Db04 Raadsbrief Jaarplan 2026 Economic Board Duin- en Bollenstreek.pdf

Raadsbrief

Jaarplan 2026 Economic Board Duin- en Bollenstreek aan: datum document: ons kenmerk: datum collegevergadering: portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: embargo: programma:

de raad van de gemeente Hillegom 6 januari 2026 Z-26-484018 27 januari 2026 Dhr. J. van Rijn Fleur Juffermans f.juffermans@hltsamen.nl ☐ Bedrijvigheid

U ontvangt het jaarplan 2026 van de Stichting Economic Board Duin- en Bollenstreek (hierna EBDB). De EBDB legt in hun jaarplan verantwoording af over de uitvoering van projecten en samenwerkingen in 2026. Door het aanleveren van het jaarplan kan de gemeente de besteding van publieke middelen die de gemeenten beschikbaar hebben gesteld controleren. De basis voor dit besluit ligt in eerder vastgestelde bepalingen en juridische uitgangspunten. Door het aanleveren van het jaarplan, wordt aan deze bepalingen voldaan. Het college stuurt de stukken naar de raad om kennis te nemen van de inhoud. College en raad hebben hier geen sturende rol in. Het toezicht houden op de besteding van publieke middelen is van groot belang.

Bijlagen: 1. Jaarplan Economic Board Duin- en Bollenstreek 2026 2. Brief EBDB aan de gemeenteraden

1

Jaarplan 2026 Stichting Economic Board Duin- en Bollenstreek

Oktober 2025

Jaarplan 2026

1

Inhoud Managementsamenvatting

3

1. Strategisch Kader

6

• Samen werken aan de toekomst • De gezamenlijke koers • Van pijlers naar uitvoering • De rol van de EBDB • Governance • Speelveld van de EBDB • Stakeholdergroepen • Uitdagingen van de regio

6 7 8 9 9 10 11

2. Koers 2026

12

3. Uitvoering

14

• Regiodeal ° Remote Sensing ° Campusvorming

° Energietransitie Sierteeltsector • Samenwerking Greenport

• Onderwijs en Arbeidsmarkt

° Onderwijs en Arbeidsmarkt 2026 ° Stichting Vier de Lente

• Innovatiecluster

° Safety & Security ° Geo-data ondersteunde bollenteelt

• Energie

° Oplossing netcongestie & duurzame energie ° Smart Energy Hub ° Circulair Versnellingsprogramma 2026 ° Duurzame verpakkingen ° Energie Congres • Regiobranding

14 15 16 16 17 18 18 19 20 20 20 21 21 22 23 23 23 24

° Regiobranding 2026 ° Kuuroordstatus

24

4. Budget per thema

26

5. Conclusie

27

• Randvoorwaarden en afhankelijkheden Bijlagen

• Bijlage 1 – Uitgebreide beschrijving vijf pijlers. • Bijlage 2 – Ecorys rapportage • Bijlage 3 – Gezamenlijk jaarplan GP en EBDB • Bijlage 4 – Boardleden en uitvoeringsorganisatie EBDB

Jaarplan 2026

6

25

27 29 29 32 37 42

2

Managementsamenvatting De Stichting Economic Board Duin- en Bollenstreek (EBDB) is een triple helix-organisatie waarin gemeenten, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke partners samen optrekken om de economie van de regio toekomstbestendig te maken. De vijf deelnemende gemeenten – Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen – hebben in juni 2023 een nieuwe overeenkomst getekend om de EBDB tot ten minste 2027 deze opdracht te geven. De Board bestaat uit ondernemers en bestuurders uit de regio die zich onbezoldigd inzetten als ambassadeurs van de Duin- en Bollenstreek. Zij brengen hun netwerk, kennis en ervaring in om samenwerking te stimuleren en projecten verder te brengen. De uitvoeringsorganisatie bestaat uit een klein, slagvaardig team van vier medewerkers (~3 FTE) dat verantwoordelijk is voor de dagelijkse coördinatie, ondersteuning en uitvoering van de activiteiten van de EBDB. Met het jaarplan 2026 kiest de EBDB voor een duidelijke koers die aansluit bij de Strategische Agenda Ruimte 2040 en het economische advies van Bureau BUITEN. Het advies is gebaseerd op vijf pijlers: Duurzame Greenport, Kennisintensieve Maakindustrie, Gezond Toerisme, Duurzaamheid & Circulariteit en Human Capital. Vanuit dit fundament heeft de EBDB zes strategische thema’s benoemd die richting geven aan projecten en samenwerkingen in 2026:

1. R  egiodeal Benutten van de rijksmiddelen en cofinanciering voor brede welvaart, duurzaamheid en innovatie. 2.Greenport samenwerking Gezamenlijke projecten voor verduurzaming en innovatie van de sierteeltsector. 3. Onderwijs en arbeidsmarkt Versterken van leerlijnen, stages en talentontwikkeling. 4. Innovatieclusters Kennisdeling tussen, profilering en groei van kennisintensieve sectoren zoals space, drones en safety & security. 5. Energie Aanpak van netcongestie, pilots met ijzerpoedertechnologie en ontwikkeling van Smart Energy Hubs. 6. R  egiobranding & toerisme Profilering van de streek met nadruk op gezond toerisme, kuuroordstatus en versterking van het zakelijke profiel.

