10 bp Witvenstraat ong. (6 bijlage Toelichting)

BESTEMMINGSPLAN Gemeente Hilvarenbeek Witvenstraat ong. (naast nr. 29), Haghorst

DOCUMENTNUMMER: HILHAG029 DATUM: 2 augustus 2023

Pagina 1 van 63

Bestemmingsplan Gemeente Hilvarenbeek Witvenstraat ong. (naast nr. 29), Haghorst Inhoud 1. Toelichting 2. Regels 3. Verbeelding

status: VASTGESTELD

auteur:

Van Doormaal Advies B.V. Ontginningsweg 9A 5089 NR HAGHORST T: 06-22357862 E: info@vandoormaaladvies.nl

Pagina 2 van 63

Toelichting

Pagina 3 van 63

Inhoud 1 INLEIDING ............................................................................................................................................. 6 1.1 Aanleiding en doel.......................................................................................................................... 6 1.2 Ligging en begrenzing plangebied .................................................................................................. 6 1.3 Leeswijzer ....................................................................................................................................... 7 2 PLANBESCHRIJVING .............................................................................................................................. 8 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied ............................................................................. 8 2.2 Beschrijving huidige situatie .......................................................................................................... 9 2.3 Beschrijving beoogde situatie ...................................................................................................... 10 2.4 Parkeren .......................................................................................................................................

11 2.5 Verkeer ......................................................................................................................................... 12 3 BELEIDSKADER .................................................................................................................................... 13 3.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 13 3.2 Rijksbeleid .................................................................................................................................... 13 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) ..................................................................... 13 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) ......... 14 3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) .................................................. 15 3.3 Provinciaal beleid ......................................................................................................................... 15 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant ............................................................................................. 15 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ....................................................................

16 3.3.3 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (artikel 3.5) ................................................. 18 3.3.4 Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6) ................................................................................... 18 3.3.5 Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) .................................................................. 18 3.3.6 Meerwaardecreatie (artikel 3.8) ............................................................................................ 19 3.3.7 Kwaliteitsverbetering landschap (artikel 3.9) ........................................................................ 19 3.3.8 Ruimte-voor-ruimte kavel (artikel 3.79) ................................................................................ 19 3.4. Conclusie .................................................................................................................................. 21 3.4 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................................... 21 3.4.1 Visie Ruimte-voor-Ruimte (gemeente Hilvarenbeek, 2011).................................................. 21 3.4.2 Sociaal ruimtelijke visie Haghorst (2020)...............................................................................

21 3.4.3 Woonvisie en woningbouw in Haghorst ................................................................................ 23 3.4.4 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010 ......................................................................................... 24 3.4.5 Structuurvisie Buitengebied, 2014......................................................................................... 24 3.4.6 Bestemmingsplan Buitengebied, 2014 .................................................................................. 26 3.4.7 Beeldkwaliteit / Nota Ruimtelijke kwaliteit (Dorps bouwen) ................................................ 27 4 PLANOLOGISCH RELEVANTE (MILIEU)ASPECTEN ............................................................................... 28 4.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 28 4.2 Bodem .......................................................................................................................................... 28 4.3 Waterhuishouding........................................................................................................................ 29 4.4 Cultuurhistorie ............................................................................................................................. 33 Pagina 4 van 63

4.4.1 Toetsingskader ....................................................................................................................... 33 4.5 Archeologie .................................................................................................................................. 35 4.6 Natuur .......................................................................................................................................... 37 4.7 Flora en fauna .............................................................................................................................. 38 4.8 Wegverkeerslawaai ...................................................................................................................... 42 4.9 Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................................ 44 4.9.1 Wilhelminadijk 7c Haghorst ................................................................................................... 45 4.10 Geurhinder en veehouderijen .................................................................................................... 48 4.10.1 Cumulatieve geurhinder (achtergrondbelasting) ................................................................ 48 4.10.2 Individuele geurhinder (voorgrondbelasting) ......................................................................

50 4.11 Volksgezondheid (Endotoxinen en geitenhouderijen)............................................................... 51 4.11.1 Endotoxinen (varkens- en pluimveehouderijen) ................................................................. 51 4.11.2 Geitenhouderijen ................................................................................................................. 52 4.12 Externe veiligheid ....................................................................................................................... 54 4.13 Luchtkwaliteit ............................................................................................................................. 55 4.13.1 Beoordeling NIBM................................................................................................................ 56 4.13.2 Woon- en leefklimaat .......................................................................................................... 57 4.14 Kabels en leidingen .................................................................................................................... 58 4.15 Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ......................................................... 58 5 JURIDISCHE PLANTOELICHTING ..........................................................................................................

60 5.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 60 5.2 Opbouw bestemmingsplan .......................................................................................................... 60 6 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................... 61 6.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 61 6.2 Economische uitvoerbaarheid ..................................................................................................... 61 7 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ........................................................................................... 62 7.1 Vooroverleg .................................................................................................................................. 62 7.2 Omgevingsdialoog ........................................................................................................................ 62 7.3 Zienswijzen ...................................................................................................................................

62 BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 63 1 Landschappelijk inpassingsplan ...................................................................................................... 63 2 Verkennend bodemonderzoek ....................................................................................................... 63 3 Standaardadvies en Verantwoording groepsrisico Hilvarenbeek ................................................... 63 4 Invoergegevens wegverkeerslawaai ............................................................................................... 63 5 Bouwtitel ruimte-voor-ruimte kavel ............................................................................................... 63 6 AERIUS berekening gebruiksfase .................................................................................................... 63 7 AERIUS berekening realisatiefase ................................................................................................... 63 8 Nota zienswijze ............................................................................................................................... 63

Pagina 5 van 63

1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel Initiatiefnemer heeft het beoogde perceel, hierna planlocatie, al reeds jaren in eigendom. Vooruitlopend op de verdere ontwikkeling van het “woon-werk landschap” vanuit de Sociaal ruimtelijke visie Haghorst (2020) is de wens om op de planlocatie een woning te realiseren gebruikmakende van de regeling ruimte-voor-ruimte. Voor realisatie van de woning zal geen aanspraak worden gedaan op de woningbouw-contigenten van de gemeente Hilvarenbeek, maar wordt een bouwtitel aangekocht van derden. Het college heeft een positieve grondhouding ingenomen ten aanzien van het planvoornemen. Om dit mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Middels onderliggend bestemmingsplan worden deze veranderingen planologisch-juridisch gewaarborgd. 1.2 Ligging en begrenzing plangebied De planlocatie is gelegen in de kernrandzone van Haghorst in de gemeente Hilvarenbeek. Het totale perceel waar de planlocatie deel van uitmaakt heeft een grootte van 1.010 m2 en is kadastraal bekend als: sectie N, nummer 2193, binnen de gemeente Hilvarenbeek. Op onderstaande afbeelding is de situering van de planlocatie ten opzichte van de kern van Haghorst weergeven.

