09 Bestemmingsplan Kleine Voort 7 (3 Ontwerp-bestemmingsplan totaal)
Tekst van het document
Crijns Rentmeesters BV Witvrouwenbergweg 12 5711 CN Someren T: 0493 – 47 17 77
BESTEMMINGSPLAN KLEINE VOORT 7 GEMEENTE HILVARENBEEK TOELICHTING
Crijns Rentmeesters bv Januari 2023
E: info@crijns-rentmeesters.nl I: www.crijns-rentmeesters.nl
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
PLANGEGEVENS Naam bestemmingsplan:
Kleine Voort 7 Hilvarenbeek
Imro-idn:
NL.IMRO.0798.KleineVoort7-ON01
Versie ingediend
Maart 2021
Versie ontwerp
Januari 2023
Versie vastgesteld
-
Opgesteld door
G.J.P. Bosmans
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
2
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
INHOUDSOPGAVE 1
2
3
INLEIDING________________________________________________________ 6 1.1
Aanleiding __________________________________________________________ 6
1.2
Ligging van het plangebied ____________________________________________ 7
1.3
Begrenzing plangebied ________________________________________________ 7
1.4
Juridische status van het plangebied ____________________________________ 8
1.5
Leeswijzer___________________________________________________________ 9
HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE SITUATIE _______________________________ 10 2.1
Beeld van het plangebied _____________________________________________ 10
2.2
Beoogde situatie ____________________________________________________ 13
2.2.1
Inleiding ________________________________________________________________ 13
2.2.2
Historie en doorontwikkeling biologisch bedrijf De Voortse Hoeve ___________________ 15
2.2.3
Landschappelijke inpassing _________________________________________________ 17
2.2.4
Verkeer en parkeren ______________________________________________________ 19
2.2.5
Juridische verankering van de functies in het plan _______________________________ 20
BELEIDSKADER _________________________________________________ 21 3.1
Nationale Omgevingsvisie __________________________________________________ 21
3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking _________________________________________ 21
3.2
Provinciaal beleid ___________________________________________________ 22
3.2.1
Brabantse Omgevingsvisie _________________________________________________ 22
3.2.2
Interim omgevingsverordening Noord-Brabant __________________________________ 22
3.3
4
Rijksbeleid _________________________________________________________ 21
3.1.1
Gemeentelijk beleid __________________________________________________ 28
3.3.1
Bestemmingsplan Buitengebied _____________________________________________ 28
3.3.2
Structuurvisie Hilvarenbeek _________________________________________________ 28
3.3.3
Strategie vitalisering buitengebied ____________________________________________ 29
3.3.4
Landschapspark Slibbroek _________________________________________________ 30
MILIEU-PLANOLOGISCHE ASPECTEN _______________________________ 31 4.1
Bodem_____________________________________________________________ 31
4.2
Geurhinder _________________________________________________________ 31
4.2.1
Inleiding ________________________________________________________________ 31
4.2.2
Gemeentelijke geurverordening ______________________________________________ 32
4.2.3
Veehouderijbedrijven in de omgeving _________________________________________ 32
4.2.4
Voormalige agrarische bedrijfswoning _________________________________________ 34
4.2.5
Woon- en leefklimaat ______________________________________________________ 35
4.2.6
Belangen veehouderij en derden _____________________________________________ 38
4.3 4.3.1
Gezondheid en veehouderijen _________________________________________ 38 Inleiding ________________________________________________________________ 38
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
3
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
4.3.2
Toets aan de handreiking __________________________________________________ 38
4.3.3
Conclusie _______________________________________________________________ 40
4.4
Gewasbeschermingsmiddelen _________________________________________ 40
4.5
Niet-agrarische bedrijvigheid __________________________________________ 41
4.5.1
Beleidskader ____________________________________________________________ 41
4.5.2
Toets aan bedrijvigheid in de omgeving van het plangebied ________________________ 41
4.5.3
Toets aan bedrijvigheid binnen het plangebied __________________________________ 42
4.5.4
Conclusie _______________________________________________________________ 42
4.6
Akoestiek __________________________________________________________ 42
4.7
Luchtkwaliteit _______________________________________________________ 44
4.7.1
Inleiding ________________________________________________________________ 44
4.7.2
Besluit gevoelige bestemmingen _____________________________________________ 45
4.7.3
Uitstoot van schadelijke stoffen ______________________________________________ 45
4.7.4
Blootstelling aan verontreiniging _____________________________________________ 45
4.8
Inleiding ________________________________________________________________ 47
4.8.2
Risico-contouren _________________________________________________________ 48
4.8.3
Toets van het plangebied __________________________________________________ 48
4.9
Flora en fauna ______________________________________________________ 49
4.9.1
Inleiding ________________________________________________________________ 49
4.9.2
Gebiedsbescherming ______________________________________________________ 50
4.9.3
Soortenbescherming ______________________________________________________ 50
4.10
Water ______________________________________________________________ 51
4.10.1
Inleiding ________________________________________________________________ 51
4.10.2
Beleidskader ____________________________________________________________ 51
4.10.3
Keur Waterschap De Dommel _______________________________________________ 53
4.10.4
Waterparagraaf __________________________________________________________ 53
4.10.5
Hemelwaterafvoer ________________________________________________________ 54
4.10.6
Kwaliteit van te lozen en infiltreren hemelwater __________________________________ 55
4.11
Archeologie en cultuurhistorie ________________________________________ 55
4.11.1
Archeologie _____________________________________________________________ 55
4.11.2
Cultuurhistorie ___________________________________________________________ 57
4.12
5
Externe veiligheid ___________________________________________________ 47
4.8.1
Mer-beoordeling ____________________________________________________ 58
JURIDISCHE PLANBESCHRIJVING __________________________________ 60 5.1
Inleiding ___________________________________________________________ 60
5.2
Algemene toelichting verbeelding ______________________________________ 60
5.3
Algemene toelichting regels___________________________________________ 60
5.4
Toelichting bestemmingen ____________________________________________ 61
5.4.1
Agrarisch _______________________________________________________________ 61
5.4.2
Wonen _________________________________________________________________ 61
5.4.3
Verkeer ________________________________________________________________ 61
5.4.4
Waarde – Archeologie 1 ___________________________________________________ 61
5.4.5
Waarde – Archeologie 3 ___________________________________________________ 61
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
4
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
6
5.4.6
Waarde – Archeologie 4 ___________________________________________________ 61
5.4.7
Waarde – Cultuurhistorie ___________________________________________________ 61
FINANCIËLE EN MAATSCHAPPELIJKE
UITVOERBAARHEID __________ 62
6.1
Economische uitvoerbaarheid en Grexwet _______________________________ 62
6.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ______________________________________ 62
6.3
Wettelijk vooroverleg ________________________________________________ 62
6.4
Zienswijzen_________________________________________________________ 62
Bijlagen: 1. Akoestisch onderzoek 2. Bodemonderzoek 3. QuickScan flora en fauna 4. Cultuurhistorische waardestelling
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
5
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
1 INLEIDING 1.1
Aanleiding
Dit bestemmingsplan is opgesteld voor herbestemming van de locatie Kleine Voort 7 te Hilvarenbeek, hierna ook het plangebied genoemd. Het plangebied is het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied’ bestemd als ‘Agrarisch’ met een bouwvlak en kent de aanduiding ‘intensieve veehouderij’. Ter plaatse is een varkensbedrijf gevestigd. Het varkensbedrijf wordt gesaneerd met toepassing van de Saneringsregeling Varkenshouderij. Onderhavig bestemmingsplan dient
ten behoeve
van het realiseren
van een passende
herbestemming. Beoogd wordt de intensieve veehouderij her te bestemmen naar een agrarisch bedrijf voor natuurbeheer. In samenhang worden drie woningbouwkavels gerealiseerd doormiddel van toepassing van de regeling Ruimte voor Ruimte. Van deze ruimte voor ruimte kavels is er één bestemd voor een twee-onder-een-kap woning. De huidige bedrijfswoning (Kleine Voort 7) wordt planologisch verplaatst naar het bouwvlak voor het agrarisch bedrijf voor natuurbeheer. De bedrijfswoning aan Kleine Voort 7 kent een cultuurhistorische waarde en wordt gelijktijdig bestemd naar
een
reguliere
burgerwoning
en
planologisch
gesplitst
in
twee
wooneenheden.
