09 Voorjaarsnota 2022 (3 boekwerk)
Tekst van het document
Voorjaarsnota(+) 2022
Voorjaarsnota(+) 2022
1
Voorjaarsnota(+) 2022
Hilvarenbeek, 14 juni 2022 Zaaknr. 83911
Voorjaarsnota(+) 2022
2
Inhoudsopgave HET COLLEGE VAN HILVARENBEEK. ............................................................................................................ 7 1
AUTONOME ONTWIKKELINGEN ......................................................................................................... 8
2
NIEUWE ONTWIKKELINGEN - LOPEND JAAR ..................................................................................... 15
3
DEKKINGSMAATREGELEN – LOPEND JAAR ........................................................................................ 17
4
BIJSTELLING TAAKSTELLINGEN ......................................................................................................... 19
5
ADMINISTRATIEVE ONTWIKKELINGEN ............................................................................................. 24
6
NIET-FINANCIEEL VERTAALDE ONTWIKKELINGEN ............................................................................. 26
7
BIJLAGEN ......................................................................................................................................... 29 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6
MEICIRCULAIRE ................................................................................................................................. 30 OVERZICHT PERSONEEL ....................................................................................................................... 36 OVERZICHT RESERVES .......................................................................................................................... 37 OVERZICHT INVESTERINGEN .................................................................................................................. 39 OVERZICHT TAAKSTELLINGEN ................................................................................................................ 43 OVERZICHT RICHTINGGEVENDE ONTWIKKELINGEN ..................................................................................... 44
Voorjaarsnota(+) 2022
3
Inleiding De plaats in onze planning- en controlcyclus Voor u ligt de voorjaarsnota (+) 2022. Een regulier document in onze planning- en controlcyclus in een bijzondere tijd. Zoals gebruikelijk leest u in deze voorjaarsnota het verloop van de diverse begrotingsposten binnen het lopende begrotingsjaar. Ook geeft de voorjaarsnota richting aan en de kaders voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024 – 2026. Het vormt daarmee de opstap voor onze volgende begroting 2023. De verschillende ontwikkelingen die u in deze voorjaarsnota terugleest categoriseren we naar: •
Autonome ontwikkelingen de tegenvallende niet-beïnvloedbare gebeurtenissen die zich voordoen. Nietbeïnvloedbaar in de zin van lastenverzwaringen door wet- en regelgeving, bijdragen aan verbonden partijen waar we gehouden zijn aan bestuursbesluiten, vervangingsinvesteringen om de continuïteit van onder andere de bedrijfsvoering te waarborgen of verplichtingen door aanbestedingen, subsidies, raadsbesluiten of andere bestuurlijke toezeggingen.
•
Nieuwe ontwikkelingen – lopend jaar Deze ontwikkelingen zijn niet autonoom. Het zijn dus geen ontwikkelingen die we ‘moeten’ doen. Het zijn ontwikkelingen die we ‘willen’ doen, waarvoor het gewenst is om dit jaar nog het budget te autoriseren. Nieuwe ontwikkelingen voor de begroting 2023 hebben we niet opgenomen in dit hoofdstuk. Het samenlevingsakkoord/collegeprogramma moet voor deze bestuursperiode nog opgesteld worden. We stellen voor de financiële vertaling daarvan daarom te betrekken in het begrotingsproces 2023. Zo kan u een integrale afweging maken waar we wel en waar we geen geld aan willen uitgeven. We maken dan de financiële effecten van ontwikkelingen uit het collegeprogramma inzichtelijk. Ook brengen we dan de financiële effecten in beeld van ontwikkelingen die naast het collegeprogramma nog spelen. We hebben al een eerste inventarisatie gemaakt. Deze vindt u in de bijlage 7.6 van deze voorjaarsnota. In het proces van de begroting kunnen nog ontwikkelingen worden toegevoegd of gewijzigd. Het formatieve vraagstuk hebben we hier nog niet in meegenomen.
•
Dekkingsmaatregelen – lopend jaar Het gaat om ontwikkelingen die ons geld opleveren. Deze ontwikkelingen bieden dekking aan andere ontwikkelingen die geld kosten.
•
Bijstelling taakstellingen In de voorgaande jaren hebben we een traject bewandeld om tot een sluitende begroting te komen. Dit heeft geresulteerd in diverse taakstellingen die in onze begroting zijn opgenomen. Het gaat om bezuinigingen die nog niet concreet ingevuld zijn. In deze voorjaarsnota stellen we op inhoudelijke gronden taakstellingen bij als we dat nodig achten. Dit is bijvoorbeeld het geval als het in tijd voor ons niet realiseerbaar is.
Tot slot brengen we nog een aantal niet-financieel vertaalde ontwikkelingen in beeld en administratieve wijzigingen.
Voorjaarsnota(+) 2022
4
Uitgangspunten De provincie, onze toezichthouder, eist een reëel en structureel sluitende begroting 2023. Dit betekent dat begrotingscijfers realistisch moeten zijn en dat taakstellingen met concrete, haalbare maatregelen ingevuld moeten zijn. Ook betekent het dat het eerste begrotingsjaar, 2023, of anders het laatste begrotingsjaar, 2026, structureel sluitend moet zijn. Door maatregelen uit het regeerakkoord ontvangen we zoals het er nu naar uit ziet vanaf 2026 fors minder geld van het Rijk dan de jaren ervoor. De middelen die we van het Rijk krijgen worden normaal gesproken twee keer paar jaar bijgesteld, in september en in mei (dit jaar juni). Deze laatste herijking hebben we meegenomen in dit boekwerk van de voorjaarsnota. U leest dit terug in de meiciculaire die u in de bijlage vindt. Het nu al sluitend willen maken van latere jaren kan niet zonder dat nodige investeringen nu al uit- of afgesteld moeten worden of dat lasten voor inwoners verhoogd worden. Bij de totstandkoming van deze voorjaarsnota hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. Doordat het samenlevingsakkoord/collegeprogramma nog niet gereed was ten tijde van de totstandkoming van deze voorjaarsnota willen we de financiële vertaling van nieuwe ontwikkelingen betrekken in het proces van de begroting 2023. Op dat moment maken we integraal de afweging waar we wel en waar we geen geld aan uit willen geven. 2.
We hebben hoger beroep aangetekend voor de kwestie precariobelasting kabels en leidingen. Het totale risico omvat een bedrag van € 5,5 miljoen waarvan we al € 1,1 miljoen als last bij de jaarrekening 2021 hebben verwerkt. We hebben in deze voorjaarsnota een oplossing geschetst waarmee we in onze begroting rekening houden met het risico als we het hoger beroep verliezen. In aanloop naar de begroting 2023 treden we nog in overleg met de auditcommissie om de voorgestele oplossing verder toe te lichten. Daarbij geven we de auditcommissie ook graag de gelegenheid alternatieve oplossingsrichtingen te bespreken. 3. Financieel uitgangspunt voor deze voorjaarsnota zijn de positieve meerjarensaldi zoals bekend bij de najaarsnota 2021. 4. We hebben de financiële effecten van de Meicirculaire financieel verwerkt in deze voorjaarsnota. 5. We staan aan het begin van een nieuwe bestuursperiode. Taakstellingen uit de vorige bestuursperiode hebben we geactualiseerd en beoordeeld op haalbaarheid. Waar we de taakstelling in kunnen vullen met reële maatregelen hebben we dat gedaan. Taakstellingen die we niet haalbaar achten hebben we in deze voorjaarsnota bijgesteld.