Afbeelding 1: Luchtfoto situering planlocatie

Pagina 6 van 63

1.3 Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 van deze toelichting ingegaan op de huidige en beoogde situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 bevat een toetsing aan de geldende beleidskaders, waarbij wordt getoetst aan zowel nationaal, provinciaal als gemeentelijk beleid. Hoofdstuk 4 bevat een verantwoording over de wijze waarop rekening is gehouden met de milieuplanologische uitvoeringsaspecten alsmede met de in het plangebied en omgeving voorkomende waarden. Hoofdstuk 5 bevat een beschrijving van de juridische planopzet. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid.

Pagina 7 van 63

2 PLANBESCHRIJVING 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied De directe omgeving van het plangebied wordt gekenmerkt door woonbebouwing verspreid aan de Witvenstraat. Op verdere afstand zijn twee agrarische bedrijven gelegen en is niet-agrarische bedrijvigheid toegestaan welke is georiënteerd aan de Voorste Welder en Wilhelminadijk.

De Voorste Welder 2-4-6 Bedrijft t/m cat. 3.1

Wilhelminadijk 6 Bedrijf t/m cat. 3.2

VAB

Paardenhouderij

Afbeelding 2: Omliggende functies plangebied

Pagina 8 van 63

2.2 Beschrijving huidige situatie In de bestaande situatie is het perceel in gebruik als tuin bij de woning Witvenstraat 29. In het bestemmingsplan Buitengebied heeft het perceel derhalve reeds een woonbestemming en wordt het bestemmingsvlak logischerwijs ook gedeeld met de woning Witvenstraat 29. Het toevoegen van een woning is in beginsel niet mogelijk gezien per bestemmingsvlak maar één woning is toegestaan.

Afbeelding 3: Planlocatie op luchtfoto

Afbeelding 4: Planlocatie in Bestemmingsplan Buitengebied

Pagina 9 van 63

2.3 Beschrijving beoogde situatie In de beoogde situatie wordt binnen de planlocatie één woning gerealiseerd van 750 m³. Het bouwvolume komt hierdoor overeen met de naastgelegen woningen op Witvenstraat 29, Witvenstraat 18 en Witvenstraat 31. Door te kiezen voor een beperkt bouwvolume wordt aangesloten bij de sobere uitstraling van omliggende woningen aan de Witvenstraat. Tevens valt de woning hierdoor weg in het landschap en wordt de laanstructuur aan de Witvenstraat niet verstoord. De planlocatie wordt verder ingepast met streekeigen beplanting bestaande uit een klein bosje, fruitboomgaard, een vrij groeiende haag bestaande uit minimaal drie inheemse soorten en een landschapsboom. Door de situering van de vrij groeiende haag wordt privacy geboden tussen de beoogde woning en de woning aan de Witvenstraat 29. Onderstaande afbeelding geeft een impressie van de beoogde landschappelijke inpassing en situering van de woning in het bebouwingslint.

Hoogstam-Fruitboomgaard

Klein bosje (versterking laanstructuur Witvenstraat) Vrij groeiende haag

Zaksloot 24 m3 boven GHG Knotwilgen op erfgrens

Landschapsboom

Afbeelding 5: Beoogde landschappelijke inpassing

Pagina 10 van 63

Afbeelding 6: Laanstructuur met enkele rij bomen aan Witvenstraat ter hoogte van planlocatie (links)

Afbeelding 7: van links naar rechts: sobere bouwvorm van Witvenstraat 19, 18 en 31 2.4 Parkeren Toetsingskader Met de inwerkingtreding van de “Reparatiewet BZK” op 29 november 2014 is het verplicht om het parkeren te reguleren middels de bestemmingsregeling. In de bestemmingsregeling kan worden opgenomen dat bij aanvraag om omgevingsvergunning (voor het bouwen en / of afwijken) dient te worden aangetoond dat wordt voldaan aan de van toepassing zijnde parkeernormen. In het kader van ‘een goede ruimtelijke ordening’ dient echter al bij vaststelling van een bestemmingsplan inzichtelijk te worden gemaakt dat redelijkerwijs in de aldus benodigde parkeerplaatsen feitelijk duurzaam kan worden voorzien (ECLI:NL:RVS:2017:1036, r.o. 5.3). Het aantal benodigde parkeerplaatsen wordt bepaald door het geldende parkeerbeleid. Beoordeling Voor het bepalen van de nodige parkeerplaatsen wordt in het bestemmingsplan ‘Parapluplan parkeren Hilvarenbeek 2018’ door de gemeente Hilvarenbeek verwezen naar het ‘Parkeerbeleidsplan Hilvarenbeek 2015 - 2020’. De parkeernormen in het parkeerbeleidsplan vinden zo veel als mogelijk aansluiting bij de parkeernormen zoals die gesteld zijn in de destijds geldende publicaties van het Pagina 11 van 63

CROW. Voor een vrijstaande woning in het buitengebied geldt een minimale parkeernorm van 2 en een maximale parkeernorm van 2,8. Uitgaande van de maximale parkeernorm zijn voor de woning afgerond drie parkeerplaatsen noodzakelijk. Het plangebied is voldoende groot om te voorzien in drie parkeerplaatsen. Daarbij worden de parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd. De weg en berm Witvenstraat zijn daarbij niet geschikt om in de berm of op de weg te parkeren. Parkeeroverlast is daarom niet te verwachten. Conclusie Door het planvoornemen neemt de parkeerbehoefte toe. Het plangebied per woning is echter van voldoende grootte om te voorzien in de benodigde parkeerbehoefte. Het aspect ‘parkeren’ staat het planvoornemen niet in de weg. 2.5 Verkeer In het kader van een ‘goede ruimtelijke ordening’ moet sprake zijn van een goede verkeersafwikkeling en mag door het planvoornemen geen gevaarlijke verkeerssituatie ontstaan. Beoordeling Met het plan wordt een burgerwoning aan de Witvenstraat toegevoegd. De (lichte) verkeersbewegingen aan de Witvenstraat nemen hier toe. Zware verkeersbewegingen zijn niet aannemelijk ten gevolge van het plan. De planlocatie biedt voldoende ruimte om parkeren op eigen erf te faciliteren. Ook met het manoeuvreren van de auto’s op het eigen erf wordt rekening gehouden zodat auto’s niet hoeven te steken op de Witvenstraat.

Op basis van CROW publicatie 317 dient te worden uitgegaan van 8,6 ritten per vrijstaande woning/etmaal. De locatie is direct ontsloten aan de Witvenstraat, zijnde een rustige erftoegangsweg. De Witvenstraat en aansluitende wegen hebben voldoende capaciteit om de verkeerstoename van licht verkeer doelmatig te verwerken. Ontsluiting achtergelegen agrarische gronden De achtergelegen agrarische gronden zijn in eigendom van de bewoners op Witvenstraat 29. Deze kunnen de gronden bereiken middels hun eigen erf. Conclusie Door het planvoornemen verandert de verkeerssituatie van de planlocatie. De verandering is echter niet van zodanige aard dat deze nadelig van invloed is op de verkeersafwikkeling of verkeersveiligheid rondom de planlocatie. Het aspect ‘verkeer’ staat het planvoornemen niet in de weg.

