Db05 Raadsbrief, VTH-Beleidsplan Gemeente Hillegom 2024-2027.pdf

Raadsbrief VTH-Beleidsplan Gemeente Hillegom 2024-2027 aan: datum:

de raad van de gemeente Hillegom

ons kenmerk: Z-23-336966 datum collegevergadering: 7 november 2023 Mevr. C.J. Hoekstra / dhr. A. van Erk portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: telefoon: embargo:

Joop Baak J.Baak@hltsamen.nl 14 0252 ☐

Op grond van de Wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) en het Besluit omgevingsrecht (Bor) is het college verplicht om Vergunningen, Toezicht en Handhavingsbeleid (VTH beleid) vast te stellen. Na vaststelling door het college moet het VTH beleid aan de gemeenteraad bekend worden gemaakt. In het VTH-beleidsplan Gemeente Hillegom 2024-2027 is op strategisch niveau beschreven hoe de taken op het gebied van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) de komende beleidsperiode worden aangepakt. Ook geeft het inzicht in de prioriteiten en doelen. Het gaat hierbij om taken op het gebied van o.a. bouwen, ruimtelijke ordening, Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten. Dit beleid wordt vervolgens jaarlijks uitgewerkt in het Handhaving Uitvoering Programma (HUP) en het Vergunningverlening Uitvoering Programma (VUP) naar concrete activiteiten op uitvoeringsniveau. Naar verwachting treden de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit op 1 januari 2024 in werking. Tot 1 januari 2024 is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) de juridische basis. De huidige beleidscyclus wordt onder de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit gecontinueerd. Door bekendmaking van het VTH-beleidsplan Gemeente Hillegom 2024-2027 aan de gemeenteraad, wordt uitvoering gegeven aan deze verplichting vanuit het Bor.

Bijlagen: VTH-beleidsplan Gemeente Hillegom 2024-2027.

1

VTH-Beleidsplan Gemeente Hillegom 2024-2027

december 2023

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

Samenvatting In het VTH-beleidsplan gemeente Hillegom 2024-2027 is op strategisch niveau beschreven hoe de taken op het gebied van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) de komende vier jaar worden opgepakt. Het gaat hierbij zoal om taken op het gebied van bouwen, ruimtelijke ordening, Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten. Dit VTH-beleidsplan is tot stand gekomen in nauwe samenspraak tussen de teams Vergunningen (Publieksservice) en Toezicht en Handhaving (Buitenruimte). Waarom dit VTH-beleid? De gemeenteraad heeft de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Hillegom vastgesteld. In deze verordening heeft de gemeenteraad de doelen gesteld waarop de kwaliteit van de VTH uitvoeringstaken in elk geval betrekking moet hebben. Deze doelen zijn dienstverlening, de uitvoeringskwaliteit van producten en diensten en financiën. Op grond van de Omgevingswet c.q. het Omgevingsbesluit en met in acht name van de door de gemeenteraad gestelde doelen, is het college van burgemeester en wethouders als het bevoegde gezag, verplicht VTH-beleid te formuleren. Hiervoor gelden wettelijke en beleidsmatige kaders welke beknopt worden beschreven. De doelstellingen In het voorliggende beleidsplan heeft het college doelen gesteld.

Deze doelen worden nader uitgewerkt in het Vergunningen - Uitvoeringsplan (VUP) en Handhaving - Uitvoeringsplan (HUP) naar concrete activiteiten op team-niveau. Daarin wordt onder andere ook aandacht besteed aan de kwaliteit en kwantiteit van de beschikbare formatie. Het college zal jaarlijks beoordelen ‘of het goed gaat’ ten aanzien van de door henzelf geformuleerde beleidsdoelen en hierover rapporteren. Wanneer dit nodig blijkt kan het VTH-beleid tussentijds aangepast worden. De VTH doelstellingen voor de komende beleidsperiode zijn: • Risico gestuurd werken • Werken conform Omgevingswet • Werken conform Wet kwaliteitsborging voor het bouwen • Aanpak ondermijning De VTH doelstellingen zijn bepaald op basis van de missie en visie op het gebied van VTH, lokale, landelijke en organisatorische ontwikkelingen, het wettelijk/juridisch kader en een risicoanalyse. Werkwijzen, technieken en instrumenten De uniforme werkwijzen voor de uitvoering van de VTH taken zijn vastgelegd in procesbeschrijvingen. Om er voor te zorgen dat de wet- en regelgeving wordt nageleefd, wordt gewerkt volgens de beschreven toetsingsprotocollen en de nalevingsstrategie. Hierbij is onderscheid gemaakt in de preventiestrategie en handhavingsstrategie. Het heeft de voorkeur om zoveel mogelijk de preventieve handhavingsinstrumenten in te zetten.

De handhavingsstrategie wordt ook uiteen gezet en is onderverdeeld in de toezichtstrategie, sanctiestrategie en gedoogstrategie. Borging uitvoering Beschreven wordt hoe de uitvoering van het VTH-beleidsplan is geborgd. Het gaat hierbij om de beschikbare middelen en de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s: het Vergunningverlening Uitvoeringprogramma (VUP) en het Handhaving Uitvoeringprogramma (HUP). Beide uitvoeringsprogramma’s worden jaarlijks geëvalueerd. Hierbij wordt onder andere beoordeeld of de uitvoeringsprogramma’s hebben bijgedragen aan de beleidsdoelstellingen uit het VTH-beleidsplan. De resultaten worden kenbaar gemaakt aan de gemeenteraad. In het kader van het Interbestuurlijk toezicht wordt ook de Provincie Zuid Holland hierover geïnformeerd.

Pagina 2 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

Inhoud Samenvatting ................................................................................................................................ 2 1.

Inleiding ............................................................................................................................... 5 1.1 VTH-beleidscyclus .......................................................................................................................... 5 1.2 Opbouw VTH-beleidsplan .............................................................................................................. 6

2. Kaders ...................................................................................................................................... 7 2.1 Missie, visie op het gebied van VTH ............................................................................................... 7 2.2 Wettelijk kader............................................................................................................................... 7 2.2.1 Wat valt er niet onder het VTH-Beleidsplan .......................................................................... 9 3. Risicoanalyse en prioriteitenberekening .................................................................................. 11 3.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 11 3.2 Methodiek ................................................................................................................................... 11 3.3 Wijze van prioriteitenstelling ....................................................................................................... 11 3.4 Prioritering ...................................................................................................................................

11 3.4.1 Vergunningverlening Omgevingswet ................................................................................... 11 3.4.2 Vergunningverlening APV & Alcoholwet .............................................................................. 12 3.4.3 Bouwtoezicht ........................................................................................................................ 12 3.4.4 T&H Bouwen/Ruimtelijke Ordening ..................................................................................... 13 3.4.5 Alcoholwet, APV, overige verordeningen, Regelement voor verkeersregels en verkeerstekens (RVV) .................................................................................................................... 13 4. Doelstellingen ........................................................................................................................ 15 4.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 15 4.2 Korte terugblik doelstellingen VTH-beleid 2020-2024 ................................................................. 15 4.3 Beleidsdoelstellingen ...................................................................................................................

