Db20.1 Bijlage Rapportage Evaluatie Onderwijskansenbeleid Hillegom - eindversie april 2024.pdf

Evaluatie Onderwijskansenbeleid Hillegom

6

25

Conclusies en aanbevelingen

Als samenvatting en conclusie presenteren we een bondige SWOT-analyse waarbij we de belangrijkste opgehaalde informatie presenteren in vier cellen. Bij Strengths (krachten) staan de zaken die goed gaan en die naar ons idee zoveel mogelijk behouden dienen te worden in de komende beleidsperiode. Bij Weaknesses (zwaktes) benoemen we aspecten waar verbetering mogelijk is. Opportunities (kansen) beschrijven de kansen die er zijn om te verbeteren. Threats (gevaren) zijn ontwikkelingen en factoren die het onderwijskansenbeleid negatief beïnvloeden en (waar mogelijk) actie op ondernomen moet worden. Strengths o Toeleidingsproces en samenwerking rondom toeleiding o Ve-kwaliteit op orde bij de twee veaanbieders o Sterk aanbod taalschool PO/ISK o Bibliotheek op School

Weaknesses o Aanbod ve (voldoende en verspreid aanbod) o Bereik van ve (niet-geïndiceerde kinderen en niet bereikte kinderen) die met achterstanden instromen in het basisonderwijs o Overdracht en overgang naar het basisonderwijs o Geen monitor resultaatafspraken vve o NT-2 expertise op basisscholen o Regie van de gemeente ontbrak gedeeltelijk

Opportunities o Schaalgrootte en overzichtelijk speelveld o Urgentiebesef en samenwerkingsgezindheid partners o Samenwerkingsinitiatieven Onderwijsbesturen o Maatschappelijk Agenda als middel voor integraliteit

Threats o Problematiek jonge kinderen steeds groter o Wachtlijsten aanvullende ondersteuning o Financiële middelen o Verzwaring problematiek bij zorgkinderen

We besluiten dit rapport met een drietal aanbevelingen ten aanzien van het toekomstige beleid op het terrein van Onderwijskansen in Hillegom; één advies ten aanzien van de inhoud en twee ten aanzien van het proces. 1)

Formuleer opdrachten op twee lijnen: onderwijsachterstandenbeleid en het bredere onderwijskansenbeleid Voor de beleidsontwikkeling de komende periode is het aan te bevelen een onderscheid te maken tussen enerzijds de wettelijke opdrachten van het onderwijsachterstandenbeleid en anderzijds de bredere thematiek van onderwijskansen. Met dit onderscheid kunnen ook de basistaken van het onderwijsachterstandenbeleid worden geborgd. Deze basis verdient ons inziens op ten minste drie punten hernieuwde aandacht.

26

Oberon

o

o

o

Ten eerste adviseren we het aanbod en bereik van voorschoolse educatie nader onder de loep te nemen. Doelgroepen en hun behoeften en wensen lijken te zijn veranderd. Een eerste stap zou zijn om doelgroepen en bereik uitgebreider in kaart te brengen om vervolgens scenario’s uit te werken hoe het toekomstige ve-aanbod er uit zou kunnen zien. Ten tweede verdient ook het gericht tegengaan en inlopen van taalachterstanden aandacht. Kinderopvang en onderwijs zouden hierbij samen kunnen vaststellen welke doelen bereikt zouden moeten worden, en wat hier dan voor nodig is en dit vervolgens een plek laten krijgen in de wettelijk verplichte Resultaatafspraken vve. Onderdeel daarvan is ook het aanbod en ondersteuning die nu voorhanden is voor de groeiende groep nieuwkomers. Tot derde zijn de wettelijke taken van het tegengaan van segregatie en het bevorderen van integratie (WPO artikel 161) nu niet of onvoldoende uitgewerkt in beleid. Ook deze zouden structureel een plek moeten krijgen in het onderwijsachterstandenbeleid.

Een tweede lijn heeft betrekking op de bredere thematiek onderwijskansen. Vertrekpunt is een meer systemische benadering waarbij het kind in de context van het gezin en zijn omgeving wordt gezien. Hiermee komen ook aanpalende beleidsterreinen in beeld waarmee actief een verbinding gemaakt kan worden met de Hillegomse Maatschappelijke Agenda. Veelgenoemd is de aansluiting tussen onderwijs en zorg, waar inmiddels de eerste stappen op worden gezet, maar waar niettemin ten aanzien van jonge kinderen veel zorgen over worden geuit. Dit is daarmee dan ook een voor de hand liggend thema binnen deze lijn. Bewegingen elders zoals vroegsignaleren, preventief werken, collectief zorgaanbod en normaliseren zijn hierbij inspirerend voor vernieuwing in Hillegom. Het vraagstuk over passend zorgaanbod in onderwijs en opvang voor 4-jarigen binnen de gemeentegrenzen of kinderen buiten de gemeente te plaatsen dient hierbij ook meegenomen te worden. Ook koppelingen met laaggeletterdheid, armoedebeleid en integratie voor ouders liggen voor de hand. Hierbij is het goed om te bezien wat op regionaal vlak al gebeurd/gaat gebeuren en wat er aanvullend op lokaal niveau nodig is. Een potentieel tweede thema onder de bredere Onderwijskansenlijn heeft betrekking op de rijke leeren opvoedomgeving.

