13 Energieneutraal Biest 2030 (3 Dorpsenergieplan)

50

een partij die gestoeld is op een coöperatieve grondslag (om|energie). Of deze partij geselecteerd wordt zal tijdens de uitvoering van dit plan blijken. Het systeem zal stapsgewijs worden gerealiseerd in de periode 2026 t/m 2030.

Enexis Het plan zal, bij voorkeur in samenspraak en in nauwe samenwerking, met netbeheerder Enexis worden uitgevoerd. Op meerdere punten is samenwerking en afstemming met Enexis noodzakelijk. In het kader van de Buurtaanpak heeft Enexis gepland om het elektriciteitsnet in Biest-Houtakker te verzwaren en uit te breiden. Na afronding van dit plan wordt het plan formeel aangeboden aan Enexis, in samenspraak met de gemeente Hilvarenbeek. Op basis van dit gebiedsgerichte plan kan Enexis aangeven of de nu voorziene netverzwaring bijgesteld moet worden en of dit (financiële) voordelen oplevert door de collectieve aanpak die wordt voorzien. In samenspraak wil de energiegemeenschap de planning met Enexis vaststellen en bezien welke maatregelen vervroegd al voor 2030 kunnen worden gerealiseerd. Dit is een van de eerste stappen als uitvoering van dit plan. In 2026 wordt bekeken of een groepstransportovereenkomst tussen meerdere bedrijven aan de Klein Westerwijksestraat, Biestsestraat en Akkerstraat tot oplossingen voor netcongestie kan leiden. Daarmee kan ook ruimte op het elektriciteitsnet worden gerealiseerd voor nieuwe zon-op-dak projecten. Dit is fase 2 van de flexibiliteitsscan, waarvan de 1e fase in 2025 is uitgevoerd.

Voorbereidende activiteiten in 2026 Voor de realisatie van het systeem zijn in 2026 voorbereidende werkzaamheden nodig, zoals de aanvraag van vergunningen en het organiseren van aanbestedingen. Stichting Duurzaam Biest neemt hiervoor het initiatief in samenspraak met lokale ondernemers en in afstemming met bewoners. De planning van deze activiteiten is opgenomen in paragraaf 5.3.1. Energie hub, zon-op-dak collectief (geel) Voor de energie hub worden extra zonnepanelen gelegd op particuliere daken. Hierover worden afspraken vastgelegd met de bezitters van de daken (veelal ondernemers). Binnen de energiegemeenschap wordt in de loop van 2026 een afzonderlijke (juridische) entiteit opgericht om het zonnepanelensysteem te kunnen bouwen en exploiteren. Deze entiteit zal, business-to-business, zonne-energie aanbieden aan lokale afnemers en een daarvoor benodigd distributiesysteem financieren, bouwen en exploiteren.

Collectief van individuele warmtepompen (lichtoranje) Voor het collectief aansturen van de individuele warmtepompen wordt een eigen (juridische) entiteit opgericht, bij voorkeur in 2026. Deze entiteit beheert een energiemanagementsysteem en maakt afspraken met gebruikers van warmtepompen om de data van de warmtepompen te gebruiken voor optimalisatie van elektriciteitsinzet. De stichting Duurzaam Biest organiseert in 2026 een marktconsultatie om tot een geschikte samenwerkingspartner te komen. Verkenningen daartoe zijn in 2025 uitgevoerd. Meer informatie over het energieemanagementsysteem is opgenomen in bijlage 10. Binnen het kader van het op te stellen businessplan in 2026 zullen de details voor de oprichting van deze entiteit worden samengesteld als eerste vervolgstap op dit plan.

51

WKO-systeem Beverakkers V (oranje) Voor de geplande nieuwbouw in Beverakkers V zal door de toekomstige energiegemeenschap een aanbieding worden gedaan aan de projectontwikkelaar en de woningcorporatie voor levering van warmte en koude aan de nieuw te bouwen woningen. Deze aanbieding zal voor de toekomstige bewoners vergelijkbaar of beter zijn ten opzichte van de kosten voor een individuele luchtwarmtepomp bij hun woning. Door dit WKO-bron net te realiseren in dit gebied kan elektriciteit van de energiehub in de zomer worden omgezet in warmte die in de warmte-koude opslag (WKO) wordt opgeslagen voor gebruik in de winter. Zo ontstaat de mogelijkheid om business-to-business elektriciteit af te zetten. Voor de financiering, bouw en exploitatie van het WKO-systeem wordt een energie serviceprovider (ESCO) opgericht onder de vleugels van de energiegemeenschap. Dit zal gebeuren als duidelijk is wanneer de nieuwbouw doorgang kan vinden en als duidelijk is dat de projectontwikkelaar (v.d. Weegen) en de woningcorporatie (Leystromen) beiden akkoord gaan met de aanbieding om vanuit de ESCO lokale warmte en koude te leveren aan de (aardgasvrije) woningen. Mochten er in de toekomst meer nieuwbouwplannen komen in Biest-Houtakker dan kan deze ESCO ook in nieuwe buurten warmte en koude leveren op basis van de technologie van een WKO-bron net.

Daar kan vooraf bij de planontwikkeling al rekening mee worden gehouden.

Groen gas (groen) De stichting onderzoekt vanaf 2026 samen met melkveehouders in de directe omgeving of een gezamenlijke (mono)mestvergister realiseerbaar is. De energiegemeenschap kan samen met de ondernemers daartoe een (juridische) entiteit oprichten. Vanuit ZLTO zijn er studies uitgevoerd naar de financiële en juridische haalbaarheid van (mono)mestvergisting. Samen met het bedrijfsplan (business case) voor de toekomstige energiegemeenschap zal in 2026 een meer gedetailleerde uitwerking van een business case voor een lokale oplossing worden uitgewerkt in de loop van 2026. In bijlage 11 worden meer achtergrondgegevens gepresenteerd over de optie om groen gas te produceren.

5.2.3. Gebouwaanpassingen (door de partners) Goed geïsoleerde woningen Zo’n driekwart van de woningen in Biest-Houtakker voldoet aan de eisen van een energielabel B of beter. Bewoners die hun woning verder energiezuinig willen maken, kunnen gebruik maken van de dienstverlening van het Energiehuis Hilvarenbeek, waarmee de stichting Duurzaam Biest samen optrekt om zoveel mogelijk mensen te helpen met verduurzaming. De eigenaren van deze woningen kunnen direct gebruik maken van de beoogde warmteoplossing door een geschikte warmtepomp voor hun woning te kiezen en te installeren. Bij de keuze daarvan zal vanuit de stichting Duurzaam Biest en de energiegemeenschap advies worden gegeven om de warmtepomp optimaal in de woning in te passen, maar ook optimaal in het collectieve warmtesysteem in te passen.

