................................................................................

36 4.5 Archeologie .................................................................................................................................. 37 4.6 Natuur .......................................................................................................................................... 38 4.6.1 Relevante emissies................................................................................................................. 39 4.7 Flora en fauna .............................................................................................................................. 40 4.8 Wegverkeerslawaai ...................................................................................................................... 42 4.9 Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................................ 44 4.10 Geurhinder en veehouderijen .................................................................................................... 46 Pagina 4 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

4.10.1 Geurgevoelige objecten ....................................................................................................... 47 4.10.2 Ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven met dieren waarvoor een geuremissiefactor is vastgesteld..................................................................................................... 47 4.10.3 Ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven met dieren waarvoor geen geuremissiefactor is vastgesteld..................................................................................................... 47 4.10.4 Woon- en leefklimaat (achtergrondbelasting) .................................................................... 48 4.10.5 Conclusie .............................................................................................................................. 49 4.11 Gezondheid ................................................................................................................................ 49 4.11.1 Endotoxinen (varkens- en pluimveehouderijen) ................................................................. 49 4.11.3 Geitenhouderijen ................................................................................................................. 50 4.12 Externe veiligheid .......................................................................................................................

51 4.13 Luchtkwaliteit ............................................................................................................................. 53 4.14 Kabels en leidingen .................................................................................................................... 55 4.15 Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ......................................................... 56 5 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................... 58 5.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 58 5.2 Economische uitvoerbaarheid ..................................................................................................... 58 BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 59 1 Landschappelijk inpassingsplan; ..................................................................................................... 59 2 AERIUS-berekening gebruiksfase. ................................................................................................... 59

Pagina 5 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel De initiatiefnemer is eigenaar van de planlocatie aan de Witvenstraat 23B te Haghorst. De planlocatie is te bestempelen als een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd. Ter plaatse bevindt zich, naast een agrarische bedrijfswoning met aanhorigheden (o.a. een overkapping van 40 m²), een agrarisch bedrijfsgebouw waarbinnen de paarden worden gehuisvest met een omvang van circa 495 m2. Aan de locatie is overeenkomstig het vigerend bestemmingsplan “Buitengebied” (en latere wijzigingen/herzieningen), vastgesteld d.d. 13 maart 2014, de bestemming “Agrarisch” en de dubbelbestemming “Waarde – Archeologie 1” toegekend. De planlocatie is bovendien voorzien van de functieaanduidingen ‘specifieke vorm van agrarisch – overige veehouderijen’ en ‘paardenhouderij’ en de gebiedsaanduiding ‘overige zone – beperkingen veehouderijen’. Binnen het plangebied is onder meer een veehouderij, niet zijnde een intensieve veehouderij, en bewoning binnen één bedrijfswoning toegestaan. De initiatiefnemer is voornemens om de locatie te herbestemmen naar wonen zodat binnen de planlocatie één reguliere woning met aanhorigheden is toegestaan. Dit met behoud van de huidige bebouwing die wordt omgezet als bijgebouwen behorende bij de woning en met behoud van de mogelijkheid voor een paardenbak.

Gelet op het vorenstaande wordt met de beoogde ontwikkeling een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd herbestemd tot een reguliere woonlocatie met behoud van huidige bebouwing. Hiervoor vervalt definitief de mogelijkheid om ter plaatse een agrarisch bedrijf te exploiteren. De beoogde herbestemming heeft een positief effect op het woonen leefklimaat ter plaatse van omliggende woonfuncties en de aangrenzende bebouwde kom van Haghorst. Een en ander heeft eveneens een positief effect op de beoogde woningbouwplannen ‘De Welder 2’ binnen de kern Haghorst. De beoogde woningbouwlocatie ‘De Welder 2’ bevindt zich namelijk op een kortste afstand van circa 23 meter in overwegend noordoostelijke richting van de planlocatie. Hierdoor is in de huidige situatie sprake van strijdigheid met de Wet geurhinder en veehouderij, waardoor binnen de beoogde woningbouwlocatie ‘De Welder 2’ geen aanvaardbaar woon- en leefklimaat is gegarandeerd en de beoogde woningbouwplannen een beperking hebben op de ontwikkelingsmogelijkheden van het agrarische bedrijf binnen de planlocatie. Dit maakt dat het wenselijk is om de planlocatie te herbestemmen naar wonen zodat de woningbouwplannen binnen ‘De Welder 2’ doorgang kunnen vinden. De beoogde herbestemming draagt daarom indirect bij aan de leefbaarheid binnen de kern Haghorst.

Bovendien vindt binnen de planlocatie een aanmerkelijke ruimtelijke en landschappelijke kwaliteitsverbetering plaats. Dit vanwege een zorgvuldige en adequate landschappelijke inpassing. De beoogde ontwikkeling is in strijd met de vigerende gebruiks- en bouwvoorschriften. Het vigerende bestemmingsplan bevat een binnenplanse wijzigingsbevoegdheid om na bedrijfsbeëindiging de agrarische bestemming te wijzigen in “Wonen”. Echter, hierbij dient opgemerkt te worden dat de gemeente Hilvarenbeek heeft toegezegd dat de beoogde herbestemming naar wonen binnen de planlocatie wordt meegenomen bij de planvorming en het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan voor de woningbouwlocatie ‘De Welder 2’. Met de onderhavige ruimtelijke onderbouwing wordt onderbouwd om welke reden met de beoogde ontwikkeling sprake is van een goede ruimtelijke ordening zodat de beoogde herbestemming kan worden meegenomen in het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan voor de woningbouwlocatie ‘De Welder 2’.

Pagina 6 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

1.2 Ligging en begrenzing plangebied De planlocatie aan de Witvenstraat 23B te Haghorst bevindt in het buitengebied en aan de rand van de bebouwde kom van de kern Haghorst. De kern Haghorst bevindt zich op zeer korte afstand ten oosten van de planlocatie. De planlocatie is kadastraal bekend als gemeente Hilvarenbeek, sectie N, nummer 1433 (deels). Het totale kadastrale perceel 1433 kent een omvang van circa 18.577 m2. De locatie is gelegen aan de Witvenstraat en wordt aan de noordwestelijke zijde door deze weg begrensd. De Witvenstraat betreft een lokale doorgaande weg die onder meer ontsluiting biedt aan verkeer dat zich vanuit de kern Haghorst in overwegend zuidwestelijke richting begeeft en vice versa. Aan de Witvenstraat bevinden zich ter hoogte plangebied in hoofdzaak agrarische gronden en verspreid gelegen woningen. In het onderstaande is een luchtfoto van het plangebied met kadastrale aanduiding weergegeven, alsook een uitsnede van het vigerende bestemmingsplan “Buitengebied”.

