13 bestemmingsplan Roovert 3B, Hilvarenbeek (5a Bijlage 3 bij de toelichting Ontwikkelingsplan Gorp en Roovert)
Tekst van het document
De kernen Gorp en Roovert die voornamelijk uit kleine boerderijen bestonden zijn door de schaalvergroting in het omliggende landbouwgebied niet verder gegroeid, maar eerder kleiner geworden. Door leegstand en verwoesting door brand zijn boerderijen wegens gebrek aan behoefte niet meer opgebouwd en zijn deze plekken leeg gebleven. Op de kaart Cultuurhistorie behorende bij de Verordening Ruimte Noord-Brabant 2012 is Landgoed Gorp & Roovert aangeduid als cultuurhistorisch vlak en complex van cultuurhistorisch belang. Een deel van het landgoed is daarboven tevens aangeduid als aardkundig waardevol gebied. Landgoed Gorp & Roovert is een ensemble bestaande uit een verzameling van gebouwen in samenhang met de directe omgeving, afzonderlijk indicatief aangegeven op een kaart (Kaart 6 bij de Verordening Ruimte). Conform de toelichting bij artikel 7.8 van de Verordening betreft het oude kloostercomplexen, industriële complexen en landgoederen. Deze complexen zijn opgenomen en beschreven in de Cultuurhistorische Waardenkaart van Brabant.
25
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Het landgoed kent een rijke cultuurhistorie, die zowel zichtbaar is in de gebouwen op de oude woonkernen Gorp en Roovert alsmede in de ontginningsgeschiedenis. De woonkernen hebben van oudsher een verbintenis met de Leij, omdat deze zowel in water als in vruchtbare gronden langs de beek voorzag. Deze historische landschapsopbouw is op het huidige landgoed nog steeds goed te herkennen. O.a. ook door de oude wildwallen rond de landbouwpercelen langs de Leij. Veel bouwkundige elementen verwijzen naar deze ontginningsfase. Ook de lanenstructuur en verkaveling van de landbouwpercelen is uniek en typisch voor een jong ontginningslandgoed. Door de jaren heen zijn in en bij de oude woonkernen verschillende gebouwen en boerderijen verdwenen, waardoor er verspreid over het landgoed enkele lege huisplaatsen te vinden zijn. Deze lege huisplaatsen zijn vaak te herkennen aan de achtergebleven beplanting zoals uitgegroeide heggen, lindes en fruitbomen. Van de woonkern Roovert is in 1850 het grenskantoor verdwenen. Bij de locatiekeuze voor de woonbestemmingen in dit Ontwikkelingsplan is hiermee rekening gehouden omdat daarmee ook een bijdrage aan de cultuurhistorische waarde van het complex kan worden gerealiseerd.
Andere nog aanwezige erfgoedelementen zijn: het pomphuis van de textielfabriek Van Puijenbroek (nu ten gevolge van vandalisme in deplorabele staat), enkele schuilkelders uit de Tweede Wereldooorlog), de Warande (Sterrenbos) tegenover het kasteeltje en de Leenhoef, de Roovertse schuur en enkele locaties van verdwenen oude boerderijen en historische kleinschalige akkerpercelen. Rijksmonumenten Landgoed Gorp & Roovert kent een aantal gebouwen die beschermd zijn als rijksmonument. Deze worden hierna in het kort beschreven, zoals ze zijn opgenomen in het Monumentenregister van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Gorp 5 "Klein Hoef". Boerderij met rieten wolfdak, gepleisterde gevels, ingang in de kopgevel. Zesdelige schuiframen met luiken. Gorp 6 “De Leenhoef". Boerderij van het Kempische langgeveltype, in gele baksteen, deels witgepleisterd, en met rieten dak, voet van pannen, aan de stalzijde afgewolfd, aan de kop met gevel waarvan de top ingezwenkt is. Aan deze zijde is een achtkantig theehuis aangebouwd met rieten dak. In de boerderij kruiskozijnen en halve kruiskozijnen, in de theekoepel ramen met kleine roedenverdeling.
26
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Gorp 8 Jachthuis uit 1870 (nu genaamd “Het Kasteeltje”), gebouwd voor Eugène Francois Joseph de Zerezo de Tejada, geboren te Diest op 1-7-1824 als zoon van Joseph Vincent de Paule de Zerezo de Tejada en Elisabeth Desirée Lynen. Hij kocht in de jaren 1869-76 meer dan 300 ha woeste grond in Goirle ten westen van de Rovertsche Leij verder in Poppel en Hilvarenbeek en bezat minstens vier boerderijen in dit gebied. Het jachthuis heeft twee bouwlagen onder zadeldak met een nok parallel aan de voorgevel en hoekschoorstenen. De onderste bouwlaag is 4.00 meter de bovenste ca. 3.00 hoog. De begane grondvloer ligt 1.00 meter boven het maaiveld. Het huis heeft vier traveeën. De muuropeningen en vensters van voor- en achtergevel hebben afgesnoten bovenhoeken. De vensters van de begane grond hebben een achtruits verdeling voorzien van luiken en die van de verdieping een zesruits verdeling zonder luiken. In het dak op de hoeken van de voorgevel bevinden zich ronde arkeltorentjes met spitse ronde torendaken. De daken van deze torentjes zijn belegd met natuursteen leien. In de voorgevel een boogfries en cordonlijst. Bij voor- en achterdeur een frontale stenen trap. De muren zijn opgetrokken uit handgevormde baksteen gemetseld in kruisverband. Het interieur van het huis is op een enkele wijziging na authentiek.
Het jachthuis is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de stichting van buitenhuizen in ontginningslandgoederen in de negentiende eeuw, het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het jachthuis. Het object is van architectuurhistorisch belang door de stijl en detaillering en de verwijzingen naar een adellijk verleden in torentjes en friezen. Het is van belang vanwege de architectuurhistorische en typologische zeldzaamheid van een dergelijk jachthuis en vanwege de in- en uitwendige gaafheid. Gorp 8 Koetshuis en Paardenstal uit 1870, gebouwd voor Eugène Francois Joseph de Zerezo de Tejada. Het koetshuis annex paardenstal heeft een bouwlaag onder twee parallel lopende zadeldaken tussen tuitgevels. Het dak is gedekt met kruispannen.
27
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Tussen beide zadeldaken ligt een zakgoot. Het muurwerk is identiek aan dat van het jachthuis. Onder de goot bij de binnenplaats bevindt zich gedeeltelijk een rondboogfries. Aan oost- en westkant van de binnenplaats staat tussen jachthuis en koetshuis een gemetselde schansmuur voorzien van ezelsrug. Het koetshuis is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de stichting van buitenhuizen in ontginningslandgoederen in de negentiende eeuw, het is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het jachthuis. Het object is van architectuurhistorisch belang door de stijl en detaillering en de verwijzingen naar een adellijk verleden in torentjes en friezen. Het is van belang vanwege de architectuurhistorische en typologische zeldzaamheid. De ondergeschikte status van het dienstgebouw t.o.v. het "kasteel" blijkt uit de soberder vormgeving.
Detail van de kaart van Hendrik Verhees uit 1794: Kaart figuratief van het grootste gedeelte van Bataafsch Brabant. Bron: BHIC, collectie kaarten en tekeningen van het Streekarchief Langs Aa en Dommel, nr 5A140.
