12 Preventie- en handhavingsplan Alcohol en drugs 2025-2028 (3 Bijlage 1 Preventie- en handhavingsplan)

en

ondersteunende

websites

zoals

www.hoepakjijdataan.nl

en

www.helderopvoeden.nl. Vanuit SKIP krijgen jongeren, ouders en docenten voorlichting over middelengebruik en verslaving. Publiekscommunicatie Draagvlak voor (handhaving van) alcoholbeleid is niet vanzelfsprekend onder burgers, ondernemers en andere professionals. Het draagvlak kan groeien als er meer begrip is voor de regels die er zijn rond verkoop en gebruik van alcohol. Dat vraagt kennis over alcohol en over de gevolgen van alcoholmisbruik bij het publiek. Publiekscampagnes lenen zich goed voor het vergroten van kennis en het ondersteunen van de norm dat alcohol er niet vanzelfsprekend bij hoort. Waar mogelijk wordt daarom aangesloten op campagnes als

NIX18, Ik Pas, of Zien drinken doet drinken. Het project SKIP richt zich met

publiekscampagnes op de denormalisering en het minderen van drugsgebruik onder jongeren in de leeftijd 16 tot 27 jaar.

4.4. Verbinding preventie en handhaving Om het effect van afzonderlijke handhavings- of preventieve interventies te versterken worden deze zoveel mogelijk in samenhang ingezet. Daarnaast kiest de gemeente voor het inzetten van op wetenschappelijke inzichten gebaseerde integrale aanpakken. Zie onderstaande tabel voor (de combinatie van) maatregelen en integrale aanpakken die de gemeente inzet om de doelstellingen van dit plan te behalen.

32

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

Maatregelenmatrix De tabel schetst een overzicht van de maatregelen die de gemeente de komende vier jaar per beleidspijler en per setting inzet. 

Toezicht en

Horeca

Handhaving

Regelgeving

Educatie

Integrale aanpak

• Toezicht

• Leeftijdsgrens

• Communicatie

• Aanpak

leeftijdsgrens (met testkopers) • Toezicht

• Verbod op aanwezigheid dronken

doorschenken/

personen en

aanwezigheid

doorschenken

dronken

• Happy hours

personen

beperken

over Alcoholwet

dronkenschap en

en alcoholregels • Nalevings-

doorschenken • NIX 18

communicatie

• Toezicht happy hours • Handhavingsstappenplan Evenementen

• Toezicht leeftijdsgrens (met testkopers) • Toezicht

• Leeftijdsgrens • Verbod op doorschenken • Aanvullende

doorschenken/

eisen t.a.v.

aanwezigheid

ontheffing

dronken

Alcoholwet bij

personen

evenementen

• Handhavingsstappenplan

• Communicatie

• Aanpak

over Alcoholwet

dronkenschap en

en alcoholregels • Nalevings-

doorschenken • Alcoholbeleid op

communicatie

evenementen – leidraad gemeenten • NIX 18 • SKIP •

Convenant Veilige Evenementen

33

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

Toezicht en

Thuis/ouders

Handhaving

Regelgeving

Educatie

Integrale aanpak

• Ouderlijk

• Ouderlijke regels

• Voorlichting aan

• Positief

toezicht op

over NIX18

regels NIX18

ouders over alcohol- en uitgaans-

Jeugdbeleid Hilvarenbeek • NIX 18

opvoeding: regels stellen en handhaven • Communicatie over risico’s van alcohol, opvoedvaardigheden, Alcoholwet en alcoholregels • Cursus Omgaan met pubers • Ouderbijeenkom st Mijn Kind naar het VO (GHObreed) Sport en andere