Voorjaarsnota(+) 2022
5
Financiële samenvatting In onderstaand overzicht ziet u een financiële samenvatting van de ontwikkelingen die het college in de meerjarenbegroting wil verwerken. In de volgende hoofdstukken gaan we hier verder op in. Bij dit boekwerk behoort een Excel bestand waarmee u ook aan de knoppen kunt draaien en direct ziet wat het financieel effect is op het de begroting en meerjarenperspectief indien u andere afwegingen wenst te maken. Dit kunt u doen door knoppen in dit bestand op ‘aan of uit’ te zetten. In de beslispunten is een onderscheid gemaakt naar beslispunten die geautoriseerd worden en beslispunten die richtinggevend worden verwerkt in de begroting 2023 e.v. Met autoriseren bedoelen we dat het budget in onze meerjarenbegroting wordt verwerkt en dat het beschikbaar is om daarbinnen uitgaven te doen. Met richtinggevend bedoelen we dat het budget wel in onze meerjarenbegroting wordt verwerkt maar dat dit budget nog niet gevoteerd is om daarbinnen uitgaven te doen. Met vaststelling van de begroting 2023 besluit de raad pas om deze budgetten wel of niet ook te autoriseren. In de onderstaande tabel ziet u de financiële gevolgen van het draaien aan de knoppen. 2022
2023
2024
2025
2026
Saldi Najaarsnota 2021
269
-252
17
-137
-137
structurele component
61
-314
-49
-163
-163
incidentele component
208
62
66
26
26
Autonome ontwikkelingen
-654
-400
-406
-372
-372
Nieuwe ontwikkelingen - lopend jaar
-20
-2
-2
-2
-2
Dekkingsmaatregelen - lopend jaar
679
1.761
2.480
3.107
697
Bijstelling taakstellingen
-167
0
0
0
0
Totaal ontwikkelingen geautoriseerd Saldi Voorjaarsnota(+) 2022 - geautoriseerd
-162 107
1.359 1.107
2.072 2.089
2.733 2.596
323 186
Nieuwe ontwikkelingen - kaderstelling begroting 2023 e.v.
0
0
0
0
0
Bijstelling taakstellingen
0
-316
-491
-466
-466
Totaal ontwikkelingen richtinggevend
0
-316
-491
-466
-466
Saldi Voorjaarsnota(+) 2022 - incl. richtinggevend
107
791
1.598
2.130
-280
structurele component
-101
729
1.532
2.104
-306
incidentele component
208
62
66
26
26
Geautoriseerd
Richtinggevend in begroting 2023 e.v.
Tot slot Met deze voorjaarsnota leggen we u een reëel en structureel sluitend begrotingsjaar 202 3 voor. Dit voldoet aan de eisen van de provincie. De provincie beoordeelt jaarlijks bij het indienen van onze begroting of het begrotingsjaar – jaarschijf 2023 - of uiterlijk de laatste jaarschijf van de meerjarenraming structureel en reëel in evenwicht is. We zijn ons er van bewust dat de hierboven gepresenteerde resultaten nog nadrukkelijk aan wijziging onderhevig zijn in de komende periode. Dit onder andere door de vertaling van het samenlevingsakkoord/collegeprogramma inclusief formatieve gevolgen daarvan, de in de bijlage opgenomen mogelijke nieuwe ontwikkelingen en mogelijke bijstellingen van de taakstellingen in aanloop naar de behandeling van de begroting 2023.
Voorjaarsnota(+) 2022
6
Onder de huidige omstandigheden is het een enorme uitdaging om een huishoudboekje samen te stellen en hiermee ook in de toekomst een gezonde financiële basis vast te houden. We zien daarbij vooral het jaar 2026, wanneer we minder geld van het Rijk ontvangen ten opzichte van het jaar 2025, als jaar waarin we in een figuurlijk ravijn vallen. Wij zien dat we niet de enige gemeente zijn in Nederland met een financiële huishouding die verder onder druk komt te staan. We blijven de lobby voortzetten om hier aandacht voor te vragen en het Rijk te bewegen de noodzakelijke middelen vrij te maken die nodig zijn om het voorzieningenniveau niet verder af te breken.
Het college van Hilvarenbeek.
Voorjaarsnota(+) 2022
7
1 Autonome ontwikkelingen Waar gaat het over? In dit hoofdstuk leest u welke tegenvallende niet-beïnvloedbare gebeurtenissen zich voordoen. Niet-beïnvloedbaar in de zin van lastenverzwaringen door wet- en regelgeving, bijdragen aan verbonden partijen waar we gehouden zijn aan bestuursbesluiten, vervangingsinvesteringen om de continuïteit van onder andere de bedrijfsvoering te waarborgen of verplichtingen door aanbestedingen, subsidies, raadsbesluiten of andere bestuurlijke toezeggingen. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm van de volgende kleuren: Financieel effect autoriseren Financieel effect nu niet autoriseren ‘Groen’ betekent dat het college u voorstelt het financieel effect te autoriseren en te verwerken in de begroting. Autoriseren betekent dat het budget ook gevoteerd is om daarbinnen uitgaven te doen. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. Oranje betekent dat het financieel effect nog niet geautoriseerd wordt en dat we het financieel effect van de ontwikkeling nog niet opnemen in onze begroting. Ook mogen er dan uiteraard geen uitgaven worden gedaan. De ‘knop staat uit’. Autonome ontwikkelingen zijn niet-beïnvloedbare gebeurtenissen. Dit betekent dat de knop altijd ‘aan’ staat.
Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de autonome ontwikkelingen. Verder in het hoofdstuk beschrijven we de ontwikkelingen nader. Knop 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17.
Ontwikkeling Leerplicht Aanleg twee watervelden Hockeyclub Hilvarenbeek Schuldhulpverlening Verbeteren bluswatervoorziening Bodemtaken Stormschade begin 2022 Evenementencoödinator Aanschaf dienstvoertuig BOA buitengebied Muur kerkhof Diessen Onderzoek samenwerkingsovereenkomst (SOK) Ambrosiusweg Externe juridische ondersteuning verzoek ID wijziging/ BRP correctieverzoek Accountantsdiensten Verzekeringen Vervanging zaaksysteem Kosten Equalit Inhuur personeel Verwerking risico hoger beroep precariobelasting kabels, buizen en leidingen
Voorjaarsnota(+) 2022
2022 -35
2023 -35 -15
2024 -35 -15
2025 -35 -15
2026 -35 -15
-43
-43 -15 -35
-43 -15 -35
-43 -15 -35
-43 -15 -35
-40 -11
-40 -11
-11
-11
-65
-65
-65
-65
-23 -25
-23 -31
-23 -37
-23 -37
-93
-93
-93
-93
-75 -75
-50 -20 -20 -12 -65 -30 -19 -210
8
Knop 18.
Ontwikkeling Indexatie investeringskredieten
2022
2023 0
2024 0
2025 0
2026 0
Totaal financieel effect ‘knop aan’ Totaal financieel effect ‘knop uit’ Totaal
-654 0 -654
-400 0 -652
-406 0 -389
-372 0 -509
-372 0 -509
Voorjaarsnota(+) 2022
9
Knop 1.
2.
3.
Onderwerp Programma 1 Samenlevend Leerplicht Hilvarenbeek heeft zich, middels het ondertekenen van een dienstverleningsovereenkomst Leerplicht en RMC (Regionaal Meld- en Coördinatiepunt), verbonden aan het uitbesteden van de leerplichttaak door de gemeente Tilburg. De kosten hiervoor bedragen € 34.400 per jaar. Dit bedrag dient structureel in de begroting opgenomen te worden. Voorheen maakte Hilvarenbeek gebruik van de leerplichtambtenaar van Oisterwijk.Aan deze mogelijkheid kwam een einde toen Oisterwijk besloot ook de leerplicht aan de gemeente Tilburg uit te besteden. Het bedrag van € 34.400 is bepaald naar rato van het aantal inwoners van de deelnemende gemeenten (Goirle, Oisterwijk, Dongen, Gilze Rijen, Loon op Zand, Tilburg en Hilvarenbeek). In 2024 wordt de samenwerking en de financiering geëvalueerd en zal gekeken worden naar de financieringssystematiek. Een mogelijke optie is dat het aantal casussen per gemeente leidend wordt. Aanleg twee watervelden Hockeyclub Hilvarenbeek Op 10 maart 2022 heeft uw raad besloten om in te stemmen met de aanleg van twee watervelden voor de Hockeyclub Hilvarenbeek. En de geschetste financiële consequenties van dit besluit te verwerken in de Voorjaarsnota 2022. Zoals ook in het raadsvoorstel is toegelicht is de financiële consequentie gebaseerd op een aan te vragen Bosa-subsidie.