Figuur 1: Luchtfoto plangebied met kadastrale aanduiding (totaal kadastraal perceel 1433 is indicatief voorzien van een rode omlijning)

Pagina 7 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Figuur 2: Uitsnede vigerend bestemmingsplan "Buitengebied" (totaal kadastraal perceel 1433 is indicatief voorzien van een rode omlijning)

1.3 Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 van deze ruimtelijke onderbouwing ingegaan op de huidige en beoogde situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 bevat een toetsing aan de geldende beleidskaders, waarbij wordt getoetst aan zowel nationaal, provinciaal als gemeentelijk beleid. Hoofdstuk 4 bevat een verantwoording over de wijze waarop rekening is gehouden met de milieuplanologische uitvoeringsaspecten alsmede met de in het plangebied en omgeving voorkomende waarden. Hoofdstuk 5 bevat een beschrijving van de economische uitvoerbaarheid.

Pagina 8 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

2 PLANBESCHRIJVING 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied De planlocatie bevindt zich, zoals in het vorenstaande reeds is aangegeven, aan de Witvenstraat. De Witvenstraat betreft een lokale doorgaande weg die onder meer ontsluiting biedt aan verkeer dat zich vanuit de kern Haghorst in zuidwestelijke richting begeeft en vice versa. De omgeving van de planlocatie laat zich, gelet op bovenstaande uiteenzetting, hoofdzakelijk kenschetsen als een overgangsgebied tussen het stedelijk gebied van Haghorst en het buitengebied en is daarmee te bestempelen als een kernrandzone. De bebouwde kom van de kern Haghorst en de beoogde woningbouwwijk ‘De Welder 2’ bevindt zich overwegend ten oosten van de planlocatie. Verder wordt de planlocatie aan de overwegend noordwestelijke zijde omgeven door onder meer bedrijvigheid en agrarische gronden. Het gebied in overwegend zuidwestelijke richting laat zich typeren als een agrarisch gebied met agrarische gronden, agrarische bedrijven en verspreid gelegen woningen. Deze woningen bevinden zich overwegend in een lintstructuur langs bestaande wegenstructuren. In het onderstaande is een uitsnede van het vigerende bestemmingsplan “Buitengebied” opgenomen met als ondergrond een luchtfoto.

Figuur 3: Uitsnede vigerend bestemmingsplan "Buitengebied" met luchtfoto (totaal kadastraal perceel 1433 is indicatief aangeduid met een rode omlijning)

2.2 Beschrijving huidige situatie In de huidige situatie wordt binnen de planlocatie een agrarisch bedrijf in de hoedanigheid van een paardenhouderij geëxploiteerd. Op grond van het vigerende bestemmingsplan “Buitengebied” rust binnen het plangebied een agrarische bestemming met een bouwvlak met een omvang van circa

Pagina 9 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

3.500 m2. Binnen dit agrarische bouwvlak bevindt zich één bedrijfswoning met aanhorigheden, een bedrijfsgebouw met een omvang van circa 495 m2 waarbinnen paarden worden gehuisvest en een paardenbak. Op onderstaande afbeelding is de aanwezige bebouwing binnen de planlocatie weergegeven.

Bedrijfswoning met overkapping van 40 m²

Agrarisch bedrijfsgebouw circa 495 m2

Paardenbak

Figuur 4: Bestaande situatie planlocatie

2.3 Beschrijving beoogde situatie De initiatiefnemer is voornemens om de locatie te herbestemmen naar wonen zodat binnen de planlocatie één reguliere woning met aanhorigheden is toegestaan. Dit met behoud van de huidige bebouwing die wordt omgezet als bijgebouwen behorende bij de woning en met behoud van de paardenbak met een omvang van circa 1.200 m2. Hierdoor vervalt de mogelijkheid om binnen de planlocatie een agrarisch bedrijf te exploiteren. Het huidige agrarische bouwvlak wordt hierbij zoveel als mogelijk verkleind tot een passende woonbestemming met een omvang van circa 1.400 m2. De beoogde herbestemming heeft een positief effect op de beoogde woningbouwplannen ‘De Welder 2’ binnen de kern Haghorst. De beoogde woningbouwlocatie ‘De Welder 2’ bevindt zich namelijk op een kortste afstand van circa 23 meter in overwegend noordoostelijke richting. Hierdoor is in de huidige situatie sprake van strijdigheid met de Wet geurhinder en veehouderij, waardoor binnen de beoogde woningbouwwijk ‘De Welder 2’ geen aanvaardbaar woon- en leefklimaat is gegarandeerd en de beoogde woningbouwplannen een beperking hebben op de ontwikkelingsmogelijkheden van het agrarische bedrijf binnen de planlocatie. Dit maakt dat het wenselijk is om de planlocatie te herbestemmen naar wonen zodat de woningbouwplannen binnen ‘De Welder 2’ doorgang kunnen vinden.

De beoogde herbestemming draagt daarom indirect bij aan de leefbaarheid binnen de kern Pagina 10 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Haghorst. Bovendien vindt binnen de planlocatie een aanmerkelijke ruimtelijke en landschappelijke kwaliteitsverbetering plaats. Dit vanwege een zorgvuldige en adequate landschappelijke inpassing. Deze landschappelijke inpassing bestaat in casu uit onder meer diverse inheemse landschapsbomen, fruitbomen en een beukenhaag. In het onderstaande is een afbeelding opgenomen van de beoogde planologische situatie binnen de planlocatie, alsook een uitsnede van het beoogde landschappelijk inpassingsplan. Het complete landschappelijk inpassingsplan is eveneens als bijlage aan de onderhavige ruimtelijke onderbouwing gevoegd.

Figuur 5: Beoogde planologische situatie

Pagina 11 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Figuur 6: Uitsnede landschappelijk inpassingsplan

