15 Begroting 2024 (3 boekwerk)

Digitalisering is meer dan ICT en bedrijfsvoering, bovendien niet alleen een kostenpost. Het biedt veel kansen, maar ook bedreigingen. De gemeenteraad en het college spelen een belangrijke rol hierin door het vaststellen van een visie en richting. De raad is ook kader stellend door het financieel faciliteren van digitalisering. Door de Europese en landelijke overheid worden diverse maatregelen genomen die van invloed zijn voor onze gemeente. De VNG maar ook wij moeten bepalen hoe we met de ontwikkelingen omgaan, welke ambities we hebben en wat dit betekent voor onze burgers en bedrijven. Hierbij hebben we ook oog/aandacht voor de digitale vaardigheden van onze medewerkers en burgers. De toekomstvisies van het Rijk en VNG welke impact hebben op onze gemeentelijke visie op Informatiemanagement. Door het Rijk is een strategie voor de informatievoorziening opgesteld. Daarbij is een routekaart met een aantal speerpunten benoemd. Eén punt heeft prioriteit gekregen, namelijk dat om veranderingen op gang te brengen digitalisering en informatievoorziening verweven is in alle fasen van de beleidscycli van de overheid en vanzelfsprekend is in ons werk. De strategie “Doorpakken op digitale transformatie” benoemt o.a. de volgende thema’s: • Digitalisering en informatie zijn leidend (een kritische (succes)factor voor beleid, handhaving, sturing, verantwoording).

• Samen optrekken van beleid en uitvoering (benut kansen van digitalisering optimaal bij het maken, uitvoeren en handhaven van beleid). • Digitale weerbaarheid (Weerbaarheid, informatiebeveiliging, cybersecurity en privacy zijn van strategisch belang. De overheid moet borgen dat (basis) informatie onder alle omstandigheden beschikbaar is: tijdig, correct en volledig en alleen toegankelijk voor de juiste personen. En als er onverhoopt iets misgaat, wordt dat snel opgemerkt en is het herstelbaar). • Een ICT-landschap en infrastructuur met generieke voorziening (Dienstverlening is de aanleiding, richting en reden van vernieuwing en werken in en met de keten) • Basis informatiehuishouding op orde (Vanaf creatie tot vernietiging en overbrenging naar ons (digitaal) archiefdepot is de informatie op orde) • Grip op onze informatie en gegevens en een Open overheid (Voor het ondersteunen van processen, inzicht te geven over ons handelen (kosten, baten, samenhang, ontwikkeling, beheer), en wie is waarvoor verantwoordelijk (o.a. in de keten.)

88

ICT Benchmark Uit de landelijke ICT Benchmark 2022 (met boekjaar 2021) blijkt dat de digitale transformatie zich voortzet, door corona is deze zelfs in een versnelling gekomen. Dit gaf een toename van de kosten (€ 93,-- per inwoner voor software, personeel en infrastructuur), die ook de komende jaren wordt verwacht. De opbouw van deze kosten is complex, omdat er vele kosten componenten achter schuil gaan. Betreft het bijvoorbeeld ons wifi netwerk, de PC die we gebruiken, de applicaties om in te werken, de mankracht om systemen te koppelen of de servers en databases om informatie op te slaan. Om dit inzicht te krijgen voeren we, samen met Equalit en andere deelnemende gemeenten, een eigen ICT Benchmark uit. i-Kennis en i-Vaardigheden Een thema dat we specifiek willen benoemen is i-Kennis en i-Vaardigheden. Digitalisering heeft veel impact op ons werk, het is noodzakelijk om ‘bij te blijven’. Dat betreft niet alleen de i-Deskundigen en professionals, maar voor alle medewerkers en bestuurders is een goede basis vereist. Het gaat om bewustwording en toepassen van mogelijkheden, maar ook bij werving en selectie zijn de digitale vaardigheden van kandidaten een punt van aandacht. Hier moeten we structureel aandacht voor hebben en extra op investeren. Visie en beleid gebruik cloud/SAAS In de begroting van 2023 is benoemd dat het ICT-landschap verandert.

