Document · PDF

10 begroting en jaarstukken GGD (4 bijlage begroting 2022)

Gemeenteraad 8 juli 2021, gemeente HilvarenbeekBij agendapunt: Raadsvoorstel Begroting 2022 en jaarstukken 2020 van de GGD Hart voor Brabant.15.550 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

SAMEN GEZOND VOORUIT

BEGROTING 2022

INHOUDSOPGAVE Inleiding

De GGD in een oogopslag

BEGROTING 1.

Programma publieke gezondheid

1.1 Jeugdgezondheid

1.2 Gezondheidsbescherming

1.3 Gezondheidsbevordering en leefstijl

1.4 Monitoren, signaleren en advies

1.5 Toezicht houden

1.6 Publieke gezondheid bij rampen en crises

1.7 Openbare geestelijke gezondheidszorg

1.8 De beheersing en bestrijding van het coronavirus

Financiën

Bijzondere onderwerpen

3.1 Bedrijfsvoering

3.2 Tarieven 2022

3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.4 Inzicht financiële status en weerbaarheid

3.5 Onderhoud kapitaalgoederen

3.6 Financiering

3.7 Verbonden partijen

3.8 Samenwerkingsverbanden

3.9 Lokale heffingen en grondbeleid

4. Het overzicht van baten en lasten

4.1 Uitgangspunten

4.2 Overzicht van baten en lasten

4.3 Baten

4.4 Lasten

4.5 Investeringskredieten

4.6 Reserves

4.7 Voorzieningen

4.8 Meerjarenraming 2022-2025

BIJLAGEN Bijlage 1: overzicht GGD-activiteiten

Bijlage 2: gemeentelijke bijdrage 2022

Bijlage 3: nominale ontwikkelingen

Bijlage 4: balans meerjarenraming 2022-2025

Bijlage 5: taakvelden

Bijlage 6: EMU-saldo

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

INLEIDING Mensen gezonde kansen bieden om alles uit hun leven te halen. Dat is ons doel. Want als mensen zich gezond voelen, helpt dit hen om mee te doen in de samenleving en alles uit het leven te halen. Dat maakt gelukkiger én zelfredzamer. We gebruiken hierbij de definitie van gezondheid van Machteld Huber (2012): “Het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.” Met dat doel voor ogen beschrijven we in deze begroting ons werk voor het volgend jaar. Rode draad hierbij zijn de taken uit de Wet Publieke Gezondheid, de basis voor ons werk. Beleidsvisie 2019 - 2023 In juli 2019 stelde het algemeen bestuur de beleidsvisie 2019-2023 vast. Deze visie is de vertaalslag van landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen, waaronder de coalitieakkoorden die na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 zijn opgesteld. Hij geeft inhoudelijk richting aan onze organisatie en dient daarmee als uitgangspunt voor deze begroting. Daarop aanvullend verwerken we in deze begroting de verwachte gevolgen van nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Ontwikkelambities onder druk De COVID-19 pandemie, die in 2020 uitbrak, vraagt ten tijde van het schrijven van deze begroting (maart 2021) nog altijd een grote inzet van onze organisatie en medewerkers.

De ontwikkelambities die we formuleerden in de beleidsvisie, maar ook in onze begroting voor 2020 én onze begroting voor 2021, staan onder druk. We onderscheiden drie onderliggende oorzaken. Allereerst vergt de crisis veel van onze strategische programma- en projectmanagers. Een belangrijk deel van de vernieuwingscapaciteit die de GGD in huis heeft, wordt ingezet om adequaat te kunnen reageren op de steeds veranderende omstandigheden en de inzet die daarop van ons gevraagd wordt door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Over de mate waarin we onze doelen bereikten in 2020, leggen we verantwoording af in onze jaarstukken. Ten tweede legt de coronapandemie een groter beslag op onze uitvoeringscapaciteit, zoals wij ook beschrijven in onze jaarstukken 2020. Aan het begin van de crisis zagen we ons genoodzaakt om medewerkers uit onze reguliere processen in te zetten voor de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Hierdoor liepen we achterstanden op, die we ten tijde van het schrijven van deze begroting nog altijd aan het inhalen zijn.

Daarnaast is een vijftigtal medewerkers uit de reguliere organisatie permanent bezig met activiteiten die direct of indirect met corona te maken hebben, zoals infectieziektebestrijding, infectiepreventie, onderzoek, reizigersvaccinatie, de continuïteit van de acute en niet acute zorg en de gezondheidsvoorlichting aan specifieke doelgroepen. Daarnaast hebben de overheidsmaatregelen (lockdown, social distancing, avondklok) ook impact op de mate waarin en de snelheid waarmee wij ons werk kunnen doen. En het coronavirus laat ook zijn sporen na bij onze eigen medewerkers; onze collega’s strijden al ruim een jaar in de frontlinie en in de spotlights wat zorgt voor mentale belasting. De derde reden dat eerder geformuleerde ontwikkelambities onder druk staan, is de impact van de crisis op de publieke gezondheid in ons werkgebied. COVID-19 is voor veel mensen een vervelende ziekte, met een lange nasleep en in sommige gevallen zelfs overlijden of blijvende gezondheidsschade tot gevolg. Maar ook de overheidsmaatregelen die werden ingesteld om het virus te beteugelen, hebben effect op de gezondheid van onze inwoners. Dit vraagt om een heroverweging van eerder geformuleerde inhoudelijke beleidsdoelstellingen, en een accentverschuiving naar gezond leven met Corona (zie paragraaf 1.3).

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Kadernota 2022 In onze Kadernota 2022 ‘Preventie, Weerstand, Veerkracht’ zetten wij op hoofdlijnen de ontwikkelingen en het beleid voor het jaar 2022 van de GGD uiteen, daarbij inbegrepen de prognose voor de gemeentelijke bijdrage voor 2022. De gemeenteraden zijn in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze in te dienen op de Kadernota. Deze zienswijzen zijn betrokken bij het opstellen van de voorliggende begroting. Leeswijzer In paragraaf 1 leest u meer over het programma Publieke gezondheid, in zeven taakvelden. We voegden daar een achtste paragraaf aan toe, waarin we alle corona gerelateerde zaken uiteen zetten. Paragraaf 2 gaat over de gemeentelijke bijdrage voor 2022. De bijzondere (wettelijk verplichte) onderwerpen vindt u in paragraaf 3. En in paragraaf 4 is de financiële begroting voor 2022 opgenomen. Vervolg Deze begroting volgt op de kadernota 2022, waarop de gemeenteraden hun zienswijze gaven. Het algemeen bestuur stelt de begroting 2022 vast op 8 juli 2021 en neemt daarin opnieuw de zienswijzen mee van de raden. Het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant, 8 april 2021,

T.H.I. Claassen

W.A.G. Hillenaar

secretaris voorzitter Vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van 8 juli 2021,

T.H.I. Claassen,

W.A.G. Hillenaar,

secretaris voorzitter

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

DE GGD IN EEN OOGOPSLAG GGD Hart voor Brabant

Oss

Mensen ruim 1 miljoen inwoners in 24 gemeenten1,

•

waarvan circa 200.000 jeugdigen

•

ruim 800 medewerkers2

•

62 consultatiebureaus, 35 locaties met

•

gezondheidsplein: Tilburg, ’s-Hertogenbosch,

Heusden

Waalwijk

Dongen

SintMichielsgestel

Vught

Loon op Zand

Landerd

’s-Hertogenbosch Bernheze

Grave Cuijk Mill en Sint Hubert

Uden Sint Anthonis

Boekel Gilze en Rijen

Uden en twee nader te bepalen locaties.

