12 bp Emmerseweg 16 (7 bijlage Toelichting)

BESTEMMINGSPLAN Gemeente Hilvarenbeek Emmerseweg 16, Haghorst

DOCUMENTNUMMER: HILHAG016 DATUM: 10 augustus 2023 STATUS: VASTGESTELD

Pagina 1 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Bestemmingsplan Gemeente Hilvarenbeek Emmerseweg 16, Haghorst Inhoud 1. Toelichting 2. Regels 3. Verbeelding

status: VASTGESTELD

auteur:

Van Doormaal Advies B.V. Meiraap 2B 5087 CS Diessen T: 013-2221401 E: info@vandoormaaladvies.nl

Pagina 2 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Toelichting

Pagina 3 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Inhoud 1 INLEIDING ............................................................................................................................................. 7 1.1 Aanleiding en doel.......................................................................................................................... 7 1.2 Ligging en begrenzing plangebied .................................................................................................. 7 1.3 Leeswijzer ....................................................................................................................................... 8 2 PLANBESCHRIJVING .............................................................................................................................. 9 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied ............................................................................. 9 2.2 Beschrijving huidige situatie ........................................................................................................ 10 2.3 Beschrijving beoogde situatie ...................................................................................................... 13 2.3.1 Landschappelijke inpassing....................................................................................................

14 2.3.2 Beeldkwaliteitsplan................................................................................................................ 14 2.4 Parkeren ....................................................................................................................................... 15 2.5 Verkeer ......................................................................................................................................... 15 3 BELEIDSKADER .................................................................................................................................... 16 3.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 16 3.2 Rijksbeleid .................................................................................................................................... 16 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) ..................................................................... 16 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) ......... 17 3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) ..................................................

18 3.3 Provinciaal beleid ......................................................................................................................... 18 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant ............................................................................................. 18 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant .................................................................... 19 3.3.3 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (artikel 3.5) ................................................. 21 3.3.4 Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6) ................................................................................... 21 3.3.5 Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) .................................................................. 21 3.3.6 Meerwaardecreatie (artikel 3.8) ............................................................................................ 22 3.3.7 Kwaliteitsverbetering landschap (artikel 3.9) ........................................................................ 22 3.3.8 Ruimte-voor-ruimte (artikel 3.79) ......................................................................................... 23 3.3.9 Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit (artikel 3.78) ....................................................

28 3.3.10 Conclusie .............................................................................................................................. 28 3.4 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................................... 28 3.4.1 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010 ......................................................................................... 28 3.4.2 Structuurvisie Buitengebied, 2014......................................................................................... 29 3.4.3 Visie Ruimte voor Ruimte, 2011 ............................................................................................ 30 Pagina 4 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

3.4.4 Bestemmingsplan Buitengebied, 2014 .................................................................................. 31 3.4.5 Wijziging naar Wonen (art. 3.6.9) .......................................................................................... 32 4 PLANOLOGISCH RELEVANTE (MILIEU)ASPECTEN ............................................................................... 35 4.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 35 4.2 Bodem .......................................................................................................................................... 35 4.3 Waterhuishouding........................................................................................................................ 36 4.4 Cultuurhistorie ............................................................................................................................. 40 4.5 Archeologie .................................................................................................................................. 43 4.6 Natuur ..........................................................................................................................................

45 4.6.1 Relevante emissies................................................................................................................. 45 4.7 Flora en fauna .............................................................................................................................. 46 4.8 Wegverkeerslawaai ...................................................................................................................... 47 4.9 Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................................ 48 4.9.1 Beoordeling gebied ................................................................................................................ 48 4.9.2 Algemeen ............................................................................................................................... 48 4.9.3 Ontwikkelingsmogelijkheden en hinder van omliggende bedrijven ..................................... 49 4.9.4 Afstand tot Emmerseweg 11 in relatie tot geluid .................................................................. 50 4.9.5 Afstand tot Emmerseweg 9A ................................................................................................. 52 4.9.6 Conclusie ................................................................................................................................

53 4.10 Geurhinder en veehouderijen .................................................................................................... 53 4.10.1 Geurgevoelige objecten ....................................................................................................... 53 4.10.2 Beoordeling ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven met dieren waarvoor een geuremissiefactor is vastgesteld..................................................................................................... 53 4.10.3 Beoordeling ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven met vee waarvoor geen geuremissiefactor is vastgesteld..................................................................................................... 55 4.10.4 Uitgangspunten woon- en leefklimaat planlocatie.............................................................. 55 4.10.5 Voorgrondbelasting Emmerseweg 11 ................................................................................. 58 4.10.6 Voorgrondbelasting Emmerseweg 9A ................................................................................. 59 4.10.7 Achtergrondbelasting .......................................................................................................... 60 4.10.8 Discussie en afweging woon- en leefklimaat planlocatie ....................................................

61 4.10.9 Conclusie .............................................................................................................................. 61 4.11 Volksgezondheid (Endotoxinen en geitenhouderijen)............................................................... 61 4.11.1 Endotoxinen (varkens- en pluimveehouderijen) ................................................................. 62 4.11.2 Geitenhouderijen ................................................................................................................. 62 4.12 Externe veiligheid ....................................................................................................................... 63 Pagina 5 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

4.13 Luchtkwaliteit ............................................................................................................................. 65 4.14 Kabels en leidingen .................................................................................................................... 68 4.15 Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ......................................................... 68 5 JURIDISCHE PLANTOELICHTING .......................................................................................................... 71 5.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 71 5.2 Opbouw bestemmingsplan .......................................................................................................... 71 6 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................... 72 6.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 72 6.2 Economische uitvoerbaarheid ..................................................................................................... 72 7 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ...........................................................................................

73 7.1 Vooroverleg .................................................................................................................................. 73 7.2 Omgevingsdialoog ........................................................................................................................ 73 7.3 Zienswijzen ................................................................................................................................... 73 BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 74 Bijlage 1 Landschappelijk inpassingsplan woonboerderij .................................................................. 74 Bijlage 2 Landschappelijk inpassingsplan ruimte-voor-ruimte- en voormalige bedrijfswoning ........ 74 Bijlage 3 Beeldkwaliteitsplan ............................................................................................................. 74 Bijlage 4 LIR-berekening gemeente Hilvarenbeek ............................................................................. 74 Bijlage 5 Redegevende omschrijving met waardestelling woonboerderij......................................... 74 Bijlage 6 Rapportage Quickscan Flora en Fauna ................................................................................