52

Woningen met een isolatieopgave Bewoners die een woning hebben met een slechter energielabel dan B zullen worden geholpen door de stichting Duurzaam Biest en de (op te richten) energiegemeenschap, in samenspraak met het Energiehuis Hilvarenbeek. Bewoners worden actief gestimuleerd om een Hoomdossier7 aan te maken. Hierdoor bouwen ze een persoonlijk goed gearchiveerde omschrijving op van hun woning met aanduiding van mogelijkheden om de woning te verduurzamen. Er zullen lokale energieadviseurs worden geworven die dorpsgenoten helpen om tot een verduurzamingsplan te komen, inclusief financiering. Dit zal niet voor alle woningen lukken voor 2030, maar dat is ook niet nodig om tot een energieneutraal Biest-Houtakker te komen. Individuele vrijheid en persoonlijke mogelijkheden staan voorop bij het tempo om matig tot slecht geïsoleerde woningen of gebouwen te verbeteren. Er wordt samengewerkt, via het Energiehuis en de gemeente, aan het bekend maken van de Lokale Aanpak Isolatie. Via dit project kunnen bewoners met een woning die energielabel D, E, F of G heeft of waarvan minstens twee bouwdelen slecht geisoleerd zijn, een isolatiesubsidie van € 1.650 krijgen. Eind 2025 hebben bewoners van een woning met een WOZ-waarde van minder dan € 525.000 een uitnodiging van de gemeente ontvangen om hieraan mee te doen.

De subsidie is beschikbaar tot en met 2028 maar heeft wel een subsidieplafond.

5.2.4. Ondersteuning voor gebouweigenaren Eigenaren van woningen en bedrijfsgebouwen wordt een handelingsperspectief geboden vanuit de stichting Duurzaam Biest (en straks de energiegemeenschap) in samenwerking met het Energiehuis van Hilvarenbeek. Vanuit het Energiehuis is de afgelopen jaren een goede infrastructuur opgebouwd om inwoners te ondersteunen en helpen. Het volledige aanbod is te vinden op de website van het Energiehuis, https://energiehuis-hilvarenbeek.nl/onze-diensten/ In paragraaf 5.3.2. (planning) zijn de diensten samengevat die samen een handelingsperspectief bieden voor gebouweigenaren. Daarnaast is bewustwording van belang, enerzijds van de mogelijkheden die de energiegemeenschap biedt en anderzijds van het momentum dat bewoners vaak nu al stappen kunnen zetten en niet (langer) behoeven te wachten. Dat geldt overigens niet voor alle bewoners, maar wel voor veel. Door de stichting, en straks binnen de energiegemeenschap, wordt actief gecommuniceerd naar de bewoners over de mogelijkheden. Niet alleen via schriftelijke en digitale communicatie, maar ook mondeling bij verschillende evenementen en bijeenkomsten in het dorp. Door een gerichte communicatieen participatieaanpak vanuit het dorp helpen dorpsgenoten elkaar. In paragraaf 5.3.3 zijn de concrete acties daarvoor uitgewerkt.

7

https://energiehuis-hilvarenbeek.nl/onze-diensten/gesprek-energiecoach/

53

5.2.5. Nazorg en exploitatie Communicatie voor groeiend bewustzijn en draagvlak Collectief maken van de energie- en warmtevoorziening vraagt goede uitleg en een groeiend bewustzijn van de voordelen en mogelijkheden. Het energie- en warmtesysteem is innovatief. We krijgen te maken met onbekendheid en zullen uitleg moeten geven en goede voorbeelden moeten zoeken. De groei van het systeem zal stapsgewijs verlopen. Een heldere communicatieaanpak is daarvoor nodig. Het belang van de (taak)groep Communicatie & Participatie, zoals deze in 2025 al functioneert, is groot om hier invulling aan te geven. De eerste opzet van dit plan vanaf 2026 is in paragraaf 5.3.3 (planning) aangegeven. Gedurende de exploitatiefase zal de energiegemeenschap diensten en exploitatie uitvoeren van de genoemde onderdelen van het energie- en warmtesysteem. Alle onderdelen worden integraal aangestuurd vanuit één beheerorganisatie. Mee- en tegenvallers zullen moeten worden opgevangen door gedegen financieringsafspraken, spreiding van risico’s, (pro)actief benutten van kansen en door een goed bestuur. In het bedrijfsplan dat begin 2026 hiervoor wordt opgesteld wordt dit verder uitgewerkt om tot een betrouwbaar en robuust systeem te komen. Mocht hieruit volgen dat ambities (nog) niet haalbaar zijn dan wordt een bijgestelde planning gemaakt.

Ambities kunnen ook worden gewijzigd of minder risicovol worden geformuleerd. Dit is een leerproces dat in 2025 is gestart en in 2026 verder zal gaan. Daarbij sluiten we aan bij innovatieve ontwikkelingen, elders in het land en zelfs ook internationaal. Herinvesteringsstrategie en besteding van positieve resultaten De financiële resultaten die met het lokale, duurzame, energiesysteem worden behaald zullen worden aangewend om projecten die voor de dorpsbewoners belangrijk zijn en die niet op andere wijzen kunnen worden gerealiseerd mogelijk te maken. Zo’n systeem lijkt op het historische systeem van De Gemeynt, waarbij de opbrengsten van gemeenschappelijk beheerde agrarische en natuurgebieden in Biest-Houtakker worden besteed voor de bevordering van de leefbaarheid in het dorp. Alvorens financiële resultaten worden aangewend voor aangelegenheden buiten het energiesysteem zullen directie, bestuur en ledenvergadering moeten vaststellen of er binnen de energiegemeenschap voldoende reserve is om de continuïteit van de onderneming te waarborgen en financiële risico’s te kunnen afdekken.

5.3. Planning 5.3.1. Uitvoeringsagenda realisatie warmte- en energiesysteem Het overzicht van de geplande activiteiten voor 2026 (gedetailleerd) tot en met 2030 is in het navolgende schema gepresenteerd. Hierin komen de maatregelen terug die in paragraaf 5.2.2. zijn gepresenteerd.