Pagina 12 van 63

3 BELEIDSKADER 3.1 Inleiding De beleidscontext voor het plangebied wordt gevormd door landelijke, provinciale, en gemeentelijke beleidsrapportages. In dit hoofdstuk is het relevante beleid samengevat en wordt het initiatief hieraan getoetst. 3.2 Rijksbeleid 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) Toetsingskader Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van kracht geworden. Deze structuurvisie vormt de uitwerking van de ambities van het Rijk, op basis van haar verantwoordelijkheden, in Rijksdoelen en daarmee samenhangende nationale belangen op het gebied van een samenhangend ruimtelijk en mobiliteitsbeleid. Het Rijk heeft tot doel Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken in een periode van economische conjunctuurschommelingen, klimaatverandering en toenemende regionale verschillen. Aanleiding voor het vaststellen van de visie is de constatering dat het voorheen geldende ruimtelijke Rijksbeleid onvoldoende bijdroeg aan het behalen van deze doelen, onder meer door het veroorzaken van bestuurlijke drukte, ingewikkelde regelgeving en een te sectorale blik op vraagstukken. Om dit te keren brengt het Rijk de ruimtelijke ordening zo dicht mogelijk bij diegene die het aangaat en laat het meer over aan gemeenten en provincies.

Het Rijk onderscheidt thans nog dertien nationale belangen; uitsluitend op basis van deze belangen intervenieert het Rijk in de ruimtelijke ordening. Een groot deel van deze belangen leidt tot het reserveren van ruimte voor functies. Dit betreft dan bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor waterberging, militaire activiteiten en de uitbreiding van het hoofdwegennet. Deze belangen zijn vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Eén van de belangen die niet leidt tot een ruimtereservering is het belang van een 'zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten'. In het kader van dit belang heeft het Rijk besloten om, ten behoeve van het verminderen van de bestuurlijke drukte en het neerleggen van verantwoordelijkheden bij decentrale overheden, de verstedelijkingsstrategie te wijzigen. Dit houdt in dat het bundelingsbeleid, verdichtingsbeleid, locatiebeleid voor bedrijven en voorzieningen, beleid voor basiskwaliteit, stedelijke netwerken, nationale landschappen en rijksbufferzones is afgeschaft en dat daar slechts één beleidslijn voor terug komt: de 'ladder voor duurzame verstedelijking'.

Deze 'ladder' heeft tot doel het principe van vraaggericht programmeren en het principe van zorgvuldig ruimtegebruik bindend voor te schrijven bij de afwegingen van gemeenten en provincies. Dit belang is als procesvereiste vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Grondgedachte van de 'ladder' is dat een activiteit op meerdere locaties zou kunnen plaatsvinden en dat vervolgens de planologisch meest juiste locatie gekozen moet worden. Dat gaat uit van de activiteit. Hiermee wordt beoogd om de voorheen bestaande praktijk, waarbij in veel gevallen een bestemming wordt gezocht voor een bepaalde locatie (bv. herbestemmen van een voormalige vuilstortplaats), om te vormen. Beoordeling Onderhavige ontwikkeling is als relatief kleinschalig aan te merken, waardoor geen van de onderwerpen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van directe toepassing is op de Pagina 13 van 63

ontwikkeling. Enkel een efficiënt gebruik van de ruimte en een zorgvuldige afweging bij een ruimtelijk besluit, is wel van toepassing op het onderhavige initiatief. Het beleid van het Rijk hieromtrent wordt geëffectueerd door het Barro en het Rarro en de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’. Toetsing aan deze instrumenten komt in navolgende paragrafen aan bod. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling niet in strijd is met de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) Toetsingskader Het Rijk heeft in de hiervoor genoemde SVIR vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet. De SVIR bepaalt welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op provinciaal en gemeentelijk niveau. Ten aanzien daarvan is een borging door middel van normstelling, gebaseerd op de Wet ruimtelijke ordening, gewenst. Die uitspraken onderscheiden zich in die zin dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd om de inhoud daarvan te laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming.

Zij zijn dus concreet normstellend bedoeld en worden geacht direct of indirect door te werken tot op het niveau van de lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmings- en wijzigingsplannen. Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Op 30 december 2011 is het Barro in werking getreden met daarin een regeling voor een beperkt aantal onderwerpen. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met regels voor de andere beleidskaders uit de SVIR en tevens uit het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Een aantal onderwerpen is geregeld in de bij het Barro behorende Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Beoordeling Op 1 juli 2016 is een wijziging van het Rarro (periodieke actualisatie en herstel van enkele gebreken, 6e wijziging) in werking getreden. Volgens de kaarten behorende bij het Rarro is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied van het radarstation op de locatie Herwijnen. In een gebied rondom dit radarstation moet rekening worden gehouden met de functionele bruikbaarheid daarvan.

Rondom het radarstation mogen geen bestemmingen opgenomen worden die het oprichten van bouwwerken mogelijk maken die door hun hoogte onaanvaardbare gevolgen kunnen hebben voor de werking van de radar. In onderhavig radarverstoringsgebied is de maximale hoogte van windturbines gesteld op 90 meter ten opzichte van NAP. In het onderhavige plan wordt geen nieuwe bebouwing mogelijk gemaakt boven de ter plaatse geldende maximale hoogtemaat en er wordt ook geen planologisch kader geboden voor het oprichten van windturbines. Het initiatief heeft daarmee geen gevolgen voor het radarstation. Tevens is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied behorende bij het radarstation Woensdrecht. Hiervoor geldt een maximale bouwhoogte van 113 meter voor bouwwerken ten opzichte van NAP. Ook dergelijke bouwhoogtes zijn in het plan niet aan de orde. Voor het overige zijn er ten aanzien van het onderhavige plangebied geen regels uit het Barro en het Rarro van toepassing, aangezien er bij de onderhavige ontwikkeling geen nationale belangen of nationaal aangewezen gebieden zijn gemoeid. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling passend is binnen de regels zoals gesteld in het Barro en de Rarro. Pagina 14 van 63

3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) Toetsingskader De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ is opgenomen in artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), en in haar huidige vorm op 1 juli 2017 in werking getreden. Dit motiveringsvereiste is gericht op zorgvuldig ruimtegebruik en houdt in dat in de toelichting bij een bestemmingsplan dat ‘een nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Een stedelijke ontwikkeling is daarbij in het Bro gedefinieerd als ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Onder andere stedelijke voorzieningen wordt het volgende verstaan: onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Beoordeling In onderhavige situatie is er sprake van het realiseren van één ruimte-voor-ruimte woning. Op basis van jurisprudentie mag worden aangenomen dat dit aantal niet wordt gezien als een stedelijke ontwikkeling. Van de realisatie van 4 woningen (AbRvS 27 augustus 2014, nr.