Tilburg

Boxtel

Meierijstad

Boxmeer

Oisterwijk

Goirle

Hilvarenbeek

Jeugdgezondheid

Taken jeugdgezondheid

Gezondheidsbescherming

•

gezondheidsbescherming

Gezondheidsbevordering en leefstijl

•

gezondheidsbevordering en leefstijl

Monitoren, signaleren en advies

•

monitoren, signaleren en advies

Publieke gezondheid bij rampen en crises

•

toezicht houden

Toezicht houden

•

publieke gezondheid bij rampen en crises

Openbare geestelijke gezondheidszorg

•

openbare geestelijke gezondheidszorg

Overige

•

basispakket

Geld € 65,2 miljoen

•

basispakket

€ 40,4 miljoen

•

plustaken voor gemeenten € 10,0 miljoen

•

plustaken voor anderen

Inkomsten totaal in 2022

plustaken voor anderen

€ 14,8 miljoen

Per inwoner •

plustaken voor gemeenten

gemeentelijke bijdrage 2022: € 34,90

35 30 25 20 15 10 5 0

2018

2019

2020

2021

2022

Peildatum 1 januari 2021. Op 1 januari 2022 hebben twee gemeentelijke herindelingen plaats in ons werkgebied. De gemeenten Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert en Sint Anthonis gaan samen tot de gemeente Land van Cuijk. De gemeenten Landerd en Uden gaan samen tot de gemeente Maashorst. Daarmee bedienen we in 2022 feitelijk 19 gemeenten. 2 Exclusief tijdelijke medewerkers die in 2020 en 2021 zijn ingezet voor de beheersing en bestrijding van het coronavirus.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1. PROGRAMMA PUBLIEKE GEZONDHEID

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1. PROGRAMMA PUBLIEKE GEZONDHEID Inleiding Onze activiteiten zijn erop gericht om mensen zo gezond mogelijk te laten leven, met extra aan dacht voor kwetsbare mensen. We volgen de gezondheid in de regio en informeren de gemeente daarover. We moedigen gezond gedrag aan en beschermen inwoners tegen besmettelijke ziektes. We komen in actie als dat nodig is. Dat doen we niet alleen: we werken samen met inwoners, met gemeenten en met partners bijvoorbeeld in het onderwijs, het welzijnswerk en de gezondheidszorg. Zij kunnen daarbij rekenen op een betrokken en deskundige GGD. In iedere subparagraaf van deze paragraaf behandelen we een van onze wettelijke taakvelden. Per taakveld beschrijven we: •

wat we doen: niet limitatief maar ter illustratie van de aard van onze werkzaamheden;

• wat we meten: een set beleids- en prestatie-indicatoren over de inhoud, omvang, efficiëntie, effectiviteit en kwaliteit van ons werk; •

wat we willen bereiken: onze ambities uit de beleidsvisie of anderszins;

• wat we daarvoor dit jaar ontwikkelen: aan nieuwe activiteiten, (programmatische) vernieuwing en/of dankzij onze innovatieve projecten. In deze inleiding besteden we aandacht aan: •

het kader waarbinnen wij ons werk verrichten;

•

het gedachtegoed van Positieve Gezondheid en het effect van dit gedachtegoed op ons werk;

•

de samenstelling van onze dienstverlening;

•

de veranderprogramma’s die we instelden om de ambities uit onze beleidsvisie te realiseren.

Kader Nederland heeft een goed stelsel van publieke gezondheid: de taken die de overheid op zich neemt zonder dat inwoners daar direct om vragen. Daar ligt de basis voor ons werk: de Wet publieke gezondheid, met de gemeentelijke taken die de GGD uitvoert; meer informatie over onze taken staat in het productenboek, zie ook bijlage 1. Daarnaast zijn er nog andere wetten op grond waarvan we taken uitvoeren, zoals de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Wet kinderopvang. Verder bepalen lokaal en landelijk beleid hoe ons werk eruit ziet. In onze beleidsvisie 2019-2023 formuleerden we ambities voor onze taakvelden. De beloften die we doen: 1.

de klant centraal;

2. verbinden met het veld; 3. vernieuwen. Positieve Gezondheid Zoals ook in onze beleidsvisie uiteen gezet, gaan we in ons werk uit van het concept Positieve Gezondheid: “Het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.” Dat is dus veel meer dan alleen ziekte en zorg. Het gaat over eigen regie en verantwoordelijkheid. Over veerkracht en potentie in plaats van over onvermogen. En het gaat over de omgeving waarin we leven. De impact van het gedachtegoed op ons werk is groot. Dit is te herkennen in de manier waarop wij onze data verzamelen en terugkoppelen (bijvoorbeeld met deze gemeenteschetsen). En in de wijze waarop we samenwerken met burgers en partners in bestaande en nieuwe netwerken. Dit zijn samenwerkingsverbanden van professionals en bestuurlijke netwerken (bijvoorbeeld het Zorgnetwerk Midden Brabant, het Regionaal Netwerk Positieve Gezondheid Noordelijke Maasvallei, Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

en de stuurgroep Positieve Gezondheid in Den Bosch). We zien dat onze gemeenten, onze keten partners en andere organisaties de definitie van Positieve Gezondheid in toenemende mate omarmen en direct of indirect gebruiken in hun werk. Dit biedt kansen voor verdere verbreding. Ook de impact op onze dienstverlening is betekenisvol. Bijvoorbeeld in de manier waarop onze professionals een triage uitvoeren, hun diagnose stellen en adviseren. Daarbij staan de behoeften van de klant centraal en werken we risicogestuurd. Met andere woorden, onze professionals achterhalen samen met de klant wat hij/zij nodig heeft om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Onze professionals volgen scholing en trainingen voor deze vernieuwende manier van werken. Zo leren zij om de inzichten van Positieve Gezondheid toe te passen in hun dagelijkse werk. In onze kadernota 2022 ‘Preventie, Weerstand, Veerkracht’ constateren we dat het ingewikkeld blijkt om dit gedachtegoed ook in tijden van crisis leidend te laten zijn. De maatregelen die de overheid in beginsel nam, waren met name gericht op de beheersing en bestrijding van het virus. De brede gezondheidsrisico’s, zoals mentaal welbevinden, sociale isolatie, het belang van structureel onderwijs voor de gezondheid, et cetera, krijgen pas in tweede instantie aandacht.

In het licht hiervan zet de GGD in op ‘Gezond leven met corona’ (zie paragraaf 1.3). Daarnaast investeren we met behulp van ZonMW subsidie in extra gezondheidsmonitors, waarin nadrukkelijk ook de effecten van de coronacrisis een plek krijgen (zie paragraaf 1.4). Onze diensten en de actualisering van het basispakket De gemeenten in Brabant-Noord en Midden-Brabant belegden hun taken op het gebied van publieke en preventieve gezondheid bij de GGD Hart voor Brabant (hierna: de GGD). Wij voeren deze taken uit in een basispakket voor alle gemeenten, bestaande uit een uniform deel en een deel voor lokale accenten. Het uniform deel voert de GGD in iedere gemeente uit; de lokale accenten kunnen per gemeente verschillen. Het gaat er daarbij niet om óf de GGD deze taken uitvoert (want dat staat in de wet). Het gaat om het hóe; voor welke groepen, voor welke thema’s en met welke methodes. Het algemeen bestuur stelt het basispakket vast. Jaarlijks passen we ons productenaanbod aan op basis van de vastgestelde begroting, de evaluatie van de innovatieve projecten, veranderende wet- en regelgeving en voortschrijdend inzicht uit de jaarstukken en bestuursvergaderingen. Dit zijn praktische aanpassingen, waarmee we lopende ontwikkelingen verwerken in onze taken. Eind 2019 heeft het bestuur besloten om in 2020 een integrale actualisering van het basispakket uit te voeren.