• Toezicht

paracommerciële

leeftijdsgrens

verstrekkers

(met testkopers) • Toezicht doorschenken • Toezicht

• Leeftijdsgrens • Verbod op aanwezigheid

• Training barvrijwilligers • Nalevings-

• Dronkenschap en doorschenken • Alcoholbeleid in

dronken

communicatie

sportkantines

personen

• Communicatie

• Informatieve

doorschenken

over Alcoholwet

bijeenkomsten

schenktijden

• Schenktijden

en alcoholregels

‘sport en alcohol

• Toezicht sterke

beperken

drank • Handhavingsstappenplan

• Schenken van sterke drank beperken

-18’ voor sportvereniginge n • NIX 18

34

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

Toezicht en

Scholen

Handhaving

Regelgeving

Educatie

Integrale aanpak

• Ondersteuning

• Alcoholvrije

• Scholen

• Helder op School

door boa’s bij

schoolomgeving

informeren over

schoolfeesten

en -activiteiten

belang van

• Check it Out VO

(GHO-breed)

(GHO-breed)

alcoholvrij

• NIX 18

schoolbeleid

• SKIP

(GHO-breed)

(GHO-breed) • Overleg scholen over alcoholvoorlichting aan ouders (GHObreed) • Communicatie over alcoholvrije schoolomgeving (GHO-breed) • Informatie en voorlichting over (risico’s van) middelengebruik en verslaving. Openbare ruimte/Algemeen

• Toezicht bezit

• Verbod aanwezig

alcohol onder de

hebben alcohol

18 jaar

onder de 18 jaar

• Toezicht

• Verbod openbaar

openbaar

dronkenschap

dronkenschap

• Verbod weder-

• Toezicht weder-

verstrekking

verstrekking

• Communicatieplan • Ik Pas campagne • Campagnes rondom NIX18 • Campagnes denormalisering drugsgebruik

• NIX 18 • SKIP • Integraal veiligheidsbeleid GoirleHilvarenbeekOisterwijk • Focusblad Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Hilvarenbeek

35

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

5.

Samenwerking, uitvoering en evaluatie

Bij het tot stand komen van het Preventie- en handhavingsplan zijn verschillende gemeentelijke afdelingen betrokken evenals externe samenwerkingspartners. Hieronder een beschrijving van de organisatiestructuur en de belangrijkste samenwerkingspartners.

5.1. Samenwerking met externe partners De gemeente heeft het Preventie- en handhavingsplan opgesteld in samenspraak met partners. De gemeente heeft een coördinerende en deels uitvoerende rol. Op een integraal dossier als het alcohol- en drugsbeleid is betrokkenheid en samenwerking essentieel voor een goede uitvoering. De volgende externe partners zijn daarbij concreet in beeld. Zij zijn allen gesprekspartner bij de probleemanalyse, evaluatie, planvorming en uitvoering. Daarnaast kunnen zij specifieke rollen hebben, zoals: Politie

Hotspots in kaart brengen, veiligheid tijdens inspecties, jongeren vragen naar ID en eventuele samenwerking met betrekking tot de aanpak van doorschenken vanuit het Wetboek van Strafrecht en openbare dronkenschap (artikel 252 resp. 453).

Ondernemers/

Nalevingsommunicatie, meedenken over ontwikkeling van

verenigingen

systeem ter bevordering van naleving, training personeel/vrijwilligers.

Scholen

Regelmatig overleg over intern schoolbeleid (bij voorkeur met schoolleiders) en over informatievoorziening richting ouders. Dit wordt GHO-breed opgepakt met de VO-scholen in Goirle en Oisterwijk.

Gezondheidsorganisaties

Partners als de GGD, Novadic Kentron, R-Newt, SKIP, Halt

en jongerenwerk

etc kunnen bijdragen aan de probleemanalyse en bij de ontwikkeling en uitvoering van educatieve interventies.

