13 Vastgestelde Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022 Hilvarenbeek, 2 mei 2023 Versie 5.5 Zaaknr 91173 Gemeente Hilvarenbeek Postbus 3 5080 AA Hilvarenbeek Bezoekadres: Vrijthof 10 5081 CA Hilvarenbeek Telefoon (013) 505 83 00 E-mail gemeente@hilvarenbeek.nl Internet www.hilvarenbeek.nl

2

Inhoudsopgave Inleiding Jaarverslag 1.

PROGRAMMAVERANTWOORDING .................................................................................................... 7 1.1 SAMENLEVEND HILVARENBEEK ...................................................................................................................... 8 1.2 BELEVEND HILVARENBEEK .......................................................................................................................... 15 1.3 ONDERNEMEND HILVARENBEEK .................................................................................................................. 27 1.4 DIENSTVERLENEND HILVARENBEEK ............................................................................................................... 30 1.5 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ........................................................................................... 34 1.6 OVERHEAD EN VPB ................................................................................................................................... 36

2.

PARAGRAFEN ...................................................................................................................................38 2.1 LOKALE HEFFINGEN ................................................................................................................................... 39 2.2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................................................. 45 2.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................................................................ 51 2.4 FINANCIERINGSPARAGRAAF ........................................................................................................................ 57 2.5 BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................................................... 63 2.6 VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................................................................... 67 2.7 GRONDBELEID .......................................................................................................................................... 69

Jaarrekening 3. OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN EN DE BALANS MET TOELICHTING .................................................72 3.1 HET JAARRESULTAAT (OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN MET TOELICHTING ) ....................................................... 73 3.2 OVERZICHT BALANS MET TOELICHTING .......................................................................................................... 91 3.3 GEHANTEERDE NORMEN EN WAARDERINGSGRONDSLAGEN .............................................................................. 116 3.4 WET NORMERING TOPINKOMENS (WNT) EN SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT (SISA) ................................. 120

Bijlagen 4

BIJLAGEN ....................................................................................................................................... 132 1. BALANS PER 31 DECEMBER 2022 AFDELING BIEST........................................................................................... 133 2. OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN .................................................................................................... 135 3. RISICOKAART ........................................................................................................................................... 142 4. AFSCHRIJVINGSTABEL ................................................................................................................................. 148 5. LIJST INVESTERINGEN ................................................................................................................................. 149 6. REKENSCHEMA RENTEKOSTEN ...................................................................................................................... 152 7. VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN ................................................................................................................ 153 8. ONDERBOUWING KOSTENDEKKENDHEID HEFFINGEN ......................................................................................... 156 9.

VERDELING NAAR TAAKVELDEN .................................................................................................................... 157

Vaststellingsbesluit 5.

VASTSTELLINGSBESLUIT ................................................................................................................. 160

3

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening over boekjaar 2022. Samen noemen we dit de jaarstukken. Met de jaarstukken leggen we verantwoording af over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid en wat dat heeft gekost. De jaarstukken zijn een belangrijk controle instrument van de raad. Het geeft inzicht aan inwoners, maatschappelijke instellingen en bedrijven in de geleverde prestaties van het afgelopen jaar. Het is een bijzonder boekwerk. 2022 is namelijk het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen. De begroting 2022 is vastgesteld door de raad en het college in de samenstelling voor deze verkiezingen. Met deze jaarstukken legt het college in de nieuwe samenstelling hierover verantwoording af. Beleidsverantwoording 2022 is ook het jaar dat uw raad het Samenlevingsakkoord heeft vastgesteld. Het college heeft dit uitgewerkt naar het Collegeprogramma. Dit geeft de kaders voor het college deze bestuursperiode. We hebben in 2022 de maatregelen tegen corona voor een groot deel achter ons gelaten. We zijn als organisatie steeds meer op kantoor gaan werken en hebben elkaar weer vaak fysiek kunnen ontmoeten. Het hybride werken heeft wel een blijvend karakter gekregen waardoor we naast het werken op kantoor ook veel digitaal werken. We hebben het afgelopen jaar mooie resultaten neergezet.

Het verder versoepelen van de coronamaatregelen zorgde ervoor dat er in 2022 weer evenementen konden plaatsvinden. Deze ‘doorstart’ na corona zorgde in korte tijd voor erg veel vergunningaanvragen voor het mogen houden van evenementen. Voor het eerst hebben in 2022 als pilot vier grote meerdaagse muziekfestivals op de Beekse Bergen plaatsgevonden. We hebben met het Positief Jeugdbeleid ons gericht op de jongeren uit alle kernen van de gemeente Hilvarenbeek. Het bereik van het aantal jongeren is vergroot. Zo was het aantal deelnames in 2021 aan de diverse activiteiten 212 en in 2022 was dit 1.510. Het aantal terugkerende jongeren is van 61 gestegen naar 101. Waar voorheen veelal jongeren met jeugdhulp in beeld waren, richt het jeugdbeleid zich nu op alle jongeren. Voorbeelden van georganiseerde activiteiten waren: ENA, Street art, game/babbelbox, schrijversatelier en diverse groep acht activiteiten. Voor de nieuwbouw van basisschool Doelakkers is gestart met het opstellen van het programma van eisen. Ook hebben we schetsen gemaakt voor het plangebied in Haghorst met een multifunctioneel gebouw inclusief school en vervolgens berekeningen om de haalbaarheid in te schatten. In 2022 is uitvoering gegeven aan het leefstijlakkoord. Er zijn diverse activiteiten georganiseerd zoals de vitaliteitsdagen, de Diabetes-challenge, de Beweegmarkt.

In het najaar 2022 is gestart met het gesprek met jongeren over middelengebruik bij 2 voetbalverenigingen in Haghorst en Diessen. We hebben meerdere bestemmingsplannen vastgesteld en in Gelderakkers 2 is gestart met het bouwrijp maken van de locatie en ook de eerste vergunningen zijn verleend. We hebben samen met de provincie een experiment georganiseerd om landbouwvoertuigen op de provinciale weg N269 toe te laten. Gedurende het experiment hebben we in beeld gebracht wat er gebeurt op de provinciale weg, maar ook in de kern Hilvarenbeek. De effecten hebben we onder andere gemonitord door middel van een cameraonderzoek en een enquête. Op basis van de monitoring gaan we in samenspraak met de provincie een beslissing nemen of dit een definitieve oplossing kan zijn. We zetten als gemeente vol in op energiebesparing en isoleren. In 2022 is de actie Regeling Reductie Energieverbruik Woningen, welke zeer succesvol is geweest, afgerond. Deze werd eind

4

2022 opgevolgd door het Project Vermindering Energiearmoede, waarbij Energieklussers kleine energiebesparende maatregelen gaan aanbrengen bij bewoners met een smalle beurs. Deze actie loopt nog door tot in 2024 en wordt zeer waardevol gevonden door de doelgroep. Eind 2021 is het nieuwe burgerzakenpakket in gebruik genomen. Het aantal digitaal aangevraagde producten is in 2022 daardoor toegenomen. Een voorbeeld hiervan is het doorgeven van verhuizingen dat vrijwel geheel digitaal kan worden gedaan. In totaal hebben 634 verhuismeldingen plaatsgevonden, 80% hiervan is digitaal doorgegeven. Een ander voorbeeld is het aanvragen van verlengde rijbewijzen, in 2022 is hiervan 45% digitaal aangevraagd. Met deze cijfers in een eerste jaar kan gesteld worden dat deze uitbreiding van digitale mogelijkheden voorziet in een behoefte van inwoners. Uiteraard is dit slechts een beperkte greep uit de resultaten van 2022. In het jaarverslag leest u het totaalbeeld. De komende periode borduren we voort op deze mooie resultaten. Dit doen we op basis van het Collegeprogramma dat door het College in 2022 is vastgesteld. Dit programma is een verdere uitwerking van het Samenlevingsakkood dat in 2022 door de raad is vastgesteld. Financieel resultaat Resultaat over het jaar 2022 Eind 2021 stonden we samen voor de opgave om tot een sluitende begroting 2022 te komen.