De
milieuvergunning voor het houden van varkens wordt ingetrokken. Binnen de vigerende bestemmingsplanregels is de ontwikkeling niet rechtstreeks mogelijk. Derhalve is dit bestemmingsplan opgesteld. Per brief van 2 juni 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders kenbaar gemaakt in principe medewerking te verlenen aan voorgenoemde ontwikkeling. Dit bestemmingsplan bestaat uit deze toelichting, de regels met bijlagen en een verbeelding. Deze toelichting dient als motivering bij de te volgen procedure.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
6
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied is gelegen aan Kleine Voort 7 te Hilvarenbeek, ten noorden van de kern. Navolgende figuur betreft een luchtfoto welke een beeld geeft van de ligging van het plangebied in de omgeving.
Figuur 1: Luchtfoto van het plangebied (aangeduid met een zwarte bolletjeslijn)
1.3
Begrenzing plangebied
Het plangebied betreft de locatie aan Kleine Voort 7 te Hilvarenbeek en kent een omvang van circa 20.641 m². Dit betreft het perceel kadastraal bekend als: gemeente Hilvarenbeek, sectie P, nummer 2956 (gedeeltelijk) en 2957. Navolgende figuur geeft de kadastrale situatie in het plangebied weer, geprojecteerd op een luchtfoto, waarbij het plangebied is aangeduid met een bolletjeslijn.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
7
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Figuur 2: Kadastraal overzicht plangebied (aangeduid met een bolletjeslijn)
1.4
Juridische status van het plangebied
Binnen
het plangebied
vigeert
het
bestemmingsplan ‘Buitengebied’,
vastgesteld
door
de
gemeenteraad op 3 maart 2014, alsmede de reparatieplannen van dit bestemmingsplan. Middels deze plannen zijn telkens recente ontwikkelingen in het buitengebied planologisch/juridisch vastgelegd. Deze bestemmingsplannen zijn voor het plangebied onherroepelijk. Het bestemmingsplan ‘Reparatieplan Buitengebied Hilvarenbeek 2019’ heeft voor het plangebied geleid tot een wijziging ten opzichte van de voorgaande bestemmingsplannen. Aan de Kleine Voort 7 is in het bestemmingsplan uit 2014 een bouwvlak ingetekend met een oppervlakte van 1,03 hectare. Dit bouwvlak was echter niet in overeenstemming met de feitelijke en vergunde situatie. Het bouwvlak is in de laatste herziening vergroot naar een oppervlakte van 1,12 hectare. Het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch’ met de functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’. Tevens kent het plangebied gedeeltelijk de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 1’ en ‘Waarde Archeologie 3’ en ‘Waarde – Archeologie 4’. Ter plaatse is een bouwvlak opgenomen. Het plangebied kent
tevens
de
aanduidingen
bebouwingsconcentratie’,
‘overige
‘overige zone
zone –
–
attentiegebied
beperkingen
ehs’,
overige
zone
–
veehouderijen’,
‘overige
zone
–
kampenlandschap’ en ‘specifieke bouwaanduiding – bestaande voorzieningen’. Navolgende figuur geeft een beeld van het bestemmingsplan ‘Buitengebied’.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
8
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Figuur 3: Vigerend bestemmingsplannen ‘Buitengebied’
1.5
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 van deze toelichting is de huidige en beoogde situatie beschreven. In hoofdstuk 3 vindt een toets aan het beleidskader plaats. Hoofdstuk 4 betreft een beschrijving van de milieuplanologische aspecten. In hoofdstuk 5 is de juridische planbeschrijving opgenomen. In hoofdstuk 6 komt tenslotte de uitvoerbaarheid aan de orde.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
9
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
2 HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE SITUATIE 2.1
Beeld van het plangebied
Aan Kleine Voort 7 wordt een (biologisch)varkensbedrijf met een neventak akkerbouw en natuurbeheer gevoerd. Op de locatie is een vergunning aanwezig voor het houden van 1.626 dieren. Navolgend wordt de vergunde situatie weergegeven.
Figuur 4: Actueel vergunde situatie Kleine Voort 7 Hilvarenbeek (BVB-Brabant)
Initiatiefnemer exploiteert als nevenfunctie bij de biologische varkenshouderij sinds 2011 ook een agrarisch bedrijf, dat zich richt op agrarisch natuurbeheer. De nadruk van de activiteiten ligt op het creëren van een ecologisch- en economisch systeem waar natuurontwikkeling en milieuvriendelijk produceren van landbouwgewassen in balans plaats vindt. Ten behoeve van dit bedrijf wordt de bestaande loods op het bedrijf gebruikt. Deze loods is nader aangeduid op navolgende figuur. Hier stallen ze de machines en worden oogstproducten opgeslagen. Al de overige stallen zijn in gebruik voor de varkenshouderij en worden gesloopt. Het agrarisch bouwvlak is langwerpig gevormd en is noord-zuid georiënteerd. Op het perceel staan een zevental stallen en een werktuigenloods. De meest noordoostelijk gesitueerde stal is in gebruik ten behoeve van opslag en stalling. In totaal is circa 5.760 m² aan bedrijfsgebouwen aanwezig. De bedrijfswoning betreft een langgevelboerderij welke is opgericht net na de Tweede Wereldoorlog. De langgevelboerderij is cultuurhistorisch waardevol. De stallen en de woning worden thans via meerdere inritten ontsloten. De centrale ontsluiting van het bedrijf ligt in het verlengde van De Kleine Voort. Voorheen was dit de doorgaande weg van Kleine Voort naar Biest-Houtakker. Met de komst van de N269 is deze weg doorsneden.
De gronden ten oosten van het agrarisch bouwvlak zijn in gebruik als cultuurgrond. Navolgende figuur betreft een luchtfoto van het plangebied met de huidige functies daarop aangeduid.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
10
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Centrale ontsluiting bedrijf
Bedrijfsgebouw/loods t.b.v. agrarisch natuurbeheer
Bedrijfswoning Figuur 5: Luchtfoto van het plangebied
Navolgende figuren geven een overzicht van het plangebied.
Figuur 6: Noordelijk gedeelte agrarisch bouwvlak met eigen ontsluiting
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
11
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Figuur 7: Bedrijfswoning aan Kleine Voort 7
Figuur 8: Zicht op het bedrijf en de cultuurgrond vanuit zuidelijk oogpunt
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
12
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
2.2
Beoogde situatie
2.2.1 Inleiding Beoogd wordt de intensieve veehouderij te staken en de stallen, in gebruik voor de intensieve veehouderij, te saneren met toepassing van de subsidieregeling Sanering varkenshouderijen. Een voorwaarde die hieraan verbonden is, is dat op de saneringslocatie wordt voorzien in een passende herbestemming. Navolgend wordt deze passende herbestemming verder toegelicht. Het intensieve veehouderijbedrijf zal worden herontwikkeld naar een agrarisch bedrijf ten behoeve van natuurbeheer met bedrijfswoning en naar een viertal woonbestemmingen. Drie van deze woningbouwkavels worden gerealiseerd doormiddel van toepassing van de regeling Ruimte voor Ruimte. De bestaande bedrijfswoning wordt planologisch verplaatst naar het bouwvlak voor het agrarisch bedrijf. De huidige bedrijfswoning aan Kleine Voort 7 wordt her bestemd naar een reguliere burgerwoning. Tevens wordt deze woning planologisch gesplitst in twee wooneenheden. Na de beoogde herontwikkelingen zijn binnen het plangebied dan ook de navolgende functies aanwezig: -
Bedrijf voor natuurbeheer met een bedrijfswoning;
-
Drie Ruimte voor Ruimte woningbouwkavels, waarvan één kavel bestemd is voor een tweekapper (2x 500 m³) óf vrijstaande woning;
-
Twee wooneenheden binnen de bestaande langgevelboerderij.
