Programmabegroting 2025-2028 Hillegom.pdf
Tekst van het document
We zorgen voor laagdrempelige en passende ondersteuning voor zorg, welzijn en financiën.
A2
We bouwen verder aan goede (afwegings)kaders zodat inwoners niet onnodig of te dure hulp krijgen.
A3
We werken aan goede verwijsprocessen voor ondersteuning bij zorg, welzijn en financiën.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Er is zo snel en zo eenvoudig mogelijk passende ondersteuning beschikbaar WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
We gaan verder met het ontwikkelen van collectieve voorzieningen voor mensen met behoefte aan ondersteuning.
B2
We bieden onafhankelijke cliëntondersteuning aan voor inwoners die dit nodig hebben.
22
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Huiselijk geweld wordt zo vroeg mogelijk gesignaleerd, er wordt adequaat gereageerd en het wordt duurzaam gestopt WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
C1
We voeren de regiovisie voor de aanpak en bestrijding van huiselijk geweld en kindermishandeling uit.
C2
We bevorderen de samenwerking tussen Veilig Thuis en het lokale team bij de overdracht van meldingen van huiselijk geweld.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Bureau Leerrecht (onderdeel van Holland Rijnland) ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) Hecht Hollands Midden Holland Rijnland
Huisartsen Onderwijs Voor ieder 1 Maregroep Maatschappelijk middenveld Politie Instanties Maatschappelijke Zorg Maatschappelijke organisaties Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs
Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsindicatoren Onderstaande beleidsindicatoren komen uit de landelijk verplichte uniforme basisset van beleidsindicatoren voor de begroting en jaarrekening (Besluit Begroting en Verantwoording). Realisatie 2022
Realisatie Begroting Begroting 2023 2024 2025
Indicator
Eenheid
NL
Bron
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 74 jaar
465
483,8
A
A
2023 714,7
LISA
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
4
nb**
B
B
2022: 6
CBS
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolkingen t.o.v. de beroepsbevolking
74,2
75,5
C
C
2023:73,1
CBS
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
1
nb**
D
D
2021: 2
CBS
23
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
190
180
E
E
2023: 340
CBS
Lopende reintegratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 74 jaar
60
60
F
F
2023: 122
CBS
Jongeren met delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
1
nb**
G
G
2022: 1
CBS
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
17
16,5
H
H
2023: 13,5
CBS
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
0,9
0,8
I
I
2023: 1,1
CBS
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,3
0,3
J
J
2022: 0,3 %
CBS
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
630
600
K
K
2023:700
GMSD
A: In samenwerking met diverse partners binnen de arbeidsmarktregio Holland Rijnland werken we aan het snel en doeltreffend verbinden van vraag en aanbod aan elkaar. B: Streven is ervoor te zorgen dat kinderen door de inzet van voorzieningen vanuit o.a. bijstand en minimabeleid kunnen meedoen in de samenleving. C: Streven is het hoge niveau van arbeidsparticipatie vast te houden en verder omhoog te brengen door inwoners met en zonder arbeidsbeperking de mogelijkheid te bieden zich (door) te ontwikkelen en onbenut arbeidspotentieel in kaart te brengen en (terug) te verleiden naar werk. D: Het jongerenpunt zet zich in tegen jeugdwerkloosheid van jongeren zonder werk en/of startkwalificatie, door goed en laagdrempelig vindbaar en toegankelijk te zijn en daarnaast deze jongeren actief te benaderen. Streven is hen (terug) naar werk en/of opleiding te begeleiden. E: De ontwikkeling van personen in de bijstand komt mede voort uit autonome (landelijke) ontwikkelingen. Streven is deze terug te dringen door de inzet van sociale activering en zodra er sprake is van arbeidsvermogen, actieve bemiddeling naar het sociaal ontwikkelbedrijf. F. Streven is om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via diverse ontwikkeltrajecten toe te leiden naar de arbeidsmarkt.
Het sociaal ontwikkelbedrijf bedrijf geeft hier samen met de sociale dienst en het Werkgeversservicepunt Holland Rijnland invulling aan. G: Met de integrale zorg aan en begeleiding van jeugdigen streven we ernaar het aantal jongeren, dat na een delict voor de rechter komt, te verminderen. H: Streven is door de inzet van preventie, normalisering, vroegsignalering en het organiseren van passende zorg het percentage jongeren met jeugdhulp terug te dringen. Vooral de huisarts verwijst veel door naar jeugdhulp, met name naar ggz. De praktijkondersteuner Jeugd huisarts (POH Jeugd ggz) is een belangrijk middel om deze doorverwijzingen te verminderen. I: Jeugdbeschermingsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is de voorliggende zorg en hulp en de nazorg aan gezinnen te optimaliseren, waardoor het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen afneemt.
24
J: Jeugdreclasseringsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is integrale zorg aan en begeleiding van jeugdigen die in aanraking komen met de politie, waardoor het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel afneemt. K: Samen met inwoners bekijken we welke beperkingen deze ondervindt. Met de inwoner wordt onderzocht in welke mate deze in staat is om zelf oplossingen te vinden voor die beperkingen. Dit kan door het inschakelen van het eigen netwerk (familie, vrienden, kennissen, kerk, vereniging etc.) en algemene voorzieningen die in de omgeving aanwezig zijn. Is de conclusie dat de beperkingen niet zelf op te lossen zijn, dan wordt onderzocht of een maatwerkarrangement de oplossing is. Toelichting indicator Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar. Toelichting indicator Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.
Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Toelichting indicator Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Toelichting indicator Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Toelichting indicator Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Toelichting indicator Lopende re-integratie-voorzieningen Het aantal re-integratie-voorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Toelichting indicator Jongeren met delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Toelichting indicator Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Toelichting Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Toelichting indicator Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.
Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden
25
toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Toelichting indicator Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. * voorlopige cijfers ** nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Raelisatie 2022
Realisatie 2023
Aantal leerplichtigen per 1.000 dat niet staat ingeschreven op een school.
2,7
4,5
L
Relatief verzuim
Aantal leerplichtigen per 1.000 dat ongeoorloofd afwezig is.