201311233/1/R4) of 6 woningen, waarvan 3 rechtstreeks bestemd en 3 eerst na toepassing van een wijzigingsbevoegdheid (Vz AbRvS 4 juni 2014, nr. 201401129/1/R4), is eerder besloten dat dit niet is aan te merken als een stedelijke ontwikkeling. Conclusie Geconcludeerd wordt dan ook dat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling en daardoor de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is op deze ontwikkeling. 3.3 Provinciaal beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant Toetsingskader In de Omgevingsvisie Noord-Brabant schetst de provincie een wensbeeld van de fysieke leefomgeving in 2050. De analyse van de huidige kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de trends en ontwikkelingen die hierop van invloed zijn, laten zien dat nieuw beleid en stevige inspanningen van de provincie nodig zijn om de ambities te bereiken. In de omgevingsvisie zijn vijf opgaven geformuleerd, waarvoor de provincie doelen heeft gesteld. Om die ambities te bereiken schetst de omgevingsvisie de eerste contouren van het voorgenomen beleid.

Dit beleid wordt verder uitgewerkt met concrete maatregelen De volgende vijf opgaven zijn opgenomen in de Brabantse omgevingsvisie: • Basisopgave, werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant • Werken aan de slimme netwerkstad • Werken aan een concurrerende, duurzame economie Voor de opgaven zijn doelen gesteld en is aangegeven welke stappen de provincie wil zetten om deze doelen te bereiken. Met een fictieve dronevlucht beschrijft de visie de beoogde situatie in 2050, waarvan hieronder een citaat is opgenomen. Pagina 15 van 63

“Boven Midden-Brabant zien we een drukte van jewelste. Maar zelfrijdende voertuigen en elektrische fietsen veroorzaken geen files of opstoppingen. Aan de rand van de steden zijn overstapfaciliteiten zodat mensen snel toegang hebben tot de stad. Of het Van Gogh-park, waar aan de rand van Tilburg nog steeds het grootste stuifduinengebied van Europa te vinden is. Tilburg met zijn kennisinstituten en innovatieve maakindustrie vlak bij het Van Goghpark voor natuur en leisure, het is een prachtige combinatie die Brabant mede top-vestigingslocatie maakt. Het landschap kent hoge cultuurhistorische waarden en bewoners recreëren er maar wat graag. Karakteristieke Brabantse beken stromen door de dorpen en steden, door kleinschalige landbouwgebieden en landgoederen. De natuur is rijker geworden, dankzij kronkelende beken die de ruimte hebben gekregen zodat waterbeheerders ook bij extreem weer de juiste hoeveelheid water kunnen aanbieden of afvoeren. Historische kastelen, kloosters, kerken, boerderijen en industrieel erfgoed hebben een nieuwe recreatieve- of woon-werkfunctie.

Hierdoor blijft onze geschiedenis concreet tastbaar en blijven de verhalen van onze voorouders springlevend.” Citaat uit Omgevingsvisie Noord-Brabant Beoordeling Onderhavige ontwikkeling ziet toe op de ontwikkeling van een woning doormiddel van de ruimtevoor-ruimteregeling binnen een gebied dat hiervoor passend wordt geacht op basis van de provinciale verordening, gemeentelijke Ruimte-voor-Ruimte visie en Sociale dorpsvisie. Tevens wordt door de aankoop van een bouwtitel elders een agrarisch bedrijf weggenomen waardoor daar sprake is van een verbetering van de omgevingswaarden. Daarbij wordt het geheel landsschappelijk ingepast, wat bijdraagt aan een groener en gevarieerder landschap. 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Toetsingskader In de Verordening worden regels gesteld waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De regels in de verordening gelden voor gemeenten en niet rechtstreeks voor burgers. De verordening bevat regels voor: • • • • • • • • •

Regionaal perspectief voor wonen en werken; Ruimte-voor-ruimteregeling; Groene hoofdstructuur-natuur en Ecologische hoofdstructuur; Bescherming tegen wateroverlast en overstromingen; Grond- en oppervlaktewatersysteem; Land- en tuinbouw; Water; Cultuurhistorie; Agrarisch gebied.

Op 25 oktober 2019 hebben Provinciale Staten de Interim omgevingsverordening vastgesteld. De Interim omgevingsverordening is op 5 november 2019 in werking getreden. Provincies zijn verplicht om een omgevingsverordening te hebben voordat de Omgevingswet per 2022 ingaat. Met de Interim omgevingsverordening zet de provincie Noord-Brabant een 1e stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening voegt bestaande regels uit 6 verordeningen samen. De regels zijn eenvoudiger opgeschreven en omgezet naar een nieuw digitaal systeem, met een meer gebruiksvriendelijke opbouw. Met de Interim omgevingsverordening zet de provincie ook een 1e Pagina 16 van 63

stap om de regels beter te laten aansluiten bij de werkwijze van de Brabantse Omgevingsvisie en de Omgevingswet. De Interim omgevingsverordening zorgt ervoor dat de provincie en partijen waar ze mee samenwerkt ervaring kunnen opdoen met die nieuwe werkwijze. Waarbij er meer ruimte is om goede initiatieven van inwoners, ondernemers en andere overheden te ondersteunen en maatwerk toe te passen. De Interim omgevingsverordening is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie. In principe zijn de huidige regels gehandhaafd met het huidige beschermingsniveau. De Iov bevat zowel algemene regels (o.a. over de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit) als gebiedsgerichte regels. Bij de gebiedsgerichte regels is vervolgens een onderscheid gemaakt naar ‘structuren’ (basisregels) en ‘aanduidingen’ (aanvullende of afwijkende regels ten opzichte van de basisregels of andere aanduidingen). De ontwikkelingsmogelijkheden voor locaties worden met name bepaald door de ligging van de locatie binnen de eerder genoemde structuren en aanduidingen.

Beoordeling Op basis van de plankaart van de verordening is de planlocatie opgenomen in het ‘Landelijk gebied’ en is de aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ eveneens van toepassing (voormalig extensiveringsgebied rondom de kern Haghorst). Voor de gebieden met deze aanduidingen gelden restricties voor het uitbreiden van een veehouderij. In het landelijk gebied stimuleert de provincie het mengen van functies voor een sterke plattelandseconomie. Hierbij is vooral de ontwikkeling van landbouw van belang, naast andere vormen van bedrijvigheid, natuur, landschap, recreatie en wonen.

Afbeelding 8: Uitsnede Iov Voor de voorgenomen ontwikkeling zijn er meerdere sporen die gevolgd moeten worden in het kader van toetsing aan de Interim omgevingsverordening. Ten eerste moet voldaan worden aan de ‘basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies’ (paragraaf 3.1.2 van de Omgevingsverordening. Hieronder valt artikel 3.5 ‘Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit’, die op zijn beurt weer wordt opgedeeld in: a. zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6); Pagina 17 van 63

b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering(artikel 3.7); c. meerwaardecreatie (artikel 3.8). Ook dient sprake te zijn van ‘kwaliteitsverbetering van het landschap’ (artikel 3.9). Voor de ontwikkeling van de ruimte-voor-ruimte woningen moet getoetst worden aan artikel 3.80 ‘ruimte-voor-ruimte’. Voor het omzetten van de langgevelboerderij en het omzetten naar ‘wonen’ moet worden getoetst aan artikel 3.69 ‘afwijkende regels wonen’. Wegens de toekenning van de aanduiding ‘stalderingsgebied’ en ‘rechtstreeks werkende regels: landbouw’ gelden er beperkingen aan de ontwikkelingsmogelijkheden van de (intensieve) veehouderij en mestbewerkingsactiviteiten. Daar het initiatief hier echter geen betrekking op heeft kan en wordt toetsing aan deze aanduiding buiten beschouwing gelaten. 3.3.3 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (artikel 3.5) In artikel 3.5 is opgenomen dat voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik (art. 3.6); b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering (art. 3.7); c. meerwaardecreatie (art. 3.8). Navolgend worden deze aspecten van het plan verder onderbouwd.