5.2. Organisatie en uitvoering Om uitvoering te geven aan de activiteiten uit dit plan maakt de gemeente met haar samenwerkingspartners jaarlijks uitvoeringsplannen. In de uitvoeringsplannen worden de voornemens geconcretiseerd en voorzien van meetbare doelstellingen en een planning. Om de voortgang van de uitvoering te monitoren en voor het bijstellen van de uitvoeringsplannen, wordt de volgende overlegstructuur opgezet: 36

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

Organisatiestructuur Preventie- en handhavingsplan

Kernteam

Leden

Taken

Vergaderfrequentie

Beleidsambtenaar

Uitvoerings-

2- Maandelijks

Jeugd, handhaving,

plannen maken en

adviseur mentale

de voortgang

gezondheid en

monitoren.

communicatie,

Bespreken

GGD, Novadic

ontwikkelingen.

kentron, BOA, jongerenwerk

5.3. Evaluatie Kritisch evalueren is een belangrijk onderdeel van dit Preventie- en handhavingsplan. Om de kwaliteit van onze aanpak hoog te houden en waar nodig tijdig bij te stellen, gebruikt de gemeente de volgende evaluatiecyclus: •

Elk jaar wordt in overleg met de samenwerkingspartners het uitvoeringsplan geëvalueerd en wordt op basis van deze inzichten een uitvoeringsplan voor het daaropvolgende jaar geschreven. Waar nodig wordt de risicoanalyse herijkt.

•

Elke vier jaar vindt een uitgebreide evaluatie plaats op basis van beschikbaar onderzoek en input van samenwerkingspartners. Hierbij worden de realisatie van activiteiten, effecten van beleid en achterliggende verklaringen op een rij gezet. Op basis hiervan kan vastgesteld worden in hoeverre het beleid de gewenste uitkomsten heeft opgeleverd en op welke punten het beleid bijgesteld dient te worden.

37

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

Literatuur en bronnen Expertisecentrum Alcohol (2020). Dossier Alcohol en jongeren. Utrecht: Trimbosinstituut. Geraadpleegd van expertisecentrumalcohol.nl, 26 november 2020. Babor, T., Caetano, R., Casswell, S., Edwards, G. & Giesbrecht, N. (2010). Alcohol: no ordinary commodity: Research and public policy. Oxford, United Kingdom: Oxford University Press. Bureau Objectief (2017). Nalevingsonderzoek doorschenken gemeente Rotterdam 2017. Nijmegen: Bureau Objectief. Bureau Objectief (2018). Nalevingsonderzoek doorschenken gemeente Utrecht 2018. Nijmegen: Bureau Objectief. Bureau Objectief (2020). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2020. Nijmegen: Bureau Objectief. Bureau Objectief (2022). Handreiking Toezicht Alcoholwet. Geraadpleegd van http://www.handreikingalcoholwet.nl/, februari 2022. Burton, R., Henn, C., Lavoie, D., O'Connor, R., Perkins, C., Sweeney, K., Greaves F., Ferguson B., Beynon C., Belloni A., Musto V, Marsden J. & Sheron, N. (2017). A rapid evidence review of the effectiveness and cost-effectiveness of alcohol control policies: an English perspective. The Lancet, 389(10078), 1558-1580. Bestuurlijk Convenant Veilige Evenementen (2024) Hilvarenbeek Dorsselaer, S. van, Beurs, D. de & Monshouwer, K. (2020). Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2019. Utrecht: Trimbos-instituut.

Dorsselaer, S. van, Tuithof M & Monshouwer, K. (2016). Factsheet Peilstationsonderzoek. Ouders 2015. Ouders over het gebruik van tabak, alcohol, cannabis en internet door jongeren. Utrecht: Trimbos-instituut. Engels, R., Kleinjan, M. & Otten, R. (2013) De rol van ouders bij alcoholgebruik van adolescenten: Stand van zaken. Nijmegen: Behavioural Science Institute Radboud Universiteit Nijmegen Focusblad Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 Gemeente Hilvarenbeek Gezondheidsraad (2015). Richtlijnen goede voeding 2015. ’s-Gravenhage: Gezondheidsraad 24, 1–95. Holder, H. D. (1998). International research monographs in the addictions. Alcohol and the community: A systems approach to prevention. New York, NY, US: Cambridge University Press. Integraal veiligheidsbeleid Goirle- Hilvarenbeek- Oisterwijk 2023-2026 Nationaal Preventieakkoord (2018). Nationaal Preventieakkoord. Naar een gezonder Nederland. ’s-Gravenhage: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Paternotte, M. & Prooij, F. (2019). Doelgroeponderzoek Plattelandsjongeren. Kwalitatief onderzoek naar alcoholgebruik onder plattelandsjongeren. Amsterdam: Mare. 38