De nadruk van de toekomstige bedrijfsactiviteiten ligt op het creëren van een ecologisch- en economisch
systeem
landbouwgewassen
in
waar
natuurontwikkeling
en
balans
plaatsvindt.
navolgende
In
de
milieuvriendelijk sub
produceren
paragraaf
worden
van de
bedrijfsactiviteiten nader omschreven. Ten behoeve van dit bedrijf wordt een te handhaven loods op het bedrijf gebruikt. Naast de te handhaven loods wordt een kleine, teeltondersteunende kas gebouwd. Deze kas wordt deels als teeltruimte en deels als verwerkingsruimte gebruikt. De teeltruimte wordt deels van glas, en deels van zonnepanelen voorzien (de verwerkingsruimte wordt volledig van zonnepanelen voorzien). De lichtopbrengst in de kas is weliswaar lager, maar nog steeds voldoende voor het opkweken van plantgoed. In de zomer is er ruim voldoende zonlicht, in de winter heeft de kas vooral de functie van bescherming tegen extreme weersomstandigheden, zodat jong en kwetsbaar plantgoed de winter kan overleven. Een deel van de zonnepanelen worden op de bestaande loods geplaatst (de constructie is niet sterk genoeg om het dak volledig vol te leggen). De afmetingen van de kas wordt circa 25 x 65 meter (1.625 m²), met een goothoogte van ongeveer 4 meter. De bouwhoogte blijft hiermee onder de 5 meter. Van de kas wordt circa 900 m² als teeltruimte gebruikt, de rest wordt gebruikt als werkruimte en opslag. Daarnaast wordt beoogd als nevenfunctie bij het agrarisch bedrijf dagbesteding toe te staan voor een select aantal personen, waarbij per individu wordt gekeken naar een passende invulling. Enkele
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
13
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
activiteiten die zullen worden aangeboden zijn bijvoorbeeld dierenverzorging, werken in de moestuin en tuinieren. Drie Ruimte voor Ruimte kavels zullen worden opgericht in het verlengde van Kleine Voort, aan de voormalige verbindingsweg naar Biest-Houtakker. De Ruimte voor Ruimte kavel ten noorden van de weg is tevens uit te voeren als tweekapper. Tevens wordt hier de nieuwe bedrijfswoning voor het agrarische bedrijf opgericht. Planologisch gezien wordt de bedrijfswoning dan ook verplaatst binnen het plangebied. De begeleidende laanbeplanting zal worden doorgetrokken. De vier nieuwe woningen worden landschappelijk ingepast met streekeigen beplanting. De huidige bedrijfswoning wordt gesplitst. De splitsing is te verantwoorden vanuit de cultuurhistorische waarde van het pand. De cultuurhistorische waardestelling is als bijlage bij deze toelichting opgenomen. Als tweede nevenfunctie bij het agrarische bedrijf is de initiatiefnemer voornemens een Bed and Breakfast te exploiteren. Ook bij de te splitsen voormalige bedrijfswoning wordt een bed and breakfast gerealiseerd. De bed and breakfast wordt opgericht op enige afstand van de bedrijfspanden. Het is voornaam om beide functies te scheiden. Het vigerende bestemmingsplan biedt reeds mogelijkheden voor een bed and breakfast bij agrarische bedrijven (en woonbestemmingen).
Met dit initiatief worden stallen in gebruik voor de intensieve veehouderij gesaneerd. Hierdoor vindt gelijktijdig sanering plaats van de bijbehorende geur, endotoxine en fijnstofemissie ten gevolge van de intensieve veehouderijtak. Onderstaande figuur geeft een overzicht van de nieuwe functies na herontwikkeling.
Bedrijf voor natuurbeheer Bed and breakfast Kas
Twee-onder-een-kap
Bedrijfswoning
Ruimte voor Ruimte kavels Gesplitste burgerwoning Bed and breakfast
Figuur 9: Nieuwe functies na herontwikkeling
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
14
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
2.2.2 Historie en doorontwikkeling biologisch bedrijf De Voortse Hoeve 2.2.2.1 Historie Sinds 1996 is de initiatiefnemer doende geweest om de bestaande varkenshouderij van zijn ouders nieuw bestaansrecht te geven in een ander vorm dan die het bedrijf toen had, namelijk een reguliere varkenshouderij. In
2000
zijn
de
landbouwgronden
aangemeld
voor
omschakeling
naar
de
biologische
productiemethode en is begonnen met de omschakeling van een regulier varkenshouderijbedrijf naar een biologische varkenshouderij. Vervolgens is het bedrijf per 2003 gecertificeerd door Stichting Skal Biocontrole. Na enkele jaren van gewenning en professionalisering is het bedrijf per 2007 uitgegroeid tot een volwaardig landbouwbedrijf met 175 fokzeugen en 850 vleesvarkens. Vanaf dit moment heeft de initiatiefnemer de focus verlegt naar het uitbouwen van het bedrijf in de breedte. De biologische landbouw kenmerkt zich o.a. door de kracht van korte kringlopen tussen de dierhouderij en plantaardige teelten. Daarom is het bedrijf in overleg getreden met diverse terrein beherende organisaties en professionele biologische akkerbouwers om te komen tot verdere samenwerking op het gebied van voeding, strooisel en mest. Sinds die tijd is het bedrijf verder ontwikkeld en gegroeid en bedraagt de plantaardige tak thans 65 hectare. Op de gronden wordt vooral kuilgras, hooi, strooisel en graan geoogst voor de eigen biologische varkenshouderij, maar ook voor de biologische veehouderijbedrijven in de regio. Vanaf 2011 is De Voortse Hoeve een zeer nauwe samenwerking aangegaan met Staatsbosbeheer en met een aantal collega’s uit de regio. Zij hebben in totaal het beheer van 258 hectare natuurgebied (De Hilver) in beheer genomen.