Steeds meer gemeenten bewegen met hun applicatielandschap richting de cloud. Dit betekent dat de informatie en applicaties niet alleen bij de gemeente op netwerksystemen staan maar ook op online servers van bijvoorbeeld een leverancier. Deze transitie is volop gaande en heeft voordelen in bijvoorbeeld ontwikkelingssnelheid en flexibiliteit. Tegelijkertijd brengt het andere vraagstukken met zich mee, zoals de beveiliging en het koppelen aan ons netwerk en systemen. Maar ook extra kosten. We moeten een strategie bepalen hoe we hier als Equalit-gemeenten mee omgaan. Daarvoor wordt visie en beleid gemaakt welke in 2024 vastgesteld wordt. Informatiebeveiliging en privacy Doordat enerzijds trends als digitalisering zich voortzetten in onze informatiesamenleving en anderzijds de digitale dreigingen jaarlijks toenemen, ligt de focus voor informatieveiligheid de komende jaren vooral op onze digitale weerbaarheid. De digitale weerbaarheid komt tot stand door te zorgen dat de betrouwbaarheid van de informatie(systemen) waarmee wij werken op orde is en blijft. Dit betekent dat de informatie beschikbaar, juist, volledig en actueel is, en dat ook informatie op het juiste niveau is beveiligd.

Door het op orde hebben en houden van onze digitale weerbaarheid wordt gestreefd naar het veilig en verantwoord gebruik van (persoons)gegevens, het voorkomen van schade door verstoring, uitval of misbruik van informatie(systemen) en, als er toch schade is ontstaan, het herstellen hiervan. Voor informatieveiligheid geldt een landelijk normenkader, de Baseline Informatieveiligheid voor de Overheid (BIO), welke is gebaseerd op de ISO27001. Dit normenkader geldt voor alle processen in de organisatie. De CISO houdt toezicht op dit normenkader en volgens de ENSIA methodiek wordt jaarlijks verantwoording afgelegd aan het college, de gemeenteraad (horizontaal) en aan het Rijk (verticaal). Het normenkader voor Informatieveiligheid (BIO) heeft ook betrekking op maatregelen die onze ICTpartner Equalit moet nemen. Om de komende jaren te kunnen voldoen aan de eisen van de BIO, die vertaald worden naar wetgeving via de nieuwe NIS2, is een structurele verhoging van de kosten voor de veiligheidseisen en risicobeheersing noodzakelijk. Voor 2024 en volgende jaren komt dit neer op € 85.000,-- met een jaarlijkse toename op prijsindex. Daarbij moet de kanttekening worden gemaakt dat toekomstige ontwikkelingen, met bijbehorende gevolgen, onduidelijk zijn.

In het kader van privacy worden (persoons)gegevens binnen de gemeenten zorgvuldig en rechtmatig verwerkt, zodat de rechten en vrijheden van de personen wiens persoonsgegevens wij verwerken 89

worden geborgd. Belangrijk is dat wij transparant zijn ten aanzien van deze verwerkingen, zodat personen zicht hebben op de gegevens van hen die worden verwerkt, zij de regie kunnen hebben en houden over hun persoonsgegevens en wij op een juiste manier gehoor kunnen geven aan de rechten van betrokkenen. De focus ligt ook op toetsing op en advisering over digitalisering en de gevolgen hiervan voor onze medewerkers en burgers. Ontwikkelen en inrichten data gestuurd werken Data gestuurd werken is in 2023 verder vormgegeven waarbij de eerste resultaten inmiddels zichtbaar zijn. Dat is in de vorm van het inrichten van het datateam, de eerste dataproducten die zijn opgeleverd en de vele gesprekken die hierover hebben plaatsgevonden met de beleidsmedewerkers en proceseigenaren. Concrete voorbeelden zijn het Fixi Dashboard, de eerste versie van het ParticipatieWet dashboard voor Sociaal Domein en het dashboard WMO dat in eerste versie bijna gereed is. Er wordt gewerkt aan bekendheid en bewustwording zodat de organisatie beter bekend raakt met het datateam en de diensten en producten. De samenwerking met Equalit is verstevigd en GHO is in de Equalit share een belangrijke gesprekspartner geworden. Informatiebehoefte vanuit de organisatie is in kaart gebracht en zijn met lopende projecten in een roadmap tot en met medio 2024 zichtbaar gemaakt.