De EBDB vervult een verbindende en aanjagende rol: zij mobiliseert middelen, stimuleert cofinanciering hierin en brengt partijen bij elkaar. Voor 2026 heeft de EBDB een uitvoeringsprogramma opgesteld t.w.v. €1 miljoen en heeft reeds €500.000 verplicht in 2025 om in te zetten als cofinanciering voor de Regiodeal, zodat de regio maximaal kan profiteren van de beschikbare rijksmiddelen.

Jaarplan 2026

3

De voortgang wordt onafhankelijk gevolgd door Ecorys, dat met indicatoren inzicht geeft in de effectiviteit en bijdrage van de EBDB en de projecten aanvullend kwalitatief beoordeelt. Daarmee is geborgd dat de projecten daadwerkelijk bijdragen aan economische vernieuwing, verduurzaming en brede welvaart. Het jaarplan is een levend document: het biedt richting en ambitie, maar kent ook onzekerheden en afhankelijkheden. Niet alle projecten of aannames zullen één-op-één realiseerbaar blijken, waardoor tussentijdse bijsturing mogelijk en soms noodzakelijk is. De uitvoering van dit ambitieuze jaarplan is afhankelijk van structurele steun van de vijf gemeenten, cofinanciering vanuit externe partijen en de inzet van partners. Daarbij geldt dat het huidige aantal en de kwaliteit van projectvoorstellen vanuit de regio nog niet op het gewenste niveau zijn. Verdere mobilisatie en samenwerking zijn nodig om tot sterkere, uitvoerbare initiatieven te komen die aansluiten op de gezamenlijke doelstellingen. De EBDB ondersteunt dit proces door partijen te verbinden, kansen te signaleren en initiatiefnemers te helpen hun projecten te versterken. Binnen deze randvoorwaarden zet de EBDB zich met volle overtuiging in om samen de ambities waar te maken.

Jaarplan 2026

4

Leeswijzer Dit jaarplan is opgebouwd uit verschillende hoofdstukken die samen een integraal beeld geven van de koers van de EBDB in 2026 en de jaren daarna:

• Strategisch kader; de achtergrond, de vijf pijlers en de positie van de EBDB binnen de regio. • Koers 2026; de zes thema’s die richting geven aan projecten en samenwerkingen. • U itvoering; een beschrijving van de projecten op hoofdlijnen. • B udget; inzicht in de verdeling van middelen over de thema’s.

Jaarplan 2026

5

1

Strategisch Kader Samen werken aan de toekomst De Duin- en Bollenstreek is een regio met een unieke kracht. Tussen zee en polders, metropoolregio’s en natuur, ligt een streek die bekendstaat om haar bloeiende velden, kustplaatsen en innovatieve bedrijvigheid. Een gebied klein van schaal, maar groot in betekenis.

De komende decennia staat de regio voor grote veranderingen. De druk op de ruimte neemt verder toe, de energietransitie vraagt om keuzes en de economie moet zich versterken en vernieuwen. De uitdaging is helder: hoe behoudt de regio haar kwaliteiten terwijl het inspeelt op woningbouw, klimaatadaptatie en nieuwe economische kansen?

De gezamenlijke koers Twee documenten vormen de basis voor de koers richting 2040. De Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040, opgesteld door de vijf gemeenten, schetst de brede visie op de ontwikkeling van de streek: wonen, landschap, economie, mobiliteit, duurzaamheid en klimaat. Het advies van Bureau BUITEN vertaalt een deel van die visie naar een concreet economisch uitvoeringsprogramma. Samen laten deze documenten zien dat ruimte en economie elkaar niet hoeven te belemmeren, maar juist kunnen versterken: het landschap vormt het fundament, de economie de motor. De ruimtelijke basis De vijf gemeenten Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen hebben in de Strategische Agenda Ruimte gezamenlijk de koers uitgezet voor een toekomstgerichte leefomgeving. Centraal staan drie kernkwaliteiten: 1. Aantrekkelijke kustplaatsen en duinen 2. Duurzame Greenport, bollenteelt en toerisme 3. Goed wonen en werken

Belangrijkste opgaven zijn het behoud van het open landschap, de transitie naar een duurzame bollenteelt, de realisatie van de woningbouwopgave, de versterking van mobiliteits- en energieinfrastructuur en klimaatadaptatie. Deze Strategische Agenda Ruimte vormt het ruimtelijke kader, maar de EBDB richt zich nadrukkelijk op de economische uitvoeringsagenda met economische zwaartepunten als Greenport, ruimte- en sensortechnologie, Health, MKB en toerisme. Zo levert de EBDB vanuit haar rol als verbinder en aanjager een directe bijdrage aan de economische vernieuwing van de regio, in samenhang met de ruimtelijke en maatschappelijke kaders van de vijf gemeenten.

Jaarplan 2026

6

De vijf economische pijlers Het advies van Bureau BUITEN maakt de ruimtelijke visie concreet voor de economie. Daaruit volgen drie pijlers met twee crossovers pijlers waarop de EBDB haar uitvoeringsagenda bouwt. Voor de vereenvoudiging van dit model wordt hierna over vijf (in plaats van 3 + 2 crossovers) pijlers geschreven.