Dit is gelukt voor het begrotingsjaar 2022. In november stelde uw raad het begrotingsboekwerk 2022 vast met enkele aangenomen amendementen. De verwachting was dat we 2022 zouden afsluiten met een positief resultaat van € 318.000. Met de najaarsnota 2021 stelden we de verwachting bij naar een voordelig resultaat van € 269.000 en met de voorjaarsnota 2022 naar € 107.000. De laatste bijstelling hebben we gedaan met de najaarsnota 2022. Op dat moment was de verwachting dat we een positief resultaat over 2022 zouden realiseren van € 1.117.000. In de najaarsnota kunt teruglezen dat dit positief resultaat met name veroorzaakt werd door incidentele middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld met de septembercirculaire. Ook hadden we incidentele voordelen op de jeugdzorg. Deze meevallers zijn ook al verwerkt in onze meerjarenbegroting 2023 – 2026. Het uiteindelijke jaarresultaat t.o.v. het begrotingsboekwerk 2022 is uitgekomen op € 4.548.000. De € 1.117.000 waar we met de najaarsnota 2022 rekening mee hielden hebben we al toegevoegd aan de algemene bedrijfsreserve. In deze jaarstukken resteert daarom een nog te bestemmen resultaat van € 3.431.000. Dit resultaat heeft grotendeels te maken met incidentele voordelen die we hieronder benoemen.

Het resultaat in deze jaarstukken 2022 Het resultaat van € 3.431.000 wordt veroorzaakt door de volgende afwijkingen: Korte omschrijving Bedragen x € 1.000,1. Budgetoverhevelingen 2. Opvang Oekraïners 3. Algemene uitkering 4. WMO 5. Jeugdzorg 6. Groen- en bomenonderhoud 7. Toeristenbelasting opbrengsten 8. Regeling energietoeslag 9. Afrekening dierenopvang 10. Voorziening pensioenen en voorziening wachtgelden 11. Overige afwijkingen Totaal

-/-/-

891 770 760 297 268 137 125 101 100 100 358 3.431

V V V V V N V N V V V V

I I I I I I I I I I

In paragraaf 3.1.2 van de jaarrekening wordt dit resultaat verder gespecificeerd en toegelicht.

5

Bestemming van het resultaat in deze jaarstukken 1. Het positieve saldo afdeling Biest over 2022 van € 17.000 te reserveren in de algemene reserve van afdeling Biest; 2. € 891.000 te reserveren in de reserve budgetoverheveling voor taken die we niet in 2022 hebben uitgevoerd maar wel in volgende jaren willen uitvoeren; 3. Het voordeel van € 2.523.000 wat resteert na de voorgaande beslispunten aan de algemene bedrijfsreserve toe te voegen. Financiële positie Onze financiële positie is normaal, maar we zien wel dat er voorzichtigheid geboden is naar de toekomst toe. Dit blijkt niet uit deze jaarrekening, omdat we hier vooral terugkijken. Met een jaarresultaat van ruim € 3 miljoen lijkt er niets aan de hand. Maar toch willen we de aandachtspunten aanhalen van de begroting 2023. We zien namelijk dat de komende jaren onze schuldpositie mogelijk meer onder druk komt te staan. Ook blijft het onzeker of het Rijk ons de komende jaren voldoende structurele middelen beschikbaar stelt. Zoals het er nu voor staat lijken we vanaf 2027 in een ‘diep ravijn te vallen’. Leeswijzer De jaarstukken kunt u opdelen in het jaarverslag, de jaarrekening, bijlagen en het vaststellingsbesluit. Het jaarverslag (hoofdstukken 1 en 2) Het jaarverslag bestaat uit de programma’s Samenlevend, Belevend, Ondernemend, Dienstverlenend en de hoofdstukken Algemene dekkingsmiddelen en Overhead en VpB.

Hierin leggen we als college verantwoording af over welke activiteiten we hebben gerealiseerd. In het jaarverslag treft u ook de paragrafen aan. Deze paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven gemeentebrede thema’s waar we verantwoording over afleggen. Zo kunt u denken aan ons risicomanagement, het onderhoud aan onze kapitaalgoederen en de lokale gemeentelijke belastingen. De jaarrekening (hoofdstuk 3) In de jaarrekening leggen we verantwoording af over onze financiële positie. We lichten het overzicht van baten en lasten 2023 toe. Dit noemen we ook wel onze exploitatie. Verder gaan we in op onze balanspositie. De balans bestaat uit onze bezittingen en de wijze waarop we dit hebben gefinancierd. Bijvoorbeeld door het afsluiten van leningen. De bijlagen (hoofdstuk 4) We hebben een aantal onderwerpen zoals de risicokaart, de rentekosten en de verplichte beleidsindicatoren verder uitgewerkt en aan de bijlagen toegevoegd. Op deze wijze kunt u zich verder verdiepen in diverse onderwerpen. Het vaststellingsbesluit (hoofdstuk 5) We leggen deze jaarstukken ter vaststelling voor aan de raad. Bij deze vaststelling bestemmen we het gerealiseerde jaarresultaat. In dit hoofdstuk leest u meer over deze resultaatbestemming. Het college van Hilvarenbeek.

6

Jaarverslag 1. Programmaverantwoording

7

Programma 1

1.1 Samenlevend Hilvarenbeek

Het versterken van onze actieve en zorgzame samenleving is uitgangspunt van dit programma. Zorg, ondersteuning, en onderwijs zijn daarbij randvoorwaarden. Het gaat ook om het stimuleren van een veelzijdig sport- en cultuuraanbod zodat inwoners - jong en oud - hun horizon kunnen verbreden. We streven naar een gezonde en veilige leefomgeving. Daarin krijgen onze inwoners zo snel en eenvoudig mogelijke ondersteuning als zij dat nodig hebben. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, verenigingen en ondernemers werken we aan de uitvoering van dit programma. We monitoren de resultaten en sturen bij waar nodig. De Monitor Sociaal Domein - die u in 2020 vaststelde - ondersteunt ons hierbij. Dit programma bestaat uit de volgende vier thema’s: 1. Zorg, jeugd en participatie 2. Sport en cultuur 3. Onderwijs 4. Gezondheidszorg Naast ambities uit het collegeprogramma, vindt u in dit programma ambities terug uit het Koersdocument Sociaal Domein ‘Ruimte voor dóórontwikkeling’ (2017).