Hieruit blijkt dat de behoefte erg groot is en dat er een flinke opdracht ligt voor het datateam. Het efficiënt prioriteren van de verscheidenheid aan behoeften in GHO verband is noodzakelijk. Ook is er een snelgroeiende behoefte voor een solide GHO-dataplatform, waarmee we in staat zijn efficiënter en effectiever dataproducten te realiseren. Tenslotte is datamanagement (data governance) op Equalit niveau volop in ontwikkeling en zal verder in volwassenheid moeten groeien. Nieuwe Archiefwet per 1-1-2024 Belangrijke wijziging is dat de overbrengingstermijn van te bewaren archief naar een centrale archiefbewaarplaats of E-depot gaat van 20 jaar naar 10 jaar. Dit betekent dat er werkzaamheden die normaal in 10 jaar gebeuren, nu eenmalig in een korte(re) tijd uitgevoerd moeten worden. Duidelijk is dat we onvoldoende capaciteit in huis hebben om dit zelf op te vangen. We zijn daarom nu bezig met planvorming voor de aanpak. We verwachten in het begin van 2024 duidelijkheid te hebben over de benodigde externe inzet en de kosten. Het gaat om eenmalige kosten. Werkplek van de Toekomst Binnen de Equalit share werken we samen aan het programma ‘Werkplek van de Toekomst’. Hieronder vallen alle projecten die een impact hebben op onze digitale werkplek.

Denk hier bijvoorbeeld aan het aanvraagproces voor de veilig beheerde devices (laptop, telefoon), werken met Teams (en spelregels daarvoor) en nieuwe oplossingen voor telefonie. Procesverbetering informatievoorziening De afgelopen jaren hebben we veel nieuwe vervangings- en implementatietrajecten begeleid. Voor 2023 hebben we al aangegeven dat de focus na deze implementatie ligt op het optimaliseren van systeeminrichting en de processen binnen deze systemen. Hiervoor zijn inmiddels met verschillende afdelingen verbeter teams en initiatieven opgestart. De eerste resultaten zijn ook al gerealiseerd. In 2024 werken we onder meer aan de verbetering van de digitale (beslis) informatievoorziening tussen raad-college en organisatie.

90

Paragraaf 6

2.6 Verbonden partijen

Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarmee we een bestuurlijke en financiële band hebben. Dit zijn onder andere gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen (waarvan de aandelen geheel of gedeeltelijk in het bezit zijn van de gemeente), verenigingen of stichtingen die een publiek belang behartigen. Met de bestuurlijke band wordt bedoeld dat we één of meer zetels hebben binnen de betreffende partij of dat we stemrecht hebben. Van een financiële band is sprake zodra we middelen ter beschikking stellen aan deze partij. Verbonden partijen zijn te verdelen in de volgende categorieën: gemeenschappelijke regelingen, stichtingen/verenigingen en coöperaties/vennootschappen. In deze paragraaf lichten we de verbonden partijen uit waarmee we een bestuurlijke en financiële band hebben. In onderstaande tabellen hebben we de begrote financiële gegevens van 2024 verwerkt voor zover ze bekend waren ten tijde van het opmaken van dit boekwerk. Soms wijkt dit af, maar dan hebben we dat expliciet erbij vermeld. Financiële risico’s bij de verbonden partijen Voor een aantal gemeenschappelijke regelingen draagt de gemeente financiële risico’s. Met de GGD, de Diamantgroep, de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst is afgesproken dat de deelnemende partijen de financiële risico’s opvangen wanneer de organisatie zelf niet over voldoende weerstandscapaciteit beschikt.

Specifieke risico’s staan uitgewerkt in de risicokaart. Voor de samenwerking met de Regionale ambulance voorziening, Regio Hart van Brabant en de verbonden vennootschappen draagt de gemeente geen financiële risico’s.

