10 bp Nijssenstraat 4 (3 bijlage 2a Toelichting)
Tekst van het document
Toelichting bestemmingsplan
Nijssenstraat 4 te Haghorst
Colofon
Plannaam
Nijssenstraat 4 te Haghorst
Datum
07-12-2021
Status
Ontwerp
IMRO-code
NL.IMRO.0798.BPNijssenstraat4-ON01
Opgesteld door
Van Dun Advies BV Dorpsstraat 54 5113 TE Ulicoten T. 013 519 94 58 Postel 8 5711 ET Someren T. 0493 745 015 E. info@vandunadvies.nl I. www.vandunadvies.nl
Projectnummer
11076.037
Inhoudsopgave 1.
INLEIDING..................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding en doel ......................................................................................................... 5 1.2 Ligging plangebied ............................................................................................................ 6 1.3 Geldend planologisch regime ........................................................................................ 6 1.4 Procedure ....................................................................................................................... 7 1.5 Leeswijzer ...................................................................................................................... 8 2. PLANBESCHRIJVING ..................................................................................................... 9 2.1 Bestaande situatie ......................................................................................................... 9 2.2 Beoogde situatie ...........................................................................................................11 3. BELEIDSKADER ............................................................................................................
15 3.1 Provinciaal beleid .........................................................................................................15 3.1.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant ...................................................................................15 3.1.2 Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 ............................................................15 3.1.3 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant ............................................................16 3.2 Gemeentelijk beleid ......................................................................................................21 3.2.1 Structuurvisie Hilvarenbeek ........................................................................................21 3.2.2 Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek ....................................................................23 3.2.3 Bestemmingsplan ......................................................................................................25 3.2.4 Regionale werkafspraken Landschapsinvesteringsregeling ............................................25 4. MILIEUHYGIËNISCHE EN PLANOLOGISCHE ASPECTEN..............................................
26 4.1 Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ..........................................26 4.2 Waterhuishouding ........................................................................................................27 4.2.1 Waterrelevant beleid ..................................................................................................27 4.2.2 Bestaande waterhuishoudkundige situatie ...................................................................30 4.2.3 Beoogde waterhuishoudkundige situatie .....................................................................30 4.3 Natuur ...........................................................................................................................35 4.3.1 Natuurnetwerk Nederland (NNN) ................................................................................35 4.3.2 Wet natuurbescherming .............................................................................................36 4.4 Ammoniak .....................................................................................................................40 4.4.1 Kwetsbare gebieden ..................................................................................................40 4.4.2 Besluit emissiearme huisvesting .................................................................................41 4.5 Bodemkwaliteit
.............................................................................................................41 4.6 Cultuurhistorie, aardkunde en archeologie ................................................................42 4.6.1 Cultuurhistorie en aardkunde .....................................................................................42 4.6.2 Archeologie ...............................................................................................................43 4.7 Landschappelijke inpassing .........................................................................................44 4.8 Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................44 4.9 Geur ...............................................................................................................................46 4.10 Luchtkwaliteit ...............................................................................................................49 4.11 Geluid ............................................................................................................................51 4.12 Verkeer en parkeren .....................................................................................................52 4.13 Externe veiligheid .........................................................................................................53
4.13.1 Regelgeving ..............................................................................................................53 4.13.2 Toetsing aan beleid ...................................................................................................54 4.14 Technische infrastructuur ............................................................................................55 4.15 Volksgezondheid ...........................................................................................................55 5. JURIDISCHE PLANBESCHRIJVING .............................................................................. 57 5.1 Juridische achtergrond .................................................................................................57 5.2 Toelichting verbeelding ................................................................................................57 5.3 Toelichting regels .........................................................................................................58 6. UITVOERBAARHEID .....................................................................................................
59 6.1 Financiële uitvoerbaarheid...........................................................................................59 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ..............................................................................59 6.2.1 Omgevingsdialoog .....................................................................................................59 6.2.2 Vooroverleg en inspraak ............................................................................................59
6.2.3 7.
Zienswijzen en beroep ...............................................................................................59 BIJLAGEN..................................................................................................................... 61
1. Inleiding In dit hoofdstuk komen de aanleiding en het doel, de ligging van het plangebied, het geldend planologisch regime en de procedure aan bod. Daarnaast is in dit hoofdstuk een leeswijzer opgenomen. 1.1 Aanleiding en doel Initiatiefnemer exploiteert aan de Nijssenstraat 4 te Haghorst een veehouderij met akkerbouwtak. Dit bedrijf beschikt sinds eind 2016 over een vergunning voor het huisvesten van 200 stuks melkkoeien en 140 stuks jongvee. In het verleden zijn ook vergunningen verleend om diverse nieuwe agrarische gebouwen en bouwwerken te bouwen, te weten een rundveestal, aardappelloods, voerloods en diverse sleufsilo’s. Echter zijn er de laatste jaren ontwikkelingen in de omgeving en op wet- en regelgeving niveau geweest die ervoor hebben gezorgd dat de voornemens van enkele jaren terug niet meer realistisch zijn. Een aantal van de vergunde voorzieningen zijn derhalve niet gerealiseerd. De afgelopen jaren is er intensief overleg gevoerd met omwonenden, de gemeente en andere belanghebbende partijen. Met behulp van de input uit deze gesprekken is een toekomstvisie voor het bedrijf opgesteld. Door landelijk en provinciaal beleid is het voor initiatiefnemer niet meer rendabel om op locatie enkel een melkveehouderij te exploiteren. De marges in deze sector zijn zo klein dat investeringen nauwelijks terug te verdienen zijn, zeker gelet op de steeds strenger wordende eisen.
Derhalve vervalt het toekomstplan van initiatiefnemer om de veehouderij uit te breiden naar 200 stuks melkvee en 140 stuks jongvee. Om een gezonde bedrijfsvoering op locatie te kunnen blijven voeren is het noodzakelijk een andere hoofdactiviteit te ontwikkelen, waarbij de bedrijfsmatige veehouderij wordt beëindigd. Initiatiefnemer is voornemens om op locatie een agrarisch bedrijf te blijven exploiteren. Met behoud van 15 stuks zoogkoeien en 15 stuks vrouwelijk jongvee, dan wel maximaal 50 stuks schapen of een combinatie van voorgenoemde, voor hobbymatig gebruik, wenst initiatiefnemer zich op locatie toe te spitsen op de akkerbouwtak en een aantal nevenactiviteiten. Deze nevenactiviteiten bestaan uit het aanbieden van bed & breakfast en groepsaccommodatie annex zorgverlening. Met meerdere activiteiten is het bedrijf minder kwetsbaar; wanneer de resultaten in de ene bedrijfstak tegenvallen, dan kan dit worden opgevangen in de andere tak. Tevens heeft de omgeving in dit verhaal een rol. De locatie is op korte afstand gelegen van het recreatiegebied de “Stille Wille”. Na een omgevingsdialoog is gebleken dat er bewoners zijn welke een vormverandering van het bouwvlak wensen. Met vormverandering van het bouwvlak wordt in feite bedoeld dat het agrarische bedrijf van initiatiefnemer verder weg van de (recreatie)woningen op de Stille Wille gesitueerd moet worden.