28
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Ontwikkelingenkaart bij Plan Landgoed Gorp & Roovert
29
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
7. Natte Natuurparels Gorp & Rovert en Papschot In dit hoofdstuk zijn de uitvoeringsprojecten beschreven waar Landgoed Gorp & Roovert uitvoering aan wil geven. Het betreft projecten die de natuur- en landschapswaarden van het landgoed vergroten en projecten die de economische basis onder het landgoed versterken. De projecten zijn door Eelerwoude reeds op een rij gezet in de toekomstvisie ‘De Kempische Landgoederen; Samen aan zet!’ (2011) en op thema ingedeeld. In dit hoofdstuk worden de projecten zo concreet mogelijk beschreven. Tevens wordt aangegeven welke partij betrokken wordt in de uitvoering en op welke termijn de projecten worden uitgevoerd. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen projecten waar de medewerking van gemeente en provincie voor vereist is en projecten waar geen medewerking voor nodig of reeds vergund zijn.
7.1 Doel en projecten Natte Natuurparels Door Royal Haskoning is in 2011 het inmiddels definitief vastgestelde Projectplan maatregelen Natte Natuurparels Gorp en Rovert en Papschot’ geschreven. Voor de begrenzing van deze natte natuurparel verwijzen we naar Bijlage 2. In dit projectplan zijn maatregelen beschreven die de kwaliteit van de natuurwaarden binnen Landgoed Gorp & Roovert gaan verbeteren en waarborgen. Er is voor gekozen om ten aanzien van het thema water in voorliggend ontwikkelingsplan niet alle projecten uit het projectplan Natte Natuurparels op te nemen maar de uitvoeringsprojecten uit de toekomstvisie ‘De Kempische Landgoederen; Samen aan zet!’. Dit zijn de grote integrale projecten die duidelijk te lokaliseren zijn, en op het grondgebied van de familie Van Puijenbroek gerealiseerd worden. Het “Projectplan maatregelen Natte Natuurparels Gorp & Roovert en Papschot” van 24 juni 2011 geeft invulling aan het doel: herstel van de Natte Natuurparels Gorp & Rovert en Papschot. Waterschap de Dommel heeft de taak het verdrogingprobleem aan te pakken in verdroogde (waterafhankelijke) gebieden, de Natte Natuurparels. Met het herstel van de NNP’s Gorp & Roovert en Papschot wordt tevens invulling gegeven aan de provinciale ambitie natuurbeheertypen en de EHS waar de NNP’s deel van uitmaken. De NNP Papschot is tevens onderdeel van het Natura 2000-gebied Kempenland-West.
De maatregelen in het Projectplan NNP sluiten aan op de instandhoudingsdoelen voor Natura 2000. Het Concept Beheerplan Natura 2000 Kempenland-West schrijft over de Natte Natuurparels Gorp & Rovert en Papschot: “De maatregelen die genomen gaan worden in het kader van de Natte Natuurparels van Waterschap de Dommel komen overeen met de maatregelen die genomen moeten worden om de instandhoudingsdoelen voor verschillende habitattypen en soorten te halen.”
Op Landgoed Gorp & Roovert is een landbouwbedrijf gevestigd, maar het landgoed kent eveneens grote cultuurhistorische- en natuurwaarden. Belangrijk knelpunt voor de aanwezige natuurwaarden is verdroging en onvoldoende (grond)waterkwaliteit. Doel van het Projectplan Natte Natuurparels is realisatie van de hydrologische randvoorwaarden voor de ontwikkeling van de beoogde natuurbeheertypen voor vernatting en herstel van natuur binnen de begrenzing van de natte natuurparel. De maatregelen uit het projectplan bestaan voornamelijk uit maatregelen die over het gehele landgoed worden getroffen zoals de aanleg van gronddammen en stuwen en het dempen van watergangen om water vast te houden. De maatregelen vinden niet plaats op de percelen waar regulier bosbeheer plaatsvindt. Daarnaast worden natte
30
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
natuurwaarden versterkt door lokaal te plaggen en oude meanders weer aan te takken op de beek. Door monitoring wordt het effect van de maatregelen gecontroleerd. De maatregelen voor herstel van de NNP´s Gorp & Rovert en Papschot leveren een concrete bijdrage aan de gestelde doelen in het Waterbeheerplan van Waterschap de Dommel. De doelen worden gerealiseerd door het verbeteren van de waterkwantiteit en waterkwaliteit voor de natte natuurwaarden binnen het gebied. KAART LIGGING NATTE NATUURPARELS Figuur 1.1 Ligging Natte Natuurparels Gorp en Rovert en Papschot
Bron: Projectplan Natte natuurparels Gorp & Roovert en Papschot, Haskoning 2011
Het Projectplan Natte Natuurparels Gorp & Rovert en Papschot geeft invulling aan de EHS ambitiekaart natuurbeheertypen NNP Gorp & Rovert en Papschot. Op onderstaande kaart zijn de natuurbeheertypen weergegeven en zijn de deelgebieden aangeduid waar maatregelen worden uitgevoerd.
31
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
KAART EHS AMBITIEKAART NATUURBEHEERTYPEN NNP G&R EN PAPSCHOT Legenda Ambitiekaart Natuurbeheertypen
3 4 2 5
6
1
2
= deelgebied
7 8 9
10
Bron: Projectplan Natte natuurparels Gorp & Rovert en Papschot 2011 Figuur 1.3 EHS ambitiekaart natuurbeheertypen NNP Gorp en Rovert en Papschot
32
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
7.2 Beheermaatregelen Projectplan Natte natuurparels In de deelgebieden 3, 8 en 10 zijn maatregelen ter verbetering van de waterhuishouding niet haalbaar en/of worden als beheersmaatregelen voor instandhouding van de bestaande natuurwaarden uitgevoerd. Er worden dan ook in deze deelgebieden geen aanvullende maatregelen uitgevoerd in het kader van het Projectplan NNP. Aanleg gronddammen: In de deelgebieden 4,5,6 en 9 worden gronddammen aangelegd bij de uitstroom van sloten en watergangen met als uitgangspunt dat er geen verslechtering optreedt van de bestaande natuurwaarden. Functie van de gronddammen is het vasthouden van water waardoor de (grond)waterstand in de omliggende percelen en/of vennen hoger komt te staan. Door deze vernatting kan zich (grond)waterafhankelijke natuur ontwikkelen. Exacte locatie van de dammen wordt bij de uitvoering in het veld bepaald op basis van maaiveldhoogte en lokale terreinomstandigheden. Op deze manier wordt de grootste ecologische winst geboekt. Aanleg stuwen: De vennen Koude Water, Haneven en Biesbosch wateren af richting Rovertsche Leij. Doel is een betere regulering van de afwatering en het langer vasthouden van het water in deze vennen. Hiervoor wordt een Lop-stuw aangebracht in de afwateringssloot van het ven Koude Water.
In Gorp de Leij (eigendom van Brabants landschap - deelgebied 5 en 6) liggen enkele percelen nat schraalland langs de beek en ten oosten daarvan percelen met natuurbeheertypen vochtige heide en dennen-, eiken- beukenbos. Door de in dit gebied liggende greppels die zorgen voor afwatering richting de beek treedt verdroging op. Door aanleg van een Lop-stuw in de afwateringssloot naar de beek wordt de grondwaterstand hoger. Daardoor ontstaat een meer gevarieerde vegetatie. In deelgebied 9 zijn veel sloten waardoor kwelwater snel wordt afgevoerd naar de beek. Het verminderen van deze afwatering geschiedt door de aanleg van Lop-stuwen en gronddammen. Dempen watergangen: Ten zuidwesten van Koude Water en Haneven (deelgebied 4) ligt een perceel met een moerassige grasvegetatie en enkele bomen. Het perceel heeft potentie tot ontwikkeling naar vochtige heide. Door het deels dempen/verondiepen van de huidige watergang van Koude Water naar de beek wordt minder water afgevoerd en treedt vernatting op in de percelen ten zuidwesten van de vennen. Aanvullend worden hier door landgoedeigenaar Van Puijenbroek beheersmatig een dunning van het bomenbestand uitgevoerd. Hierdoor wordt verdroging verminderd en kan zich heidevegetatie ontwikkelen. Herstel oude meanders: In het zuiden van Gorp & Roovert (deelgebied 7) liggen oude meanders van de Leij.