14
13
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
2,1
2,3
Indicator
Eenheid
Absoluut verzuim
Begroting Begroting 2024 2025
NL
Bron
L
2023: 6,3
DUO
L
L
2023: 27
DUO
L
L
2022: 2,4
DUO
L: Onze ambitie is in samenwerking met onderwijs, integrale toegang en jeugdhulp leerlingen optimaal te
Toelichting indicator Absoluut verzuim Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school of instelling en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht. Toelichting indicator Relatief verzuim Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer- of kwalificatie plichtige jongere ongeoorloofd afwezig is. Toelichting indicator Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
26
*nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Indicator Eenheid
Sporters
Percentage niet sporters
Realisati e 2022
45,8
Realisatie 2022
nb*
Begroting Begroting Begrotin 2022 2023 g 2024
-
-
-
NL
Bron
2022: 46,4
Gezondheid s enquete (CBS, RIVM)
Toelichting indicator Niet sporters Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
Kaderstellende stukken · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Verordening Leerlingenvervoer Ontwikkelagenda onderwijs-jeugdhulp D&B Sport- en beweegnota 2017-2020 Nota Volksgezondheid 2018-2022 Kadernota WMO Bollen5 2015-2018 Transformatieagenda WMO en haar omgeving (2017-2018) Regionaal beleidsplan transitie Jeugdzorg Holland Rijnland Hart voor de Jeugd Sturingsplan Jeugdhulp Holland Rijnland 2018-2019 Contourennota Servicepunt Werk Duin- en Bollenstreek Armoedebeleid Hillegom, een stevig fundament, 2019-2022 Doelenboom mantelzorg Verordening maatschappelijke ondersteuning Verordeningen Participatiewet Verordening Jeugdhulp 2015 Algemene subsidieverordening Hillegom 2017 Programmaplan Jeugdhulpaanbod vanaf 2021 Duin & Bollenstreek Regionaal Inkoopplan Jeugdhulp Maatschappelijke agenda Cultuurnota 2017-2020 Kunstwerkbeleid 2015-2019 Nota: Cultuur creëert en verbindt! 2017-2020
27
Wat mag het kosten? Lasten
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024 na wijziging
2025
2026
2027
2028
Sportaccommodaties
954
807
856
914
914
914
Sportbeleid en activering
714
697
810
796
796
796
Volksgezondheid
1.519
1.921
1.986
1.916
1.863
1.863
Totaal 1. Vitaliteit
3.187
3.425
3.652
3.626
3.573
3.573
Onderwijshuisvesting
1.087
1.160
1.099
1.350
1.749
1.621
Media
537
533
597
597
597
597
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
389
641
584
584
584
584
Cultureel erfgoed
90
71
74
74
74
74
Openbaar basisonderwijs
122
110
110
110
110
110
Totaal 2. Talentontwikkeling
2.225
2.515
2.464
2.715
3.114
2.986
Samenkracht en burgerparticipatie
962
1.522
1.402
1.400
1.400
1.400
Totaal 3. Zorg voor elkaar
962
1.522
1.402
1.400
1.400
1.400
Arbeidsparticipatie
280
363
411
459
469
469
Inkomensregelingen
6.976
6.467
6.572
6.572
6.572
6.572
WSW en beschut werk
1.856
2.082
2.031
2.025
1.935
1.934
Totaal 4. Werk en inkomen
9.112
8.912
9.014
9.056
8.976
8.975
Thema 5. Opvoeden en opgroeien Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.251
1.230
1.268
1.187
1.187
1.187
Samenkracht en burgerparticipatie
714
471
589
589
589
589
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
1.303
1.626
1.689
1.689
1.689
1.689
26
301
301
301
301
Thema 1. Vitaliteit
Thema 2. Talentontwikkeling
Thema 3. Zorg voor elkaar
Thema 4. Werk en inkomen
Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp dagbesteding
882
1.071
1.063
1.041
1.029
1.029
Gesloten plaatsing
159
208
192
186
183
183
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
1.498
1.621
1.638
1.588
1.563
1.563
Jeugdhulp met verblijf overig
573
734
729
705
693
693
Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
44
-11
30
30
29
29
28
Jeugdhulp behandeling
103
87
87
84
83
83
Jeugdhulp zonder verblijf overig
72
71
66
62
60
60
Pleegzorg
142
138
132
127
125
125
Gezinsgericht
208
109
103
100
98
98
Jeugdhulp begeleiding
1.332
1.510
1.518
1.485
1.468
1.468
Jeugdbescherming
235
303
286
275
269
269
Jeugdreclassering
36
36
38
36
35
35
Totaal 5. Opvoeden en opgroeien
8.552
9.230
9.729
9.485
9.401
9.401
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
90
49
58
58
58
58
Beschermd wonen (WMO)
303
417
492
492
492
492
Totaal 6. Thuiswonen
393
466
550
550
550
550
Samenkracht en burgerparticipatie
3.038
3.391
1.238
1.238
1.095
1.095
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
310
337
336
336
336
336
17
18
18
18
18
Thema 6. Thuiswonen
Thema 7. Hulp bij meedoen
Maatwerkdienstverlening 18+ Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
231
604
636
635
635
635
Hulp bij het huishouden (WMO)
2.024
2.201
2.336
2.336
2.336
2.336
Begeleiding (WMO)
1.773
1.874
1.961
1.961
1.961
1.961
Dagbesteding (WMO)
631
666
692
692
692
692
Overige maatwerkarrangementen (WMO)
450
477
484
484
484
484
Totaal 7. Hulp bij meedoen
8.457
9.567
7.701
7.700
7.557
7.557
Totaal lasten
32.888
35.637
34.512
34.532
34.571
34.442
Baten
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024 na wijziging
2025
2026
2027
2028
Sportaccommodaties
-542
-379
-365
-365
-365
-365
Sportbeleid en activering
-154
-132
-132
-125
-125
-125
Volksgezondheid
-266
-275
-254
-187
-135
-135
Totaal 1. Vitaliteit
-962
-786
-751
-677
-625
-625
Onderwijshuisvesting
-271
-119
-123
-123
-123
-123
Media
-21
-42
Totaal 2. Talentontwikkeling
-292
-161
-123
-123
-123
-123
Thema 1. Vitaliteit
Thema 2. Talentontwikkeling
29
Thema 3. Zorg voor elkaar Samenkracht en burgerparticipatie
-10
-38
-13
-12
-12
-12
Totaal 3. Zorg voor elkaar
-10
-38
-13
-12
-12
-12
Inkomensregelingen
-4.273
-4.251
-4.841
-4.841
-4.841
-4.841
Totaal 4. Werk en inkomen
-4.273
-4.251
-4.841
-4.841
-4.841
-4.841
Thema 5. Opvoeden en opgroeien Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-538
-332
-332
-250
-250
-250
Totaal 5. Opvoeden en opgroeien
-538
-332
-332
-250
-250
-250
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
-82
-95
-95
-91
-91
-91
Beschermd wonen (WMO)
-857
-632
-632
-632
-632
-632
Totaal 6. Thuiswonen
-939
-727
-727
-723
-723
-723
Samenkracht en burgerparticipatie
-3.829
-2.428
-471
-471
-446
-446
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
108
Totaal 7. Hulp bij meedoen
-3.721
-2.428
-471
-471
-446
-446
Totaal baten
-10.735
-8.723
-7.258
-7.097
-7.020
-7.020
Saldo van baten en lasten
22.154
26.914
27.253
27.437
27.554
27.425
Reserves
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024 na wijziging
2025
2026
2027
2028
Toevoegingen reserves
1.600
723
456
386
95
95
Onttrekkingen reserves
-1.499
-1.143
-511
-503
-212
-212
Totaal reserves
101
-420
-55
-117
-117
-117
Saldo na resultaatbestemming
22.253
26.496
27.198
27.318
27.436
27.307
Thema 4. Werk en inkomen
Thema 6. Thuiswonen
Thema 7. Hulp bij meedoen
30
Programma 2 Leefomgeving In 2018 is in Hillegom de visie "Heerlijk Hillegom, Duurzame (proef)tuin van Holland vastgesteld. Hillegom hoorde daarmee bij de koplopers met het opstellen van een omgevingsvisie. De omgevingsvisie is in participatie met een brede groep belanghebbenden opgesteld. Om te zorgen voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving in Hillegom, actualiseren we de omgevingsvisie regelmatig. De omgevingsvisie is de kapstok voor programma 2 (Leefomgeving) en programma 3 (Bedrijvigheid) voor de begroting. De beleidsdoelstellingen op het gebied van mobiliteit, wonen, gebiedsontwikkeling, openbare ruimte, duurzaamheid zijn in de paragrafen van programma 2 (Leefomgeving) uitgewerkt. Er wordt binnenkort gestart met de actualisering van de Omgevingsvisie. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet ingegaan. De bestaande bestemmingsplannen zijn hierbij automatisch omgezet naar een tijdelijk Omgevingsplan. Er wordt hard gewerkt aan het definitieve Omgevingsplan voor Hillegom.