De precieze invulling zou tot stand moeten komen met scholen en andere partners, maar het uitgangspunt zou brede talentontwikkeling kunnen zijn waarbij actief wordt samengewerkt met partners uit de omgeving. 2) Benut de meedenkkracht en initiatieven van partners in de regio Voor zowel de onderwijsachterstanden- als de onderwijskansenthema’s geldt: benut de meedenkkracht en initiatieven van partners. Uit de interviews en vragenlijsten blijkt een gedeeld urgentiebesef en betrokkenheid bij kinderopvang JGZ, onderwijs en bibliotheek op onderwijsachterstanden en de bredere thematiek van kansengelijkheid. Ook bestaan er kansrijke initiatieven om de onderwijssamenwerking in de regio verder vorm te geven. Concreet wordt nu gewerkt aan de versterking van de doorlopende leerlijn PO-VO. Deze initiatieven kunnen ook energie en richting geven aan het gemeentelijke onderwijskansenbeleid. Andersom kan de gemeente met haar beleid ondersteunend zijn aan de ambities van het onderwijs. De wil om dit echt gezamenlijk te doen is er nu zeker. 3) Zorg voor regie Tot slot: De afgelopen beleidsperiode is er geen constante regie van de gemeente geweest. Dit werd gemist door partners en wordt gezien als een belangrijke voorwaarde om komend beleid effectief in te zetten. Advies is daarom om de regiefunctie de komende tijd duidelijk te beleggen.

Inmiddels is er voldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar om dit waar te kunnen maken. Daarnaast blijft de inzet van partners op het thema’s onverminderd belangrijk. In gezamenlijkheid werken is het vertrekpunt. Mocht

Evaluatie Onderwijskansenbeleid Hillegom

blijken dat deze samenwerking verslapt, is het ook goed elkaar daar op aan te gaan spreken in de toekomst. Immers onderwijskansen bieden aan kinderen is en blijft en Hillegom iets wat men allemaal met elkaar doet.

27

28

Bijlage 1 Respondenten interviews Dyane Brummelhuis, bestuurder Stichting Fioretti Teylingen Eveline Driest, bestuurder Sophia Scholen Sandra van Grieken, directeur Nieuwkomersschool De Wereld Marieke Jas, directeur bestuurder SMV Duin en Bollenstreek (interview volgt 12 maart) Lianne Suijten, beleidsmedeweker SMV Duin en Bollenstreek (interview volgt 12 maart Hans Lonnee, kwaliteitsmedewerker OBODB, Peter Velseboer, interim bestuurder OBODB Marie Jorien Vriend, Hecht GGDHM Nicole van der Sman, Hecht GGDHM Nelleke van Nes, teamleider Bibliotheek Zuid-Kennemerland Jan van Rijn, Wethouder gemeente Hillegom Sophie Offringa, beleidsmedewerker gemeente Hillegom-Lisse-Teylingen Anja Schoenmaker, Blos Kinderopvang Hermien Steenbergen, bestuurder Aloyssiusstichting Andrea Taylor, locatiemanager Chubby Cheeks Kinderopvang Jacoline Wiskerke, Basisschool de Toermalijn - Stichting vrije scholen Ithaka

Oberon

Evaluatie Onderwijskansenbeleid Hillegom

Bijlage 2 Overzicht beleidsdocumenten • • • • • •

Voor nu en later, Nota onderwijskansenbeleid 2020 – 2023 Richtlijn vve, Sardes en Oberon,2021 Stroomschema toeleiding (datum onbekend) Protocol Differentiatie aanbod vve-doelgroeppeuters- Hillegom, 2021 Agenda + notulen Lokaal Educatieve Agenda 15 december 2023 Jaarverslag Schooljaar 2022-2023, Regionaal Bureau Leerrecht Holland Rijnland, 2023.

29

30

Postbus 1423, 3500 BK Utrecht t 030 230 60 90 | f 030 230 60 80 info@oberon.eu | www.oberon.eu

Utrecht, april 2024 In opdracht van gemeente Hillegom

Oberon