Ter vergroting van de natuurwaarden in en rond de beek worden de oude meanders hersteld. Verlanding greppels vennen: Ten westen van de beek liggen in deelgebied 7, op hoger gelegen gronden, enkele vennen met gagelbegroeiing. De vennen staan in verbinding met elkaar via greppels. Door de aanwezige pomp kan voedselarm grondwater in de vennen gepompt worden, waardor het waterpeil in droge perioden hoger wordt. De greppels zorgen voor verhoging van het waterpeil in alle vennen. De meest zuidelijke greppel staat in beperkte verbinding met de Rovertsche Leij. Om afwatering naar de beek te beperken mag deze greppel verder verlanden.
33
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Maaiveldverlaging: Ten zuidwesten van het Haneven (deelgebied 4) ligt een perceel met moerassige grasvegetatie en enkele bomen. Het perceel heeft potentie voor ontwikkeling naar vochtige heide. Daartoe zal de bovenlaag van dit perceel worden afgegraven. Hierdoor komt de vegetatie meer in contact met het grondwater. Hierdoor ontstaat verschraling met gunstige effecten op de ontwikkeling van de gewenste vegetatie. De maatregel wordt gecombineerd met het dempen van afvoersloten, de aanleg van dammen en een Lop-stuw. Het project Natte Natuurparel Gorp & Rovert en Papschot is gezamenlijk ontworpen en wordt gezamenlijk uitgevoerd door Waterschap de Dommel met Brabants Landschap en landgoedeigenaar Van Puijenbroek. Alle drie de partijen staan achter de herinrichting en beheersmaatregelen zoals beschreven in het vastgesteld projectplan voor de beide natte natuurparels. Het Projectplan Natte Natuurparels Gorp & Rovert en Papschot is een uitwerking van de Kansennotitie Gorp & Rovert (Royal Haskoning 2010). Op basis van deze notitie en de Ecohydrologische quickscan (Bureau Waardenburg 2009) is in overleg met Brabants Landschap en Landgoed Gorp & Roovert het projectplan voor de natte natuurparels tot stand gekomen. Het waterschap heeft rekening gehouden met de mogelijk archeologische waarden in het plangebied van de natte natuurparels.
De maatregelen zijn getoetst door een senior archeoloog van RAAP Archeologisch adviesbureau. Conclusie was dat op de locaties van de uit te voeren grondwerken geen nader archeologisch onderzoek noodzakelijk was. Voor detailinformatie over de maatregelen in de natte natuurparels, de verantwoording daarvan en de te verwachten effecten wordt verwezen naar het “Projectplan maatregelen Natte Natuurparels Gorp & Rovert en Papschot” van 24 juni 2011 met de bijlagen: Kansennotitie Gorp & Rovert, Ecohydrologische quickscan, Notitie Maatregelen Natte Natuurparel en Natura 2000.
34
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
8. Projecten Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert 8.1 Thema water 1.1 Herstel meandering Leij DOEL Herstel oude meander van de Leij. MAATREGELEN In het zuiden van Landgoed Gorp & Roovert ligt een oude meander van de beek de Leij. Ter vergroting van de natuurwaarden in en rond de beek wordt deze meander weer hersteld. In het verleden zijn de meanders van de Leij door kanalisatie afgesneden van de oorspronkelijke beekloop. Dit had als doel een snelle afwatering van het water via de beek. Bij het aantakken van de meanders worden de afsnijdingen gedempt zodat het water weer via de oorspronkelijke meanders zal gaan stromen. De oude meanders worden geschoond. Door deze maatregel zal lokaal opstuwing van het water plaats kunnen vinden doordat het water een langere route via de meander volgt. Hierdoor zal vernatting optreden in de percelen rondom de meander waardoor natte natuur beter tot ontwikkeling kan komen. FASERING 2012 PARTNERS Waterschap De Dommel geeft invulling aan het herstel van de meandering van de Leij in het kader van het herstel van de Natte Natuurparel Gorp en Rovert. VEREISTE MEDEWERKING In het najaar van 2011 is een omgevingsvergunning ingediend bij de gemeente Hilvarenbeek voor o.a. het herstel van de oude meanders van de Leij.
Situatie meander en principe dempen afsnijding
35
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
1.2 Ontwikkelen vochtig hakhout- en middenbos Roovert DOEL Omzetten van ca. 9 ha populierenbos naar vochtig hakhout en middenbos. MAATREGELEN Nabij Roovert ligt een verdroogd Elzenbroekbos doorplant met populieren. Het beheertype is “vochtig hakhout en middenbos”. Er ligt een diepe zuid-noord sloot en er is veel dwarsontwatering aanwezig, waardoor veel kwelwater afgevoerd wordt. Door de aanleg van een dam in de greppel, stuw of het plaatselijk dichtschuiven van een stuk greppel kan het weglopen van water tegengegaan worden. Sloten die afwateren via dit gebied worden omgeleid. Het gebied wordt ontwikkeld tot vochtig hakhout en middenbos, doordat de grondwaterstand omhoog gaat. FASERING 2012 PARTNERS Waterschap De Dommel geeft invulling aan de ontwikkeling van het broekbos in het kader van het herstel van de Natte Natuurparel Gorp en Rovert, en zorgt voor aanpassing van de natuurdoeltypenkaart van de Provincie Noord-Brabant. VEREISTE MEDEWERKING In het najaar van 2011 is een omgevingsvergunning ingediend bij de gemeente Hilvarenbeek voor o.a. de maatregelen die nodig zijn voor de ontwikkeling van het vochtig hakhout en middenbos.
1.3 Herstel vochtige heide Haneven DOEL Herstel van een perceel vochtige heide bij Haneven en Horstven van ca. 1 hectare. MAATREGELEN Naast het Haneven is een perceel gelegen met een moerassige grasvegetatie en enkele bomen. Het perceel heeft de potentie om te ontwikkelen naar vochtige heide. De ontwikkeling naar het natuurtype vochtige heide wordt gerealiseerd door het afplaggen van de humuslaag, aanwezige greppels niet meer te laten afwateren en een stuw verder benedenstrooms te plaatsen zodat de waterstand in de sloot hoger komt te staan. FASERING 2012 PARTNERS
36
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Waterschap De Dommel geeft invulling aan de ontwikkeling van het natuurtype vochtige heide nabij het Haneven in het kader van het herstel van de Natte Natuurparel Gorp en Rovert, en zorgt voor aanpassing van de natuurdoeltypenkaart van de Provincie NoordBrabant. VEREISTE MEDEWERKING In het najaar van 2011 is een omgevingsvergunning ingediend bij de gemeente Hilvarenbeek voor o.a. de maatregelen die nodig zijn voor de ontwikkeling van de natte heide. 1.4 Venherstel Bankven DOEL Herstel van natuurwaarden van Bankven. MAATREGELEN Door Waterschap de Dommel is een slibonderzoek uitgevoerd in een aantal vennen in de Kempen waaronder een aantal vennen binnen Landgoed Gorp & Roovert zoals het Bankven. Aan de hand van het slibonderzoek bepaalt het waterschap welke maatregelen (o.a. verwijderen sliblaag) nodig zijn om de natuurwaarden van de vennen te herstellen. Tevens bepaalt het waterschap op basis van het slibonderzoek welke vennen prioriteit krijgen in de uitvoering van de maatregelen ter herstel van de natuurwaarden. Het lijkt waarschijnlijk dat het Bankven prioriteit heeft. Door inrichtingsmaatregelen zullen de natuurwaarden hersteld worden. Ter verduidelijking: dit is geen project in het kader van Natte Natuurparels Gorp en Rovert en Papschot. Doelstelling is het herstel van de natuurwaarden van het Bankven.