De bloembollensector vernieuwen en verduurzamen, met hoogwaardige verwerking, logistiek en kennisontwikkeling.

Duurzame Greenport

Space, drones, health & life sciences en (andere) technologische innovatie versterken, met sterke verbindingen tussen onderwijs en bedrijfsleven.

Kennisintensieve Maakindustrie

De streek positioneren als kuuroord en kwaliteitsbestemming, met Keukenhof, kust en erfgoed als iconen.

Gezond Toerisme

Een leidende rol spelen in de transitie naar een circulaire economie. Economische groei gaat hand in hand met respect voor milieu, bewoners en omgeving.

Duurzaamheid & Circulariteit

Een inclusieve arbeidsmarkt met voldoende en goed opgeleide mensen voor banen op alle niveaus, door nauwe samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven.

Human Capital

> Voor een uitgebreidere beschrijving van de vijf pijlers zie bijlage 1.

Van pijlers naar uitvoering De vijf pijlers vormen samen de basis van de economische agenda van de Duin- en Bollenstreek. Ze zijn geen losse bouwstenen, maar grijpen in elkaar en versterken elkaar. De kracht van de regio ligt juist in de verbinding, als voorbeeld: innovaties in de Greenport profiteren van kennis uit de maakindustrie, circulaire principes maken toerisme gezonder en via onderwijs en arbeidsmarkt worden alle sectoren voorzien van talent. Het is de taak van de EBDB om die samenhang te bewaken en te (laten) vertalen naar concrete projecten. Daarmee geeft de EBDB uitvoering aan de gezamenlijke koers en zorgt zij dat economische ontwikkeling hand in hand gaat met de bredere opgaven rond landschap, ruimte en brede welvaart. Jaarplan 2026

7

De rol en werkwijze van de EBDB De EBDB staat voor de economische uitvoeringsagenda van de regio. Waarbij de agenda de economische structuur versterkt en de vijf pijlers toekomstbestendig maakt. Daarbij houdt zij altijd rekening met de bredere context van ruimte, mobiliteit en duurzaamheid, zonder zelf het ruimtelijke beleid te bepalen. De EBDB vervult een aanjagende en verbindende rol door economische keuzes te verbinden met leefbaarheid, duurzaamheid en samenwerking. Zij stimuleert initiatieven, beoordeelt en versterkt projectvoorstellen, en mobiliseert middelen zodat deze maximaal renderen. Waar nodig draagt zij bij aan uitvoering, met als doel samenwerking te verdiepen en impact te vergroten. Om de voortgang en resultaten van het uitvoeringsprogramma objectief te volgen, wordt de EBDB gemonitord door onderzoeksbureau Ecorys. Zij vertalen de doelstellingen van de EBDB naar een helder monitoringsraamwerk op basis van de Theory of Change. Daarbij wordt gekeken naar zowel de inzet (inputs), zoals de rol en financiële bijdrage van de EBDB binnen projecten, als naar de concrete resultaten (outputs), waaronder de mate van samenwerking met onderwijs, bedrijfsleven en overheid, de cross-overs tussen pijlers en de kwaliteit van afgeronde projecten.

Ecorys beoordeelt de EBDB daarbij op vijf hoofdindicatoren: de projectrollen die zij vervult, de omvang van haar financiële bijdragen en cofinanciering, de samenwerkingsverbanden die zij tot stand brengt, de verbinding tussen verschillende pijlers van de economische agenda en de kwalitatieve toegevoegde waarde die de EBDB levert aan projecten. Deze onafhankelijke monitoring maakt inzichtelijk hoe de EBDB haar aanjagende en verbindende rol vervult en biedt bestuurders en partners vertrouwen dat de ingezette koers daadwerkelijk bijdraagt aan een vitale en toekomstbestendige economie in de Duin- en Bollenstreek.

> Zie bijlage 2 voor de eerste Ecorys rapportage. De tweede versie wordt in eerste kwartaal 2026 opgesteld.

De EBDB vervult een verbindende rol tussen beleidsontwikkeling en uitvoering. Zij maakt van de economische agenda een samenhangend geheel, ingebed in de ruimtelijke en maatschappelijke opgaven. Daarmee is zij het platform waar visie en daadkracht samenkomen, gericht op een duurzaam sterke Duin- en Bollenstreek.

Jaarplan 2026

8

Governance De governance van de EBDB bestaat uit een onafhankelijke Board van ondernemers en bestuurders uit de regio. De Board bepaalt de strategische koers van de EBDB en besluit over het al dan niet goedkeuren van projectaanvragen en -bijdragen. De uitvoeringsorganisatie bereidt deze besluiten voor en zorgt voor de coördinatie, uitvoering en voortgang van de activiteiten. Er vindt regelmatig overleg plaats tussen het dagelijks bestuur van de Board, de uitvoeringsorganisatie, ambtelijke vertegenwoordigers, het programmateam Duin- en Bollenstreek en BO ROod om koers, voortgang en samenhang te borgen. Deze afstemming vormt de basis voor een effectieve samenwerking binnen de triple helix van overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen.