3.3.4 Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6) Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat er in beginsel sprake dient te zijn van een bestaand bouwperceel en dat uitbreiding van het ruimtebeslag slechts is toegestaan, mits de financiële, juridische of feitelijke mogelijkheden ontbreken om de beoogde ruimtelijke ontwikkeling binnen dat toegestane ruimtebeslag te doen plaatsvinden. Het beoogde plan ziet toe op een ontwikkeling die plaatsvindt binnen de bestaande contouren van het bestaande woonperceel. Ten aanzien van de realisatie van de extra woning wordt qua diepte aangesloten bij het naastgelegen woonperceel van de woning Witvenstraat 29. De diepte van het perceel bedraagt circa 43 meter en de breedte van het perceel bedraagt circa 20 meter, uitlopend naar 28 meter, hierdoor ontstaat een “kleinschalig” woonperceel (<1.500) voor het buitengebied en is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Zo wordt een optimale invulling gegeven aan het aanwezige ruimtebeslag. Het plan voldoet hiermee aan de beginselen van ‘zorgvuldig ruimtegebruik’.

3.3.5 Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) In artikel 3.7 is tevens opgenomen dat in de toelichting een verantwoording moet worden opgenomen waaruit blijkt dat rekening is gehouden met de gevolgen van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling voor de in het plan begrepen gronden en de naaste omgeving, in het bijzonder wat betreft de bodemkwaliteit, de waterhuishouding en de archeologische, cultuurhistorische, ecologische, aardkundige en landschappelijke waarden. Verder dient de omvang van de bebouwing en de beoogde functie te passen in de omgeving en de effecten die de ontwikkeling op de omgeving heeft, waaronder vanwege milieuaspecten en volksgezondheid. Tevens dient de ontwikkeling adequaat te worden afgestemd op de aanwezige infrastructuur. De toetsing van de gevolgen van het voornemen op bovengenoemde aspecten is per onderwerp uiteengezet in voorliggende toelichting. Hieruit volgt dat het voornemen ruimtelijk en milieuhygiënisch aanvaardbaar is. Daarmee wordt voldaan aan de zorgplicht uit artikel 3.5.

Pagina 18 van 63

3.3.6 Meerwaardecreatie (artikel 3.8) Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. De Omgevingsverordening geeft aan dat de fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, bedoeld in artikel 3.9 ‘Kwaliteitsverbetering landschap’ deel uit kan maken van de meerwaardecreatie. Het planinitiatief beoogt op meerdere manieren ‘meerwaardecreatie’. Door een bouwtitel aan te kopen wordt voorzien in een passende herbestemming van een intensieve veehouderij elders. Door het realiseren van ruimte-voor-ruimte woningen wordt per woning 1.000 m² aan stallen gesloopt en de bijbehorende dierrechten doorgehaald. Dit zorgt daarbij naast een lokale milieuwinst ook voor een permanente aanzienlijke milieuwinst. Ook blijkt uit de woonvisie van gemeente Hilvarenbeek dat de beoogde woonkavel aantrekkelijk is voor vestigers in de landelijke kleine kern Haghorst. Het aantrekken van vestigers is noodzakelijk om de sociale voorzieningen in het dorp te behouden. Het geheel wordt daarbij ruim landschappelijk ingepast.

3.3.7 Kwaliteitsverbetering landschap (artikel 3.9) In artikel 3.9 is voorgeschreven dat bij ruimtelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied, de ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap, cultuurhistorie of van de extensieve recreatieve mogelijkheden van het gebied of de omgeving. Deze kwaliteitsverbetering dient bovendien financieel, juridisch en feitelijk te worden geborgd. De bedoelde kwaliteitsverbetering kan mede betreffen een landschappelijke inpassing, het toevoegen van landschapselementen, activiteiten gericht op behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing, het wegnemen van verharding, het slopen van bebouwing e.d. Indien de kwaliteitsverbetering niet op locatie kan worden bewerkstelligd is het ook mogelijk een passende financiële bijdrage te doen in een (gemeentelijk) landschapsfonds. Beoordeling Door realisatie van de ruimte-voor-ruimte woningen wordt invulling gegeven aan artikel 3.77 van de Iov. Op basis van dit artikel wordt derhalve voldaan aan de verplichting bedoeld in artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap. In lijn met het beleid Vitaals Beek Buiten wordt 10% van het bouwvlak van de woning landschappelijk ingepast.

3.3.8 Ruimte-voor-ruimte kavel (artikel 3.79) Artikel 3.79 ‘ruimte-voor-ruimte kavel’ zet de provinciale regels uiteen waaraan bestemmingsplannen voor ruimte-voor-ruimte woningen aan moeten voldoen bij vestiging in het gemengd landelijk gebied. Hieronder wordt het initiatief hier aan getoetst (gearceerd). Lid 1 Een bestemmingsplan kan voorzien in een of meerdere ruimte-voor-ruimtekavels in Stedelijk gebied of Landelijk gebied als deze ontwikkeling: Pagina 19 van 63

a. door of vanwege de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte plaatsvindt, gelet op de in het verleden behaalde aanzienlijke winst van omgevingskwaliteit; b. op een aanvaardbare locatie plaatsvindt als bedoeld in Artikel 3.78 Maatwerk met als doelomgevingskwaliteit , derde Lid; c. en past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied, bedoeld in Artikel 3.77. Aan sub a wordt voldaan door het verwerven van een bouwtitel bij de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte waarvan is aangetoond dat de titel uit gemeente Hilvarenbeek komt. Aan sub b wordt voldaan op basis van de twee belangrijkste planologische kaders binnen de gemeente Hilvarenbeek en binnen Haghorst, te weten: ‘De visie Ruimte voor Ruimte (2011) ten aanzien van het realiseren van ruimte-voor-ruimte woningen én de Sociaal ruimtelijke visie Haghorst (2020) ten aanzien van de uitbreiding van de kern Haghorst. De locatie ligt daarbij in een bebouwingsconcentratie op basis van de begripsbepaling van de Omgevingsverordening. Een bebouwingsconcentratie is namelijk een kernrandzone, bebouwingslint of bebouwingscluster. De planlocatie ligt in de kernrandzone van Haghorst. De kernrandzone wordt in de gemeentelijke beleidsstukken ‘Visie Ruimte voor ruimte’ en de ‘Structuurvisie Buitengebied’ visueel afgebeeld (als ‘extensiveringsgebied overig’) en als zodanig benoemd.