Thema 1

Zorg, jeugd en participatie

Onze ambities ‘Iedereen kan meedoen naar vermogen, ook in de kleine kernen’ is het uitgangspunt. Deze ambitie sluit mooi aan bij de ambities uit het Koersdocument Sociaal Domein (2017): vanuit eigen kracht, dichtbij, samen en voorkómen. Als onze inwoners ondersteuning nodig hebben, zetten we deze tijdig en adequaat in. Prioriteit ligt bij de ondersteuning van de meest kwetsbare inwoners. De toenemende tekorten binnen vooral Wmo en Jeugd nopen ons tot het maken van fundamentelere keuzes, maar wel met als uitgangspunt dat zorg terecht komt bij de inwoners die het echt nodig hebben. Hiervoor ontwikkelen we een zakelijke empathie. Samen met het netwerk van de cliënt evalueren we de zorginzet; kan het met minder, kan het anders en kan het daarmee beter. Onze eigen expertise zal daarin leidend zijn. Alvorens er wordt beschikt, maken we een quick scan en waar mogelijk een gezinsplan. Het realiseren van deze ambities doen we tegen de achtergrond van almaar oplopende financiële tekorten. De druk op de voorzieningen neemt toe. Rijksbijdragen lopen terug en ook de coronacrisis versterkt naar verwachting dit effect. Zonder ingrijpen dreigen de tekorten uit de hand te lopen, met ernstige gevolgen voor de (financiële positie van de) gemeente. Dit noodzaakt tot een herijking van 8

het totale beleid (inclusief verordeningen) sociale stelsel, een koerswijziging. Naast nieuwe financiële kaders, moeten juist ook de inhoudelijke kaders verlegd worden om dit voor elkaar te krijgen. Normalisering en zakelijke empathie zijn daarbij de uitgangspunten. De nieuwe inkoop sociaal domein

2022 is een instrument dat hieraan bijdraagt. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: zorgen dat inwoners vanuit eigen kracht kunnen deelnemen 1. Evaluatie Koersdocument Sociaal Domein Door wisselingen in personeel en vacatures zijn wij pas eind 2022 gestart met een plan van aanpak voor de evaluatie van het Koersdocument Sociaal Domein. We starten met de evaluatie in 2023. 2. Borging Scheidingsloket De aanpak is gerealiseerd. Vanuit de regio Hart van Brabant is een digitaal Scheidingsloket ontwikkeld: www.alsjeuitelkaargaat.nl. Ouders kunnen hier terecht voor vragen / informatie als zij gaan scheiden. Voor hulp en contact kunnen ouders tevens lokaal terecht bij een fysiek scheidingsloket. In Hilvarenbeek is het fysieke scheidingsloket bij Farent. Het fysieke scheidingsloket (Farent) geeft voorlichting, verstrekt informatie, stelt expertise beschikbaar, biedt toegang tot goede hulp op maat en activeert of ondersteunt de eigen kracht en het sociale netwerk. Het scheidingsloket heeft raakvlakken met het reguliere algemeen maatschappelijk werk (AMW), GGD en school maatschappelijk werk (SMW). Farent werkt intensief samen met Veilig Thuis, gezinsadvocaat, specialistische jeugdzorgaanbieders, de Rechtbank en de Raad voor de Kinderbescherming.

Ambitie 2: zorgen dat voorzieningen en ondersteuning dichtbij beschikbaar zijn 3. Arbeidsparticipatie In 2022 zijn we doorgegaan met de ingezette regionale activiteiten om zo veel mogelijk mensen met een uitkering aan een baan te helpen. In 2022 hebben we deelgenomen aan een aantal projecten. Doelstellingen van de projecten zijn een extra impuls geven aan arbeidstoeleiding van mensen met een lange afstand tot de arbeidsmarkt, arbeidsbemiddeling bevorderen en de samenwerking onderling versterken. Een aantal regionale projecten zijn geëvalueerd en ingebed in de dienstverlening. 4. Taakstelling O3 herzien In 2022 is de taakstelling van de O3 herzien. Dit is vastgesteld door de gemeenteraad in zijn vergadering van 10 november 2022 bij de vaststelling van de Begroting 2023.

Ambitie 3: benutten kracht van de samenleving; binnen en buiten onze gemeente 5. Positief jeugdbeleid In 2022 heeft de focus van het Positief Jeugdbeleid gelegen op jongeren uit alle kernen van de gemeente Hilvarenbeek. Het bereik van het aantal jongeren is vergoot. Zo was het aantal deelnames in 2021 aan de diverse activiteiten 212 en in 2022 was dit 1.510. Het aantal terugkerende jongeren is van 61 gestegen naar 101. Waar voorheen veelal jongeren met jeugdhulp in beeld waren, richt het jeugdbeleid zich nu op alle jongeren. Talentontwikkeling in een stimulerende omgeving is een belangrijk aandachtspunt. Het jongerenwerk werkt met diverse sociale (lokale) partners samen zoals o.a. de sportraad, huisarts/POH-GGZ en het onderwijs. Het jongerenwerk heeft de leeftijd verbreed naar kinderen vanaf 10 jaar (voorheen vanaf 12 jaar). Voorbeelden van georganiseerde activiteiten waren: ENA, Street art, game/babbelbox, schrijversatelier en diverse groep acht activiteiten.

9

6. Inkoop sociaal domein 2022 Per 1 juli 2022 zijn de contracten Huishoudelijke Ondersteuning ingegaan. Huishoudelijke ondersteuning is vanaf die datum PxQ ingekocht, waarmee is afgestapt van resultaatgericht indiceren. Daarnaast is in 2022 gewerkt aan de implementatie van de nieuwe werkwijze, met als doel duurzame huishoudelijke hulp voor inwoners die dat echt nodig hebben, nu en in de toekomst. Dit is van belang voor de gemeente Hilvarenbeek om goed te kunnen sturen en daarmee onnodige kosten te kunnen voorkomen. In 2022 is hard gewerkt aan het tot stand laten komen van verschillende contracten. Dit met als resultaat dat per 1 januari 2023 de nieuwe contracten voor Jeugd, Wmo Begeleiding en Wmo Beschermd Wonen zijn ingegaan. Voor Jeugd betreft dit een nieuwe contract voor 5 segmenten. Segment 1 (hoog specialistische Jeugdhulp) en Segment 5 (crisishulp) zijn taakgericht ingekocht en lopen via een regionale coalitie, genaamd Crossroads. Segment 2 (Wonen), Segment 3 (Dagbegeleiding en Respijtzorg) en Segment 4 (Specialistische jeugdhulp) zijn PxQ gefinancierd. Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen zijn taakgericht ingekocht en lopen via een regionale coalitie. Er is sprake van een lumpsum financiering. Voor Wmo Begeleiding en Jeugd segment 4 is vanaf 2022 intensief samengewerkt met Goirle en Oisterwijk (GHO verband), in het kader van de gebiedsgerichte aanbesteding.