54

Afbeelding 13: Planning activiteiten realisatie warmte- en energiesysteem

5.3.2. Uitvoeringsagenda isoleren en besparen Om bewoners en eigenaren te helpen met besparen worden in 2026 georganiseerd: Activiteit Werven van minimaal twee energieadviseurs uit Biest-Houtakker Collectieve inkoop energielabels opvolgen Inwoners een Hoomdossier laten aanleggen met energieadvies Persoonlijk verduurzamingsadvies met financieel plan o.b.v. Hoomdossier Info avond collectieve inkoop glas of isolatie Collectieve inkoop glas of isolatie in BiestHoutakker Collectieve inkoop energielabels (2 e ronde) Collectieve inkoop warmtepompen Energieadvies aan 15 huurders met label C of minder i.s.m. Leystromen Monitoren verandering energielabels

Door Stichting

Planning / aantal Voor 1 mei 2026

Stichting + Energiehuis Stichting + Energiehuis Stichting + Energiehuis Stichting + Energiehuis Stichting + Energiehuis Stichting Stichting Stichting

Voor 1 maart 2026

Stichting

2x per jaar

40 in 2026 20 in 2026 2e kwartaal 2026 Voor 1 september 2026 Voor 1 augusuts 2026 4e kwartaal 2026 1e helft 2026

55

De uitgezette acties worden twee keer per jaar geëvalueerd op effectiviteit. Frequenties en planning kunnen daarop worden bijgesteld. Dit kan ook gevolgen hebben voor de planning in 2027 t/m 2030. De acties worden geinitieerd en uitgevoerd door de vrijwilligers van de taakgroep Techniek & Business Case. Deze groep werkt onder aansturing van de werkgroep Duurzaam Biest en werkt nauw samen met de taakgroep Communicatie & Participatie.

5.3.3. Uitvoeringsagenda communicatie en participatie Het communicatieplan dat in 2025 is opgezet wordt in 2026 geactualiseerd. Doelgroepen en stakeholders worden geidentificeerd op basis van dit Dorpsenergieplan. Voor de wijze van benadering wordt een onderscheid gemaakt voor iedere stakeholder naar de mate van betrokkenheid: -

Samen doen Samen besluiten Samen denken Consulteren Informeren

De communicatieboodschap wordt afgestemd op de mate van betrokkenheid die van een stakeholder wordt verwacht of gevraagd. De communicatie- en participatiestrategie wordt uitgevoerd, op basis van vrijwilligheid, door de taakgroep Communicatie & Participatie onder aansturing van de werkgroep Duurzaam Biest. Activiteit

Door

Stichting Stichting

Planning / frequentie Januari 2026 Februari 2026 2 maart 2026 4x per jaar Gemiddeld 2x per maand Voor 1 april 2026 3x per jaar

Communicatieplan 2026 opstellen Film over de Energie van de Biest Bewonersavond 2 maart 2026 Nieuwsbrieven – huis-aan-huis Facebook en Instagram berichten plannen op eigen kanaal Eigen website ontwikkelen Voortgang in de Hilverbode en/of de Uitstraling publiceren Actuele enquete uitzetten Bewonersavond – oprichting energiegemeenschap Bijeenkomsten van werkgroep Duurzaam Biest Bijeenkomst van 3 taakgroepen

Stichting Stichting Stichting Stichting Stichting

Stichting Stichting

April en mei 2026 September 2026

Stichting Stichting

Eens per maand Gemiddeld 6 – 12x per jaar

De uitgezette acties worden twee keer per jaar geëvalueerd op effectiviteit. Frequenties en planning kunnen daarop worden bijgesteld. Dit kan ook gevolgen hebben voor de planning in 2027 t/m 2030.

56

5.4. Middelen Stichting De stichting en de energiegemeenschap gaan zelf financiering aantrekken om de plannen te verwezenlijken. Daarvoor wordt in 2026 een gedetailleerder plan ontwikkeld als onderdeel van de geplande uitwerking van het bedrijfsplan. Er is in september 2025 een subsidieaanvraag gedaan bij de Europese Unie, ENERCOM (€ 45.000). Op 12 december 2025 is bekend geworden dat de aanvraag niet is gehonoreerd. Hierop was al geanticipeerd door contacten te leggen met Energie Samen, de landelijke coöperatie van alle energiecoöperaties in Nederland. Via landelijke fondsen kan de stichting Duurzaam Biest in aanmerking komen voor financiering. Die aanvraag zal eind december 2025, met doorloop naar januari 2026, worden voorbereid. Na goedkeuring van dit Dorpsenergieplan door de gemeente Hilvarenbeek kan de stichting ook in aanmerking komen voor het landelijke Ontwikkelfonds Warmte. Daartoe zijn eerste, oriënterende, gesprekken gevoerd. Daarnaast zijn er contacten gelegd met de lokale en regionale Rabobank. Die heeft in december 2024 de verkenningsfase voor dit Dorpsenergieplan mogelijk gemaakt met een financiële bijdrage van € 5.000 uit het coöperatieve dividend. Op 1 december 2025 heeft een presentatie plaatsgevonden vanuit de stichting Duurzaam Biest voor de ledenraad van de Rabobank Midden-Brabant. Daar zijn contacten gelegd voor mogelijke financiering in 2026 en verder.

De hiervoor genoemde financieringsbronnen zullen worden gebruikt om van januari 2026 tot juni 2026 een projectteam samen te stellen dat het bedrijfsplan zal opstellen. Dit is de start van de uitvoeringsfase nadat het Dorpsenergieplan is geleverd. De focus ligt op het opstellen van een bedrijfsplan (business case). Het doel van het bedrijfsplan is om in juli 2026 een investerings- en exploitatiebesluit te nemen dat de basis vormt voor de definitieve oprichting van de onafhankelijke energiegemeenschap in Biest-Houtakker. Er wordt naast externe procesbegeleiding ondersteuning gevraagd van een financieel specialist in het projectteam. Het budget voor het projectteam dat werkt in de periode januari tot juni 2026 is als volgt opgebouwd: - Budget : - Uren procesbegeleider 125 uur - Uren van financieel expert 200 uur - Vergaderkosten, communicatiemiddelen, enz.

€ 45.000 € 16.250 € 26.000 € 2.750

Enexis We werken samen met Enexis om te bezien hoe de (geplande en voorziene) middelen voor de netverzwaring in Biest-Houtakker effectief kunnen worden ingezet om tot het gewenste energie- en warmtesysteem te komen. We zoeken actief naar koppelkansen en naar mogelijkheden om besparingen in de netverzwaring in te zetten voor de financiering van het energie- en warmtesysteem.