Duurzaamheid als leidend principe De ambitie van Hillegom is om in 2050 volledig energieneutraal en klimaatneutraal te zijn. Sinds 2018 hebben we een programma Duurzaamheid voor de fysieke leefomgeving ingericht. Deze is geëvalueerd en een vervolg Programma Duurzaamheid is ingericht. Duurzaamheid als leidend principe betekent echter dat er meer nodig is. In de omgevingsvisie is aangegeven dat we denken en handelen vanuit de drie P's (People, Planet, Profit), waardoor sociale duurzaamheid, fysieke duurzaamheid en economische duurzaamheid samenkomen. Voor alle werkzaamheden binnen het programma Leefomgeving geldt dat we kansen signaleren en ernaar streven een duurzame bijdrage te leveren. Ja, mits principe bij initiatieven Een belangrijk deel van de werkzaamheden die binnen het fysieke domein uitvoeren, hebben te maken met initiatieven van inwoners of ondernemers. Bijvoorbeeld door de aanvraag van een omgevingsvergunning of het indienen van een principeverzoek. Wij werken met de omgevingsvisie op basis van het ja, mits principe. Dit betekent dat een initiatief mogelijk is als er een bijdrage geleverd wordt aan de ambities van de omgevingsvisie. Integraal werken Bij ruimtelijke procedures zijn vaak meerdere disciplines betrokken. Een bouwproject heeft bijvoorbeeld gevolgen voor bereikbaarheid en parkeren. Om te zorgen voor een integrale afweging werken we met intaketafels.
Hier bespreken we plannen, zodat de initiatiefnemer een integraal advies krijgt. Alle beleidsterreinen, planvorming en vergunningen leveren hieraan een bijdrage. Regionale samenwerking Binnen Holland Rijnland en de Duin- en Bollenstreek werken we samen met onze buurgemeenten aan het bereiken van onze gezamenlijke doelstellingen voor de leefomgeving. Dat doen we bijvoorbeeld op het gebied van wonen, landelijk gebied en duurzame greenport, mobiliteit, RES, warmte en economie en brede welvaart o.a. via de Regionale Investeringsagenda (RIA) Holland Rijnland. Naast de activiteiten zoals benoemd in de paragrafen leveren we een bijdrage door actief deel te nemen aan gezamenlijke overleggen en bijeenkomsten (ambtelijk en bestuurlijk). Aandacht voor inwoners, ondernemers en de raad Binnen het fysieke domein werken we indien mogelijk van buiten naar binnen. Dat betekent dat we vragen van inwoners en ondernemers zo snel mogelijk willen beantwoorden. Onze bedrijfscontactfunctionarissen en wijkcontactfunctionarissen zijn de vooruitgeschoven post van de gemeente. Voor de inhoudelijke beantwoording van vragen, stelt elk team werkzaam binnen het fysieke domein capaciteit beschikbaar. Hetzelfde geldt voor de beantwoording van schriftelijke en technische vragen uit de raad. Uitvoering wettelijke taken Binnen het fysieke domein hebben we als gemeente wettelijke taken die we uit moeten voeren.
Vergunningverlening en het beheer van de Buitenruimte zijn daar voorbeelden van. Er wordt jaarlijks een inschatting gemaakt van het aantal verwachte vergunningaanvragen. Dit aantal kan in de praktijk echter sterk
31
fluctueren en is bijvoorbeeld afhankelijk van ontwikkelingen rond woningbouw- en infrastructurele projecten. Maar bijvoorbeeld ook het digitaal ter beschikking stellen van data of het tijdig reageren op verzoeken die in het kader van de Wet open overheid gedaan worden.
Openbare orde en veiligheid Veiligheidsbeleid We willen dat Hillegom een veilige plaats is om te wonen, leven, werken en recreëren. Dat bereiken we door de sociale en fysieke veiligheid te verbeteren en onze wettelijke verplichte veiligheidstaken uit te voeren. Samenwerking met inwoners, ondernemers en ketenpartners is en blijft daarin essentieel. Door samenwerking komen we tot duurzame oplossingen. We willen weten wat er speelt, we gaan met elkaar in gesprek en kiezen samen voor een aanpak. De gemeente voert hierin regie met het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 2024-2027. Het IVB bevat de kaders, strategische uitgangspunten, prioriteiten en de hoofdlijnen van de aanpak. Deze vertalen we in het Veiligheidsjaarplan naar concrete maatregelen. Dit plan voeren we uit samen met onze partners, inwoners en ondernemers. In 2024 zijn de prioriteiten op het gebied van veiligheid voor de periode 2024 -2027 vastgesteld in het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027. De prioriteiten voor deze periode zijn Jeugd en veiligheid, Georganiseerde ondermijnende criminaliteit, Zorg en veiligheid en Digitale veiligheid. We continueren het bestaande beleid en
Naast deze prioriteiten blijft er aandacht voor misdrijven als woninginbraak en fietsendiefstal, maar ook verkeersveiligheid. Het thema veiligheid krijgt een steeds prominentere en omvangrijkere rol op de gemeentelijke agenda. Daarbij groeit de verantwoordelijkheid van die rol en de onderwerpen die onder die verantwoordelijkheid vallen. Het gaat hierbij om de rol van de gemeente bij de bestrijding van georganiseerde misdaad, de veiligheid op straat en de directe woonomgeving, maar ook bij de aanpak van digitale veiligheid en inzet op crisissen. Samenwerking Intensieve effectieve samenwerking met en tussen ketenpartners is de sleutel om huidige en nieuwe vormen van onveiligheid tegen te gaan én de veiligheid voor onze inwoners te bestendigen en vergroten. Voor veel veiligheidsvraagstukken geldt dat deze niet meer alleen met de traditionele veiligheidspartners, zoals politie en brandweer, benaderd kunnen worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de lang lopende casussen woonoverlast en toename van het aantal personen met verward gedrag. Maar ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Partners als de woningbouw, het RIEC of Voor ieder 1 zijn hierbij onmisbaar. Jeugd en veiligheid De integrale aanpak van jeugdoverlast door middel van de Zorg- en Veiligheidstafel werkt. Daarbinnen investeren we ook gezamenlijk met de ketenpartners in de groepsaanpak.
Zo zijn we wendbaar en kunnen we snel inspelen
vaak dader van digitale criminaliteit maar ook vaak slachtoffer. Om te zorgen dat het slachtofferschap afneemt wordt ingezet op het voorlichten van deze doelgroep middels HackShield. Kinderen leren door deze online game Jongeren zijn vol in ontwikkeling en maken daarin soms onverstandige keuzes. Een aantal maakt dermate onverstandige keuzes dat ze in aanraking komen met justitie. Om te voorkomen dat onze jeugd afglijdt in de zware criminaliteit zetten we Dealbreakers in. Dit doen we samen met Maatschappelijke Ontwikkeling en partners als het RIEC en het onderwijs. Ondermijning Georganiseerde ondermijnende criminaliteit is vaak niet direct zichtbaar. Drugslaboratoria, hennepkwekerijen, mensenhandel, witwaspraktijken en vastgoedfraude spelen zich vaak buiten ons gezichtsveld af. Daarom is er ook een landelijke aanpak ontwikkeld om deze vorm van criminaliteit tegen te gaan. Ook in de gemeente Hillegom is sprake van criminele, ondermijnende activiteiten en misstanden. We werken daarom intensief en integraal samen met partners als politie, het RIEC en de Belastingdienst met als doel georganiseerde, ondermijnende criminaliteit aan te pakken en om deze zoveel mogelijk te voorkomen. In de strijd tegen ondermijnende criminaliteit is preventie heel belangrijk. Daarom maken we, zoals eerder aangegeven, in 2025 een start met het project Dealbreakers dat aangeboden wordt vanuit het RIEC.