Het doel van dit project is om het basispakket af te stemmen op de eisen van nu en de opgaven van morgen. In verband met de coronacrisis is de actualisering van het basispakket in 2020 tijdelijk opgeschort. We verwachten het project pas in de tweede helft van 2021 weer op te kunnen pakken, om twee redenen. Allereerst verwachten we dat de middellange termijneffecten van de coronacrisis van invloed zullen zijn op de inhoud van ons werk. Het gaat dan zowel over de gezondheidseffecten van de crisis als over de lessen die middels verschillende evaluaties getrokken zullen worden, ten aanzien van de organisatie en inrichting van ons werk. Daarenboven is de impact van de coronacrisis op onze mensen en organisatie in 2021 nog onverminderd groot. En ook een herziening van ons volledige basisdienstverleningspakket zal daar een extra beslag op leggen. We verwachten de actualisering van het basispakket in de tweede helft van 2021 weer op te kunnen pakken. Hierbij betrekken we dan de langdurige effecten van de coronacrisis en de relevante evaluaties van de crisisaanpak (landelijk en regionaal). Het precieze moment waarop we de actualisering weer oppakken, is afhankelijk van de snelheid en effectiviteit van de COVID-19 vaccinatiecampagne. En van het beroep dat de minister van VWS nog op onze GGD zal doen, in het kader van de beheersing en bestrijding van het coronavirus.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Meerjarige strategische programma’s Voor de uitwerking van de speerpunten in de beleidsvisie startten we met een aantal meerjarige programma’s. Ontwikkelingen die we in 2021 niet konden doorvoeren in verband met de coronacrisis, pakken we in 2022 op. Een beschrijving van de programma’s en onze ontwikkelambities op hoofdlijnen: In het programma Datagedreven Publieke Gezondheid verrijken we lokaal gezondheidsbeleid en onze advisering daaromtrent met inzichten uit analyses van onze brede dataset. Waar mogelijk koppelen we onze data aan de data van andere (onderzoeks-)instituten. Dit stelt ons in staat om op lokaal niveau de belangrijkste zorgpunten ten aanzien van de publieke gezondheid te identificeren. Zo kunnen onze gemeenten en de GGD hierop gericht beleid ontwikkelen. De Brabantse Omgevingsscan (BrOS) en Brabantscan zijn voortdurend in ontwikkeling. Door te investeren in maatwerktoepassingen vergroten we de toepasbaarheid op lokaal niveau. In het programma Multichannel klantbeleving richten we ons op het beter bedienen van de klant, onafhankelijk van tijd, plaats of kanaal (face to face, telefonisch, website, mail, app). De klant kiest zelf zijn communicatievorm, maakt zelf (online) zijn afspraken en kan bij zijn (persoonlijke) informatie. In 2022 evalueren we de resultaten van het programma en implementeren we de verbeterpunten.

In het programma Gezonde leefomgeving (voorheen: Strategische verbinding) sorteren we voor op de invoering van de Omgevingswet, die naar verwachting per 1 januari 2022 plaats heeft. Deze wet richt zich op de inrichting van een veilige en gezonde omgeving. Dit biedt kansen om preventie en publieke gezondheid een volwaardige plek te geven in het ruimtelijke domein. We formuleerden een visie op onze rol hierin. De uitwerking hiervan geven we in 2021 vorm aan de hand van de wensen van onze gemeenten vanuit het strategische programma ‘Gezonde leefomgeving’. De mate waarin we onze diensten aanbieden in het basispakket of als plustaak, vloeit voort uit de actualisering van het basispakket. Dit geldt ook voor de vraag hoe we activiteiten, kennis, competenties en middelen bundelen om de gevraagde dienstverlening te kunnen leveren.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.1 JEUGDGEZONDHEID Op basis van de Wet Publieke Gezondheid wordt aan alle jeugdigen tot 18 jaar een landelijk preventief gezondheidspakket aangeboden. De GGD voert deze taak uit. We bieden kinderen en hun ouders (vooral) preventieve zorg en steun om gezondheidsproblemen te voorkomen. We monitoren, signaleren, adviseren, vaccineren en verwijzen zo nodig door naar andere hulpverleners. We werken hierbij volgens de landelijke richtlijnen, waaronder het Rijksvaccinatieprogramma. Daarbij hebben we ook aandacht voor de psychosociale aspecten en de situatie thuis. Als we afwijkingen of problemen zien, bespreken we die met de ouders of verwijzen we door als dat nodig is. Bij opvoedingsvragen, -risico’s en/of -problemen kan de jeugdverpleegkundige kort ondersteuning aanbieden. We bieden preventieve zorg op maat waar nodig. Als een kind meer aandacht nodig heeft, krijgt het die ook. Deze ondersteuning bieden we ook aan statushouders. Zodra een gezin bij de gemeente is ingeschreven, worden de kinderen opgenomen in het contactschema van de JGZ. Daarnaast voeren we de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers uit (plustaak) op de door het Centraal orgaan opvang asielzoekers (COA) aangewezen locaties binnen het werkgebied van de GGD. De kracht van een robuuste JGZ-organisatie Al onze gemeenten belegden de jeugdgezondheidszorg van 0 tot 18 jaar bij de GGD.

Tijdens de coronacrisis is duidelijk geworden, dat de betekenis hiervan voor de slagkracht van de GGD in een (infectie)crisis bijzonder groot is. GGD Hart voor Brabant werd in maart 2020 als eerste GGD geconfronteerd met een sterk toenemend aantal besmettingen in zijn werkgebied. We konden ons in die eerste fase van de crisis goed staande houden, dankzij een robuuste bezettingsgraad van jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen. Collega’s die goed bekend zijn met crises en vaccinatiecampagnes en daardoor van doorslaggevende betekenis waren in de beginfase van de crisis. Kansrijke start Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. De eerste 1000 dagen van een kind zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. De GGD is coalitiepartner Kansrijke start voor gemeenten die aan dit landelijke actieprogramma deelnemen (lokaal accent / plustaak).

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Onderstaande tabel geeft een overzicht

Wat gaan we meten?

van de belangrijkste indicatoren voor onze reguliere werkzaamheden in dit taakveld. Waar mogelijk nemen we streefwaarden op voor 2022. In ons jaarverslag rapporteren we over de realisatie per indicator. Zo geven we inzicht in onze prestaties.

Indicator

2019

2020

Prognose 2022

235.745

224.741

235.000

Percentage jeugdigen dat de GGD bereikt

93%

87%

95%

Percentage extra onderzoek met een aanleiding

27%

25%

Ambitie: kritisch zijn op inzetten extra onderzoek.

Percentage kinderen dat een huisbezoek kreeg

Als gevolg van COVID-19 terug naar het niveau van 2019.

Percentage jeugdigen dat een doorverwijzing kreeg

14%

10%

Geen streefwaarde. We maken onderscheid tussen psychosociaal en medisch.

Aantal keer dat we de meldcode kindermishandeling gebruikten

231

181

Geen streefwaarde, we toetsen aan het nationaal gemiddelde.

Aantal scholieren waarmee we contact hadden in verband met ziekteverzuim

1.732

1.386

Aantal jeugdigen dat we vaccineerden (excl. COVID-19)

93.379

56.873

Aantal jongeren dat we screenen op depressieve klachten

763

985

• Waarvan een aanwijzing voor depressiviteit

15%

Aantal contacten met jeugdigen

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.700

Toelichting Aantal jongeren neemt iets af. Extra contacten op indicatie als gevolg van COVID-19.

Naar verwachting netto effect van COVID-19 en extra aandacht middels het 2VO en 4VO contact moment. Geen streefwaarde te formuleren in verband met onduidelijkheid over inhaalcampagnes.