Met ondersteuning van Staatsbosbeheer, de vogelwerkgroep en het Louis Bolk Instituut wordt continu gezocht naar een optimale combinatie van ecologisch- en economisch beheer van dit gebied. 2.2.2.2 Huidige bedrijfsactiviteiten Met de beslissing om de biologische varkenshouderij te staken wordt de focus van het bedrijf verder verlegt naar de ontwikkeling van het Natuur Inclusief bedrijf. Vanuit deze visie kent het huidige bedrijf verschillende dimensies van beheer. Van professionele biologische akkerbouw tot extensief natuurbeheer. Daarin bestaan vier gradaties met ieder zijn eigen verdienmodel. Biologische landbouw (akkers) Op enkele primaire landbouwpercelen wordt jaarlijks graan gezaaid. Onder de EU-verordening biologische landbouw is vruchtwisseling een verplichting. Afwisselend wordt op deze percelen snijmais, zomergerst of een mengteelt van graan en een eiwitrijk gewas zoals erwten of wikke gezaaid. De oogst wordt soms “op stam” verkocht maar wordt ook vaak verwerkt in foliepakken om gedurende een langere periode op te slaan. De graanoogst wordt opgeslagen in bigbags en in de opslagloods opgeslagen. Na deze hoofdteelten worden er altijd vlinderbloemige mengsels ingezaaid als groenbemester. Deze gewassen binden de stikstof in de winterperiode en zorgen voor diepe doorworteling van de bodem ten gunste van het bodemleven.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
15
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Natuur inclusieve landbouw Op verschillende landbouwpercelen zijn natuurelementen aanwezig of aangebracht. Dit kunnen floraen faunastroken zijn, maar ook struwelen met bosplantsoen of natuuroevers. Op deze percelen ligt de focus op landbouwkundige productie maar wel in synergie met de bestaande natuurelementen. Deze blijven onaangetast en dienen een ondersteunende rol voor de ontwikkeling en verrijking van de bestaande ecosystemen rond de percelen. Op deze percelen worden de werkzaamheden afgestemd op deze ecosystemen. Zodoende worden bijvoorbeeld percelen met gras/kruiden later gemaaid nadat de kruiden zijn gezaaid en wordt er van binnenuit gemaaid. Op de akkers blijft ook ieder jaar een graanstrook staan als faunastrook voor overwinterend wild. In samenspraak met Provincie Brabant en het GOB wordt een nieuw ecosysteem ontwikkelt in een uitgebalanceerde biotoop. Als dit slaagt wordt het een nieuwe voedingsbodem voor nieuw perspectief voor de landbouw in Noord-Brabant. Landbouw inclusieve natuur Binnen de pachtgronden van Staatsbosbeheer heeft het bedrijf enkele landbouwgronden in pacht die in ontwikkeling zijn naar een uitgebalanceerd ecosysteem. De percelen worden jaarlijks ingezaaid met zomer- en/of wintergranen of met een mengteelt van granen, wikke en klaver. Tijdens de afrijpingsfase vindt er continu monitoring plaats van de aanwezige flora en fauna.
Indien er conflicterende belangen zijn tussen het ecosysteem en de landbouwkundige oogstwerkzaamheden zal het ecosysteem altijd voorrang krijgen en worden oogsten uitgesteld. Soms wordt met behulp van vogelwerkgroepen geïnventariseerd waar beschermende maatregelen nodig zijn rond nesten. Deze gebieden worden dan afgeschermd zodat toch een gedeelte van de oogst kan plaats vinden. Op deze percelen worden economische motieven wel meegewogen in de maatregelen die worden genomen. Natuurgronden Tenslotte heeft De Voortse Hoeve gronden in pacht van Staatsbosbeheer welke volledig ten dienste staan van natuurontwikkeling. Op deze graspercelen wordt pas vanaf 1 augustus gemaaid zodat alle vegetatie is uitgebloeid en nesten zijn uitgevlogen. Het maaien gebeurd dan ten dienste van een verschralingsbeheer zodat de biodiversiteit wordt gestimuleerd. Het gemaaide gras wordt gehooid en in ronde balen geperst. Dit strooisel wordt in de opslagloods opgeslagen en overwegend gebruikt in potstallen. Een gedeelte van het gemaaide gras wordt ingekuild in de sleufsilo binnen het plangebied voor het maken van bokashi. Dit product wordt in het voorjaar gebruikt om de verschillende akkers te voorzien van organische stof en mineralen. Daarnaast wordt een gedeelte van het maaisel middels compostering verwerkt tot een organische mineralenmeststof voor hergebruik in het natuurgebied.
2.2.2.3 Uitbreiding bedrijfsactiviteiten – Agroforestry Met inmiddels 20 jaar ervaring in de biologische landbouw en 10 jaar ervaring in natuurbeheer is reeds in 2018 een nieuwe weg ingeslagen met het uitwerken van verschillende vormen van Agroforestry. De huidige Europese visie op gebied van duurzaamheid stimuleert deze combinatie van natuur en landbouw en bied veel perspectief. In lijn met deze ontwikkelingen is een tuinbouwkas gebouwd waarin in overleg met Agro Forestry Nederland en de Brabantse Milieufederatie een kleine gespecialiseerde kwekerij wordt opgezet voor de ontwikkeling en introductie van Agro Forestry op landbouwpercelen in Nederland.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
16
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
2.2.2.4 Gebruik van bedrijfsgebouwen Opslagloods Bijna alle oogstproducten worden geoogst en opgeslagen op het bedrijf. Sommige oogstproducten worden opgeslagen en verkocht met een opslagvergoeding. Sommige producten vinden alleen afname in de winter (stro voor moestuinen) of het voorjaar (meer vraag naar strooisel door beperkte voorraden) Bovendien moeten de meeste producten droog opgeslagen worden. Werkplaats en reinigingsplaats Voor de uitvoering van alle werkzaamheden wordt gebruik gemaakt van een gespecialiseerd machinepark. Deze machines worden na gebruik gereinigd en in de werkplaats geplaatst. Voor de winterperiode worden de machines onderhouden en winterklaar gemaakt. Voor het onderhoud van de machines is een ruime werkplaats essentieel. Ook voor het maken van aanpassingen aan bestaande machines of het door-ontwikkelen van gespecialiseerde machines is de werkplaats onmisbaar.
2.2.3 Landschappelijke inpassing 2.2.3.1 Inleiding Het plangebied zal landschappelijk worden ingepast met streekeigen beplanting. De bestaande beplanting blijft daar waar mogelijk gehandhaafd. 2.2.3.2 Beschrijving landschap In het verleden was de locatie gelegen aan de rand van de gemeenschappelijke es ten noorden van Hilvarenbeek. De es werd begrensd door de toenmalige gehuchten Biest, Westerwijk, Voort en Driehuizen. Ten zuiden was het beekdal van de Roodloop gelegen. De locatie Kleine Voort was gelegen op de overgang van de es naar de beekloop van de Roode beek. Rond 1900 was er volgens de kadastrale kaart sprake van een vrij open landschap met enkele doorsnijdingen met zandwegen door de es. Deze situatie is nagenoeg gelijk gebleven tot 1980. In die tijd is er een nieuwe provinciale weg aangelegd van Tilburg tot aan Reusel. Deze provinciale weg betekende een rigoureuze doorsnijding van de open akker aan de westzijde. Ten noorden van de Kleine Voort kwam een aansluiting op deze provinciale weg. De aansluiting op deze provinciale weg is eind jaren 80 van de vorige eeuw voorzien van een forse beplanting. Kleine Voort is daarmee nog meer geïsoleerd van de open akker. De relatie met de open akker is thans niet meer herkenbaar.
Figuur 10: Historische kaarten omstreeks 1900 en 1950
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
17
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Figuur 11: Historische kaarten omstreeks 1980 en 2010
Het wordt dan thans ook niet meer zinvol geacht om de relatie met deze open akker als ontwerpuitgangspunt te nemen. De locatie is te geïsoleerd geraakt van de open akker. Aanknopingspunten voor een landschappelijk ontwerp moeten thans dan ook gezocht worden in het historisch Kampenlandschap met het beekdal van de Roode Loop ten zuiden van de locatie. Richtlijnen voor dit landschapstype zijn: -
Behoud en versterken van de lanen en singels langs wegen.
-
Versterking van de kleinschaligheid van het landschap door het verbinden van bestaande groenstructuren met nieuwe landschappelijke elementen zoals kleinschalige bosjes, houtwallen, boomgaarden (fruit / eiken), lagere heggen, solitaire bomen.