De definitieve Bosa-subsidieverlening volgt nadat de watervelden zijn aangelegd. Dit houdt een financieel risico in voor zowel gemeente als hockeyclub. De definitieve Bosa-subsidieverlening kan ook hoger uitvallen dan waar rekening mee is gehouden. In beide gevallen verdelen gemeente en hockeyclub het voor- of nadeel onderling middels de verdeling 50%-50%. We informeren u wanneer de definitieve Bosasubsidieverlening bekend is. Schuldhulpverlening Met ingang van januari 2022 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gewijzigd. Hierdoor kan de gemeente eerder mensen helpen die door schulden in de problemen dreigen te komen Van belang hierbij is om in een zo vroeg mogelijk stadium mensen te helpen die dreigen in financiële problemen te komen. Dit doen we door vroegsignalering van schulden op basis van signalen van derden (woningcorporaties, energieleverancier e.d.). De taak vroegsignalering voeren we sinds 2021 uit samen met de gemeente Goirle. Destijds is deze samenwerking begonnen als een pilot, vooral om te onderzoeken of de taken een
Voorjaarsnota(+) 2022
2022
2023
2024
2025
2026
-35
-35
-35
-35
-35
-15
-15
-15
-15
-43
-43
-43
-43
-43
10
Knop
4.
5.
6.
Onderwerp structureel karakter hebben. We constateren dat vroegsignalering een structureel en blijvend karakter heeft. Niet in de laatste plaats vanwege allerlei prijsstijgingen en die van de energie in het bijzonder. De tijdelijke inzet op vroegsignalering willen we structureel maken. Daarvoor is € 43.000 per jaar noodzakelijk. Programma 2 Belevend Verbeteren bluswatervoorziening Conform de Wet op de Veiligheidsregio’s zijn gemeenten eindverantwoordelijk voor de (openbare) bluswatervoorziening. De drie Brabantse Veiligheidsregio’s hebben hiervoor beleidsregels opgesteld, die in juli 2016 zijn vastgesteld door de Veiligheidsregio Mi dden- en West-Brabant. De Brandweer Midden- en West-Brabant heeft vorig jaar onderzoek gedaan naar de bluswatervoorziening in de gemeente Hilvarenbeek. Daaruit blijkt dat de voorziening in bepaalde gebieden hiaten kent ten opzichte van de standaarden uit d e beleidsregel. De brandweer realiseert zich dat het onmogelijk is om al deze hiaten gelijktijdig aan te pakken en dat er een gradatie is aan te brengen in de ernst van de hiaten. We schatten de totaalinvestering in op € 250.000. Dit leidt indicatief tot structurele lasten van € 15.000 per jaar. De lasten bestaan uit afschrijvingslasten over een periode van 25 jaar, rentelasten en onderhouds- en beheerkosten.
Bodemtaken Bodemtaken zijn overgeheveld van de provincie naar de gemeente zonder voldoende financiële bijdragen. Initiatiefnemers in onze gemeente moeten wij wettelijk voorzien van alle grondgegevens die beschikbaar zijn. Met het grote bouwvolume de komende jaren is hier een halve fte per jaar mee gemoeid; kosten per jaar € 35.000 De Nota Bodembeheer dateert uit 2013 en dient herzien te worden. Hiervoor zullen we een adviesbureau inschakelen. De kosten worden geraamd op € 40.000. Stormschade begin 2022 In januari 2022 werden we geconfronteerd met twee stormen in twee dagen tijd. Daarbij zijn diverse bomen omgewaaid en takken afgebroken. Bomen die gevaar opleverden,hebben we onmiddellijk opgeruimd. De dagen en weken daarna hebben we alle gebroken en loshangende takken verwijderd. Daarbij zijn nog eens een aantal bomen gerooid en nog een twintigtal die nog gerooid moeten worden. De losse takken hebben we laten verwijderen door de Diamant groep. De totale kosten zijn € 75.000.Dit bedrag is al uitgegeven.
Voorjaarsnota(+) 2022
2022
-75
2023
2024
2025
2026
-15
-15
-15
-15
-35
-35
-35
-35
-75
11
Knop 7.
8.
9.
Onderwerp Evenementencoödinator Bij de Voorjaarsnota van 2019 is besloten het team Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) voor drie jaar uit te breiden met 0,6 fte voor evenementen. Omdat de evenementensector vanwege corona de afgelopen twee jaar heeft stil gelegen, hebben wij hier geen invulling aan gegeven. We zijn nu bezig om voor 2022 een nieuwe medewerker te werven. Voor dit jaar hebben we nog dekking maar voor de volgende twee jaren niet meer. Om het eerder genomen besluit uit te kunnen voeren, vragen we de middelen voor deze twee jaren nu aan. Op dit moment is de situatie anders dan in 2019. Er is meer dan ooit druk op de capaciteit als het gaat om evenementen. Er is sinds dit een vierde C-evenement bijgekomen én daarnaast heeft de burgemeester regionaal een trekkersrol gekregen als het gaat om evenementen(veiligheid). Hierin wordt hij ook ambtelijk ondersteund. Op een later moment stellen we mogelijk voor de functie van evenementencoördinator structureel in onze begroting te verwerken. Aanschaf dienstvoertuig BOA buitengebied Voor de aanpak van ondermijning hebben wij een BOA buitengebied in dienst. Op dit moment heeft deze BOA geen dienstvoertuig. Vanwege de aard van deze functie is het noodzakelijk om een dienstvoertuig te gebruiken in plaats van een privé voertuig.
Omdat dit voertuig op de meest onbegaanbare plekken in ons buitengebied moet kunnen komen, gaat het om een zwaar voertuig met veel trekkracht. Het investeringsbedrag is € 65.000. De jaarlijkse kapitaallasten, onderhoudslasten en gebruikslasten bedragen € 11.000. Muur kerkhof Diessen Voor het slopen van de muur rondom het kerkhof in Diessen, het kappen van bomen en het aanplanten van de vrijkomende strook met beplanting en een haag vragen we een incidenteel budget aan van € 50.000. De muur dient gesloopt te worden omdat deze in een zeer slechte staat verkeert. Dit is onder andere te wijten aan wortelgroei en verkeerstrillingen. De noodzaak tot sloop is urgent. Uit inspecties is gebleken dat de muur op omvallen staat. Om dit te voorkomen, is de muur op diverse plekken gestut. De muur is mandelig. De kosten voor de sloop dragen we gezamenlijk met het parochiebestuur. Zodra de kerkmuur afgebroken is, moeten er aan de straatzijde diverse werkzaamheden uitgevoerd worden.
2022
2023 -40
2024 -40
2025
2026
-11
-11
-11
-11
-50
Programma 4 Dienstverlenend
Voorjaarsnota(+) 2022
12
Knop 10.
Onderwerp Onderzoek samenwerkingsovereenkomst (SOK) Ambrosiusweg Op verzoek van de raad vindt een nader onderzoek naar de samenwerkingsovereenkomst Ambrosiusweg plaats om de raad van aanvullende informatie te voorzien. Aan het laten uitvoeren van een dergelijk onderzoek zijn kosten verbonden. Daarom wordt voorgesteld hiervoor budget beschikbaar te stellen.
2022 -20
11.
Externe juridische ondersteuning verzoek ID wijziging/ BRP correctieverzoek We hebben een verzoek ontvangen tot volledige wijziging van een geregistreerde identiteit in de basisregistratie personen. Het is een complex verzoek met bezwaar- en beroepsprocedures. Intern ontbreekt hiervoor de benodigde kennis.
-20
12.
13.
14.
Programma 5 en 6 Algemene dekkingsmiddelen en overhead Accountantsdiensten De accountant heeft aangegeven meerkosten te moeten maken vanwege meer controles op subsidieregelingen en door corona. Het betreft een eenmalig bedrag dat na onderhandeling uitkomt op zo’n € 12.000. De auditcommissie heeft positief geadviseerd over het in rekening brengen van deze aanvullende kosten. Verzekeringen Verzekeraars verhogen hun tarieven omdat zij het aantal schades zien toenemen en de risicobereidheid zien verminderen. Daarnaast is intussen ook het resultaat bekend van de taxatie van onze gebouwen. De taxatiewaarde van enkele gebouwen is fors hoger dan de verzekeringswaarde. Deze ontwikkelingen hebben structurele gevolgen voor onze budgetten. De kosten liggen € 65.000 hoger dan is opgenomen in onze begroting. In onze begroting hebben we al een taakstelling staan van € 20.000 op de verzekeringen. Die willen we realiseren door een GHO-aanbesteding. Vervanging zaaksysteem In de Voorjaarsnota 2021 meldden we u al dat we dit jaar ons zaaksysteem vervangen omdat de ondersteuning van het huidige pakket stopt. Naast het algemene informatiebeheer en contractbeheer brengen we ook de inzet van de digitale handtekening in het zaaksysteem onder.