Initiatiefnemer is bereid het bouwvlak van vorm te wijzigen om het bedrijf te kunnen ontwikkelen. Met de vormverandering komt het oostelijk gedeelte van het bouwvlak te vervallen en wordt deze oppervlakte aan de noord- en zuidzijde van het bestaande bouwvlak toegevoegd. De oppervlakte van het beoogde bouwvlak zal gelijk zijn aan de oppervlakte van het bestaande bouwvlak. Om dit toekomstplan te kunnen verwezenlijken worden stapsgewijs diverse vergunningen aangevraagd. Denk hierbij aan bouwvergunningen voor het realiseren van loods(en) voor de opslag en bewaring van akkerbouwproducten zoals aardappelen en uien, voor het realiseren van machine en werktuigenberging(en) en voor sleufsilo’s. Naast bouwvergunningen zullen ook vergunningen moeten worden aangevraagd om af te wijken van de bouwregels en gebruiksregels uit het vigerende bestemmingsplan. Om het bouwvlak van vorm te kunnen veranderen, waarbinnen (op termijn) alle beoogde gebouwen en bouwwerken gesitueerd zullen zijn, moet een planologische procedure worden doorlopen. Middels dit bestemmingsplan wordt het bouwvlak van het bedrijf aan de Nijssenstraat 4 te Haghorst van vorm veranderd. De gemeente Hilvarenbeek heeft aangegeven dat hiervoor de bedrijfsmatige veehouderij moet worden beëindigd. Enig 'hobbymatig' gehouden melk-/rundvee en/of schapen als onderdeel van of bij de nevenactiviteiten is voor de gemeente aanvaardbaar.
De bedrijfsmatige veehouderij wordt dus beëindigd.
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
5
1.2 Ligging plangebied Het plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Hilvarenbeek, op circa 1,5 kilometer ten noordoosten van de kern van Haghorst en op circa 100 meter ten westen van het recreatiegebied “Stille Wille”. In Afbeelding 1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van de omgeving weergegeven. Het plangebied is kadastraal bekend als gemeente Hilvarenbeek, sectie M met nummers 831 en 409.
Afbeelding 1: Ligging plangebied 1.3 Geldend planologisch regime Het huidige planologische regime ter plaatse van het plangebied is vervat in het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ (vastgesteld 13-03-2014). De gemeente heeft daarna nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied planologisch en juridisch verwerkt in reparatieplannen van dit bestemmingsplan. De reparatieplannen hebben voor onderhavig plangebied geen wijzigingen tot gevolg gehad, waardoor het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ het vigerend planologisch regime is. Ter plaatse van het plangebied zijn de volgende bestemmingen en aanduidingen aanwezig, zie Afbeelding 2: • Enkelbestemming ‘Agrarisch’; • Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’; • Dubbelbestemming ‘Waarde – Cultuurhistorie’ (ter plaatse van meest zuidelijke gebouwen); • Bouwvlak; • Functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – overige veehouderijen’; • Functieaanduiding ‘specifieke bouwaanduiding – bestaande voorzieningen’ (oostelijke en noordelijke strook).
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
6
Afbeelding 2: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'Buitengebied’ De beoogde ontwikkeling om het bouwvlak van vorm te veranderen is niet rechtstreeks mogelijk binnen de regels van het vigerende bestemmingsplan. In de regels van het vigerende bestemmingsplan is wel een wijzigingsbevoegdheid opgenomen om het bouwvlak te wijzigen. De gemeente heeft aangegeven dat het een vereiste is dat de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – overige veehouderijen’ wordt verwijderd. Het is dan niet langer meer mogelijk om op locatie bedrijfsmatig een veehouderij te exploiteren. Voor het verwijderen van deze aanduiding zijn geen binnenplanse mogelijkheden opgenomen in het bestemmingsplan. De wijzigingsbevoegdheid uit het geldende bestemmingsplan kan dan ook niet toegepast worden. Hierdoor is het noodzakelijk om de totale beoogde situatie vast te leggen middels een partiële herziening van het bestemmingsplan. 1.4 Procedure Voor het beoogde initiatief dient een bestemmingsplan te worden vastgesteld, conform artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Allereerst is er een voorontwerpbestemmingsplan opgesteld waarin onderbouwd wordt dat het initiatief voldoet aan het gemeentelijk en provinciaal beleid en aan alle relevante milieu- en ruimtelijke ordeningsaspecten. In deze fase wordt overleg gevoerd met de gebruikelijke overlegpartners zoals gemeente, provincie en waterschap.
Het voorontwerpbestemmingsplan wordt daarnaast ter inzage gelegd in het kader van de inspraak voor de duur van zes weken. Eenieder heeft gedurende deze periode de gelegenheid om een inspraakreactie op het plan in te dienen. Volgens artikel 3.8 Wro is op de voorbereiding van een bestemmingsplan afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing. Dit houdt in dat het ontwerpbestemmingsplan gedurende 6 weken voor iedereen ter inzage wordt gelegd. Tijdens deze periode van 6 weken kan eenieder zienswijzen kenbaar maken. Binnen 12 weken nadat het ontwerpbestemmingsplan ter inzage heeft gelegen, moet de gemeente beslissen over de vaststelling van het bestemmingsplan. Hierbij worden eventuele zienswijzen in acht genomen. Nadat het bestemmingsplan is vastgesteld, wordt het opnieuw 6 weken ter inzage gelegd. Binnen deze 6 weken kunnen belanghebbenden die tijdig zienswijzen kenbaar hebben gemaakt bij het
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
7
ontwerp en belanghebbenden die kunnen aantonen dat zij niet in de gelegenheid zijn geweest om tijdig zienswijzen kenbaar te maken, beroep indienen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Als er geen beroep wordt ingesteld, dan is het bestemmingsplan daags na afloop van de beroepsperiode onherroepelijk. Zodra het bestemmingsplan in werking is getreden kunnen de benodigde omgevingsvergunningen voor het beoogde initiatief worden aangevraagd. 1.5 Leeswijzer In deze toelichting is in het eerste hoofdstuk een inleiding op het initiatief gegeven, waarin de aanleiding, het doel, het geldend planologische regime en de te doorlopen procedure zijn beschreven. In hoofdstuk 2 wordt de bestaande en beoogde situatie omschreven. Het van toepassing zijnde nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleid wordt uiteengezet in hoofdstuk 3. Hierna worden in hoofdstuk 4 de milieuhygiënische en planologische aspecten beschreven. De juridische achtergrond van het bestemmingsplan, een toelichting op de verbeelding en een toelichting op de regels wordt gegeven in hoofdstuk 5. De financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het initiatief wordt verantwoord in hoofdstuk 6.
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
8
2. Planbeschrijving In dit hoofdstuk worden de bestaande en beoogde situatie beschreven. Hierin komt naar voren welke veranderingen er plaatsvinden binnen het plangebied. 2.1 Bestaande situatie Het plangebied ligt aan de Nijssenstraat 4 in het buitengebied van de gemeente Hilvarenbeek. In de nabije omgeving van het bedrijf bevinden zich diverse agrarische bedrijven, enkele burgerwoningen, bosgebieden en het recreatiegebied de “Stille Wille”. Het plangebied ligt in het jonge ontginningslandschap. Het jonge ontginningslandschap wordt gekenmerkt door haar openheid, rationele opbouw en grootschalige verkaveling. Boerderijen zijn solitair gesitueerd en gekoppeld aan het rechtlijnige wegenpatroon. De erven zijn sober en puur functioneel ingericht. In het jonge ontginningslandschap komen zowel grondgebonden als nietgrondgebonden bedrijven voor. Het bedrijf beschikt sinds 11-10-2016 over een uitgebreide vergunning voor een veehouderij, waarbij het bedrijf diverse nieuwe voorzieningen kan realiseren. Door diverse ontwikkelingen blijken deze voornemens voor de veehouderij niet meer realistisch. Een aantal van de vergunde voorzieningen zijn derhalve niet gerealiseerd. Na verlening van de vigerende vergunning hebben er binnen het plangebied wel enkele andere ontwikkelingen plaatsgevonden.