Het project
32
richt zich op het voorkomen van jonge aanwas in (onder andere) de drugscriminaliteit en gaat uit van een nauwe samenwerking met scholen en het jeugd- en jongerenwerk. Ook blijven we investeren op publiekscampagnes om de bewustwording en meldingsbereidheid bij inwoners te verhogen. Recentelijk hebben we de effectiviteit van deze campagnes onderzocht. De uitkomsten van dit onderzoek betrekken we bij de inhoud en opzet van onze aankomende campagnes. De (door)ontwikkeling en versterking van de lokale aanpak van ondermijning staan centraal. Een toekomstbestendige aanpak van (ondermijnende) criminaliteit vraagt om het versterken van de preventieve aanpak en de verbinding tussen repressie en preventie. Belangrijke onderdelen van de aanpak zijn werken aan een weerbare samenleving en een weerbare overheid. De afgelopen periode hebben we geïnvesteerd in het verbeteren van het zicht op ondermijning, de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie en het integraal aanpakken van casuïstiek. Effectindicatoren: De effecten van de aanpak van ondermijnende criminaliteit zijn lastig uit te drukken in harde cijfers en hierdoor in zowel kwalitatieve en kwantitatieve zin beperkt inzichtelijk te maken. Dit is inherent aan de problematiek: deze vorm van criminaliteit vindt in de regel in het onzichtbare plaats. Over de precieze omvang ervan zijn geen betrouwbare cijfers beschikbaar.
Er zijn wel verschillende signalen dat de aanpak effect sorteert. We zijn bezig om over verschillende effectindicatoren te rapporteren waarmee we er naar streven de effecten van de aanpak ondermijnende criminaliteit beter kwantificeerbaar te maken. De onderstaande indicatoren hebben zowel betrekking op de preventieve als de repressieve kant van deze aanpak: Effectenindicatoren Ingekomen signalen (intern) Ingekomen signalen (extern) Aantal MMA meldingen Aantal BIBOB onderzoeken Waarvan geweigerd op BIBOB BIBOB ingetrokken Aantal sluitingen panden Aantal bestuurlijke waarschuwingen Last onder dwangsom Integrale controles Aantal trajectbegeleiding uitgevoerd door Jeugdpreventieteam.
Zorg en veiligheid Door problemen binnen het zorgdomein, waaronder wachtlijsten en beperkte plekken binnen de maatschappelijke zorg, ontstaan (woon)overlast en (potentieel) gevaarlijke situaties. Door de zorg en de veiligheidsketen in een vroeg stadium met elkaar te verbinden, kunnen we deze problematiek effectief aanpakken. Dit gebeurt beleidsmatig, bijvoorbeeld bij de inzet van bestuurlijke maatregelen, als op casuïstiek niveau. Het is noodzakelijk dat de regionale samenwerking tussen het sociaal domein en het veiligheidsdomein geborgd blijft. In specifieke gevallen vraagt de complexiteit van de casus om specifieke regionale behandeling, welke is belegd bij het Zorg- en Veiligheidshuis. We denken hierbij aan casussen met betrekking op nazorg exgedetineerden, radicalisering en zedendelinquenten waarbij goed contact met regionale partijen zoals het Openbaar Ministerie, reclassering en jeugdbescherming essentieel is. Digitale veiligheid Digitale criminaliteit heeft de laatste jaren een opmars gemaakt. Cybercriminelen zijn slimmer en innovatiever dan de meeste mensen én bedrijven. Daarbij maken ze gebruik van nieuwe ontwikkelingen, zoals AI. Het is van deze vorm van criminaliteit kunnen zeer groot zijn. De gemeente Hillegom zet in op het voorlichten van
Toezicht en handhaving In 2023 is het handhavingsbeleid 2020-2023 geëvalueerd en nieuw vierjarig beleid vastgesteld (VTH 2024-2027). Vanuit het handhavingsbeleid, waarin de prioriteiten zijn gesteld, werken we met een jaarlijks handhavinguitvoeringsprogramma (HUP). Bepaalde problematiek wordt projectmatig opgepakt, denk hierbij aan verkeersproblematiek, ondermijning en jeugdoverlast. het gebied van afval wordt in 2025 gecontinueerd. Door de beperkte capaciteit bij de politie is er een
33
straat zal de komende jaren onder druk blijven staan door nieuwe taken en de grote uitstroom door pensioengerechtigden. Crisisbeheersing De gemeente Hillegom investeert actief in het verder versterken van de verbinding en samenwerking met de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Dit gebeurt op lokaal niveau in de vorm van een jaarlijks brandweeroverleg met post Hillegom en het ondersteunen van wervingsacties voor nieuwe vrijwilligers. Op bestuurlijk niveau is er elk kwartaal een overleg met de directie van de Veiligheidsregio. Daarnaast wordt ingezet op het opleiden, trainen en oefenen (OTO) van medewerkers van de crisisorganisatie van HLTsamen. Nieuwe ontwikkelingen worden hierbij meegenomen, denk aan de komst van zonnepanelen en elektrische voertuigen en de impact hiervan op incidenten. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We bieden jongeren een veilige omgeving waarin zij zich kunnen ontwikkelen en onderdeel van de samenleving uitmaken. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
We voeren regie op de Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd. Kinderen waar zorgen om zijn, worden in een vroeg stadium integraal besproken om te voorkomen dat zij afglijden. Er wordt een gezamenlijk plan van aanpak opgesteld, waarbij de ketenpartner die de casusregie heeft het contact legt met jongere en/of ouders. Hierbij is ook aandacht voor het gezin rondom het kind.
A2 informatie delen over hangplekken. We kennen onze jongeren en zetten gezamenlijk in op het voorkomen van overlast. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het signaleren, voorkomen en aanpakken van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
Signaleren: • Het uitvoeren van preventief toezicht en integrale controles. • Het blijvend investeren in awareness intern en extern door middel van trainingen en publiekscampagnes. • Het onder voorbehoud van besluitvorming over de begroting 2025 in samenwerking met het RIEC actualiseren van ons ondermijningsbeeld om goed zicht te hebben op de problematiek.
B2
Voorkomen: • Het verder versterken van een weerbare samenleving via het houden van publiekscampagnes. • Het verder versterken van een weerbare organisatie via onder andere de inzet van trainingen (algemeen en op maat gemaakt). • Het implementeren van de (doorlopende) leerlijn vanuit het project Dealbreakers gericht op het voorkomen van jonge aanwas, vooruitlopend op een mogelijk uitrol van de totaalaanpak Dealbreakers afhankelijk van besluitvorming over de begroting 2025.