In de Visie Ruimte voor ruimte staat dat woningbouw in de kernrandzone overwogen kan worden, mits dit gelegen is binnen een bestaand erf.” In paragraaf 3.4 wordt het plan beoordeeld aan de hand van beide beleidsdocumenten. Op basis van de provinciale verordening is het gebied aan te merken als een bebouwingslint aansluitend op het bestaand stedelijk gebied. Hiervoor wordt tevens de relatie met de iets oostelijker gelegen woningbouwplannen de Welder gelegd, er van uitgaande dat deze locatie wordt ontwikkeld zoals thans in het ontwerpplan opgenomen. Op onderstaande afbeeldingen, verder uitgebreid beschreven in paragraaf 3.4 wordt de relatie gelegd met de spelende ontwikkelingen in het gebied.

Afbeelding 10 Ontwikkeling in het gebied (woon-werk landschap)

Lid 2 Als uit door Gedeputeerde Staten bijgehouden gegevens blijkt dat de in het verleden gedane investering in omgevingskwaliteit is terugverdiend, is het eerste lid niet meer van toepassing. Niet van toepassing. Lid 3 Bij de toepassing van dit artikel zijn de volgende bepalingen niet van toepassing: a. artikel 3.6 Zorgvuldig ruimtegebruik onder a; b. artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap; en c. artikel 3.68 Wonen in Landelijk gebied , eerste Lid onder a. Niet van toepassing. Pagina 20 van 63

3.4. Conclusie Gezien het voorgaande kan worden gesteld dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskaders zoals zijn verwoord in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. 3.4 Gemeentelijk beleid 3.4.1 Visie Ruimte-voor-Ruimte (gemeente Hilvarenbeek, 2011) De gemeente Hilvarenbeek kent de visie Ruimte voor Ruimte (2011) waarin diverse bebouwingsconcentraties zijn aangewezen. De planlocatie is niet aangewezen als bebouwingsconcentratie, maar is gelegen in de kernrandzone van Haghorst. De visie stelt op pagina 6 dat ook buiten een bebouwingsconcentratie woningbouw kan worden overwogen indien sprake is van een bestaand erf én indien sprake is van extensiveringsgebied-overig (de kernrandzone), zie onderstaande uitsnede.

Afbeelding 11: Uitsnede pagina 6 Visie Ruimte-voor-Ruimte (gemeente Hilvarenbeek, 2011) Zoals aangegeven ligt de planlocatie binnen de aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ voorheen, in de eerdere provinciale verordeningen, was dit extensiveringsgebied-overig en dus op basis van de visie Ruimte voor Ruimte (2011) sprake van een kernrandzone. Daarnaast is sprake van een bestaand erf, namelijk het erf dat behoorde tot de woning Witvenstraat 29. Wanneer wordt gekeken naar bovenstaande uitsnede valt de beoogde ontwikkeling te typeren als het “aansluiten bij de ruimtelijke karakteristiek” in de vorm van het verder aanvullen van een bestaand erf, iets wat verder wordt geambieerd in de Sociaal ruimtelijke visie Haghorst (2020) én wordt geambieerd door de provincie in de vorm van zuinig ruimtegebruik. 3.4.2 Sociaal ruimtelijke visie Haghorst (2020) In de Sociaal ruimtelijke visie Haghorst, hierna SVH, wordt geambieerd om ten westen van de kern van Haghorst te wonen en werken. In dit woon-werk landschap worden kleinschalige woningbouw ontwikkelingen op erven voorzien met daartussen agrarisch gebruik van gronden of natuurontwikkeling. De kleinschalige woningbouwontwikkelingen kunnen optimaal inspelen op de actuele woningbouwbehoefte en lenen zich uitermate goed voor CPO ontwikkelingen.

Op de erven kunnen vrijstaande woningen geplaatst worden maar ook rijwoningen en twee onder één kap woningen zijn inpasbaar.

Pagina 21 van 63

Het doel van de SVH is dan ook om het ‘stedelijk afweegbaar gebied’ van de Interim Omgevingsverordening naar de westzijde van het dorp te verplaatsen. Waardoor aan de westzijde het woon-werk landschap kan ontstaan. Op onderstaande afbeeldingen is de planlocatie weergeven in het beoogde woon-werklandschap (toekomstig stedelijk afweegbaar) én binnen een van de beoogde erven.

Afb. 12: Zonering woon-werk landschap én toekomstig ‘stedelijk afweegbaar’ gebied

Afb. 13 Beoogde “erven” en omliggende landschappelijke inpassing, een “patchwork” van bebouwing en landschap Zoals uit bovenstaande beoordeling blijkt beogen zowel de visie RvR (2011) en de SVH (2020) een ontwikkeling van woningen bínnen een erfopzet. Het plan voldoet daarmee aan de geldende planologische uitgangspunten. Daarnaast wordt op basis van de visie RvR (2011) voldaan aan de voorwaarden: 1. gelegen binnen bestaand erf 2. gelegen binnen de kernrandzone (voormalig extensiveringsgebied) En wordt op basis van de SVH (2020) voldaan aan: Pagina 22 van 63

3. gelegen binnen beoogd “erf” 4. kleinschalige woningbouw, gezien sprake is van één woning 5. gefaseerd bouwen, gezien sprake is van één woning én deze woning alvast vooruitlopend op het woon-werk landschap gerealiseerd kan worden. Hierdoor ontstaat meer spreiding in het beschikbaar komen van woningen. 6. actuele woning behoefte, een vrijstaande woning geeft een passende aanvulling op de reeds beoogde woningen (rijwoningen en twee-onder-één-kap) aan de westkant van kern de van Haghorst. Ook ontstaat door de beoogde woning, met een kavelgrootte van ca. 1.000 m², een duidelijke verband tussen de korrelgrootte van de bebouwing en de afstand tot de kern (lees: hoe verder van de kern, hoe ruimer de opzet van de percelen). De actuele woningbehoefte wordt verderop in dit verzoek verder onderbouwd; 7. (C)PO, gezien sprake is van Particulier Opdrachtgeverschap 8. Groene en landschappelijke afronding van de erfopzet In het kader van de provinciale Iov kan daarmee gesteld worden dat in de huidige situatie reeds sprake is van een kernrandzone, maar dat in de beoogde situatie én na realisatie van het woon-werk landschap de beoogde woning tevens past in de beoogde bebouwingsclusters van de SVH. De locatie is daarmee planologisch aanvaardbaar op provinciaal, gemeentelijk en op dorpsniveau.