2.5 Parkeren Toetsingskader Met de inwerkingtreding van de “Reparatiewet BZK” op 29 november 2014 is het verplicht om het parkeren te reguleren middels de bestemmingsregeling. In de bestemmingsregeling kan worden opgenomen dat bij aanvraag om omgevingsvergunning (voor het bouwen en / of afwijken) dient te worden aangetoond dat wordt voldaan aan de van toepassing zijnde parkeernormen. In het kader van ‘een goede ruimtelijke ordening’ dient echter al bij vaststelling van een bestemmingsplan inzichtelijk te worden gemaakt dat redelijkerwijs in de aldus benodigde parkeerplaatsen feitelijk duurzaam kan worden voorzien (ECLI:NL:RVS:2017:1036, r.o. 5.3). Het aantal benodigde parkeerplaatsen wordt bepaald door het geldende parkeerbeleid. Voor het bepalen van de nodige parkeerplaatsen wordt in het bestemmingsplan ‘Parapluplan parkeren Hilvarenbeek 2018’ door de gemeente Hilvarenbeek verwezen naar het ‘Parkeerbeleidsplan Hilvarenbeek 2015 - 2020’. De parkeernormen in het parkeerbeleidsplan vinden zo veel als mogelijk Pagina 12 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

aansluiting bij de parkeernormen zoals die gesteld zijn in de destijds geldende publicaties van het CROW. In de bijlage bij het parkeerbeleidsplan zijn de parkeernormen per functie benoemd. Beoordeling De beoogde ontwikkeling betreft de herbestemming van een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd naar wonen. Voor een vrijstaande koopwoning in het buitengebied geldt een maximale parkeernorm van 2,8 parkeerplaatsen per wooneenheid. Binnen het plangebied is meer dan voldoende ruimte aanwezig voor de benodigde parkeerplaatsen. Het benodigde aantal parkeerplaatsen is bovendien feitelijk reeds aanwezig. Gelet hierop kan geconcludeerd worden dat parkeren op eigen terrein binnen de bestemming kan plaatsvinden, waardoor wordt voldaan aan het gemeentelijke parkeerbeleid. Conclusie Nu parkeren op eigen terrein plaatsvindt, staat het aspect parkeren niet in de weg aan het planvoornemen. 2.6 Verkeer Met de beoogde ontwikkeling wordt een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd en waarbinnen bewoning binnen een bedrijfswoning is toegestaan, herbestemd naar wonen. Hierdoor vervalt definitief de mogelijkheid om binnen de planlocatie een agrarisch bedrijf te exploiteren.

Het vervallen van de mogelijkheid om ter plaatse een paardenhouderij en een agrarisch bedrijf te exploiteren maakt dat de beoogde ontwikkeling een afname van onder meer zwaar verkeer, waaronder tractoren en vrachtwagens, tot gevolg heeft. In de beoogde planologische situatie bevindt zich binnen de planlocatie één vrijstaande woning met aanhorigheden. Een dergelijke vrijstaande woning in het buitengebied gaat gepaard met circa 8,6 (afgerond 9) verkeersbewegingen per etmaal. Ten opzichte van de huidige situatie heeft de beoogde ontwikkeling een afname van het aantal verkeersbewegingen tot gevolg, waaronder een afname van zwaar verkeer. Nu de Witvenstraat een doorgaande weg betreft die onder meer ontsluiting biedt aan verkeer dat zich vanuit de kern Haghorst in overwegend zuidwestelijke richting begeeft en vice versa, kan gesteld worden dat dit geringe aantal verkeersbewegingen wegvalt in het heersende verkeersbeeld. De normale afwikkeling van het verkeer komt dan ook niet in het geding als gevolg van de beoogde ontwikkeling. Te meer nu de beoogde ontwikkeling een afname van het aantal verkeersbewegingen, waaronder van zwaar verkeer, tot gevolg heeft. Conclusie Het aspect verkeer vormt derhalve geen belemmering voor de onderhavige planontwikkeling.

Pagina 13 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

3 BELEIDSKADER 3.1 Inleiding De beleidscontext voor het plangebied wordt gevormd door landelijke, provinciale, en gemeentelijke beleidsrapportages. In dit hoofdstuk is het relevante beleid samengevat en wordt het initiatief hieraan getoetst. 3.2 Rijksbeleid 3.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is geheel opgenomen in deze nieuwe visie. De Nationale Omgevingsvisie biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Hiermee kan het Rijk inspelen op de grote uitdagingen die voor hen liggen. Allerlei trends en ontwikkelingen hebben invloed op de leefomgeving. Veranderende en groeiende steden, de overgang naar een duurzame en circulaire economie en het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering vormen slechts een deel van de opgaven. Dit biedt kansen, maar vraagt wel om zorgvuldige keuzes. Want ruimte, zowel boven-, als ondergronds, is een schaars goed. Het combineren van al die opgaven vraagt een nieuwe manier van werken. Niet van bovenaf opgelegd, maar in goede samenwerking tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking.

Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet het Rijk een proces in gang waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter kunnen worden gemaakt. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Deze belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio’s; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Doorwerking in onderhavig bestemmingsplan Met de onderhavige ontwikkeling en herbestemming zijn, gelet op diens aard en omvang, geen nationale belangen in het geding. 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) Toetsingskader Het Rijk heeft in de hiervoor genoemde SVIR vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet. De SVIR bepaalt welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op provinciaal en gemeentelijk niveau.

Ten aanzien daarvan is een borging door middel van normstelling, gebaseerd op de Wet ruimtelijke ordening, gewenst. Die uitspraken onderscheiden zich in die zin dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd om de inhoud daarvan te laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming. Zij zijn dus concreet normstellend bedoeld en worden geacht direct of indirect door te werken tot op het niveau van de lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmings- en wijzigingsplannen. Pagina 14 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Op 30 december 2011 is het Barro in werking getreden met daarin een regeling voor een beperkt aantal onderwerpen. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met regels voor de andere beleidskaders uit de SVIR en tevens uit het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Een aantal onderwerpen is geregeld in de bij het Barro behorende Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Beoordeling Op 1 juli 2016 is een wijziging van het Rarro (periodieke actualisatie en herstel van enkele gebreken, 6e wijziging) in werking getreden. Volgens de kaarten behorende bij het Rarro is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied van het radarstation op de locatie Herwijnen. In een gebied rondom dit radarstation moet rekening worden gehouden met de functionele bruikbaarheid daarvan. Rondom het radarstation mogen geen bestemmingen opgenomen worden die het oprichten van bouwwerken mogelijk maken die door hun hoogte onaanvaardbare gevolgen kunnen hebben voor de werking van de radar.

In onderhavig radarverstoringsgebied is de maximale hoogte van windturbines gesteld op 90 meter ten opzichte van NAP. In het onderhavige plan wordt geen nieuwe bebouwing mogelijk gemaakt boven de ter plaatse geldende maximale hoogtemaat en er wordt ook geen planologisch kader geboden voor het oprichten van windturbines. Het initiatief heeft daarmee geen gevolgen voor het radarstation. Tevens is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied behorende bij het radarstation Woensdrecht. Hiervoor geldt een maximale bouwhoogte van 113 meter voor bouwwerken ten opzichte van NAP. Ook dergelijke bouwhoogtes zijn in het plan niet aan de orde. Voor het overige zijn er ten aanzien van het onderhavige plangebied geen regels uit het Barro en het Rarro van toepassing, aangezien er bij de onderhavige ontwikkeling geen nationale belangen of nationaal aangewezen gebieden zijn gemoeid. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling passend is binnen de regels zoals gesteld in het Barro en de Rarro. 3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) Toetsingskader De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ is opgenomen in artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), en in haar huidige vorm op 1 juli 2017 in werking getreden.