74 Bijlage 7 Geluidsonderzoek wegverkeerslawaai ................................................................................ 74 Bijlage 8 Broninput geurberekening achtergrondbelasting ............................................................... 74 Bijlage 9 AERIUS verschilberekening .................................................................................................. 74 Bijlage 10 Advies monumentencommissie ........................................................................................ 74 Bijlage 11 Ontwikkelingsrichting landelijk gebied.............................................................................. 74 Bijlage 12 Toetsingsformulier bouwtitels .......................................................................................... 74 Bijlage 13 bouwtitel regulier voor 0,26 deel vanuit de ORR .............................................................. 74 Bijlage 14 maatwerktitel beeldbepalende boerderij ORR ................................................................. 74 Bijlage 15 Beoogde beeldkwaliteit boerderij ..................................................................................... 74 Bijlage 16 Verzoek tot intrekken omgevingsvergunning milieu voor houden van vee .....................

74 Bijlage 17 Gemeentebreed stikstofonderzoek................................................................................... 74 Bijlage 18 Nota beantwoording zienswijze ........................................................................................ 74 Bijlage 19 Nota ambtshalve wijzigingen ............................................................................................ 74

Pagina 6 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel Initiatiefnemer heeft op locatie van oudsher een gemengd agrarisch bedrijf, welke zich in de laatste decennia heeft gespecialiseerd in het opfokken van (biologische) leghennen. De gemeente Hilvarenbeek heeft principemedewerking verleend voor een planologische procedure ten behoeve van het beëindigen van de intensieve veehouderij, het herbestemmen van het beeldbepalende boerderijgebouw naar burgerwoning en het realiseren van 3 ruimte-voor-ruimtekavels binnen de contouren van de voormalige stallen. Om dit mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Middels onderliggend bestemmingsplan worden deze veranderingen planologisch-juridisch gewaarborgd. 1.2 Ligging en begrenzing plangebied De planlocatie is gelegen in de bebouwingsconcentratie ‘Emmerseweg’ in Haghorst in de gemeente Hilvarenbeek. Het dichtstbijzijnde deel van de bebouwde kom van Haghorst is gelegen op ca. 800 meter, de kern van Diessen op ca. 1.500 meter. Het plangebied is kadastraal bekend als gemeente Hilvarenbeek, sectie N, nummer: 1583 en 1585. De locatie is gelegen aan de Emmerseweg en wordt door deze weg aan de noordwestzijde begrensd. Op In onderstaande afbeelding is globaal het plangebied weergeven.

Afbeelding 1 grens planlocatie

Pagina 7 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

1.3 Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 van deze toelichting ingegaan op de huidige en beoogde situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 bevat een toetsing aan de geldende beleidskaders, waarbij wordt getoetst aan zowel nationaal, provinciaal als gemeentelijk beleid. Hoofdstuk 4 bevat een verantwoording over de wijze waarop rekening is gehouden met de milieuplanologische uitvoeringsaspecten alsmede met de in het plangebied en omgeving voorkomende waarden. Hoofdstuk 5 bevat een beschrijving van de juridische planopzet. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid.

Pagina 8 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

2 PLANBESCHRIJVING 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied De directe omgeving van het plangebied wordt gekenmerkt door met name agrarische functies en bedrijven. De meest nabij gelegen woning (voormalige agrarische bedrijfswoning) is gelegen op een afstand van ca. 40 meter. Op verdere afstand is een manege gelegen, zoals zichtbaar in onderstaande afbeelding. Ten oosten van de planlocatie bevindt zich het Natuur Netwerk Brabant.

wonen

Agrarisch: iv

Wonen (voormalige agrarische bedrijfswoning)

Agrarisch: iv

Bos Agrarisch: iv

loonwerkbedrijf

Afbeelding 2 Kaart met weergave plangebied en omgeving met aanwezige functies. (Bron: ruimtelijkeplannen.nl, 2021)

Pagina 9 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

2.2 Beschrijving huidige situatie In de huidige situatie is het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ (vastgesteld 13-3-2014) het bestemmingsplan ‘Buitengebied Hilvarenbeek 2014, reparatieplan’ (vastgesteld 7-3-2018) en het bestemmingsplan ‘Parapluplan Parkeren Hilvarenbeek 2018 (vastgesteld 8-11-2018) van toepassing. De planlocatie valt in het bestemmingsplan “Buitengebied” onder de bestemming ‘Agrarisch’ met een functieaanduiding: ‘intensieve veehouderij’. De locatie heeft een bouwvlak van 14.000 m². Op locatie is momenteel bedrijfsbebouwing aanwezig in de vorm van een bedrijfswoning, werktuigenberging in het oude boerderijpand, werkplaats en twee kippenstallen. De bedrijfsbebouwing is voorzien van asbest. Tevens is erfverharding aanwezig en is een bouwvergunning en milieuvergunning verleend in 2015 voor een nieuw te bouwen kippenstal, welke momenteel nog niet is gebouwd, en waarvan de wens ook niet is om deze nog te gaan bouwen indien onderhavig bestemmingsplan wordt vastgesteld. Per inventarisatie is bepaald dat (behoudens het boerderijpand en bedrijfswoning met bijgebouw) binnen de planlocatie 2.930,91 m² aan bedrijfsbebouwing aanwezig is.

Afbeelding 3 Bestaande situatie

Pagina 10 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Bedrijfswoning

Boerderijgebouw (woon- en staldeel)

Bedrijfsbebouwing

Afbeelding 4 Indeling planlocatie

Pagina 11 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Voorgevel- en zijgevel boerderij

Afbeelding 5 Achterzijdes bestaande stallen

Pagina 12 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

2.3 Beschrijving beoogde situatie Initiatiefnemer is voornemens om de intensieve veehouderij te beëindigen en volledig te saneren. Hierbij wordt circa 2.930 m² aan bedrijfsbebouwing gesloopt. Ter plaatse van de gesloopte stallen worden drie ruimte-voor-ruimtekavels gerealiseerd. Het beeldbepalende boerderijpand wordt herbouwd en krijgt woonbestemming. De voormalige bedrijfswoning wordt omgezet naar een reguliere burgerwoning. De planlocatie wordt landschappelijk ingepast door het aanbrengen van erfbeplanting rondom de woonboerderij welke de cultuurhistorische ensemblewaarde versterkt. De ruimte-voor-ruimtekavels en de voormalige bedrijfswoning worden ingepast met hoofdzakelijk kleine bosje (boomgroepen) in een landschappelijke strook van 3.000 m² die de laanbeplanting ter hoogte van de Emmerseweg versterkt en een eigentijdse relatie leggen met het achterliggende bosgebied ’t Stuk.