17 4.3.1 Risico gestuurd werken ........................................................................................................ 17 4.3.2 Werken conform de Omgevingswet. ................................................................................... 17 4.3.3 Werken conform de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). ................................ 17 4.3.4 Aanpak ondermijning. .......................................................................................................... 18 5. Werkwijzen, technieken en instrumenten ............................................................................... 19 5.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 19 5.2 Toetsingsprotocol ........................................................................................................................ 19 5.3 Nalevingsstrategie ....................................................................................................................... 19 5.3.1 Preventiestrategie ................................................................................................................ 19 5.3.2 Handhavingsstrategie ...........................................................................................................

19 5.4 Optreden tegen de eigen overheid .............................................................................................. 27 5.5 Samenwerking met externe partijen ........................................................................................... 28 Pagina 3 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

6. Borging uitvoering .................................................................................................................. 29 6.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 29 6.2 Middelen ...................................................................................................................................... 29 6.3 Uitvoeringsprogramma’s ............................................................................................................. 29 6.4 Evaluatie uitvoeringsprogramma en monitoring beleidsdoelstellingen....................................... 29 6.5 Mogelijke aanpassing van het VTH-beleidsplan ........................................................................... 29 6.6 Evaluatie VTH-beleidsplan ........................................................................................................... 30 6.7 Inwerkingtreding.......................................................................................................................... 30 Bijlage I Big Eight ........................................................................................................................ 31 Bijlage II: Nadere toelichting op Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ...........................

32 Bijlage III Criteria risicoanalyse ................................................................................................... 33 Bijlage IV Werkwijze vergunningverlening ................................................................................... 34 Procesbeschrijving procedure Omgevingswet .............................................................................. 34 Procesbeschrijving uitgebreide procedure (Wabo)....................................................................... 37 Procesbeschrijving reguliere procedure (Wabo) ........................................................................... 39 Afhandelen melding (slopen en gebruik, Wabo)........................................................................... 42 Bijlage V Werkwijze toezicht en handhaving ............................................................................... 45 Bijlage VI Bouwtoezichtprotocol “oude regime” .......................................................................... 46 Bijlage VII Protocol bouwtoezicht Wkb ....................................................................................... 47 Bijlage VIII Instrumenten en middelen ........................................................................................ 48

Pagina 4 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

1. Inleiding Voor u ligt het Vergunningen, Toezicht- en Handhavingsbeleid 2024 – 2027 (VTH-beleid). Het college is op grond van artikel 18.19 van de Omgevingswet in samenhang met artikelen 13.5 en 13.6 van het Omgevingsbesluit verplicht dit beleid op te stellen en vast te stellen. In deze nota staat beschreven hoe de taken op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving de komende vier jaar in Hillegom worden uitgevoerd. Hieronder vallen de taken op het gebied van bouwen, ruimtelijke ordening, Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten. In 2023 heeft de gemeenteraad de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Hillegom Bron beeldbank HLTsamen vastgesteld. Hierin is benoemd dat de gemeente doelen stelt voor de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten. Deze doelen hebben in ieder geval betrekking op een toekomstgerichte borging van de inrichting en kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Gemeenten treden steeds vaker terug om inwoners en bedrijven de ruimte te geven hun eigen keuzes te maken en wensen tot realisatie te brengen. Deregulering, het verlagen van administratieve lasten en het steeds meer streven naar het aanbieden van overheidsdiensten die zijn afgestemd op de behoefte van de afnemer zijn aansprekende gevolgen van deze maatschappelijke ontwikkeling.

Ook op het gebied van bouwen, wonen, milieu en Alcoholwet hebben deze ontwikkelingen de afgelopen jaren geleid tot grote veranderingen in regelgeving en de manier van werken. De komende jaren zetten deze ontwikkelingen door. De Omgevingswet inclusief de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vragen hier beleidsmatig invulling aan te geven. De bevoegdheid ten aanzien van het VTH-beleidsplan ligt bij het college van B&W. In dit plan legt het college de basis voor de programmatische en integrale uitvoering van de wettelijke taken en worden beleidsmatige keuzes gemaakt met betrekking tot de VTH-taken die de komende jaren worden uitgevoerd. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de middelen die worden ingezet om naleving van de regels te bereiken en te bevorderen.

1.1 VTH-beleidscyclus Met dit VTH-beleidsplan wordt inzichtelijk gemaakt hoe de gemeentelijke taken op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving worden uitgevoerd en welke prioriteiten gesteld zijn. Op basis van dit VTH-beleidsplan wordt jaarlijks een Vergunningenuitvoeringsprogramma (hierna: VUP) en een Handhavingsuitvoeringsprogramma (hierna: HUP) opgesteld, zodat de uitvoering van deze taken de landelijke en gemeentelijke actualiteit kan volgen. Elke gemeente moet voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Het doel van deze eisen is het borgen van voldoende deskundigheid, vlieguren en kritieke massa (capaciteit) voor de uitvoering van de VTH taken. Ook moet gewerkt worden volgens vastgestelde procescriteria. De kwaliteitseisen zijn wettelijk geborgd in de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit. Het uitgangspunt van de wetgever is ook, om de kwaliteit van de VTH taken naar een hoger niveau te tillen. Concreet betekent dit dat inzichtelijk moet worden gemaakt hoe de kwaliteit van de uitvoering van de VTH taken binnen de organisatie is geborgd en geëvalueerd. Dit zowel op het niveau van de capaciteit en kennis (kritieke massa) als ook op het gebied van beleid en proces (procescriteria). De VTH-beleidscyclus betreft een gesloten cyclus op basis van de zogeheten ‘big-eight’.

In deze cyclische aanpak zijn de strategische en operationele cyclus met elkaar verbonden. Dit is planmatig geborgd door deze telkens te monitoren en aan te passen. Op deze wijze wordt constante verbetering bewerkstelligd. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de bestaande planning- en control-cyclus. Binnen de VTH-beleidscyclus staan drie documenten centraal: het integraal beleid, het uitvoeringsprogramma en het evaluatieverslag. Het VTH-beleid wordt jaarlijks uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma, het VUP en het HUP. In het uitvoeringsprogramma staat concreet weergegeven welke uitvoeringsactiviteiten het college voornemens is in het betreffende jaar uit te voeren. Hierbij wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de evaluatieresultaten van het voorafgaande jaar en met de doelen en prioriteiten zoals opgenomen in het VTH-beleid. Ten slotte evalueert het college jaarlijks

Pagina 5 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

welke activiteiten feitelijk zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de in het VTH-beleid geformuleerde doelen. Deze evaluatie wordt vastgelegd in een evaluatieverslag (jaarverslag). Naast de jaarlijkse evaluatie van het uitvoeringsprogramma wordt ook bezien of er aanleiding is om het VTH-beleid aan te passen. Zo nodig wordt het beleid tussentijds aangepast. De beleidscyclus is schematisch weergegeven in de figuur in bijlage 1. Voor een veilige en leefbare woon-, werk- en leefomgeving is het belangrijk dat de regels die daaraan bijdragen worden nageleefd. Dit begint bij het indienen van een aanvraag, waarbij wordt getoetst of deze past binnen de gestelde (wettelijke) regels. Het vervolg is het naleven van de vergunningen en algemene regels controleren door toezicht. Wanneer er sprake is van overtredingen is de gemeente gehouden om deze ongedaan te maken. Hiervoor worden de Bron: beeldbank HLTsamen instrumenten van handhaving ingezet. Alhoewel veel in wettelijke kaders is vastgelegd, heeft de gemeente hierin de vrijheid om keuzes te maken op basis van lokale prioriteiten. Hiermee kunnen de wettelijke instrumenten zo worden ingezet dat iedere gemeente een veilige en leefbare woon-, werk- en leefomgeving kan realiseren en behouden.