In aanvulling op de bestaande bedrijfsvoering heeft initiatiefnemer op 24-12-2018 een omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan gekregen om binnen de bestaande stal/woning een groepsaccommodatie, zorgverlening en woning te realiseren. Initiatiefnemer heeft hiermee naast de veehouderij en akkerbouw activiteiten op locatie dus ook nevenactiviteiten in de vorm van recreatie en zorg. De interne verbouwingen zijn gerealiseerd en deze activiteiten worden inmiddels uitgevoerd. De nevenactiviteiten hebben twee doeleinden. De accommodatie wordt gebruikt voor het aanbieden van dagbesteding aan zorgbehoevende personen, zoals ouderen, mensen met verslavingsproblemen, (ex)justitiabelen en mensen met problemen op psychisch en sociaal gebied. Wanneer deze ruimtes hiervoor niet gebruikt worden, worden de ruimtes gebruikt voor de verhuur aan groepen t.b.v. recreatie. Ook kan er een gedeelte in gebruik worden genomen voor het aanbieden van bed & breakfast. De oppervlakte die in gebruik is t.b.v. de groepsaccommodatie annex zorgverlening heeft een omvang van 291 m2. De oppervlakte die in gebruik is t.b.v. het bed & breakfast heeft een omvang van 130,8 m2. Al om al wordt de locatie dus voor meerdere doeleinden gebruikt, te weten voor veehouderijactiviteiten, akkerbouwactiviteiten, voor nevenactiviteiten in de vorm van (verblijfs)recreatie en zorgverlening.
Daarnaast is nog een ‘inpandige’ bedrijfswoning gesitueerd. In Afbeelding 3 zijn de bestaande gebouwen en bouwwerken met oppervlaktes aangegeven.
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
9
Afbeelding 3: Bestaande gebouwen en bouwwerken aan de Nijssenstraat 4 te Haghorst In Afbeelding 4 is het bestaande bouwperceel weergegeven. In totaal beschikt initiatiefnemer op locatie over een bouwperceel van circa 1,77 hectare. Hierbij moet worden opgemerkt dat er in twee gedeeltes van het bouwperceel enkel bestaande voorzieningen toegestaan zijn. Op deze gronden is enkel herbouw van bestaande voorzieningen mogelijk. Op dit moment zijn hier geen bouwwerken aanwezig waardoor dit (her)bouwrecht dan ook niet geldt en het bouwvlak binnen het gehele bouwperceel feitelijk kleiner is. Het bouwvlak is waar gebouwd mag worden, dus exclusief gronden waar alleen bestaande voorzieningen of voeropslag is toegestaan. Met het in acht nemen van deze gronden heeft het werkelijke bouwvlak een oppervlakte van circa 1,5 hectare.
Afbeelding 4: Bestaand bouwperceel
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
10
2.2 Beoogde situatie Zoals in de aanleiding van deze toelichting is beschreven worden er, door diverse ontwikkelingen in de omgeving en op het gebied van wet- en regelgeving de laatste jaren, nu en in de toekomst veranderingen aangebracht op het bedrijf. Middels dit bestemmingsplan wordt een vormverandering van het bouwvlak mogelijk gemaakt. In de huidige situatie heeft het bouwvlak een oppervlakte circa 1,5 hectare. Door een vormverandering van het bouwvlak wordt het agrarische bedrijf van initiatiefnemer op een grotere afstand van de (recreatie)woningen van recreatiegebied de ‘Stille Wille’ gesitueerd. Om deze vormverandering te bewerkstelligen komt het oostelijk gedeelte van het bouwvlak te vervallen. Deze vervallen oppervlakte wordt aan de noord- en zuidzijde van het bestaande bouwvlak toegevoegd, zie Afbeelding 5. Het beoogde bouwvlak heeft een oppervlakte van 1,5 hectare. Er is dus geen sprake van toename aan oppervlakte bouwvlak. Zoals eerder in deze toelichting is aangegeven is het vanuit de gemeente een vereiste dat de bedrijfsmatige veehouderij op locatie wordt beëindigd. In dit kader wordt de aanduiding specifieke vorm van agrarisch – overige veehouderij’ verwijderd, waardoor de akkerbouwactiviteiten de hoofdactiviteit van het agrarisch bedrijf wordt.
Ten behoeve van de recreatie-/zorg (neven)tak wenst initiatiefnemer nog maximaal 15 stuks vrouwelijk jongvee en maximaal 15 stuks zoogkoeien te houden binnen de bestaande stallen 3 en/of 4, of maximaal 50 stuks schapen, of een verdeling van deze diersoorten waarbij de ammoniakemissie in ieder geval niet hoger ligt dan het maximum van een van deze varianten. Dit aantal wordt middels dit bestemmingsplan vastgelegd als maximum. Gelet op de vigerende vergunning van de melkveehouderij wordt er met de beëindiging van de veehouderij een grote winst behaald op milieu-hygiënisch vlak. Het bedrijf beschikt over een mestbassin voor de opslag van drijfmest. In dit mestbassin wordt mest van derden opgeslagen, welke wordt aangewend op de eigen gronden. Om te borgen dat deze opslag van mest van derden enkel op deze locatie binnen het bouwvlak kan plaatsvinden (en dus niet dichterbij het recreatiegebied), wordt deze locatie planologisch vastgelegd. Dit vloeit voort uit de wensen van diverse bewoners van het recreatiegebied “Stille Wille”. Om aan te tonen dat de mestopslag uitsluitend voor eigen gebruik is, is in onderstaande tabel een berekening gemaakt. Volgens de perceelsgegevens van de gecombineerde opgave heeft het bedrijf 201,46 hectare landbouwgrond in gebruik.
De hoeveelheid mest die geplaatst mag worden op grasland en akkerbouwgrond is afhankelijk van de fosfaattoestand van de grond, zgn. gebruiksruimte. Gronden waarvan de fosfaattoestand niet bekend is, vallen in de categorie hoog. De gronden die het bedrijf in gebruik heeft zijn niet bemonsterd op fosfaattoestand en vallen hierdoor allen in de categorie hoog. Op grasland is in categorie hoog mag maximaal 75 kg fosfaat per hectare geplaatst worden en op akkerbouwgrond maximaal 40 kg fosfaat per hectare. Het bedrijf heeft 111,72 ha grasland in gebruik en 89,74 ha akkerbouwgrond waarop mestplaatsing mogelijk is. Op het bedrijf worden rundvee-, zeugen-, en vleesvarkensmest aangevoerd. De bijbehorende fosfaatgehalten betreffen respectievelijk 1,5 kg/ton, 2,4 kg/ton en 3,8 kg/ton (conform tabel 5 forfartaire stikstof- en fosfaatgehalten in dierlijke mest). Voor de aanvoer van de mest is hierbij een gemiddelde waarde genomen. Derhalve ontstaat onderstaande tabel, waaruit blijkt dat de mestomvang net niet groot genoeg is om de mest van de gronden op te kunnen slaan. Hieruit kan worden geconcludeerd dat de omvang van de mestopslag niet te groot is voor de akkerbouwtak. Berekening fosfaat gebruiksruimte vs omvang mestopslag Grasland 111,72 ha 75 kg fosfaat Akkerbouw 89,74 ha 40 kg fosfaat Totaal
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
8.379 3.590 11.969 kg fosfaat ruimte
11
Capaciteit mestopslag
4.000 m3
Rundvee Zeugen (incl. biggen) Vleesvarkens Gemiddeld
1,5 kg /ton 2,4 kg/ ton 3,8 kg/ ton 2,6 kg/ ton
Totale mestopvang
10.400 kg fosfaat
Ruimte grond Ruimte mestopslag Overschot
11.969 10.400 1.569 kg
=
4.000 ton*
(2,6 * 4.000)
*soortelijk gewicht mest betreft ca. 1,0 (afhankelijk van diersoort) Zoals in Afbeelding 5 is weergegeven worden er enkele nieuwe bedrijfsgebouwen beoogd. Deze gebouwen zullen dienen als opslag/bewaarplaats van aardappelen en/of uien, als machine/werktuigenberging en/of als overkapping. Om de gebouwen die momenteel al binnen het bouwvlak liggen te realiseren worden de benodigde procedures doorlopen voor vergunningverlening. In de praktijk vinden derhalve uitbreidingen plaats, echter zorgt de ontwikkeling planologisch gezien voor meer beperkingen in de toekomst aangezien de melkveehouderij wordt verwijderd. Naast de vormverandering van het bouwvlak en de realisatie van de loodsen wenst initiatiefnemer de groepsaccommodatie/zorgverlening en bed and breakfast verder uit te breiden. Deze uitbreiding zal plaatsvinden in de bestaande gebouwen 1 en 2. Middels dit bestemmingsplan wordt het maximum aan 500 m2 aan groepsaccommodatie/zorgverlening en 150 m2 aan bed and breakfast vastgelegd. De bedrijfswoning met een maximale inhoud van 750 m3 is ook binnen gebouw 1, zoals in de bestaande situatie, aanwezig.