Hiermee kunnen we onze processen veilig, vertrouwd en tijd- en plaatsonafhankelijk voorzien van een juridische geborgde handtekening en het opmaken van documenten digitaal afhandelen. We faciliteren hiermee ook het hybride werken. De totale extra lasten bedragen in 2022 € 30.000 en hierna jaarlijks € 23.000. De vervanging van het zaaksysteem brengt ook eenmalige implementatiekosten met zich mee. Op dit moment is nog niet
Voorjaarsnota(+) 2022
2023
2024
2025
2026
-12
-65
-65
-65
-65
-65
-30
-23
-23
-23
-23
13
15.
16.
17.
18.
volledig bekend hoe hoog deze kosten zijn en in hoeverre we deze kosten met bestaande middelen kunnen dekken. Bij een eventueel tekort komen we hier in de Najaarsnota 2022 op terug. Equalit-kosten De deelnemende gemeenten en Equalit - onze samenwerkingspartner op gebied van ICT - hebben een nieuw kostenverdeelmodel/prijsmodel ontwikkeld. De nieuwe kostenverdeling is meer gebaseerd op afname van producten en diensten en toerekening vindt voortaan plaats op basis van gebruik. Verder moet het model ons meer financiële keuzes bieden. De toepassing van het nieuwe model brengt, naast een algemene toename van ICT-kosten (12.000) , meer structurele lasten met zich mee. Door de inzet van een solidariteitsfonds met alle deelnemers stijgen deze kosten de komende vier jaar geleidelijk. Meerdere programma’s Inhuur personeel We signaleren een steeds grotere krapte op de arbeidsmarkt en hebben steeds meer moeite om vacatures van uiteenlopende aard in te vullen. Op dit moment bestaan er knelpunten in de organisatie en is op onderdelen sprake van onderbezetting. Tegelijkertijd moet het nieuwe samenlevingsakkoord/collegeprogramma nog worden uitgewerkt. Mogelijk vraagt dit alles om bijstelling of ombuiging van onderdelen van de personele organisatie. De komende maanden in de zomerperiode gebruiken we hiervoor. Eventuele formatieve aanpassingen leggen we u bij de begroting voor.
Als gevolg van een aantal moeilijk in te vullen vacatures zijn we genoodzaakt meer in te huren dan we hadden voorzien. Ook hebben we ingehuurd ter vervanging van medewerkers die (langdurig) ziek of met verlof zijn en waarbij het werk niet kan blijven liggen. Dit levert een extra incidentele netto last op van € 210.000. U ziet dit terug in de bijlage ‘overzicht personeel’ van deze voorjaarsnota. Verwerking risico hoger beroep precariobelasting kabels, buizen en leidingen We anticiperen op de mogelijkheid dat we het hoger beroep over het geschil precariobelasting kabels, buizen en leidingen verliezen. Het betreft een totaalbedrag van € 5,5 miljoen waarvan we € 1,1 miljoen al in onze jaarrekening 2021 hebben verwerkt. Voorlopig uitgangspunt is dat we de helft van de resterende € 4,4 miljoen onttrekken aan onze reserve dekking kapitaallasten, waardoor een structureel nadeel ontstaat van zo’n € 93.000. De andere helft onttrekken we aan onze algemene bedrijfsreserve. In onze algemene bedrijfsreserve resteert dan eind 2022 nog een bedrag van zo’n € 1 miljoen. Dit is voldoende om onze risico’s op te vangen. Indexatie investeringskredieten In bijlage X staan de investeringskredieten benoemd. Door de prijsstijgingen van materiaal en arbeid zien wij ons genoodzaakt om een meerderheid van de investeringskredieten te verhogen.
De verhoogde kapitaallasten als gevolg van indexering dekken wij met onze stelpost voor loon- en prijsstijgingen. De verhoogde kapitaallast van de rioleringsprojecten dekken we binnen de voorziening riolering.
Voorjaarsnota(+) 2022
-19
-25
-31
-37
-37
-93
-93
-93
-93
-7 +7
-13 +13
-60 +60
-71 +71
-210
14
2 Nieuwe ontwikkelingen - lopend jaar Waar gaat het over? In dit hoofdstuk leest u welke nieuwe ontwikkelingen zich voordoen in het lopend jaar met eventueel een meerjarig financieel effect. Deze ontwikkelingen zijn niet autonoom. Het zijn dus geen ontwikkelingen die we ‘moeten’ doen. Het zijn ontwikkelingen die we ‘willen’ doen, waarvoor het gewenst is om dit jaar nog het budget te autoriseren. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm van de volgende kleuren: Financieel effect autoriseren Financieel effect nu niet autoriseren Groen betekent dat het financieel effect geautoriseerd wordt door de raad en dat we het financieel effect van de ontwikkeling verwerken in onze begroting. Autoriseren betekent dat het budget ook gevoteerd is om daarbinnen uitgaven te doen. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. Oranje betekent dat het financieel effect nog niet geautoriseerd wordt en dat we het financieel effect van de ontwikkeling nog niet opnemen in onze begroting. Uiteraard mogen er ook geen uitgaven worden gedaan. De ‘knop staat uit’. U kunt er voor kiezen aan de knoppen te draaien. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de nieuwe ontwikkelingen. Verder in het hoofdstuk beschrijven we de ontwikkelingen nader. Knop 19. 20.
Ontwikkeling Vervanging / verduurzaming warmteopwekking en luchtbehandelingskasten Hercules Inwerkprogramma raadsleden Totaal financieel effect ‘knop aan’ Totaal financieel effect ‘knop uit’ Totaal
Voorjaarsnota(+) 2022
2022
2023 -2
2024 -2
2025 -2
2026 -2
-2 0 -2
-2 0 -2
-2 0 -2
-2 0 -2
-20 -20 0 -20
15
Knop
Onderwerp Programma 1 Samenlevend Hilvarenbeek
19.
Vervanging / verduurzaming warmteopwekking en luchtbehandelingskasten Hercules De luchtbehandelingskasten (LBK’s) en een gedeelte van de cv-ketels in Hercules zijn toe aan vervanging. Omdat we de gemeentelijke gebouwen willen verduurzamen, hebben we de mogelijkheden laten onderzoeken om de vervanging te verduurzamen. Plaatsen van warmtepompen in combinatie met cv-ketels en vervangen van de LKB’s levert de beste balans op tussen milieutechnische voordelen en de kosten. De totale kosten voor deze oplossing bedragen € 428.500. In het MeerJarenOnderhoudsPlan is € 143.990 opgenomen voor de vervanging van de LBK’s en € 7.500 voor de vervanging van de cv-ketels (in totaal € 151.490). Dat betekent dat we € 287.360 tekort komen. Bij een afschrijving in 20 jaar komen de jaarlijkse kapitaallasten uit op € 17.000. Na realisatie verwachten we door substantieel minder gasverbruik een besparing van zo’n € 15.000 per jaar. Het energieverbruik is een last voor de huurder. De lasten voor de huurder nemen substantieel af. Daarom stellen we voor de subsidie met hetzelfde bedrag te verlagen. Netto leidt de investering tot een structureel nadeel van € 2.000 (€ 15.000 minder subsidie -/- € 17.000 extra kapitaallasten) vanaf 2023.
Programma 4 Dienstverlenend Hilvarenbeek Inwerkprogramma raadsleden Uw raad heeft het budget voor training en scholing van raads- en commissieleden geschrapt bij het vaststellen van de begroting 2021. In het kader van het inwerkprogramma van de nieuwe raad is gevraagd om een aantal trainingen te organiseren. Veel onderdelen van het inwerkprogramma kunnen intern of via online platformen (bijvoorbeeld via de Nederlandse vereniging voor raadsleden) gevolgd worden. Daar zijn geen tot nauwelijks kosten aan verbonden. Voor bepaalde trainingen, bijvoorbeeld een training morele oordeelsvorming, is dat niet het geval. Daarom wordt voorgesteld om hier budget voor beschikbaar te stellen.
20.
Voorjaarsnota(+) 2022
2022
2023
2024
-2
-2
2025 -2
2026 -2
-20
16
3 Dekkingsmaatregelen – lopend jaar Waar gaat het over? In dit hoofdstuk ziet u de ontwikkelingen terug die ons geld opleveren. Deze ontwikkelingen bieden dekking aan andere ontwikkelingen die geld kosten. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm van de volgende kleuren: Financieel effect autoriseren Financieel effect nu niet autoriseren Groen betekent dat het financieel effect geautoriseerd wordt door de raad en dat we het financieel effect van de ontwikkeling verwerken in onze begroting. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. Oranje betekent dat het financieel effect og niet geautoriseerd wordt en dat we het financieel effect van de ontwikkeling nog niet opnemen in onze begroting. De ‘knop staat uit’. U kunt er voor kiezen aan de knoppen te draaien. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de dekkingsmaatregelen. Hierna beschrijven we de ontwikkelingen nader. Knop 21. 22.