De uitwerking van de keuzes en ambities in dit beleid worden nader uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. In bijlage 2 wordt een nadere toelichting gegeven op vergunningverlening, toezicht en handhaving en wat dit inhoudt.

1.2 Opbouw VTH-beleidsplan In dit VTH-beleidsplan is in hoofdstuk 2 allereerst het (wettelijke) beleidskader beschreven. In dit hoofdstuk ligt de nadruk met name op de missie en visie, echter specifiek voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Daarnaast wordt de meest relevante regelgeving genoemd en inhoudelijk beknopt toegelicht. In hoofdstuk 3 komt de risicoanalyse en prioriteitenberekening aan bod. Hierin wordt aangegeven op welke wijze de gemeente Hillegom invulling geeft aan risico gestuurd werken. In hoofdstuk 4 wordt allereerst een terugblik gegeven op de beleidsdoelstellingen uit het VTH-beleid 2020-2024. Aansluitend worden de beleidsdoelstellingen voor 2024-2027 geformuleerd. Deze vloeien voort uit de missie en visie, de risicoanalyse en de relevante ontwikkelingen. Hoofdstuk 5 presenteert de werkwijze, technieken en instrumenten van de gemeente Hillegom. Deze bestaan uit een preventie-, toezicht-, sanctie- en gedoogstrategie. Voor de volledige werkwijzen op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving, wordt vanuit dit hoofdstuk doorverwezen naar de bijlagen. Tot slot geeft dit hoofdstuk inzicht in de samenwerking met externe partijen. In hoofdstuk 6 wordt de borging van de uitvoering in kaart gebracht. Hierbij zullen de middelen, de uitvoeringsprogramma’s en de evaluatie hiervan inzichtelijk worden gemaakt.

Pagina 6 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

2. Kaders 2.1 Missie, visie op het gebied van VTH 2.1.1 Missie Een veilige, duurzame en leefbare woon- en werkomgeving waarin de eigen identiteit van de gemeente Hillegom geborgd blijft en inwoners en bedrijven kunnen rekenen op professionele en kwalitatief hoogstaande dienstverlening. 2.1.2 Visie De gemeente Hillegom is en blijft graag met de inwoners van de gemeente, maatschappelijke organisaties en bedrijven in verbinding. Wij zijn een deskundige gesprekspartner, die goed op de hoogte is van de lokale situatie en de context. Wij denken mee, ook als het gaat om legalisatiemogelijkheden binnen de handhaving. Wij versnellen en versterken initiatieven. Daarnaast werken wij aan kwalitatief hoogwaardige producten en diensten. Wij ondersteunen, mits het bijdraagt aan en geen afbreuk doet aan een veilige, duurzame en leefbare woon- en werkomgeving. Dit kan ook betekenen dat wij handhavend kunnen/moeten optreden.

2.2 Wettelijk kader Voor de behandeling van een aanvraag om omgevingsvergunning en de handhavende taken zijn diverse wettelijke regelingen van belang die enerzijds de procesgang bepalen en anderzijds de rechtsmiddelen beschrijven. Het betreft onder andere de volgende wettelijke regelingen: 1.

Omgevingswet; De Omgevingswet vormt de basis van het wettelijk stelsel van de totale Omgevingswet-regelgeving. De Omgevingswet gaat over de fysieke leefomgeving. Onder de Omgevingswet geldt een algemene zorgplicht. Dit houdt in dat overheden, bedrijven én burgers verantwoordelijk zijn voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. De Omgevingswet stelt maatschappelijke doelen met het oog op duurzame ontwikkeling, bewoonbaarheid van het land en het beschermen en verbeteren van het leefmilieu. De Omgevingswet gaat uit van het subsidiariteitsbeginsel (decentraal, tenzij). Dit betekent dat de taken en bevoegdheden die de wet benoemt in principe worden uitgevoerd door gemeenten en waterschappen. Onder Omgevingswet vallen de 4 onderstaande algemene maatregelen van bestuur (AMVB’s) en de Omgevingsregeling.

2.

Besluit activiteiten leefomgeving (Bal); In het Bal staan algemene regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving, waaronder milieubelastende activiteiten.

3.

Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl); In het Bbl staan algemene regels over bouwen, gebruiken en slopen van bouwwerken.

4.

Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl); In het Bkl staan regels over omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en regels voor monitoring.

5.

Omgevingsbesluit; In het Omgevingsbesluit staan de regels over het bevoegd gezag voor omgevingsvergunningen, procedures, handhaving en uitvoering en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

6.

Omgevingsregeling; In de Omgevingsregeling staan vooral technische en administratieve regels, zoals regels voor aanvraagvereisten, meet en rekenmethoden en financiële bepalingen.

7.

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb); De Wkb regelt het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen. Bij de oplevering van een bouwwerk moet de aannemer aantonen dat aan de bouwregelgeving is voldaan.

Pagina 7 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

8.

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)*; De Wabo regelt onder andere het verbod om zonder omgevingsvergunning bepaalde activiteiten uit te voeren. Daarnaast is vastgelegd welk toetsingskader voor een aanvraag geldt en wanneer een aanvraag omgevingsvergunning dan ook moet worden geweigerd. Er wordt duidelijkheid gegeven over welke soort procedure (regulier of uitgebreid) en bijbehorende beslistermijn van toepassing is.

9.

Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor)*; De Mor regelt de indieningsvereisten voor een aanvraag omgevingsvergunning per activiteit en regelt ook welke documenten op een later tijdstip mogen worden aangeleverd;

10. Besluit omgevingsrecht (Bor)*. Het Bor regelt onder andere in welke situaties een omgevingsvergunning brandveilig gebruik moet worden ingediend. Verder regelt het Bor de verplichting tot het opstellen van een beleidsplan in combinatie met een uitvoeringsplan en welke specifieke onderdelen in dit beleid dienen te worden benoemd. De bijlagen van het Bor bevatten verder de (1) vergunningsvrije criteria voor die gevallen waarin geen omgevingsvergunning benodigd is, (2) de mogelijkheden om in afwijking van een bestemmingsplan medewerking te kunnen verlenen aan een aanvraag omgevingsvergunning; 11. Wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (Wet VTH)*. De wet VTH is op 14 april 2016 in werking getreden. Het doel van deze wet is een veilige en gezonde leefomgeving, door het bevorderen van de kwaliteit en samenwerking bij de uitvoering van het omgevingsrecht. De wet is een invulling van de Wabo, formaliseert de Omgevingsdiensten en regelt de randvoorwaarden voor gemeenten en provincies om tot een hogere kwaliteit te komen. Zo wordt het basistakenpakket van de omgevingsdiensten wettelijk vastgelegd en worden gemeenten verplicht een verordening kwaliteit VTH te hebben. In deze verordening dient de gemeenteraad de kaders vast te leggen waaraan de uitvoering van de basistaken minimaal dient te voldoen; 12. AMvB VTH*.