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
12
Afbeelding 5: Situatietekening beoogde bedrijfsopzet Nijssenstraat 4 te Haghorst
Afbeelding 6: Legenda behorende bij situatie Afbeelding 5 In het kader van een goede landschappelijke inpassing zal het bedrijf worden ingepast met een aardewal met gebiedseigen beplanting. Deze aardewal met beplanting wordt rondom het erf ten noorden en oosten van de bebouwing aangelegd. Hiermee is het bedrijf ruimtelijk afgezonderd van de omgeving en kijken de bewoners van het recreatiegebied de “Stille Wille” niet tegen de bedrijfsgebouwen aan. Deze aardewal wordt 5 meter breed en aan de bovenzijde en buitenzijde beplant. De binnenzijde blijft onbeplant, dit is namelijk niet gemakkelijk te onderhouden. De aardewal wordt vanaf de zuidoostzijde van het bedrijf doorgetrokken door een inheemse beukenhaag, welke
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
13
doorloopt naar de voorzijde aan de Nijssenstraat. Hiermee krijgt het bedrijf een toegankelijker karakter, dan wanneer er sprake zou zijn van een hoge en dicht beplante aardewal. Voor het recreatieaspect van het bedrijf is dit namelijk niet wenselijk, waardoor er hier gekozen wordt voor een knip- en scheerheg met beuken. Tot slot blijven enkele waardevolle landschapsbomen binnen het bedrijf gewaarborgd. De beoogde landschappelijke inpassing sluit aan bij het rechtlijnige karakter van het landschap. Doordat er zowel landschapsbomen, boomvormers, heesters, struweel en een knip- en scheerheg wordt toegepast, is sprake van meerdere vegetatielagen wat bijdraagt aan de ecologische invulling van het plangebied. Zie voor het volledige landschappelijk inpassingsplan Bijlage 1 behorende bij de Regels van dit bestemmingsplan. Daarnaast wordt in het kader van hemelwaterafvoer vanaf de nieuwe bedrijfsbebouwing een retentievijver ten zuiden van de nieuwe bebouwing aangelegd. De retentievijver ligt binnen de aan te planten beukenhaag. Deze retentievijver vormt in principe geen onderdeel uit van het landschappelijk inpassingsplan, maar verhoogt wel degelijk de natuurlijke waarde van de inrichting van het erf. De daken van de nieuwe bedrijfsgebouwen zullen middels een buizensysteem worden aangesloten op de retentievijver, om er voor te zorgen dat het hemelwater op de juiste wijze afwatert.
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
14
3. Beleidskader In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid uiteengezet. Het initiatief wordt getoetst aan het provinciaal en gemeentelijk beleid. Het beleidskader op nationaal niveau wordt niet beschreven gezien het initiatief dusdanig klein van aard is dat deze geen invloed heeft op nationaal beleid. 3.1 Provinciaal beleid Het geldende ruimtelijke beleid van de provincie Noord-Brabant is omschreven in de Omgevingsvisie, Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 en de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.
3.1.1
Omgevingsvisie Noord-Brabant
De provincie Noord-Brabant heeft op 14 december 2018 de omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. De omgevingsvisie vindt zijn legitimatie in de Omgevingswet. Vanzelfsprekend staan de achterliggende doelen van de Omgevingswet dan ook centraal in de positiebepaling van de Brabantse Omgevingsvisie. Onder het motto ‘eenvoudig beter’, doelt de Omgevingswet op meer inzichtelijkheid, en een grotere voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het Omgevingsrecht. Ook beoogt de wet meer bestuurlijke afwegingsruimte en een meer samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving. Het doel van de omgevingsvisie is om de kwaliteit van de leefomgeving voor alle Brabanders te verbeteren. In de visie is voor verschillende programma’s de ambitie geformuleerd hoe de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit moet zien. Daarbij zijn mobiliserende tussendoelen gesteld voor 2030 om het einddoel te kunnen bereiken. De uitwerking in programma’s is een opgave die de visie volgt en die in opeenvolgende bestuursperiodes de opdracht en ruimte geeft om dat met eigen accenten in te vullen. Het belangrijkste programma dat hier een rol speelt is ‘omgevingskwaliteit’. Het Brabantse doel voor 2050 in dit programma is:
‘Brabant heeft een goede leefomgevingskwaliteit doordat wij op alle aspecten beter presteren dan wettelijk als minimumniveau is bepaald. Brabant staat met zijn TOP-landschap van oude en nieuwe landschappen in de top 5 van Europa. De biodiversiteit binnen en buiten de natuurgebieden is op orde, de lucht- en waterkwaliteit voldoet en de bodem is vitaal.’ Het tussendoel voor 2030 in dit programma is:
‘Brabant heeft een aanvaardbare leefomgevingskwaliteit doordat wij voor alle aspecten voldoen aan de wettelijke normen. Natuurgebieden zijn ingericht, de afname van biodiversiteit is naar een positieve trend omgebogen, waardevolle cultuurhistorische landschappen zijn behouden en er is breed draagvlak voor de nieuwe energie- en klimaatadaptieve landschappen door de ontwerpende aanpak.’ Deze basisopgave is veelomvattend en gaat over milieuaspecten zoals een schone bodem, schoon water (ondergrond) en schone lucht. Maar ook om landschappelijke- en cultuurhistorische aantrekkelijkheid, een goede woon- en werkomgeving met een aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen, stilte en een natuurrijke omgeving, waarin biodiversiteit en recreatie hand in hand gaan. Door een zorgvuldige landschappelijke inpassing en beëindiging van een bedrijfsmatige veehouderij wordt ook een positieve bijdrage geleverd aan de leefomgevingskwaliteit. Hiermee wordt een eerste stap gezet richting het einddoel van 2050. Het initiatief levert geen conflict op met de Omgevingsvisie voor Noord-Brabant.