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

Meier , P. et al. (2008). The independent review of the effects of alcohol pricing and promotion. Summary of Evidence to Accompany Report on Phase 1: Systematic Reviews. United Kingdom: School of Health and Related Research, University of Sheffield, UK Monshouwer, K. Miltenburg, C. van, Beek, R. van, Hollander, W. den, Schouten, F. Goor, M. van, ., & Laar M.W. van (2021). Het grote uitgaansonderzoek 2020. Uitgaanspatronen, middelengebruik gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Utrecht: Trimbos-instituut. Nijkamp. L., Smeets, L., Greeff, J. de, Scholten, K. & Voorham, L. (2020). Dronkenschap en doorschenken. De impact en aanpak van dronkenschap en doorschenken in het uitgaansleven. Factsheet. Utrecht: Trimbos-instituut. Onrust, S., Otten, R., Lammers, J. & Smit, F. (2016). School-based programmes to reduce and prevent substance use in different age groups: What works for whom? Systematic review and meta-regression analysis. Clinical Psychology Review, 44, 45-59.

heeft opmaak toegepast: Nederlands (standaard)

Preventie-en handhavingsplan alcohol en drugs 2024-2027 Gemeente Duiven en Westervoort. Reynolds, R.I. (2003). Building confidence in our communities. London: London Drug

heeft opmaak toegepast: Engels (Verenigde Staten)

Policy Forum. Rombouts, M., Dorsselaer, S. van, Scheffers, T., Tuithof, M., Kleinjan, M. & Monshouwer, K. (2020a). Jeugd en riskant gedrag 2019. Kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut. Rombouts, M., Visser, D., Onrust, S., Tuithof, M., Scheffers-Van Schayck, T., Simon, J., & Monshouwer, K. (2020b). Preventie en gebruik van tabak, alcohol, cannabis en andere middelen onder jongeren met een licht verstandelijke beperking in het cluster 3onderwijs. Kerngegevens uit het EXPLOREonderzoek 2019. Utrecht: Trimbos-instituut. Smeets, L., Monshouwer, K. & Greeff, J de. (2019). De IJslandse aanpak van middelengebruik onder jongeren Een verkenning van de wetenschappelijke literatuur. Utrecht: Trimbos-instituut Smit. K., Monshouwer. K., Leeuwen, L. van, & Voogt, C. (2020) – Zien drinken doet drinken. De invloed van de zichtbaarheid van alcohol in de sociale omgeving op kennis, opvattingen en gebruik van alcohol door jongeren. Literatuuroverzicht. Utrecht: Trimbosinstituut. Nationale Drug Monitor, editie 2022. Alcohol 11.2.2 Demografische kenmerken algemene bevolking - Nationale Drug Monitor. https://www.nationaledrugmonitor.nl/alcoholdemografische-kenmerken-algemene-bevolking/. Geraadpleegd op: 15 februari 2022. Trimbos-instituut, Utrecht & WODC, Den Haag Van der Vorst, H., Engels, R.C.M.E., Meeus, W., & Dekovic, M. (2006).

Parental attachment, parental control, and early development of alcohol use: A Longitudinal Study. Psychology of Addictive Behaviors , Vol. 20, No. 2, 107–116 39

Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Hilvarenbeek

Wagenaar, A.C., Toomey, T.L. & Erickson, D.J. (2005). Complying with the minimum drinking age: effects of enforcement and training interventions. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 29, 2, 255-262

40