57

Gemeente Van de gemeente verwachten we nu geen participatie in het financieringsplan of deelname in de (ondernemingen van de) energiegemeenschap. We rekenen op een faciliterende ondersteuning, zoals die gebruikelijk is, in de vorm van menskracht bij het verlenen van vergunningen en het doorlopen van ruimtelijke procedures. Een overzicht van de mogelijke vergunningen en ruimtelijke procedures die ten gevolge van dit plan kunnen spelen is opgenomen in paragraven 4.3.1. en 4.3.2. We verwachten dat de gemeente, net als in 2025, (pro)actief mede op zoek gaat naar subsidie- en financieringsmogelijkheden die zich binnen haar blikveld en positie als lokale overheid voordoen. We gaan ervan uit dat regionale, provinciale of landelijke financieringsmogelijkheden die binnen het bereik van de gemeente liggen en bijdragen aan de financiering en exploitatie van de energiegemeenschappen samen worden onderzocht en aangewend. Een voorbeeld hiervan kunnen middelen zijn die in het kader van de REKS beschikbaar zijn of komen. Vanuit de medewerker duurzaamheid van de gemeente zullen hiervoor, naar verwachting zo’n 5-10 uur per jaar aan aanvullende inzet worden gevraagd. De stichting zal vanaf 2026 bij de uitvoering van dit plan de volgende taken van de gemeente (deels) overnemen: -

-

Organiseren van communicatie met bewoners over: o Isoleren en besparen ▪ Energieadvies geven in aanvulling op Hoomdossier ▪ Financieel verduurzamingsplan per huishouden ▪ Collectieve inkoop voor glas, isolatie en energielabels o Warmte-oplossing ▪ Collectieve inkoop voor warmtepompen Dit wordt gedaan in aanvulling op en in samenwerking met de Lokale Aanpak Isolatie en in samenwerking met Energiehuis Hilvarenbeek Organiseren van de samenwerking tussen ondernemers in een lokale energie hub o Fase 2 van de flexibiliteitsscan met RVO-subsidie in samenwerking met een ondernemer met een grootverbruiksaansluiting o Werken aan een groepstransportovereenkomst in samenwerking met Enexis en in afstemming met gemeente Hilvarenbeek Woningcorporatie

Van de woningcorporatie Leystromen wordt verwacht dat zij bij renovatieplannen voor de bestaande huurwoningen, zoveel als mogelijk, gebruik zullen maken van het energie- en warmtesysteem in Biest-Houtakker, op natuurlijke momenten. Daarmee wordt gedoeld op geplande renovatie om een labelsprong te maken of op momenten dat een cv-ketel vervangen dient te worden. Hierover hebben Leystromen en de stichting Duurzaam Biest afspraken gemaakt. Bij de nieuw te bouwen (14) huurwoningen in Beverakkers V wordt verwacht dat de corporatie zich positief opstelt ten opzichte van een collectieve warmte- en koude voorziening met WKO als alternatief voor een individuele luchtwarmtepomp. De opgave van de energiegemeenschap is om een aanbieding te doen die voor de toekomstige bewoners niet tot verhoging van de energiekosten leidt ten opzichte van de luchtwarmtepomp.

58

Energiehuis Van het Energiehuis Hilvarenbeek verwachten we een actieve samenwerking waarbij de stichting en het Energiehuis zich over en weer zullen inzetten op basis van vrijwilligheid om zoveel mogelijk energieadviseurs te werven en in te zetten en bewoners aan te sporen om gebruik te maken van de diensten van het Energiehuis. Het Energiehuis werkt in opdracht van gemeente Hilvarenbeek en krijgt daartoe middelen van de gemeente. Door samen te werken en actief dorpsbewoners te benaderen werken we eraan het bereik en het effect van de inspanningen te vergroten, in nauwe samenwerking het Energiehuis. Waterschap Van het waterschap worden op dit moment geen middelen verwacht, omdat we met de voorgestelde warmteoplossing geen gebruik zullen maken met het (afval)watersysteem.

Nieuwbouw ontwikkelaars Van de projectontwikkelaar die de nieuwbouw in Beverakkers V gaat realiseren verwachten we een positieve grondhouding om bij een gelijke of betere financiële aanbieding voor warmte- en koude levering voor de toekomstige bewoners medewerking te geven aan het realiseren van een WKO-bron net in de nieuwe buurt.

ZLTO en agrarische ondernemers Van de ZLTO en daarbij aangesloten agrarische ondernemers verwachten we een participerende samenwerking om tot onderzoek naar een (mono)mestvergister en, bij gebleken haalbaarheid, tot productie van groen gas te komen.

5.5. Risico’s en beheersmaatregelen Risico Onvoldoende participatie door de bewoners

Enexis wil de aanpak en prioriteiten voor verzwaring van het elektriciteitsnet niet aanpassen De groepstransportovereenkomst tussen ondernemingen komt niet tot stand en/of een of meer ondernemers zeggen de overeenkomst op Gemeente keurt Dorpsenergieplan niet goed Werven van een professionele directie in de energiegemeenschap lukt niet Onvoldoende vrijwilligers voor het bestuur van de energiegemeenschap

Mitigerende maatregel Uitvoeren communicatie en participatie aanpak met de genoemde acties in de planning en uitvoeringsagenda. Criteria aan minimale deelname zullen in 2026 worden vastgesteld bij de uitwerking van het bedrijfsplan. Proactief contact houden en goed voorbereide plannen voorleggen die wederzijds voordeel bieden Alternatieve mogelijkheden zoeken in samenspraak met ondernemers en Enexis binnen de juridische mogelijkheden die er zijn of komen. Inhoudelijk argumenten bespreken en in overleg treden. Plan, als dat mogelijk is, op punten aanpassen Kwalitatief hoogwaardig bedrijfsplan maken in 2026 dat uitnodigt om te participeren Uitvoeren communicatie en participatie aanpak. Bewustwording vergroten en kansen duiden in het dorp.

59

Financiering voor 2026 komt onvoldoende rond om bedrijfsplan te maken energiegemeenschap op te richten. Inkoop- en aanbestedingsregeling van financierende partijen zijn van toepassing op de energiegemeenschap Onvoldoende of geen afname van opgewekte elektriciteit of warmte

Financieringsplan uitvoeren (par. 6.3.2.) en actief alternatieven zoeken. Aansluiting zoeken bij landelijke ontwikkelingen, zoals ontwikkelfonds Warmte van Energie Samen Zorgvuldig meenemen in het bedrijfsplan dat in het voorjaar 2026 wordt opgesteld. Evenwichtig bedrijfsplan maken en goede, concurrerende, voorstellen doen aan afnemers

Op basis van deze tabel kunnen risico’s worde geactualiseerd en bijgehouden als hulpmiddel voor evaluatie en bijstelling van het plan. Dit is nu niet concreet gemaakt in de vorm van bijvoorbeeld de frequentie van meten en de actiehouder. Dit krijgt in het bedrijfsplan dat in 2026 wordt opgesteld aandacht.