3.1.2
Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014
De Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 (Sv 2014) betreft een herziening van de op 1 oktober 2010 vastgestelde Structuurvisie ruimtelijke ordening. De partiële herziening is door Provinciale Staten van Noord-Brabant op 7 februari 2014 vastgesteld en in werking getreden op 19 maart 2014. De Structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025 weer (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie. Het is de basis
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
15
voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wet ruimtelijke ordening biedt. De genoemde visie is vertaald in de regels van de Verordening ruimte Noord-Brabant en Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Daarnaast ondersteunt de structuurvisie het beleid op andere provinciale beleidsterreinen, zoals het economisch-, mobiliteits-, sociaal-, cultureel-, milieu- en natuurbeleid. Volgens de structurenkaart, zie Afbeelding 7, ligt het plangebied in het gemengd landelijk gebied. In het gemengde landelijke gebied vindt een vermenging van functies plaats. Naast het gebruik van de gronden ten behoeve van de land- en tuinbouw, is er ook plaats voor natuur, water, recreatie, toerisme en kleinschalige stedelijke functies. Omdat de locatie in het gemengde landelijk gebied ligt, hanteert de provincie het multifunctionele gebruik als uitgangspunt. Het initiatief betreft de beëindiging van de veehouderij, de vormverandering van het bouwvlak ten behoeve van het akkerbouwbedrijf en de uitbreiding van de recreatieve/zorg nevenactiviteiten, aan de Nijssenstraat 4 te Haghorst. Dit gemengde bedrijf is dus onderdeel van een multifunctioneel gebied. Naast diverse veehouderijen en landbouwbedrijven in de omgeving vinden er ook toerisme, waterfuncties, natuur en recreatie plaats. Het initiatief past daarom binnen de uitgangspunten van de Sv 2014.
Afbeelding 7: Uitsnede structurenkaart Sv 2014 3.1.3
Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant
De Interim omgevingsverordening (Iov) betreft een samenvoeging van verschillende regelingen op provinciaal niveau met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. De Iov is daarbij een eerste stap op weg naar een definitieve omgevingsverordening, die op grond van de op handen zijnde Omgevingswet moet worden vastgesteld en die verplicht is voor provincies. De laatste versie van de Iov is op 27 november 2020 door Provinciale Staten vastgesteld en is per 5 december 2020 in werking getreden. De Iov is opgesteld vanuit een doelgroepenbenadering. Dit is ook het systeem dat de Omgevingswet, en de daaronder liggende wetgeving, hanteert. Dit betekent dat de regels in de Iov zijn gegroepeerd in hoofdstukken waarbij de doelgroep van de regel, de zogenaamde normadressaat, leidend is. Regels
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
16
waar gemeenten bij vaststelling van een bestemmingsplan rekening mee moeten houden zijn opgenomen in hoofdstuk 3. Deze regels zijn in de vorm van instructieregels opgenomen waarbij de verschillende niveaus zijn opgedeeld in meerdere afdelingen. Voor elke ruimtelijke ontwikkeling geldt dat toepassing moet worden gegeven aan de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zoals deze zijn opgenomen in paragraaf 3.1.2. Voor het overige dient getoetst te worden aan de regels die van toepassing zijn op het werkingsgebied waar een plangebied in is gelegen. In dit geval is het plangebied gelegen binnen de aanduidingen ‘landelijk gebied’, ‘gemengd landelijk gebied’ en ‘stalderingsgebied, zie Afbeelding 8.
Afbeelding 8: Uitsnede kaart Iov hoofdstuk 3 instructiegegevens aan gemeenten In afdeling 3.6 zijn de voorwaarden opgenomen voor een vitaal platteland, die onder andere van toepassing zijn op het gemengd landelijk gebied. Wat betreft de voorwaarden ten aanzien van het landelijk gebied hoeft enkel getoetst te worden aan paragraaf 3.6.2 voor de ontwikkeling van grondgebonden teeltbedrijven. Met dit initiatief wordt het bouwvlak van vorm veranderd. De bestaande oppervlakte van 1,5 hectare blijft met de vormverandering gelijk. Het oppervlakte dierenverblijf ten opzichte van de bestaande situatie neemt ook niet toe, sterker nog, het oppervlakte dierenverblijf neemt met de beoogde bedrijfsindeling juist af. Er wordt namelijk minder oppervlakte ingezet voor het huisvesten van vrouwelijk jongvee en zoogkoeien dan dat in de bestaande en vergunde situatie het geval is. Dit huisvesten zal ook niet meer in het kader van een bedrijfsmatige veehouderij gebeuren, maar hobbymatig en ter ondersteuning van de recreatie-/zorg tak. Het vrouwelijk jongvee en de zoogkoeien worden gehuisvest in stal 3 en/of 4. Hier worden de zoogkoeien gehouden in een ligboxenstal met traditionele roosters. Het vrouwelijk jongvee wordt gehouden op een traditionele roostervloer, maar echter niet in ligboxen.
Ook is het mogelijk dat initiatiefnemer in deze bedrijfsgebouwen maximaal 50 stuks schapen zal huisvesten in een strostal, of een verdeling van deze voorgenoemde diersoorten waarbij de maximale ammoniakemissie niet hoger is dan het maximum van een van deze varianten. In Hoofdstuk 2, lid 1, van de ‘Wijziging Interim omgevingsverordening – regelwijziging 2’ staat vermeld dat vanaf 1 januari 2024 elk huisvestingssysteem dat op een veehouderij in werking is, moet voldoen aan de eisen uit Bijlage 2 Technische eisen huisvestingssysteem. In bijlage 2 is vermeld dat, indien minder als 100 zoogkoeien worden gehouden, er geen ammoniakreductie hoeft te worden behaald om op 1 januari 2028 aan de regels te voldoen. Verder staat voor vrouwelijk jongvee vermeld, wanneer vrouwelijk jongvee in een overig huisvestingssysteem (geen ligboxen) wordt gehouden, er tevens geen ammoniakreductie hoeft te worden behaald om tevens op 1 januari 2028
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
17
aan de regels te voldoen. Ook voor wat betreft het houden van schapen ouder dan 2 jaar incl. lammeren geldt dat er geen ammoniakreductie hoeft te worden behaald om (op termijn) aan d regels te voldoen. Derhalve voldoet stal 3 en/of 4 aan de eisen welke zijn gesteld in de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant. Met het bestemmingsplan wordt de aanduiding ten aanzien van de veehouderij verwijderd, waardoor heel paragraaf 3.6.1 buiten toepassing blijft. Ook de aanvullende regels t.a.v. het stalderingsgebied (art. 3.52) zijn irrelevant voor het initiatief. Naast de bestaande veehouderij wordt er op deze locatie ook een akkerbouwbedrijf geëxploiteerd. Voor het akkerbouwbedrijf zullen op relatief korte termijn twee loodsen/bewaarplaatsen voor aardappelen en/of uien gebouwd worden. Deze worden gesitueerd binnen het bestaande bouwvlak. Wanneer de omvorming van het bouwvlak heeft plaatsgevonden middels dit bestemmingsplan, dan zal een derde loods volgen. Het bouwvlak mag op dit moment al worden gebruikt voor de exploitatie van een grondgebonden teeltbedrijf. Aangezien het bouwvlak enkel van vorm wordt veranderd, is er feitelijk gezien geen sprake van een uitbreiding van een grondgebonden teeltbedrijf.