Dit motiveringsvereiste is gericht op zorgvuldig ruimtegebruik en houdt in dat in de toelichting bij een bestemmingsplan dat ‘een nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Een stedelijke ontwikkeling is daarbij in het Bro gedefinieerd als ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Beoordeling Met de onderhavige planwijziging wordt een agrarische bedrijfslocatie herbestemd tot wonen met behoud van aanwezige bebouwing. Uit de jurisprudentie die is verschenen sinds de inwerkingtreding van de ladder blijkt dat de Afdeling een zekere ondergrens stelt aan ontwikkelingen wanneer het gaat om de beoordeling of sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Zo heeft de Afdeling ten aanzien van woningbouwplannen Pagina 15 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

geoordeeld dat de realisatie van 1 woning (AbRvS 14 januari 2014, nr 201308263/2/R4), 4 woningen (AbRvS 27 augustus 2014, nr. 201311233/1/R4) of 6 woningen, waarvan 3 rechtstreeks bestemd en 3 eerst na toepassing van een wijzigingsbevoegdheid (Vz AbRvS 4 juni 2014, nr. 201401129/1/R4), niet zijn aan te merken als een stedelijke ontwikkeling. Verder laat relevante jurisprudentie van de Afdeling zien dat de ondergrens om iets aan te merken als een stedelijke ontwikkeling in beginsel bij 11 woningen ligt (AbRvS, 16 september 2015, 201501297/1/R4). Nu in het onderhavige geval een bestaande bedrijfswoning wordt herbestemd naar burgerwoning, gaat de beoogde ontwikkeling niet gepaard met de toevoeging van een woning. Hierdoor is een en ander in beginsel niet aan te merken als een stedelijke ontwikkeling. Bovendien laat relevante jurisprudentie zien dat indien ten opzichte van het voorheen geldende bestemmingsplan geen uitbreiding van de maximaal toegelaten oppervlakte aan bebouwing wordt toegestaan en een plan enkel voorziet in een planologische functiewijziging, in beginsel geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Dit is enkel anders indien het een functiewijziging van zodanige aard en omvang betreft dat desalniettemin sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarvan is in onderhavige situatie geen sprake.

Conclusie Geconcludeerd wordt dan ook dat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling, waardoor de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is op onderhavige ontwikkeling. 3.3 Provinciaal beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant Toetsingskader In de Omgevingsvisie Noord-Brabant schetst de provincie een wensbeeld van de fysieke leefomgeving in 2050. De analyse van de huidige kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de trends en ontwikkelingen die hierop van invloed zijn, laten zien dat nieuw beleid en stevige inspanningen van de provincie nodig zijn om de ambities te bereiken. In de omgevingsvisie zijn vijf opgaven geformuleerd, waarvoor de provincie doelen heeft gesteld. Om die ambities te bereiken schetst de omgevingsvisie de eerste contouren van het voorgenomen beleid. Dit beleid wordt verder uitgewerkt met concrete maatregelen De volgende vijf opgaven zijn opgenomen in de Brabantse omgevingsvisie: • Basisopgave, werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant • Werken aan de slimme netwerkstad • Werken aan een concurrerende, duurzame economie Voor de opgaven zijn doelen gesteld en is aangegeven welke stappen de provincie wil zetten om deze doelen te bereiken.

Met een fictieve dronevlucht beschrijft de visie de beoogde situatie in 2050, waarvan hieronder een citaat is opgenomen.

Pagina 16 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

“Boven Midden-Brabant zien we een drukte van jewelste. Maar zelfrijdende voertuigen en elektrische fietsen veroorzaken geen files of opstoppingen. Aan de rand van de steden zijn overstapfaciliteiten zodat mensen snel toegang hebben tot de stad. Of het Van Gogh-park, waar aan de rand van Tilburg nog steeds het grootste stuifduinengebied van Europa te vinden is. Tilburg met zijn kennisinstituten en innovatieve maakindustrie vlak bij het Van Goghpark voor natuur en leisure, het is een prachtige combinatie die Brabant mede top-vestigingslocatie maakt. Het landschap kent hoge cultuurhistorische waarden en bewoners recreëren er maar wat graag. Karakteristieke Brabantse beken stromen door de dorpen en steden, door kleinschalige landbouwgebieden en landgoederen. De natuur is rijker geworden, dankzij kronkelende beken die de ruimte hebben gekregen zodat waterbeheerders ook bij extreem weer de juiste hoeveelheid water kunnen aanbieden of afvoeren. Historische kastelen, kloosters, kerken, boerderijen en industrieel erfgoed hebben een nieuwe recreatieve- of woonwerkfunctie. Hierdoor blijft onze geschiedenis concreet tastbaar en blijven de verhalen van onze voorouders springlevend.” Citaat uit Omgevingsvisie Noord-Brabant Beoordeling De onderhavige ontwikkeling betreft de herbestemming van een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd naar wonen.

Hierbij wordt de huidige agrarische bedrijfswoning met aanhorigheden herbestemd tot burgerwoning en wordt het huidige agrarische bedrijfsgebouw in gebruik genomen als bijgebouw behorende bij de woonfunctie. Met de beoogde ontwikkeling wordt derhalve tot een passende herbestemming gekomen van een agrarische bedrijfslocatie. Hierdoor vervalt de mogelijkheid om ter plaatse een agrarisch bedrijf te exploiteren en wordt mogelijke leegstand en verrommeling in de toekomst voorkomen. Verder heeft de beoogde herbestemming een positief effect op het woon- en leefklimaat ter plaatse van omliggende woonfuncties en de aangrenzende bebouwde kom van Haghorst. Bovendien heeft de beoogde ontwikkeling eveneens een positief effect op de woningbouwlocatie ‘De Welder 2’ aangezien hiermee strijdigheid met de Wet geurhinder en veehouderij komt te vervallen. Ook vindt binnen de planlocatie een aanmerkelijke ruimtelijke en landschappelijke kwaliteitsverbetering plaats. Dit vanwege een zorgvuldige en adequate landschappelijke inpassing. Gelet hierop gaat de beoogde ontwikkeling gepaard met een aanmerkelijke verbetering van de leefomgevingskwaliteit. Hiermee wordt een eerste stap gezet richting het einddoel van 2050. Het initiatief past derhalve binnen beleidsuitgangspunten uit de Omgevingsvisie voor Noord-Brabant.