3.4.3 Woonvisie en woningbouw in Haghorst Op 4 juli 2019 is de Woonvisie 2020-2030 vastgesteld door de gemeenteraad. Deze woonvisie schets diverse problemen die spelen in Haghorst rondom woningbouw en leefbaarheid van het dorp. Hieronder worden deze genoemd, waarbij tevens wordt aangegeven hoe het planinitiatief hier mee rekening houdt (dikgedrukt): 1. Nauwelijks inbreidingsmogelijkheden in specifieke kernen (Biest-Houtakker, Haghorst). De visie stelt dat een belangrijk deel van de kwalitatieve vraag niet of nauwelijks op inbreidingslocaties is te realiseren. Bijvoorbeeld als we in de behoefte voor grondgebonden woningen willen voorzien. Bovendien is het aantal potentiële inbreidingslocaties niet onbeperkt, zeker als we ons huidige zo gewaardeerde dorpse woonmilieu willen behouden. Dit spanningsveld geldt voor de kleinere kernen, met name Biest-Houtakker en Haghorst, nog sterker dan voor Hilvarenbeek en Diessen. In de kleinere kernen is de kwalitatieve behoefte relatief sterk gericht op grondgebonden woningen en zou verdichten op inbreidingslocaties een grotere aantasting vormen voor het dorpse woonmilieu dan in de twee grotere voorzieningenkernen. Verder wordt gesteld dat zeker in de kleinere kernen, om (als dat nodig is) woningen aan de randen van de kern toe te voegen om in te kunnen spelen op een specifieke kwalitatieve behoefte.

De visie stelt dat inbreiding in de Haghorst redelijkerwijs (zonder afbreuk te doen aan het dorps karakter) niet meer mogelijk is. Om toch de basisprincipes van de ruimtelijke ordening, zoals ‘zuinig ruimtegebruik’ te hanteren is het wenselijk om binnen bestaande erven te bouwen, zodat verspreid liggende bebouwing in het buitengebied wordt voorkomen. 2. Nieuwe woningen moeten gefaseerd op de markt komen. De visie acht dit belangrijk zodat er een continue bouwstroom is en de markt niet overstelpt wordt met een te groot aantal nieuwe woningen op korte termijn. Op het moment van het schrijven van dit principeverzoek staan er 0 (lees: “nul”) woningen in de verkoop in Haghorst, deze situatie (laag woningaanbod) doet zich al circa 5 jaar voor. Er zijn momenteel geen bouwkavels beschikbaar. Hierdoor is momenteel geen sprake van een gefaseerde toevoeging van nieuwbouwlocaties. De laatste toevoegingen hebben 3 en 10 jaar geleden plaatsgevonden met het bestemmingsplan ‘De Welder’ (2009) en ‘De Welder 2017’. Het voorliggende plan is kleinschalig en kan zorgen voor een gepast woningaanbod binnen 1 jaar.

Pagina 23 van 63

3. De ruime grondgebonden woningen in het dure segment zijn aantrekkelijk gebleken voor vestigers met een hoog inkomen uit omliggende gemeenten. Deze instroom van vestigers is ook goed voor de leefbaarheid en vitaliteit van Haghorst (bijvoorbeeld voor het behoud van de basisschool). Het plan draagt hier aan bij door een vrijstaande woning te beogen op een ruim maar toch beperkt perceel. Hierdoor is de woning geschikt voor instroom van vestigers of voor doorstromers uit het dorp (zelfbouwers) en wordt bijgedragen aan de broodnodige kwantitatieve bijdrage aan woningen in het dorp. Deze kwantitatieve inhaalslag (meer woningen bouwen) is met name noodzakelijk voor het behoud van de voorzieningen zoals: sport, horeca en de basisschool. Doordat de planlocatie is gelegen aan westzijde is sprake van een van de eerste initiatieven in het nieuwe beoogde woon-werk landschap. 4. Locatiecriteria: a. Bijdrage aan oplossen van leegstand of ander ruimtelijk knelpunt? b. Bijdrage aan versterken ruimtelijke kwaliteit? c. Voorziet het initiatief in zorgvuldig ruimtegebruik? De visie stelt dat nieuwe woningbouwinitiatieven kwalitatief worden getoetst aan bovenstaande beoordelingscriteria. De beoogde planvorming voorziet in zorgvuldig ruimtegebruik door gebruik te maken van een bestaand erf. Onnodig ruimtebeslag wordt dan ook voorkomen.

Daarnaast wordt de ruimtelijke kwaliteit versterkt door een passende woning te realiseren met een beperkt volume én wordt de woning ruimschoots met streekeigen beplanting ingepast. Hierdoor wordt tevens zorg gedragen voor de inpassing van het hele wooncluster/erf en wordt invulling gegeven aan het beoogde “patchwork” van bebouwing en landschap. 5. Groei voor leefbaarheid in de kernen: Met ‘migratiesaldo 0’ kan Hilvarenbeek niet mee uit de voeten (Leefbaarheid, vitaliteit kleine kernen). Voor de leefbaarheid van Haghorst is groei zo snel mogelijk noodzakelijk. Het plan kan op korte termijn hierin voorzien. 3.4.4 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010 Toetsingskader In de Structuurvisie Hilvarenbeek, vastgesteld d.d. 25 februari 2010, zijn de beleidsuitgangspunten opgenomen voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. De agrarisch sector is van groot belang voor de gemeente Hilvarenbeek. De agrarische sector is van grote betekenis voor de werkgelegenheid in de gemeente. Bovendien heeft deze sector van oudsher het ruimtelijk karakter van de gemeente en vooral van het buitengebied bepaald. De gemeente Hilvarenbeek beseft het belang van deze sector voor de werkgelegenheid en het ruimtelijk karakter van de gemeente. Beoordeling De planlocatie is gelegen in het ‘verwevingsgebied’ in het buitengebied. Een mengeling van functies is hier wenselijk.

Door het plan wordt een woning toegevoegd aan de dorpsrand. Hierdoor ontstaat de gewenste mengeling tussen de agrarische functie van het buitengebied en de woonfunctie van de dorpsrand. 3.4.5 Structuurvisie Buitengebied, 2014 Op 25 februari 2010 heeft de gemeente Hilvarenbeek de ‘Structuurvisie Hilvarenbeek’ vastgesteld. Dit betreft de Structuurvisie met de hoofdlijnen van de gemeentelijke ambities voor het gehele grondgebied. Ter concretisering van de visie voor het buitengebied is in januari 2014 de ‘Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek, januari 2014’ vastgesteld. Naast de 6 kernen die de Pagina 24 van 63

gemeente Hilvarenbeek rijk is, is er ook sprake van een groot landelijk gebied waarin veel ontwikkelingen gaande zijn. De structuurvisie bevat een samenhangende visie op de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Tevens is het de basis geweest voor de actualisatie van het bestemmingsplan voor het buitengebied. Daar waar kansen en voorwaarden voor ontwikkelingen voldoende objectiveerbaar zijn, worden deze vastgelegd in bestemmingsplanregels, met binnenplanse afwijkings- of wijzigingsregels. Voor de meer grootschalige, weinig voorkomende of anderszins specifieke ontwikkelingen is maatwerk nodig. Dit is niet in algemene planregels te vatten en zal daarom blijvend buitenplans mogelijk worden gemaakt. De structuurvisie bevat bovendien de spelregels voor de diverse landschapstypes binnen de gemeente en de landschappelijke kwaliteitsverbetering. De visie buitengebied Hilvarenbeek richt zich op het behoud en waar mogelijk de versterking van de ruimtelijke en functionele kwaliteit van het plangebied. Het gaat hierbij met name om kwaliteit voor aan het buitengebied gebonden functies (water, landbouw, recreatie, natuur, landschap) en voor de eveneens veelvuldig voorkomende nietagrarische functies en wonen. Beoordeling De gemeente hanteert in het buitengebied ‘overal gelijke ontwikkelingsmogelijkheden’ aan.