60

6. Handelingsperspectief 6.1. Overstappen op de gekozen warmtetechniek 6.1.1. Stappen voor eigenaar-bewoners Bewoners hebben en houden de vrijheid om zelf een warmteoplossing te kiezen in het besef dat ze over 25 jaar geen gebruik meer kunnen maken van aardgas. Voor investeringsbesluiten nu geeft dat hen vrijheid om zelfstandig een oplossing te kiezen of een geschikt moment voor een andere warmteoplossing te kiezen. De energiegemeenschap stimuleert bewoners om lid te worden en mee te doen aan de collectieve diensten die aangeboden en ontwikkeld worden. Zie voor de omschrijving van deze diensten paragraaf 5.1. en 5.3. van dit plan. Bewoners kunnen gratis een Hoomdossier aanmaken voor hun woning en tegen zeer geringe kosten (soms ook gratis) advies krijgen over de verduurzaming van hun woning en de financiering hiervan. Wanneer deze mogelijkheid op termijn weg zou vallen dan kan de energiegemeenschap zelf aansluiten bij Energie Samen en een plan maken om gebruik te maken van een Hoomdossier en lokale energieadviezen aanbieden. De kans dat dit nodig is wordt klein geacht. Daarom is hiervoor nu geen alternatief plan ontwikkeld. Bewoners worden gestimuleerd om te kiezen voor een warmtepomp om aardgasverbruik te beëindigen of hierop te besparen. De keuze is maatwerk en de energiegemeenschap (vooralsnog de stichting Duurzaam Biest) helpt hierbij met energieadvies.

Dat doet ze in samenwerking met het Energiehuis Hilvarenbeek. Voor de toekomstige situatie in Biest-Houtakker is het goed dat er een variatie aan warmtepomp oplossingen ontstaat. Om in de winterpiek niet in de problemen te komen met elektriciteitslevering is het gewenst dat er ook hybride warmtepompen zijn die samenwerken met een cv-ketel of water warmtepompen die op bodemenergie functioneren. Bewoners wordt gevraagd om de data van hun warmtepomp en het energiemanagementsysteem in huis te delen met het collectief (de energiegemeenschap). Dit biedt de energiegemeenschap collectief de mogelijkheid om goedkoper elektriciteit aan te bieden door zelf opgewekte elektriciteit te leveren. Het collectieve energiemanagementsysteem (in eigendom van de Biestse energiegemeenschap) zal geleidelijk groeien. Goede ervaringen uitdragen zal helpen om andere bewoners te stimuleren ook mee te doen. Bewoners wordt gevraagd om over te stappen naar een energieleverancier, waarmee de stichting Duurzaam Biest (straks: de energiegemeenschap) gaat samenwerken. De stichting doet een marktverkenning naar energieleveranciers, die vanuit een coöperatieve insteek lokaal opgewekte energie kunnen aanbieden aan bewoners. Er zijn nu twee energieleveranciers in beeld: om|energie en Energie van Ons. Overstappen van energieleverancier blijft vrijwillig.

Vanuit de collectieve voordelen zal worden gestimuleerd dat bewoners overstappen. Als veel mensen dit doen komt er collectief een budget beschikbaar dat door de energiegemeenschap kan worden aangewend ten behoeve van initiatieven in Biest-Houtakker die anders niet tot stand kunnen komen. Als alle bewoners meedoen ontstaat er een jaarbudget van € 30.000 (voorbeeld: om|energie). Eisen

61

en wensen die aan de te selecteren energieleverancier worden gesteld zullen in 2026 worden gespecificeerd. In 2026 zal verder worden onderzocht of en hoe met een zogenaamd tweede allocatiepunt (MLOEA) in de woning zelf opgewekte elektriciteit geleverd kan worden aan de warmtepompen in de woningen. Dit wordt onderdeel van het te ontwikkelen energiemanagementsysteem om collectief individuele warmtepompen te kunnen voorzien van lokaal opgewekte elektriciteit, zie voor meer informatie bijlage 11. Bewoners die extra zon-op-dak willen realiseren of die zon-op-dak hebben en vanwege de beëindiging van de salderingsregeling wensen hebben om hun elektriciteit te delen, op te slaan of anders in te zetten zullen met maatwerk advies worden geholpen vanuit de stichting Duurzaam Biest (en de op te richten energiegemeenschap).

6.1.2. Stappen voor vve’s: In Biest-Houtakker zijn geen gebouwen die door een vve worden beheerd.

6.1.3. Stappen voor huurders bij een woningcorporatie Er zijn 30 bestaande huurwoningen in Biest-Houtakker, allen in eigendom en beheer van de woningcorporatie Leystromen. Keuzes om te investeren in verduurzaming zullen worden gemaakt door de woningcorporatie. De woningcorporatie is gevraagd dit af te stemmen op de plannen van de stichting Duurzaam Biest. De eerste contacten hierover zijn in 2025 gelegd. Huurders kunnen zelf ook stappen zetten door toestemming te geven dat gegevens van hun energiemanagementsysteem in huis worden gedeeld met de energiegemeenschap in BiestHoutakker en door over te stappen op de energieleverancier, waarmee de energiegemeenschap samenwerkt.

6.1.4. Stappen voor particuliere huurders en verhuurders van woningen Het handelingsperspectief voor deze huurders en verhuurders wijkt niet af van wat hiervoor is geschreven over huurders bij woningcorporaties en bij eigenaar-bewoners. Vanuit de stichting Duurzaam Biest en de energiegemeenschap zal met verhuurders een samenwerkingsrelatie worden opgebouwd. In Biest-Houtakker zijn slechts enkele tientallen woningen particulier verhuurd.

6.1.5. Stappen voor ondernemers en andere gebouweigenaren Er is één openbaar gebouw in Biest-Houtakker (’t Gebint), waarvan de gegevens in de loop van 2025 zijn verzameld om te kijken of en welk verduurzamingsplan mogelijk is. In dit gebouw is de school en het kinderdagverblijf gehuisvest, is het gemeenschapshuis Café Ome Toon actief en is er gelegenheid te sporten in de sportzaal. Op korte termijn zijn er geen plannen voor dit gebouw, dat in eigendom is van de gemeente Hilvarenbeek. Rond 2030 is het relevant om een verduurzamingsplan te maken gebaseerd op een maatwerk warmtepomp oplossing. Verenigingsgebouwen voor sportclubs (svSOS - voetbal, tennisclub, jeugdwerk) aan de Vossenhol worden particulier beheerd door de verenigingen, in samenwerking met de gemeente Hilvarenbeek. Hiervoor zijn in 2025 nog geen plannen ontwikkeld. Dat kan de

62

komende jaren vanuit de stichting Duurzaam Biest en de energiegemeenschap in samenspraak met de verenigingen en de gemeente worden opgepakt met als uitgangspunt een warmtepomp oplossing en optimale inzet van mogelijheden ter plekke om zonne-energie te benutten. Bedrijfsgebouwen van ondernemers zijn dikwijls gecombineerd met een woonfunctie, uitzonderingen daargelaten. Bij kleinere bedrijfsgebouwen is het handelingsperspectief hetzelfde als hiervoor geschetst is voor eigenaar-bewoners van woningen. Met 8 ondernemers in het gebied Klein Westerwijksestraat, Biestsestraat en Akkerstraat, ten noordwesten van de dorpskern, is in 2025 samengewerkt om te onderzoeken of: -