Naast de wet VTH is er ook de zogenaamde AMvB VTH (Besluit tot wijziging van het Besluit omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving)), welke op 1 juli 2017 in werking is getreden. In deze AMvB wordt een vertaalslag gemaakt naar het Bor. Ook zijn procescriteria opgenomen voor vergunningverlening; 13. Bouwbesluit 2012*. Het Bouwbesluit bevat de bouwtechnische voorschriften waaraan zowel de bestaande bouwwerken alsmede de nieuw te realiseren bouwwerken dienen te voldoen. Tevens wordt in het Bouwbesluit de verplichting tot het indienen van een sloopmelding dan wel een melding brandveilig gebruik geregeld en welke procedure beide meldingen dienen te doorlopen; De met een * gemarkeerde regelgeving zijn opgenomen in de Omgevingswet en/of aanverwante regelgeving. Na inwerking treden van de Omgevingswet zijn deze onderdelen vervallen. De indieningsdatum van vergunningaanvragen is bepalend voor onder welke op dat moment geldende wetgeving deze valt. 14. Algemene wet bestuursrecht (Awb). De Awb bevat de algemene regels van het bestuursrecht met betrekking tot de verhouding tussen de overheid enerzijds en de inwoners, bedrijven en overige instanties anderzijds alsmede de diverse overheidsorganen onderling. Verder regelt de Awb de bevoegdheden van bestuursorganen tot het nemen van besluiten.

Hoe de besluiten moeten worden voorbereid, gemotiveerd, bekendgemaakt en ook het recht tot het maken van bezwaar en het instellen van beroep; 15. Wet op de kansspelen. Kansspelen worden gereguleerd door deze wet. In veel gevallen is een vergunning nodig om kansspelen te organiseren; 16. Alcoholwet. Deze wet heeft gemeenten de verantwoordelijkheid over vergunningverlening, toezicht en handhaving met betrekking tot drank en horeca. Het stelt gemeenten verplicht om een preventie- en handhavingsplan alcohol vast te stellen;

Pagina 8 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

17. Wegenverkeerswet (WVW) De WVW vormt de basis voor de regelgeving van het wegverkeer. Deze is van toepassing indien dit betrekking heeft op de leefbaarheid en valt binnen de bevoegdheden van de boa’s; 18. Winkeltijdenwet. Deze wet regelt de openingstijden van winkels; Verordeningen en beleidsregels (de meest relevante): 19. Verordening uitvoering handhaving omgevingsrecht Hillegom De vergunningen en handhaving beleidscyclus vindt zijn basis in de Verordening uitvoering handhaving omgevingsrecht Hillegom. Ook worden in deze verordening de kwaliteitscriteria voor de uitvoering van de VTH taken van toepassing verklaard. Deze kwaliteitscriteria zijn in breed overleg tussen Rijk, Provincies en VNG vastgesteld. 20. Algemene plaatselijke verordening (APV). In de APV staat de gemeentelijke regelgeving op het gebied van openbare orde en veiligheid. Elke gemeente heeft een eigen APV en deze geldt voor iedereen binnen de gemeente. Uit de regels van de APV blijkt of een vergunning nodig is voor bepaalde activiteiten. Voorbeelden van onderwerpen in de APV zijn: evenementen, horeca, vuurwerk, parkeren, geluidshinder, prostitutie, etc. 21. Afvalstoffenverordening. In de afvalstoffenverordening staan de wettelijke regels rond de inzameling van huishoudelijk afval in de gemeente en wat de gevolgen zijn bij overtreding van de regels. 22. Marktverordening.

In de marktverordening staat vastgelegd dat er een markt mag worden gehouden. Ook staan er regels behorende bij een markt en wat de gevolgen zijn bij overtreding van die regels. 2.2.1 Wat valt er niet onder het VTH-Beleidsplan Handhaving Alcoholwet Niet alle onderwerpen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is met betrekking tot de handhaving zijn meegenomen in dit VTH-beleidsplan. Op 13 januari 2015 is het interventieprotocol Drank- en horecawet Hillegom met bijbehorende sanctietabel vastgesteld. Aangezien er voor de handhaving op de Alcoholwet separaat beleid is, maakt dit daarom geen deel uit van deze nota. Wel is het toezicht op de Alcoholwet in deze nota opgenomen bij de prioritering. Toezicht en handhaving brandveiligheid Het toezicht op de brandveiligheid is de taak van de Brandweer Hollands Midden en zij adviseert de gemeente op dit gebied. De Brandweer Hollands Midden heeft separaat beleid voor de Veiligheidsregio Hollands Midden en stelt jaarlijks zelf een uitvoeringsprogramma en een evaluatie hiervan op. Om deze reden is dit onderwerp geen onderdeel van het VTH-beleid. Wel blijft de gemeente/het college het bevoegd gezag en indien nodig zal samen met de Brandweer Hollands Midden handhavend worden opgetreden. Voor deze handhaving zal het bestuursrechtelijke handhavingstraject worden bewandeld, zoals in dit beleid is omschreven.

Toezicht en Handhaving Milieuwetgeving Toezicht en handhaving op het gebied van milieu wordt uitgevoerd door de Omgevingsdienst West-Holland (hierna: ODWH). De ODWH houdt toezicht en handhaaft op basis van de gemeenschappelijke regeling en de door de gemeente toegekende mandaten, op strijdigheden met de Omgevingswet m.b.t. milieu. Daarnaast voert de ODWH op mandaatbasis voor de gemeente Hillegom ook milieu gerelateerde taken op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (hierna: APV) uit. Bij de ODWH zijn op dit moment 12 gemeenten aangesloten en de Provincie Zuid-Holland. Het algemeen bestuur van de ODWH heeft de Nota Gemeentelijk Uitvoeringsbeleid Vergunningverlening en Toezicht en Handhaving Omgevingswet (milieu en bodem) 2023-2024 Omgevingsdienst West-Holland vastgesteld namens de deelnemende de gemeenten waaronder Hillegom, Lisse en Teylingen. Het beoogt een uniforme regionale uitvoering op basis van een landelijk kwaliteitsniveau te verbinden aan lokale maatschappelijke doelstellingen

Pagina 9 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

en uitvoering. In dit beleid en in de jaarlijkse werkplannen worden tevens de handhavingsprioriteiten benoemd. Gezien de omstandigheid dat in het kader van het toezicht en de handhaving op het gebied van milieu sprake is van separaat beleid, maken de milieu gerelateerde werkzaamheden geen onderdeel uit van het voorliggende beleid.

Pagina 10 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

3. Risicoanalyse en prioriteitenberekening 3.1 Inleiding Er zal nooit voldoende capaciteit zijn om al de VTH-taken uitputtend uit te voeren. VTH-beleid opstellen betekent dan ook keuzes maken. Om de medewerkers zo effectief mogelijk in te zetten, moet bepaald worden waar binnen de gemeente nadruk op wordt gelegd en waarop niet. Gebruikelijk is dat de nadruk wordt gelegd op zaken waarbij het risico op een calamiteit het hoogst is, wanneer er te weinig aandacht aan wordt besteed. Deze afweging vindt plaats door de toepassing van een zogenoemd risicomodel. Een (door het bestuur vastgestelde) risicoanalyse en prioritering geeft hiermee uiteindelijk mogelijkheid om de beschikbare middelen adequaat in te zetten.