1.000 Geen streefwaarde. We verwachten een stijging.

Wat willen we bereiken? Het merendeel van deze taken is wettelijk bepaald. In aanvulling daarop staan in onze beleidsvisie als ambities: U mag van ons verwachten dat we werken aan: • De vier onderwerpen van de JGZ-preventieagenda: ouderschap, hechting, gezondheid en weerbaarheid. Door hier – samen met partners – stevig op in te zetten kunnen we hardnekkige problemen zoals schoolverzuim, kindermishandeling en armoede eerder signaleren en aanpakken. • In 2023 biedt de jeugdgezondheidszorg iedere jeugdige een persoonlijk ‘pakket’, waarbij we de landelijke richtlijnen vertalen in maatwerk. Bijvoorbeeld: meer of juist minder contacten met het consultatiebureau. Wat gaan we verder ontwikkelen? Nieuwe activiteiten: • We voegen het nieuwe contactmoment ‘Prenataal huisbezoek zwangere vrouwen’ toe aan ons basispakket. In verband met de Tweede Kamerverkiezingen in 2021, is de invoering van dit contactmoment uitgesteld. De nieuwe ingangsdatum is naar verwachting 1 januari 2022. • In 2022 wordt het HPV-vaccin ook beschikbaar voor jongens (2021: alleen voor meisjes van 12/13 jaar). Het vaccin beschermt hen tegen penis-, anus-, mond-, en keelkanker. Ook worden kinderen vanaf 2022 eerder gevaccineerd, namelijk in het jaar dat ze 10 jaar worden. (Programmatische) vernieuwing: In 2022 hanteren we een nieuw contactschema als basisproces, gebaseerd op klantbehoeften.

Dit doen we binnen de mogelijkheden van het landelijk professioneel kader. We voegen een aantal flexibele contactmomenten toe, die we aanbieden als de situatie van een kind of jongere daar aanleiding toe geeft. Ook kunnen we een contactmoment bijvoorbeeld verkort of digitaal aanbieden. Zo kunnen we in samenspraak met ouders bepalen hoeveel monitor- en contactmomenten nodig zijn per jeugdige. Dit maatwerk sluit altijd aan op het risicoprofiel van de jeugdige in kwestie. De laatste ontwikkelingen hieromtrent voeren we in 2021 door. Deze kwaliteitsverbetering kunnen we budgetneutraal doorvoeren, dankzij een herverdeling van aandacht, waarbij meer aandacht uitgaat naar kinderen die dit nodig hebben en jongeren op het voortgezet onderwijs. Kinderen waar het goed mee gaat, zullen we minder of korter gaan zien. Uitzondering hierop is de invoering van het prenatale contactmoment voor kwetsbare zwangere vrouwen en gezinnen. De invoering van dit contactmoment gaat gepaard met een verhoging van de inwonerbijdrage, gelijk aan de extra storting die hiervoor gedaan wordt in het Gemeentefonds (zie paragraaf 2).

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.2 GEZONDHEIDSBESCHERMING Infectieziekten Mensen beschermen zichzelf tegen ziekten maar vertrouwen er ook op dat de overheid hen beschermt als er risico’s zijn op infectieziekten. Dat is een taak van de GGD. We brengen deze ziekten in beeld en voorkomen ze. Denk bijvoorbeeld aan de beheersing en bestrijding van infectieziekten zoals COVID-19, tuberculoseonderzoeken, inentingen en het spreekuur seksuele gezondheid. Ieder jaar inventariseren we samen met onze gemeenten de instellingen die te maken hebben met een verhoogd risico op infectieziekten door micro-organismen. We bespreken welke inzet wij daarop plegen. Het gaat om instellingen en activiteiten die onder verantwoordelijkheid van de gemeente vallen, en waar verder geen toezichthoudende instantie voor is. Daarnaast adviseren we (zorg-) instellingen over hygiëne en infectiepreventie en we voeren hygiëneaudits uit bij tattoo-, piercingen permanente make-up shops en asielzoekerscentra (beide plustaken). En onze adviezen helpen reizigers veilig op weg met voorlichting en vaccinaties (plustaak). Specifiek ten aanzien van de Tuberculosebestrijding is in 2016 in het Nationaal Plan Tuberculosebestrijding 2016-2020 : Op weg naar eliminatie van het RIVM al vastgesteld, dat het risicoprofiel slechts bij enkele GGD’en in Nederland zo hoog is, dat een zelfstandige tuberculosebestrijdingsorganisatie (vooralsnog) levensvatbaar is.

De aantallen patiënten en onderzoeken zijn te klein om de kwaliteit, capaciteit en het expertiseniveau te kunnen blijven waarborgen. In onderlinge samenwerking richten de 25 GGD’en vier regionale expertisecentra (REC) in. We voorzien in de toekomst soortgelijke ontwikkelingen bij de inrichting van andere gezondheidsbeschermende taken. Denk aan forensische geneeskunde, infectieziektebestrijding en infectiepreventie. Gezonde leefomgeving en milieu Bij de medische milieukunde kijken we vooral naar een gezonde en veilige leefomgeving: de invloed van het milieu op de gezondheid. We weten veel van gezondheid en lucht, geluid, bodem en straling. De GGD bouwt met inwoners en partners aan een leefomgeving waarin gezondheid wordt beschermd en bevorderd; waar het gezond wonen en werken is. We geven burgers en gemeenten adviezen, beantwoorden vragen en delen onze kennis. We adviseren bijvoorbeeld over het inrichten van een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag, over gezondheid rond veehouderijen en over een gezond klimaat in de woning. Hiermee dragen we bij aan een gezonde leefomgeving, die veilig is en uitnodigt tot bewegen.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Daarnaast participeert de GGD in onderzoeken naar de relatie tussen COVID-19 en de gezonde leefomgeving. Zo onderzoekt de GGD bijvoorbeeld samen met het RIVM of mensen die eerder Q-koorts hebben gehad een verhoogde kans hebben op het krijgen van COVID-19. En of het beloop van de ziekte ernstiger is. Ook neemt de GGD deel aan een onderzoek naar de relatie tussen luchtkwaliteit en de verspreiding van COVID-19. De uitkomsten gebruiken we om onze gemeenten en partners te informeren en adviseren en om interventies zo effectief mogelijk in te zetten. Het belang van een goede lokale verankering van de infectieziektepreventie en -bestrijding De coronacrisis heeft het belang van infectiepreventie in veel sectoren hoog op de agenda gezet. Dankzij de inzet van onze deskundigen infectieziektepreventie konden we scholen, kinderopvanginstellingen, Wmo- en zorginstellingen, gemeenten en andere (maatschappelijke) partners ondersteunen en adviseren bij de toepassing van preventieve maatregelen. We verwachten dat deze hernieuwde aandacht ook in de toekomst zal blijven bestaan. De werkzaamheden van het team reizigerszorg (plusactiviteit) zijn in 2020 en 2021 door de

wereldlijke maatregelen vrijwel volledig stil komen te liggen. Onze deskundige en veerkrachtige reizigerszorgspecialisten hebben (daardoor) een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan

de slagkracht van onze GGD in de beheersing en bestrijding van het coronavirus en in de

vaccinatiecampagne. Zodra de mogelijkheden tot reizen toenemen, pakken we onze reguliere werkzaamheden hieromtrent weer op. We stellen ons ten doel om in 2022, zo snel de reismarkt weer opstart, als betrouwbare vaccinatiespecialist voor reizigers en beroepsgroepen een vergelijkbare positie in de markt te verwerven, als dat we hadden vóórdat de COVID-19 pandemie uitbrak.

De tabel op de volgende pagina geeft een

Wat gaan we meten?

overzicht van de belangrijkste indicatoren voor onze reguliere werkzaamheden in dit taakveld. Waar mogelijk nemen we streefwaarden op voor 2022. In ons jaarverslag rapporteren we over de realisatie per indicator. Zo geven we inzicht in onze prestaties.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Indicator

2019

2020

Prognose 2022

Toelichting

Aantal instellingen dat een uitbraak van een infectieziekte meldde

296

1813

4004

Meldingen van een infectieziekte

830

2743

8004

4.101

5.520

6.500

Conform de regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG)

Infectieziektebestrijding

Seksuele gezondheid Aantal soa-consulten

Aantal PREP-consulten:

•

Intake

Conform PrEP regeling

•

Follow up

214

714

900

Conform PrEP regeling

Aantal keuzehulpgesprekken

Aantal seksualiteithulpverleningsgesprekken

264

368

500

7.107

5.033

4.500

Aantal opgespoorde actieve TBC-infecties

Aantal opgespoorde latente TBC-infecties (drager, maar nog niet ziek)

TBC bestrijding Aantal uitgevoerde verrichtingen voor opsporing en behandeling TBC