Ontwikkeling
2022
2023
2024
2025
2026
Effecten Algemene uitkering decembercirculaire 2021 Algemene uitkering Meicirculaire
+31
+7
+9
+12
+12
+648
+1.754
+2.471
+3.095
685
Totaal financieel effect ‘knop aan’ Totaal financieel effect ‘knop uit’ Totaal
+679 0 +679
-1.761 0 +1761
+2.480 0 +2.480
+3.107 0 +3.107
+697 0 +697
Voorjaarsnota(+) 2022
17
Knop
Onderwerp Programma Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
2022
2023
2024
2025
2026
21.
Effecten Algemene uitkering decembercirculaire 2021 We ontvangen jaarlijks ruim € 20 miljoen aan algemene uitkering van het Rijk die we vrij mogen besteden. De algemene uitkering vormt daarmee ruim de helft van onze jaarlijkse baten. We informeerden u over de nettouitkomsten van de decembercirculaire 2021 met RIB 2022-03. Deze uitkomsten hebben we verwerkt in deze voorjaarsnota. Algemene uitkering Meicirculaire De inhoudelijke onderbouwing vindt u terug in de bijlage ‘meicirculaire’
+31
+7
+9
+12
+12
+648
+1.754
+2.471
+3.095
+685
22.
Voorjaarsnota(+) 2022
18
4 Bijstelling taakstellingen Waar gaat het over? In de voorgaande jaren hebben we een traject bewandeld om tot een sluitende begroting te komen. Dit heeft geresulteerd in diverse taakstellingen die in onze begroting zijn opgenomen. Het gaat om bezuinigingen die nog niet concreet ingevuld zijn. In deze voorjaarsnota stellen we op inhoudelijke gronden taakstellingen bij als we dat nodig achten. Dit is bijvoorbeeld het geval als het in tijd voor ons niet realiseerbaar is. Voor een volledig overzicht van de status van de taakstellingen verwijzen wij u naar bijlage ‘Overzicht taakstellingen’. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm v an de volgende kleuren: Jaar 2022 autoriseren en jaren vanaf 2023 richtinggevend opnemen in begroting 2023 Jaar 2022 niet autoriseren en de jaren vanaf 2023 nu niet richtinggevend opnemen in begroting 2023 Groen betekent dat het financieel effect voor jaar 2022 geautoriseerd wordt en voor de jaren vanaf 2023 richtingevend in de begroting 2023 wordt verwerkt. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. Autorisatie om ook daadwerkelijk de taakstelling vanaf 2023 bij te stellen daar wordt door de raad pas bij de besluitvorming over de begroting 2023 over besloten. Oranje betekent dat het financieel effect nog niet richtinggevend in de begroting wordt opgenomen.
De ‘knop staat uit’. U kunt er voor kiezen aan de knoppen te draaien. Financieel overzicht In onderstaand overzicht zijn de taakstellingen opgenomen waar we verwachten dit (deels) niet te realiseren. Verder in het hoofdstuk gaan we hier nader op in . Knop 23. 24. 25. 26. 27.
28.
29. 30. 31.
Taakstelling Programma 1 Samenlevend O3-partners Subsidies Jeugdzorg en WMO Cultuureducatie Verleggen van beheer- en onderhoudskosten bij sportverenigingen Programma 2 Belevend Taakstelling risicovol en duurzaam investeren in zonneparken Programma 4 Dienstverlenend Bedrijfsvoering: besparen op online communicatie Programma’s 5 en 6 Alg.dekking en Overhead Vermakelijkhedenretributie Toeristenbelasting arbeidsmigranten Totaal financieel effect ‘knop aan’ Totaal financieel effect ‘knop uit’ Totaal
Voorjaarsnota(+) 2022
2022
2023
2024
2025
2026
-37 -32
-150 -54 -32
-200 -54 -32 -100
-200 -54 -32
-200 -54 -32
-75
-75
-30 -75 -466 0 -466
-30 -75 -466 0 -466
-43 -30 -25 -167 0 -167
-30 -50 -316 0 -316
-30 -75 -491 0 -491
19
Knop 23.
24.
Onderwerp Programma 1 Samenlevend O3-partners Bij de behandeling van de begroting 2021 besloot uw raad om - aanvullend op de bezuiniging voor ContourdeTwern - een taakstellende bezuiniging op te leggen aan de O3 partners (ContourdeTwern, Farent, MEE). Voor de jaren 2021 en 2022 realiseerden we een structurele bezuiniging van € 150.000. Er staat nog een taakstelling open van € 150.000 in 2023 en € 200.000 voor 2024 en verder. We stellen voor om de huidige inzet van de O3 partners - en daarmee de ondersteuning van onze inwoners - op peil te houden en de uitgangspunten van de nieuwe inkoopstrategie te realiseren.Een verdere bezuiniging op het voorliggend veld is in tegenspraak met deze uitgangspunten. De nieuwe inkoopstrategie gaat immers uit van samenwerking met het voorliggend veld en bevorderen van de afname van zorg. Verdere bezuiniging zet de beoogde besparing op de maatwerkvoorzieningen onder druk. Maar ook komen preventie en escalatie van problemen - beide uitgangspunt van beleid - onder druk te staan. Subsidies U stelde de taakstelling ‘10% bezuiniging op geselecteerde subsidies’ uit totdat er een onderzoek naar de financiële en maatschappelijke impact heeft plaatsgevonden. Het onderzoek wordt uitgevoerd door adviesbureau Avance Impact. Het onderzoek is nog niet definitief afgerond.
We verwachten u voor de besluitvorming over de Voorjaarsnota 2022 te informeren over de definitieve resultaten. De voorlopige resultaten geven ons het inzicht dat de voorgestelde bezuiniging niet wenselijk is gezien de maatschappelijke impact.
2022
-37
2023
2024
2025
2026
-150
-200
-200
-200
-54
-54
-54
-54
Het beleid van Hilvarenbeek leunt op het voorliggend veld dat de zelfredzaamheid van inwoners stimuleert. Dit zijn formele partners op gebied van welzijn en zorg, maar ook de lokale voorzieningen die samen een informeel netwerk vormen. Voor de subsidiepartners lijkt hierdoor ook een belangrijke rol weggelegd bij het aanpakken van de meest urgente uitdagingen voor Hilvarenbeek. Uit de enquête, focusgroep en interviews komt naar voren dat de waarde van de subsidiepartners zit in het hechte netwerk dat zij vormen en dat de inwoners van Hilvarenbeek met elkaar verbindt. De subsidiepartners bieden een grote diversiteit aan manieren om actief en betrokken te zijn, en elkaar te ontmoeten. Ook komen subsidiepartners achter de deuren bij inwoners thuis. Door de bezuinigingen neemt de financiële weerbaarheid van organisaties af. In uiterste gevallen kan dit betekenen dat organisaties en verenigingen hun begrotingen niet meer rond krijgen en ophouden te bestaan. In de meeste gevallen worden de bezuinigingen opgevangen door het verhogen van kosten voor Voorjaarsnota(+) 2022
20
Knop
25.
26.
Onderwerp leden en bezoekers, het verlagen van organisatiekosten, of het inzetten van reserves of andere reddingsmiddelen. Vaak worden deze veranderingen ook gevoeld door inwoners die gebruik maken van deze voorzieningen. Inwoners met een kwetsbare maatschappelijke positie worden het hardst geraakt. Deze gevolgen staan haaks op de beoogde zelfredzaamheid en preventie in het kader van de decentralisatie. Er kan daarom voornamelijk worden geconcludeerd dat deze bezuiniging een risico v ormt voor de belangrijke maatschappelijke rol van lokale voorzieningen. Uiterlijk vrijdag 17 juni ontvangt u een tussenrapportage waarin de achtergronden van het voorgaande worden toegelicht. Jeugdzorg en WMO Met het vaststellen van de begroting 2021 heeft uw raad een ‘Aanvullende besparing sociaal domein’ opgelegd. Vanaf 2023 gaat het om een besparing van € 300.000,oplopend naar € 500.000,- in 2024 e.v. Ook voor het positief jeugdbeleid staat in 2023 nog € 190.000 ongedekt. In het boekwerk Taakstellingen van 4 juni 2021 kondigden we aan hoe we de aanvullende taakstelling wilden realiseren. Op grond van voortschrijdend inzicht constateren we dat bepaalde maatregelen onvoldoende bijdragen aan de taakstelling en niet opwegen tegen de maatschappelijke onrust; met name onder de pgb houders.