Speelveld van de EBDB De EBDB beweegt zich in een dynamisch speelveld waarin bestuurlijke, economische en maatschappelijke lijnen samenkomen. Centraal staat de nauwe samenwerking met de vijf gemeenten in de streek, die gezamenlijk richting geven aan de economische agenda en zorgen voor verankering in lokale en regionale prioriteiten. Een belangrijk onderdeel van dit speelveld is de samenwerking met de Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek. De overlap tussen beide organisaties is groot, vooral op het gebied van duurzame ontwikkeling van de Greenport. Waar mogelijk wordt gezamenlijk opgetrokken in projecten gericht op innovatie, verduurzaming, toerisme en kennisontwikkeling, met oog voor ieders rol en positie. Daarnaast opereert de EBDB binnen een bredere regionale context. De Leidse regio heeft zich via Economie 071 ontwikkeld tot het samenwerkingsverband Key Region Leiden, waarbij Katwijk en Noordwijk met hun economische clusters zijn aangesloten. Hier bundelen gemeenten, kennisinstellingen en ondernemersverenigingen hun krachten om de regionale economie te versterken. Voor de EBDB betekent dit dat zij niet alleen lokaal en sectoraal actief is, maar ook een rol speelt in het bredere regionale ecosysteem waarin synergie en profilering van de Duin- en Bollenstreek centraal staan.

In dit speelveld fungeert de EBDB als schakel tussen gemeenten, ondernemers, kennispartners en bovenregionale samenwerkingen. Verbinding, coördinatie en strategische positionering staan daarbij centraal.

Jaarplan 2026

9

Stakeholdergroepen De EBDB richt zich in haar werk op verschillende stakeholdergroepen die samen het economische en maatschappelijke weefsel van de regio vormen. Bestuurders, zoals wethouders en raadsleden, spelen een cruciale rol door kaders te stellen en richting te geven. Hun steun en betrokkenheid bieden het bestuurlijke draagvlak dat nodig is om projecten te realiseren en geven de EBDB als organisatie de basis om haar verbindende en aanjagende rol effectief te vervullen. Het bedrijfsleven staat centraal als motor van innovatie, werkgelegenheid en economische groei. Via samenwerking met ondernemersverenigingen, sectororganisaties en individuele bedrijven zoekt de EBDB naar kansen om bestaande sectoren te verduurzamen en nieuwe bedrijvigheid aan te trekken die de economische kernsectoren versterkt. Tegelijkertijd zijn bewoners een onmisbare stakeholdergroep, omdat de EBDB uiteindelijk bijdraagt aan de brede welvaart en leefbaarheid in de streek. Het versterken van de lokale economie heeft immers direct invloed op de kwaliteit van wonen, werken en leven. Ook bezoekers behoren tot het speelveld: de Duin- en Bollenstreek is een toeristisch trekpleister. De EBDB kijkt nadrukkelijk naar hoe economische ontwikkeling en toerisme hand in hand kunnen gaan zonder de balans met natuur en leefomgeving te verstoren.

Een vijfde stakeholdergroep is het onderwijs, het talent (de “beloften”) van de regio, dat van groot belang is voor talentontwikkeling en aansluiting tussen opleiding en arbeidsmarkt. Studenten, leerlingen en kennisinstellingen zorgen voor vernieuwing en innovatie en vormen daarmee een sleutel voor de toekomstbestendigheid van de regio. Bestuurders, Bedrijfsleven, Bewoners, Bezoekers en Beloften (het talent) - samen de vijf stakeholdergroepen waarop de EBDB haar activiteiten op afstemt.

Jaarplan 2026

10

Uitdagingen van de regio De Duin- en Bollenstreek staat voor een aantal structurele uitdagingen die richtinggevend zijn voor de koers van de EBDB. Het jaarplan 2026 bouwt hierop voort en vertaalt deze opgaven naar het uitvoeringsprogramma.

• Verduurzaming van de Greenport: de sierteelt is internationaal een kracht, maar staat onder druk door milieu-impact en draagvlak. Innovatie, verduurzaming en communicatie zijn nodig.

• Energie en netcongestie: zonder structurele oplossingen loopt de economische ontwikkeling vast.

• Beperkte beschikbaarheid van bedrijfsruimte en onvoldoende focus en beleid op gerichte acquisitie: de regio moet bewuste keuzes maken op de voor haar belangrijke economische sectoren. Beleid moet worden aangepast zodat kostbare ruimte wordt ingevuld met bedrijven die bijdragen aan de groei van de voor de regio belangrijke sectoren.

• Arbeidsmarkt en talent: productiviteit en talentontwikkeling vragen daar waar mogelijk om robotisering, digitalisering en betere verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

• Safety & Security: de noodzaak om vitale infrastructuur en data te beschermen biedt de regio een kans haar bestaande sectoren te versterken.

• Forenzenregio: veel inwoners werken buiten de streek, omdat lokaal minder passende banen beschikbaar zijn.

> Door deze uitdagingen expliciet te verbinden met de koers en projecten ontstaat een helder en consistent beeld van hoe de EBDB in 2026 bijdraagt aan een duurzaam sterke regio.