Afbeelding 6 beoogde herbouw van bestaand boerderijpand

Bij de bestaande woning op Emmerseweg 16 wordt een bijgebouw gerealiseerd dat qua oppervlakte en gebruik geschikt is voor een kleinschalige agrarische nevenfunctie, ondergeschikt aan de woonfunctie. Deze nevenfunctie is noodzakelijk voor het onderhoud van het agrarische huiskavel dat behouden blijft.

Pagina 13 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

2.3.1 Landschappelijke inpassing Een totale weergave van de beoogde situatie is hieronder weergeven alsmede in het landschappelijk inpassingsplan in de bijlage.

Afbeelding 7 Beoogde landschappelijke inpassing

2.3.2 Beeldkwaliteitsplan Voor de nieuw te realiseren woningen op de ruimte-voor-ruimtekavels is een beeldkwaliteitsplan (hierna BKP) opgesteld. Het BKP is toegevoegd als bijlage. In het BKP wordt met name gestreefd naar een eenvoudige en doelmatige inrichting en uitstraling passend bij de jonge zandontginningen.

Pagina 14 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

2.4 Parkeren Toetsingskader Met de inwerkingtreding van de “Reparatiewet BZK” op 29 november 2014 is het verplicht om het parkeren te reguleren middels de bestemmingsregeling. In de bestemmingsregeling kan worden opgenomen dat bij aanvraag om omgevingsvergunning (voor het bouwen en / of afwijken) dient te worden aangetoond dat wordt voldaan aan de van toepassing zijnde parkeernormen. In het kader van ‘een goede ruimtelijke ordening’ dient echter al bij vaststelling van een bestemmingsplan inzichtelijk te worden gemaakt dat redelijkerwijs in de aldus benodigde parkeerplaatsen feitelijk duurzaam kan worden voorzien (ECLI:NL:RVS:2017:1036, r.o. 5.3). Het aantal benodigde parkeerplaatsen wordt bepaald door het geldende parkeerbeleid. Beoordeling Voor het bepalen van de nodige parkeerplaatsen wordt in het bestemmingsplan ‘Parapluplan parkeren Hilvarenbeek 2018’ door de gemeente Hilvarenbeek verwezen naar het ‘Parkeerbeleidsplan Hilvarenbeek 2015 - 2020’. De parkeernormen in het parkeerbeleidsplan vinden zo veel als mogelijk aansluiting bij de parkeernormen zoals die gesteld zijn in de destijds geldende publicaties van het CROW. Voor een vrijstaande woning in het buitengebied geldt een minimale parkeernorm van 2 en een maximale parkeernorm van 2,8. Uitgaande van de maximale parkeernorm is zijn per woning afgerond drie parkeerplaatsen noodzakelijk.

Dit betekent dat er in totaal 15 parkeerplaatsen benodigd zijn. Het plangebied per woning is voldoende groot om te voorzien in drie parkeerplaatsen. Conclusie Door het planvoornemen neemt de parkeerbehoefte toe. Het plangebied per woning is echter van voldoende grootte om te voorzien in de benodigde parkeerbehoefte. Het aspect ‘parkeren’ staat het planvoornemen niet in de weg. 2.5 Verkeer In het kader van een ‘goede ruimtelijke ordening’ moet sprake zijn van een goede verkeersafwikkeling en mag door het planvoornemen geen gevaarlijke verkeerssituatie ontstaan. Beoordeling De planlocatie biedt voldoende ruimte om parkeren op eigen erf te faciliteren, hierin zal ook in de beoogde situatie voldoende ruimte voor blijven bestaand gezien de grootte van de woonvlakken. Auto’s van bewoners kunnen gezien de ruime opzet van de kavels ook keren op eigen erf. Per vrijstaande woning dient uitgegaan te worden van 8 verkeersbewegingen. De locatie is goed ontsloten aan de Emmerseweg. Daarbij is de planlocatie aan de zuidzijde van Haghorst gesitueerd, wat inhoudt dat ontsluiting naar de omliggende kernen niet door Haghorst plaatsvindt. Conclusie Door het planvoornemen verandert de verkeerssituatie van de planlocatie. De verandering is echter niet van zodanige aard dat deze nadelig van invloed is op de verkeersafwikkeling of verkeersveiligheid rondom de planlocatie.

Het aspect ‘verkeer’ staat het planvoornemen niet in de weg.

Pagina 15 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

3 BELEIDSKADER 3.1 Inleiding De beleidscontext voor het plangebied wordt gevormd door landelijke, provinciale, en gemeentelijke beleidsrapportages. In dit hoofdstuk is het relevante beleid samengevat en wordt het initiatief hieraan getoetst. 3.2 Rijksbeleid 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) Toetsingskader Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van kracht geworden. Deze structuurvisie vormt de uitwerking van de ambities van het Rijk, op basis van haar verantwoordelijkheden, in Rijksdoelen en daarmee samenhangende nationale belangen op het gebied van een samenhangend ruimtelijk en mobiliteitsbeleid. Het Rijk heeft tot doel Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken in een periode van economische conjunctuurschommelingen, klimaatverandering en toenemende regionale verschillen. Aanleiding voor het vaststellen van de visie is de constatering dat het voorheen geldende ruimtelijke Rijksbeleid onvoldoende bijdroeg aan het behalen van deze doelen, onder meer door het veroorzaken van bestuurlijke drukte, ingewikkelde regelgeving en een te sectorale blik op vraagstukken. Om dit te keren brengt het Rijk de ruimtelijke ordening zo dicht mogelijk bij diegene die het aangaat en laat het meer over aan gemeenten en provincies.

Het Rijk onderscheidt thans nog dertien nationale belangen; uitsluitend op basis van deze belangen intervenieert het Rijk in de ruimtelijke ordening. Een groot deel van deze belangen leidt tot het reserveren van ruimte voor functies. Dit betreft dan bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor waterberging, militaire activiteiten en de uitbreiding van het hoofdwegennet. Deze belangen zijn vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Eén van de belangen die niet leidt tot een ruimtereservering is het belang van een 'zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten'. In het kader van dit belang heeft het Rijk besloten om, ten behoeve van het verminderen van de bestuurlijke drukte en het neerleggen van verantwoordelijkheden bij decentrale overheden, de verstedelijkingsstrategie te wijzigen. Dit houdt in dat het bundelingsbeleid, verdichtingsbeleid, locatiebeleid voor bedrijven en voorzieningen, beleid voor basiskwaliteit, stedelijke netwerken, nationale landschappen en rijksbufferzones is afgeschaft en dat daar slechts één beleidslijn voor terug komt: de 'ladder voor duurzame verstedelijking'.