3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Toetsingskader In de Interim omgevingsverordening (de meest recente geconsolideerde versie dateert van 01-102022), hierna Iov, worden regels gesteld waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De regels in de verordening gelden voor gemeenten en niet rechtstreeks voor burgers. De Iov bevat regels voor: • • • • • • • • •

Regionaal perspectief voor wonen en werken; Ruimte-voor-ruimteregeling; Groene hoofdstructuur-natuur en Ecologische hoofdstructuur; Bescherming tegen wateroverlast en overstromingen; Grond- en oppervlaktewatersysteem; Land- en tuinbouw; Water; Cultuurhistorie; Agrarisch gebied. Pagina 17 van 59

Witvenstraat 23B, Haghorst

Op 25 oktober 2019 hebben Provinciale Staten de Iov vastgesteld. De Iov is op 5 november 2019 in werking getreden. De laatst geconsolideerde versie van de Iov dateert van 1 oktober 2022. Provincies zijn verplicht om een omgevingsverordening te hebben voordat de Omgevingswet ingaat. Met de Iov zet de provincie Noord-Brabant een 1e stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. De Iov voegt bestaande regels uit 6 verordeningen samen. De regels zijn eenvoudiger opgeschreven en omgezet naar een nieuw digitaal systeem, met een meer gebruiksvriendelijke opbouw. Met de Iov zet de provincie ook een 1e stap om de regels beter te laten aansluiten bij de werkwijze van de Brabantse Omgevingsvisie en de Omgevingswet. De Iov zorgt ervoor dat de provincie en partijen waar ze mee samenwerkt ervaring kunnen opdoen met die nieuwe werkwijze. Waarbij er meer ruimte is om goede initiatieven van inwoners, ondernemers en andere overheden te ondersteunen en maatwerk toe te passen. De Iov is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie. In principe zijn de huidige regels gehandhaafd met het huidige beschermingsniveau. De Iov bevat zowel algemene regels (o.a. over de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit) als gebiedsgerichte regels.

Bij de gebiedsgerichte regels is vervolgens een onderscheid gemaakt naar ‘structuren’ (basisregels) en ‘aanduidingen’ (aanvullende of afwijkende regels ten opzichte van de basisregels of andere aanduidingen). De ontwikkelingsmogelijkheden voor locaties worden met name bepaald door de ligging van de locatie binnen de eerder genoemde structuren en aanduidingen. Beoordeling Op basis van de ‘basiskaart Landelijk gebied’ van de Iov is de planlocatie opgenomen in het ‘Landelijk gebied’ en “Gemengd landelijk gebied’. Verder is de planlocatie gelegen binnen de aanduidingen ‘Verbod uitbreiding veehouderij’ en ‘Stalderingsgebied’. Wegens toekenning van voornoemde aanduidingen gelden er beperkingen aan de ontwikkelingsmogelijkheden van (intensieve) veehouderijen. Nu het initiatief voorziet in een herbestemming van een agrarische bedrijfslocatie naar wonen, is het vorenstaande niet relevant en wordt een toetsing aan deze aanduidingen derhalve achterwege gelaten. In het landelijk gebied stimuleert de provincie het mengen van functies voor een sterke plattelandseconomie. Hierbij is vooral de ontwikkeling van landbouw van belang, naast andere vormen van bedrijvigheid, natuur, landschap, recreatie en wonen. In het onderstaande is een relevante uitsnede van de ‘basiskaart Landelijk gebied’ uit de verordening opgenomen

Pagina 18 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Figuur 7: Uitsnede Iov (totaal kadastraal perceel is indicatief voorzien van een rode omlijning)

Voor de voorgenomen ontwikkeling zijn er meerdere sporen die gevolgd moeten worden in het kader van toetsing aan de Iov. Ten eerste moet voldaan worden aan de algemene regels voor de zorgplicht, zuinig ruimtegebruik en kwaliteitsverbetering van het landschap (artikel 3.5, 3.6, 3.7, 3.8 en 3.9). Daarnaast moet worden getoetst aan de regels voor ‘Wonen in landelijk gebied’ (artikel 3.68) en ‘Afwijkende regels (burger)woningen’ (artikel 3.69). Kwaliteitsverbetering landschap Hoofdstuk 3 van de Verordening vervat instructieregels aan gemeenten bij het vaststellen van een bestemmingsplan met betrekking tot zorgplicht, zuinig ruimtegebruik en kwaliteitsverbetering van het landschap. Deze regels worden uitgesplitst in een zorgplicht (artikel 3.5), regels voor zuinig ruimtegebruik (artikel 3.6), toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7), meerwaardecreatie (artikel 3.8) en de kwaliteitsverbetering van het landschap (artikel 3.9). Zorgplicht goede omgevingskwaliteit (artikel 3.5) In artikel 3.5 is opgenomen dat de toelichting bij een bestemmingsplan dat voorziet in een ruimtelijke ontwikkeling een verantwoording bevat dat het plan bijdraagt aan de zorg voor het behoud en de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit van het daarbij betrokken gebied en de naaste omgeving, waaronder in ieder geval een goede landschappelijke inpasbaarheid.

Daarnaast dient het principe van zorgvuldig ruimtelijk gebruik te worden toegepast. In artikel 3.5 is tevens opgenomen dat in de toelichting een verantwoording moet worden opgenomen waaruit blijkt dat rekening is gehouden met de gevolgen van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling voor Pagina 19 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

de in het plan begrepen gronden en de naaste omgeving, in het bijzonder wat betreft de bodemkwaliteit, de waterhuishouding en de archeologische, cultuurhistorische, ecologische, aardkundige en landschappelijke waarden. Verder dient de omvang van de bebouwing en de beoogde functie te passen in de omgeving en de effecten die de ontwikkeling op de omgeving heeft, waaronder vanwege milieuaspecten en volksgezondheid. Tevens dient de ontwikkeling adequaat te worden afgestemd op de aanwezige infrastructuur. Beoordeling De toetsing van de gevolgen van het voornemen op bovengenoemde aspecten is per onderwerp uiteengezet in voorliggende ruimtelijke onderbouwing. Hieruit volgt dat het voornemen ruimtelijk en milieuhygiënisch aanvaardbaar is. Daarmee wordt voldaan aan de zorgplicht uit artikel 3.5. Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6) Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat er in beginsel sprake dient te zijn van een bestaand bouwperceel en dat uitbreiding van het ruimtebeslag slechts is toegestaan, mits de financiële, juridische of feitelijke mogelijkheden ontbreken om de beoogde ruimtelijke ontwikkeling binnen dat toegestane ruimtebeslag te doen plaatsvinden. Beoordeling Het planvoornemen maakt gebruik van een bestaand bouwperceel. Een agrarisch bouwvlak met een omvang van circa 3.500 m2 komt met de beoogde herbestemming te vervallen en wordt herbestemd naar wonen.