Wij wachten in deze nog op uitslag van slibonderzoek in opdracht van het waterschap. Daarna zal in overleg met ecologen van het waterschap bepaald worden welke maatregelen voor het Bankven worden getroffen. Hierbij wordt zeker rekening gehouden met de ter plaatse voorkomende zeldzame waterplanten Gesteeld glaskruid en Oeverkruid. FASERING 2013-2015 PARTNERS Waterschap De Dommel geeft invulling aan het herstel van de natuurwaarden van het Bankven. VEREISTE MEDEWERKING Na onderzoek zal worden besloten of de werkzaamheden vergunningplichtig zijn.
8.2 Thema Landbouw 2.1 Versterking landbouwbedrijf DOEL Verbeteren exploitatie landbouwbedrijf. MAATREGELEN Al sedert het ontstaan is landbouw de belangrijkste economische drager van Landgoed Gorp & Roovert. Het landbouwbedrijf bestaat uit 418 hectare landbouwgrond en 400 stuks melkvee. De familie Van Puijenbroek gaat het bedrijf versterken door de aankoop van landbouwgronden en uitbreiding van de veestapel. De bouwvergunning voor de uitbreiding van de rundveestal is reeds verleend op basis van het vigerende bestemmingsplan en blijft binnen nog niet benutte vergunningruimte en het geldende plafond voor de ammoniakuitstoot. FASERING 2012-2015 PARTNERS De familie van Puijenbroek neemt de uitvoering van de versterking van het landbouwbedrijf op zich. VEREISTE MEDEWERKING
37
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Geen medewerking vereist voor de bouwvergunning voor uitbreiding van de rundveestal. Wel wordt in het op te stellen bestemmingsplan voor Landgoed Gorp & Roovert gevraagd om een aanpassing van het bouwblok conform de inspraakreactie op het Voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied Hilvarenbeek van juni 2012. Ook wordt gevraagd om medewerking van vervanging van bestaande verouderde drainage.
8.3 Thema Natuur 3.1 Omvorming 2,5 ha agrarisch perceel naar vochtig hooiland ‘t Molentje DOEL Omvorming 2,5 ha agrarisch perceel naar vochtig hooiland bij ’t Molentje. MAATREGELEN Ten noorden van het landgoed in het gebied ’t Molentje lag tot voor kort 2,5 ha populierenbos. Dit is tijdelijk bos in het kader van de “Regeling tijdelijk bos”, de bestemming is en blijft agrarisch. Daardoor is geen sprake van een herplantplicht in het kader van de Boswet. Het perceel ligt in de EHS en het natuurtype op de ambitiekaart van het Natuurbeheerplan is vochtig hooiland. In 2011 zijn de populieren gerooid en is het terrein ingezaaid, waarna verschralingsbeheer zal worden toegepast. Op deze manier wordt vochtig hooiland gerealiseerd. De omvorming van 2,5 ha populierenbos met de bestemming landbouwgrond naar vochtig hooiland bij ’t Molentje is reeds contractueel vastgelegd met de provincie en de Dienst Regelingen. FASERING 2012 PARTNERS De familie van Puijenbroek neemt de omvorming van het landbouwperceel naar vochtig hooiland zelf op zich. Met de provincie en Dienst Regelingen zijn de afspraken reeds contractueel vastgelegd. Ook de wijze van omvorming is contractueel vastgelegd. Op basis van deze contractuele verplichting is de maatregel reeds uitgevoerd VEREISTE MEDEWERKING Geen vergunning nodig.
3.2 Omvorming bospercelen naar historische akkernatuur DOEL Terugbrengen 0,5 ha aan historische akkertjes langs de Leij.
38
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
MAATREGELEN Langs de Rovertsche Leij lagen rond 1900 kleine akkertjes omsloten door houtwallen. In de huidige situatie bestaan deze percelen uit productiebos. Op de onderstaande schets is indicatief weergegeven op welke wijze het historische akkertje wordt teruggebracht. Het betreft een klein bosperceel langs de Leij van in totaal 0,5 hectare. De inrichting geschiedt conform de regeling akkerranden van het Waterschap. Overwogen wordt een onderzoek door studenten van de HAS De Bosch naar de bodem en de kansen voor te ontwikkelen vegetatie. Tijdens het bezoek aan het landgoed met de plaatselijke natuurorganisaties en heemkundekringen op 7 juni 2012 is geconstateerd dat een eerder overwogen meest zuidelijke locatie op onderstaande luchtfoto niet geschikt is om een historische akker terug te brengen. De natuurwaarden ter plaatse zijn dermate hoog, dat een dergelijke maatregel ongewenst is. FASERING 2012-2015 PARTNERS De familie van Puijenbroek zal de omvorming van het bosperceel bij het Gorps Baantje naar historische akkertje voor haar rekening nemen. Waar mogelijk wordt samengewerkt met lokale partners die zich sterk maken voor cultuurhistorisch behoud (zoals Stichting Korensla). VEREISTE MEDEWERKING Omgevingsvergunning gemeente Hilvarenbeek. Ontheffing herplantplicht in het kader van de Boswet door de rijksoverheid op advies van de provincie Noord-Brabant.
3.3 Omvorming bosranden DOEL Verhoging natuurwaarden door de aanleg van een mantelvegetatie langs de bosranden. MAATREGELEN Door een aanpassing in het bosbeheer van de bosranden wil het landgoed de natuurfunctie en biodiversiteit in de bossen versterken. De randen van de bospercelen krijgen een geleidelijke overgang; een mantelvegetatie. De realisatie van deze bosranden wordt meegenomen in de houtproductiecyclus. Indien de randen op korte termijn zouden worden omgevormd, zal bij storm het achterliggende bosgebied aanzienlijke schade worden toegebracht. De ontwikkeling van mantelvegetatie langs de akkerrand bij Gorp is
39
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
te beschouwen als een eerste stap. Wij zijn bereid tot nader overleg met de natuurorganisaties waar de aanleg van mantelvegetatie mogelijk is. FASERING 2012-2032 Het tijdpad van de omvorming wordt meegenomen in de kapcyclus binnen het landgoed. PARTNERS De familie Van Puijenbroek zal de omvorming van de bosranden tot mantelvegetatie voor haar rekening nemen. VEREISTE MEDEWERKING Kapvergunning gemeente Goirle en Hilvarenbeek. Door de plaatselijke natuurgroepen is hulp aangeboden bij de uitvoering, hetgeen de uitvoering kan versnellen.