Deze 'ladder' heeft tot doel het principe van vraaggericht programmeren en het principe van zorgvuldig ruimtegebruik bindend voor te schrijven bij de afwegingen van gemeenten en provincies. Dit belang is als procesvereiste vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Grondgedachte van de 'ladder' is dat een activiteit op meerdere locaties zou kunnen plaatsvinden en dat vervolgens de planologisch meest juiste locatie gekozen moet worden. Dat gaat uit van de activiteit. Hiermee wordt beoogd om de voorheen bestaande praktijk, waarbij in veel gevallen een bestemming wordt gezocht voor een bepaalde locatie (bv. herbestemmen van een voormalige vuilstortplaats), om te vormen. Beoordeling Onderhavige ontwikkeling is als relatief kleinschalig aan te merken, waardoor geen van de onderwerpen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van directe toepassing is op de ontwikkeling. Enkel een efficiënt gebruik van de ruimte en een zorgvuldige afweging bij een ruimtelijk Pagina 16 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

besluit, is wel van toepassing op het onderhavige initiatief. Het beleid van het Rijk hieromtrent wordt geëffectueerd door het Barro en het Rarro en de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’. Toetsing aan deze instrumenten komt in navolgende paragrafen aan bod. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling niet in strijd is met de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) Toetsingskader Het Rijk heeft in de hiervoor genoemde SVIR vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet. De SVIR bepaalt welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op provinciaal en gemeentelijk niveau. Ten aanzien daarvan is een borging door middel van normstelling, gebaseerd op de Wet ruimtelijke ordening, gewenst. Die uitspraken onderscheiden zich in die zin dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd om de inhoud daarvan te laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming. Zij zijn dus concreet normstellend bedoeld en worden geacht direct of indirect door te werken tot op het niveau van de lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmings- en wijzigingsplannen.

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Op 30 december 2011 is het Barro in werking getreden met daarin een regeling voor een beperkt aantal onderwerpen. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met regels voor de andere beleidskaders uit de SVIR en tevens uit het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Een aantal onderwerpen is geregeld in de bij het Barro behorende Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Beoordeling Op 1 juli 2016 is een wijziging van het Rarro (periodieke actualisatie en herstel van enkele gebreken, 6e wijziging) in werking getreden. Volgens de kaarten behorende bij het Rarro is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied van het radarstation op de locatie Herwijnen. In een gebied rondom dit radarstation moet rekening worden gehouden met de functionele bruikbaarheid daarvan. Rondom het radarstation mogen geen bestemmingen opgenomen worden die het oprichten van bouwwerken mogelijk maken die door hun hoogte onaanvaardbare gevolgen kunnen hebben voor de werking van de radar.

In onderhavig radarverstoringsgebied is de maximale hoogte van windturbines gesteld op 90 meter ten opzichte van NAP. In het onderhavige plan wordt geen nieuwe bebouwing mogelijk gemaakt boven de ter plaatse geldende maximale hoogtemaat en er wordt ook geen planologisch kader geboden voor het oprichten van windturbines. Het initiatief heeft daarmee geen gevolgen voor het radarstation. Tevens is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied behorende bij het radarstation Woensdrecht. Hiervoor geldt een maximale bouwhoogte van 113 meter voor bouwwerken ten opzichte van NAP. Ook dergelijke bouwhoogtes zijn in het plan niet aan de orde. Voor het overige zijn er ten aanzien van het onderhavige plangebied geen regels uit het Barro en het Rarro van toepassing, aangezien er bij de onderhavige ontwikkeling geen nationale belangen of nationaal aangewezen gebieden zijn gemoeid. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling passend is binnen de regels zoals gesteld in het Barro en de Rarro.

Pagina 17 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) Toetsingskader De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ is opgenomen in artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), en in haar huidige vorm op 1 juli 2017 in werking getreden. Dit motiveringsvereiste is gericht op zorgvuldig ruimtegebruik en houdt in dat in de toelichting bij een bestemmingsplan dat ‘een nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Een stedelijke ontwikkeling is daarbij in het Bro gedefinieerd als ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Onder andere stedelijke voorzieningen wordt het volgende verstaan: onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Beoordeling In onderhavige situatie is er sprake van het slopen van agrarische bedrijfsbebouwing met als tegenprestatie het realiseren van drie ruimte-voor-ruimte woningen en het herbestemmen van de bedrijfswoning en het boerderijgebouw naar burgerwoningen.

In totaal worden 4 nieuwe woningen gerealiseerd en wordt een bedrijfswoning omgezet naar burgerwoning. Het planinitiatief ziet toe op de sloop van verspreid liggende bedrijfsbebouwing en overtollige verharding. Ten opzichte van de huidige situatie zal het te bebouwen oppervlak afnemen. Het bouwvlak wordt immers verkleind, verharding verwijderd en een maximale oppervlakte aan bebouwing wordt opgenomen in het bestemmingsplan. Ten aanzien van de realisatie van de woningen blijkt uit jurisprudentie dat de realisatie van 4 woningen (AbRvS 27 augustus 2014, nr. 201311233/1/R4) of 6 woningen, waarvan 3 rechtstreeks bestemd en 3 eerst na toepassing van een wijzigingsbevoegdheid (Vz AbRvS 4 juni 2014, nr. 201401129/1/R4), niet zijn aan te merken als een stedelijke ontwikkeling. Conclusie Geconcludeerd wordt dan ook dat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling en daardoor de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is op deze ontwikkeling. 3.3 Provinciaal beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant Toetsingskader In de Omgevingsvisie Noord-Brabant schetst de provincie een wensbeeld van de fysieke leefomgeving in 2050. De analyse van de huidige kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de trends en ontwikkelingen die hierop van invloed zijn, laten zien dat nieuw beleid en stevige inspanningen van de provincie nodig zijn om de ambities te bereiken.

In de omgevingsvisie zijn vijf opgaven geformuleerd, waarvoor de provincie doelen heeft gesteld. Om die ambities te bereiken schetst de omgevingsvisie de eerste contouren van het voorgenomen beleid. Dit beleid wordt verder uitgewerkt met concrete maatregelen De volgende vijf opgaven zijn opgenomen in de Brabantse omgevingsvisie: • Basisopgave, werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant • Werken aan de slimme netwerkstad • Werken aan een concurrerende, duurzame economie Pagina 18 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Voor de opgaven zijn doelen gesteld en is aangegeven welke stappen de provincie wil zetten om deze doelen te bereiken. Met een fictieve dronevlucht beschrijft de visie de beoogde situatie in 2050, waarvan hieronder een citaat is opgenomen. “Boven Midden-Brabant zien we een drukte van jewelste. Maar zelfrijdende voertuigen en elektrische fietsen veroorzaken geen files of opstoppingen. Aan de rand van de steden zijn overstapfaciliteiten zodat mensen snel toegang hebben tot de stad. Of het Van Gogh-park, waar aan de rand van Tilburg nog steeds het grootste stuifduinengebied van Europa te vinden is. Tilburg met zijn kennisinstituten en innovatieve maakindustrie vlak bij het Van Goghpark voor natuur en leisure, het is een prachtige combinatie die Brabant mede top-vestigingslocatie maakt. Het landschap kent hoge cultuurhistorische waarden en bewoners recreëren er maar wat graag. Karakteristieke Brabantse beken stromen door de dorpen en steden, door kleinschalige landbouwgebieden en landgoederen. De natuur is rijker geworden, dankzij kronkelende beken die de ruimte hebben gekregen zodat waterbeheerders ook bij extreem weer de juiste hoeveelheid water kunnen aanbieden of afvoeren. Historische kastelen, kloosters, kerken, boerderijen en industrieel erfgoed hebben een nieuwe recreatieve- of woonwerkfunctie.