Met ingang van de nieuwe contracten voor Begeleiding en Segment 4 vormen Goirle, Oisterwijk en Hilvarenbeek één gebied (perceel). Het jaar 2022 stond mede in het teken vooruitkijken naar de veranderingen in beleid en uitvoering als gevolg hiervan. Hiervoor is regionaal een implementatieplan geschreven en in samenwerking met de gemeenten uit de regio Hart van Brabant en de gecontracteerde zorgaanbieders een begin gemaakt aan de uitvoering hiervan. Lokaal is voor de implementatie een projectleider benoemd. De implementatie krijgt een vervolg in 2023. Daarnaast is in 2022 gestart met het aanpassen van de verordening en beleidsregels, met als doel vaststelling in 2023. 2023 wordt ook wel gezien als het overgangsjaar van de oude naar de nieuwe inkoop. 7. Opzet van een initiatievenfonds In 2021 en 2022 is gezocht naar een partner in de samenleving die het initiatievenfonds wil opzetten en beheren. Het was een voorwaarde dat dit initiatievenfonds van, voor en door de samenleving is. Er is echter geen geschikte partner gevonden. Hierover bent u geïnformeerd in de Najaarsnota 2022. Ambitie 4: vroegtijdig signaleren en oppakken problemen om ergere situaties te voorkomen 8. Wet inburgering 2022 De nieuwe wet inburgering voeren we per 1 januari 2022 uit. Medio 2022 zijn we gestart met de eerste inburgeraars die vallen onder de nieuwe wet inburgering.

Met die reden is het te vroeg om conclusies te trekken of onze aanpak succesvol is om inwoners vroegtijdig te laten participeren. We streven naar vroegtijdig contact met de statushouder. Regelmatig maken statushouders vroegtijdig vanuit het AZC Oisterwijk kennis met de inburgeringsconsulent en starten zij met hun inburgeringstraject. We stellen het Plan Inburgering en Participatie (PIP) op samen met de statushouder naar aanleiding van een uitgebreide brede intake, dat wordt uitgevoerd door het Refugee Team in samenwerking met de gemeente. We monitoren de acties uit het PIP en hebben nauw contact met onze samenwerkingspartners. We hebben de wet uitgevoerd binnen de beschikbare budgetten. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

10

Lasten en baten Lasten en baten Lasten Baten Totaal Lasten en baten Reservemutaties Lasten Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening 2022 2022 Saldo 2022 -13.844 -12.877 967 2.214 2.068 -146 -11.631 -10.809 822 -22 -35 -13 81 156 75 59 121 62 -11.572 -10.688 +884

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 884.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 2

Sport en cultuur

Onze ambities ‘Iedereen kan meedoen aan cultuur en sport’ is wat we willen bereiken. Deze ambitie sluit aan bij de ambities van het koersdocument Sociaal Domein. We bevorderen dat iedereen vanuit eigen kracht deel kan nemen aan sport en cultuur. We onderkennen de preventieve werking daarvan. De inzet zoals we die eerder - samen met de sportraad en verenigingen - pleegden bij de sportvisie verbreden we met de partners en middelen vanuit het lokaal sportakkoord. Zo bereiken we een bredere doelgroep van sportaanbieders en maken we een verbinding met zorg en participatie. Waar nodig en mogelijk doen we dit GHO breed. Wij leveren een grote bijdrage aan deze culturele basis. Dit doen we onder andere door: - het faciliteren van Cultureel Centrum Elckerlyc. - te zorgen dat er een bibliotheek is, waar mensen de kans krijgen hun talenten te ontplooien en optimaal deel te nemen aan onze samenleving. - te zorgen dat muziekverenigingen, musea, en cultuurhistorische bezienswaardigheden en gebouwen blijven bestaan. - het stimuleren van binnen- en buitenschools cultuuronderwijs. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: stimuleren sport en bewegen, in het bijzonder bij kinderen/jongeren en ouderen 1. We verbinden sportcoaches, positief jeugdbeleid en lokaal sportakkoord. De bezuiniging op de sportcoaches is teruggedraaid.

In 2022 verzorgden de sportcoaches op alle scholen minimaal één uur gymonderwijs. Enkele scholen zetten de sportcoaches extra in. Daarnaast waren de coaches actief bij de tussen- en naschoolse opvang. Samen met het jongerenwerk is een ‘Glow in the dark’ evenement georganiseerd (115 jongeren). Ook zijn de sportcoaches ingezet bij het project Sjors Sportief (800 inschrijvingen) en werden naschoolse sportactiviteiten georganiseerd in de wijk, zoals apenkooi en kleutergym. Er is een seniorensportcoach in Esbeek en Biest-Houtakker (1 uur per week). De sportcoaches zijn ook actief in de verenigingsondersteuning. Zo zijn in 2022 (jonge) trainers bij een sportclub begeleid op het gebied van pedagogische en didactische aanpak. 2. We voeren de ambities uit het lokaal sportakkoord uit. Actief Hilvarenbeek kwam 4 keer bijeen. In dit platform zijn sportaanbieders, de KBO, Uniek Sporten, de sportcoaches, het jongerenwerk, zorgaanbieders en de gemeente vertegenwoordigd. Op 11

deze manier vindt verbinding plaats tussen activiteiten op het gebied van sport, cultuur en bewegen voor alle doelgroepen. Activiteiten die vanuit het platform plaatsvonden, zijn de Vitaliteitsdagen, de Diabetes Challenge, de Nationale Sportweek, de Beweegmarkt en de Koningsspelen. Eind 2022 hebben we een beweegcoach voor senioren aangesteld voor 12 uur per week. Dit was mogelijk door de inzet van de extra rijksmiddelen, die wij vanuit het Sportakkoord hadden ontvangen. 3. Investeren in buitensportaccommodatiebeleid De raad heeft op 21 juli 2022 besloten de opdracht te verbreden tot het opstellen van accommodatie- en vastgoedbeleid voor alle functies (sport en bewegen, onderwijs, gemeenschapshuizen, jeugdvoorzieningen, kunst en cultuur en zorgvoorzieningen). In 2022 vond de aanbesteding plaats en is opdracht verleend aan een extern bureau. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

Lasten en baten

Lasten en baten Lasten Baten

Totaal Lasten en baten Reservemutaties Lasten Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -2.719 -2.726 -8 368 367 -1 -2.350 -2.359 -9 -2 -2 273 355 82 273 353 80 -2.078 -2.006 +71

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 71.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 3

Onderwijs

Onze ambitie ‘Kinderen ontwikkelen zich tot gelukkige inwoners die erbij horen en meedoen in de samenleving’. De ambities voor het thema onderwijs zijn geconcretiseerd in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA): - zorgen voor opvang & onderwijs nabij huis voor alle Hilvarenbeekse kinderen - bevorderen ontwikkelen en leren in een doorgaande lijn voor alle Hilvarenbeekse kinderen - bieden van een toekomstgericht aanbod aan kinderen (met kwalitatief hoogwaardige faciliteiten) met de focus op brede ontwikkeling - faciliteren dat de lokale gemeenschap, voorzieningen, verenigingen, ondernemers én de omgeving een krachtige ontwikkelomgeving bieden voor ieder kind Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: Kinderen ontwikkelen zich tot gelukkige inwoners die erbij horen en meedoen in de samenleving 1. Herijken van de Lokaal Educatieve Agenda De lokaal educatieve agenda (LEA) is opgesteld in 2022 en op 15 december door de raad vastgesteld. De LEA is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de professionals van het onderwijs en de 12

kinderopvang. In de agenda zijn 5 speerpunten benoemd die de komende 4 jaren aangepakt worden. In de LEA is ook vastgelegd hoe de gemeente Hilvarenbeek de incidentele middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs gaat inzetten. Tenslotte is in 2022 het nieuwe onderwijsachterstandenbeleid opgesteld en eveneens door de raad vastgesteld. De basis van het onderwijsachterstandenbeleid is de LEA. De drie belangrijkstee inhoudelijke onderwijsonderwerpen zijn op deze wijze geïntegreerd. 2. Voorbereiden nieuwbouw St. Jozef in Haghorst en herontwikkeling Doelakkers in Hilvarenbeek In maart heeft de raad een besluit genomen over de strategie voor nieuwbouw van de school, kinderopvang en andere voorzieningen voor Haghorst. Vervolgens zijn we met grondeigenaren in gesprek gegaan om te bekijken of een gezamenlijke aanpak kan leiden tot een haalbaar plan voor Hart van Haghorst. Er zijn schetsen voor het plangebied gemaakt met een multifunctioneel gebouw inclusief school en vervolgens berekeningen om de haalbaarheid in te schatten. In augustus hebben we u tussentijds geïnformeerd over het proces (RIB 2022-59) en in december hebben we een informerende presentatie gegeven over de inhoud en het proces. Voor de nieuwbouw van basisschool Doelakkers is gestart met het opstellen van het programma van eisen.