Meer lokale opwek van zonne-energie mogelijk is Bestaande zonne-energie en accu oplossingen beter kunnen worden benut De aansluitcapaciteit van de bedrijven vergroot kan worden ondanks de netcongestie in het gebied Er flexibiliteit is in de bedrijfsvoering om elektriciteitsvraag beter op elkaar af te stemmen om piekmomenten te vermijden of om piekvraag te verkleinen

Er is een flexibiliteitsscan uitgevoerd. Dit geeft inzicht in de mogelijkheden van een groepstransportovereenkomst (GTO). Daarover kunnen in 2026 afspraken gemaakt worden met Enexis. In dezelfde GTO moet ook ruimte worden gevonden voor meer zon-op-dak in dit gebied (tot 1,5 MWp). Hiervoor zijn afspraken over aansluitcapaciteit met Enexis nodig en/of moet een technische oplossing ontwikkeld worden voor directe (Business-to-Business) afzet bij het warmtesysteem van Biest-Houtakker. De uitkomsten van de flexibiliteitsscan zullen in het kader van het op te stellen businessplan verder worden opgepakt in 2026. Er kan daartoe ook een aanvraag worden gedaan voor een E-flex subsidie (2e fase) bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Als deze aanpak perspectief biedt kan die ook worden toegepast op ondernemingen in het Biestse gebied ten oosten van het Wilhelminakanaal en voor bedrijven die in de omgeving van de Hakvoortseweg zijn gevestigd. Ondernemers met een melkveebedrijf in Biest-Houtakker of op korte afstand van de begrenzing van Biest-Houtakker zullen worden gevraagd mee te doen aan een verkennend onderzoek naar de mogelijke realisatie van een (mono) mestvergister om lokaal groen gas op te wekken en bij te mengen in het aardgasnet. Samenwerking tussen 3-4 bedrijven voldoet waarschijnlijk om voldoende schaalgrootte te verkrijgen.

6.2. Opties voor gebouweigenaren die een andere warmtetechniek willen 6.2.1. Keuzevrijheid Het uitgangspunt is dat gebouweigenaren vrijheid hebben in de keuze van de warmtetechniek die ze willen en in het moment waarop ze willen veranderen. De groei van een collectief (energiegemeenschap) wil de energiegemeenschap bereiken door voordelen te laten zien en goede ervaringen te delen. Die moeten er dan ook zijn en een basis vormen voor vertrouwen bij gebouweigenaren om aan het energie- en warmtesysteem mee te doen en bij te dragen aan energieneutraliteit.

63

6.2.2. Toezicht en handhaving Voor de gekozen aanpak is geen systeem van toezicht en handhaving nodig. Belangrijk is om de ingezette weg met een communicatie- en participatie groep voort te zetten, bewustwording te vergroten, vertrouwen te winnen en relaties tussen bewoners in het dorp te versterken. Collectieve acties en zichtbaarheid met concrete acties kunnen daarin stimulerend werken om mensen te helpen om over een “drempel” te stappen, zie de planning van activiteiten in paragraaf 5.1. en 5.3.

6.3. Haalbaarheid van de gekozen warmtetechniek 6.3.1. Betaalbaarheid De energiegemeenschap en de stichting Duurzaam Biest richten zich op alle inwoners van het dorp, ongeacht afkomst, geslacht en vermogenspositie. Deze doelstelling m.b.t. inclusiviteit zal in 2026 in de statuten van de energiegemeenschap worden vastgelegd. Met het te ontwikkelen lokale, duurzame, energieneutrale energiesysteem wordt juist actief gestuurd om mensen in energiearmoede, of mensen die beperkte financieringsruimte hebben om mee te doen, erbij te betrekken. Eerlijke verdeling, rechtvaardigheid en gelijke toegang tot middelen binnen het warmte- en energiesysteem zijn leidende principes voor de ontwikkeling van het energie- en warmtesysteem. Deze principes zullen door de mensen van stichting Duurzaam Biest worden ingebracht bij de ontwikkeling van het warmteprogramma. Dat zal ook gebeuren bij de oprichting van de energiegemeenschap in 2026. Binnen de energiegemeenschap kunnen de leden toetsen of de principes in de praktijk worden toegepast. De energiegemeenschap zal energie leveren, liefst aan alle bewoners en bedrijven van Biest-Houtakker. Deelname blijft echter een individuele vrijheid.

Bij de inrichting van het energie- en warmtesysteem zal rekening worden gehouden met individuen die om welke overtuiging dan ook een zelfstandige eigen keuze willen maken voor een individueel ingestoken energie-oplossing. De energieprijzen die de energiegemeenschap doorberekent aan inwoners mogen niet hoger zijn dan de energieprijzen die bewoners elders in het land betalen in een vergelijkbare situatie. Daartoe zullen in 2026 binnen het businessplan voldoende zekerheden moeten worden ingebouwd. Als die niet te vinden zijn zal worden gekozen voor andere technische of financiële oplossingen, zodat die zekerheden er alsnog komen. Bij voorkeur betalen bewoners en bedrijven juist minder dan elders in het land. Dat kan lukken omdat ze zelf eigenaar zijn van het systeem en zeggenschap hierover hebben. In dit Dorpsenergieplan zijn oplossingen gevonden en gepresenteerd die het mogelijk maken een eigen Biests warmteen energiesysteem te ontwikkelen. De gekozen warmteoplossing met individuele warmtepompen leidt over het algemeen niet tot hogere kosten dan in de huidige situatie. Omdat veel warmtepompen ook koeling kunnen verzorgen in de woning moet voor een eerlijke vergelijking niet alleen naar het aardgasverbruik voor verwarming en warm tapwater worden gekeken, maar ook naar het elektriciteitsverbruik van airco’s in woningen en bedrijfsgebouwen. Dit soort vergelijkingen zijn maatwerk.

De vergelijking kan het beste voor individuele woningen of gebouwen worden

64

gedaan op basis van het lokale energieadvies en het persoonlijke verduurzamingsplan, bijvoorbeeld met het Hoomdossier.