B3
Aanpakken: • Het lokaal oppakken van signalen en het uitlopen van casuïstiek. • Het waar nodig opwerken van signalen tot een (regionale) RIEC casus dan wel handhavingsknelpunt. • Het onder voorbehoud van besluitvorming over de begroting van 2025 geven van uitvoering aan het samen met partners opgestelde plan van aanpak drugscriminaliteit.
34
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We voorkomen dat zorgproblematiek escaleert naar veiligheidsproblematiek (sociale veiligheid) WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We zetten in op het voorkomen en aanpakken van multiproblematiek. Er wordt deelgenomen aan verschillende overlegvormen, waaronder het Zorgnetwerkoverleg en overleggen in het Zorg- en Veiligheidshuis. De focus hierbij ligt zowel op het veiligheids- als het zorgaspect, waarbij de interne samenwerking tussen het sociaal domein en Openbare Orde en Veiligheid wordt opgezocht.
C2
We verminderen woonoverlast en burenruzies door, waar nodig, samen met onze partners buurtbemiddeling in te zetten.
C3
Indien van toepassing worden bestuurlijke maatregelen opgelegd om woonoverlast of huiselijk geweld terug te dringen.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Onze inwoners en medewerkers zijn digitaal weerbaar WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1
Voorlichtingen aan verschillende doelgroepen om de weerbaarheid te vergroten en de kans op slachtofferschap te verkleinen.
D2
We vergroten de interne digitale weerbaarheid door het inzetten van bewustwordingstools. Onze crisisorganisatie is ingericht op digitale crises.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een veilige fysieke leef-, woon- en werkomgeving WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1
Deelnemers van de gemeentelijke crisisorganisatie worden opgeleid, getraind en oefenen zodat de gemeente voorbereid is op rampen/crises.
E2
We bevorderen de leefbaarheid door te controleren op • verkeersveiligheid rondom scholen; • parkeren binnen de blauwe zone en foutief parkeren.
E3
We adviseren op risicovolle evenementen. We zijn aanwezig bij vooroverleggen en hebben nauwe samenwerking met de organisatie van evenementen en de hulpdiensten.
E4
We bevorderen een veilig ondernemersklimaat door controles uit te voeren. We voeren regie en adviseren op publiek private samenwerking ter verbetering van de veiligheid (KVO).
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Veiligheidsregio Holland Midden (VRHM) Omgevingsdienst West-Holland (ODWH)
Politie Stichting Voor ieder 1 Zorg- Veiligheidshuis Hollands Midden Welzijnskwartier Openbaar Ministerie Halt
35
Brijder GHOR Regionaal Bureau Leerrecht (RBL) Jeugdbescherming West Onderwijs RIEC
Mobiliteit Goede bereikbaarheid is van groot belang voor Hillegom. Door de ligging in de westflank van de Randstad zijn grote steden zoals Haarlem en Leiden, maar ook Schiphol en feitelijk de hele Metropoolregio Amsterdam (MRA) en Metropoolregio Den Haag (MRDH) snel te bereiken. De noord-zuidverbindingen zijn zowel voor autoverkeer als openbaar vervoer redelijk, maar de oostwestverbinding is matig. Samen met onze regionale partners werken we aan het verbeteren van de oostwestverbindingen voor auto en openbaar vervoer. Daarnaast vinden we het belangrijk dat er een goed wandel- en fietsnetwerk is en besteden we veel aandacht aan verkeersveiligheid. Onze ambities op het gebied van mobiliteit hebben we vastgelegd in een Mobiliteitsvisie. Deze Mobiliteitsvisie is uitgewerkt in het Mobiliteitsplan "Duurzaam Bereikbaar Hillegom" met bijbehorend uitvoeringsprogramma. Het Mobiliteitsplan met uitvoeringsprogramma is de basis voor deze begroting. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Beperken van het aantal verkeersslachtoffers tot een minimum. Elke aanpassing van de infrastructuur moet tevens als doel hebben om de verkeersveiligheid te verbeteren. In 2027 moet het aantal verkeersslachtoffers met 25% gedaald zijn ten opzichte van 2020, uitgaande van een driejaarlijks gemiddelde. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
Bij wegreconstructies en onderhoud besteden we altijd aandacht aan het verbeteren van de verkeersveiligheid.
A2
Op basis van de ongevallenrapportages, opgesteld in het najaar van 2024, voeren we een analyse uit voor de locaties met de meeste ongevallen.
A3
We stellen een plan van aanpak op op basis van de analyse van de ongevallenrapportage (voor de locaties met de meeste slachtoffergevallen).
A4
We richten de 30 km/h-zones op een éénduidige en herkenbare wijze in.
A5
We richten de hoofdwegen in volgens principes Duurzaam Veilig.
A6
We onderzoek de mogelijkheden om de snelheid op verschillende 60 km/h-wegen te verlagen.
A7
We nemen maatregelen om snelheidsovertredingen te beperken, in het bijzonder ter hoogte van oversteekplaatsen voor voetgangers en fietsers.
A8
We richten rotondes in volgens de laatste richtlijnen met voldoende ruimte voor voetgangers en fietsers.
A9
In het kader van het programma School op Seef leveren we een bijdrage aan veilige schoolomgeving en verkeerseducatie.
A10
We voeren een campagne tegen hardrijden in het dorp in combinatie met handhaving op sneheidsovertredingen.
36
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Lopen en fietsen op 1 en 2. In 2027 gebruikt 60% van de inwoners de fiets meerdere keren per week en loopt 80% van de inwoners meerdere keren per week naar hun bestemming. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
We besteden structureel aandacht aan realisatie van een vrije doorloopruimte van 1,80 meter voor voetgangers.
B2
We investeren extra in het loopnetwerk zoals vastgelegd in het mobiliteitsplan Hillegom.
B3
We besteden structureel aandacht aan voldoende ruimte voor fietsers, met prioriteit voor de hoofdfietsroutes en doorfietsroutes zoals vastgelegd in het mobiliteitsplan Hillegom.
B4
We breiden het fietsnetwerk uit naar omliggende gemeenten met prioriteit voor de routes richting de Haarlemmermeer.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Verbeteren bereikbaarheid Hillegom met het openbaar vervoer.. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We voeren een verkenning uit naar een nieuw OV-knooppunt aan de westzijde van het spoor.
C2
Als wegbeheerder nemen we maatregelen om de vertraging op het lokale wegennet te minimaliseren.
C3
Als wegbeheerder zorgen we voor goede routes naar de OV-haltes voor fietsers en voetgangers.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: In goede banen leiden van autoverkeer en vrachtverkeer. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1
We actualiseren het wegencategoriseringsplan.
D2
We onderzoeken een lagere maximumsnelheid op de Wilhelminalaan, en Meerlaan ((GOW 30).
D3
We zetten in op verbetering van de regionale mobiliteit conform het programma Mobiliteit Noordelijke Duin- en Bollenstreek en Haarlemmermeer.
D4
We voeren een verkenning uit naar de haalbaarheid van de realisatie van een multimodale verbinding tussen de provinciale weg N206 en het kruispunt tussen de provinciale wegen N207 en N208, met een aftakking naar station Hillegom.
D5
Vooruitlopend op verbetering regionale wegennet onderzoeken we of en hoe we het doorgaand vrachtverkeer kunnen laten rijden via wegen die daartoe geschikt zijn.