Het huidige agrarische bouwvlak wordt hierbij zoveel als mogelijk verkleind tot een passende woonbestemming met een omvang van circa 1.400 m2. Vanwege de verkleining van het bouwvlak gaat de beoogde ontwikkeling gepaard met een afname van bestaand ruimtebeslag, waardoor voldaan wordt aan het principe van zorgvuldig ruimtegebruik. Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) In artikel 3.7 is tevens opgenomen dat in de toelichting een verantwoording moet worden opgenomen waaruit blijkt dat rekening is gehouden met de gevolgen van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling voor de in het plan begrepen gronden en de naaste omgeving, in het bijzonder wat betreft de bodemkwaliteit, de waterhuishouding en de archeologische, cultuurhistorische, ecologische, aardkundige en landschappelijke waarden. Verder dient de omvang van de bebouwing en de beoogde functie te passen in de omgeving en de effecten die de ontwikkeling op de omgeving heeft, waaronder vanwege milieuaspecten en volksgezondheid. Tevens dient de ontwikkeling adequaat te worden afgestemd op de aanwezige infrastructuur. Beoordeling De toetsing van de gevolgen van het voornemen op bovengenoemde aspecten is per onderwerp uiteengezet in voorliggende ruimtelijke onderbouwing. Hieruit volgt dat het voornemen ruimtelijk en milieuhygiënisch aanvaardbaar is. Daarmee wordt voldaan aan de zorgplicht uit artikel 3.5.

Meerwaardecreatie (artikel 3.8) Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. De Omgevingsverordening geeft aan dat de fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, bedoeld in artikel 3.9 ‘Kwaliteitsverbetering landschap’ deel uit kan maken van de meerwaardecreatie. Pagina 20 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Beoordeling Het planvoornemen beoogt ‘meerwaardecreatie’ door een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd te herbestemmen naar wonen, waarbij het bouwvlak zoveel als mogelijk wordt verkleind. Hiermee wordt een passende herbestemming gevonden en wordt mogelijke leegstand en verrommeling voorkomen. Hierdoor vervalt de mogelijkheid om in de directe nabijheid van de bebouwde kom van de kern Haghorst een agrarisch bedrijf te exploiteren. Een en ander heeft een positief effect op het woon- en leefklimaat ter plaatse van omliggende woningen en de kern Haghorst. Bovendien heeft de beoogde ontwikkeling een positief effect op de woningbouwlocatie en het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan ‘De Welder 2’, omdat hiermee de geurcontour en de strijdigheid met de Wet geurhinder en veehouderij komt te vervallen. Tot slot vindt eveneens een aanmerkelijke fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit plaats aan de hand van een landschappelijk inpassingsplan. Een en ander wordt hieronder nader uitgewerkt.

Kwaliteitsverbetering landschap (artikel 3.9) In artikel 3.9 is voorgeschreven dat bij ruimtelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied, de ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap, cultuurhistorie of van de extensieve recreatieve mogelijkheden van het gebied of de omgeving. Deze kwaliteitsverbetering dient bovendien financieel, juridisch en feitelijk te worden geborgd. De bedoelde kwaliteitsverbetering kan mede betreffen een landschappelijke inpassing, het toevoegen van landschapselementen, activiteiten gericht op behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing, het wegnemen van verharding, het slopen van bebouwing e.d. Indien de kwaliteitsverbetering niet op locatie kan worden bewerkstelligd is het ook mogelijk een passende financiële bijdrage te doen in een (gemeentelijk) landschapsfonds. In regionaal verband zijn op 10 december 2015 de ‘Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant, actualisering 2015’ vastgesteld, waaraan de gemeente Hilvarenbeek zich ook conformeert. De regio acht het wenselijk dat elke ruimtelijke ontwikkeling, die een wezenlijk ruimtelijk effect heeft op de omgeving, gepaard moet gaan met kwaliteitsverbetering van het landschap.

De invloed die een ruimtelijke ontwikkeling heeft op de omgeving, wordt onder meer bepaald door: • • • • • •

De omvang van de ontwikkeling (is daarvoor vergroting bestemmingsvlak of bouwvlak nodig); Nieuw ruimtebeslag of wordt er gebruik gemaakt van bestaande bebouwing; De aard van de locatie en de omgeving; De aard van de ontwikkeling en de mogelijke hinder voor de omgeving (verkeersaantrekkende werking, geluid, milieucategorie); Het onderscheid in een (traditioneel) gebiedseigen of gebiedsvreemde ontwikkeling; De ‘gewenstheid’ van een ontwikkeling vanuit een (sectorale) beleidswens.

In dit afsprakenkader is een categorisering uitgewerkt, waarbij al naar gelang de categorie-indeling de mate van inspanning wordt bepaald. Hierbij worden de volgende categorieën van ruimtelijke ontwikkelingen onderscheiden: • Categorie 1: Ruimtelijke ontwikkelingen met nauwelijks tot geen landschappelijke invloed en waarbij geen (extra) kwaliteitsverbetering van het landschap wordt geëist. • Categorie 2: Ruimtelijke ontwikkelingen met weinig landschappelijke invloed, dan wel ruimtelijke ontwikkelingen die van nature aan het buitengebied zijn gebonden, of plaatsvinden in hiervoor aangewezen gebieden. De kwaliteitsverbetering vindt plaats in de vorm van landschappelijke inpassingsmaatregelen. Deze categorie is niet limitatief. • Categorie 3: Ruimtelijke ontwikkelingen welke niet tot categorie 1 of 2 behoren. De kwaliteitsverbetering wordt berekend op basis van de bestemmingswinst. Beoordeling Pagina 21 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

In casu is sprake van de herbestemming van een agrarische bedrijfslocatie tot wonen met behoud van bebouwing. Het agrarische bouwvlak wordt hierbij zoveel als mogelijk verkleind tot een passende woonbestemming met een omvang van circa 1.400 m2. Gelet op de categorisering in de ‘Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant, actualisering 2015’ is de beoogde herbestemming te bestempelen als een categorie 2 ontwikkeling. De herbestemming van een agrarisch bouwvlak in wonen wordt namelijk expliciet als een categorie 2 ontwikkeling aangemerkt wanneer het bestemmingsvlak met tenminste 60% wordt verkleind en maximaal 500 m 2 aan voormalige agrarische bedrijfsbebouwing resteert. In casu wordt het bestemmingsvlak met 60% wordt verkleind en bedraagt de resterende voormalige bedrijfsbebouwing circa 495 m2. Hierdoor is sprake van een categorie 2 ontwikkeling, waardoor alleen landschappelijke inpassing is vereist. Aan de hand van een landschappelijk inpassingsplan wordt voorzien in het vereiste van een goede en zorgvuldige streekeigen landschappelijke inpassing. Dit landschappelijk inpassingsplan is als bijlage aan onderhavige ruimtelijke onderbouwing bijgevoegd. In het onderstaande is ook een relevante uitsnede opgenomen.