-
Versterk de kleinschaligheid door landschappelijke elementen op erf- en perceelsgrenzen
-
Inpassen van de achterkanten van de bedrijven met kleine bosjes of boomgroepen. De brede
(houtsingels en hagen) te planten en sluit hierbij aan op al bestaande groenstructuren. wegbeplanting bij de opritten van de Provinciale weg sluiten al goed hierbij aan. -
Zorg voor een tuinachtige groene sfeer aan de voorkant van het erf (tuin en woning). Bijvoorbeeld voortuin met lagere gesneden haag (niet hoger dan 1,20 m) en naar voorkeur een traditionele boerentuin.
-
Een grote boom of een groep bomen (Eik, Linde, Es, Walnoot, (Paarde)kastanje) op strategische punten (de erfgrens als markering hiervan).
-
Gedeelte van een grote tuin als fruitboomgaarden of boomgaarden (bomen in onregelmatige afstand op gras).
-
Gesneden haag van de voortuin gaat in de achtertuin over naar een vrij groeiende haag, of boomsingel.
2.2.3.3 Uitwerking Het plangebied wordt landschappelijk ingepast met forsere landschapselementen zoals houtsingels en struwelen, maar ook kleinere elementen. Op de erfgrenzen van de Ruimte voor Ruimte kavels worden geschoren hagen voorzien. Als omlijsting van de woonbestemmingen wordt gekozen voor een forser landschapselement in de vorm van een houtsingel. Deze houtsingel vorm ook de afbakening van het agrarisch bedrijf voor natuurbeheer. In het verlengde van de Kleine Voort wordt de laanbeplanting
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
18
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
doorgetrokken en versterkt. Navolgende figuur geeft een weergave van de landschappelijke inpassing.
Figuur 12: Uitsnede beplantingsplan
2.2.4 Verkeer en parkeren 2.2.4.1 Verkeer en ontsluiting Middels onderhavige ontwikkeling wordt een varkenshouderijtak gestaakt. De verkeersbewegingen voor de varkenshouderij komen te vervallen. Daar staat tegenover dat er een bedrijf voor natuurbeheer resteert. De verkeersbewegingen hiervoor zijn beperkt. Tevens wordt op de locatie een drietal nieuwe woningen toegevoegd in het kader van de regeling Ruimte voor Ruimte. En wordt de huidige bedrijfswoning planologisch verplaatst. De huidige bedrijfswoning is cultuurhistorisch waardevol en wordt dan ook planologisch gesplitst. In totaal worden er twee separate bijgebouwen voor bed & breakfast gerealiseerd. Kleine Voort beschikt over voldoende capaciteit om dit verkeer te verwerken, ook na deze herbestemming. Vanuit Kleine Voort kunnen de verkeersbewegingen uitwateren richting de Tilburgseweg en de N269. Wanneer voertuigen het plangebied verlaten gaat het verkeer direct op in het heersende verkeersbeeld. De huidige situatie en erfinrichting is geschikt voor hergebruik in de huidige staat en omvang.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
19
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
2.2.4.2 Parkeren Het parkeren vindt plaats op eigen terrein. Er is ruimte voor parkeren van twee auto’s bij de woning en voor één auto bij elk van de recreatie-eenheden. Voertuigen voor het agrarische bedrijf kunnen worden gestald binnen het agrarisch bouwvlak.
2.2.5 Juridische verankering van de functies in het plan Het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch’ met de aanduiding ‘intensieve veehouderij’. Het plangebied wordt deels herbestemd naar een agrarisch bedrijf ten behoeve van natuurbeheer en in samenhang worden drie Ruimte voor Ruimte kavels ontwikkeld. Op één van deze kavels is het mogelijk binnen de bestaande massa twee wooneenheden te realiseren van maximaal 500 m³. De huidige bedrijfswoning (Kleine Voort 7) wordt planologisch verplaatst naar het nieuwe agrarische bedrijf aan de Kleine Voort. De huidige bedrijfswoning wordt bestemd naar een reguliere burgerwoning en wordt planologisch gesplitst in twee wooneenheden. De huidige bedrijfswoning is ca. 500 m³ groot. De overige oppervlakte van de langgevelboerderij is in gebruik als berging. De langgevelboerderij is cultuurhistorisch waardevol en kan daarmee worden gesplitst. De vigerende dubbelbestemmingen en (relevante) aanduidingen worden overgenomen uit het vigerende bestemmingsplan.
Figuur 13: Uitsnede verbeelding
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
20
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
3 BELEIDSKADER 3.1
Rijksbeleid
3.1.1 Nationale Omgevingsvisie Het Rijk heeft de Nationale Omgevingsvisie opgesteld voor de fysieke leefomgeving. De fysieke leefomgeving is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale politiek-bestuurlijke aandacht. De nationale belangen zijn in veel gevallen sectoraal. De opgaven die voortkomen uit de nationale belangen van het Rijk zijn vertaald in vier integrale prioriteiten. Deze vier integrale prioriteiten betreffen: -
Klimaat & Energie; ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;
-
Duurzame economie; duurzaam economisch groeipotentieel;
-
Stad & Regio; sterke en gezonde steden en regio’s;
-
Landelijk gebied; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
In deze vier prioriteiten komen complexe, omvangrijke en dringende opgaven samen, die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Politieke en maatschappelijke keuzes zijn vooral daar nodig, om op deze prioriteiten voortgang te boeken op een manier die draagvlak heeft en bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. Centraal in te maken afwegingen tussen belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving in zijn volledige omvang (boven- en ondergrond). Het belangrijkste spanningsveld in die afwegingen is dat tussen beschermen en ontwikkelen. Om aan dit afwegingsproces richting te geven worden drie afwegingsprincipes gehanteerd. Deze zijn: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Dit bestemmingsplan heeft door omvang en aard van de ontwikkeling geen betrekking op de geformuleerde nationale belangen. De herbestemming van het plangebied vloeit voort uit herbestemming van een agrarische bedrijfslocatie voor de intensieve veehouderij naar een agrarische bedrijfslocatie voor een natuurbeheer en in samenhang de oprichting van een viertal Ruimte voor Ruimte woningen. Dit draagt op microniveau bij aan het realiseren van een toekomstbestendig landelijk gebied.
3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking Op grond van artikel 3.1.6, tweede lid, Bro is het verplicht om in het geval dat een plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, in de toelichting de zogenoemde ladder voor duurzame verstedelijking op te nemen. Het doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Met de beoogde herbestemming wordt een agrarische bedrijfslocatie voor de intensieve veehouderij her bestemd naar een agrarische bedrijfslocatie voor natuurbeheer. In samenhang worden op de locatie vier Ruimte voor Ruimte woningen ontwikkeld. ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
21
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Er is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Derhalve hoeft de ladder voor duurzame verstedelijk niet te worden toegepast.
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1 Brabantse Omgevingsvisie Op 14 december 2018 is de Brabantse Omgevingsvisie in werking getreden. De basisopgave van de Brabantse Omgevingsvisie is: ‘Werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit’. Voor 2030 is het doel om voor alle aspecten te voldoen aan de wettelijke normen. Brabant heeft dan een aanvaardbare leefomgevingskwaliteit. Voor 2050 is het doel om een goed leefomgevingskwaliteit te hebben door op alle aspecten beter te presteren dan wettelijk als minimumniveau is bepaald. De visie noemt een vijftal hoofdopgaven: 1.
De basis op orde: veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit zijn van essentieel belang om goed te kunnen wonen, werken en leven in Brabant.
2.
Brabantse energietransitie: om Brabant op termijn energieneutraal te maken moeten we minder energie gebruiken en meer duurzame energie op gaan wekken.
3.
Slimme netwerkstad: de manier waarop we ons verplaatsen verandert en we stellen andere eisen aan steden. Dit heeft gevolgen voor het netwerk van steden en dorpen.
4.