Het gaat dan om de maatregelen om de zorgintensiteit met 1 trede te verlag en bij aflopende beschikkingen en de persoonsgebonden budgetten voor Wmo en Jeugd te verlagen van 90% naar 75%. We hebben de besparingsmogelijkheden opnieuw bekeken en een aantal nieuwe maatregelen voor versobering opgesteld voor Wmo en Jeugd. De eerste bezuinigingen zijn gerealiseerd zonder de meest kwetsbare inwoners in de kou te zetten. Op basis van de laatste prognoses van de jeugdhulp gaan we er vanuit dat er vanaf 2023 € 500.000 ruimte is in het budget voor jeugdhulp. Met een deel hiervan dekken we positief jeugdbeleid dat in 2023 nog voor € 190.000 ongedekt is. Het resterend voordeel zetten we in om de taakstelling af te dekken.
2022
Cultuureducatie Er is een verwacht structureel tekort op de rugzakjesregeling van € 32.400, -. Mede omdat er meer inschrijvingen zijn geweest. Daarom stellen we voor de eerdere bezuiniging van € 30.000,- op deze regeling terug te draaien. Het budget voor cultuureducatie bedraagt in 2022 € 111.000. Daarvan wordt de binnen- en buitenschoolse educatie en de cultuurloper gesubsidieerd (in totaal netto
-32
Voorjaarsnota(+) 2022
2023
2024
2025
2026
+490
+500
+500
+500
-300
-500
-500
-500
-32
-32
-32
-32
-190
21
Knop
27.
28.
29.
Onderwerp € 53.400,-) Resterend bedrag voor de rugzakjes is dan € 57.600,-. Op grond van de voorgaande jaren is de verwachting dat ouders voor ongeveer € 90.000,- aanvragen. Dat betekent dat we met het huidige budget € 32.400,- tekort komen. Het voorstel is het budget voor cultuureducatie structureel op te hogen met € 32.400, -. Verleggen van beheer- en onderhoudskosten bij sportverenigingen In de begroting 2022 is als taakstellende bezuiging opgenomen dat we beheer - en onderhoudskosten van sportvelden en -accommodaties vanaf 2024 bij sportverenigingen neerleggen. Het voorstel is om deze bezuiniging integraal mee te nemen in het verbrede nieuwe beleid wat gemaakt gaat worden voor (sport)accommodatiebeleid. De afbakening van deze opdracht leggen we in juli aan u voor. Verbreding van de oorspronkelijke opdracht “Buitensportaccommodatiebeleid (aangenomen motie M-05 08-07-2021)” brengt met zich mee dat dit langer gaat duren. Daarom stellen wij u voor de taakstellende bezuiniging van € 100.000 per jaar met minimaal een jaar door te schuiven. Programma 2 Belevend Taakstelling risicovol en duurzaam investeren in zonneparken De taakstelling van structureel € 75.000 per jaar vanaf 2025 zal niet gehaald worden.
De taakstelling houdt in dat we rendement moeten halen uit het aanleggen van zonnevelden op eigen gronden of participeren in een deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf (RPO). Onze deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf zou op termijn het bedrag van de taakstelling (of een deel daarvan) moeten opleveren. We hebben intussen een intentieovereenkomst voor deelname a an het RPO ondertekend. Bij beide onderdelen is het nog zeer onzeker wanneer er rendement gemaakt kan gaan worden. Het voorstel is om de taakstelling te schrappen en later te bezien in welk jaar rendement gemaakt kan worden. En dit dan vervolgens op te nemen in de begroting. Programma 4 dienstverlenend Bedrijfsvoering: besparen op online communicatie In de taakstelling bedrijfsvoeringen is een besparing opgenomen op online communicatie. Dit is niet haalbaar gebleken en de verwachting is dat dit ook de komende jaren niet haalbaar wordt omdat online communicatie gekoppeld aan onze dienstverlening juist groeit in plaats van afneemt. Wij stellen daarom voor de bezuiniging van € 43.000 voor het jaar 2022 te laten vervallen. Voor de komende jaren spannen we ons in om de taakstellende bezuiniging van € 43.000 structureel elders binnen de bedrijfsvoering van de totale organisatie te vinden en te realiseren. Deze taakstelling noemen we daarom in het vervolg 'bezuiniging bedrijfsvoering'.
Voorjaarsnota(+) 2022
2022
2023
2024
2025
2026
-75
-75
-100
-43
22
Knop 30.
31.
Onderwerp Programma’s 5 en 6 Algemene dekkingsmiddelen en Overhead Vermakelijkhedenretributie Bij de behandeling van de begroting 2021 heeft u besloten om de vermakelijkhedenretributie voor grote evenementen in eerste instantie op te leggen aan degene die de vermakelijkheid organiseert. De verwachting was dat we daarmee € 15.000,- meer vermakelijkhedenretributie zouden kunnen innen. Tegelijkertijd besloot u een taakstelling op te nemen om de vermakelijkhedenretributie te verhogen. Hierdoor zouden we niet € 15.000 maar € 30.000 extra kunnen innen. Het is niet mogelijk om deze taakstelling te realiseren. Onze privaatrechtelijke overeenkomst met de Beekse Bergen sluit uit dat we vermakelijkhedenretributie heffen van organisatoren van evenementen op het terrein van de Beekse Bergen. We gaan in gesprek met festivalorganisatoren en Beekse Bergen of zij op een andere wijze een bijdrage kunnen leveren. Toeristenbelasting arbeidsmigranten In 2021 is een beleidsnotitie over Arbeidsmigratie vastgesteld. Daarin wordt benadrukt dat grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten niet wenselijk is in Hilvarenbeek. De afgelopen maanden heeft de heffingsambtenaar onderzoek gedaan naar de huisvestinglocaties van arbeidsmigranten. Doel was een volledig overzicht te verkrijgen van belastingplichtigen voor de toeristenbelasting.
Uit dit onderzoek komt naar voren dat we geen significante inkomsten missen. We stellen daarom voor deze taakstelling in de begroting te laten vervallen.
Voorjaarsnota(+) 2022
2022
2023
2024
2025
2026
-30
-30
-30
-30
-30
-25
-50
-75
-75
-75
23
5 Administratieve ontwikkelingen Waar gaat het over? De administratieve ontwikkelingen zijn budgetneutraal. Ze hebben geen financieel voor- of nadeel voor onze exploitatie tot gevolg en we beoordelen de ontwikkeling als niet-politiek gevoelig. Wel is het noodzakelijk dat uw raad hier formeel over besluit. U kunt denken aan onder andere budgetverschuivingen tussen programma’s, taakmutaties als gevolg van de Rijkscirculaires of autonome ontwikkelingen waar directe inkomsten of uitkomsten tegenover staan, bijvoorbeeld de verhoging van de bijstandsbudgetten omdat we hiervoor meer rijksinkomsten ontvangen. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm van de volgende kleuren: Financieel effect autoriseren Financieel effect nu niet autoriseren Groen betekent dat het financieel effect geautoriseerd wordt door de raad en dat we het financieel effect van de ontwikkeling verwerken in onze begroting. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. Oranje betekent dat het financieel effect og niet geautoriseerd wordt en dat we het financieel effect van de ontwikkeling nog niet opnemen in onze begroting. De ‘knop staat uit’. U kunt er voor kiezen aan de knoppen te draaien. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de administratieve ontwikkelingen.
Hierna beschrijven we de ontwikkelingen nader. Knop 32. 33. 34.
Ontwikkeling Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf Werving beleidsuitvoerder/ projectleider warmtetransitie Overige beperkte financieel technische wijzigingen
Voorjaarsnota(+) 2022
24
Nr 32.
33.
34.