Jaarplan 2026

11

2

Koers 2026 De EBDB richt haar koers voor 2026 op een aantal strategische thema’s die direct aansluiten bij de grote uitdagingen en kansen van de regio. De vijf pijlers vormen daarbij het fundament, de zes thema’s geven hieraan de concrete invulling voor 2026 en nakomende jaren. Daarmee zet de EBDB in op een combinatie van economische versterking, verduurzaming en brede welvaart, steeds vanuit de rol als verbinder tussen gemeenten, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke partners. Regiodeal

Met de toekenning van de regiodeal, waarin de EBDB een belangrijke rol heeft gespeeld, is er ruimte ontstaan om kennis, innovatie en uitdagingen rondom werkgelegenheid verder te ontwikkelen voor de Duin- en Bollenstreek in samenwerking met Boskoop en Aalsmeer. Dit biedt kansen voor ondernemers, onderzoekers en studenten om samen te werken en nieuwe bedrijvigheid te stimuleren. Samenwerking Greenport Na een voorzichtige start komt de samenwerking tussen de EBDB en Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek op gang en is een gezamenlijk programma voor 2026 opgesteld. Door projecten samen op te pakken en zoveel mogelijk de krachten te bundelen, ontstaat er meer slagkracht op thema’s als duurzame tuinbouw, circulaire economie en innovatie in de agrarische sector. Onderwijs en arbeidsmarkt De verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt vormt een doorlopend thema. De EBDB wil jongeren en talent blijvend interesseren en behouden voor de regio door de rol van verbinder te vervullen tussen onderwijs en bedrijfsleven. Concrete vragen en problemen die vanuit onderwijsinstellingen en ondernemers spelen, worden actief geagendeerd en aangepakt, waarbij de EBDB beschikt over de middelen om verbeteringen en initiatieven daadwerkelijk tot stand te brengen.

Innovatieclusters Daarnaast zet de EBDB nadrukkelijk in op de ontwikkeling van de Kennisintensieve Maakindustrie. De regio kent sterke troeven op het gebied van space en hightech. Door nauwer samen te werken met innovatieclusters als Unmanned Valley, European Space Agency en de Space Campus kan de Duin- en Bollenstreek zich sterker positioneren op het domein van safety & security. Dit biedt zowel economische kansen als maatschappelijke meerwaarde.

Jaarplan 2026

12

Energie Energie is een belangrijk thema. De aanpak van netcongestie staat hoog op de agenda, onder andere door te investeren in batterij-innovatie en de ontwikkeling van energy hubs op bedrijventerreinen. Ook wordt gewerkt aan de realisatie van laadpleinen, waarmee de regio inspeelt op de toenemende behoefte aan duurzame mobiliteit en slim energiegebruik. In dit kader ondersteunt de EBDB ook bedrijven bij hun eigen energietransitie, door hen te faciliteren met kennis, netwerk en middelen. Regiobranding Het toeristisch profiel van de Duin- en Bollenstreek krijgt in 2026 nadrukkelijk aandacht. Daarbij staat de regio als geheel centraal, met aandacht voor de ontwikkeling van de kuuroordstatus, de verdere uitwerking van gezond toerisme en de versterking van zakelijk toerisme. De EBDB wil hierin een rol spelen door het brede toeristische aanbod te faciliteren, te versterken en breder te promoten. Zo ervaren bezoekers de veelzijdige kwaliteiten van de streek op een manier die bijdraagt aan zowel economie als leefbaarheid. Zo werkt de EBDB in 2026 vanuit zes duidelijke thema’s aan een toekomstbestendige Duin- en Bollenstreek waarin economische groei en brede welvaart hand in hand gaan. Dit vormt de koers voor de komende jaren, waarbij de EBDB tegelijkertijd alert blijft op nieuwe kansen en openstaat voor nieuwe plannen en aanvragen die aansluiten bij de doelstellingen van de regio.

Jaarplan 2026

13

3

Uitvoering De onderstaande projecten vormen het meerjarige uitvoeringsprogramma van de EBDB. Ze zijn gegroepeerd rond de zes thema’s. De projecten verschillen in complexiteit, doorlooptijd en afhankelijkheden en worden daarom gefaseerd opgepakt. Niet alle resultaten worden in 2026 gerealiseerd: veel trajecten kennen een meerjarenpad met voorbereiding, pilots en opschaling in de jaren daarna. Per project werken we samen met gemeenten, bedrijfsleven en kennispartners. We borgen cofinanciering waar nodig en sturen aan op duidelijke mijlpalen en tussentijdse resultaten. Zo ontstaat een realistische planning die ruimte laat voor leren en bijsturen en zo bijdraagt aan een toekomstbestendige economie van de Duin- en Bollenstreek.

Regiodeal

In 2025 is aan de Duin- en Bollenstreek, als onderdeel van de Sierteeltregio, een Regiodeal toegekend. Deze deal is het resultaat van een breed partnerschap van veertien gemeenten, het Hoogheemraadschap van Rijnland, Regio Holland Rijnland, de provincies Zuid-Holland en Noord-Holland, de Greenports Aalsmeer, Boskoop en Duin- en Bollenstreek en diverse onderwijs- en kennisinstellingen zoals Yuverta, mboRijnland, InHolland, WUR, Keukenhof, NL Space Campus en Unmanned Valley.