In 2023 moet dat leiden tot een plan van aanpak met onder meer inzicht in het moment van aanbesteding en realisatie van de school. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

Lasten en baten

Lasten en baten Lasten Baten

Totaal Lasten en baten Reservemutaties Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -1.751 -1.586 165 430 449 20 -1.322 -1.137 185 64 64 64 64 -1.258 -1.073 +185

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 185.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 4

Gezondheid

Onze ambities De ambitie dat ‘iedereen mee kan doen naar vermogen’ en de ambities van het koersdocument Sociaal Domein ‘vanuit eigen kracht, dichtbij, samen en voorkómen’ gelden ook voor het thema gezondheid. Daarnaast is ‘positieve gezondheid’ een belangrijk uitgangspunt in ons gezondheidsbeleid. Gezondheid wordt niet meer gezien als de af- of aanwezigheid van ziekte, maar als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. We hebben tijdens de pandemie gezien dat een gezonde leefstijl belangrijk is. We gaan daarom nog meer inzetten op preventie en een gezonde leefstijl. Hierbij zijn jongeren een belangrijke doelgroep. Naast lokaal gezondheidsbeleid - dat we uitvoeren samen met lokale partijen - werken we in regionaal verband aan de uitvoering van de regionale nota Publieke Gezondheid 2020-2023. Lokaal

13

richten we ons op het terugdringen van middelengebruik, opvoed- en opgroeiondersteuning en mentale gezondheid. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: Actief en preventief tegengaan van alcohol- en drugsgebruik 1. Verminderen alcohol- en drugsgebruik In 2022 is een start gemaakt met de werkgroep Middelpreventie. Deze werkgroep bestaat uit partners zoals Novadic Kentron, GGD, Jeugdpolitie en jongerenwerk. Het doel is om in 2023 preventieve interventies te ontwikkelen. Daarnaast dienen nieuwe afspraken gemaakt te worden op het gebied van handhaving. Ambitie 2: Actief inzetten op een gezonde leefstijl 2. Uitvoering lokaal preventieakkoord In 2022 is uitvoering gegeven aan het leefstijlakkoord. Er zijn diverse activiteiten georganiseerd zoals de vitaliteitsdagen, de Diabetes-challenge, de Beweegmarkt. In het najaar 2022 is gestart met het gesprek met jongeren over middelengebruik bij 2 voetbalverenigingen in Haghorst en Diessen. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Lasten en baten Lasten en baten Lasten Totaal Lasten en baten Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -572 -569 4 -572 -569 4 -572 -569 +4

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 4.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

14

Programma 2

1.2 Belevend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over het onderhouden en versterken van de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving. We maken daarvoor plannen, richten de openbare ruimte in en onderhouden deze. We stellen beleidsinstrumenten vast voor ruimtelijke ordening en volkshuisvesting en voeren het beleid uit door vergunningen te verlenen, faciliteiten te verstrekken en gebieden te (laten) ontwikkelen. Dit programma bestaat uit de volgende thema’s, die we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 2. Verkeer en Vervoer 3. Openbare ruimte 4. Milieu 5. Buitengebied 6. Openbare Orde en Veiligheid

Thema 1

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Onze ambities We behouden en versterken het unieke karakter van de zes dorpskernen. Dat is wat we willen bereiken. Tegelijkertijd bekijken we hoe we ons grondgebied kunnen inrichten met passende functies en geven we uitvoering aan de in 2019 vastgestelde woonvisie en daarmee aan een gezonde woningmarkt die past bij de behoefte. De vele monumenten en cultuurhistorie die Hilvarenbeek rijk is, zijn onderdeel van het unieke karakter van onze dorpskernen. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: in hoog tempo doelgroepgericht betaalbare woningen bouwen in alle kernen 1. Intensivering woningbouw Gelderakkers 2. Het bestemmingsplan Gelderakkers 2 is vastgesteld. Gestart is met het bouwrijp maken van de locatie en de eerste vergunningen zijn verleend. Voor de verdere invulling zijn aanvragen en schetsplannen ingediend. Beverakkers 5. Het ontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen. De behandeling van de ingebrachte zienswijzen is in gang gezet. De Welder 2. Het ontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen. De behandeling van de ingebrachte zienswijzen is in gang gezet. Hispohalterrein. Het bestemmingsplan is vastgesteld. De aanvraag omgevingsvergunning voor het gezondheidscentrum is ingediend.

15

Vroonacker 4. Planvoorbereiding en voorbereiding kaderstelling voor invulling van het gebied hebben plaatsgevonden. Hart van Haghorst. Met de betrokkenen is er gewerkt naar de haalbaarheid van mogelijke realisatie en optimalisatie om het gehele hart te realiseren (fase 1 en 2) binnen de gestelde raadskaders. Leeuwerik 3. Er is een intentieovereenkomst gesloten tussen de gemeente en de betrokkene. Een eerste verkenning van de bebouwingmogelijkheden binnen het gebied heeft plaatsgevonden. - Diverse verzoeken voor grotere en kleinere (particuliere) initiatieven zijn op de intaketafel ter sprake gekomen. Voor een aantal kleinere woningbouwinitiatieven planologische procedures opgestart en/of afgerond. Ambitie 2: behouden en versterken unieke karakter dorpskernen 2. Gebiedsontwikkeling Haghorst en Ambrosiusweg In 2022 is veel ambtelijk en bestuurlijk overleg gepleegd over de mogelijke locaties voor een Upcycle Village in het gebied De Baars. Er is nog geen helderheid verkregen over een definitieve locatie, zodat verdere raadsbesluitvorming niet mogelijk is gebleken. Verder is het raadsonderzoek naar de beoogde samenwerkingsovereenkomst tussen gemeente en initiatiefnemers opgeleverd. 3.