Infectiepreventie Aantal inspecties bij:

•

Prostitutiebedrijven

•

Wmo-instellingen

•

Tattoo-en piercingbedrijven

120

130

•

AZC’s

•

Overige risicovormende instellingen

Aantal binnengekomen vragen en klachten

402

254

300

Aantal gevraagde beleidsadviezen

11 (+ 17 GAGS)

2 (+8 GAGS)

Aantal lijkschouwingen incl. euthanasie (forensische adviezen aan Officier van Justitie bij niet-natuurlijk overlijden)

650

675

Aantal lijkschouwingen bij euthanasie (forensische adviezen aan Officier van Justitie bij euthanasie)

389

437

Aantal consulten op het reizigersspreekuur

17.118

3.745

10.432

Aantal overige consulten

13.649

5.246

13.649

Gezondheid, milieu en veiligheid

Aantal gevraagde beleidsadviezen bij acute (milieu)incidenten Forensische geneeskunde

Reizigersvaccinatie (plustaak)

Exclusief COVID-19 Exclusief COVID-19. Het betreft een grove schatting. Realisatie is afhankelijk van het afschaffen van coronamaatregelen.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Wat willen we bereiken? Het merendeel van deze taken is wettelijk bepaald. In aanvulling daarop staan in onze beleidsvisie als ambities: U mag van ons verwachten dat we: · de Omgevingswet en de Kernwaarden gezonde leefomgeving helpen concretiseren; · meedoen in het ontwikkelen van de omgevingsvisie van de gemeente; · ernaar streven de leefomgeving zo vorm te geven dat die het welzijn van de inwoners vergroot en dat economische, gezondheids- en sociale aspecten elkaar versterken; · bijdragen aan een veilige omgeving en gezonde landbouw en veehouderij; · in 2023 heeft gezondheid een volwaardige plek in de belangenafweging bij gemeenten. De GGD is bij gemeenten in beeld als vanzelfsprekende partner bij het inrichten van een gezonde leefomgeving. Wat gaan we verder ontwikkelen? (Programmatische) vernieuwing • We stellen ons ten doel om de lessen die we leerden tijdens de coronacrisis te gebruiken om onze slagkracht en effectiviteit in de infectieziektebestrijding verder te vergroten. Hiertoe zullen we, zo snel het verloop van de COVID-19 pandemie het toelaat, een extensieve regionale evaluatie van de crisisaanpak starten. Daarbij zoeken we de samenwerking met de veiligheidsregio’s, het GHOR-bureau, onze gemeenten en onze maatschappelijke partners en belanghouders.

• De GGD heeft zich voor veel maatschappelijke partners in de zorg-, welzijns- en onderwijssector bewezen als professionele partner en adviseur ten aanzien van infectiepreventie. We ondezoeken hoe de behoefte aan deze ondersteuning zich na de coronapandemie ontwikkelt, om hierop met ons plusaanbod zo adequaat mogelijk aan te sluiten. • In samenwerking met vijf GGD’en uit Brabant, Zeeland en Limburg stellen we het TBC REC-Zuid in. GGD Hart voor Brabant is penvoerder. Mogelijk leiden de volgende (innovatie-)projecten in 2021 tot nieuwe diensten/activiteiten in 2022: • In het project De Groene Plaatsmaker wordt een aanpak ontwikkeld om samen met jongeren de leefomgeving groener en gezonder in te richten.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.3 GEZONDHEIDSBEVORDERING EN LEEFSTIJL Gezondheidsbevordering richt zich op het verbeteren van gezondheid om zo de ziektelast te beperken en de noodzaak tot zwaardere hulp te voorkomen. Het voorkomen van ziekte en gezondheidsbeperkingen bespaart leed, problemen en ook kosten. Bevordering van gezondheid kan door een gezondere leefstijl, maar ook door de inrichting van een gezonde omgeving en door participatie en sociaal welbevinden. Bij het bevorderen van een gezonde leefstijl zijn veel partijen betrokken, zoals scholen, sportclubs en welzijnsinstellingen. Het gaat onder andere over het tegengaan van roken, het promoten van gezonde voeding en gezond bewegen, alcohol- en drugspreventie en depressiepreventie. We monitoren de gezondheid in de gemeente en/of wijk, signaleren risico’s en adviseren gemeenten, scholen en partners hierover. Naast adviseur, zijn we soms ook coördinator of uitvoerder, afhankelijk van wat de gemeente of opdrachtgever nodig vindt. Gezond leven met corona Het gedachtegoed van Machteld Huber over Positieve Gezondheid wordt steeds meer gemeengoed in het domein van de publieke gezondheid. Ook de GGD adopteerde dit gedachtegoed in zijn beleidsvisie. De coronacrisis heeft echter pijnlijk zichtbaar gemaakt hoe ingewikkeld het is om dit gedachtegoed ook in tijden van crisis leidend te laten zijn.

Er bestaan grote maatschappelijke zorgen over de negatieve impact van de coronamaatregelen op de leefstijl van de Nederlanders. Ook de GGD signaleert deze ontwikkeling in de gezondheids monitors; bijvoorbeeld de mate waarin onze inwoners ongezond eten, minder bewegen, last hebben van stress, psychosociale klachten ervaren en de mate waarin zij alcohol en tabak gebruiken. Het virus raakt mensen met een verstoord immuunsysteem door overgewicht en andere chronische aandoeningen (zoals diabetes en hart- en vaatziekten) het hardst. Deze gezondheidsproblemen zien we veel meer bij inwoners met een lagere sociaal economische status en andere kwetsbaren. Het risico dat hierdoor bestaande gezondheidsverschillen groter worden, is substantieel. De GGD monitort de effecten van de coronacrisis op de gezondheid in onze regio. We signaleren waar gezondheidsrisico’s als gevolg van de indringende overheidsmaatregelen zijn ontstaan en zijn toegenomen. We verzamelen die informatie, geven voorlichting en adviseren over de neveneffecten van de coronacrisis op de publieke gezondheid. Dat doen we als adviseur, coördinator of uitvoerder samen met gemeenten, scholen en partners.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Onderstaande tabel geeft een overzicht

Wat gaan we meten?

Indicator

2019

2020

Het percentage scholen met het vignet Gezonde school

26%

30%

Prognose 2022

Toelichting

Wat willen we bereiken? Een deel van de taken komt voort uit landelijk beleid. In aanvulling daarop staan in onze beleidsvisie als ambities:

U mag van ons verwachten dat we werken aan de drie speerpunten uit het Nationaal Preventieakkoord; roken, overgewicht en alcoholgebruik. De GGD zet zich er, samen met de gemeente als regievoerder, voor in dat: •

het aantal mensen met overgewicht daalt in plaats van stijgt;

•

in 2040 jongeren niet meer roken;

•

jongeren en zwangere vrouwen geen alcohol drinken;

•

iedereen zich veel bewuster is van de risico’s van alcohol.

We hebben hierbij speciale aandacht voor kwetsbare groepen. Mensen met een lage opleiding en een laag inkomen zijn in onze samenleving slechter af als het om gezondheid gaat. Ze roken meer, hebben vaker overgewicht, bewegen minder en eten ongezonder. Deze problemen maken deel uit van bredere achterliggende problemen, zoals schulden, armoede of werkeloosheid.

We bieden de gemeenten vanuit ons basispakket diverse keuzemogelijkheden om de gezond

Wat gaan we verder ontwikkelen? heid van hun inwoners te bevorderen. In de verdere ontwikkeling daarvan wordt veel maatwerk toegepast. Mede op basis van onze monitors bespreken we wat nodig is en zetten dat in.