3.4 Herbenutten schuilkelder als vleermuizenkelder DOEL Versterken habitat vleermuizen. MAATREGELEN Op drie plaatsen op het landgoed zijn oude schuilkelders uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig. Eén van de schuilkelders is reeds geschikt gemaakt voor bewoning door vleermuizen. Een andere voormalige schuilkelder, gelegen tussen het Haneven en het landbouwperceel (zie overzichtskaart) wordt ook als zodanig bestemd. De leden van de plaatselijke natuurorganisaties zullen betrokken worden bij de realisatie van de vleermuizenkelders. FASERING 2012-2015 PARTNERS De familie van Puijenbroek zal het geschikt maken van de schuilkelder voor bewoning door vleermuizen voor haar rekening nemen. VEREISTE MEDEWERKING Nog onderzocht moet worden of deze maatregel vergunningplichtig is. 3.5 Creëren hei langs Beeksedijk DOEL Verhoging natuurwaarden door omvorming bosperceel van 1,3 ha langs de Beeksedijk naar heide. MAATREGELEN Aan de noordzijde van het landgoed ligt een bosperceel dat omgevormd zal worden naar heide. FASERING 2018-2021 PARTNERS De familie Van Puijenbroek zal de omvorming van de bos naar heide voor haar rekening nemen.
40
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
VEREISTE MEDEWERKING Kapvergunning gemeente Hilvarenbeek. Voor de kap van het bos is een melding in het kader van de Boswet en een ontheffing van de herplantplicht noodzakelijk. Het B-team Goirle heeft hulp bij de uitvoering aangeboden, waardoor het project eerder kan worden uitgevoerd.
Foto: Gagelstruiken
3.6 Gagelvelden opwaarderen DOEL Verhoging natuurwaarden 4,5 ha gagelvelden ten zuiden van de Roovertse dijk door versterking Gagelstruweel. MAATREGELEN Aan de zuidkant van de Roovertse dijk komt van oudsher gagel voor. Gagel is een struik die voorkomt op natte zure gronden zoals heidevelden. Gagel is opgenomen in de Nederlandse rode lijst voor planten en neemt in Nederland sterk af in aantal. Door dit perceel extra te dunnen wordt aan gagel extra leefruimte gegeven. FASERING 2012-2015 PARTNERS De familie Van Puijenbroek zal opwaardering van de Gagelvelden voor haar rekening nemen. VEREISTE MEDEWERKING Aanpassing van de natuurdoeltypenkaart van de Provincie Noord-Brabant.
8.4 Thema Recreatie 4.1 Realisatie natuurpoort DOEL Realiseren van een toegangspoort tot natuurgebieden in de gemeenten Goirle en Hilvarenbeek met ruime parkeergelegenheid, een horecavoorziening en informatie over het gebied. MAATREGELEN Op het grondgebied van ‘Fruitkwekerij De Braecken’ is de recreatieve poort Goirle gepland. De terreingrootte van de recreatieve poort zal 1,9 ha beslaan. Het gehele terrein zal landschappelijk worden ingepast met struweel, haagbeplanting en solitaire bomen. De inrichting van de recreatieve poort is onder te verdelen in de volgende aspecten: Parkeerplaats, informatievoorziening, paardenstandplaats, fietsenstalling, horeca, terras, openbare toiletvoorziening, speel-/recreatieweide en een bedrijfswoning. Ten behoeve van de recreatieve poort wordt een pand gerealiseerd waar de horeca in gevestigd zal worden. Ten aanzien van continuïteit en veiligheid wordt het noodzakelijk geacht dat er ter plaatse ook een bedrijfswoning wordt gevestigd. Het publiek kan op de locatie gratis parkeren.
41
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
FASERING 2012-2013 PARTNERS De natuurpoort zal door de exploitant Mutsaers worden gerealiseerd. VEREISTE MEDEWERKING Het bestemmingsplan Recreatieve Poort Goirle is vastgesteld door de gemeenteraad van Goirle op 5 oktober 2010. Er wordt overleg georganiseerd van de beide gemeenten, de bewoners van het landgoed, Brabants Landschap en de exploitanten van de Recreatieve Poort en de Nieuwe Hoef over een veilige verkeerscirculatie en het reguleren van de recreatiedruk op het landgoed. Ook de bewegwijzering en de recreatieve routes van en naar de recreatieve poort zullen in dit overleg besproken worden.
Afbeeldingen: schetsen Natuurpoort voorgevel en zijgevel
42
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
4.2 Realisatie speel-, klim- en educatiebos DOEL Het bieden van een veilige speelmogelijkheid voor kinderen gecombineerd met natuureducatie. MAATREGELEN Aan de zuidkant van de natuurpoort zal een speel- en klimbos met een educatieve functie worden gerealiseerd van ca. 5 hectare. Dit is een klimpark op hoog niveau ten aanzien van kwaliteit en vermaak. In dit natuurbelevingsbos worden het leven in de lucht, het leven op de grond en het leven onder de grond verbeeld. Hierna wordt het project nader toegelicht. FASERING 2012-2015 PARTNERS Het speel- en klimbos zal geëxploiteerd worden door het in Tilburg gevestigde bedrijf voor outdooractiviteiten, Rocks ‘n Rivers. Het speel- en klimbos wordt gerealiseerd met een zorgvuldige en prudente afweging voor mens, bos en natuur. VEREISTE MEDEWERKING Wijziging bestemmingsplan nodig (gemeente Hilvarenbeek)
Referentiebeelden klimbos
Rocks ’n Rivers Eco Outdoor & Events Center “De Roovertsche Leij” Aanleiding: Rocks ‘n Rivers gaat een samenwerkingsverband aan met Familie Mutsaers en Familie van Puijenbroek. Waarbij Rocks ’n Rivers een deel van het terrein in erfpacht neemt of huurt en dit geschikt maakt voor de uitvoer van haar activiteiten. Opzet: Het Eco Outdoor en Events Center krijgt een “frisse”, ecologische en natuurlijke uitstraling. De volgende zaken maken de plek bijzonder: - Natuurlijke omgeving (bos / hei / vennen / beekjes) - Authentieke / natuurlijke uitstraling - Passend in het landschap ter plaatse van Landgoed Gorp & Roovert - Historisch besef Het terrein gaat bestaan uit de volgende onderdelen: Klimaatveld / evenementen terrein: Dit wordt het evenemententerrein wat multi inzetbaar is. Bestaande uit open grasveld, liefst met bomen er omheen voor hoogte activiteiten, overkapping voor programma uitleg en educatie. Daarnaast komt er een weerstation, infopanelen over klimaat(verandering) en weer. Dit terrein wordt gebruikt voor: Eco- Events:
43
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Klimaat spelen (Mission Planet Earth, Energy Games, etc.)
Outdoor events: Groot deel van het huidige aanbod van Rocks ’n Rivers activiteiten/concepten Streek activiteiten bv. Landgoed spelen: Activiteiten passend bij de sfeer en stijl van de omgeving (schapen drijven, roofvogels temmen, koningschieten, cricket, etc.
Natuur Belevings Bos / Adventure Bos: Dit stuk bos wordt ingericht met avontuurlijke outdoor activiteiten (altijd begeleid door gediplomeerde instructeurs) gekoppeld aan informatie over de natuur (flora, fauna en de kansen en bedreigingen van klimaatverandering en natuurprotectie)
Voorbeelden van inrichting plek voor informatievoorziening en informatiepaneel Leven onder de grond: De uitleg bestaat uit waaruit bestaat de grond, wat en hoe leeft de flora en fauna onder de grond. En wat voor vervuiling er in de grond plaats vindt en wat de gevolgen zijn. De activiteit bestaat uit een onderaards gangen stelsel met diverse hindernissen en verplaatsingsvormen.
44
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Leven op de grond: De uitleg bestaat uit wat er op de grond in het bos leeft (flora en fauna) en de voedselketen. Daarnaast worden de gevolgen van vervuiling en milieuprojecten aangegeven.. De activiteit bestaat uit een avontuurlijk team challengeparcours. Met uitdagende hindernissen gelinkt aan de processen in de natuur.