Figuur 8: Uitsnede landschappelijk inpassingsplan

Pagina 22 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

‘Wonen in landelijk gebied’ (artikel 3.68)/‘Afwijkende regels (burger)woningen’ (artikel 3.69) Artikel 3.68 van de Iov schrijft voor dat binnen de structuur ‘Landelijk gebied’ alleen bestaande burgerwoningen en bedrijfswoningen zijn toegestaan en dat zelfstandige bewoning van bedrijfsgebouwen, recreatiewoningen en andere niet voor bewoning bestemde gebouwen is uitgesloten. In afwijking van artikel 3.68 stelt artikel 3.69, sub c dat het gebruik van een voormalige bedrijfswoning als burgerwoning is toegestaan, indien is verzekerd dat er geen splitsing in meerdere woonfuncties plaatsvindt en overtollige bebouwing wordt gesloopt. Met de beoogde ontwikkeling wordt de agrarische bedrijfslocatie aan de Witvenstraat 23B te Haghorst herbestemd naar wonen. Hierbij wordt de huidige bedrijfswoning in gebruik genomen als burgerwoning. Van splitsing in meerdere woonfuncties is derhalve geen sprake. Verder is in casu geen sprake van overtollige bebouwing. Een bestaand courant agrarisch bedrijfsgebouw met een omvang van circa 495 m2 blijft behouden en wordt omgezet in een bijgebouw behorende bij de woonfunctie. Dit bijgebouw zal in de beoogde situatie dienst doen als opslag voor de woonfunctie en biedt de mogelijkheid om op hobbymatige basis enkele paarden te houden. Gelet hierop wordt voldaan aan vorenstaand artikel.

Conclusie De beoogde ontwikkeling is passend binnen relevante uitgangspunten uit de Iov. 3.4 Gemeentelijk beleid 3.4.1 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010 Toetsingskader In de Structuurvisie Hilvarenbeek, vastgesteld d.d. 25 februari 2010, zijn de beleidsuitgangspunten opgenomen voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. Voor het buitengebied wordt aangegeven dat de agrarische functie sterk is vertegenwoordigd en dat de ruimtelijke karakteristiek van het buitengebied vooral beleefd kan worden vanuit het recreatief gebruik van paden, wegen en recreatieve steunpunten. De kwaliteiten van de natuur zijn verankerd in de robuuste ecologische structuren en verbindingen en het divers karakter op de overgangen tussen buitengebied en de dorpen. De gemeente ziet het als haar basisverantwoordelijkheid voor het behouden van de ruimtelijke karakteristiek van haar gemeente. Hierbij worden de volgende criteria gehanteerd: - Behouden van robuuste natuurgebieden en ecologische verbindingszones; - Behouden van het divers karakter op de overgangen tussen buitengebied en de dorpen; - Behouden van cultuurhistorische waarden in het gebied. Het beleid van de gemeente is gericht op het versterken van de toeristische sector. Verder gelden voor nieuwe functies verschillende criteria.

Zo mag de nieuwe functie niet leiden tot negatieve externe effecten op de woon- en leefomgeving, zoals een verkeersaantrekkende werking en parkeren. Nieuwe functies zijn mogelijk indien er sprake is van wonen, zorg, kleinschalige ambachten/bedrijvigheid, toerisme en/of recreatie of educatie. Daarnaast is doorontwikkeling mogelijk, mits dit landschappelijk aanvaardbaar is en er geen negatieve externe effecten optreden. Beoordeling Met de beoogde herbestemming wordt een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd herbestemd naar wonen. Hiermee wordt een passende herbestemming gevonden en wordt mogelijke leegstand en verrommeling voorkomen. Ook vervalt hierdoor de mogelijkheid om in de directe nabijheid van de bebouwde kom van Haghorst een agrarisch bedrijf te exploiteren. Een en ander heeft een positief effect op het woon- en leefklimaat Pagina 23 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

ter plaatse van omliggende woningen en de kern Haghorst. Bovendien heeft de beoogde ontwikkeling een positief effect op de woningbouwlocatie en het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan ‘De Welder 2’, omdat hiermee de geurcontour en de strijdigheid met de Wet geurhinder en veehouderij komt te vervallen. Tot slot vindt eveneens een aanmerkelijke fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit plaats aan de hand van een landschappelijk inpassingsplan. Nu de Structuurvisie Hilvarenbeek onder meer stelt dat wonen passende nieuwe functies binnen het buitengebied zijn, is de beoogde ontwikkeling passend binnen gemeentelijke uitgangspunten. Te meer nu de beoogde ontwikkeling een positief effect heeft op de woon- en leefomgeving, waaronder ten aanzien van de aspecten verkeer, parkeren en emissies. 3.4.2 Structuurvisie Buitengebied, januari 2014 Op 25 februari 2010 heeft de gemeente Hilvarenbeek de ‘Structuurvisie Hilvarenbeek’ vastgesteld. Dit betreft de Structuurvisie met de hoofdlijnen van de gemeentelijke ambities voor het gehele grondgebied. Ter concretisering van de visie voor het buitengebied is in januari 2014 de ‘Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek, januari 2014’ vastgesteld. Naast de 6 kernen die de gemeente Hilvarenbeek rijk is, is er ook sprake van een groot landelijk gebied waarin veel ontwikkelingen gaande zijn.

De structuurvisie bevat een samenhangende visie op de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Tevens is het de basis geweest voor de actualisatie van het bestemmingsplan voor het buitengebied. Daar waar kansen en voorwaarden voor ontwikkelingen voldoende objectiveerbaar zijn, worden deze vastgelegd in bestemmingsplanregels, met binnenplanse afwijkings- of wijzigingsregels. Voor de meer grootschalige, weinig voorkomende of anderszins specifieke ontwikkelingen is maatwerk nodig. Dit is niet in algemene planregels te vatten en zal daarom blijvend buitenplans mogelijk worden gemaakt. De structuurvisie bevat bovendien de spelregels voor de diverse landschapstypes binnen de gemeente en de landschappelijke kwaliteitsverbetering. De planlocatie is gelegen in het Oud ontginningslandschap, zoals weergegeven op onderstaande afbeelding.