Klimaatproof Brabant: als gevolg van klimaatverandering krijgen we meer extremen in temperatuur en neerslag. Hoe gaan we deze gevolgen aanpakken?
5.
Concurrerende, duurzame economie: Brabant wil top kennis- en innovatieregio blijven, waarbij de omslag naar een circulaire economie nodig is en digitalisering steeds belangrijker wordt.
Elk van de vijf hoofdopgaven van de Brabantse Omgevingsvisie is uitgewerkt in specifieke aandachtspunten. Voor de beoogde ontwikkeling speelt het volgende aandachtspunt een rol.
De provincie gaat uit van meervoudig en zorgvuldig ruimtegebruik. Door een integrale benadering wordt de claim op de schaarse ruimte zo beperkt mogelijk gehouden en wordt een bestaande locatie her bestemd.
De Brabantse Omgevingsvisie wordt in de Interim omgevingsverordening uitgewerkt in bindende regels.
3.2.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant 3.2.2.1 Inleiding De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant geeft bindende regels die bij ruimtelijke ontwikkelingen in acht genomen moeten worden. De provincie Noord-Brabant wil met haar regels aansluiten op de werkwijze van de Omgevingsvisie en de Omgevingswet. Daarom is ervoor gekozen om de verschillende provinciale verordeningen voor de fysieke leefomgeving samen te voegen tot een Interim omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er alleen inhoudelijke wijzigingen zijn doorgevoerd als die rechtstreeks voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals bijvoorbeeld het diep, rond en breed kijken van de omgevingsvisie.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
22
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
3.2.2.2 Aanduiding plangebied in Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Het plangebied is binnen de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant deels aangeduid als gelegen binnen de structuur ‘Landelijk gebied’. Hierbinnen is het plangebied aangeduid als gelegen binnen het gemengd landelijk gebied.
Figuur 14: Uitsnede ‘Basiskaart landelijk gebied’ uit de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant, waarop de ligging van het plangebied is aangeduid
Daarnaast is het plangebied in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant tevens aangeduid als ‘Stalderingsgebied’ en ‘Beperkingen veehouderij’ en ‘Attentiezone waterhuishouding’. Binnen de aanduidingen ‘Stalderingsgebied’ en ‘Beperkingen veehouderij’ gelden bindende regels voor ontwikkelingen van de veehouderij. Een bestemmingsplan van toepassing op Attentiezone waterhuishouding strekt tot bescherming van de waterhuishouding en sluit functies en activiteiten uit die een negatief effect hebben op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant. De herbestemming van een intensieve veehouderij naar een bedrijf voor natuurbeheer en een viertal woonbestemmingen is mogelijk binnen de regels uit de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. 3.2.2.3 Artikel 3 Bevordering van de ruimtelijke kwaliteit Inleiding De provincie Noord-Brabant wil de ruimtelijke kwaliteit van Brabant bevorderen. In het algemeen houdt ruimtelijke kwaliteit in dat gebruikers van een gebied rekening houden met het karakter, de grootte en de functie ervan. In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant zijn regels opgenomen voor de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit. Sommige regels zijn gericht op bescherming, zoals natuur-, landschappelijke- en cultuurhistorische waarden.
Daarnaast wil de provincie ook ruimtelijke kwaliteit ontwikkelen, bijvoorbeeld door ontwikkelruimte te bieden in het buitengebied, op voorwaarde dat dit bijdraagt aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit. De provincie Noord-Brabant vraagt gemeenten om het principe van zorgvuldig ruimtegebruik toe te
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
23
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
passen. Het doel hierbij is om bestaand bebouwd gebied zo goed mogelijk te benutten. Pas als dat niet kan, wordt gezocht naar de beste plek in het buitengebied om nieuwe ruimte te gebruiken. Daarnaast wil de provincie verouderde locaties in stedelijk gebied opnieuw invullen en ongewenste functies in het buitengebied saneren. Indien uitbreiding van het stedelijk gebied ten koste gaat van het buitengebied, stelt de provincie als voorwaarde dat de uitbreiding gepaard gaat met een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit elders in het buitengebied: de 'rood-met-groen-koppeling'. Kwaliteitverbetering van het landschap Vanuit het bereiken van een goede omgevingskwaliteit geldt in Brabant sinds 2014 de regeling Kwaliteitsverbetering landschap. Artikel 3.9 van de Interim omgevingsverordening stelt dat een ruimtelijke ontwikkeling binnen het Landelijk gebied gepaard dient te gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving.
Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede de volgende aspecten omvatten: de op grond van deze verordening verplichte landschappelijke inpassing, het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land, het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen, het wegnemen van verharding, het slopen van bebouwing, de realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones en het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Als uitwerking van het aspect ‘kwaliteitsverbetering van het landschap’ is door de Regio Hart van Brabant de nota ‘Werkafspraken kwaliteitsverbetering landschap Hart van Brabant, actualisering 2015’ opgesteld. De gemeente Hilvarenbeek hanteert deze nota als handreiking bij kwaliteitsverbetering van het landschap. In deze handreiking worden drie categorieën van ruimtelijke ontwikkelingen onderscheiden: - Categorie 1: Ontwikkelingen waarvoor geen (extra) kwaliteitsverbetering van het landschap is vereist (geen landschappelijke inpassing en evenmin ruimtelijke kwaliteitsverbetering vereist).
-
Categorie 2: Ruimtelijke ontwikkelingen waarop de regels inzake kwaliteitsverbetering van toepassing zijn, maar waarbij het gaat om ontwikkelingen die een (zeer) beperkte invloed op het landschap hebben (alleen landschappelijke inpassing vereist).
-
Categorie 3: Ruimtelijke ontwikkelingen waarop de regels inzake kwaliteitsverbetering van toepassing zijn en waarbij sprake is van een (substantiële) invloed op het landschap (zowel landschappelijke inpassing als ruimtelijke kwaliteitsverbetering vereist).
De handreiking stelt onder andere dat ruimtelijke ontwikkelingen die maatschappelijk zeer gewenst zijn of een kwaliteitsverbetering van het landschap tot doel hebben, vallen binnen de categorie 1. Ook allerlei ruimtelijke ontwikkelingen die rechtstreeks mogelijk zijn binnen het bestemmingsplan of bijvoorbeeld via een binnenplanse afwijking, vallen binnen categorie 1. Verder behoren volgens de handreiking hiertoe ook planologische ontwikkelingen/gebruiksactiviteiten die bijdragen aan het behoud of herstel van cultuurhistorische waarden. Binnen het plangebied wordt een agrarische bedrijfsbestemming ten behoeve van de intensieve veehouderij her bestemd naar een agrarisch bedrijf voor natuurbeheer. Het bestemmingsvlak wordt verkleind en overtollige bebouwing wordt gesaneerd. Daarnaast worden er vier nieuwe woningen (één tweekapper) ontwikkeld met toepassing van de regeling Ruimte voor Ruimte. Dit betreft een categorie twee ontwikkeling. De ontwikkeling draagt bij aan ontstening, versterking van de landschappelijke
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
24
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
inpassing en sanering ammoniak, geur- en fijnstofemissie. De invloed op het landschap is zeer beperkt en daarmee is sprake van een categorie 2 ontwikkeling. In deze categorie van ontwikkelingen wordt het accent gelegd op een goede landschappelijke inpassing van het initiatief. Landschappelijke inpassing betekent een zodanige vormgeving en inpassing dat deze optimaal is afgestemd op bestaande dan wel nog te ontwikkelen ruimtelijke, natuurlijke en cultuurhistorische landschapskwaliteiten. Landschappelijke inpassing vindt plaats op of direct aansluitend aan het bouwblok/bestemmingsvlak. De landschappelijke inpassing is nader uitgewerkt in paragraaf 2.2.3. Afdeling 3.6 Vitaal platteland In afdeling 3.6 van de Interim omgevingsverordening zijn de ontwikkelingsmogelijkheden geschetst voor het Landelijk gebied. Het Landelijk gebied is onderverdeeld in het Gemengd landelijk gebied en de
Groenblauwe
mantel.