Hierdoor blijft onze geschiedenis concreet tastbaar en blijven de verhalen van onze voorouders springlevend.” Citaat uit Omgevingsvisie Noord-Brabant Beoordeling Onderhavige ontwikkeling ziet toe op de sanering van een agrarisch bedrijf en de ontwikkeling van woningen. Door het wegnemen van het agrarisch bedrijf verbetert het woon- en leefklimaat in de omgeving aanzienlijk. De uitstoot van stikstof op het naastgelegen bosgebied wordt weggenomen en door het herbestemmen van het boerderijgebouw blijft onze geschiedenis concreet tastbaar en blijven de verhalen van onze voorouders springlevend. Daarbij wordt het geheel landsschappelijk ingepast, wat bijdraagt aan een groener en gevarieerder landschap. 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Toetsingskader In de Verordening worden regels gesteld waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De regels in de verordening gelden voor gemeenten en niet rechtstreeks voor burgers. De verordening bevat regels voor: • • • • • • • • •

Regionaal perspectief voor wonen en werken; Ruimte-voor-ruimteregeling; Groene hoofdstructuur-natuur en Ecologische hoofdstructuur; Bescherming tegen wateroverlast en overstromingen; Grond- en oppervlaktewatersysteem; Land- en tuinbouw; Water; Cultuurhistorie; Agrarisch gebied.

Op 25 oktober 2019 hebben Provinciale Staten de Interim omgevingsverordening vastgesteld. De Interim omgevingsverordening is op 5 november 2019 in werking getreden.

Pagina 19 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Provincies zijn verplicht om een omgevingsverordening te hebben voordat de Omgevingswet per 2023 ingaat. Met de Interim omgevingsverordening zet de provincie Noord-Brabant een 1e stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening voegt bestaande regels uit 6 verordeningen samen. De regels zijn eenvoudiger opgeschreven en omgezet naar een nieuw digitaal systeem, met een meer gebruiksvriendelijke opbouw. Met de Interim omgevingsverordening zet de provincie ook een 1e stap om de regels beter te laten aansluiten bij de werkwijze van de Brabantse Omgevingsvisie en de Omgevingswet. De Interim omgevingsverordening zorgt ervoor dat de provincie en partijen waar ze mee samenwerkt ervaring kunnen opdoen met die nieuwe werkwijze. Waarbij er meer ruimte is om goede initiatieven van inwoners, ondernemers en andere overheden te ondersteunen en maatwerk toe te passen. De Interim omgevingsverordening is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie. In principe zijn de huidige regels gehandhaafd met het huidige beschermingsniveau. De Verordening ruimte Noord-Brabant bevat zowel algemene regels (o.a. over de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit) als gebiedsgerichte regels.

Bij de gebiedsgerichte regels is vervolgens een onderscheid gemaakt naar ‘structuren’ (basisregels) en ‘aanduidingen’ (aanvullende of afwijkende regels ten opzichte van de basisregels of andere aanduidingen). De ontwikkelingsmogelijkheden voor locaties worden met name bepaald door de ligging van de locatie binnen de eerder genoemde structuren en aanduidingen. Beoordeling Op basis van de plankaart van de Verordening is het plangebied gelegen binnen de volgende aanduidingen:

Afbeelding 8 uitsnede Iov

Pagina 20 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Voor de voorgenomen ontwikkeling zijn er meerdere sporen die gevolgd moeten worden in het kader van toetsing aan de Interim omgevingsverordening. Ten eerste moet voldaan worden aan de ‘basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies’ (paragraaf 3.1.2 van de Omgevingsverordening). Hieronder valt artikel 3.5 ‘Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit’, die op zijn beurt weer wordt opgedeeld in: a. zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6); b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering(artikel 3.7); c. meerwaardecreatie (artikel 3.8). Ook dient sprake te zijn van ‘kwaliteitsverbetering van het landschap’ (artikel 3.9). Voor de ontwikkeling van de ruimte-voor-ruimte woningen moet getoetst worden aan artikel 3.80 ‘ruimte-voor-ruimte’. Voor het omzetten van het boerderijgebouw en de bedrijfswoning naar een burgerwoning moet worden getoetst aan artikel 3.69 ‘afwijkende regels wonen’. Wegens de toekenning van de aanduiding ‘stalderingsgebied’ en ‘rechtstreeks werkende regels: landbouw’ gelden er beperkingen aan de ontwikkelingsmogelijkheden van de (intensieve) veehouderij en mestbewerkingsactiviteiten. Daar het initiatief hier echter geen betrekking op heeft kan en wordt toetsing aan deze aanduiding buiten beschouwing gelaten.

3.3.3 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (artikel 3.5) In artikel 3.5 is opgenomen dat voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik (art. 3.6); b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering (art. 3.7); c. meerwaardecreatie (art. 3.8). Navolgend worden deze aspecten van het plan verder onderbouwd. 3.3.4 Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6) Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat er in beginsel sprake dient te zijn van een bestaand bouwperceel en dat uitbreiding van het ruimtebeslag slechts is toegestaan, mits de financiële, juridische of feitelijke mogelijkheden ontbreken om de beoogde ruimtelijke ontwikkeling binnen dat toegestane ruimtebeslag te doen plaatsvinden. Het beoogde plan ziet toe op een ontwikkeling die plaatsvindt binnen de bestaande contouren van het bestaande agrarische bouwperceel.