Leven in de bomen en struiken De uitleg bestaat uit wat voor planten en bomen groeien op welke plekken en wat zijn de functies van de planten o.a. fotosynthese. Welke dieren leven op welke plekken en waarom (spechten, spinnen, etc.). Wat zijn de gevolgen van ontbossing, verzuring, etc. De activiteit bestaat uit boomklimmen en High-Rope parcours.
Leven in de lucht: De uitleg bestaat uit waaruit bestaat de lucht, wat zijn de gevolgen van luchtdruk, etc. wat leeft in de lucht. Wat zijn de gevolgen van luchtverontreiniging voor de flora en fauna. De activiteit bestaat uit vrije val simulator, tokkelbaan / tyrolienne, pendel.
45
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Speelbos Speciaal voor kinderen tot 12 jaar komt er een speelbos waar “avontuurlijk spelen” centraal staat. Met natuurlijke elementen in een volledig natuurlijke setting kunnen de kinderen op een veilige manier spelen en de natuur beleven. 4.3 Aanleg fietspaden DOEL Verbetering routestructuur Kempische Landgoederen MAATREGELEN Momenteel kent met name het fietsroutenetwerk een aantal ontbrekende schakels. De eigenaar van het Landgoed is bereid om grond beschikbaar te stellen om deze ontbrekende schakels te realiseren, zoals staat weergegeven op de overzichtskaart. Hiermee wordt ook uitvoering gegeven aan het maken van een verbinding met Landgoed De Utrecht. Realisatie is afhankelijk van beschikbare subsidiemogelijkheden. FASERING 2012-2018 PARTNERS Kempische Landgoederen, Brabants Landschap. VEREISTE MEDEWERKING Beoogde tracees voor nieuwe fietspaden dienen te worden opgenomen in het Bestemmingsplan Landgoed Gorp & Roovert. De landgoedeigenaar is bereid om grond ter beschikking te stellen voor de aanleg van fietspaden. Voor financiering wordt een beroep gedaan op de beide gemeenten en de provincie Noord-Brabant. Omgevingsvergunning van de gemeente is nodig. Indien voor de aanleg van de fietspaden het kappen van bomen noodzakelijk mocht zijn is een ontheffing van de herplantplicht in het kader van de Boswet nodig.
De inschatting is dat dit slechts in zeer beperkte mate nodig zal zijn.
46
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
8.5 Thema Bouwen 5.1
Herbestemming Roovertsche schuur in combinatie met nieuwbouw
De huidige Roovertsche schuur was voorheen een boerderij met erf, dat thans nog goed herkenbaar is. Door een brand in de jaren dertig is een deel afgebrand. Het resterende deel is vervolgens gebruikt als schuur. Daardoor is de woonbestemming verloren gegaan in het bestemmingsplan. Het plan is om op deze historische plaats, ter versterking van de cultuurhistorische waarde van Landgoed Gorp & Roovert te komen tot een herbestemming in combinatie met nieuwbouw.
Foto: in zwart-wit de originele boerderij met schuur en bijgebouwtje voor de brand
Uit de klankbordgroep bijeenkomst op 30 september is duidelijk geworden dat de realisatie van de recreatiewoningen niet bij voorbaat op brede steun kan rekenen. Dit was aanleiding voor Landgoed Gorp & Roovert om twee varianten te ontwikkelen die recht doen aan het streven om nieuwe duurzame dragers te creëren en tegelijkertijd beter passen op de voorgestelde locatie. Beide hierna beschreven varianten zijn gebaseerd op de gedachte dat het de historische bebouwing van de kern Rovert versterkt. De verwachting is dat beide varianten ongeveer dezelfde revenuen opleveren. Deze twee varianten waren: A) Roovertsche schuur herbestemmen tot woning, in combinatie met de nieuwbouw van een nieuwe langgevelboerderij waar 4 B&B accommodaties in worden ontwikkeld (steeds 4-6 persoons). Een dergelijke toevoeging doet meer recht aan de cultuurhistorisch waardevolle gehucht Roovert dan 6 verspreide logies. B) Roovertsche schuur herbestemmen tot een dubbele woning, in combinatie met de nieuwbouw van een nieuwe langgevelboerderij waarin 2 geschakelde permanente wooneenheden in worden ontwikkeld. Deze variant is visueel redelijk vergelijkbaar met de vorige variant, met dien verstande dat de druk op het gebied lager zal zijn dan de recreatieve bestemming.
47
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Foto: huidige situatie Roovertsche schuur
Op grond van de ontvangen reacties en de gevoerde discussie in de klankbordgroep van 23 april 2012 is gekozen voor Variant B: de Roovertsche schuur herbestemmen tot woning voor 2 woningen. 5.2
Nieuwbouw langgevelboerderij op plaats van verdwenen boerderij
Rond 1845 stond er op de plaats waar nu tijdelijk populierenbos is, een boerderij bestaande uit een hoofdgebouw en vermoedelijk een schuur. Op deze locatie (Biehal genoemd) zijn in het bos de contouren van het oude boerenerf met omringende akkertjes nog te herkennen. De boerderij is verdwenen, wanneer precies is onbekend. Wat nog rest is een hoop stenen bedekt met aarde en blad, een grote kastanje aan de huidige bosrand en de overblijfselen van een put op het erf ten zuiden van de hoop stenen. De boomgaard is inmiddels een gaard van jonge berken in ruime rijen. in combinatie met nieuwbouw van 2 permanente wooneenheden in een nieuwe langgevelboerderij op een locatie waar voorheen een boerderij gestaan heeft. In totaal worden op beide locaties samen 4 wooneenheden toegevoegd. De voorgestelde ontwikkeling is om op deze historische plek van de verdwenen boerderij een nieuwe woonfunctie te realiseren voor 2 wooneenheden in een langgevelboerderij passende bij de stijlkenmerken van de bestaande bebouwing op Landgoed Gorp & Roovert. Als referentiebeeld voor beide te realiseren langgevelboerderijen geldt onderstaande foto uit 1923, waarop te zien is dat de Roovertsche schuur zoals die er nu staat voorafgegaan werd door een langgevelboerderij.
48
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT Historische Foto Roovertsche Schuur
Ten behoeve van de herbestemming van de Roovertsche schuur en de nieuwbouwlocatie van de langgevelboerderij wordt conform de verplichting van de Verordening Ruimte voor de toepassing van artikel 7.8 een cultuurhistorisch onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek dient door middel van een cultuurhistorische waarde-analyse te onderbouwen dat Landgoed Gorp & Roovert als entiteit een complex van cultuurhistorisch belang is. Dat onderzoek beschrijft verder de stijlkenmerken van landschap en monumenten van het landgoed en beoordeelt de geschiktheid van de bouwlocaties vanuit de optiek van de cultuurhistorie. De uitkomst van het cultuurhistorisch onderzoek zijn sterk richtinggevend voor het op te stellen bestemmingsplan voor het landgoed, dat gebaseerd zal worden op de voorgestelde ontwikkelingen in het onderhavige Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert. Het Ontwikkelingsplan en de beoogde bestemmingswijzigingen daarbinnen zullen eveneens dienen te voldoen aan de vereisten van artikel 2.1 uit de Verordening Ruimte met betrekking tot ruimtelijke kwaliteit en kwaliteit van landschap en natuur. DOEL Versterking economische dragers ten behoeve van de duurzame instandhouding van het waardevolle cultuurhistorische complex Landgoed Gorp & Roovert.