D6
We zetten mobiliteitsmanagement in om inwoners en medewerkers van bedrijven in Hillegom te stimuleren te kiezen voor een alternatief vervoermiddel voor de auto.
D7
We zetten verkeersmanagement in om het autoverkeer in goede banen te leiden.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Stimuleren van elektrisch vervoer. In 2030 maakt 32% van de bevolking gebruik van elektrisch vervoer.
37
WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1
We breiden bestaande laadinfrastructuur uit.
E2
We stellen beleidsregels op, op het gebied van deelmobiliteit.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Gelijkmatige verdeling van de parkeerdruk. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving F1
We benutten de parkeergarages extra door het aantrekkelijker maken van het parkeren in de parkeergarages.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Holland Rijnland
Gemeenten Duin- en Bollenstreek Gemeente Haarlemmermeer Provincie Zuid-Holland Q-buzz
Gebiedsontwikkeling Maatschappelijke opgaven en ambities komen samen in een integrale gebiedsontwikkeling, waarbij diverse factoren, beleidsvelden, bestuurslagen, overheden en actoren betrokken zijn. Het is vooral een kans om gezamenlijk aan de toekomst en leefbaarheid van een gebied te werken en zo mens en omgeving tot zijn recht te laten komen. Een integrale gebiedsontwikkeling richt zich bijvoorbeeld op een gezonde en veilige leefomgeving voor prettig, gezond en betaalbaar wonen, transformatie naar toekomstbestendige (woon-)werklocaties, maatschappelijke voorzieningen, winkelcentra naar verblijfsgebieden en/of landelijk gebied en duurzame greenport met voldoende aandacht voor duurzame mobiliteit, energietransitie, klimaatadaptatie, groen, ontmoeten en/of recreëren. Daarbij worden de verschillende belangen integraal zorgvuldig afgewogen, waarbij water en bodem sturend is. Een professionele programmering voor gebiedsontwikkeling bevordert de omgevingskwaliteit, draagt bij aan de financiële haalbaarheid, versnelt de realisatie, reduceert de mobiliteit en versterkt de lokale economie. Het is van belang om een programma af te stemmen op de wensen en eisen van de (toekomstige) bewoners en bedrijven. Een professioneel programma onder de Omgevingswet biedt hiervoor voldoende kansen.
De gemeenteraad Hillegom heeft in haar omgevingsvisie ambities vastgesteld voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. Actuele ontwikkelingen buiten de invloedssfeer van het gemeentelijk bestuur, zoals de stijging van bouwkosten en rentepercentages, netcongestie, drinkwatervoorziening, KaderRichtlijnWater (KRW) en stikstof e.d. hebben echter direct effect op de haalbaarheid van plannen en initiatieven, wat gebiedsontwikkeling steeds gecompliceerder maakt. Om de hoogst haalbare maatschappelijke opgaven en ambities te behalen is een professionele programmering voor gebiedsontwikkeling van belang met voldoende
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Transformatie Hillegom-Noord naar een woon-werkgebied voor prettig, gezond en betaalbaar wonen in combinatie met toekomstbestendige werklocaties.
38
WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
Aan de hand van de resultaten en aanbevelingen van een haalbaarheidsstudie transformatie bedrijventerrein Horst ten Daal Hillegom Noord zetten we een volgende stap om van Hillegom Noord een toekomstbestendig woon/werk gebied te maken.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Realiseren van tijdelijke betaalbare (sociale) flexwoningen en asielopvang aan de Pastoorslaan-Zuid WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
Na verkrijgen van een tijdelijke ontheffing van de provincie Zuid-Holland een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) opstellen voor maximaal 3 hectare van locatie Pastoorslaan-Zuid gedurende een periode van maximaal 15 jaar.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Herontwikkelingsprojecten met een eigen grondpositie, die bijdragen aan een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We stimuleren en faciliteren initiatieven en plannen die bijdragen aan de koers van de Omgevingsvisie, welke worden gemonitord en geëvalueerd in het kader van de beleidscyclus van de Omgevingswet.
C2
Over herontwikkelingsprojecten met een eigen grondpositie informeren we de gemeenteraad jaarlijks via een grondexploitatieplan of anderszins, zoals SIZO, SAVIO, Henri Dunantplein en Leerwinkel.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Omgevingsdienst West-Holland
Provincie Zuid-Holland COA Grondeigenaren
Openbare ruimte Inleiding De openbare ruimte is van iedereen en kent vele vormen van gebruik. Zelfs op dezelfde plek kunnen verschillende gebruikers een totaal andere beleving hebben en daarmee zeer uiteenlopende wensen hebben. Denk maar eens aan een plein wat in de avond en nacht wordt gebruikt om te parkeren en overdag ruimte biedt voor een weekmarkt. Op een andere manier kan er ook gekeken worden naar functies van de buitenruimte: een weg om over te rijden, maar ook om hemelwater over af te voeren naar een kolk of berm. Bovengrondse elementen zijn behoorlijk zichtbaar, maar ondergronds zijn er ook veel objecten waar de gemeente een rol in speelt. Veelal zijn we gericht op het menselijk gebruik van de openbare ruimte, maar de laatste jaren is er steeds meer aandacht voor 'andere' gebruikers van de openbare ruimte zoals: flora en fauna. Leeswijzer Een groot deel van dit hoofdstuk kan worden gezien als 'regulier werk' vanuit met name een beheersmatige rol. De gemeente heeft als taak om te voorzien in beschikbaarheid van kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Dit hoofdstuk is dan ook sterk gekoppeld aan de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen later in deze begroting.
39
Waar de woorden 'kapitaalgoed(erden)' wordt geschreven kunnen de woorden 'asset(s)' worden gelezen en andersom. Dit heeft te maken met de gangbare methodiek rondom het onderhoud van kapitaalgoederen, waarbij de term 'assetmanagement' wordt gebruikt. Hieronder wordt op twee invalshoeken uitgelegd hoe gekeken wordt naar de openbare ruimte. Vervolgens worden de doelen en acties beschreven. Technische staat Van oudsher gaat beheer met name over het technische staat van de assets in de leefomgeving. Veelal is de omgang met technische opgaven behoorlijk rechtlijnig, relatief eenvoudig meetbaar en deels voorspelbaar. Dit komt ook doordat assets over het algemeen een lange levensduur hebben, met uitschieters van wel honderd jaar. De mate van kwaliteit van de leefomgeving zit met name in de afwegingen voor het beeld, wettelijke vereisten en tijdigheid van activiteiten. Zaken waar aan gedacht moet worden zijn bijvoorbeeld:
Asset
Technische vraag
Wegen Civiele kunstwerken Groen Afval Ondergrond Spelen
Wat is de staat van het asfalt m.b.t. spoorvorming en wortelopdruk? In hoeverre zijn relingen sterk genoeg en wat zijn weersinvloeden? Hoe groeit een boom en staat de boom (nog) voldoende recht? Kunnen containers opgetild en geleegd worden? Is er voldoende ruimte om bekabeling te leggen en wie roert de grond? Voldoet de gemeente aan de warenwet en veiligheidsvereisten?