Waarbij wordt uitgegaan van de volgende standpunten: • Overal gelijke ontwikkelingsmogelijkheden, met uitzondering van LOG; • Overal kwantitatief gelijke tegenprestaties bij een ontwikkeling; • Per locatie kwalitatief verschillende randvoorwaarden, afhankelijk van de aard en omvang van het initiatief en de ruimtelijke kenmerken van de omgeving. • RvR-ontwikkeling is als uitzondering niet overal mogelijk, maar alleen in de bebouwingsconcentraties zoals uitgewerkt in de structuurvisie. De planlocatie is gelegen in het ‘oud ontginningslandschap’. Door binnen een bestaand erf te bouwen blijft het oud landschap onaangetast. Het ontwikkelen van de ruimte-voor-ruimte woning vindt plaats zoals uitgewerkt in de structuurvisie binnen een bestaand erf en kernrandzone.

Pagina 25 van 63

Afbeelding 14 Uitsnede Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek - Gemeente Hilvarenbeek - januari 2014

3.4.6 Bestemmingsplan Buitengebied, 2014 Het vigerend bestemmingsplan voor de planlocatie betreft het bestemmingsplan ‘Buitengebied Hilvarenbeek 2014’ in combinatie met een aantal beperkte algemene wijzigingen in de regels in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Hilvarenbeek 2014, reparatieplan’, zoals respectievelijk vastgesteld door de raad d.d. 13 maart 2014 en 7 maart 2017 en Reparatieplan Buitengebied 2019 (vastgesteld 15-10-2020). In onderstaande afbeelding is een uitsnede opgenomen van de verbeelding.

Pagina 26 van 63

Afbeelding 15: Planlocatie in Bestemmingsplan Buitengebied Beoordeling In de huidige situatie is er in het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ geen mogelijkheid opgenomen om een woning toe te voegen op een bestaand woonvlak. Het plaatselijk herzien van het bestemmingsplan is derhalve noodzakelijk.

3.4.7 Beeldkwaliteit / Nota Ruimtelijke kwaliteit (Dorps bouwen) De planlocatie is in de Nota Ruimtelijke kwaliteit gelegen in het Oud ontginningslandschap, zie onderstaande afbeelding. In het kader daarnaast zijn de eisen ten behoeve van de beeldkwaliteit voor de beoogde nieuwe woning opgenomen. Met het bouwen van de woning wordt aan de eisen van de Nota Ruimtelijke kwaliteit aangesloten. Dit zal tevens getoetst worden door de welstandscommissie.

Afb. 16 Uitsnede Nota Ruimtelijke kwaliteit (Dorps bouwen)

Pagina 27 van 63

4 PLANOLOGISCH RELEVANTE (MILIEU)ASPECTEN 4.1 Inleiding Milieubeleid wordt steeds meer geïncorporeerd in andere beleidsvelden. Verbreding van milieubeleid naar andere beleidsterreinen is dan ook een belangrijk uitgangspunt. Ook in de ruimtelijke planvorming is structureel aandacht voor milieudoelstellingen nodig. De milieudoelstellingen worden daartoe integraal en vanaf een zo vroeg mogelijk stadium in het planvormingsproces meegewogen. Een duurzame ontwikkeling van de gemeente Hilvarenbeek is een belangrijk beleidsuitgangspunt dat zijn doorwerking heeft in meerdere beleidsterreinen. In dit hoofdstuk wordt aangetoond dat in milieutechnisch opzicht geen belemmeringen bestaan voor het planvoornemen. Achtereenvolgens worden behandeld: • • • • • • • • • • • • •

bodem; waterhuishouding; cultuurhistorie; archeologie; natuur; flora en fauna; wegverkeerslawaai; bedrijven en milieuzonering; gezondheid; externe veiligheid; luchtkwaliteit; kabels en leidingen; milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling.

4.2 Bodem Toetsingskader De bodemkwaliteit is in het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van belang indien er sprake is van functieveranderingen en/of een ander gebruik van de gronden. De bodem moet geschikt zijn voor de functie. Mocht er een verontreiniging te verwachten zijn dan wel mocht deze feitelijk aanwezig zijn, dan dient voor vaststelling van een plan en/of het nemen van het besluit inzichtelijk gemaakt te worden of de bodemverontreiniging de voorgenomen functie- en/of bestemmingswijziging in het kader van gezondheid en/of financieel gezien in de weg staat. Hierbij dient inzichtelijk gemaakt te worden of sprake is van een te verwachten of feitelijke verontreiniging. Een historisch en verkennend bodemonderzoek conform de NEN 5740 dient te worden uitgevoerd wanneer de bestemming en/of gebruik wordt gewijzigd en wanneer een gebouw of gebruik wordt gerealiseerd waarin mensen structureel 2 uur of langer gaan verblijven. Beoordeling Voor de planlocatie is een bodemonderzoek uitgevoerd. De rapportage hiervan is opgenomen in de bijlage. Uit het onderzoek blijkt dat de milieuhygiënisch kwaliteit van de bodem geen belemmeringen voor de nieuwbouw, alsmede de bestemmingsplanwijziging vormt. Conclusie Het aspect ‘bodem’ staat het planvoornemen niet in de weg. Door het in acht nemen van de gestelde voorwaarden wordt uiteindelijk voldaan aan de Wet bodembescherming.

Pagina 28 van 63

4.3 Waterhuishouding Per 1 november 2003 is het verplicht om bij ruimtelijke ingrepen de watertoets toe te passen. Deze verplichting is wettelijk geregeld in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In deze watertoets moet inzicht worden geboden in de effecten van het initiatief op de waterhuishouding. In het kader van de watertoets dient de gemeente voorafgaand aan de procedure het voornemen van de ruimtelijke ingreep aan het waterschap te verzenden. De gemeente en het waterschap kunnen afspraken maken over de wijze waarop het aspect water in het ruimtelijk plan is opgenomen. In deze waterparagraaf komen de volgende onderdelen aan bod: - Beschrijving waterrelevant beleid; - Bestaande waterhuishoudkundige situatie; - Beoogde waterhuishoudkundige situatie. Toetsingskader De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) is vanaf 22 december 2000 van kracht. De KRW heeft als doel om te komen tot schone, ecologisch gezonde stroomgebieden, waarin water op een duurzame manier wordt gebruikt. Om dit doel te bereiken is een systematiek opgesteld die alle Europese lidstaten in de nationale wetgeving moeten implementeren en uitvoeren. De Nederlandse regering heeft invulling aan de KRW gegeven middels de Waterwet, die in werking is getreden op 22 december 2009.