De Regiodeal maakt het mogelijk om samen met overheid, bedrijfsleven en kennispartners te investeren in brede welvaart, duurzaamheid, circulariteit en innovatie. Dankzij deze samenwerking kan de regio versneld stappen zetten om haar economie toekomstbestendig te maken en de unieke kwaliteiten van de streek te behouden. Voor de Regiodeal Sierteeltregio, waar de Duin- en Bollenstreek onderdeel van uitmaakt, heeft het Rijk €10 miljoen beschikbaar gesteld. Zoals gebruikelijk bij Regio Deals, moet de regio bijdragen met minimaal 50% cofinanciering. Dit budget kan in de komende vier jaar worden ingezet voor projecten die bijdragen aan brede welvaart, duurzaamheid, circulariteit en innovatie in de regio. In het najaar 2025 wordt het plan op hoofdlijnen gepresenteerd aan het Rijk, met het verzoek om definitieve goedkeuring. Daarna volgt de uitwerking per programmalijn, waarbij concrete projectaanvragen kunnen worden ingediend en beoordeeld. Op deze manier wordt het budget stap voor stap gekoppeld aan initiatieven die de regio toekomstbestendig maken.

Jaarplan 2026

14

Het plan kent de volgende programmalijnen: 1. Gezond en Vitale leefomgeving 2. Duurzame en veerkrachtige regionale arbeidsmarkt 3. Verbetering positie arbeidsmigranten De EBDB is betrokken bij programmalijn 1 en 2. Gezond en Vitale leefomgeving: het doel van deze programmalijn is het creëren van een gezonde en vitale leefomgeving door water, bodem en natuur te verbeteren, de beschikbaarheid van water te waarborgen, kennis en innovatie te stimuleren en het ruimtegebruik in de Greenportregio’s te optimaliseren. Duurzame en veerkrachtige regionale arbeidsmarkt: het doel van deze programmalijn is het versterken van een duurzame en veerkrachtige arbeidsmarkt door het menselijk potentieel beter te benutten, ondernemers te ondersteunen in de verduurzaming, de arbeidsproductiviteit te vergroten en de afhankelijkheid van arbeidsmigranten te verkleinen..

De EBDB reserveert de komende jaren een substantieel deel van haar projectbudget om aan de vereiste 50% cofinanciering te kunnen voldoen. Gezien de regiodeal alleen investeringen vanaf 2026 ziet als cofinanciering is ervoor gekozen om ook een deel van het projectbudget in 2025 te reserveren. Zo levert elke geïnvesteerde euro in de projecten maximaal rendement. Vanaf 2026 en de jaren daarna zal EBDB en haar projectpartners actief bijdragen aan de Regiodeal Sierteeltregio. Drie projecten krijgen daarbij prioriteit: Remote Sensing, Campusvorming en Energietransitie sierteelt sector.

Remote Sensing Remote Sensing richt zich op de toepassing van drones en kunstmatige intelligentie om ziektebeelden in planten vroegtijdig te herkennen. Daarmee kunnen gewasbeschermingsmiddelen veel gerichter worden ingezet, wat leidt tot minder emissies, lagere kosten en een hogere kwaliteit van teelt. Dit project sluit direct aan bij de ambities van de Greenport om te verduurzamen en internationaal koploper te blijven in innovatieve bollenteelt. Focus voor 2026 is het verbeteren van het model en te starten met de uitrol naar een eerste praktijkbedrijf.

Jaarplan 2026

15

Campusvorming Campusvorming draait om de ontwikkeling van een kennisen leeromgeving waar onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven samenkomen op een fysieke locatie. Het doel is om talent te behouden voor de regio, jongeren te interesseren voor de sierteelt- en maakindustrie en ondernemers te ondersteunen bij hun transitie naar duurzaamheid en en toepassing van technologie. De campus versterkt de Human Capital Agenda en biedt een structurele basis voor innovatie. Focus voor 2026 is selectie en gereedmaking van de campuslocatie, ontwerp van de ruimtelijke inrichting (labs, leer- en ontmoetingsruimtes) en ontwikkeling van eerste onderwijsprogramma’s en praktijkonderwijs. Energietransitie Sierteeltsector Energietransitie Sierteeltsector richt zich op toepassingen die de sierteeltsector helpen om het sierteeltproces te verduurzamen op het gebied van energie en warmte. In eerste instantie zal er een pilot worden opgezet met een ijzerpoederverbrandingscentrale. Deze innovatie moet de sector helpen om van het gas af te kunnen. Door toevoeging van een turbine aan de verbrandingscentrale zou in een later stadium deze innovatie ook het netcongestieprobleem kunnen oplossen. Focus voor 2026 is een pilot met ijzerpoeder verbrandingscentrale om sector van het gas af te helpen.

De cofinanciering van de EBDB is onmisbaar: zonder deze bijdrage kan de regio geen beroep doen op het rijksbudget binnen de Regiodeal. Elke euro die de EBDB investeert, wordt verdubbeld tot minimaal twee euro voor de regio. Zo krijgen projecten niet alleen financiële slagkracht, maar ook de kans om daadwerkelijk gerealiseerd te worden en impact te maken.