Sociaal ruimtelijke visie Haghorst, uitwerking en implementatie Met de betrokkenen is er gewerkt naar de mogelijke realisatie en optimalisatie om het gehele hart te realiseren (fase 1 en 2) binnen de gestelde raadskaders. Vooronderzoeken die nodig zullen zijn voor de planologische procedure zijn al in gang gezet. 4. Uitvoering centrumvisie In 2022 zijn de onderwerpen die benoemd zijn in het uitvoeringsplan en in de toelichting zijn opgenomen in gang gezet. Denk daarbij aan zaken als o.a. het accentueren van looproutes, het realiseren van een openbare sanitaire voorziening, verduurzamen van vastgoed, parkeerbeleid, terrassenbeleid, de kwalitatieve inrichting van de openbare ruimte en de herinrichting van enkele straten. Een aantal van deze zaken zijn hebben we samen met andere partijen opgepakt. Daarnaast zijn er ook enkele onderwerpen (zoals de herinrichting van straten) waarvoor wij alleen aan zet waren zijn. De herinrichting van de Koestraat en de aanpassing van de Tilburgseweg nabij de Burgstad zijn daar enkele zichtbare voorbeelden van. In 2023 gaan we aan de slag met het autoluw/autovrij maken van de Hoge Zij. 5. Erfgoed Het erfgoedbeleid is vastgesteld met daaraan een uitvoeringsagenda. Het thema erfgoed is verder onderdeel van het in 2022 gestarte traject Omgevingsvisie. 6.

Implementatie Omgevingswet De Omgevingswet is niet zoals verwacht per 1 januari 2023 in werking getreden. De nieuwe applicaties voor vergunningverlening, toezicht, handhaving (CLO) en ruimtelijke plannen (Tercera) zijn daarom gekoppeld op de huidige systemen en voorzieningen en ingericht met de huidige processen. Tevens zijn deze nieuwe applicaties gekoppeld aan het nieuwe zaaksysteem (Onegov). Daarnaast worden (in een testomgeving) de applicaties regelmatig getest of de koppelingen blijven werken bij nieuwe releases van de landelijke voorziening, het veelgenoemde DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) en eigen systemen zoals ONEGOV en TEAMS. Met GHO samen zijn de nieuwe werkprocessen beschreven en vind er inrichting plaats in de genoemde testomgeving.

16

In het kader van het zorgvuldig verkennen en begeleiden van een initiatief (VEBI, volgens Omgevingswet) wordt er al gewerkt met intaketafels om de wenselijkheid van een initiatief te bepalen en zijn er pilots geweest (regionaal) voor het tweede deel van het VEBI, de haalbaarheid. Er is gestart met het traject om te komen tot een Omgevingsvisie volgens het vastgestelde Plan van Aanpak. We zijn gestart met het voorbereiden van aanpassingen op het tijdelijke Omgevingsplan. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

Lasten en baten

Lasten en baten Lasten Baten

Totaal Lasten en baten Reservemutaties Lasten Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -5.179 -5.184 -6 3.858 4.511 653 -1.321 -673 648 -8 -161 -154 171 147 -25 164 -15 -178 -1.158 -688 +470

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 470.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 2

Verkeer en vervoer

Onze ambities Een toegankelijk en veilig openbaar gebied voor alle inwoners. Dat is wat we willen bereiken. We hebben de maatregelen voor het vergroten van de verkeersveiligheid onder andere opgenomen in het Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en in het Parkeerbeleidsplan. Ook in de centrumvisie is verkeersveiligheid en toegankelijkheid een belangrijk onderwerp. Daarnaast zorgen we ervoor dat de weginrichting op orde is. Bijzonder aandachtspunt is de toegankelijkheid van voetpaden en fietspaden. We voeren de maatregelen voornamelijk uit door ‘werk met werk’ te maken. Dat betekent bijvoorbeeld dat we bij reconstructies van wegen - of bij onderhoud aan wegen en riolering - tegelijkertijd de verkeersveiligheid optimaliseren. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: zorgen voor een toegankelijk en veilig openbaar gebied 1. Doorontwikkeling landbouwverkeer De gemeenteraad heeft in 2021 het westelijk tracé vastgesteld en het college de opdracht gegeven een aantal verdere uitwerkingen te gaan doen. In 2022 hebben we hier verdere stappen in gemaakt die we hieronder toelichten. • Noordwestelijk en zuidwestelijk kwadrant In het noordwestelijk- en zuidwestelijk kwadrant gaan we het vastgestelde tracé van het Biedonkpad, Broekstraatje, Klein Loosedijk, Koelstraatje en Heistraat verharden doormiddel van een karrespoor.

17

Hiervoor hebben we in 2022 de vergunningen verleend en ter inzage gelegd. Op deze vergunningen zijn 2 bezwaren ontvangen. Doordat de bezwaarprocedure nog loopt, konden we in 2022 nog niet starten met de uitvoering. • Zuidoostelijk kwadrant In het zuidoostelijk kwadrant hebben we samen met de provincie een experiment georganiseerd om landbouwvoertuigen op de provinciale weg N269 toe te laten. Gedurende het experiment hebben we in beeld gebracht wat er gebeurt op de provinciale weg, maar ook in de kern Hilvarenbeek. De effecten hebben we onder andere gemonitord door middel van een cameraonderzoek en een enquête. Op basis van de monitoring gaan we in samenspraak met de provincie een beslissing nemen of dit een definitieve oplossing kan zijn. • Noordoostelijk kwadrant Deze kwadrant valt onder de gebiedsontwikkeling N269. 2. Bevorderen leefbaarheid en verkeersveiligheid provinciale weg N395 De provincie Noord-Brabant heeft eind 2022 de N395 definitief opgeleverd. Daarvoor heeft de provincie in overleg met de gemeente nog enkele aanpassingen gedaan. In samenspraak met de provincie Noord-Brabant zijn de inritblokken in de zijstraten van Diessen aangepast. Ook hebben we een fietsenstalling bij de bushalte aan de Julianastraat gerealiseerd. In samenspraak met dorpscoöperatie Wij-wel uit Diessen is afgesproken dat de verkeerssituatie in de Schutweg ongewijzigd blijft.

Tijdens de planvoorbereidingen van de reconstructie is door Wij-Wel het verzoek ingediend om in de Schutweg mogelijk eenrichtingsverkeer in te stellen. We zijn hier afgelopen jaar met elkaar over in gesprek geweest, waarbij Wij-Wel heeft aangegeven het niet meer noodzakelijk te vinden om eenrichtingsverkeer in te stellen. Door de reeds uitgevoerde bomenkap aan de N395 is het zicht op het kruispunt van de Schutweg met de N395 sterk verbetert. 3. Uitvoeren Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en verbeteren voetpaden en fietspaden We hebben in 2022 in de Koestraat, tussen Kasteelstraat en kruispunt Ypelaerstraat, de riolering vernieuwd en de straat opnieuw ingericht. We hebben aan de zijde van Hof Zuiderbeek een toegankelijk voetpad gerealiseerd met voldoende breedte voor onder andere rollatorgebruikers. Verder hebben we het verkeersplateau op het kruispunt met de Ypelaarstraat verlengd, zodat er een gelijkvloerse oversteek mogelijk is van de Koestraat naar de Ypelaerstraat. Verder hebben we in de Gildelaan enkele bomen gekapt en de voetpaden verbetert. Met het asfaltonderhoud hebben we in het buitengebied aan de Groot Westerwijksestraat, Klein Westerwijksestraat en de Veldhoven snelheid remmende voorzieningen gerealiseerd. In de Veldhoven hebben we ook grasbetontegels in de bermen toegepast, zodat er meer ruimte is voor zwaar verkeer.