3.3.5 Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) In artikel 3.7 is tevens opgenomen dat in de toelichting een verantwoording moet worden opgenomen waaruit blijkt dat rekening is gehouden met de gevolgen van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling voor de in het plan begrepen gronden en de naaste omgeving, in het bijzonder wat betreft de bodemkwaliteit, de waterhuishouding en de archeologische, cultuurhistorische, ecologische, aardkundige en landschappelijke waarden. Verder dient de omvang van de bebouwing en de beoogde functie te passen in de omgeving en de effecten die de ontwikkeling op de omgeving heeft, waaronder vanwege milieuaspecten en volksgezondheid. Tevens dient de ontwikkeling adequaat te worden afgestemd op de aanwezige infrastructuur. De toetsing van de gevolgen van het voornemen op bovengenoemde aspecten is per onderwerp uiteengezet in voorliggende toelichting. Hieruit volgt dat het voornemen ruimtelijk en milieuhygiënisch aanvaardbaar is. Daarmee wordt voldaan aan de zorgplicht uit artikel 3.5.

Pagina 21 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

3.3.6 Meerwaardecreatie (artikel 3.8) Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. De Omgevingsverordening geeft aan dat de fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, bedoeld in artikel 3.9 ‘Kwaliteitsverbetering landschap’ deel uit kan maken van de meerwaardecreatie. Het planinitiatief beoogt op meerdere manieren ‘meerwaardecreatie’. Door te voorzien in een passende herbestemming van een intensieve veehouderij naar woningen, wordt het woon- en leefklimaat in de omgeving flink verbeterd. Door het realiseren van ruimte-voor-ruimte woningen wordt per woning 1.000 m² aan stallen gesloopt en de bijbehorende dierrechten doorgehaald. Dit zorgt daarbij naast een lokale milieuwinst ook voor een permanente aanzienlijke milieuwinst. Ook blijkt uit de woonvisie van gemeente Hilvarenbeek dat de beoogde woonkavels aantrekkelijk zijn voor vestigers in de landelijke kleine kern Haghorst. Het aantrekken van vestigers is noodzakelijk om de sociale voorzieningen in het dorp te behouden. Het geheel wordt daarbij ruim landschappelijk ingepast.

3.3.7 Kwaliteitsverbetering landschap (artikel 3.9) In artikel 3.9 is voorgeschreven dat bij ruimtelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied, de ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap, cultuurhistorie of van de extensieve recreatieve mogelijkheden van het gebied of de omgeving. Deze kwaliteitsverbetering dient bovendien financieel, juridisch en feitelijk te worden geborgd. De bedoelde kwaliteitsverbetering kan mede betreffen een landschappelijke inpassing, het toevoegen van landschapselementen, activiteiten gericht op behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing, het wegnemen van verharding, het slopen van bebouwing e.d. Indien de kwaliteitsverbetering niet op locatie kan worden bewerkstelligd is het ook mogelijk een passende financiële bijdrage te doen in een (gemeentelijk) landschapsfonds. In regionaal verband zijn op 10 december 2015 de ‘Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant, actualisering 2015’ vastgesteld, waaraan de gemeente Hilvarenbeek zich ook conformeert. De regio acht het wenselijk dat elke ruimtelijke ontwikkeling, die een wezenlijk ruimtelijk effect heeft op de omgeving, gepaard moet gaan met kwaliteitsverbetering van het landschap.

De invloed die een ruimtelijke ontwikkeling heeft op de omgeving, wordt onder meer bepaald door: • • • • • •

De omvang van de ontwikkeling (is daarvoor vergroting bestemmingsvlak of bouwvlak nodig); Nieuw ruimtebeslag of wordt er gebruik gemaakt van bestaande bebouwing; De aard van de locatie en de omgeving; De aard van de ontwikkeling en de mogelijke hinder voor de omgeving (verkeersaantrekkende werking, geluid, milieucategorie); Het onderscheid in een (traditioneel) gebiedseigen of gebiedsvreemde ontwikkeling; De ‘gewenstheid’ van een ontwikkeling vanuit een (sectorale) beleidswens.

In dit afsprakenkader is een categorisering uitgewerkt, waarbij al naar gelang de categorie-indeling de mate van inspanning wordt bepaald. Hierbij worden de volgende categorieën van ruimtelijke ontwikkelingen onderscheiden: • Categorie 1: Ruimtelijke ontwikkelingen met nauwelijks tot geen landschappelijke invloed en waarbij geen (extra) kwaliteitsverbetering van het landschap wordt geëist.

Pagina 22 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

•

•

Categorie 2: Ruimtelijke ontwikkelingen met weinig landschappelijke invloed, dan wel ruimtelijke ontwikkelingen die van nature aan het buitengebied zijn gebonden, of plaatsvinden in hiervoor aangewezen gebieden. De kwaliteitsverbetering vindt plaats in de vorm van landschappelijke inpassingsmaatregelen. Deze categorie is niet limitatief. Categorie 3: Ruimtelijke ontwikkelingen welke niet tot categorie 1 of 2 behoren. De kwaliteitsverbetering wordt berekend op basis van de bestemmingswinst.

Beoordeling Door realisatie van de ruimte-voor-ruimte woningen wordt invulling gegeven aan artikel 3.77 van de Iov. Op basis van dit artikel wordt derhalve voldaan aan de verplichting bedoeld in artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap. Op basis van gemeentelijk beleid wordt 10% van het bestemmingsvlak per woning landschappelijk ingepast (categorie 2). Het omzetten van het boerderijpand naar burgerwoning (vestiging van een wooneenheid in karakteristieke/cultuurhistorisch waardevolle bebouwing) wordt in de werkafspraken genoemd onder categorie 1 als een ontwikkeling die maatschappelijk zeer gewenst is. Voor deze ontwikkeling wordt geen (extra) kwaliteitsverbetering van het landschap geëist. Daarbij dient het aanzicht van de boerderij aan de voorzijde behouden te blijven, waardoor het toevoegen van hoog opgaande beplanting voorkomen dient te worden. Op basis van het gemeentelijk beleid is een landschappelijk inpassingsplan benodigd. Deze is derhalve toegevoegd. Het plangebied voor het bepalen van de kwaliteitsverbetering betreft het voormalige agrarische bouwvlak (ca. 14.000 m²) minus de ruimte-voor-ruimtekavels en het boerderijpand. Per woonkavel wordt een omvang van 1.500 m² aangehouden. Het plangebied voor de kwaliteitsverbetering bedraagt daarmee 14.000 – (4x 1.500) = 8.000 m2.