91

Verbonden partij

Taak veld

Bijdrage (belang)

Resultaat * € 1.000 Resultaat 2024

Eigen vermogen * € 1.000 01-01-2024 31-12-2024

Vreemd vermogen * € 1.000 01-01-2024 31-12-2024

€0

€ 5.817

€ 5.316

€ 14.811

€ 14.811

€0

€ 18.143

€ 16.969

€ 13.211

€ 13.211

Gemeenschappelijke regeling 1 GGD: Verplichte regeling in de publieke gezondheidszorg

7.1

2 Diamantgroep: Geeft uitvoering

6.4

€ 679.394 per jaar (geen instemming Raad mbt actualisatie pakket) €0

1.1

€ 1.027.488 per jaar

€0

€ 5.276

€ 4.912

€ 55.277

€ 59.803

7.4

€ 733.252

€0

€ 3.148

€ 3.190

€ 5.386

€ 5.276

1.1

€0

€0

€ 14.369

€ 14.369

€ 26.153

€ 31.053

3

4

5

6

aan participatiewetgeving Veiligheidsregio Midden-West Brabant: Verplichte regeling geeft uitvoering aan de wet veiligheidsregio’s Omgevingsdienst Midden-West Brabant: Verplichte samenwerking geeft uitvoering aan vergunningsverlening, toezicht- en handhavingstaken op milieugebied Regionale ambulance voorziening: Kwalitatief hoogwaardige ambulancezorg regelen binnen budgettair kader Regio Hart van Brabant: Bestuurlijke, ruimtelijke en economische versterking van de regio

Vennootschap 7 Brabant Water N.V.: Borgt een optimale drinkwatervoorziening in haar voorzieningsgebied

8 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten: Draagt bij aan het laag houden van kosten voor maatschappelijke voorzieningen voor de burger

0.1

Hart van Brabant: Bijdrage €71.984 Midpoint: Bijdrage € 73.580

0.5

n.v.t.

0.5

We verwachten over boekjaar 2023 een dividend van ongeveer € 40.000 te ontvangen in 2024.

€0

€ 103 (betreft geprognosticeerde balans 2023)

€ 1.732 (betreft geprognosticeerde balans 2023)

€ 5.347 (jaarrekening 2022)

€ 685 (jaarrekening 2022 31/12/2021)

€ 690 (jaarrekening 2022 31/12/2022)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

€ 534 (jaarrekening 2022 31/12/2021) n.v.t.

92

€ 576 (jaarrekening 2022 31/12/2022) n.v.t.

Paragraaf 7

2.7 Grondbeleid

In de jaarlijkse grondnota leest u hoe we het grondbeleid inzetten om onze doelen te bereiken. Het BBV (Besluit Begroting Verantwoording) schrijft voor dat we een aantal onderdelen van de grondnota opnemen in onze begroting en in ons jaarverslag. Het gaat om de volgende onderdelen: - visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van doelstellingen van de begrotings-programma’s - aanduiding hoe de gemeente haar grondbeleid uitvoert (uitgangspunten) - beleidsuitgangspunten voor reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van grondzaken (financiële positie) - actuele prognose van de resultaten van de totale grondexploitatie en onderbouwing van de geraamde winstneming We gaan hier in deze paragraaf verder op in.

Visie op het grondbeleid Het Programma Grondbeleid: 1. is faciliterend voor onze volkshuisvestingsopgave 2. versterkt de ruimtelijke kwaliteit van onze gemeente 3. biedt mogelijkheden voor medefinanciering van overige gemeentelijke activiteiten. 4. versterkt het economisch vestigingsklimaat Een solide financieel beleid is hiervan onderdeel. Dat waarborgen we door minimaal eens per jaar de grondexploitaties te actualiseren en door de winstverwachtingen van het grondbedrijf aan de algemene dienst te ontkoppelen. Deze ‘ontkoppeling’ is ook uitgangspunt in deze begroting. Hieronder leest u meer over de andere uitgangspunten van ons grondbeleid.