MAATREGEL Herbestemming Roovertsche schuur tot woning in de vorm van een langgevelboerderij van maximaal 1.500 m3 voor 2 woningen en realisatie van nieuwbouw in een langgevelboerderij op de locatie Biehal van 1.500 m3 met 2 wooneenheden. De (nieuw)bouw dient wat betreft stijlkenmerken te passen bij de cultuurhistorische waarden en kenmerken van het landgoed als geheel en zal worden voorzien van een inrichtingsplan en beeldkwaliteitsplan voor de betreffende twee bouwlocaties. FASERING Uitvoering wordt verwacht voor de periode 2014 – 2020. PARTNER Regie over ontwikkeling bouwlocatie en bouw van de woningen berust bij de landgoedeigenaar. VEREISTE MEDEWERKING Planologische medewerking is nodig van de gemeente Hilvarenbeek voor bestemmingswijziging in een eigen bestemmingsplan voor Landgoed Gorp & Roovert, vergezeld van een anterieure overeenkomst en een cultuurhistorisch onderzoek. Toetsing van de voorgestelde ontwikkelingen aan de Verordening Ruimte. Na vaststelling van bestemmingsplan zullen de bouwvergunningen worden aangevraagd.
49
24 augustus 2012 5.3
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Slopen bestaand pompgebouw
Wat betreft de mogelijke herbestemming van het bestaande pompgebouw zijn verschillende opties besproken. Door de landgoedeigenaar was kenbaar gemaakt dat deze bebouwing indien wenselijk behouden zou kunnen blijven voor de toekomst, onder de voorwaarde dat een marktpartij een nieuwe rendabele invulling (ook op de lange termijn) kon geven. Hiervoor zijn twee varianten neergelegd bij de klankbordgroep: A) Het pompgebouw en bijbehorende infrastructuur wordt gesloopt. Het opruimen van oude restanten kan richting provincie mogelijk als motivatie dienen om nieuwe functies te realiseren (nieuw ‘rood’ in de vorm van de nieuwbouw bij de Roovertsche schuur toevoegen door oud ‘rood’ te verwijderen). B) Mocht blijken dat de klankbordgroep behoud belangrijk vindt, wordt onder regie van één van de klankbordgroepleden een lokale prijsvraag uitgeschreven (in combinatie met een set van uitgangspunten van de eigenaar van het Landgoed). Een jury beoordeelt inzendingen en beoordeelt of wordt verder gewerkt aan één van de ingezonden ideeën.
Er zijn diverse ideeën aangedragen voor de herbestemming van het pompgebouw. Deze stuitten echter op veel bezwaren van verschillende zijden waaronder die van de natuurorganisaties. Het risico van verkeersaantrekkende werking van bijvoorbeeld een uitspanning of kiosk met terras werd als een ongewenste ontwikkeling beoordeeld. Hoewel het jammer wordt gevonden dat een cultuurhistorisch relict verloren gaat bij slopen, is dit op dit moment de enig mogelijke optie. De brandweer heeft reeds diverse malen vanwege veiligheidsrisico’s aangedrongen op sloop. Op dit moment wordt gekozen voor sloop van het pompgebouw. Met de Heemkundekring Goirle De Vyer Heertgangen en B-team Goirle is afgesproken dat zij nog de gelegenheid krijgen om een voorstel voor behoud van dit erfgoedelement te komen alvorens tot sloop wordt overgegaan. DOEL Vermindering van veiligheidsrisico, met name vernieling en brandstichting. MAATREGEL Slopen van het pompgebouw. FASERING Sloop wordt beoogd in 2013. PARTNERS Uitvoering in opdracht van de landgoedeigenaar VEREISTE MEDEWERKING Aanvraag sloopvergunning bij gemeente Goirle.
50
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
8.6 Thema Landschap en cultuurhistorie 6.1 Herstel laanstructuren / Warande DOEL Verhoging landschappelijk waarden door herstel historische lanen. MAATREGELEN De huidige karakteristiek van het lanenstelsel op het landgoed is ontstaan tijdens de ontginningen van rond 1930 waarbij de onrendabele percelen zijn samengevoegd tot percelen van minimaal 12 hectare. De lanen zorgde voor een goede ontsluiting van de percelen en maakte het landgoed tot een geheel. De lanen dienen ook vandaag de dag nog tot de belangrijkste ontsluitingswegen van het landgoed. De familie Van Puijenbroek is mede opdrachtgever van het Lanenplan dat in 2010 door Eelerwoude is opgesteld. De ‘warande’ op het landgoed is in de 18e eeuw in verval geraakt door het groeiverschil van de verschillende boomsoorten. De schaduwverdragende soorten zijn doorgegroeid en de andere soorten zijn achtergebleven. Door de lanenstructuur van de warande weer te herstellen wordt de warande weer beleefbaar.
De realisatie van het herstel van de lanen en warande is afhankelijk van beschikbare subsidies. FASERING 2012-2021 PARTNERS Het Brabants Landschap. VEREISTE MEDEWERKING Geen medewerking vereist.
8.7 Thema Energie uit biomassa Dat de familie Van Puijenbroek al bezig is met het benutten van niet rendabele houtstromen voor het opwekken van energie blijkt al uit de plannen voor de biomassacentrale nabij Havep ten behoeve van stadsverwarming Goirle. Naar aanleiding van vragen van bewoners is familie Van Puijenbroek ook bereid om initiatieven van bewoners te ondersteunen. Mochten bewoners over willen gaan tot de aanschaf van een eigen verbrandingsinstallatie kan hout uit de omringende bossen worden geleverd als brandstof.
51
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
8.8 Projecten van derden Diverse partijen zien op Landgoed Gorp & Roovert een aantal projecten graag uitgevoerd. Het betreft projecten die niet op de gronden van de familie van Puijenbroek worden uitgevoerd maar wel binnen of nabij het landgoed zijn gesitueerd. - ontwikkeling van een Kempische Landgoederenroute; - ommetjes Goirle (gedeeltelijk over het landgoed); - faunapassage Turnhoutsebaan; - weg bij Natuurpoort (bespreken in intergemeentelijk overleg). Landgoed Gorp & Roovert is bereid om mee te werken aan deze projecten.
8.9 Afgevallen projecten In het kader van de ontwikkeling van de Kempische Landgoederen en voorliggend ontwikkelingsplan zijn door diverse partijen projecten genoemd welke niet in het ontwikkelingsplan zijn opgenomen. De aanleg van nieuwe solitaire bomen, de realisatie van een natuurcorridor van Papschot naar de Rovertse Hei, het beter zichtbaar maken van de beek, het opwaarderen van de natuurwaarden rondom het Bankven, en het open maken van de zone Papschot zijn voor de familie van Puijenbroek op dit moment projecten welke geen prioriteit hebben, dan wel niet wenselijk zijn.
Aanleg nieuwe solitaire bomen De bedoeling was om op open ruimtes, zijnde de akkerbouwgebieden, solitaire bomen te plaatsen. Dit heeft echter dusdanig nadelige effecten voor de landbouw op die gebieden dat hieraan geen medewerking kan worden verleend.
Natuurcorridor Papschot - Rovertsche Heide Dit was een wens vanuit Natura2000. Het ging om een corridor midden door de langgerekte akker bij Papschot van de Rovertse Heide naar Papschotse Heide. Dit heeft zeer nadelige gevolgen voor het akkerbouwgebied. Aangezien het akkerbouwbedrijf één van de belangrijkste economische pijlers van het landgoed is, kan hieraan geen meewerking worden gegeven.