Jaarplan 2026

16

Samenwerking Greenport In 2025 heeft de samenwerking tussen de EBDB en Greenport Duin- en Bollenstreek (GPDB) concretere vorm gekregen en zijn de eerste gezamenlijke stappen gezet richting een structureel programma. In 2026 wordt deze samenwerking verder geïntensiveerd door middel van een gezamenlijk jaarprogramma, naast de afzonderlijke jaarplannen van beide organisaties. Kern van dit programma is dat de organisaties nauwer optrekken en projecten gezamenlijk uitvoeren, naast de eigen activiteiten die ieder afzonderlijk blijft realiseren. De strategische doelen van EBDB en GPDB sluiten sterk op elkaar aan, met nadruk op duurzaamheid, innovatie en arbeid. Het gezamenlijke programma richt zich op projecten waarin synergie wordt bereikt, bijvoorbeeld rond verduurzaming van de bollenteelt, remote sensing voor ziekteherkenning, HCA-campusvorming en onderwijs- en arbeidsmarktinitiatieven. Financieel wordt uitgegaan van een combinatie van bijdragen uit het EBDB projectbudget, cofinanciering en middelen vanuit onder andere provincie en Regiodeal. Daarmee kan een totaalprojectbudget van ruim €2 mln. worden gerealiseerd. Vrijwel alle projecten hebben een meerjarig karakter en vragen om structurele financieringszekerheid vanuit gemeenten en partners.

Het gezamenlijke programma vormt een eerste opzet en zal in de loop van de samenwerking verder worden uitgewerkt en uitgebreid. EBDB en GPDB blijven daarbij alert op nieuwe kansen, plannen en aanvragen die aansluiten bij de gezamenlijke doelstellingen en kunnen het programma op basis daarvan verder verrijken. > Zie bijlage 3 voor het gezamenlijke jaarprogramma voor 2026.

Jaarplan 2026

17

Onderwijs en Arbeidsmarkt Onderwijs en Arbeidsmarkt 2026 De Duin- en Bollenstreek staat voor grote kansen. Onze regio groeit en vernieuwt, maar vraagt tegelijkertijd om goed geschoold talent dat de toekomst mee vorm kan geven. Of het nu gaat om techniek, zorg, duurzaamheid of ondernemerschap: de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt is dé sleutel om onze regio sterk en aantrekkelijk te houden. Nu de OADB haar activiteiten heeft afgerond, ligt er ruimte om samen met onderwijs, ondernemers, overheden en maatschappelijke partners een frisse structuur neer te zetten. Een structuur die projecten niet alleen draagt, maar ook inspireert en uitdaagt om verder te kijken. In 2026 willen wij met alle betrokkenen de behoeften ophalen en vertalen naar acties die het verschil maken voor leerlingen, studenten, werkenden en werkgevers. We zetten daarbij in op enkele duidelijke focuslijnen in 2026:

• Leven lang ontwikkelen Stimuleren dat iedereen in de regio zich kan blijven bijscholen en omscholen.

• Doorlopende leerlijnen en stages Betere verbindingen tussen scholen en bedrijven, waarin ook ruimte is voor maatschappelijke diensttijd (MDT) en andere trajecten die jongeren helpen hun talenten te ontdekken en zich te verbinden aan de regio.

• Techniek en innovatie Jongeren enthousiasmeren voor technische beroepen en ondernemerschap, met aandacht voor duurzame toepassingen.

• Arbeidsmarktkansen voor zij-instromers Ruimte bieden aan mensen die zich willen heroriënteren en bijdragen aan sectoren met personeelstekort.

Samen maken we van de Duin- en Bollenstreek een plek waar onderwijs en arbeidsmarkt elkaar vinden. Niet als losstaande werelden, maar als partners in de toekomst.

Jaarplan 2026

18

Stichting Vier de Lente De EBDB nam het initiatief om te onderzoeken hoe het concept Vier de Lente kon worden doorontwikkeld tot een duurzaam platform voor jongeren in de regio. Op basis van dit onderzoek begeleidde en financierde de EBDB de oprichting van Stichting Vier de Lente. Daarnaast blijft de EBDB zijdelings betrokken en heeft zij budget gereserveerd om specifieke activiteiten van de stichting te ondersteunen.

Stichting Vier de Lente fungeert als overkoepelende kapstok voor programma’s en initiatieven die jongeren verbinden met de Duin- en Bollenstreek. De stichting biedt een toekomstgericht platform waar educatie, cultuur, ondernemerschap en regiobranding samenkomen. Zo worden jongeren actief betrokken bij de ontwikkeling van de regio en ontstaat een duurzame verbinding tussen onderwijs, arbeidsmarkt en samenleving. Vanuit de stichting wordt jaarlijks het Vier de Lente Festival georganiseerd, dat fungeert als ontmoetingsplek en inspiratiebron voor jongeren. Ook de activiteiten van Future Bollenstreek vallen onder de stichting, die daarnaast nieuwe initiatieven ontwikkelt die inspelen op actuele behoeften van jongeren in de regio. Daarmee vormt de stichting een blijvende basis voor samenwerking, verjonging en vernieuwing in de Duin- en Bollenstreek.