Pagina 24 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Figuur 9: Landschapstypen gemeente Hilvarenbeek (planlocatie is indicatief aangegeven met rode cirkel)

Ten aanzien van het oude ontginningslandschap wordt het navolgende gesteld (cursief): ‘De grote, open akkercomplexen behoren tot de oudere ontginningen in ons land. De veelal bolle akkers liggen van oorsprong op de overgang van de hogere gronden naar de lagergelegen beekdalen. De randen worden veelal bepaald door een slingerende wegenpatroon waarlangs kleinschalige lintbebouwing is gevestigd. De percelen hebben een onregelmatig patroon. Aan de randen komt beplanting voor in de vorm van boselementen, weg- en erfbeplanting. Plaatselijk kan de grens van het akkercomplex samenvallen met de rand van een beekdal. De boerderijen vormen een transparant lint langs de rand van de akker; hier vinden we de veelal oudere boerderijen (type langgevelboerderij) met bijbehorende kleine erven. Vooral deze langgevelboerderijen vormen, daar waar deze in een hogere dichtheid voorkomen, een sterke begrenzing van de akker. Soms is via doorkijkjes het achterliggende akkercomplex zichtbaar. Op oude luchtfoto’s zijn de traditionele inrichtingen van het erf goed te zien. Het erf is aan de zijde van het voorhuis, het woongedeelte ingericht als siertuin, omzoomd door hagen. Verder is het erf vooral functioneel ingericht met elementen als een moestuin, boomgaard, schapenweitje, etc.. Opvallend is de informele setting van de kleine gebouwen binnen het erf’.

Inmiddels heeft een zekere schaalvergroting plaatsgevonden. De informele setting direct aan de weg is nog steeds herkenbaar, maar nu afgewisseld met diepere erven met grotere gebouwen en meer verhard oppervlak. Vooral de verticale elementen zoals voedersilo’s zijn sterk beeldbepalend’.

Pagina 25 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Bij het opstellen van het landschappelijk inpassingsplan is rekening gehouden met de karakteristieken behorende bij het oude ontginningslandschap, zoals in het bovenstaande is beschreven. Het landschappelijk inpassingsplan is als bijlage aan de onderhavige ruimtelijke onderbouwing toegevoegd. Verder is het planvoornemen in voldoende mate objectiveerbaar binnen de in het bestemmingsplan opgenomen wijzigingsbevoegdheid om een herbestemming naar wonen mogelijk te maken. Dit geeft aan dat met de beoogde ontwikkeling invulling wordt gegeven aan uitgangspunten uit ‘Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek, januari 2014’, zoals deze ook vertaald is in het huidige bestemmingsplan. De gemeentelijke structuurvisie is namelijk geëffectueerd in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Hilvarenbeek 2014’. Derhalve vindt in navolgende paragraaf tevens toetsing aan dit bestemmingsplan plaats. Verder wordt in de structuurvisie aangegeven dat een en ander gericht is op het behoud en waar mogelijk de versterking van de ruimtelijke en functionele kwaliteit van het buitengebied. Hierbij gaat het met name om kwaliteit voor aan het buitengebied gebonden functies, waaronder natuur en landschap en voor de veelvuldig voorkomende niet-agrarische functies en wonen.

Verder bevat de structuurvisie een aantal doelen die voor het gehele buitengebied gelden, waaronder: - Landschap: behoud en waar mogelijk de versterking van de landschappelijke identiteit en verscheidenheid, - Bos/Natuur: behoud en waar mogelijk versterking van de ecologische verscheidenheid; - Wonen: behoud bestaande woningen; - Niet agrarische functies: behoud bestaande en beperkte ontwikkelingsmogelijkheden nieuwe functies op bestaande locaties. Nu met de beoogde ontwikkeling een agrarische bedrijfslocatie waarbinnen een paardenhouderij wordt geëxploiteerd wordt herbestemd naar wonen, waarbij een aanmerkelijke verbetering van de landschappelijke en natuurlijke waarden plaatsvindt aan de hand van een landschappelijk inpassingsplan, kan gesteld worden dat de ontwikkeling in algemene zin passend is binnen de doelen uit de ‘Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek, januari 2014’. Te meer nu met de beoogde ontwikkeling een bijdrage wordt geleverd aan de vitalisering van het buitengebied. 3.4.3 Het bestemmingsplan “Buitengebied” Het vigerende bestemmingsplan voor de planlocatie betreft het bestemmingsplan “Buitengebied” in combinatie met een aantal beperkte algemene wijzigingen in de regels in het bestemmingsplan “Buitengebied Hilvarenbeek 2014, reparatieplan”, zoals respectievelijk vastgesteld door de raad d.d.

13 maart 2014 en 7 maart 2017 en het “Reparatieplan Buitengebied” (vastgesteld 15-10-2020). Tevens is het bestemmingsplan “Parapluplan Parkeren Hilvarenbeek 2018” (vastgesteld 8-11-2018) van toepassing en is het “Parapluplan Cultuurhistorie Hilvarenbeek” (vastgesteld 29-12-2021). Ter plaatse van de planlocatie rust op grond van het vigerende bestemmingsplan “Buitengebied” de bestemming “Agrarisch” en de dubbelbestemming “Waarde – Archeologie 1”. Het bouwvlak binnen de agrarische bestemming kent een omvang van circa 3.500 m2. De planlocatie is bovendien voorzien de functieaanduidingen ‘specifieke vorm van agrarisch – overige veehouderijen’ en ‘paardenhouderij’ en de gebiedsaanduiding ‘overige zone – beperkingen veehouderijen’. Binnen de planlocatie is onder meer een agrarisch bedrijf, een agrarisch gebruik en een veehouderij, niet zijnde een intensieve veehouderij, toegestaan. Verder is ter plaatse bewoning binnen één bedrijfswoning toegestaan. In onderstaande afbeelding is een relevante uitsnede opgenomen van het bestemmingsplan “Buitengebied” (en latere wijzigingen/herzieningen).

vigerende

Pagina 26 van 59 Witvenstraat 23B, Haghorst

Figuur 10: Relevante uitsnede vigerend bestemmingsplan "Buitengebied" (totaal kadastraal perceel is indicatief voorzien van een rode omlijning)

De beoogde ontwikkeling is niet rechtstreeks passend binnen de vigerende gebruiks- en bouwvoorschriften. Echter, het vigerende bestemmingsplan bevat, zoals in het vorenstaande reeds is aangegeven, in artikel 3.6.9 een binnenplanse wijzigingsbevoegdheid om een agrarisch bouwvlak te herbestemmen naar wonen. De beoogde herbestemming zal echter niet planologisch mogelijk gemaakt worden met toepassing van voornoemde binnenplanse wijzigingsbevoegdheid. Dit omdat de gemeente Hilvarenbeek heeft toegezegd dat de beoogde herbestemming naar wonen binnen de planlocatie wordt meegenomen bij de planvorming en het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan voor de woningbouwlocatie ‘De Welder 2’.