3.2 Methodiek Voor alle relevante activiteiten (Omgevingswet, APV en bijzondere wetten) is het risico bepaald. Dit risico is bepaald middels een vaste methodiek waarmee verschillende beoordelingscriteria in acht zijn genomen, te weten: • Gezondheid; • Veiligheid; • Leefbaarheid; • Duurzaamheid; • Financieel; • Bestuur. In bijlage 3 worden deze beoordelingscriteria nader toegelicht. Deze 6 beoordelingscriteria zijn gescoord van 0 tot 4. Per activiteit is voor elk criterium een inschatting gedaan van het effect van slecht naleefgedrag. Aanvullend is het risico op slecht naleefgedrag beoordeeld. Aan elke risicoberekening hangt een prioriteit (zeer laag, laag, gemiddeld, hoog, zeer hoog). Deze prioriteit wordt direct doorberekend in de risicoanalyse. Zodoende is er per activiteit inzichtelijk wat zowel het risico als de bijbehorende prioriteit is. De risicoanalyse wordt uitgevoerd in een ‘excel-tool’. In deze zelfde tool wordt ook (specifieker en technischer) uiteengezet hoe de risicoanalyse en bijbehorende prioritering tot stand komt.

3.3 Wijze van prioriteitenstelling De omvang van een risico (risico = negatief effect x kans) in cijfers is bepalend voor de prioriteit. Algemeen uitgangspunt is dat in ieder geval een hoge prioriteit wordt toegekend indien sprake is van een gevaar voor de veiligheid of gezondheid of indien sprake is van een onomkeerbare situatie.

3.4 Prioritering 3.4.1 Vergunningverlening Omgevingswet

ONDERWERPEN

PRIORITERING

Slopen met asbest Gezondheidszorgfunctie (met bedgebied) Bijeenkomstfunctie scholen en kinderopvang Logiesfunctie Logiesfunctie specifiek buitenlandse werknemers Onderwijsfunctie (middelbaar onderwijs) Bijeenkomstfunctie horeca Woonfunctie onder Wkb gevolgklasse 3 Bijeenkomstfunctie overig Industriefunctie Industriefunctie (zwaar) Agrarische functie

2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld

Winkelfunctie Bouwwerk geen gebouwzijnde (bruggen, tunnels)

3. Gemiddeld 3. Gemiddeld

Pagina 11 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

Slopen Kappen Monumenten Kantoorfunctie Woonfunctie onder Wkb Bouwbesluittoetsvrije bouwwerken Woonfunctie onder Wkb gevolgklasse 1 en 2 Gezondheidszorgfunctie (overig) Parkeerfunctie/stalling voertuigen

3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag

Celfunctie(s) Aanlegactiviteiten Uit- inrit

4. Laag 4. Laag 4. Laag

3.4.2 Vergunningverlening APV & Alcoholwet

ONDERWERPEN

PRIORITERING

Alcohol vergunning commercieel (geen onderscheid tussen technisch en overig) voor beide Exploitatievergunning horeca Evenement C Afdeling APV: Seksbedrijf Voorwerpen op of aan de weg (containers, driehoekborden, reclame, terrassen, verkoop, uitstallingen, steigers Alcoholwet vergunning para commercieel Alcoholwet Slijterij Exploitatie speelautomatenhal Ontheffing sluitingstijden Exploitatie coffeeshop Meldingsplichtige evenementen Marktstandplaats Kansspelen Evenement A Evenement B

2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag 5. Zeer laag 5. Zeer laag 5. Zeer laag

3.4.3 Bouwtoezicht

ONDERWERPEN

PRIORITERING

Kamerverhuur Hotels/pension Verpleeghuizen/wonen met 24uurszorg Hospice Psychiatrische instellingen Kinderopvang Scholen Horecagelegenheden Productiebedrijven

2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld

Theaters Winkels Zalen(verhuur) Kantoorgebouwen Kantines Religieuze gebouwen Appartementen

3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld

Pagina 12 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

Opslagloodsen Vrijstaande woningen Gekoppelde woningen 3.4.4 T&H Bouwen/Ruimtelijke Ordening ONDERWERPEN Huisvesting arbeidsmigranten/kamerverhuur Brandveiligheid Illegale bouwwerken Strijdig gebruik in het buitengebied uitsluitend in gebouwen Strijdig gebruik in het buitengebied anders dan in gebouwen Illegale sloop (geen asbest) Overige illegale bewoning Strijdig gebruik binnen de bebouwde kom uitsluitend in gebouwen Bestaande bouw constructief Monumenten Bestaande bouw overig Illegale aanlegwerkzaamheden Karakteristieke panden Strijdig gebruik binnen de bebouwde kom anders dan in gebouwen Wet goed verhuurderschap (excl. Bbl) Illegale bouwwerken die naar hun aard en omvang geen grote impact hebben op hun omgeving (bijv. afdakjes, erfafscheidingen, speeltoestellen, etc.) Welstandsexces Archeologie

4. Laag 4. Laag 4. Laag

PRIORITERING 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 4. Laag 4. Laag 4. Laag 5. Zeer laag 5. Zeer laag 5. Zeer laag

3.4.5 Alcoholwet, APV, overige verordeningen, Regelement voor verkeersregels en verkeerstekens (RVV)

ONDERWERPEN

PRIORITERING

H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade - Lachgas H.2 Afd.11 APV: Drugsoverlast Ondermijning H.2 Afd. 10 Consumentenvuurwerk. Vuurwerkcontroles. H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade Verboden en hinderlijk drankgebruik H.2 Afd. 5 APV: Toezicht op bedrijfsmatige activiteiten H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen en verboden gedrag bij of in gebouwen (jeugdoverlast) Aanbieden huiselijk afval Zwerfafval Geslotenverklaring op grond van leefbaarheid Gevaarlijk en hinderlijk parkeren H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade – sluiting gebouw en betreden gesloten woning of lokaal Aanbieden bedrijfsafvalstoffen H.2 Afd.3 APV: Evenementen H.2 Afd.4 APV: Toezicht op openbare inrichtingen, zoals horecabedrijven Toezicht Alcoholwet op evenementen Toezicht Alcoholwet openbare ruimte 18H.5 Afd.1 APV: Parkeerexcessen H.2 Afd. 7 APV: Toezicht op speelgelegenheden H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade - Honden

1. Zeer hoog ** 1. Zeer hoog ** 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog 2. Hoog * 2. Hoog *

2. Hoog * 2. Hoog * 2. Hoog ** 2. Hoog ** 2. Hoog ** 2. Hoog ** 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld

Pagina 13 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

H.2 Afd. 1 APV: voorkomen of bestrijden van ongeregeldheden H.5 Afd.7 APV: Crossterreinen en gemotoriseerd en ruiterverkeer in natuurgebieden Verkeersveiligheid rondom basisscholen H.3 APV: Regulering prostitutie, seksbranche en aanverwante onderwerpen Blauwe zone H.2 Afd. 9 Bestrijding van heling van goederen toezicht Alcoholwet inrichtingen (leeftijd) H.5 Afd.6 APV: Openbaar water en waterstaatswerken H.2 Afd. 6 APV: Toezicht op inrichtingen tot het verschaffen van nachtverblijf H.4 Afd. 2 APV: Bodem-, weg- en milieuverontreiniging H.4 Afd. 3 APV: Het bewaren van houtopslag H.2 Afd.2 APV: Bruikbaarheid, uiterlijk aanzien en veilig gebruik van openbare plaatsen - Reclame-uitingen H.5 Afd.6 APV: Openbaar water en waterstaatswerken – ligplaats vaartuigen H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade – Stallen van (brom)fietsen Terrassen

3. Gemiddeld 3. Gemiddeld 3. Gemiddeld * 3. Gemiddeld * 3. Gemiddeld * 3. Gemiddeld ** 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag 4. Laag