Naast infrastructurele maatregelen nemen we maatregelen om het gedrag van mensen te beïnvloeden. Zo blijven we samenwerken met de basisscholen aan verkeerseducatie. U kunt daarbij denken aan het lesprogramma omgaan met landbouwverkeer en de gebruikelijke verkeersexamens. Ook zetten we educatie voor senioren voort. Zo hebben we via Veilig Verkeer Nederland een opfriscursus voor senioren en een scootmobiel-cursus georganiseerd. 4. Gebiedsontwikkeling N269 We zijn eind 2022 gestart met de verkenning naar de mogelijkheden voor het in gebruik nemen van de betonbaan. De betonbaan is op dit moment niet aangesloten op het bestaande wegennet. We zoeken daarom aan de noord- en zuidzijde een mogelijkheid om de betonbaan te ontsluiten. Verder is de Lange Dijk een optie die we verkennen. De resultaten verwachten we voor de zomer van 2023. Daarna presenteren we de resultaten aan uw raad. Naast de doelen van het project landbouwverkeer voor het noordoostelijk kwadrant, kijken we steeds naar de samenhang in het

18

gebied met de lopende ontwikkelingen, zoals de uitbreiding en toekomstbestendigheid van bedrijventerrein Slibbroek en de mogelijkheden van het openbaar vervoer. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

Lasten en baten

Lasten en baten Lasten Baten

Totaal Lasten en baten Reservemutaties Lasten Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -1.523 -1.486 37 58 139 81 -1.465 -1.347 118 -7 -7 27 27 20 20 -1.446 -1.327 +118

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 118.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 3

Openbare ruimte

Onze ambities Behouden en versterken van het groene karakter. Dat is wat we willen bereiken. Het is ook één van de ambities uit de toekomstagenda HLVRNBK2030. We stimuleren dat inwoners hun kennis en kunde inzetten om de leefbaarheid te behouden en te bevorderen. Meer over onderhoud van openbaar groen, openbare verlichting of speeltoestellen in de openbare ruimte leest u in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: Behouden en versterken groene karakter van onze gemeente 1. Verbeteren groeiplaats bomen. In 2022 hebben we de locaties met wortelproblematiek in kaart gebracht De locaties zijn makkelijk in kaart te brengen. In het verleden zijn bomen aangeplant die niet passen, bovengronds en ondergronds, in het straatbeeld. In 2023 is een start gemaakt met het aanpakken van de wortelproblematiek. Het worteldruk ‘probleem’ is heel makkelijk op te lossen door de bomen te kappen. Maar het kappen van de bomen staat lijnrecht tegenover de ‘groene doelstelling’ die we hebben als gemeente Hilvarenbeek. Het kappen van grotere bomen ligt erg gevoelig. In de toekomst gaan we beter kijken naar de functies die er zijn en welke functies komen in een woonwijk. De soortkeuze aanpassen op de mogelijke groeiruimte en toekomstverwachting.

In 2023 wordt een voorzet gemaakt voor het nieuwe bomenbeleidsplan, groenstructuurplan en het zandpadenplan. Deze stukken kunnen perfect dienen voor de toekomstige omgevingsvisie. 2. Onderhouden openbare ruimte. We hebben in 2022 ons Gemeentelijk Beheer Informatiesysteem verder op orde gebracht. Een systeem wat 100% klopt is een utopie. Er zijn dagelijks aanpassingen, werkzaamheden en toevoegingen. De aannemer heeft digitale toegang tot het systeem en kan daardoor de actuele situatie inzien. Waar mogelijk worden mutaties direct doorgevoerd.

19

Het onderhoud van de openbare ruimte is heel rustig aan het verschuiven van netjes, opgeruimd en aangeharkt naar meer ruimte voor natuur. Elk grasveld hoeft niet gemaaid te worden als een golfterrein. Het hoeft niet overal netjes en op orde te zijn. Voor de biodiversiteit is een rommelig stukje, langer gras, bloemrijke berm, gevarieerd bomenbestand enz veel interessanter. De Diamant groep verzorgd al diverse jaren het groenonderhoud binnen de gemeente Hilvarenbeek. 3. Beheersen duizendknoop. De Japanse duizendknoop is één van de exoten die we in het gemeentelijke areaal hebben. Dit is een gegeven waar we niet omheen kunnen. Ook in 2022 hebben we dit zoveel mogelijk proberen te beheersen. 4. We nemen deel aan de pilot ‘kleine kringloop’. Dit jaar hebben we 1200 ton bermen en slootmaaisel verwerkt tot Bokashi. Het onderzoek loopt nog maar de eerste indrukken zijn goed. Het is een circulair project omdat we het bermen en slootmaaisel uit eigen gemeente gebruiken en weer terug kunnen geven aan de bodem. We gaan verder met het verzamelen en verwerken van het bermen en sloten maaisel. In de toekomst zouden we graag meer agrariërs betrekken bij het proces. Het verbeteren van de bodemstructuur komt veel processen ten goede. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

Lasten en baten

Lasten en baten Lasten Baten

Totaal Lasten en baten Reservemutaties Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -1.692 -1.828 -136 68 68 -1 -1.624 -1.760 -137 30 71 41 30 71 41 -1.594 -1.690 -96

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een negatief resultaat van € 96.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

20

Thema 4

Milieu

Onze ambities Binnen dit thema staat duurzaamheid centraal. Versnellen van de energietransitie is een belangrijke ambitie die we willen realiseren. Maar duurzaamheid gaat verder dan dat. Alles wat te maken heeft met maatschappelijk verantwoord leven en ondernemen, milieu en ecologie valt er onder. Binnen dit thema valt ook het beleid en beheer van riolering en afval. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: Uitvoeren van de doelen uit de Paraplunota Duurzaam Hilvarenbeek 1. Uitwerking en uitvoering van de Regionale Energie en Klimaatstrategie (REKS) Bij de twee op ons grondgebied geplande energiehubs; De Baars en Kattenberg, zijn de verkenningen afgerond en vinden momenteel de voorbereidingen plaats voor het starten van de planologische procedures enz. en wordt gekeken naar samenwerking tussen de hubs onderling. Beide hubs staan aan het begin van de haalbaarheidsfase. Binnen hub De Baars wordt tevens gewerkt aan een ruimtelijke Gebiedsvisie en is er nog discussie over de positionering van ‘Upycle Village’. Het REKS Voortgangsdocument zal in het voorjaar van 2023 worden vastgesteld door het college. Dit document moet door de RES-regio voor 1 juli bij het Rijk worden ingediend. Wanneer het proces van de REKS Herijking 2.0 zal starten is op dit moment nog niet bekend.

Hilvarenbeek heeft nog geen besluit genomen over deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf. In 2022 besloot het college om een ‘tussenstap’ te zetten en aanvullend onderzoek uit te voeren om een beter beeld te kunnen schetsen van de impact van deze keuze. Dit onderzoek werd in 2022 opgestart en wordt begin 2023 afgerond. Nadat het onderzoek is afgerond informeren wij u over de bevindingen. 2. Actualiseren Visie Grootschalige Opwek (VGO) Dit is onderdeel geworden van REKS 1.0, waardoor actualiseren niet apart nodig is. 3. Uitvoering van de Transitie visie Warmte De Transitievisie Warmte is vastgesteld in februari 2022. Omdat er geen ambtelijke capaciteit was op het ‘warmtespoor’ is er nog geen aanvang gemaakt met het maken van een uitvoeringsplan. De verwachting is dat we hier in 2023 mee starten. 4. Inzetten op energiebesparing en isoleren We zetten als gemeente vol in op energiebesparing en isoleren. In 2022 is de actie Regeling Reductie Energieverbruik Woningen, welke zeer succesvol is geweest, afgerond. Deze werd eind 2022 opgevolgd door het Project Vermindering Energiearmoede, waarbij Energieklussers kleine energiebesparende maatregelen gaan aanbrengen bij bewoners met een smalle beurs. Deze actie loopt nog door tot in 2024 en wordt zeer waardevol gevonden door de doelgroep. 5.