In
veel
gevallen
bestaan
er
voor
beide
zones
gelijke
ontwikkelingsmogelijkheden. In die gevallen wordt in de verordening simpelweg gesproken over het Landelijk gebied. Artikel 3.26 Attentiezone waterhuishouding Doel van de attentiezone is om ontwikkelingen die een negatieve invloed hebben op de binnen de attentiezone gelegen natte natuurparels tegen te gaan. Stromingen in het grondwatersysteem kunnen veranderen door veranderingen van bodemopbouw of het dorboren van lagen (bij grondverzet of diepploegen). Voor activiteiten die een negatief effect op de (grond)waterstand in een natte natuurparel kunnen hebben, is een vergunning nodig. bij het toelaten van functies die een negatief effect kunnen hebben op de waterhuishouding, geldt dat overleg met het waterschap nodig is. Onderhavige ontwikkeling heeft geen negatieve invloed op de watersystemen. Artikel 3.51 Beperkingen veehouderij Binnen de aanduiding ‘Beperkingen veehouderij’ wordt de uitbreiding van, de nieuwvestiging van en de omschakeling naar een veehouderij niet toegestaan. Ter plaatse wordt de varkenshouderijtak gesaneerd. Artikel 3.52, Stalderingsgebied Binnen de aanduiding ‘Stalderingsgebied’ gelden extra randvoorwaarden aan de ontwikkeling van veehouderijen. Deze voorwaarden geven sturing aan het voorkomen van een verdere regionale concentratie van vee en richten zich daarnaast op het tegengaan van (verdere) leegstand.
Met de beoogde herontwikkeling zal de agrarische bedrijfslocatie voor de intensieve worden omgezet naar een bedrijf voor natuurbeheer. De beoogde herontwikkeling is dan ook niet in strijd met de regels van artikel 3.52. Artikel 3.68 en 3.69 Wonen in Landelijk gebied Binnen het Landelijk gebied worden in principe enkel bestaande burgerwoningen en bedrijfswoningen toegestaan. Zelfstandige bewoning van bedrijfsgebouwen, recreatiewoningen en andere niet voor bewoning bestemde gebouwen wordt in artikel 3.68 uitgesloten. In artikel 3.69 van de Interim omgevingsverordening geeft een aantal uitzonderingen op het uitgangspunt dat alleen bestaande burgerwoningen zijn toegestaan. Het gaat daarbij om vervangende bouw binnen het bouwperceel als
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
25
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
overtollige bebouwing wordt gesloopt en de bestaande woning feitelijk en juridisch wordt opgeheven, de vestiging of splitsing van een of meer woonfuncties in cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en om bestemmingswijziging van een voormalige bedrijfswoning naar burgerwoning. Vestiging van of splitsing in meerdere wooneenheden binnen cultuurhistorisch waardevolle bebouwing wordt toegestaan indien dit is gericht op het behoud of herstel van deze waardevolle bebouwing. Bij omzetting van voormalige bedrijfswoning naar reguliere burgerwoning dient overtollige bebouwing te worden gesloopt. Overtollige bebouwing betreft volgens de Interim omgevingsverordening dat er geen concrete gebruiksfunctie voor de bebouwing aanwezig is die gerelateerd is aan de woonfunctie. In het geval er tevens sprake is van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing is het beleid gericht op behoud van de bebouwing en is sloop niet gewenst. De voorganger van de bestaande/betreffende boerderij, een langgevelboerderij, werd in 1879 herbouwd. De familie Van den Broek werd in 1934 eigenaar van deze boerderij die toen circa 55 jaar oud was. Na de oorlogsjaren liet Van den Broek de stal en schuur van de boerderij vernieuwen. In het kadaster wordt nergens melding gemaakt van oorlogsschade, zodat we niet vermoeden dat hier herstel van schade aan de orde was.
Wellicht is het oude houten frame blijven staan, maar deze bedrijfsdelen kregen in elk geval nieuwe gevels en een nieuwe kapconstructir inclusief het dak. Toen de rust enigszins was teruggekeerd, liet Van den Broek vervolgens in 1950 het woonhuis afbreken en vernieuwen. De stal/schuur is na 1948 voor wat betreft het uiterlijk nauwelijks veranderd. Deze boerderij wordt gesplitst ter behoud hiervan. Deze zogeheten 'wederopbouwboerderijen' zijn jonge monumenten die bescherming verdienen. Een cultuurhistorische waardestelling is als bijlage bij deze toelichting opgenomen. Artikel 3.58 overig-agrarisch bedrijf in gemengd landelijk gebied Een bestemmingsplan van toepassing op Gemengd landelijk gebied kan voorzien in uitbreiding van, vestiging van of omschakeling naar een overig-agrarisch bedrijf tot een omvang van ten hoogste 1,5 hectare bouwperceel, als de toelichting een verantwoording bevat dat de ontwikkeling noodzakelijk is voor de agrarische bedrijfsvoering. In deze situatie is er geen sprake van een vestiging van een agrarisch bedrijf maar enkel de omschakeling van een intensieve veehouderij naar een agrarische bedrijf voor natuurbeheer. Het bouwperceel bedraagt minder dan 0,66 hectare en de ontwikkeling draagt bij aan een substantiële afname van de uitstoot van ammoniak, geur en fijnstof. Van uitbreiding is geen sprake.
Deze activiteiten waren reeds als nevenfunctie aanwezig en worden nu als hoofdactiviteit aangemerkt. Artikel 3.79, Ruimte voor Ruimte binnen Landelijk gebied Artikel 3.79 van de Interim omgevingsverordening stelt dat onder voorwaarden kan worden voorzien in één of meerdere ruimte-voor-ruimtekavels binnen het ‘Stedelijk gebied’ of ‘Landelijk gebied’. Navolgend worden de voorwaarden uit artikel 3.79 van de Interim omgevingsverordening punt voor punt besproken en toegelicht met betrekking tot het plangebied: 1. Een bestemmingsplan kan voorzien in een of meerdere ruimte-voor-ruimtekavels in Stedelijk gebied of Landelijk gebied als deze ontwikkeling: ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
26
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
a. door of vanwege de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte plaatsvindt, gelet op de in het verleden behaalde aanzienlijke winst van omgevingskwaliteit; Gebruik wordt gemaakt van geaccordeerde bouwtitels Ruimte voor Ruimte, waarmee zeker is gesteld dat sprake is van een winst van de omgevingskwaliteit. De bouwtitels worden als bijlage bij deze toelichting worden gevoegd. b. op een aanvaardbare locatie plaatsvindt als bedoeld in artikel 3.78, derde lid; In artikel 3.78, derde lid is bepaald dat sprake is van een aanvaardbare locatie voor de ontwikkeling van een woning als de locatie in een bebouwingsconcentratie ligt, of als de ontwikkeling een logische afronding geeft van Stedelijk gebied of een bebouwingsconcentratie.