H.5 Afd.8 APV: Vuurverbod 4. Laag H.5 Afd. 4 APV: Standplaatsen 4. Laag H.2 Afd.2 APV: Bruikbaarheid, uiterlijk aanzien en veilig gebruik van openbare 4. Laag plaatsen Toezicht Alcoholwet inrichtingen (vergunning) 4. Laag H. 4 Afd. 5 APV: Kamperen buiten kampeerterreinen 4. Laag H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade – Houden 4. Laag of voeren hinderlijke of schadelijke dieren Uitstallingen 4. Laag H.5 Afd. 2 en 3 APV: Collecteren, venten 4. Laag H.4 Afd. 4 APV: Maatregelen tegen ontsiering en stankoverlast 4. Laag Fout parkeren niet zijnde hinderlijk of gevaarlijk 5. Zeer laag Marktverordening 5. Zeer laag H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade – plakken 5. Zeer laag en kladden H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade – 5. Zeer laag middelen inbraak en diefstal H.2 Afd. 1 APV: voorkomen of bestrijden van ongeregeldheden - Verspreiden van 5. Zeer laag gedrukte stukken H.5 Afd. 5: Snuffelmarkten 5. Zeer laag H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade – 5. Zeer laag loslopend vee, duiven en bijen H.2 Afd. 1 APV: voorkomen of bestrijden van ongeregeldheden - Betoging, 5. Zeer laag meldingsplichtige evenementen H.2 Afd. 8 APV: Maatregelen ter voorkoming van overlast, gevaar of schade – 5. Zeer laag bedelarij H.5 Afd.9 APV: Asverstrooiing 5.

Zeer laag Door de bepaling van het negatieve effect van de overtreding en/of de vermenigvuldiging met de kans op slecht naleefgedrag, kan soms de prioriteit lager uitvallen dan bestuurlijk/politiek wenselijk is. Aantasting van de leefbaarheid is niet altijd meetbaar aan de hand van het negatieve effect (risico) of hoe vaak een overtreding wordt begaan. Bij de prioriteiten waar een * of ** is aangegeven, is de prioriteit -gebaseerd op de risicoanalyse- daarom opgehoogd in het kader van bijv. bestuurlijk belang, output van raadsbijeenkomst of beleidsafspraken. *= prioriteit eenmaal opgehoogd. **= prioriteit tweemaal opgehoogd.

Pagina 14 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

4. Doelstellingen 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt eerst kort teruggeblikt op de doelstellingen van het VTH- beleid 2020-2024. Vervolgens worden de doelstellingen beschreven van het voorliggende VTH-beleid. Op basis van de (VTH) missie en visie, ontwikkelingen en risicoanalyse zijn verschillende doelstellingen bepaald. Aan de beleidsdoelstellingen zijn activiteiten gekoppeld. In het Vergunningverlening uitvoeringsprogramma (VUP) en het Handhaving uitvoeringsprogramma (HUP) worden deze activiteiten concreet gemaakt per kalenderjaar.

4.2 Korte terugblik doelstellingen VTH-beleid 2020-2024 In het VTH-beleid 2020-2024 waren een drietal doelstellingen gesteld. Hieronder wordt in het kort per doelstelling aangegeven wat de behaalde resultaten zijn. Risico gestuurd werken. VTH-beleid opstellen en uitvoeren betekent keuzes maken. Om de medewerkers zo effectief mogelijk in te zetten, moet bepaald worden waar de prioriteiten liggen. Gebruikelijk is dat de nadruk wordt gelegd op zaken waarbij het risico op een calamiteit het hoogst is wanneer er te weinig aandacht aan besteed wordt. Deze afweging heeft plaats gevonden door de toepassing van een zogenoemd risicomodel. Een risicoanalyse en prioritering is de basis om de beschikbare middelen adequaat in te zetten. Het college heeft bij de opstelling van het VTH-beleid 2020-2024 aan de hand van deze risico-inschatting prioriteiten gesteld ten aanzien van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. De prioritering van Vergunningen en Toezicht en Handhaving is hierbij op elkaar afgestemd. Toezicht en Handhaving werkte voor deze beleidsperiode al risicogestuurd en heeft dit voortgezet aan de hand van de gestelde prioriteiten in het VTH-beleid 2020-2024. Ook bij de uitvoering van de diverse projecten is indien mogelijk risico-gestuurd gewerkt. In 2021 is door Team Vergunningen formeel gestart met de implementatie van risico gestuurd werken.

Door het formaliseren van risico gestuurd werken ontstaat uiteindelijk een eenduidige werkwijze, waarbij het toetsingsniveau per aanvraag transparant en herleidbaar is. Voor het toetsen aan de bouwregelgeving wordt door Team vergunningen gebruik gemaakt van het Bouw Regelgeving Informatie Systeem, de BRIS toets. BRIS stelt een aantal ingevulde matrices met toetsingsniveaus beschikbaar aan de gebruikers van de BRIS toets. Deze zijn gebaseerd op de methodiek van de Vereniging Bouwen Woning Toezicht Nederland. Bij het opstellen van het VTH-beleid c.q. het tot stand komen van de prioritering is rekening gehouden met deze methodiek. Er is een verband tussen de prioritering uit de VTH-beleidsplannen en de BRIS toetsingsniveaus. Op basis van dit verband is een checklistmatrix opgesteld voor de HLT gemeenten, op (Bouwbesluit)artikelniveau. Dit is de ‘HLT Toetsmatrix Bouwbesluit 2012’. De (Bouwbesluit)toets, op basis van de vastgestelde prioritering en het toetsingsniveau, kan inmiddels aan de hand van een checklist (matrix) worden uitgevoerd en vastgelegd. De uitvoering van de VTH taken volgens het serviceformule-concept. Onze inwoners en ondernemers kunnen verschillende rollen hebben als zij op VTH gebied contact met de gemeente hebben. Daardoor kan de relatie die wij met de inwoner hebben per geval verschillend zijn.

De ene keer gaat het bijvoorbeeld om het leveren van een vergunning en de andere keer om een handhavingszaak. Maar het kan ook gaan over het ontwikkelen van beleid naar aanleiding van een initiatief van een inwoner. Het werken met de Omgevingswet vraagt een andere manier van werken. Daarom is in 2016 in opdracht van het Rijk en in samenwerking met de VNG onderzocht hoe overheden de dienstverlening kunnen optimaliseren. Door middel van klantreizen in de bestaande dienstverlening is geanalyseerd hoe diverse VTH processen verlopen. Dit heeft geresulteerd in serviceformules; de snelserviceformule, de ontwerpformule, de ontwikkelformule en de toezichtformule. Zo staat bijvoorbeeld de snelserviceformule voor eenvoudige plannen en de ontwerpformule voor complexe initiatieven. In een serviceformule wordt de dienstverlening gezien als een samenhangend geheel; de gehele keten inclusief de externe ketenpartners, de kanalen, de beleving van de

Pagina 15 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

inwoner/ondernemer, alsook de hieraan gekoppelde bedrijfsvoering. De formules zijn bedacht vanuit de rol die de inwoner/ondernemer op dat moment heeft. In het VTH-beleidsplan 2020-2024 heeft het college de hogere beleidsdoelstelling bepaald dat gewerkt gaat worden volgens het serviceformule concept. De serviceformules, en dan met name de snelserviceformule, gaan uit van het ideaalplaatje dat initiatieven en aanvragen van te voren strikt onder te verdelen zijn in een categorie. In de praktijk blijkt echter dat het van te voren lastig in te schatten is hoe een aanvraagproces gaat verlopen. Zo kan ook een schijnbaar eenvoudige aanvraag voor een dakkapel na een langdurig en complex proces uiteindelijk eindigen met een besluit van de rechter. En dat is van te voren niet te voorzien. Ook zijn de meeste typen bouwwerken welke qua omvang voor snelservice in aanmerking zouden kunnen komen, in de loop der tijd inmiddels vergunningsvrij geworden. Er is daarom gekozen om te werken in de geest en volgens de bedoeling van de serviceformules. Alle initiatieven die binnenkomen worden beoordeeld door een intakemanager. Die bepaalt (eventueel in samenspraak met een collega van RO) of een ingediend initiatief richting Intaketafel kan. Aan de intaketafel zitten de behandelaar van het initiatief en de betrokken adviseurs in een vroegtijdig stadium aan tafel.