Onderwerp 2. Programma Belevend Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf In december 2021 informeerden we u via raadsinformatiebrief 2021-112 over onze intentie om deel te nemen aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf (RPO). Voordat we een definitief besluit nemen, wegen we af wat de voor- en nadelen zijn om wel of niet deel te nemen. We hebben een budget van € 15.000,- nodig wat we onder meer gebruiken om expertise of ondersteuning in te schakelen. We stellen voor om deze kosten te dekken uit de reserve duurzaamheid. Werving beleidsuitvoerder/ projectleider warmtetransitie In februari 2022 heeft uw raad de Transitievisie Warmte vastgesteld en daarmee bepaald wat de eerste stappen zijn op weg naar een aardgasvrij Hilvarenbeek. Voor de komende jaren is de aanpak dat we inwoners stimuleren en ondersteunen om energie te besparen en hun huizen te verduurzamen. Daarnaast zetten we ons in om energiearmoede te voorkomen. De aanpak vraagt om een zorgvuldig proces en extra capaciteit. Daarom stellen we voor om gedurende drie jaar een (parttime) projectleider aan te trekken en de kosten van € 200.000 (€ 40.000 in 2022, en €80.000 in 2023 en 2024) te dekken uit de middelen die we in 2020 van het rijk ontvingen voor de warmtetransitie. We hebben deze middelen in 2020 toegevoegd aan de reserve duurzaamheid.
Overige beperkte financieel technische wijzigingen Dit zijn wijzigingen zonder een financieel effect voor de exploitatie. U kunt denken aan budgetverschuivingen van het ene programma naar het andere, mutaties grondexploitaties en reservemutaties.Vanuit het oogpunt van rechtmatigheid is het noodzakelijk dat u hier formeel over besluit.
Voorjaarsnota(+) 2022
25
6 Niet-financieel vertaalde ontwikkelingen Waar gaat het over? Deze ontwikkelingen krijgen nog geen financiële vertaling in deze voorjaarsnota. Wel willen we de ontwikkelingen benoemen en de richting die wij hierbij voorstellen, omdat we hiervoor in de toekomst mogelijk middelen aan willen wenden. Leeswijzer Knoppen U ziet in dit hoofdstuk per ontwikkeling terug wat het voorstel van het college is in de vorm van de volgende kleuren: Verder gaan met ontwikkeling zonder financiële autorisatie Nu niet verder gaan met de ontwikkeling
In tegenstelling tot de andere hoofdstukken hebben deze ‘knoppen’ waar u aan kunt draaien geen direct financieel effect. Groen, de ‘knop staat aan’, betekent dat we de niet-financieel vertaalde ontwikkeling omarmen. Het betekent niet direct dat er middelen voor beschikbaar worden gesteld. Oranje, de ‘knop staat uit’, betekent dat we de niet-financieel vertaalde ontwikkeling afraden om nu verder op te pakken. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de niet-financieel vertaalde ontwikkelingen. Een financieel effect voor onze exploitatie is bij deze ontwikkelingen niet van toepassing. Hierna beschrijven we de niet-financieel vertaalde ontwikkelingen nader. Knop 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43.
Ontwikkeling Opvang Oekraïners Extra formatie voor uitvoering Klimaatakkoordtaken Woningmarktonderzoek regio Hart van Brabant Gehuchtenplein Esbeek Snelfietsroute Tilburg – Goirle - Hilvarenbeek Snelfietsroute Wilhelminakanaal F58 Invoering Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) Belastingwerkzaamheden Invoering informatiewetten
Voorjaarsnota(+) 2022
26
Nr 35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
Onderwerp 2. Programma Belevend Opvang Oekraïners Onze gemeente vangt Oekraïners op die door de oorlog gevlucht zijn. We doen dit op De Nieuwe Erf en op D’n Deel. Met deze opvang zijn kosten gemoeid. We verwachten dat we deze kosten door het Rijk krijgen vergoed. In de najaarsnota zullen we u nader inform eren over de uitgaven en rijksmiddelen die we ontvangen. Extra formatie voor uitvoering Klimaatakkoordtaken De uitvoering van het Klimaatakkoord is een complexe en omvangrijke opgave waarbij ook gemeenten een grote verantwoordelijkheid krijgen. Uit onderzoek van De Raad voor het Openbaar Bestuur blijkt dat gemeenten zo’n 28 nieuwe of geïntensiveerde taken erbij krijgen. Kleine gemeenten hebben hiervoor in de periode tot 2030 8 tot 9 extra fte nodig. Op dit moment hebben we al extra taken die veel inzet vragen. Denk bijvoorbeeld aan de aanpak om de gebouwde omgeving te verduurzamen (ook eigen vastgoed), communicatie, ontwikkeling van energiehubs en niet te vergeten de aanpak van energie-armoede. We krijgen van het rijk incidentele middelen maar capaciteit ontbreekt. In de meicirculaire wordt bekend gemaakt hoe het budget voor 2022 (€ 40 miljoen) wordt verdeeld over gemeenten. Over de verdeling van het (aanzienlijk hogere) budget voor 2023 – 2030 is de VNG nog in gesprek met het rijk.
Woningmarktonderzoek regio Hart van Brabant De regio Hart van Brabant laat in 2022 een woningmarktonderzoek uitvoeren. Het onderzoek zal voor de regio als geheel, maar ook voor de gemeenten individueel informatie opleveren over de stand van zaken op de woningmarkt in brede zin. Het geeft onder meer inzicht in zaken als leefbaarheid en tevredenheid. Soortgelijk onderzoek werd eerder in 2014 en 2018 uitgevoerd. Door het periodiek herhalen, ontstaat inzicht in ontwikkelingen/trends die zich voordoen en kunnen effecten van maatregelen getoetst worden. In de begroting van de regio is voor het onderzoek een budget beschikbaar. Gemeenten dragen de kosten die het budget overstijgen. Op dit moment wordt het onderzoek voorbereid en zijn de kosten nog niet bekend. Een eventuele bijdrage van de gemeenten zal naar verwachting echter beperkt blijven. De resultaten van het onderzoek worden eind van het jaar verwacht. Gehuchtenplein Esbeek Coöperatie Esbeek heeft een plan uitgewerkt voor de herinrichting van de Esbeekse weg binnen de bebouwde kom (gehuchtenpleintje De Mostaert). We leggen het plan dit jaar via een voorhangprocedure met een raadsnotitie voor aan de raadscommissie Ruimte. Daarom is het in de voorjaarsnota als een ‘’Niet financieel vertaalde ontwikkeling’’ opgenomen.
Snelfietsroute Tilburg – Goirle - Hilvarenbeek In maart 2022 is in samenwerking met de gemeente Tilburg en Goirle de verkenning naar de snelfietsroute gestart. De provincie Noord-Brabant heeft deze route als kansrijk opgenomen op de netwerkkaart. De provincie financiert deze verkenning. De verkenning is net gestart. Snelfietsroute Wilhelminakanaal F58 In maart 2022 hebben wij de intentieovereenkomst voor de snelfietsroute ondertekend. We informeerden u hierover via raadsinformatiebrief nummer 2022-21. Het streven van de negen aanliggende gemeenten en de provincie Noord-Brabant is om aan het einde van 2022 een bestuursovereenkomst te ondertekenen. Hierin worden de concrete financiële afspraken gemaakt. Invoering Omgevingswet en WKB Het is nog onzeker of de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB) op 1 januari 2023 wordt ingevoerd. De eerste kamer heeft haar besluit hierover verdaagd naar oktober/november van dit jaar. De invoering van de wet gaat effecten hebben op de inkomsten, uitgaven, kostendekkendheid van leges en of we de dienstverlening kunnen optimaliseren. De precieze effecten zijn nu nog niet helder. We nemen dit mee, voor zover bekend, in het traject van de belastingverordeningen 2023 die we in november 2022 aan u voorleggen. 6.
Programma Overhead Belastingwerkzaamheden We zitten op dit moment in een overgangsfase van een situatie waarin we de uitvoering van de belastingwerkzaamheden hadden belegd bij TOG naar het grotendeels zelf uitvoeren. Wat we
Voorjaarsnota(+) 2022
27
Nr
Onderwerp wel aanbesteden is de belastingapplicatie en enkele specifieke taken zoals het taxeren/waarderen en de (dwang)invordering). Uitgangspunt is dat we de belastingwerkzaamheden binnen het bestaande budget uit kunnen voeren. Vooralsnog is dit het geval. Incidenteel maken we in de overgangsfase extra kosten. We dienen een claim in bij TOG om deze extra kosten te vergoeden. In hoeverre we de incidenteel gemaakte kosten kunnen dekken met deze claim is nog niet duidelijk. Met de najaarsnota verwachten we hier meer zicht op te hebben.