Uitgangspunten grondbeleid Grondnota We stellen tot op heden ieder jaar een grondnota vast. Het grondbeleid baseren we mede op het Samenlevingsakkoord 2022-2026 ‘SAMEN is van iedereen!’. Via de grondnota verfijnen we en stellen we het grondbeleid jaarlijks bij. In november 2022 is de laatste grondnota vastgesteld. Op 9 november 2023 leggen we de nieuwe grondnota 2023 ter besluitvorming aan u voor. Hierin staan de ontwikkelingen met betrekking tot de grondexploitatie. We actualiseren de grondnota voorafgaand aan het samenstellen van de jaarrekening. Daardoor kunnen we eventuele consequenties van de grond-

93

nota in de jaarrekening verwerken. We zullen het komend jaar gebruiken om te bezien of deze werkwijze mogelijk aangepast wordt. Gedacht wordt aan het opstellen van een meerjarig te hanteren grondbeleidsdocument en eens per jaar binnen de begrotingscyclus in te gaan op de ontwikkelingen en stand van zaken binnen de lopende grondexploitaties.

Financiële positie We beschikken over een actuele inventarisatie en beoordeling van de grondexploitatierisico’s. De grondexploitatie heeft een eigen ‘algemene reserve’. Deze reserve dient als weerstandsvermogen om eventuele risico’s op te vangen. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ leest u hier meer over.

Prognose grondexploitaties Winstverwachting In de Grondnota leggen we verantwoording af over onze exploitatieopzetten. De exploitatieopzetten zijn in het eerste kwartaal van 2023 herzien als onderdeel van het proces van de jaarrekening. Op basis daarvan presenteren we in deze begroting gebruikelijk de winstnemingen en verliezen zoals opgenomen in onderstaand overzicht. Voor de nieuwe grondnota 2023 herzien we de exploitatieopzetten opnieuw. Dit kan leiden tot andere winstverwachtingen dan in onderstaande tabel gepresenteerd, bijvoorbeeld vanwege nieuw vastgestelde grondexploitaties.

Plan

Raming ongerealiseerde winsten

Winstrealisatie

tm 2021

2022

2023

Mierbeek

2.849.531

-6.477

102.532

2.945.587

Loosche Akkers

4.851.897

91.288

260.886

5.204.072

Vroonacker

1.166.531

-31.888

275.000

De Welder fase 2

104.025

-27.108

-630.436

De Leeuwerik 3

31.078

1.082

831

4.638

37.629

Gelderakkers 1

1.257.806

-21.276

282.790

95.931

1.615.251

-526

387.340

218.966

Gelderakkers 2 Gulden Akker

2025

2026

85.493

1.990.136 -553.519

66.988

672.768

16.114

J.F. Kennedylaan Totaal

2024

Totaal verwacht resultaat

10.755.868

16.114

10.271

444.258

13.820

102.063

12.131

582.544

15.367

1.123.203

434.961

169.051

12.131

12.510.582

We benadrukken dat het in dit overzicht gaat om geraamde winstnemingen. Bij de jaarrekening beoordelen we of we daadwerkelijk winstnemen op basis van de Poc-methode (Percentage of completion).

94

Nieuwe planontwikkelingen Bij de geraamde winstnemingen houden we in bovenstaande tabel in beginsel enkel rekening met de plannen die zijn opgenomen in de grondexploitatie per 1-1-2023. We werken op dit moment aan diverse nieuwe planontwikkelingen waarvoor naar verwachting t.z.t. een grondexploitatiecomplex wordt vastgesteld. Te denken valt hierbij aan Vroonacker IV, De Wingerd, Leeuwerik 3, Slibbroek Noord en mogelijk Hart voor Haghorst. In juli jl. is het grondexploitatiecomplex De Welder herzien door daar het plan Welder 2 in te passen. Zodra een exploitatiecomplex is vastgesteld, kunnen we de geraamde resultaten in de eerstvolgende begroting/jaarrekening meenemen bij de winstverwachtingen. Vanwege de substantiële effecten van het geraamde planresultaat van de Welder 2 ten opzichte van de eerder geraamde opbrengsten in De Welder hebben wij die aangepaste winstverwachtingen reeds meegenomen in bovenstaande tabel. Vennootschapsbelasting Vanaf 1 januari 2016 is grondexploitatie - als ondernemersactiviteit - belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. In het hoofdstuk ‘overhead en vpb’ gaan we hier verder op in.