6.3.2. Financierbaarheid De eerste en belangrijke financieringsbron komt voort uit de opbrengsten van het lokale duurzame energiesysteem. Het is belangrijk om het systeem zodanig te faseren dat er in een vroeg stadium betalende klanten zijn. De meest voor de hand liggende inkomstenbron is de betaling voor energielevering. Een tweede mogelijkheid is om energieafnemers te vragen om een bijdrage in de aansluiting op het energie- en warmtesysteem te vragen. Die bijdrage wordt bij voorkeur omgezet in een aandeel of certificaat dat recht geeft op zeggenschap binnen de energiegemeenschap. Bij het opstellen van het businessplan in 2026 zal de omvang van beide opbrengststromen in beeld worden gebracht. Energielevering is in dit systeem niet alleen elektriciteit of warmte (koeling) bij woningen of bedrijven, maar kan ook gaan om het laden van (elektrische) voertuigen, zowel individueel als collectief. Een tweede financieringsbron kan kapitaalinleg door bewoners zijn. Die staat in dit geval los van het feit of iemand energie afneemt. In dit geval gaat het om kapitaal en vermogen dat door inwoners wordt geïnvesteerd in de energiegemeenschap en het energiesysteem. Hier kunnen aandelen of certificaten tegenover staan, in combinatie met zeggenschap. Het systeem van kapitaalverstrekking en het rendement op de investering zal in het businessplan in 2026 worden uitgewerkt.

Er zal optimaal gebruik worden gemaakt van subsidies en fondsen die door diverse overheden in het leven zijn geroepen om innovatieve energiesystemen te ontwikkelen en bewonersparticipatie te bevorderen. Een van die fondsen is het nationale ontwikkelfonds Warmte dat door Energie Samen (Buurtwarmte) wordt beheerd. Vanuit dit fonds kan tot maximaal € 1 miljoen worden geleend in vier verschillende stappen. Voor de eerste stap is € 100.000 beschikbaar. Als het plan door de gemeenteraad van Hilvarenbeek wordt goedgekeurd kan een aanvraag worden ingediend in maart 2026. Voorbereidingen daartoe worden nu al getroffen. Voor de resterende financieringsbehoefte zal in het businessplan een plan worden opgesteld om Vreemd Vermogen aan te trekken in de (inter)nationale bancaire wereld en/of bij pensioenfondsen. In deze wereld is behoefte aan innovatieve, duurzame, plannen die de waarde van een investeringsportefeuille kunnen verhogen. Ook zal worden onderzocht of private investeerders geïnteresseerd zijn, liefst personen of instellingen die een band met het dorp Biest-Houtakker hebben, in welke vorm dan ook (bijvoorbeeld vermogende (oud-)inwoners). Daarnaast is het mogelijk om voor kleinere projecten financiële ondersteuning te zoeken bij maatschappelijke dividend projecten, zoals bijvoorbeeld bij Rabobank. Er zijn goede contacten opgebouwd in 2024 en 2025 met Rabobank Midden-Brabant.

6.3.3. Werkbaarheid Werkbaarheid gaat over de mentale belasting die de warmtetransitie met zich meebrengt voor bewoners.

65

Binnen de coöperatieve aanpak die door de stichting Duurzaam Biest en de op te richten energiegemeenschap wordt gevolgd is inclusiviteit en persoonlijke aandacht belangrijk. Niet alleen omdat dorpsgenoten voor dorpsgenoten willen adviseren, maar ook omdat het voor het draagvlak van groot belang is om een persoonlijke aanpak te volgen en mensen te bevragen op hun zorgen en mogelijkheden. Binnen de coöperatie Biest-Houtakker bestaat de werkgroep Zorg en welzijn. Door daarmee samen te werken wordt het eenvoudiger om mensen die onvoldoende weerbaar zijn te helpen met de warmtetransitie.

6.3.4. Bijzondere omstandigheden Omdat vrijwilligheid de basis is van het plan is er impliciet ruimte voor bijzondere of uitzonderlijke situaties. Mensen die door persoonlijke omstandigheden niet kunnen meedoen of bijzondere gebouwen die buitengewoon lastig zijn om te zetten naar een warmtepomp zijn voorbeelden van bijzondere omstandigheden. Door niet versneld van het aardgas af te gaan kunnen mensen in dit soort omstandigheden toch een goede oplossing krijgen binnen de ontwikkeling van de Biestse energiegemeenschap.

66

7. Juridische borging 7.1. Wijziging van het omgevingsplan Voor het grondgebied van Biest-Houtakker geldt het omgevingsplan dat voor de gehele gemeente Hilvarenbeek is vastgesteld. Het omgevingsplan is een instrument dat is opgenomen in de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 van kracht is geworden. In het omgevingsplan is de bestemming van gebouwen en gronden opgenomen. De gemeente heeft van rechtswege een tijdelijk omgevingsplan tot uiterlijk 31 december 2031. Hierin zijn alle voorheen geldende regels en regelingen opgenomen, die geldig waren onder de wetten die door de Omgevingswet zijn vervangen. De meest recente versie waarin wijzigingen voor het gebied Biest-Houtakker zijn opgenomen dateert van 2 december 2025. In individuele gevallen kan vergunning worden verleend met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) die dan later in het omgevingsplan wordt verwerkt. In deze paragraaf wordt afgewogen of en welke planregels toegevoegd of gewijzigd moeten worden naar aanleiding van het opstellen van dit beleidsplan. Het formuleren van een planregel waarin staat welke duurzame alternatieve warmtevoorziening is gekozen voor het in paragraaf 2.1. afgebakende gebied is nog niet aan de orde. Zo’n regel wordt meestal toegepast als er sprake is van een warmtenet of een collectieve oplossing, die vraagt dat (vrijwel alle) bewoners van een gebied meedoen.

Een nieuwe afweging daartoe kan worden gemaakt na vaststelling van het warmteprogramma voor de gemeente Hilvarenbeek of na evaluatie van dit plan op een later tijdstip. Gelet op de voorgestelde warmte-oplossing in hoofdstuk 4 zijn ook geen planregels nodig voor de beëindiging van het gebruik van aardgas in het gebied. Op dit punt wordt voor BiestHoutakker het landelijke beleid gevolgd zoals dat is afgesproken in het Klimaatakkoord. Het beëindigingsjaar is daar vastgesteld op 2050. Ook hiervoor geldt dat een nieuwe afweging daartoe gemaakt kan worden na vaststelling van het warmteprogramma van de gemeente Hilvarenbeek (voorzien in 2027). Met het voorgaande standpunt is er ook geen behoefte om nu gebruik te maken van de wettelijk vastgelegde bevoegdheid van gemeenten om gebieden aan te wijzen die binnen een bepaalde termijn aardgasvrij moeten worden en overgaan op een duurzame warmtevoorziening. Deze bevoegdheid is neergelegd in het voorstel voor de Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtevoorziening (WGIW). Op basis van recente informatie wordt verwacht dat de WGIW, het daarbij behorende besluit en de ministeriële regeling naar verwachting op 1 juli 2026 in werking treden. De afweging of en hoe een aanwijsbevoegdheid wordt ingezet voor Biest-Houtakker past beter in het proces van het vaststellen van het warmteprogramma voor Hilvarenbeek.