Het preventieakkoord wordt vertaald naar (nieuw) lokaal of regionaal beleid. We initiëren, regisseren en organiseren duurzame, gezondheidsbevorderende activiteiten en onderbouwde interventies om de gezonde keus de makkelijke keus te maken. In de gemeentelijke coalitieakkoorden vragen gemeenten ook onze aandacht voor de volgende doelgroepen: jeugd, kwetsbare gezinnen, volwassenen met een lage opleiding en een laag inkomen, ouderen en statushouders.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Nieuwe activiteiten • Onder de noemer ‘Gezond leven met Corona’ ontwikkelen en ontplooien we een aantal gerichte activiteiten, met als doel informatie te verzamelen, voorlichting te geven en beleidsadvies te geven over de neveneffecten van de coronacrisis op onze publieke gezondheid. Het betreft in beginsel werkzaamheden die de GGD vanuit zijn basispakket toch al uitvoert, maar dan gebundeld en specifiek gericht op de gezondheidsschade die veroorzaakt wordt door COVID-19 en de indringende overheidsmaatregelen inclusief de gevolgen daarvan. Deze inzet richt zich nadrukkelijk ook op de meest kwetsbare bewoners van ons werkgebied. • In 2020 presenteerde de staatssecretaris van VWS samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten de nieuwe Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020 – 2024. Verbeteren van gezondheid in de fysieke- en sociale leefomgeving, verminderen van gezondheidsachterstanden, verlagen van de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen en bijdragen aan vitaal ouder worden. Dat zijn vier gezondheidsvraagstukken waar het Rijk en gemeenten mee aan de slag gaan de komende jaren. Wij ondersteunen desgewenst met kennis en expertise, data en beleidsadvies de totstandkoming van de lokale en regionale nota’s in ons werkgebied. (Programmatische) vernieuwing Iedereen, van jong tot oud, kan in zijn leven verzeild raken in een kwetsbare situatie.

Daarenboven zijn we op bepaalde momenten in ons leven per definitie meer kwetsbaar. De ene persoon kan heel goed zelf met die kwetsbaarheid omgaan. De ander heeft daar hulp bij nodig. Om het aantal gezonde levensjaren van onze inwoners te verhogen, vragen zowel kinderen en jongeren als volwassenen aandacht. Daarbij zetten we onze kennis en expertise in om gezondheidsverschillen te verkleinen en bieden we mensen in kwetsbare situaties kansen om zo gezond mogelijk te blijven. Vanuit een doorlopende lijn jeugd-volwassenen-ouderen signaleren we vroegtijdig kwetsbare situaties op regionaal, gemeentelijk en wijkniveau. Wij zijn hierbij de verbindende schakel tussen de zorg-, de sociaal maatschappelijke en de veiligheidsketen. Anders dan bij jeugd zijn er bij volwassenen in kwetsbare situaties bij signalering al vaak meerdere partijen in het netwerk actief. Daarom onderzoeken we samen met onze gemeenten en partners op welke momenten de GGD aan zet is. We onderzoeken en inventariseren in 2021 potentiële situaties en momenten van kwetsbaarheid, met bijzondere aandacht voor díe kwetsbare situaties waar met op preventie gerichte interventies veel gezondheidswinst is te realiseren. We brengen samen met onze gemeenten en partners in beeld welke rol de GGD hier met preventieve volwassengezondheidszorg kan spelen, vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid.

Dit kan in 2022 leiden tot nieuwe diensten op het gebied van monitoring, signalering en advies. Mogelijk leiden de volgende (innovatie-)projecten in 2021 tot nieuwe diensten/activiteiten in 2022: • In het innovatieproject ‘Voel je beter met BEP’ wordt een app ontwikkeld waarmee klassieke muziek kan worden ingezet om de (mentale) gezondheid van inwoners te verbeteren. • In het innovatieproject ‘Drugs, wat doet het met jou?’ (voorheen: denormalisering van drugsgebruik) onderzoeken we wanneer, door wie, hoe vaak en met welke maatschappelijke effecten welke drugs worden gebruikt. Op basis hiervan ontwikkelen we een toolbox met diverse interventies om middelengebruik tegen te gaan.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.4 MONITOREN, SIGNALEREN EN ADVIES Een gezonde regio vraagt om goed zicht op gezondheid. Met behulp van onderzoek en data kunnen inwoners, partners en gemeenten onderbouwde en gezonde keuzes maken om het maximale uit hun leven te halen. Het verwerven van inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking is een wettelijke taak die bij de GGD is belegd. De GGD heeft veel informatie in huis, vooral over de jeugdigen tot 18 jaar, vanwege de jeugd gezondheidszorg (zie paragraaf 1.1). We bieden alle jeugdigen preventieve zorg op onze consultatie bureaus of op scholen (onderzoek, advies en vaccinaties). Hierdoor hebben we unieke en betrouwbare informatie over de gezondheid en het welzijn van de jeugd in ons werkgebied. Ook voeren alle Nederlandse GGD’en om de vier jaar een (wettelijke) gezondheidsmonitor uit, elk jaar bij een andere leeftijdsgroep: kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. We zoeken naar nieuwe manieren om meer en beter inzicht te krijgen. Daarbij maken we gebruik van nieuwe technieken en combineren we onze data met die van andere organisaties, waaronder gemeenten. Daarnaast voeren we steeds meer onderzoeken “op maat” uit: concrete opdrachten, voor diverse opdrachtgevers. Dit leidt tot nieuwe inzichten in gezondheid, per gemeente en zelfs per wijk of school.

De gemeente kan met onze data beter onderbouwde keuzes maken voor de preventie en de publieke gezondheid. We stellen kennis over gezondheid en gezonde kansen altijd en overal beschikbaar. Extra gezondheidsonderzoek naar COVID-19 Naast onderzoeken naar de oorzaken en effecten van COVID-19 en onderzoeken in het kader van academische werkplaatsen, zal de GGD ook deelnemen aan een integrale brede gezondheids monitor COVID-19. Hiertoe is in 2021 een propositie aangeboden aan het ministerie van VWS, door het RIVM, Nivel en GGD GHOR Nederland. Deze propositie vloeit voort uit de wettelijke taak die de GGD’en hebben vanuit de Wet publieke gezondheid, om bij rampen en incidenten door middel van gezondheidsonderzoek (GOR) de gezondheidstoestand van inwoners in kaart te brengen. De bedoeling is om middels een brede gezondheidsmonitor de fysieke en mentale gezondheids effecten van de coronacrisis in kaart te brengen en op basis hiervan de minister en gemeente besturen te adviseren. Hiertoe wordt de grote hoeveelheid aan veelal losstaande coronagerelateerde onderzoeken die onlangs van start zijn gegaan gebundeld en gekoppeld aan de reguliere gezondheidsmonitors, zoals de Gezondheidsmonitor Jeugd, de Gezondheidsmonitor Volwassen & Ouderen en ook de Nivel Zorgregistraties.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Ten tijde van het schrijven van deze begroting heeft het ministerie van VWS zijn voornemen kenbaar gemaakt om het onderzoek te financieren. De minister heeft ZonMw gevraagd om het opdrachtgeverschap op zich te nemen, waarmee de GOR brede monitor een deelprogramma GOR zal worden binnen ZonMw. De totale omvang van de subsidie en het deel daarvan dat ten goede komt van GGD Hart voor Brabant zijn echter nog niet bekend.

Onderstaande tabel geeft een overzicht

Wat gaan we meten?

Indicator

2019

2020

Prognose 2022

Toelichting

Gezondheidsmonitor:

•

Aantal tabellenboeken

•

Aantal gemeenteschetsen

•

Aantal wijkschetsen

103

100

Aantal overgewichtsprofielen

Aantal leden dat het gezondheidspanel telt

3.362

7.763

9.000

Aantal opgeleverde thematische schetsen

Aantal schoolschetsen VO

Aantal gemeenten waar aanvullend BrOS product is opgeleverd (bijvoorbeeld gebiedsprofiel)

Wat willen we bereiken? Het merendeel van deze taken is wettelijk bepaald. In aanvulling daarop staat in onze beleidsvisie als ambitie: U mag van ons verwachten dat we: ontwikkelingen en trends in gezondheid en ziekte signaleren;

•

ons (vraaggericht) onderzoek combineren met data van anderen;

•

ondersteunen bij het interpreteren van de inzichten die we daaruit halen;

•

mensen stimuleren informatie te benutten om hun gezondheid en leefomgeving

•

te verbeteren; de privacy van onze inwoners en het beroepsgeheim hierbij garanderen;

•

In 2023 hebben we actuele gezondheidsinformatie via interactieve dashboards.