95

Financiële verdieping 3. Uiteenzetting van de financiële positie en toelichting

96

3.1 Overzicht van baten en lasten incl. meerjarenraming

In dit hoofdstuk staat het overzicht van baten en lasten voor de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025 tot en met 2027 centraal. We gaan in dit hoofdstuk in op de financiële consequenties die we hebben verwerkt ná vaststelling van de Voorjaarsnota(+) 2023. Daarna geven we het totaaloverzicht van baten en lasten weer inclusief de meerjarenraming. Grote verschillen tussen baten en lasten tussen begrotingsjaren ontstaan vaak door incidentele baten en lasten. De incidentele baten en lasten geven we weer in een overzicht. De provincie bepaalt onder andere aan de hand van dit overzicht of onze begroting ‘gezond’ - structureel en reëel in evenwicht - is. Met andere woorden: geeft onze begroting een rooskleurig beeld doordat we incidenteel meevallers hebben. Tot slot gaan we in op de uitgangspunten en grondslagen die we hebben gehanteerd in deze begroting. Financiële consequenties verwerkt in deze begroting Aan de basis van deze begroting liggen de uitgangspunten zoals die in de voorjaarsnota(+) 2023 zijn opgenomen. Dat wil zeggen dat onder andere de autonome ontwikkelingen, nieuwe ontwikkelingen en bijgestelde taakstellingen waar u over heeft besloten verwerkt zijn in de begroting en het meerjarenperspectief. Het vertrekpunt van deze begroting zijn dan ook de saldi 2024 – 2027 van de vastgestelde voorjaarsnota(+) inclusief de aangenomen amendementen.

Bijgestelde begroting en meerjarenperspectief waarbij - = nadelig Saldi boekwerk Voorjaarsnota(+) 2023 Structureel saldo Incidenteel saldo

A-02 Uitvoering erfgoedbeleid Saldi boekwerk Voorjaarsnota(+) 2023 incl. amendementen Structureel saldo Incidenteel saldo

2024

2025

2026

2027

+155 +129 +26 -40 +115 +89 +26

+1.036 +975 +61 -40 +996 +935 +61

-103 -103 0 0 -103 -103 0

-231 -216 -15 0 -231 -216 -15

Met deze begroting stellen we voor om een aantal nieuwe mutaties te verwerken in onze meerjarenbegroting. We gaan nu verder in op welke dit zijn. Daarbij hebben we ook maatregelen genomen om het tekort in het laatste begrotingsjaar niet te ver op te laten lopen. Zoals gebruikelijk voegen we de positieve resultaten toe aan onze algemene bedrijfsreserve. Negatieve resultaten onttrekken we aan onze algemene bedrijfsreserve. Bijgestelde begroting en meerjarenperspectief waarbij - = nadelig