43.
Invoering informatiewetten In de periode 2022-2023 moeten we diverse nieuwe informatiewetten implementeren. We doen dat in GHO-verband. Het betreft de Wet Open Overheid (WOO), Wet elektronische publicaties (deel 2), Wet digitale overheid, de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer en de Europese verordening Single Digital Gateway. Implementatie van deze wetten stelt hogere eisen aan onze werkprocessen. Denk aan digitale toegang, communicatie en actief informeren door de overheid. Het rijk ondertekent dat de invoering van de WOO veel vergt van gemeenten en stelt hiervoor incidentele en structurele middelen beschikbaar. Wij bekijken of we dit budget ook kunnen benutten voor de invoering van de overige informatiewetten. Het rijk heeft hiervoor namelijk nog geen middelen beschikbaar gesteld. Wanneer dit budget ontoereikend is, komen we met een nader voorstel.
Voorjaarsnota(+) 2022
28
7 Bijlagen In de bijlagen van dit boekwerk gaan we nader in op de volgende onderwerpen:
Bijlage 7.1 Meicirculaire Hoewel de meicirculaire dit jaar in juni is geplubliceerd, hebben we er toch voor gezorgd dat de meicirculaire integraal onderdeel uitmaakt van de voorjaarsnota. In deze bijlage leest u meer over de meicirculaire. Bijlage 7.2 Overzicht personeel Hierin leest u meer over de bijstellingen ten aanzien van personele inhuur en de flexibele schil. Bijlage 7.3 Overzicht reserves In deze bijlage laten we u een overzicht zien van het verloop van de algemene bedrijfsreserve, de reserve grondexploitatie, de reserve 3D en reserve Corona. Bijlage 7.4 Overzicht investeringen Hiein laten we u een overzicht zien van het meerjarig investeringsprogramma. Bijlage 7.5 Overzicht taakstellingen We geven u inzicht in de nog openstaande taakstellingen die in onze begroting zijn opgenomen. Bijlage 7.6 Overzicht richtinggevende ontwikkelingen We geven inzicht in de geïnventariseerde nieuwe ontwikkelingen die we op ons af zien komen, los van het samenlevingsakkoord/collegeprogramma.
Voorjaarsnota(+) 2022
29
7.1
Meicirculaire
Inleiding Normaal gesproken informeren wij uw raad met een raadsinformatiebrief in samengevatte vorm over de uitkomsten van een circulaire. Ditmaal kiezen we ervoor u te informeren via de voorjaarsnota. De uitkomsten zijn ook budgettair verwerkt in de voorjaarsnota in het hoofdstuk dekkingsmaatregelen. De algemene uitkering stijgt aanzienlijk in de periode 2022 tot en met 2025. Vanaf 2026 dempt de stijging enorm, hetgeen zich vertaalt in de uitkomsten zoals opgenomen in de tabel onderaan deze samenvatting. Deze circulaire heeft een bijzonder karakter. Zo is dit de eerste circulaire met daarin verwerkt de effecten van het regeerakkoord. Verder wijzigt met deze circulaire -als uitwerking van het regeerakkoord- de normeringssystematiek vanaf 2026 en is de herverdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023 een feit. Accressen De ontwikkeling van de rijksuitgaven bepaalt voor het grootste deel de ontwikkeling van de algemene uitkering. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toe- of afname van het gemeentefonds - voorvloeiend uit de trap op trap af methode - wordt het accres genoemd. Een bijstelling van het accres in enig jaar, werkt normaal gesproken structureel door naar de volgende jaren.
Normaal gesproken, omdat het rijk nu deze methode nog hanteert tot en met 2025. Voor het jaar 2026 (die buiten de regeerperiode valt) laat het rijk deze methodiek los en geldt een vast bedrag wat ze toevoegen aan het gemeentefonds. Daarna ontvangen de gemeenten zoals het er nu voorstaat alleen nog een compensatie voor stijgende lonen- en prijzen en dus geen compensatie meer voor volumetoename zoals areaaluitbreidingen. Hierdoor valt de algemene uitkering in 2026 ver terug ten opzichte van het niveau van 2025. Het is dan nog maar de vraag of de stijgende kosten van de gemeenten in de toekomst door stijgende lonen, prijzen en door areaaluitbreidingen, zoals nu gedekt kunnen worden binnen de ontwikkeling van de algemene uitkering na 2026. De accressen in 2023 tot en met 2025 nemen substantieel toe door de extra uitgaven van het rijk door onder andere toenemende uitgaven voor defensie, koppeling AOW aan minimumloon en hogere inflatie. De hogere inflatie werkt nl ook door in de uitgaven van het rijk in de vorm van prijsstijgingen en hogere lonen. Tegenover de hogere algemene uitkering staat dat wij hiervan zelf ook een hoger bedrag afgezonderd hebben ter dekking van onze eigen cumulatieve hogere loon en prijsmutaties binnen onze begroting.
Het rijk besloot verder om middelen voor het woninghuisvestingsfond en woningbouwimpuls in mindering te brengen op het hogere accres over de periode van 2023 tot en met 2025. Financieringssystematiek langere termijn Met de VNG en de Raad van Openbaar Bestuur (ROB) wordt in een gezamenlijk proces met een onafhankelijk begeleider gewerkt om te komen tot een nieuwe financieringssystematiek voor 2026 en verder. Daarbij wordt ook gekeken naar de zorg die gemeenten en provincies ervaren over hun financiën in 2026 en verder. De opdracht is om te komen tot een analyse van de financiële gevolgen van het Coalitieakkoord voor gemeenten en provincies. Daarnaast zal naar oplossingen gezocht worden voor de korte en lange termijn. De Tweede Kamer zal voor de zomer worden geïnformeerd over de uitkomst en de vervolgstappen.
Voorjaarsnota(+) 2022
30
Opschalingskorting De opschalingskorting betreft een korting op het gemeentefonds uit het verleden die jaarlijks oploopt tot en met 2025. De korting komt voort uit kabinetsplannen van rond 2013. Toen was het de bedoeling om vergaande herindelingen door te voeren, waardoor op termijn alleen nog gemeenten zouden overblijven van meer dan 100.000 inwoners. Dit zou volgens de theorie gepaard gaan met besparingen voor de gemeenten, waardoor de opschalingskorting is ontstaan. Het plan van (gedwongen) herindelingen werd al snel verlaten, maar de cumulerende opschalingskorting werd niet teruggedraaid. Dit wordt al jaren door de gemeenten als onrechtvaardig beschouwd. Feitelijk een korting op het gemeentefonds, zonder dat de gemeenten op dat gebied met lagere uitgaven uit konden. In het regeerakkoord is afgesproken dat de cumulatieve opschalingskorting incidenteel tot en met 2025 vervalt. Vooralsnog komt de opschalingskorting vanaf 2026 in volle omvang terug, waarmee we dus ook rekening houden in de berekeningen. Het incidenteel opschorten van de opschalingskorting betekent voor onze gemeente een extra algemene uitkering in de jaren 2023 = € 280.000, 2024 = € 380.000, 2025 = € 470.000.
Middelen jeugdzorg In de voorjaarsnota 2021 (knop nr 4) maakten we melding van het feit dat het rijk besloot extra middelen voor 2022 toe te kennen en voor de jaren de definitieve besluitvorming over te laten aan een nieuw kabinet. De extra middelen waren het resultaat van een uitspraak van de arbitragecommissie ‘Commissie van Wijzen’ over de ontoereikendheid van de hoeveelheid gemeentelijke middelen voor de jeugdzorg. Toen werd aangegeven dat het nieuwe kabinet aan zet was om te besluiten over extra middelen die nodig zijn voor de jaren na 2022 volgens de ‘Commissie van Wijzen’. Het Rijk, VNG en IPO spraken toen wel af dat alle gemeenten in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 een maximum van 75% van de bedragen van de meerjarenraming onder de Hervormingsagenda van de Commissie van Wijzen als stelpost mochten opnemen in de begroting. Het kabinet stelt nu het bedrag voor 2023 incidenteel daadwerkelijk voor 100% beschikbaar ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Voor onze gemeente komt dit neer op € 840.000, hetgeen leidt tot een extra algemene uitkering in 2023 van ruim € 260.000 ten opzichte van het bedrag waar we al mee rekenden. We zetten deze middelen in lijn van de eerdere stelpost in als algemeen dekkingsmiddel.