Beek beter zichtbaar maken Het ging om het beter beleefbaar maken van het fraaie beekdal van de Rovertsche Leij op het landgoed. Dit zou echter een enorme investering vragen en zou het huidige karakter grotendeels teniet doen. Nu loopt er reeds een smal (clandestien) wandelpad langs, meer is ter plaatse niet mogelijk. Daarnaast ligt dit ook midden in de natte natuurparel, en ook om die reden is deze ingreep niet gewenst.
Evenementenweide Na overleg met bewoners over de initiële locatie midden op het landgoed bij Gorp (Paradijsakker), is vanwege de te verwachten onrust en verkeersdruk tijdens evenementen eerst besproken om het terrein te verplaatsen naar een akker tegen de natuurpoort aan in de gemeente Goirle. Na sondering bij mogelijke uitbaters van een dergelijk terrein werd duidelijk dat de investeringen om er een aantrekkelijk evenemententerrein van te maken niet terug te verdienen zijn met de mogelijke opbrengsten en al helemaal niet boven de huidige agrarische opbrengsten uit zullen komen. Om deze reden is het voorgestelde project Evenementenweide als nieuwe bestemming komen te vervallen.
52
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Openmaken zone Papschot Het gaat hier om het rooien van deel van de bebossing rond het ven van Papschot om het meer beleefbaar te maken. Dit voorgestelde project is afgevallen omdat het onrecht aandoet aan de huidige situatie en ligt in kwetsbaar gebied (Natura2000, natte natuurparel)
Recreatievijver Bedoeling was om bij de Braacken vijver de mogelijkheid voor waterrecreatie te bieden. Dit is echter niet opportuun gebleken. In het verleden zijn er te veel problemen geweest met clandestien vissen en zwemmen en vandalisme aan het pomphok (tbv fruitkwekerij voor beregening). Daarom is ook dit project komen te vervallen.
53
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
9. Procedure Het voorliggende Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert is een nadere uitwerking van de toekomstvisie en inrichtingsplannen die voor de Kempische Landgoederen zijn opgesteld. Hiervoor wordt verwezen naar “De Kempische Landgoederen: Samen aan Zet!” (Eelerwoude, 2011). Om de plannen uit te kunnen voeren is in de gemeente Hilvarenbeek een aanpassing van het bestemmingsplan nodig. Wij stellen voor om voor de gemeente Hilvarenbeek te komen tot een eigen bestemmingsplan voor Landgoed Gorp & Roovert. Voor het gedeelte van het landgoed dat ligt op grondgebied van de gemeente Goirle is thans geen bestemmingswijziging nodig. Wij stellen voor om bij de volgende herziening van het Bestemmingsplan Buitengebied van de gemeente Goirle te komen tot een eigen bestemmingsplan voor Landgoed Gorp & Roovert. Met de gemeente Hilvarenbeek is besproken hoe de uitkomsten van het ontwikkelingsplan planologisch het beste vertaald kunnen worden, zodat in 2012 gestart kan worden met de uitvoering. Met de gemeente is afgesproken dat het ontwikkelingsplan aan het college van B&W wordt aangeboden en dat het college een inhoudelijk standpunt inneemt. Met de gemeente zijn verschillende opties besproken voor wat betreft de planologische procedure.
Wij stellen de gemeente Hilvarenbeek op basis van het huidige ontwikkelingsplan voor om een eigen bestemmingsplan op te stellen voor Landgoed Gorp & Roovert. Aan de gemeente wordt daarom verzocht om de plannen niet onderdeel uit te laten maken van het herziening van het bestemmingsplan buitengebied. Naast het Bestemmingsplan Landgoed Gorp & Roovert zal ook een anterieure overeenkomst worden opgesteld om te borgen dat de voorgestelde maatregelen worden uitgevoerd, waarbij de gemeente planlogische medewerking verleent aan de in het onderhavige Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert voorgestelde ontwikkelingen als economische dragers voor de instandhouding van het landgoed als grootschalig erfgoedcomplex. Landgoed Gorp & Roovert heeft reeds opdracht verleend voor de uitvoering van een cultuurhistorisch onderzoek van het landgoed. Daarin worden de bestaande cultuurhistorische waarden van het landgoed (gebouwen en landschap) beschreven en geanalyseerd. De stijlkenmerken van het landgoed worden beschreven. Van daar uit zal vanuit cultuurhistorisch gezichtspunt worden beoordeeld waar nieuwbouw en herbestemming mogelijk zijn op basis van artikel 7.8 van de Verordening Ruimte van de Provincie Noord-Brabant. Voor wat betreft de plannen op het grondgebied van de gemeente Goirle wordt voorgesteld om, waar noodzakelijk, af te wijken van het vigerende bestemmingsplan buitengebied.
Dit bestemmingsplan is namelijk recent herzien, waarin bovendien planologisch is geanticipeerd op een aantal nieuwe functies van Landgoed Gorp & Roovert. Zo is voor de bouw van de nieuwe Natuurpoort aan de Turnhoutsebaan reeds vergunning verleend.
54
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
55
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
56
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Bijlagen 1) Overzicht Klankbordgroep Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert 2) Provinciale natuurdoeltypen kaart en ambitiekaart NNP Gorp en Rovert en Papschot 3) Projectenoverzicht Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert 4) Kaartbijlagen
57
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
58
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Bijlage 1: Overzicht leden klankbordgroep Gemeente Goirle Gemeente Hilvarenbeek Provincie Noord-Brabant Waterschap de Dommel Waterschap de Dommel Streekhuis Kempenland Brabants Landschap Bewoners Landgoed Gorp & Roovert Bewoners Landgoed Gorp & Roovert Brabantse Milieufederatie Vereniging Natuur & Milieu Hilvarenbeek eo Vereniging Natuur & Milieu Hilvarenbeek eo B-team Hilvarenbeek B-team Hilvarenbeek B-team Goirle B-team Goirle B-team Goirle Heemkundekring Goropius Becanus Heemkundekring Vyer Heertgangen Goirle Heemkundekring Vyer Heertgangen Goirle Werkgroep Heemkunde Esbeek Werkgroep Heemkunde Esbeek
Joep Horevoorts Mark van Doormaal Elles Aertsen Nynke Heeg Philip Schellens Martien van Bavel Hans Schep Hannie Stappers Anita Peeters Loek Hilgers Jan Neggers Peer Busink Hans Haven Ed van Kordelaar Jan Heesters Victor Retel Helmich Rob van Dijk Kees Naaijkens Bernard Robben Jan van Eijck Jan van Helvoirt Frank Hafkemeijer
Met de Klankbordgroep zijn 2 bijeenkomsten georganiseerd, op 30 september 2011 en op 23 april 2012. Op 7 juni 2012 is met de leden van de natuurorganisaties en heemkundekringen een uitgebreid bezoek gebracht aan de projectlocaties van het Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert.
59
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
Bijlage 2: Provinciale natuurdoeltypen kaart en ambitiekaart NNP Gorp en Rovert en Papschot
60
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
61
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
62
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
BIJLAGE 3 Projectenoverzicht Ontwikkelingsplan Landgoed Gorp & Roovert
63
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
64
24 augustus 2012
ONTWIKKKELINGSPLAN LANDGOED GORP & ROOVERT
BIJLAGE 4 Kaartbeelden Landgoed Gorp & Roovert Luchtfoto Landgoed Gorp & Roovert Topografie Landgoed Gorp & Roovert Grondsoorten Landgoed Gorp & Roovert Bodemtypen landgoed Gorp & Roovert Historische Kaart Landgoed Gorp & Roovert 1900 Ontwikkelingenkaart Landgoed Gorp & Roovert
65