Het
plangebied
kan
worden
gezien
als
bebouwingsconcentratie. Het plangebied kent deze aanduiding in het vigerende bestemmingsplan. Kleine Voort is een bebouwingscluster ten noorden van de kern. c. past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied, bedoeld in artikel 3.77; In artikel 3.77 is aangegeven dat de ontwikkelingsrichting van een gebied in elk geval wordt bepaald door welke activiteiten en functies vanuit een gebiedsgerichte benadering in de omgeving passen. In de omgeving van het plangebied is sprake van een veelal voormalig agrarisch gebied, waarin de laatste jaren een transformatie heeft plaatsgevonden van hoofdzakelijk veehouderij naar een gemengd gebied met daarin functies als wonen en agrarische bedrijven en recreatie. De realisatie van de beoogde Ruimte voor Ruimte woningen past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied. De kavels worden landschappelijk worden ingepast. 2. Als uit door Gedeputeerde Staten bijgehouden gegevens blijkt dat de in het verleden gedane investering in omgevingskwaliteit is terugverdiend, is het eerste lid niet meer van toepassing. Niet van toepassing. 3. Bij de toepassing van dit artikel zijn de volgende bepalingen niet van toepassing: a. artikel 3.6 Zorgvuldig ruimtegebruik, onder a; b. artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap; en c. artikel 3.68 Wonen in landelijk gebied, eerste lid, onder a.
Vier bouwtitels Ruimte voor Ruimte worden ingezet voor de realisatie van de beoogde woningen. Geen toepassing hoeft te worden gegeven aan de genoemde artikelen. De bedrijfswoning wordt verplaatst zodat deze een ruimtelijke eenheid vormt bij het agrarisch bedrijf. Daarnaast worden er drie hele bouwtitels aangekocht voor de vrijstaande woningen en een titel voor de te splitsen langgevelboerderij. De tweede wooneenheid hierin wordt gemotiveerd vanuit de cultuurhistorische waarde. De bouwtitels Ruimte voor Ruimte worden als bijlage bij onderhavige toelichting gevoegd. Voldaan kan worden aan de ruimte-voor-ruimteregeling zoals gesteld in artikel 3.79 van de Interim omgevingsverordening.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
27
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1 Bestemmingsplan Buitengebied Ter
plaatse
van
het
plangebied
is
het
bestemmingsplan
‘Buitengebied’
het
vigerende
bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad vastgesteld op 13 maart 2014. Het plangebied is thans bestemd als ‘Agrarisch’, met een ‘bouwvlak’, de functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’. Naar aanleiding van de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State d.d. 9 maart 2016 ten aanzien van het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ heeft de gemeente Hilvarenbeek op 7 maart 2017 het bestemmingsplan ‘Buitengebied Hilvarenbeek 2014, reparatieplan’ vastgesteld. Inhoudelijk heeft dit bestemmingsplan geen wijzigingen gehad op de planologische situatie ter plaatse van het plangebied. Ter plaatse van het plangebied is het bestemmingsplan ‘Buitengebied Hilvarenbeek 2014, reparatieplan’ het vigerende bestemmingsplan voor wat betreft de regels. De verbeelding van het onderliggende bestemmingsplan ‘Buitengebied’ is daarbij van belang.
3.3.2 Structuurvisie Hilvarenbeek De Structuurvisie Hilvarenbeek is door de gemeenteraad vastgesteld op 25 februari 2010. De Structuurvisie is een toekomstvisie alsook een toetsingskader voor initiatieven op de kortere termijn. In de Structuurvisie Hilvarenbeek zijn kaders opgenomen voor ontwikkelingen op het gebied van woonen werkomgeving, welzijn en voorzieningen, economie en werken en mobiliteit en bereikbaarheid. In het kader van de beoogde herontwikkeling is met name beleid voor werken van belang. Voor wat betreft
de
Agrarische
bedrijvigheid
en
de
mogelijkheden
voor
vrijkomende
agrarische
bedrijfsgebouwen is het volgende in de structuurvisie opgenomen. “De ruimtelijke druk op het buitengebied wordt steeds groter. Verrommeling van het platteland is een actuele dreiging. De trend van de afnemende betekenis van agrarische bedrijvigheid in het buitengebied zal zich de komende jaren doorzetten. De verwachting is dat het huidige aantal actieve agrarische bedrijven zal afnemen. Het gemiddelde agrarische bedrijf zal in de toekomst groter in omvang zijn dan de huidige maatstaven. Vele agrarische percelen en agrarische bebouwing komen hierdoor (gedeeltelijk) vrij en zullen een andere functie in de toekomst vervullen. Andere economische activiteiten gaan plaatsvinden in de buitengebieden. Activiteiten die veelal geen natuurlijke binding hebben met het platteland. De mogelijkheden om bestaande kwaliteit te borgen en nieuwe kwaliteit te creëren zullen worden benut. De beleidsdoelstelling ten aanzien van agrarische bedrijvigheid is geënt op het meewerken aan innovatieve initiatieven.” Met de ontwikkeling is sprake van een particulier initiatief waarbij een nieuwe functie wordt toegekend aan een agrarische bedrijfslocatie. Het betreft een kwalitatief hoogwaardige ontwikkeling die de uitstraling van de omgeving verbetert en daarmee kwaliteit toevoegt aan het buitengebied. Daarnaast wordt er op het huidige agrarische bouwvlak een zonneveld gerealiseerd.
In samenhang worden er binnen huidige agrarische bouwvlak een viertal Ruimte voor Ruimte woningen gebouwd. Het geheel wordt landschappelijk ingepast met streekeigen beplanting. Daarmee wordt de structuur van het Kampen en hoevelandschap hersteld doordat het gebied kleinschaliger wordt door sanering van grote agrarische bedrijfsgebouwen.
ONTWERP
Crijns Rentmeesters bv
28
Bestemmingsplan ‘Kleine Voort 7 Hilvarenbeek’ - Toelichting
Met de beoogde herontwikkeling zal een kwaliteitsverbetering ter plaatse worden gerealiseerd op de volgende aspecten:
Sloop van overtollige bebouwing;
Sanering ammoniak-, geur- en fijnstofemissie;
Verbetering landschappelijke inpassing;
Nieuwe economische drager passend bij het gebied.
De beoogde ruimtelijke ontwikkeling past binnen de kaders zoals uiteengezet binnen de Structuurvisie Hilvarenbeek.
3.3.3 Strategie vitalisering buitengebied Middels de uiteengezette strategie in dit beleidsstuk wil Hilvarenbeek de route uitstippelen voor het buitengebied
richting
de
toekomst.
De
Strategie
Vitalisering
geeft
richtlijnen
aan
de
ontwikkelingsmogelijkheden voor onder andere vrijkomende (agrarische) gebouwen (VAB's), ruimte voor ruimte woningen, maar ook doorontwikkeling van andere bestaande functies. Uitgangspunt van die visie is dat nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen aan de kwaliteit van het Beekse buitengebied. De kansen voor een kwaliteitsverbetering liggen verschillend per deelgebied. Daarom is het hoofddoel vertaald in een zonering met prioritaire functies. De zonering geeft weer welke functies in het betreffende deelgebied prioritair zijn in de belangenafwegingen bij nieuwe ontwikkelingen. Dat betekent niet dat andere functies daar taboe zijn, maar wel dat zij de prioritaire functies niet mogen belemmeren. Het plangebied is gesitueerd in de zonering ‘Bebouwingsconcentraties’. Hier zijn mogelijkheden voor een breed pallet aan functies en met name is er ruimte voor het wonen. Andere functies zijn mogelijk mits het woonkarakter van de linten en clusters maar niet wordt aangetast. Middels onderhavige ontwikkeling wordt een intensieve veehouderij omgeschakeld naar een agrarisch bedrijf voor natuurbeheer. Er worden geen omliggende agrarische bedrijven gehinderd in de bedrijfsvoering. Dit is nader uitgewerkt in paragraaf 4.2. In samenhang worden ter plaatse van het huidige agrarische bouwvlak een viertal Ruimte voor Ruimte woningen gerealiseerd .