Vergroten klimaatbestendigheid In januari 2022 is het Riool- en Waterprogramma voor de periode 2022-2026 vastgesteld met daarin de reservering van 50% van benodigd budget voor overleg en onderzoek voor deze klimaatprojecten. Cofinanciering kan plaatsvinden vanuit de Impulsregeling Klimaatadaptatie en andere subsidies.

21

6. Duurzame mobiliteit In 2022 zijn zes nieuwe openbare oplaadpunten voor elektrische voertuigen geplaatst. Deze oplaadpunten kwamen voort uit fase 1 van de collectieve aanbesteding vanuit de provincie NoordBrabant. In 2022 is het verkeersbesluit voor fase 2 genomen, om 11 nieuwe openbare oplaadpunten te plaatsen. Daarnaast is de gemeentelijke website aangepast, zodat bewoners makkelijker een openbaar oplaadpunten kunnen aanvragen. 7. Van afval naar grondstof (VANG) In 2022 is het nogmaals gelukt om het contract met de toenmalige papierverwerker met 1 jaar te continueren. De inzamelende verenigingen hebben het hele jaar, samen met de papierverwerker het oud papier en karton 1 x per maand huis aan huis ingezameld in Hilvarenbeek, Diessen, Baarschot en Biest-Houthakker. In Esbeek en Haghorst is, zoals te doen gebruikelijk, er middels een centrale inzamelvoorziening (grote container in het centrum) 1 x per maand ingezameld. De verengingen hebben eenzelfde vergoeding per ton oud papier ontvangen als in 2021. De hoeveelheid oud papier en karton is afgenomen. Dit betreft een landelijke trend, vanwege de digitalisering van de samenleving. De werkzaamheden om de exploitatie van de milieustraat slimmer en goedkoper te organiseren hebben we gecontinueerd. Het primaire contract met de huidige exploitant (fa.

Baetsen / Remondis) hebben we in 2022 met 1 jaar verlengd (van 1 januari 2023 tot 1 januari 2024). Daarna is er nogmaals een mogelijkheid om het contract met 1 jaar te verlengen. We willen ons meer richten op het hergebruik van goederen en recycling van secundaire grondstoffen. We hebben ook de samenwerking opgezocht met het lokale bedrijfsleven. Daarnaast zijn we ook aangehaakt bij het project Regionale Circulaire Ambachtscentra dat in regio Hart van Brabant wordt uitgevoerd. In het kader van de aanpak van zwerfafval hebben we nieuwe materialen ingekocht en hebben we inwoners die zwerfafval wilden opruimen gefaciliteerd middels diverse attributen om zwerfafval op te ruimen in het openbare gebied. We hebben een aanvang gemaakt met het ontwikkelen van het nieuwe grondstoffenbeleid. We hebben hiervoor onder meer een interactieve bijeenkomst met de commissie Samenleving georganiseerd om input op te halen voor het strategische beleid. In 2023 zal dit verder een vervolg krijgen.

Ambitie 2: Uitvoering geven aan de zorgplichten voor hemel-, afval- en grondwaternota 8. Water en Riolering In februari 2022 is het Riool- en Waterprogramma voor de periode 2022-2026 vastgesteld. Daarbij is een kostendekkingsplan met kostendekkende tarieven opgesteld voor de periode 2022 tot en met 2026 op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. In 2022 zijn de vuilwaterstrengen vervangen en de hemelwaterstrengen aangelegd. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

Lasten en baten

Lasten en baten Lasten Baten

Totaal Lasten en baten Reservemutaties Lasten Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -4.782 -4.158 625 3.833 3.314 -519 -949 -843 106 -251 -251 907 906 -1 657 655 -1 -293 -188 +105

22

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 105.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 5

Buitengebied

Onze ambities We willen zorgen voor een goede balans tussen ondernemen en een gezonde en veilige fysieke leefomgeving in het buitengebied. Binnen dit thema gaat veel aandacht uit naar het herstellen van die balans. We houden daarbij de ontwikkelingen vanuit hogere overheden in het oog. Deze ontwikkelingen (in beleid en wet- en regelgeving) hebben direct invloed op onze zoektocht naar deze balans. Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: herstellen balans buitengebied 1. Sanering varkenshouderijen Zes varkenshouderijen hebben aan hun verplichting voldaan om mee te kunnen doen aan de Regeling Sanering Varkenshouderijen vanuit het Rijk en hebben hun bedrijfsvoering gestaakt of aangepast. Vergunningen zijn ingetrokken of aangepast en planologische procedures zijn in gang gezet of zelfs al afgerond om het nieuwe gebruik van gronden en bebouwing toe te staan. Ambitie 2: vitaliseren buitengebied 2. Omgevingsvisie buitengebied Diverse voormalige agrariërs hebben plannen aangeleverd voor de intaketafel of zijn al verder in het planologisch traject om hun nieuwe toekomstplannen te kunnen verwezenlijk. Met de ZLTO vind er op regelmatige basis overleg plaats. De ZLTO is ook betrokken bij het participatietraject omtrent de totstandkoming van de Omgevingsvisie. Een nieuwe toeristische beleidslijn is voorbereid.

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

Lasten en baten

Lasten en baten Lasten Baten

Totaal Lasten en baten Reservemutaties Baten Totaal Reservemutaties Eindtotaal

Begroting Jaarrekening Saldo 2022 2022 2022 -146 -87 59 57 167 110 -89 80 168 80 -80 80 -80 -9 80 +88

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 88.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2022. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

23

Thema 6

Openbare orde en veiligheid

Onze ambities De gemeente zorgt voor aansturing van en samenwerking met inwoners en organisaties om Hilvarenbeek veilig te krijgen en te houden. Op basis van gedegen analyses, signalen vanuit inwoners en partners in de veiligheidsketen en effectieve monitoring, pakken wij onveiligheid aan. Dat doen we primair lokaal. Waar dat nodig en logisch is, zoeken we regionale samenwerking op. In het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 is een nieuwe veiligheidsvisie opgenomen en zijn vier thema’s benoemd als prioriteit. Uiteraard zien we daarnaast toe op de naleving van regels en voorschriften, zetten we ons in de brandveiligheid te bevorderen en handhaven we waar nodig. Naast de prioriteiten zal vermoedelijk ook in 2022 de COVID-19 crisis aandacht blijven vragen. We richten ons in 2022 op de volgende ambities: 1. Evenementenveiligheid 2. Ondermijning 3. Zorg en veiligheid 4. Woninginbraken 5. Toezicht en handhaving 6. Brandveiligheid 7. COVID-19 Activiteiten in 2022 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2022 hebben uitgevoerd. Ambitie 1: In Hilvarenbeek verlopen alle evenementen veilig 1. Professionaliseren van het evenementenproces In 2022 (het kabinet heeft op 15 maart 2022 besloten de coronamaatregelen verder te versoepelen) konden er plotseling weer evenementen plaatsvinden.