•

De gemeente kan met onze data beter onderbouwde keuzes maken voor de preventieve en publieke gezondheid.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Wat gaan we verder ontwikkelen? Nieuwe activiteiten • We voeren in het kader van onze taak Gezondheidsonderzoek bij Rampen (GOR) een extra jongvolwassenen monitor een extra ouderen en volwassenen monitor uit. (programmatische) vernieuwing • GGD Hart voor Brabant heeft een gedegen eigen onderzoeksapparaat, dat bovendien verstevigd wordt door tal van samenwerkingen met academische werkplaatsen en andere onderzoeksinstituten. We stellen ons ten doel om dit onderzoeksapparaat op zo’n manier in te zetten, dat het in combinatie met de kennis en kunde van onze professionals en in goed overleg met onze klanten leidt tot de meest effectieve dienstverlening (evidence-based practice). In 2021 ontwikkelen we hierop een visie, die ons in 2022 in staat stelt om de ons beschikbare onderzoeksinstrumenten te evalueren, opnieuw te richten en af te stellen. Mogelijk leiden de volgende (innovatie)projecten in 2021 tot nieuwe diensten/activiteiten in 2022: • In het innovatieproject ‘Tinder je gezondheid’ wordt een app (à la Tinder) ontwikkeld om de gezondheid van jongvolwassenen te monitoren en in beeld te brengen.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.5 TOEZICHT HOUDEN De GGD houdt voor de gemeenten toezicht op de uitvoering van de Wet kinderopvang. De toezichthouders voeren jaarlijks inspecties uit bij alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus. Daarnaast inspecteren we jaarlijks ongeveer 10% van de gastouders. De gemeenten bepalen de grootte van de steekproef, waarbij 5% als wettelijk minimum geldt. Alle nieuw te openen locaties inspecteren we volgens het ‘Streng aan de poort’ principe. Onze bevindingen leggen we vast in inspectierapporten. Deze worden gepubliceerd op de website van de rijksoverheid. De besluitvorming over de handhaving ligt bij de gemeenten. We constateren in het toezicht op de kinderopvang een trend van verharding en juridisering in de relatie tussen kinderopvanginstelling, gemeenten en de GGD als toezichthouder. Het doel dat wij nastreven met ons toezicht, is een doorlopende kwaliteitsverbetering van de kinderopvang. De geschetste ontwikkelingen in de relatie tussen betrokkenen kan belemmerend werken voor die beoogde kwaliteitsverbetering. Wmo-toezicht (plustaak) We bieden het toezicht aan op instellingen die maatschappelijke ondersteuning bieden (plustaak). In 2015 is met de nieuwe Wet maatschappelijk ondersteuning het toezicht een verantwoordelijkheid geworden voor gemeenten. De Wmo-toezichtsfunctie is nog sterk in ontwikkeling.

Gemeenten hebben het toezicht bij calamiteiten en geweldsincidenten belegd bij de GGD. Daarnaast zijn er op verzoek andere vormen van toezicht mogelijk, zoals (proactief) kwaliteitstoezicht en signaalgestuurd toezicht. Bijvoorbeeld bij een nieuwe aanbieder, in de vorm van een algemeen kwaliteitsonderzoek of een onderzoek naar aanleiding van klachten of signalen.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Onderstaande tabel geeft een overzicht

Wat gaan we meten?

Indicator

2019

2020

Prognose 2022

Aantal besteedde uren voor risico-gestuurde inspecties kinderopvang (jaarlijkse onderzoeken)

2.005

676

1.036

Aantal besteedde uren overige inspecties kinderopvang (OVR; ONR; NO; incidentele onderzoeken)

488

668

720

Aantal onderzoeken na incidenten

Aantal kwaliteitsonderzoeken

Aantal calamiteitenmeldingen

Toelichting

Toezicht Kinderopvang

Wmo-toezicht

Wat willen we bereiken? Een deel van onze taken is wettelijk bepaald. Binnen dat kader hebben wij de ambitie om onze toezichtsactiviteiten zo te ontplooien dat ze:

•

Bijdragen aan het verhogen van de kwaliteit van de kinderopvang en de kwaliteit van de Wmo-ondersteuning aan cliënten;

•

Voldoen aan de 6 kenmerken van de beroepsvereniging toezichthouders: selectief, slagvaardig, samenwerkend, onafhankelijk, transparant en professioneel;

•

Vertrekken vanuit vertrouwen en zo doelmatig mogelijk worden ingezet.

Wat gaan we verder ontwikkelen? Nieuwe activiteiten

•

Uit ervaring weten we dat het aantal calamiteiten dat door Wmo-instellingen gemeld wordt, laag is. Toezichthouders helpen gemeenten contractpartners te stimuleren om calamiteiten te melden, door bijvoorbeeld samen met gemeenten risico-indicatoren op te stellen en onder de aandacht te brengen. Desgevraagd kan dit ook in 2022 leiden dit tot nieuwe activiteiten.

•

De toezichthouders bieden proactief ondersteuning aan gemeenten die zoekende zijn naar de passende inrichting van het Wmo-toezicht, zowel in praktisch uitvoerende zin als kennis en ervaring bij onderwerpen zoals de openbaarmaking van rapporten en het gebruik van het toetsingskader.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

(Programmatische) vernieuwing We ontwikkelen in 2021 in samenwerking met onze gemeenten en de kinderopvanginstellingen een nieuw perspectief op toezicht, waarbij meer ruimte is voor dialoog en focus op kwaliteits verbetering. We zoeken onder de noemer ‘Waarderend toezicht’ naar een nieuwe manier om in gezamenlijkheid te zorgen voor een veilige en verantwoorde kinderopvang en de daarvoor benodigde kwaliteitsontwikkeling; de houders, toezichthouders en gemeenten, allen vanuit hun eigen positie en verantwoordelijkheden. De kwaliteitseisen kinderopvang zoals vastgelegd in de wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) blijven hierin leidend. We hebben de ambitie dat deze regionale ontwikkeling richtinggevend zal zijn voor de landelijke inrichting van het toezicht op de kinderopvang. ‘Waarderend toezicht’ leidt in 2022 mogelijk tot nieuwe activiteiten.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.6 PUBLIEKE GEZONDHEID BIJ RAMPEN EN CRISES Rampen, incidenten en crises hebben grote gevolgen. De directeur publieke gezondheid is dan vanuit de GHOR verantwoordelijk voor de coördinatie van de geneeskundige hulpverlening in de regio. De GGD heeft een wettelijke taak in de rampenopvang en crisisbeheersing en is verantwoordelijk voor vier processen: • Infectieziektebestrijding (IZB): bij infectieziekte-uitbraken, zoals COVID-19 of Influenza A H1N1 waarbij een massavaccinatie werd georganiseerd, of bij een uitbraak van Q-koorts. • Medische Milieukunde (MMK): zoals bij een ontploffing of bij een brand waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen. • Psychosociale hulpverlening (PsHI): coördinatie van de psychosociale hulpverlening, bijvoorbeeld bij opvang van slachtoffers na een ramp, bij gezinsdrama’s of zedenzaken. • Gezondheidsonderzoek bij rampen (GOR): bij een crisis waarbij behoefte is aan advies over of inzet van een gezondheidsonderzoek. We adviseren en ondersteunen gemeenten en scholen ook bij kleinere incidenten en bij zedenzaken. Dit zijn vaak schokkende gebeurtenissen die veel onrust veroorzaken. Daarnaast onderzoekt de forensisch arts bij onnatuurlijk overlijden en – voor politie en justitie – bij straf-/ zedenzaken en bij letsel door bijvoorbeeld geweld of kindermishandeling.