Gelet op de uitbreiding aan bebouwing ten dienste van het akkerbouwbedrijf zal volledigheidshalve getoetst worden aan de voorwaarden uit artikel 3.54 voor grondgebonden teeltbedrijven in gemengd landelijk gebied. Zoals eerder is toegelicht is in de bestaande situatie al sprake van verblijfrecreatie annex zorgverlening in een groepsaccommodatie en bed and breakfast. Initiatiefnemer is voornemens om de ruimtes ten behoeve van deze functies verder uit te breiden binnen de bestaande gebouwen. Voor wat betreft de uitbreiding van de recreatie en zorgverlening moet worden getoetst aan de voorwaarden uit artikel 3.71 voor een bestaande niet-agrarische functie in het landelijk gebied. Hierna wordt achtereenvolgens aan de artikelen van de Iov die wel relevant zijn getoetst. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies (paragraaf 3.1.2) Onder een evenwichtige toedeling van functies wordt verstaan dat invulling wordt gegeven aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. Hiervoor moet rekening worden gehouden met: - zorgvuldig ruimtegebruik; - de waarden in een gebied door toepassing van de lagenbenadering; - meerwaardecreatie. Deze aspecten zijn in de Iov nader uitgewerkt in de artikel 3.6 t/m 3.8. Daarnaast geldt voor ontwikkelingen in het landelijk gebied ook dat er sprake moet zijn van kwaliteitsverbetering (zie artikel 3.9).
Deze artikelen worden hieronder nader toegelicht.
Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel. 3.6)
Conform artikel 3.6 houdt zorgvuldig ruimtegebruik in dat in beginsel gebruik wordt gemaakt van een bestaand ruimtebeslag. Een bestaand ruimtebeslag is gelegen binnen het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’ of een bestaand bouwperceel. Wanneer er sprake is van een stedelijke ontwikkeling dient toepassing te worden gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). Alle gebouwen, bijbehorende bouwwerken en ander permanente voorzieningen dienen te worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. In totaal beschikt initiatiefnemer op locatie over een bouwperceel van circa 1,77 hectare. Hierbij moet worden opgemerkt dat er in twee gedeeltes van het bouwperceel enkel bestaande voorzieningen toegestaan zijn. Op dit moment zijn hier geen bouwwerken aanwezig waardoor dit (her)bouwrecht dan ook niet geldt. Dit gedeelte behoort dan ook niet tot het feitelijk bouwvlak, daar er geen nieuwe gebouwen gebouwd kunnen worden. Met het in acht nemen van deze gronden heeft het werkelijke bouwvlak een oppervlakte van circa 1,5 hectare. Na overleg met omwonenden is bepaald dat het bouwvlak van het bedrijf omgevormd moet worden. Dit nieuwe bouwvlak krijgt ook een oppervlakte van 1,5 hectare. Met de vormverandering van dit bouwvlak zal het bedrijf verder van de (recreatie)woningen in recreatiegebied de “Stille Wille” af gesitueerd worden.
Het bouwvlak zal over een langere lengte aangrenzend aan de Nijssenstraat worden gesitueerd. Door de nieuwe vorm van
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
18
het bouwvlak kan een optimale bedrijfsvoering worden nagestreefd en is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. De uitbreiding van de verblijfsrecreatie annex zorgverlening vindt plaats binnen de bestaande gebouwen waar al een gedeelte van aanwezig is.
Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7)
De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op verschillende lagen. Hierbij dient onderzocht te worden wat de effecten zijn op: - de ondergrond - de netwerklaag - de bovenste laag Met het effect op de ondergrond worden o.a. de aspecten bodem, grondwater en archeologische waarden bedoeld. De netwerklaag omvat aspecten zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. In de beschouwing van de bovenste laag dienen aspecten zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu aan bod te komen. Hierbij dient te worden gekeken naar het verleden, heden en toekomst. De beoogde ontwikkeling mag geen negatieve effecten hebben op de waarden in de omgeving en dient ook in de toekomst geen beperkingen op te leveren voor de omgeving. De toetsing van de gevolgen van het initiatief op bovengenoemde aspecten is uitgebreid uiteengezet in hoofdstuk 4 van deze toelichting.
Meerwaardecreatie (artikel 3.8)
Het aspect meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken. Het biedt de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren, waardoor er meerwaarde ontstaat. Daarnaast ontstaat een bijdrage aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. In dit bestemmingsplan wordt meerwaarde gecreëerd door de vormverandering van het bouwvlak van het bedrijf te combineren met een goede landschappelijke inpassing. Daarnaast is er sprake van een afname van de emissies door een afname in het aantal stuks vee dat gehouden wordt, waardoor het leefmilieu in de omgeving wordt verbeterd. De omgeving heeft bij initiatiefnemer te kennis gegeven dat ze het bouwvlak graag verder van hun woningen af gesitueerd zien, hier geeft initiatiefnemer met dit plan gehoor aan.
Kwaliteitsverbetering (artikel 3.9)
Een bestemmingsplan in landelijk gebied moet gepaard gaan met een fysieke verbetering van het landschap. Daarnaast moet worden aangetoond hoe deze fysieke verbetering financieel, juridisch en feitelijk wordt verzekerd. Een verbetering kan o.a. bestaan uit een landschappelijke inpassing, behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen, het slopen van bebouwing of aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Deze vormen van kwaliteitsverbetering moeten worden geborgd in het bestemmingsplan. Over de exacte invulling van de kwaliteitsverbetering zijn in het regionaal ruimtelijk overleg tussen gemeenten en provincie afspraken gemaakt. Binnen de gemeente Hilvarenbeek zijn de ‘Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant’ van toepassing. Vormverandering van een agrarisch bouwvlak en het schrappen van de veehouderijbestemming is in dit afsprakenkader opgenomen als een categorie 2 ontwikkeling. De uitbreiding van de verblijfsrecreatie annex zorgverlening binnen bestaande gebouwen is als een categorie 1 ontwikkeling getypeerd. Dit betekent dat kan worden volstaan met een zorgvuldige landschappelijke inpassing van het plangebied. Voor het plangebied is een zorgvuldig landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Dit plan is als Bijlage 1 behorende bij de Regels van dit bestemmingsplan toegevoegd.
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
19
De aanleg en instandhouding van de landschappelijke inpassing wordt feitelijk en juridisch verzekerd door de opname van bijbehorende functieaanduiding op de verbeelding in combinatie met een voorwaardelijke verplichting in de regels van het bestemmingsplan. De beoogde ontwikkeling is derhalve in overeenstemming met artikel 3.9 van de Iov. Grondgebonden teeltbedrijf in gemengd landelijk gebied (artikel 3.54).
Een bestemmingsplan van toepassing op Gemengd landelijk gebied kan voorzien in een uitbreiding van, vestiging van of omschakeling naar een grondgebonden teeltbedrijf als: a. dit vanuit een goede agrarische bedrijfsvoering nodig is;
Zoals reeds uiteen is gezet in de aanleiding en in hoofdstuk 2 van deze toelichting zal het bedrijf de komende jaren verder insteken op de akkerbouwtak. Door ontwikkelingen in de wet- en regelgeving is het niet langer meer rendabel en realistisch om op locatie een grootschalig melkveebedrijf te exploiteren. Naast dit bestemmingsplan, waarmee het bouwvlak van vorm wordt veranderd, zullen in de toekomst 3 loodsen voor het opslaan/bewaren van akkerbouwgewassen en machine/werktuigenberging worden gerealiseerd. Initiatiefnemer is voornemens om akkerbouwgewassen op te slaan binnen twee nieuw te bouwen bewaarloodsen. Deze akkerbouwgewassen zullen voornamelijk bestaan uit aardappelen. Aardappelen worden geoogst in september en oktober, terwijl de verwerkende industrie het hele jaar aanvoer wenst. Een deel van de telers van aardappelen speelt hierop in door de aardappels in de oogstperiode op te slaan, en deze tot en met het voorjaar aan de verwerkers te leveren. De aardappels worden onder geconditioneerde omstandigheden opgeslagen. Op deze wijze is het mogelijk om ze gedurende een half jaar te bewaren. Deze ontwikkeling maakt de bedrijfsproces van het rooien en het afzetten van de aardappelen stukken efficiënter. De teler heeft hierbij ook meer speelruimte om de aardappelen tegen gunstigere prijzen af te kunnen zetten.