Besproken worden bijvoorbeeld de maatschappelijke waarde, de verbetering voor inwoners en/of ondernemers en of dit initiatief binnen de visie en strategie van de overheid past. Zo komt een initiatiefnemer snel te weten of het zinvol is een plan verder uit te werken. Of dat het initiatief zonder meer realiseerbaar is zoals ingediend. Ook de behandelaar van het initiatief weet dan precies hoe dit moet worden aangepakt en dat komt de procesdoorloop ten goede. Initiatieven worden niet strikt van te voren onderverdeeld, maar behandeld op de intake- en zo nodig later op de omgevingstafel. Aanpakken van strijdig gebruik in het buitengebied. In het kader van de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG), die in juli 2016 is vastgesteld door onder meer de raden van Hillegom, Lisse en Teylingen, zijn afspraken gemaakt omtrent stringenter handhaven in het buitengebied. Een eenduidige en actieve aanpak van strijdig gebruik is belangrijk voor de effectiviteit van het ruimtelijke beleid in het buitengebied zoals vastgelegd in de ISG. In 2019 is HLT-breed gestart met handhaving in het buitengebied, mede om de doelstellingen van de ISG te kunnen realiseren.

Met de input van de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM), team Planvorming - Ruimtelijke Ontwikkeling, de portefeuillehouders en de burgemeesters is Team Toezicht en Handhaving allereerst gestart met de prioriteiten uit een grotere lijst met strijdigheden en is met deze ervaring een Plan van Aanpak opgesteld. Het Plan van Aanpak is met alle betrokkenen besproken en is de basiswerkmethode geworden. Er vond afstemming plaats met de andere bollen-gemeenten (Katwijk, Noordwijk), omdat zij eenzelfde project waren gestart. Het doel van dit project was om de strijdigheden in het buitengebied aan te pakken. Hierbij lag de nadruk op de voor bollenteelt beschermde gronden. Voor de toezichthouders betekende dit het volgende: • Het uitvoeren van controles aan de hand van de lijst van de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM). Deze lijst is aangevuld met overtredingen die de toezichthouders verder in het buitengebied aantreffen; • Gesprekken voeren met overtreders/betrokkenen; • Het opstellen van constateringsrapporten; • Het doen van legalisatieonderzoeken; • Mediation; • Indien er geen oplossing werd gevonden om de betreffende overtreding op te heffen, is het handhavingstraject voortgezet.

Daarnaast hebben de toezichthouders, omdat zij bij de uitvoering van dit project veel in het buitengebied aanwezig waren, tevens ‘oog’ gehad voor signalen van ondermijning en dit gemeld bij Team Ondermijning. Door de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen was budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van dit HLT-brede project voor de duur van 4 jaar (2019 – 2022). In het eerste kwartaal van 2023 heeft de overdracht plaatsgevonden van de projectleider naar het cluster BWT en is de handhaving buitengebied weer een reguliere taak geworden. Door inzet voor de crisisorganisatie Corona en de opvang van Oekraïense vluchtelingen zijn de werkzaamheden echter niet geheel afgerond. Gezien de beperkte capaciteit/beschikbare uren bij de BWT’ers, juristen en bij Ruimtelijke ontwikkeling, worden de zaken getemporiseerd op prioriteit afgehandeld.

Pagina 16 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

4.3 Beleidsdoelstellingen In de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Hillegom heeft de gemeenteraad doelen gesteld waarop de kwaliteit van het VTH-beleid in elk geval betrekking moeten hebben. Deze doelen zijn dienstverlening, de uitvoeringskwaliteit van diensten en producten en financiën. Op grond van de Omgevingswet en met in acht name van de door de gemeenteraad gestelde doelen moet het college van burgemeester en wethouders als bevoegd gezag beleid voeren t.a.v. de uitvoering van de VTH taken. Dit beleid omvat onder andere het stellen van uitvoeringsdoelen en het beschrijven van de activiteiten om deze doelen te realiseren. In de uitvoeringsprogramma’s wordt uitgewerkt hoe hier uitvoering aan wordt gegeven. Het college zal dit uitvoeringsprogramma jaarlijks evalueren. In de HLT begroting zijn de uitvoeringskosten van de reguliere VTH taken structureel opgenomen. Daarnaast kan naar aanleiding van politieke keuzes en prioritering eventueel (incidenteel) geld vrijgemaakt worden om bepaalde knelpunten aan te pakken. De financiële borging van de uitvoering van de VTH taken is reeds opgenomen in de (meer)jaarlijkse begrotingscyclus, hiervoor hoeft geen specifieke beleidsdoelstelling te worden opgenomen. Hieronder worden de doelstellingen weergegeven voor de komende beleidsperiode.

4.3.1 Risico gestuurd werken Zoals aangegeven in hoofdstuk 3 stelt het college aan de hand van een risico-inschatting prioriteiten ten aanzien van de uitvoering van de VTH taken. De teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving hebben in de vorige beleidsperiode risico gestuurd gewerkt volgens de voor die periode vastgestelde prioritering. Activiteit: De komende beleidsperiode 2024 - 2027 zetten team Vergunningverlening en team Toezicht en Handhaving het risico gestuurd werken conform de prioritering uit hoofdstuk 3 voort. Dit wordt jaarlijks nader op uitvoeringsniveau uitgewerkt in de uitvoeringsprogramma’s HUP en VUP. 4.3.2 Werken conform de Omgevingswet. De Omgevingswet is de basis voor een nieuw regelgevingsstelsel voor de fysieke leefomgeving en behelst een grootschalige transitie van het Omgevingsrecht. Naar verwachting treedt de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking. Het kabinet wil met de Omgevingswet het aantal regels verminderen, bereiken dat de verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur beter op elkaar worden afgestemd en dat duurzame projecten gestimuleerd worden. Tevens wil men meer ruimte geven aan gemeenten, provincies en waterschappen, zodat zij hun omgevingsbeleid kunnen afstemmen op hun eigen behoeften en doelstellingen. De Omgevingswet zal voor de vergunningverlening en de toezicht en handhaving grote veranderingen brengen.