Evaluatie Wet veiligheidsregio’s De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is geëvalueerd, waarbij de doeltreffendheid en de effecten van de wet en onderliggende regelgeving in de praktijk zijn onderzocht. Centraal stond de vraag of de huidige wet bruikbaar is in het licht van actuele en toekomstige dreigingen, maatschappelijke ontwikkelingen en ontwikkelingen in de crisisbeheersing in het algemeen. De crisisbeheersing rondom COVID-19 is betrokken bij deze wetsevaluatie. Het ligt in de lijn der verwachting dat ook de Wet publieke gezondheid zal worden geëvalueerd. De (landelijke) aansturing van infectiecrises zal onderdeel uitmaken van deze evaluatie. Wij zetten ons in om de conclusies en aanbevelingen uit die evaluaties over de rol van de GGD’en en de GHOR in de crisisaanpak, in relatie tot de lokale en regionale publieke gezondheidszorg en de rol van de GGD daarin, onderdeel te maken van het maatschappelijke debat.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Onderstaande tabel geeft een overzicht

Wat gaan we meten?

Indicator

2019

2020

Prognose 2022

Aard en aantal incidenten met dreigende maatschappelijke onrust die door de GGD zijn ondersteund

Aantal malen dat een PSHi-coördinatieteam bijeen is geroepen

Aantal oefenmomenten en trainingen

Toelichting

Wat willen we bereiken? In onze beleidsvisie staat als ambitie: De GGD werkt aan een sterk netwerk in zorg en veiligheid om gezondheidsschade te voorkomen. We stimuleren onze partners tot het nemen van proactieve maatregelen en we investeren in omgevingsgericht handelen en het opbouwen van een breed netwerk. Dit doen we bijvoorbeeld door het benutten van innovatie, technologie en ICT voor de crisisbestrijding. Wat gaan we verder ontwikkelen? •

Verder optimaliseren van de samenwerking tussen de GGD en de GHOR;

•

Opvolging geven aan de uitkomsten van de evaluatie Wet veiligheidsregio’s.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.7 OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG Ontwikkelingen in de maatschappij volgen elkaar in steeds hoger tempo op, met ingrijpende gevolgen. De aandacht voor mensen die het daardoor niet altijd zelf redden, neemt toe. Gemeenten werken aan een integrale aanpak met aandacht voor gezondheid en veiligheid. Van instellingen wordt gevraagd om over de eigen grenzen heen te kijken, in het belang van de kwetsbare mens. Dat geldt ook voor de GGD. De openbare geestelijke gezondheidszorg (oggz) richt zich op de sociaal kwetsbare mensen die zorg en/of hulp nodig hebben, maar die niet zoeken of krijgen. Bijvoorbeeld daklozen, mensen met verward gedrag, kwetsbare (jong)volwassenen, eenzame ouderen, vluchtelingen en arrestanten of ex-gevangenen. De samenleving verwacht dat de overheid hen een vangnet biedt. We proberen er aan bij te dragen dat zij niet tussen de wal en schip geraken. Preventieve gezondheidszorg richt zich op het tijdig signaleren van (somatische en psychische) risico’s, het agenderen van kansen op verbetering en het stimuleren en faciliteren van samenwerking met partners, wijkteams en politie. Waar nodig geleiden we door naar de juiste zorg. De meeste inzet van de GGD valt buiten het basispakket en is een plustaak. Steeds meer gemeenten doen een beroep op onze verpleegkundige of de wijk-GGD’er. Zij zijn aanwezig in de wijk en gaan er op af als er problemen zijn.

Dat doen ze niet alleen in het belang van de kwetsbare medemens, maar ook voor de omwonenden die overlast ervaren en om de politie te ontlasten. Het doel is om ervoor te zorgen dat een persoon met verward gedrag snel – waar mogelijk nog dezelfde dag – de benodigde zorg krijgt, zodat escalatie stopt. Zo voorkomen we dat iemand in de cel of in (kostbare) zware zorg beland.

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Onderstaande tabel geeft een overzicht

Wat gaan we meten?

Indicator

2019

2020

Prognose 2022

Aantal cliënten van team OGGZ

1268

1496

15505

7 van 25

10 van 19

Aantal gemeenten dat Wijk-GGD inzet (plustaak)

Toelichting

We verwachten een toenemende vraag

Dak en thuislozen:

•

Screening

605

•

Spreekuur

605

Aantal woningvervuilingen (hoarding)

455

Aantal onverzekerden in beeld

412

484

5405

Wat willen we bereiken? In onze beleidsvisie staat de volgende ambitie: We dragen bij aan preventie op het snijvlak van zorg-welzijn-veiligheid. We sporen tijdig de mensen op die hulp nodig hebben, maar hier zelf niet om vragen of nog niet in beeld zijn. Daardoor is zwaardere zorg niet nodig en verbetert hun kwaliteit van leven. De GGD richt zicht daarbij op preventie. Wat gaan we verder ontwikkelen? (Programmatische) vernieuwing In 2021 en 2022 verbeteren we de aanpak Verwarde Personen, door de positionering van de Wijk-GGD (plustaak) te verstevigen. Hierbij maken we gebruik maken van de inzichten, conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie van het landelijke actieprogramma ‘mensen met Verward Gedrag’.

Stijging verwacht als gevolg van COVID-19

Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

1.8 DE BEHEERSING EN BESTRIJDING VAN HET CORONAVIRUS In december 2019 dook in de Chinese miljoenenstad Wuhan een nog onbekend virus op. De ziekte werd geïdentificeerd als COVID-19. De veroorzaker is SARS-CoV-2, een voor de mens nieuw coronavirus, vermoedelijk afkomstig uit een dierlijke gastheer. COVID-19 is begin 2020 officieel toegevoegd aan de groep A-infectieziekten. Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) geldt voor A-infectieziekten dat de uitvoering van de bestrijding van dit virus aan de GGD is opgedragen onder regie van de minister van VWS. Op 27 februari 2020 wordt in de het werkgebied van GGD Hart voor Brabant bij de eerste Nederlandse patiënt een COVID-19 besmetting vastgesteld. Op grond van de Wet publieke gezondheid is de GGD namens de deelnemende gemeenten belast met de bron- en contactopsporing bij vastgestelde gevallen van COVID-19 en andere in de wet vastgelegde infectieziekten. De minister van VWS gaf de Nederlandse GGD’en per 1 juni 2020 bovendien de opdracht tot het grootschalig testen van de inwoners in hun werkgebied op besmettingen met het virus. In de piek van de eerste besmettingsgolf in het voorjaar van 2020 werd door 196 GGD-mede werkers uitvoering gegeven aan het testen, bron- en contactonderzoek en telefonische informatie voorziening.

Zij legden daarvoor tijdelijk hun reguliere werkzaamheden neer, conform het continuïteitsplan dat het kader vormt voor het stilleggen van reguliere werkzaamheden in tijden van crisis. Om na de eerste golf, binnen de mogelijkheden van de landelijke coronamaatregelen, onze reguliere werkzaamheden zo goed als mogelijk weer op te kunnen starten, namen we medio 2020 ruim 500 nieuwe, tijdelijke collega’s aan. We leidden hen op en werkten hen in, om in een programma-organisatie aan de slag te gaan met de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Financiering van activiteiten gerelateerd aan de coronacrisis De GGD kan alle directe en indirecte gevolgkosten van de Coronacrisis die in 2020 en in 2021 zijn gemaakt, declareren bij het ministerie van VWS. Daarom zijn er voor onze rol in de beheersing en bestrijding van het coronavirus geen directe financiële gevolgen die drukken op de exploitatie. Het is nog onzeker wát de effecten zijn op publieke gezondheid als de coronacrisis is beslecht, maar dát ze er in meer of minder mate zullen zijn staat vast. Mogelijk vraagt dit ook om een structurele aanpassing van een aantal van onze taken op het vlak van gezondheidsbescherming en -bevordering, waarmee dit wel financiële gevolgen heeft die drukken op de exploitatie.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10354688/1