Er kan worden gedacht dat beheer van de openbare ruimte niet politiek gevoelig is: de technische staat is relatief eenvoudig meetbaar en een asset gaat immers ook vele jaren mee. Maar toch is dat niet zo. Zelfs voor het meer technische aspect van de leefomgeving is het gevoelig voor sentiment van diverse gebruikers. Dit komt doordat de leefomgeving als unieke eigenschap heeft dat er vele duizenden mensen tegelijkertijd gebruik van maken. Daarnaast wordt er veel eigenaarschap gevoeld door bewoners, omdat de assets van de leefomgeving heel tastbaar zijn. Dit maakt het voor gemeenten extra belangrijk om goed uit te dragen welke keuzes er worden gemaakt, waarom en wanneer acties verwacht mogen worden. Functionele staat Ook zegt de technische staat van assets niet alles, er moet ook steeds meer rekening worden gehouden met de functionaliteit van de leefomgeving. Deze functionaliteiten kunnen behoorlijk uiteenlopen, zelfs op dezelfde plek. Zo kan een plein door een marktkoopman anders worden ervaren dan een bewoner, een automobilist of fietser. De mate van kwaliteit van de leefomgeving zit dan met name in gebruikerswaarde, afspraken tussen gebruikers en tijdsgeest. Bij het opstellen van kaders om opgaven het hoofd te bieden, wordt het onderwerp beheer daarom ook 'aan de voorkant' meegenomen. Te denken valt aan:
Asset
Functionele vraag
Wegen Civiele kunstwerken Groen Afval Ondergrond Spelen
Waar kunnen laadpalen het beste geplaatst worden? In hoeverre kunnen dieren hun plaats vinden in oevers of onder bruggen? Kan een plein groener worden om hittestress en wateroverlast te voorkomen? Hoe om te gaan met statiegeldblikjes in de openbare ruimte? Kunnen partijen gecoördineerd worden om één keer de straat te openen? Hoe kan beweging en ontwikkeling gestimuleerd worden op een speelplek?
De functionele staat van de buitenruimte kan fluctueren, afhankelijk van de standpunten van gebruikers en zaken die op dat moment aandacht vragen. Het spanningsveld dat kan ontstaan tussen technische - en functionele staat kan het werk van de gemeente uitdagend maken. Gezien hier veel uiteenlopende invalshoeken mogelijk zijn, op hetzelfde stukje leefomgeving, ligt hier een taak voor gemeenten om gewogen beslissingen te maken en deze uit te dragen. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We bieden een schone, hele en veilig openbare ruimte voor nu en in de toekomst, dit doen we door GOED beheer.
40
WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
Gewogen beheer betekent dat gemeenteraad en gebruikers van de buitenruimte ambities uitspreken en (waar mogelijk) vaststellen hoe de openbare ruimte het best gebruikt wordt. Participatie is hierin van groot belang waarbij alle gebruikers van de buitenruimte zeggenschap hebben. We evalueren wat de staat van de assetmanagement-, beleids- en beheerplannen is voor alle kapitaalgoederen in de openbare ruimte.
A2
Overzichtelijke beheer wil zeggen dat activiteiten in of aan de openbare ruimte duidelijk en vooraf worden gecommuniceerd en vindbaar zijn. We zorgen dat ambities, werkwijzen, plannen en planningen vindbaar zijn voor gebruikers van de openbare ruimte.
A3
Efficiënt beheer betekent dat wanneer er zaken in de openbare ruimte nodig zijn er gekeken wordt of er ook andere zaken spelen. Integraliteit wordt gezocht tussen verschillende activiteiten en waar mogelijk worden activiteiten tegelijkertijd uitgevoegd. We stellen een meerjarenprogrammering op van alle onderhoudsactiviteiten in de openbare ruimte.
A4
Waar mogelijk worden onderhoudsactiviteiten gelijktijdig en integraal uitgevoerd.
A5
Doelmatig beheer betekent enerzijds dat er gewerkt wordt volgens geldende wet- en regelgeving. Anderzijds dat er gezocht wordt naar de meest doelmatige inzet of aanwas van middelen. We zetten in op het, daar waar mogelijk, verkrijgen van subsidies.
A6
We zoeken de samenwerking met gebruikers van de buitenruimte actief op.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Omgang met energietransitie en ruimte voor innovatie in de ondergrond. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
In het proces van vergunningverlening zoeken we naar een optimale aanpak en samenvoeging van activiteiten in de ondergrond. Hierin werken we samen met vergunningaanvragers en partners in de fysieke leefomgeving zoals nutsbedrijven.
B2
We bieden ruimte aan de uitrol van glasvezel en nieuwe netwerkverbindingen, maar zijn scherp op de staat van onze kapitaalgoederen na gedane activiteiten door derden.
B3
We bieden ruimte aan de uitvoering van de energietransitie, trekker hiervan zijn primair de nutsbedrijven maar voor vergunningverlening wordt zoveel mogelijk gekeken naar het gehele stelsel.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een functionerend rioolstelsel en aanpak van waterproblematiek. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We stellen een nieuw gemeentelijk rioleringsplan op.
C2
Er wordt een plan gemaakt om hemelwaterafvoer af te koppelen en een gescheiden rioolstelsel te maken. Dit geeft voor de komende jaren inzicht in welke diameter hemelwaterriool per straat nodig is, wat direct input geeft voor onderhoudsprojecten, herinrichting of bij ontwikkeling van
41
woningbouw. Hiermee krijgen we meer zicht op de daartoe benodigde investeringen over de komende decennia heen. C3
We geven uitvoering aan het in 2024 vastgestelde Programma Water- en Klimaatadaptatie.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een wegenstelsel dat past bij de wensen van gebruikers. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1
We stellen een nieuw assetmanagementplan Wegen op.
D2
We stellen een meerjarenprogrammering onderhoud wegen op, waarbij we afstemming zoeken met het uitvoeringsprogramma mobiliteit.
D3
We stemmen af met andere eigenaren van wegen en hun activiteiten (provincies Zuid- en NoordHolland, waterschap, omliggende gemeenten, het Rijk).
D4
In samenwerking met Lisse en Teylingen doen we een pilot met de toepassing van diverse waterdoorlatende verharding.
D5
We stellen een assetmanagementplan Civiele Kunstwerken op.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een (proef)tuin in openbare ruimte WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1
We geven uitvoering aan het beheerplan voor groen en bomen.
E2
We versterken de groenstructuren.
E3
We vergroten waar mogelijk de hoeveelheid groen in de openbare ruimte, bijvoorbeeld door het vergroenen van speelplekken.
E4
We behouden zoveel mogelijk groen bij nieuwe ontwikkelingen of noodzakelijke veranderingen in de openbare ruimte. Bij de aanleg van transformatorhuisjes wordt bijvoorbeeld eerst gekeken naar parkeervakken, wegen of trottoirs.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een veilig en prettig verlichte openbare ruimte. In 2025 bestaat 80% van de openbare verlichting uit (duurzame) LED-verlichting. Midden 2024 was dit 73%.
42
WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving F1
We bekrachtigen het Assetmanagementplan Openbare Verlichting 2025-2028.
F2
We besteden een meerjarenonderhoudscontract in samenwerking met andere gemeenten aanbesteedt.
F3
In samenwerking met de HLTgemeenten wordt een pilot gestart met Solar lichtpanelen. Dit om toch verlichting te hebben wanneer er netstoringen zich voordoen.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een openbare ruimte waar het prettig verblijven en recreëren is. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving G1
We maken een inventarisatie van alle objecten in de buitenruimte en stellen waar nodig (nieuwe) beheerplannen vast. Te denken valt aan: beeldende kunstwerken, monumenten, gedenktekens, bankjes, informatieborden, etc.