Flexibiliteit in benadering en contact worden onder invloed van de Omgevingswet nog belangrijker. Wij moeten kunnen inspelen op maatwerk vraagstukken (burgerinitiatieven, co-creatie en meervoudige, complexe vragen). Ook zal de doorlooptijd van het vergunningentraject verkort worden naar 8 weken en worden initiatieven in samenwerking met alle betrokkenen tegelijkertijd aan de omgevingstafel besproken. Dit vergt complementaire kwaliteiten van medewerkers. Vanzelfsprekend zullen de teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving zich goed moeten voorbereiden op de komende veranderingen. De komende beleidsperiode zal daarom in het teken staan van het verwerven van kennis en het aanpassen van applicaties en werkprocessen. De voorbereiding op de Omgevingswet is vanwege de omvang van de transitie in de loop van de vorige beleidsperiode reeds gestart. Activiteit: De komende beleidsperiode 2024 - 2027 zetten team Vergunningverlening en team Toezicht en Handhaving de implementatie van de Omgevingswet voort. Dit wordt op uitvoeringsniveau jaarlijks ingebed in de uitvoeringsprogramma's HUP en VUP. 4.3.3 Werken conform de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Onder invloed van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen zal het technische deel van de VTH werkzaamheden (vooralsnog gedeeltelijk, voor bouwwerken vallend onder risicoklasse 1) meer naar de achtergrond verdwijnen.

Met dit nieuwe stelsel wordt verbetering van de bouwkwaliteit beoogd door middel

Pagina 17 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

van onafhankelijke kwaliteitscontroles en grotere aansprakelijkheid van de aannemers. De rol van de gemeente als bevoegd gezag verandert gedeeltelijk door het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging in de bouw. De bouwtechnische toets en het toezicht tijdens de bouw worden in het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging in de bouw deels uitgevoerd door een marktpartij en niet meer automatisch door de gemeente. De gemeente behoudt haar handhavende taak en haar taak voor de planologische beoordeling, welstandstoets en toetsing van de omgevingsveiligheid. Ook blijft de gemeente verantwoordelijk voor (toezicht op) welstand, monumenten, bestaande bouw (minimumeisen bestaande bouw en gebruikseisen) en de bouwwerken die niet onder de Wkb vallen. De Wkb (onderdeel Omgevingswet) treedt naar verwachting op 1 januari 2024 in werking voor de nieuwbouw en voor de verbouwactiviteiten op 1 juli 2024. In de vorige beleidsperiode zijn de teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving al bezig geweest met de voorbereiding hierop. Activiteit: In de beleidsperiode 2024 – 2027 gaan de teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving de implementatie van de Wkb verder voortzetten en zorgdragen voor aanpassing van de werkprocessen. Dit wordt op uitvoeringsniveau jaarlijks ingebed in de uitvoeringsprogramma's HUP en VUP. 4.3.4 Aanpak ondermijning.

Als gemeente willen wij een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners creëren en een gezond economisch klimaat voor onze ondernemers. Delicten als overvallen, woninginbraken, straatroof en geweld zijn de afgelopen jaren fors gedaald, maar onzichtbare vormen van criminaliteit ondermijnen de samenleving. Dit heeft een negatief effect op de veilige woon- en leefomgeving en de economie. Ook in Hillegom blijkt sprake te zijn van criminele, ondermijnende activiteiten en misstanden. Zo zijn er verschillende signalen van ‘witwasbedrijven’ waar je zelden klanten ziet, hennepkwekerijen en arbeidsuitbuiting. Maar ook van vastgoedfraude en zogenaamde ‘knooppunten’ (zoals horeca en bedrijventerreinen). Het is dus van belang dat de gemeente de mogelijkheden heeft om deze verschillende vormen van criminaliteit te bestrijden. Deze mogelijkheden zijn afhankelijk van de beschikbare middelen (zoals het hebben van voldoende handhavingsmogelijkheden op grond van de APV) en de capaciteit op het gebied van toezicht en handhaving. Om een zo veilig mogelijke woon- en leefomgeving en een gezond economisch klimaat te creëren wordt o.a. elke vier jaar een integraal veiligheidsbeleid (IVB) opgesteld. Dit is een meerjarenplan waarin de kaders, strategische uitgangspunten, prioriteiten en veiligheidsthema’s voor vier jaar zijn vastgelegd.

Dit vormt de basis voor het uitvoeringsprogramma van het college: het veiligheidsjaarplan. De vaststelling van het IVB gebeurt door de gemeenteraad. Het IVB is kader-stellend en wordt jaarlijks geconcretiseerd in een uitvoeringsprogramma (veiligheidsjaarplan). Het college stelt het veiligheidsjaarplan vast en brengt dit ter kennisname aan de raad. Tegen het einde van het betreffende jaar vindt een evaluatie plaats en wordt een nieuw veiligheidsjaarplan opgesteld. Het IVB 2024-2027 staat los van het voorliggende VTH-beleidsplan Hillegom 2024-2027. Maar natuurlijk zijn er raakvlakken. Activiteit: De teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving zullen ook voor de komende beleidsperiode zich inzetten om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Daarnaast zal er afstemming plaatsvinden op het IVB en zal rekening worden gehouden met het veiligheidsjaarplan. Zo kan worden bereikt dat beide zelfstandige cycli elkaar versterken. Dit wordt op uitvoeringsniveau jaarlijks ingebed in de uitvoeringsprogramma's HUP en VUP.

Pagina 18 van 51

VTH-beleidsplan 2024-2027 december 2023

5. Werkwijzen, technieken en instrumenten 5.1 Inleiding In de wet- en regelgeving is bepaald voor welke activiteiten inwoners en bedrijven een vergunning moeten aanvragen of een melding moeten indienen om deze te mogen uitvoeren. De uniforme werkwijzen voor het behandelen van vergunningen en meldingen (o.a. bouw, sloop en brandveilig gebruik) zijn vastgelegd in de processen van de vergunningenapplicatie (Rx.Mission).

5.2 Toetsingsprotocol Voor de vergunningverlening zijn processen ingeregeld waarin de werkwijze is vastgelegd van: Vergunningverlening Wabo uitgebreide procedure Vergunningverlening Wabo reguliere procedure Afhandelen van meldingen Wabo (bouwen, slopen en gebruik) Vergunningverlening Omgevingswet Deze procesbeschrijvingen zijn opgenomen in bijlage 4.

5.3 Nalevingsstrategie De naleefstrategie omvat activiteiten die als doel hebben om ervoor te zorgen dat wet- en regelgeving worden nageleefd. Wij onderscheiden in de naleefstrategie een tweetal strategieën: preventiestrategie en handhavingsstrategie. 5.3.1 Preventiestrategie Voorkomen is beter dan genezen. Daarom worden zo veel mogelijk preventieve handhavingsinstrumenten gebruikt om het gedrag en de naleving van inwoners en ondernemers op een positieve manier te beïnvloeden. Hierdoor kunnen onveilige en ongewenste situaties worden voorkomen en zijn er minder tijdrovende en kostbare repressiemiddelen nodig. Het blijft altijd de verantwoordelijkheid van de inwoner of ondernemer zelf om op de hoogte te zijn van de geldende wet- en regelgeving. Wij helpen hen hierbij door te verwijzen naar regelgeving op het internet, website en/of de huis-aan-huisbladen. Daarnaast is er de mogelijkheid om contact op te nemen met de gemeente om telefonisch vragen te stellen, te mailen, of een afspraak te maken voor een persoonlijk gesprek. Regels moeten eenduidig en controleerbaar zijn. Dit geldt met name voor de verleende omgevingsvergunningen. Het is hierbij van belang dat de in de vergunning gestelde voorschriften en eventuele voorwaarden begrijpelijk en uitvoerbaar zijn. Dit voorkomt dat er onduidelijkheid en/of verschil in interpretatie over ontstaat.