Initiatiefnemer beschikt over een waardevol en uitgebreid machinepark. De huidige gebouwen voldoen niet om deze machines op een functionele en veilige manier te stallen. Derhalve is er een ruime loods beoogd. Door realisatie van de loodsen kan initiatiefnemer zijn waardevolle machinepark veilig inpandig stallen. Gelet op bovenstaande kan worden geconcludeerd dat het bouwen van de akkerbouwloodsen vanuit een goede agrarische bedrijfsvoering noodzakelijk is.
b. de bouw of uitbreiding van een kas is beperkt tot ten hoogste 5.000 m2.
Met het initiatief wordt geen kas mogelijk gemaakt.
Er wordt voldaan aan de voorwaarden zoals opgenomen in artikel 3.54 van de Iov. Bestaande niet-agrarische functie in Landelijk gebied (artikel 3.71)
Een bestemmingsplan van toepassing op Landelijk gebied bevat regels voor een bestaande nietagrarische functie die: a. de bestaande planologische gebruiksactiviteit vastleggen; In de bestaande situatie is al sprake van een groepsaccommodatie annex zorgverlening en bed & breakfast. Dit is in 2018 geregeld middels een omgevingsvergunning. Deze nevenactiviteit worden middels dit bestemmingsplan verder uitgebreid tot een maximum van 500 m2 aan groepsaccommodatie annex zorgverlening en 150 m2 aan bed & breakfast. Middels een functieaanduiding wordt de maximum oppervlakte ten aanzien van deze niet-agrarische gebruiksactiviteiten vastgelegd.
b. een toename van de gebruiksoppervlakte voor mestbewerking uitsluiten;
Binnen het plangebied is geen sprake van mestbewerking. Derhalve is deze voorwaarde niet van toepassing.
c. kunnen voorzien in een redelijke uitbreiding, als dat past binnen de gewenste ontwikkelingsrichting van het gebied waarbij de volgende aspecten zijn betrokken:
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
20
1. een gebiedsgerichte benadering welke activiteiten en functies passen in de omgeving; Met het voornemen wordt de groepsaccommodatie uitgebreid van 291 m2 naar 500 m2 en de bed & breakfast van 130,8 m2 naar 150 m2. De toename aan oppervlakte ten behoeve van deze activiteiten vinden allemaal plaats binnen de bestaande gebouwen, daar waar de bestaande ruimtes al gesitueerd zijn. Het is niet langer meer mogelijk om op locatie een veehouderij te exploiteren. Hierdoor is het van belang dat naast de primaire akkerbouwtak uitgebreid kan worden in de recreatieve/zorgverlenende nevenactiviteiten. De niet-agrarische activiteiten blijven dus ondergeschikt aan de agrarische activiteiten op locatie. Hierdoor wordt het primaire agrarische karakter van de omgeving niet bedreigd.
2. welke effecten de mogelijke ontwikkeling heeft op andere aspecten, waaronder mobiliteit, agrarische ontwikkeling, leefbaarheid en leegstand elders;
Met de uitbreiding van de groepsaccommodatie voor verblijfsrecreatie annex zorgverlening en de bed & breakfast is geen sprake van een nieuwe gevoelige functie. Ten eerste aangezien de uitbreiding van de nevenactiviteiten plaatsvindt in gebouwen die in de bestaande situatie al in gebruik waren als bedrijfswoning en verblijfsrecreatie annex zorgverlening. Daarbij kan worden opgemerkt dat deze functies (en de nieuwe functie) niet liggen binnen de vaste afstanden tot een veehouderij. Ten tweede omdat er sprake is van een locatie die (tot op heden) onderdeel uit maakte van een veehouderij. De uitbreiding beperkt omliggende agrarische bedrijven dus niet in hun ontwikkelingsmogelijkheden. Verder is er met de uitbreiding van deze recreatieve annex zorgverlenende activiteiten geen sprake van een onevenredige toename aan verkeersbewegingen. Aanvullend hierop wordt opgemerkt dat de bedrijfsmatige veehouderij wordt beëindigd waardoor deze (zware) verkeersbewegingen komen te vervallen. Gelet op de aard van het bestaande akkkerbouwbedrijf is de verkeersaantrekkende werking van deze activiteiten verwaasloosbaar te noemen en zal de omgeving hier geen hinder van ondervinden.
3. hoe de uitbreiding bijdraagt aan het versterken van de omgevingskwaliteit, waaronder een bijdrage aan de sloop van overtollig en leegstaand vastgoed in het Landelijk gebied.
De uitbreiding van de groepsaccommodatie annex zorgverlening en de bed & breakfast vindt plaats binnen bestaande gebouwen. Er is binnen het plangebied geen sprake van overtollige bebouwing. Alle (beoogde) bebouwing wordt volledig gebruikt t.b.v. akkerbouw en de nevenactiviteiten. Wel wordt het plangebied ingepast met een aardewal met gebiedseigen beplanting en wordt een ecologische retentievijver aangelegd. De beoogde ontwikkeling is getoetst aan de regels zoals gesteld in de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant. Zoals blijkt uit deze toelichting voldoet de ontwikkeling aan de voorwaarden die gelden voor een bestemmingplan. 3.2 Gemeentelijk beleid Het gemeentelijk beleid is vervat in de gemeentelijke structuurvisie en het bestemmingsplan.
3.2.1
Structuurvisie Hilvarenbeek
De Structuurvisie Hilvarenbeek is door de gemeenteraad vastgesteld op 25 februari 2010. Met deze structuurvisie wil de gemeente regie voeren op de ontwikkelingen en processen die voor de toekomst van Hilvarenbeek van belang zijn. De Structuurvisie is een toekomstvisie alsmede een toetsingskader voor initiatieven op de kortere termijn. In de Structuurvisie Hilvarenbeek zijn kaders opgenomen voor ontwikkelingen op het gebied van woon- en werkomgeving, welzijn en voorzieningen, economie en werken en mobiliteit en bereikbaarheid. Het buitengebied heeft een belangrijke functie voor de gemeente. De agrarische functie is sterk vertegenwoordigd. De ruimtelijke karakteristiek van het buitengebied kan vooral beleefd worden vanuit het recreatief gebruik van paden, wegen en de recreatieve steunpunten. De kwaliteiten van de natuur zijn verankerd in de robuuste ecologische structuren en verbindingen en het divers karakter op de overgangen tussen buitengebied en de dorpen. De gemeente ziet het als haar
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
21
basisverantwoordelijkheid voor het behouden van de ruimtelijke karakteristiek van haar gemeente. Hierbij hanteert zij onderstaande criteria voor het buitengebied: - behouden van robuuste natuurgebieden en ecologische verbindingszone's; - het behouden van het divers karakter op de overgangen tussen buitengebied en de dorpen; - het behouden van cultuurhistorische waarden in het gebied. In de zoneringskaart behorende bij de Structuurvisie Hilvarenbeek is het plangebied gelegen in het ‘extensiveringsgebied natuur/groen’, zie Afbeelding 9, op de rand met het (onder het voormalig reconstructiebeleid) landbouwontwikkelingsgebied. Het extensiveringsgebied natuur/groen beschrijft het gebied waarin verhoogde natuurwaarden zijn gelegen. Nieuwe initiatieven mogen deze natuurwaarden niet verder belemmeren, maar zullen hier juist een bijdrage aan moeten leveren.