2024 2025 2026 2027

Saldi boekwerk Voorjaarsnota(+) 2023

155 1.036 -103 -231

Structureel saldo

129

975 -103 -216

Incidenteel saldo

26

61

0

-15

97

A-02 Uitvoering erfgoedbeleid

-40

-40

0

0

Saldi boekwerk Voorjaarsnota(+) 2023 incl. amendementen

115

996 -103 -231

Structureel saldo

89

935 -103 -216

Incidenteel saldo

26

61

0

-15

1. Meicirculaire 2023 Voorjaarsnota(+) 2023 incl. amendementen + meicirculaire 2023

571

429

101

-88

686 1.425

-2 -319

Structureel saldo

660 1364

-2 -304

Incidenteel saldo

26

61

0

-15

2. Herijking meicirculaire 2023 (augustus 2023)

170

170

170

170

3. Reguliere Financiële technische mutaties begroting 2024

134

440

307 -213

4.1 Bijdrage aan Equalit: extra investeringen beveiliging ICT-systemen en hardware

-85

-85

-85

-85

4.2 Actualisatie gebouwenbeheer

-23

-55

-59

-65

4.3 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024

25

25

25

25

4.4 Krediet Doelakkers terugbrengen naar krediet passend bij scenario 2

0

0

0

48

4.5 Doorschuiven investeringen vervoersmidddelen van 2026 naar 2027

0

0

0

56

221

495

358

-64

4. Nieuw ontwikkelingen begroting 2024

Subtotaal Structureel saldo

350

597

398

-39

Incidenteel saldo

-129

-102

-40

-25

Saldi begroting 2024 -2027

907 1.920

356 -383

Structureel saldo

1.010

1.961

396

-343

Incidenteel saldo

-103

-41

-40

-40

1. Meicirculaire 2023 Met de Voorjaarsnota(+) 2023 hebben we een voorlopige prognose van de meicirculaire verwerkt in onze begroting. We hebben u over met RIB 2023-63 geïnformeerd over de definitieve financiële effecten van de meicirculaire. Deze effecten hebben we nu in de begroting 2024 verwerkt. 2. Herijking meicirculaire 2023 In augustus heeft het CBS de cijfers voor enkele maatstaven definitief bekend gemaakt. Met de meicirculaire waren dat nog voorlopige cijfers. Door deze definitieve maatstaven pakt de meicirculaire voor ons voordeliger uit. Het gaat om een bedrag van € 170.000 structureel. 3. Reguliere financieel technische mutaties begrotingsboekwerk 2023 Jaarlijks stellen wij ons begrotingsboekwerk op waarbij we een aantal financieel technische exercities doen. Zo berekenen we onze rente opnieuw volgens de wettelijke richtlijnen, stellen we onze vervangingsinvesteringen, stellen we de kapitaallasten bij op basis van een geactualiseerd investeringsprogramma en rekenen we areaaluitbreidingen door. Deze financieel technische mutaties hebben we zoals ieder jaar verwerkt in ons begrotingsboekwerk. Met name in 2027 resulteert dit in een negatief resultaat. Dit heeft te maken met de oplopende rente en de grotere investeringen die dan opgeleverd worden. 4.

Nieuwe ontwikkelingen begrotingsboekwerk 2024 In deze begroting hebben we een aantal ontwikkelingen meegenomen waar we met de voorjaarsnota nog geen rekening mee hadden gehouden. Dit zijn de volgende ontwikkelingen:

98

4.1 Bijdrage Equalit: extra investeringen beveiliging ICT-systemen en -hardware. Informatie en de beveiliging daarvan is van cruciaal belang voor de dienstverlening van iedere (gemeentelijke) organisatie. De rijksoverheid gaat de kaders daarvoor omzetten in wetgeving (BIO en NIS2) Dit zal eind 2024 een feit zijn. Om aan deze wetgeving te voldoen, gaat Equalit maatregelen treffen waarmee extra structurele investeringen gemoeid zijn. Het zijn structurele lasten welke doorbelast worden op basis van het eerder vastgestelde kostenverdeelmodel (KVM). Hierin worden het aantal inwoners, applicaties en accounts als verdeelsleutel gehanteerd. Voor Hilvarenbeek komt dit voor 2024 uit op een bedrag van € 85.000. Als gemeente willen we graag dat Equalit deze maatregelen treft. Niet alleen omdat we dat straks wettelijk verplicht zijn, maar vooral omdat deze maatregelen bijdragen aan de veiligheid van de gegevens van onze inwoners. Een majeur cyberincident zoals een hack met ransomware kan een enorme impact hebben op de dienstverlening met grote financiële risico's, hetgeen voorbeelden als Hof van Twente, VDL-groep, Stad Antwerpen, gemeente Buren laten zien. In het geval van Hof van Twente heeft de rechter een uitspraak gedaan dat de gemeente zelf verzuimd heeft om de juiste maatregelen te nemen en middelen beschikbaar te stellen. Daarmee is de ICT-partner gevrijwaard van de geleden schade.