G2
We herijken het beleidsplan spelen en stellen een beheerplan vast voor sport- en spelobjecten in de buitenruimte.
G3
We stellen een beheerplan op voor sport- en spelobjecten in de buitenruimte.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een schone leefomgeving en goede omgang met grondstoffen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving H1
We geven uitvoering aan het beleidsplan afval.
H2
We stellen uitgangspunten vast voor de omgang met vrijwilligers in de aanpak van (zwerf-)afval.
H3
We dragen zorg voor communicatie en educatie over afval sq. grondstoffen.
HOE GAAN WE DIT METEN? We vinden we het belangrijk om meldingen in de openbare ruimte te behandelen en we streven daarbij naar een met Fixi. In onderstaand figuur kunt u het aantal meldingen openbare ruimte zien welke zijn gedaan in het jaar 2023. Tevens kunt u zien welk percentage aan meldingen is afgehandeld. We streven daarbij naar een bandbreedte van 85 tot 90%. Omwille van de omvang is in onderstaand figuur het totaal aantal meldingen opgenomen, en daarnaast de top 10 aan meldingen. Daarnaast ziet u het afhandelingspercentage van de meldingen. In de toekomst willen we de indicatoren nog verder uitbreiden om zo onze dienstverlening nog verder te verbeteren maar ook onze sturingsinstrumenten te verfijnen.
43
Categorie Totale meldingen gemeente Hillegom
Meldingen #
Afgehandeld # Afgehandeld %
7.326
7.310
99,78%
1.
Afval / Zwerfaval
1733
1733
100%
2.
Wegen en trottoirs
945
940
99,47%
3.
Parkeren
877
877
100%
4.
Openbaar groen
863
863
100%
5.
Huisvuil (onder/bovengrondse containers)
631
630
99,84%
6.
Openbare verlichting
603
600
99,50%
7.
Riolering en wateroverlast
480
479
99,79%
8.
Verkeersborden en straatmeubilair
407
406
99,75%
9.
Dode dieren
175
175
100%
10. Samenscholing
133
132
99,25%
Duurzaamheid Ambities Onze ambitie in Hillegom is: Hillegom energieneutraal en klimaatneutraal in 2050. Om dit mogelijk te maken willen we conform het Energieakkoord Holland Rijnland 80% van de energie die in de gemeente wordt verbruikt lokaal of regionaal opwekken. Om klimaatneutraal te worden, willen we onze impact op het klimaat terugbrengen naar nul en waar mogelijk willen we bijdragen aan het verminderen van de schade die we al hebben veroorzaakt, door het treffen van compenserende maatregelen. Programma Duurzaamheid Om de gestelde ambities en doelstellingen te bereiken hebben we een programma Duurzaamheid voor de fysieke leefomgeving ingericht. Dit programma is gebouwd op drie pijlers: •
•
•
Energietransitie: De ambitie om in 2050 een energieneutrale gemeente te zijn is gezamenlijk met de Holland Rijnland gemeenten vastgelegd (Energieakkoord HR 2017/2025) en uitgewerkt in de Regionale Energie Strategie (RES 1.0, juni 2021). De RES is lokaal vertaald in de Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte (LES en TVW, medio 2021) en uitgewerkt in concrete projecten in het Uitvoeringsprogramma Energietransitie 2022-2026 (UP). Hierbij werken we toe aan het uitfaseren van fossiele energiesystemen, het opwekken van duurzame energie en het besparen op het energieverbruik. Toekomstbestendige leefomgeving: Door het veranderende klimaat worden de zomers warmer en droger en krijgen we meer te maken met hevige regenval. Aan de ene kant proberen we zoveel mogelijk om klimaatverandering tegen te gaan, aan de andere kant moeten we ons aanpassen aan het veranderende klimaat. Daarnaast staat biodiversiteit onder grote druk en komen er in de omgeving allerlei beschermde en kwetsbare soorten voor. Om een groene en klimaatadaptieve omgeving te Biodiversiteit en natuurinclusiviteit, droogte, hitte, wateroverlast, bodemdaling en overstromingen. De (van Rijnland). Met onderstaande acties geven we verder uitvoering aan de overige vier thema's. Circulariteit en grondstoffen: Een circulaire economie biedt kansen.
Het draait om efficiënt gebruik van beschikbare en hernieuwbare grondstoffen, van bezit naar gebruik, van afval naar hergebruik. Het vraagt om een herinrichting van onze industrie en verandering van businessmodellen en consumptiegewoonten, om eerlijke verdeling en het minimaliseren van verspilling. Door aan de circulaire economie te werken, werken we ook aan het reduceren van klimaatverandering, aan verbetering van biodiversiteit, we verminderen vervuiling en voorkomen leveringsrisico's. Hoe we dit gaan doen gaan we beschrijven in een Plan van Aanpak
44
Voor het programma Duurzaamheid maken we gebruik van de regeling CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid.) Deze gelden moeten voor 90% worden ingezet voor capaciteit en vervangen dus niet de uitvoeringsbudgetten. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Overkoepelend Programma Duurzaamheid: Transitie naar duurzame fysieke leefomgeving bevorderen doordat het Programma Duurzaamheid een paraplu is boven de verschillende opgaven en zorgt voor afstemming, afweging en het slim combineren van doelen en middelen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
We zoeken naar een methode om duurzame toekomstbestendige gebiedsontwikkeling systematisch te realiseren.
A2
We concretiseren en borgen duurzaamheid in instrumenten als de Omgevingsvisie / Omgevingsplan, LIOR, anterieure overeenkomsten en de werkprocessen.
A3
We werken aan het integreren van duurzaamheid in onze aanbestedingstrajecten. Hierin verwerken en hanteren we minimaal ambitieniveau 1 van de landelijke MVI-criteriatool.
A4
Eén helder communicatiekanaal ( één kanalen strategie) per doelgroep onderhouden, zowel voor inwoners als bedrijven.
A5
Informatie platform uitbreiden en onderhouden.
A6
Ondersteunen lokale initiatieven.
A7
Mogelijkheden van subsidies voor zover passend bij de inzetbare capaciteit, actief onderzoeken en benutten.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Programma duurzaamheid pijler Energietransitie: In 2030 15% energiebesparing in de gebouwde omgeving ten opzichte van 2014, wordt 38% van onze elektriciteitsvraag (159 TJ) duurzaam opgewekt en in 2050 willen we een energie neutrale gemeente zijn. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
We geven uitvoering aan het Uitvoeringsprogramma Energietransitie met focus op drie thema's isolatie, warmte en grootschalige opwek van energie.
B2
Via de Lokale Aanpak Isolatie bliiven we inwoners met risico op energiearmoede ondersteunen met het krijgen van een beter geïsoleerde woning en een lager energierekening.
B3
Samen met de gemeenten Lisse, Noordwijk en Teylingen wordt de kansrijkheid van een regionaal open warmtenet vanuit het project Duurzaam Warmtenet Bollenstreek onderzocht.
B4
Voor de opwek van duurzame energie vanuit zon en wind worden in samenwerking met de provincie Zuid-Holland de zoekgebieden voor wind uit de RES 1.0 uitgewerkt tot zoeklocaties.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Programma Duurzaamheid pijler Toekomstbestendige Leefomgeving: We werken aan een groene en klimaatadaptieve omgeving.
45
WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
Soortenmanagementplan opstellen.