Ervaringen met de uitvoering van dit plan kunnen daarin worden meegenomen.

67

Planregels kunnen in verband met de effecten op de leefomgeving wel nodig zijn voor het toepassen van warmtepompen. Warmtepompen produceren geluid. Het is nodig om in het omgevingsplan geluid van warmtepompen te regelen. Dat kan op drie manieren: -

Regels stellen voor de bron. Het worden dan regels hoeveel geluid een warmtepomp mag produceren, of de warmtepomp een omkasting moet hebben, enzovoort. Regels stellen als doel. Het worden dan regels hoeveel geluid er op de gevel mag komen van woningen. Combinatie van bron en doel regels.

Voor het opstellen van planregels voor warmtepompen kan de gemeente Hilvarenbeek initiatief nemen vanaf 2026. Er is nog niet afgesproken of dat in het kader van de vaststelling van dit plan op korte termijn gaat gebeuren. Dit plan gaat uit van persoonlijke vrijheid van eigenaren om zelf een warmte oplossing te kiezen en hen te stimuleren om zoveel mogelijk mee te doen met de energiegemeenschap en de voorgestelde warmte oplossing voor Biest-Houtakker (niet-verplichtend). Het plan en de gekozen warmte-oplossing (hoofdstuk 4) volgen de in de PBL Startanalyse aangedragen oplossingen. Bij de uitvoering van de Startanalyse is een toetsing uitgevoerd op de haalbaarheid van de oplossingen, is gekeken naar de nationale kosten en de eindgebruikerskosten. Over de betaalbaarheid is een standpunt ingenomen in paragraaf 6.3.1. In het plan is expliciet gekeken naar de energie-infrastructuur, zowel de bestaande als de structuur die in de toekomst nodig is. Er wordt in het plan om tot een energieneutraal Biest te komen in 2030 rekening gehouden met netcongestie en het verminderen daarvan. Daarover heeft in 2025 overleg en gegevensuitwisseling plaatsgevonden met de netbeheerder, Enexis. Er wordt gewerkt aan een plan om te komen tot een of meerdere groepstransportovereenkomsten in het plangebied.

7.2. Andere afspraken Afspraken met de gemeente Hilvarenbeek lopen via een vaste contactpersoon, die binnen het gemeentekantoor de juiste personen in beeld brengt. Voor de toepassing van het uitdaagrecht, in het kader van de Democratische Vernieuwing, zijn in 2024 kaders vastgesteld die van toepassing zijn op het opstellen en vaststellen van dit plan. Voor de toekomstige groepstransportovereenkomst met betrekking tot het delen van gecontracteerd aansluitvermogen op het elektriciteitsnet zullen afspraken gemaakt moeten worden tussen de deelnemende ondernemers, de energiegemeenschap en Enexis. Deze afspraken zullen in 2026 tot stand worden gebracht, mits er voldoende perspectief is voor alle betrokkenen. Met de woningcorporatie en met de projectontwikkelaar voor Beverakkers V zullen afspraken gemaakt moeten worden voor de levering van warmte en koude vanuit een door de energiegemeenschap te ontwikkelen WKO-bron net in het gebied.

68

Tussen bewoners (en bedrijven) en de energiegemeenschap zullen afspraken gemaakt moeten worden over het beschikbaar stellen van gegevens voor het collectieve energiemanagementsysteem.

69

8. Monitoring en evaluatie 8.1. Monitoring 8.1.1. Aardgasvrije woningen Er is geen plan om de in de WGIW8 geformuleerde aanwijsbevoegdheid in te zetten. Er is dan ook geen monitoring nodig van het aantal woningen dat aardgasvrij wordt. Enexis houdt jaarlijks in haar openbare data het aantal aansluitingen op het gasnet bij. Op basis daarvan kan worden gemonitord hoeveel woningen geen gasaansluiting meer hebben.

8.1.2. Belasting elektriciteitsnet De afspraken met Enexis, bijvoorbeeld over de op te stellen groepstransportovereenkomst, maar ook over het collectieve energiemanagementsysteem leiden ertoe dat de samenwerking zoals die in 2025 vorm heeft gekregen verder geconcretiseerd wordt. Het is goed om de belasting van het elektriciteits- en gasnet goed te volgen en eventuele plannen zoals die in de Buurtaanpak door Enexis zijn geformuleerd tijdig bij te stellen, zoals elders in dit plan is geformuleerd. Concrete afspraken kunnen worden gemaakt als het uitvoeringsplan gereed is en ingediend wordt bij Enexis. Enexis kan, in formele zin, pas plannen aanpassen op basis van een vastgesteld uitvoeringsplan.

8.1.3. Doelen warmteprogramma De gemeente Hilvarenbeek is in het voorjaar 2025 gestart met het opstellen van het warmteprogramma. Bij de verdere uitwerking daarvan kunnen afspraken worden gemaakt over het monitoren van de voortgang van de warmtetransitie in Biest-Houtakker.

8.1.4. Soortenmanagement plan Het soortenmanagementplan (SMP) is nog niet gereed. Er is en wordt onderzoek gedaan naar flora en fauna. In het SMP zal waarschijnlijk een monitoringsysteem worden opgenomen.

8.2. Evaluatie en herijking van de plannen 8.2.1. Evaluatie Evaluatie van dit plan vindt regelmatig plaats. Een eerstvolgend moment is in de zomer van 2026 na afronding van het bedrijfsplan uit de ontwikkelfase. Op dat moment wordt besloten of en hoe de energiegemeenschap wordt ingericht. Direct na de zomer kan de eerste ledenvergadering worden gehouden, zie de planning in paragraaf 5.3.

8

Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie

70

Ledenvergaderingen zullen vervolgens minimaal eens per jaar worden georganiseerd, mogelijk zelfs twee keer per jaar. De voorbereiding van een ledenvergadering is een geschikt moment voor evaluatie, analyse en bijstelling van plannen.

8.2.2. Tussentijdse wijziging van de plannen Wanneer in de loop van 2026 tot en met 2030 blijkt dat dit plan inhoudelijk anders wordt vormgegeven dan zal het College van B&W en, mogelijk ook de gemeenteraad, hierover worden geïnformeerd. Ook voor Enexis is het van belang dat zij beschikken over een actueel plan om hun uitvoering van netverzwaring op te plannen. Een belangrijke mijlpaal is 2030 als Biest-Houtakker energieneutraal wil zijn en hierover ook openheid zal geven of dit doel bereikt is en zo niet wat de redenen daarvan zijn.

71