Door het slopen van de bedrijfsbebouwing welke niet meegenomen wordt bij de ruimte-voor-ruimte ontwikkeling, het verkleinen van het agrarische bouwvlak en het toevoegen van een substantiële hoeveelheid (meer dan 10%) aan landschappelijke inpassing ontstaat een aanzienlijke meerwaarde qua kwaliteitsverbetering. Conform de beleidsvisie ‘Vitalisering Buitengebied’ vinden de volgende ontwikkelingen plaats: - Omzetten voormalige bedrijfswoning naar burgerwoning met woonvlak van circa 1.750 m²; - Circa 3.000 m² omzetten agrarische grond naar groen-landschappelijke inpassing; - Inbreng 193,45 m² sloopmeters welke niet in aanmerking komen voor ruimte-voorruimteregeling (2.930,91 m² aan bedrijfsbebouwing aanwezig, hiervan komt 2.737,46 m² sec in aanmerking voor de regeling omdat deze oppervlakte primair wordt gebruikt voor de intensieve veehouderij, van het restant: 193,45 m² valt primair gebruik voor de intensieve veehouderij niet aan te tonen, maar enkel regulier agrarisch gebruik) - Voor de bestaande woning Emmerseweg 16 wordt een bijgebouw toegestaan van 400 m² in plaats van de standaard 100 m² (toename met 300 m²). Om deze reden is dan ook de noodzakelijke investering in het landschap berekend middels de LIR-berekening in de bijlage. In de bijlage is een berekening opgenomen met betrekking tot de bestemmingswinst en kwaliteitsberekening van het landschap.

Uit de berekening blijkt dat de bestemmingswinst voldoende wordt gecompenseerd. 3.3.8 Ruimte-voor-ruimte (artikel 3.79) Artikel 3.79 ‘ruimte-voor-ruimte’ zet de provinciale regels uiteen waaraan bestemmingsplannen voor ruimte-voor-ruimte woningen aan moeten voldoen bij vestiging in het gemengd landelijk gebied. Hieronder wordt het initiatief hier aan getoetst (gearceerd).

Pagina 23 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Lid 1 Een bestemmingsplan van toepassing op Landelijk gebied kan voorzien in één of meerdere ruimtevoor-ruimtekavels, ieder ten behoeve van de bouw van één woning, indien: a. er sprake is van een aanzienlijke winst van de omgevingskwaliteit; Door de sloop van de aanwezige stallen, het doorhalen van de milieuvergunning én per woning 3.500 kg. aan fosfaatrecht door te halen wordt een ‘bouwtitel’ verkregen. Hierdoor is aangetoond dat voldoende winst voor de omgevingskwaliteit is behaald. b. de ruimte-voor-ruimtekavel op een planologisch aanvaardbare locatie in een bebouwingsconcentratie ligt; De verordening (Iov) omschrijft een bebouwingsconcentratie als een kernrandzone, bebouwingslint of bebouwingscluster. De planlocatie is gelegen in het bebouwingslint van de Emmerseweg. Een bebouwingscluster wordt in de verordening omschreven als een vlakvormige verzameling van bebouwing, gelegen buiten Stedelijk gebied. Gezien de recentelijke uitspraak van de Raad van State op 2 december 2020 (202000276/1/R2) dient op een correcte wijze te worden bepaald of sprake is van een “bebouwingsconcentratie” ofwel, kernrandzone, bebouwingslint of bebouwingscluster.

De RvS heeft bij de uitspraak beoordeeld dat geen sprake was van een bebouwingsconcentratie omdat niet werd voldaan aan de eisen van een vermeende kernrandzone (geen sprake van relatief veel bebouwing op korte afstand én geen sprake van een mengeling van functies). De beoogde planlocatie aan de Emmerseweg is gelegen in een bebouwingscluster wat eigenlijk bestaat uit twee samengesmolten bebouwingslinten. De gemeentelijke visie Visie Ruimte voor Ruimte (2011) omschrijft het gebied als: “De bebouwing heeft overwegend een grove korrel waarbij deze zich met name aan de noordkant van de concentratie bevind. Door de parallellopende wegen is de openheid binnen de concentratie beperkt en is een dubbele ontginningslijn ontstaan. Door de onderlinge afstand tussen de erven en de agrarische bebouwing binnen de erven behoud de concentratie zijn landelijke karakter en is er geen sprake van een aaneengesloten lint, maar van solitaire erven in een relatief hoge concentratie.” Op onderstaande afbeelding is met de zwarte stippellijn de bebouwingscluster van de Lage Haghorst / Emmerseweg weergeven anno 2011. De situatie is anno 2021 in ruimtelijk opzicht niet veranderd. De vlakvormige verzameling aan bebouwing is duidelijk zichtbaar en loopt door tot de bedrijfswoning binnen de planlocatie.

Pagina 24 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Afbeelding 9 Bebouwingscluster Lage Haghorst/Emmerseweg weergeven met zwarte stippellijn

De visie RvR 2011 is nog steeds actueel, zoals bevestigd door gemeente Hilvarenbeek. Voor de planlocatie is duidelijk dat de doorontwikkeling naar een compact erf wenselijk is waarbij het zicht op het landschap buiten de bestaande bebouwingscontouren blijft behouden. Om het bestaande erf met cultuurhistorische boerderij aan de oostzijde van de Emmerseweg te benadrukken, komen de nieuwe woningen achter de voorgevelrooilijn van de boerderij. Die komt dan weer prominent in zicht. Om de huidige zichtlijnen weerszijde van het Afbeelding 10 eenvoudige opzet van de woningen direct aan de Emmerseweg in een aan compacte setting boerderijpand te benadrukken is niet gekozen voor het bouwen in meerdere lijnen achter elkaar. Gezien sprake is van een “ontginningslint”, gezien de oorsprong van de

Pagina 25 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

boerderij en de kern Haghorst als ontginningsdorp, is gekozen voor een doelmatige en eenvoudige opzet van de woningen direct aan de Emmerseweg in een compacte setting. c. past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied, bedoeld in Artikel 3.77 . De planlocatie voorziet geen aanzet tot een stedelijke ontwikkeling. Daarbij past de ontwikkeling binnen de transitie van bebouwingsconcentratie Lage Haghorst / Emmerseweg. Er is sprake van een mix van agrarisch, wonen en andere bedrijvigheid. Daarnaast is te zien dat op meerdere locaties de agrarische bedrijvigheid wordt beëindigd. Ook spelen in het gebied ontwikkelingen rondom een zorglandgoed en zijn een aantal niet-agrarische bedrijven gevestigd. De ontwikkeling van enkele ruim opgezette woonkavels aan de oostkant van de bebouwingsconcentratie zorgt voor een versterking van de diversiteit in het bebouwingscluster anno 2022 zoals hieronder weergeven. Het toekomstbeeld voor de omgeving wordt geschetst in de omgevingsvisie in de bijlage. Het beoogde plan draagt bij aan het saneren van een milieubelastende locatie. Primair waar de ruimtevoor-ruimte regeling voor is bedoeld. Planspecifiek blijft deze ontwikkeling wenselijk in het buitengebied van Hilvarenbeek op hiervoor planspecifiek geschikte locaties.