Afbeelding 9: Uitsnede zoneringskaart structuurvisie Binnen het extensiveringsgebied groen/natuur hanteert de gemeente in grote lijnen de volgende uitgangspunten, die in dit geval van toepassing zijn op het initiatief: -
De gemeente verleend geen medewerking aan initiatieven voor de groei van agrarische bedrijvigheid, meer specifiek de (intensieve) veehouderijsector. Een nevenactiviteit/ verbrede landbouw is mogelijk indien geen sprake is van negatieve externe effecten, zoals verkeersaantrekkende werking en parkeren. Het landschap is de dominerende factor. Een nevenactiviteit/ verbrede landbouw is mogelijk binnen het bestaande bouwblok. Alle initiatieven die betrekking hebben op een wijziging van het erf, dienen landschappelijke te worden ingepast in de omgeving. Een nevenactiviteit is mogelijk indien sprake is van een functie gerelateerd aan de zorg, toerisme en/of recreatie of educatie.
Het beleid is gericht op het meewerken aan initiatieven op het gebied van (agro-)toerisme. Dit soort initiatieven ziet de gemeente als waardevolle aanvulling op het functioneren van het buitengebied. Bovendien vergroot een dergelijke vorm van toerisme de beleving van de kwaliteiten van het buitengebied.
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
22
Met het initiatief wordt een veehouderij beëindigd en wordt de nieuwe hoofdactiviteit een akkerbouwbedrijf. Uit overleg met de gemeente en de bewoners van recreatiegebied “De Stille Wille” is besloten het bouwvlak van het bedrijf van vorm te veranderen, om zodoende meer afstand tussen het bedrijf en de (recreatie)woningen te creëren. Het bouwvlak van het agrarisch bedrijf neemt daarbij niet toe in oppervlakte. Om de kwaliteit van het erf in samenhang met de omgeving te versterken wordt er voorzien in een zorgvuldige landschappelijke inpassing, in de vorm van een aardewal met gebiedseigen beplanting en een ecologisch ingerichte retentievijver. Het landschap krijgt hierdoor een dominante rol rondom het erf, alsmede dat de natuurwaarden worden versterkt. Mede gelet op het feit dat de bedrijfsmatige veehouderij wordt beëindigd, wordt de reeds bestaande neventak van het bedrijf verder uitgebreid. De nevenactiviteit bestaat uit verblijfrecreatie annex zorgverlening in een groepsaccommodatie en bed and breakfast. De activiteiten vinden allen plaats in een cultuurhistorisch waardevol gebouw. Ten dienste van deze neventak worden er enkele stuks vrouwelijk jongvee, zoogkoeien en/of schapen gehouden. Het bedrijf voorziet dus in een totaalpakket op het gebied van agrotoerisme.
In deze toelichting wordt verder aangetoond dat de wijziging van het bedrijf geen negatieve effecten heeft voor de (directe) omgeving. Geconcludeerd kan worden dat de invulling van het bedrijf aansluit bij de uitgangspunten voor een bedrijf in het ‘extensiveringsgebied groen/natuur’. Het initiatief is daarmee niet in strijd met de Structuurvisie Hilvarenbeek.
3.2.2
Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek
Hilvarenbeek kent naast de hoofdkern en de kleinere kernen een groot landelijk gebied waarin veel ontwikkelingen gaande zijn. De functieveranderingen en dynamiek in de agrarische en recreatieve sector, natuurontwikkeling en de wens om de landschappelijke waarden te behouden, vraagt om een samenhangende visie op ruimtelijke ontwikkelingen en ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. De ‘Structuurvisie Buitengebied Hilvarenbeek’ uit 2014 voorziet in deze visie. Binnen de visie is onderscheidt gemaakt in verschillende landschapstypen. Het plangebied is gelegen in het ‘jonge ontginningslandschap’, zie Afbeelding 10.
Afbeelding 10: Uitsnede structuurvisiekaart, plangebied met rood omcirkeld. De jonge ontginningslandschappen worden gekenmerkt door de rationele opbouw en een regelmatige, op gemechaniseerde landbouw afgestemde relatief grootschalige verkaveling. Het
Bestemmingsplan – Nijssenstraat 4 te Haghorst
23
patroon van wegen en waterlopen is regelmatig van vorm en systematisch opgezet. De boerderijen zijn solitair gesitueerd en altijd gekoppeld aan het wegenpatroon, dat wordt begeleid door ranke (transparante) laanbeplanting. Dit versterkt het beeld van het open en grootschalige landschap. De erven zijn sober en puur functioneel ingericht. De architectuur en het materiaalgebruik stralen sobere functionaliteit en eenvoud uit. Door de beperkt aanwezige erfbeplanting bepalen vooral de grootschalige bedrijfsgebouwen het landschapsbeeld. De bedrijven zijn zowel grondgebonden (weidebouw, akkerbouw) als niet grondgebonden (intensieve veehouderij), waardoor de erfinrichting en –uitstraling divers, maar altijd relatief grootschalig is. In de jonge ontginningen ligt de nadruk op agrarische ontwikkeling. Bij ontwikkelingen in het jonge ontginningslandschap zijn enkele principes van toepassing voor de inpassing en inrichting van het agrarische erf. Hieronder worden enkele relevante principes voor de inrichting van het erf aangehaald: • De bouwblokken zijn in de regel regelmatig gevorm en vertonen een rationele karakteristiek.
Lengte en breedte zijn in principe van gelijke orde; • Bedrijfsgebouwen liggen in principe in de tweede lijn achter de achtergevelrooilijn; • De overheersende nokrichting van met name de grotere bouwvolumes (schuren en stallen) is haaks op de weg, daarnaast is ook een parallelle opstelling t.o.v. de weg mogelijk. Er is in ieder geval sprake van een eenduidige nokrichting per erf; Voor wat betreft de landschappelijke inpassing zijn de volgende principes relevant: • Bij de landschappelijke inpassing is het formele, rechtlijnige karakter van het landschap uitgangspunt; • Erfgrenzen worden volledig ingeplant met een houtsingel of bomenrij; • Bij de erfbeplanting toepassing van landschappelijke beplantingselementen en streekeigen soorten.
Afbeelding 11: Principe jonge ontginningslandschap In de huidige situatie is het bouwvlak dicht gelegen tegen het recreatiegebied “De Stille Wille”. Om deze reden is bij het bepalen van de toekomstvisie van het bedrijf de omgeving berokken. De bewoners van “De Stille Wille” hebben daarbij aangegeven dat ze meer afstand wensten tussen het bedrijf en de (recreatie-)woningen. Met dit bestemmingsplan wordt het bouwvlak van vorm veranderd, om meer afstand te creëren. De nieuwe vorm van het bouwvlak is zorgvuldig bepaald om zodoende een optimale bedrijfsvoering na te streven, waarbij sprake is van zuinig ruimtegebruik. Het bouwvlak krijgt een rechthoekige vorm waarbij de lange zijde parallel aan de Nijssenstraat is gesitueerd. De lengte en breedte zijn hierdoor niet helemaal gelijk, maar het bouwvlak heeft daarentegen geen afwijkende vormen. De nokrichtingen van de bestaande en beoogde gebouwen zijn haaks op de weg. Er is derhalve sprake van een eenduidige nokrichting op het erf.