Naast de directe (imago)schade is er ook sprake van grote vervolgschade om alles te herstellen. Dit willen wij zeker voorkomen. 4.2 Actualisatie gebouwenbeheer Het huidige beheerplan gebouwen loopt over de periode 2020-2029. In de begroting 2023 kondigden we aan dit jaar het beheerplan te actualiseren. Ook de provincie heeft ons verzocht om het beheerplan te actualiseren en deze effecten in de begroting 2024 te vertalen. We hebben met de actualisatie ook duurzaamheidsmaatregelen meegenomen. De actualisatie van het beheerplan zorgt voor een nadelig effect in onze begroting. Het gaat om een nadeel van € 23.000 in 2024 oplopend tot een nadeel van € 65.000 vanaf 2027. 4.3 Bijstelling kostendekkendheid leges 2024 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2024 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2024 het besluit over de legestarieven 2024. 4.4 Krediet Doelakkers aansluiten op krediet passend bij scenario 2 Eerder zijn in RIB 2021-93 drie scenario’s geschetst. Het College heeft scenario 1 voorgesteld. De raad heeft uiteindelijk met een amendement scenario 2 gekozen.

De genoemde last van € 168.000 die past bij scenario 2 is ook in de begroting verwerkt. Het kredietbedrag uit het amendement correspondeert alleen niet met het kredietbedrag dat aansluit bij scenario 2. In het amendement wordt namelijk het kredietbedrag genoemd dat bij scenario 1 hoort. Het kredietbedrag van € 7,5 miljoen hebben we in onze begroting verwerkt omdat het amendement daar op toe ziet. Op een later moment is het kredietbedrag geïndexeerd met € 900.000, waardoor nu een investeringskrediet in de begroting staat van € 8,4 miljoen. Door het kredietbedrag aan te laten sluiten op scenario 2, dus € 5,9 miljoen inclusief de indexering van € 900.000, komen we uit op een investeringskrediet van €6,8 miljoen. In onze begroting kunnen we dan rekening houden met € 1,6 miljoen minder investeringskosten waarover we rente moeten bereken. Dit levert een structureel voordeel op van € 48.000 vanaf 2027.

99

Eerder is ook in de auditcommissie bij het project toegelicht dat het vastgestelde bedrag van € 8,4 miljoen gebaseerd is op verkeerde uitgangspunten. Ook is toen toegelicht dat in het investeringskrediet nog geen rekening is gehouden met o.a.: - De inrichting openbare ruimte - Een nieuwe gymzaal - Kosten voor tijdelijke huisvesting - Eventuele extra indexaties Het College komt nog met een raadsvoorstel voor de autorisatie van een definitief investeringskrediet. 4.5 Doorschuiven investeringen vervoersmidddelen van 2026 naar 2027 Om ons begrotingstekort het laatste begrotingsjaar niet te ver op te laten lopen hebben we gekeken naar maatregelen die minder pijn doen. We hebben daarom onze investeringenlijst doorgenomen en bepaald waar herprioritering mogelijk is. We hebben daarom enkele vervangingsinvesteringen voor vervoersmiddelen van de buitendienst doorgeschoven van 2026 naar 2027. Deze maatregel levert structureel € 56.000 op in 2027. Als we met de voorjaarsnota(+) volgend jaar gaan starten dan wordt begrotingsjaar 2028 zichtbaar. De kapitaallasten van de uitgestelde investeringen worden dan ook zichtbaar. Omdat de investeringen met een jaar worden uitgesteld bestaat het risico dat de onderhoudslasten in het jaar 2026 mogelijk toenemen.

Overzicht baten en lasten inclusief toelichting en meerjarenraming Hieronder is het overzicht van baten en lasten 2024 met de meerjarenraming 2025 - 2027 weergegeven. Ook hebben we de saldi van de jaarrekening 2022 inclusief resultaatbestemming en de actuele begroting 2023 opgenomen. In de begroting 2023 hebben we de meicirculaire 2023 al verwerkt. U besluit met de najaarsnota 2023 formeel over de verwerking van de meicirculaire 2023 in jaarschijf 2023. Het overzicht is op programmaniveau. Een financieel overzicht per programma uitgesplitst naar taakveld hebben we in dit boekwerk niet opgenomen.

100