Afbeelding 11 Weergave bebouwingscluster anno 2022

Pagina 26 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

Lid 2 Er is sprake van een aanzienlijke winst van de omgevingskwaliteit als per ruimte-voor-ruimtekavel is aangetoond dat is voldaan aan de volgende voorwaarden: a. een of meer veehouderijen gericht op het houden van varkens of pluimvee zijn in het geheel beëindigd waarbij alle bedrijfsgebouwen ten dienste van deze veehouderij, niet zijnde de bedrijfswoning, zijn gesloopt; b. de onder a. bedoelde veehouderijen zijn direct voorafgaand aan de beëindiging gedurende een periode van drie jaar onafgebroken in bedrijf geweest; c. de onder a. bedoelde veehouderijen zijn gevestigd binnen Beperkingen Veehouderij of op een locatie die vanwege omliggende waarden en functies niet geschikt is voor de uitoefening van een veehouderij; d. er tenminste 1000 m² bedrijfsgebouwen ten dienste van de onder a. bedoelde veehouderij, niet zijnde de bedrijfswoning, zijn gesloopt met een minimum van 200 m² op iedere beëindigingslocatie veehouderij; e. de ten behoeve van de onder a. bedoelde veehouderijen geregistreerde rechten betreffende de fosfaatproductie in een gezamenlijke omvang van tenminste 3.500 kg uit de markt zijn genomen door doorhaling van de bij de Dienst Regelingen geregistreerde rechten, waarbij per beëindigingslocatie een minimum van 700 kg aan rechten betreffende de productie van fosfaat aanwezig is; f. de rechten, bedoeld onder e.

moeten vanaf het moment van beëindiging van de bedrijfsvoering tot aan het moment van uit de markt nemen geregistreerd staan op naam van de veehouderij die beëindigd; g. de omgevingsvergunning milieu voor de onder a. bedoelde veehouderij op iedere beëindigingslocatie veehouderij is ingetrokken; h. een passende herbestemming is gelegd op de locatie als onder a. bedoeld die in ieder geval het houden van vee en het bouwen van nieuwe bedrijfsgebouwen uitsluit; i. in redelijkheid niet op andere wijze is voorzien in de beëindiging van de onder a. bedoelde veehouderij. Aan gestelde voorwaarden onder sub a t/m i wordt voldaan. Voor de ontwikkeling zijn ‘bouwtitels’ samengesteld op grond van de provinciale regeling ‘Ruimte voor Ruimte’, welke aan de planlocatie worden verbonden. Het dossier behorende bij de bouwtitel ‘Ruimte-voor-Ruimte’, wat is beoordeeld door de provincie Noord-Brabant waarborgt eveneens dat voldaan wordt aan de voorwaarden. Lid 3 In afwijking van het tweede lid kan een bestemmingsplan voorzien in een ruimte-voor-ruimtekavel als deze wordt ontwikkeld door of vanwege de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte gelet op de in het verleden behaalde aanzienlijke winst van omgevingskwaliteit door toepassing van de Regeling beëindiging veehouderijtakken. Niet van toepassing.

Lid 4 Het derde lid vervalt indien uit door Gedeputeerde Staten bijgehouden gegevens blijkt dat er in totaal 3500 ruimte voor ruimte kavels door of vanwege de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte zijn ontwikkeld. Niet van toepassing.

Pagina 27 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst

3.3.9 Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit (artikel 3.78) Artikel 3.78 ‘Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit’ zet de provinciale regels uiteen waarmee een concreet initiatief nieuwvestiging mogelijk kan maken als dat initiatief volledig tot doel heeft een versterking te geven van de omgevingskwaliteit en voordat doel de middelen genereert. Het realiseren van een wooneenheid in een beeldbepalend gebouw wordt gezien als het versterken van de omgevingskwaliteit omdat het gebouw daarmee behouden kan blijven. Middels de ‘Beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit 2023 Noord-Brabant’ zijn kaders gesteld voor het toevoegen van een wooneenheid aan een beeldbepalend gebouw. Hieronder worden de voorwaarden ten aanzien van het plan nader toegelicht. 1. de bijdrage in het versterken van omgevingskwaliteit bedraagt €62.500 per toe te voegen wooneenheid; • hier wordt aan voldaan. Een ‘maatwerktitel’ à €62.500 is aangekocht voor één wooneenheid in de beeldbepalende boerderij en toegevoegd als bijlage bij dit plan; 2. de realisatie van wooneenheden is alleen inpandig mogelijk; • hier wordt aan voldaan. Een tekening van de beoogde situatie van de boerderij is toegevoegd als bijlage bij de toelichting en regels waaruit blijkt dat de wooneenheid inpandig wordt gerealiseerd; 3. beeldbepalende elementen worden behouden en het behoud wordt juridisch geborgd; • hier wordt aan voldaan.

Een tekening van de beoogde situatie van de boerderij is toegevoegd als bijlage bij de toelichting en regels waaruit blijkt dat de te behouden elementen ook in de beoogde situatie worden gehandhaafd. Door de tekening te verbinden aan de planregels is dit tevens juridisch geborgd; 4. bij de situering van de bijgebouwen wordt rekening gehouden met het beeldbepalende karakter van het gebouw; • hier wordt aan voldaan. Voor het situeren van bijgebouwen zijn planregels opgenomen; 5. als tegenprestatie worden fysieke maatregelen ingezet als bedoeld in artikel 7; • als tegenprestatie is één volledige maatwerktitel aangekocht in plaats van de fysieke maatregelen als bedoeld in artikel 7; 6. het behoud van het beeldbepalende karakter van het gebouw, waaronder het tegengaan van verstoring van het beeldbepalende karakter door het realiseren van uitbouwen, wordt juridisch geborgd. • hier wordt aan voldaan. Een tekening van de beoogde situatie van de boerderij is toegevoegd als bijlage bij de toelichting en regels waaruit blijkt dat de te behouden elementen ook in de beoogde situatie worden gehandhaafd. Door de tekening te verbinden aan de planregels is dit tevens juridisch geborgd. 3.3.10 Conclusie Gezien het voorgaande kan worden gesteld dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskaders zoals zijn verwoord in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.

3.4 Gemeentelijk beleid 3.4.1 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010 Toetsingskader In de Structuurvisie Hilvarenbeek, vastgesteld d.d. 25 februari 2010, zijn de beleidsuitgangspunten opgenomen voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. De agrarisch sector is van groot belang voor de gemeente Hilvarenbeek. De agrarische sector is van grote betekenis voor de Pagina 28 van 74 Bestemmingsplan Emmerseweg 16 Haghorst