Jaarplan 2026

19

Innovatiecluster Safety & Security Safety & Security is mondiaal een belangrijk thema. Digitale dreigingen, geopolitieke spanningen en de bescherming van vitale infrastructuur vragen om slimme en innovatieve oplossingen. De Duin- en Bollenstreek heeft met de NL Space Campus en Unmanned Valley de troeven in handen om hier een sterk cluster voor te ontwikkelen. Door ruimtevaart, drones en data-analyse te verbinden met veiligheids- en defensievraagstukken kan de regio bijdragen aan oplossingen die wereldwijd van waarde zijn. In dit kader start de EBDB in 2026 met de eerste stappen van de realisatie van de Space for Security & Defence Hub. Deze hub wordt een fysieke plek en netwerk waar overheid, onderwijs en bedrijfsleven samenwerken en waar vraag en aanbod samenkomen. Hier worden innovaties versneld ontwikkeld, kennis gedeeld en nieuwe bedrijvigheid en banen gecreëerd. Zo ontwikkelt de Duin- en Bollenstreek zich tot een toonaangevende regio op het gebied van safety & security. De focus voor 2026 ligt op: • Onderzoek naar realisatie van de fysieke Space for Security & Defence Hub. • Opzetten van een krachtig netwerk tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven. • Start innovatieprogramma’s rond ruimtevaart, drones en data-analyse.

Geo-data ondersteunde bollenteelt De EBDB onderzoekt de mogelijkheid om een project te starten rond geo-data ondersteunde bollenteelt. Satellietdata, weersvoorspellingen en achtergrondinformatie kunnen hierbij gecombineerd worden tot bruikbare inzichten voor telers. Samen met experts uit data, AI en landbouw wordt bekeken hoe deze datastromen kunnen worden vertaald naar bouwstenen, zoals bodemvocht, temperatuur, biodiversiteitsindicatoren en gewasvoorspellingen. Deze inzichten kunnen telers helpen om beter onderbouwde keuzes te maken, efficiënter om te gaan met water en middelen en de teelt verder te verduurzamen. Het project kan bijdragen aan een slimmere en duurzamere bollenteelt en de internationale positie van de Duin- en Bollenstreek als innovatieve landbouwregio verder versterken. In 2026 vindt de verkenning plaats naar de opstart van dit project en worden de eerste stappen gezet.

Jaarplan 2026

20

Energie Oplossing netcongestie & duurzame energie Met ijzerpoeder kan duurzame energie worden opgeslagen om later te gebruiken. Bij verbranding levert het warmte en stroom, waarna roestpoeder overblijft. Als er veel zon of wind is, kan de overcapaciteit worden ingezet om het roestpoeder weer om te zetten in ijzerpoeder. Dit project is belangrijk voor de regio omdat het een innovatieve oplossing biedt voor netcongestie en bijdraagt aan een stabiel, duurzaam en toekomstbestendig energiesysteem. Zo ontstaat een veilig en circulair systeem dat altijd betrouwbare energie kan leveren, onafhankelijk van het drukke stroomnet en beschikbaarheid van andere vormen van duurzame energie (zon en wind). Dit maakt het stroomnet beheersbaar en kan er ten tijde van over- en ondercapaciteit eenvoudiger aan de knoppen gedraaid worden om het net in balans te houden. Ook draagt deze innovatie bij aan het reduceren van het gasverbruik. Deze innovatie bestaat uit een keten van verbrandingcentrales die op strategische plekken in de regio kunnen worden geplaatst om warmte en stroom te leveren. Daarnaast moet er op een strategische locatie waar veel groene stroom wordt opgewekt een regeneratie- centrale komen waar de roest weer in ijzerpoeder kan worden omgezet. Het project is een samenwerking tussen:

• Gemeenten: Hillegom, Lisse, Teylingen, Katwijk en Noordwijk • Netbeheerders: Liander, TenneT • Onderwijs en kennispartners: NL Space Campus, Unmanned Valley, Hogeschool Inholland, Universiteit Leiden, ESA

• Bedrijfsleven: Rabobank, Greenport Duin- en Bollenstreek, ondernemersverenigingen, lokale bedrijven

• Overheden en regio: Provincie Zuid-Holland, Regio Holland Rijnland, EBDB Het project start met een haalbaarheidsstudie en zal daarna in verschillende stappen worden uitgevoerd:

• Ontwerp en voorbereiding (2025–2026): Technisch ontwerp, locatiekeuze, businessmodel en governance-structuur.

• Bidboek Om benodigde financiering te realiseren.

• Realisatie (2026–2027): Start eerste pilotprojecten met verbrandingscentrale en onderzoek naar mogelijkheden voor een regeneratiecentrale in de regio. Mogelijk kunnen onderdelen worden ondergebracht in de Regiodeal.

• Opschaling en integratie (2027 en verder): Opschalen van het project en aanpakken van juridische uitdagingen die verdere implementatie in de weg staan.

• Greenport pilot (een paralleltraject): De realisatie van een ijzerpoederverbrandingsinstallatie als pilot om de agrarische sector te ondersteunen in de energietransitie mogelijk onder te brengen in de Regiodeal. Jaarplan 2026

21

Smart Energy Hub Uitgaande van een positief resultaat op het haalbaarheidsonderzoek dat eind 2025 op de planning staat, start in 2026 de uitvoering van twee Smart Energy Hubs (SEH’s) in de Duin- en Bollenstreek: één in het noordoosten (Hillegom/Lisse/Teylingen) en één in het zuidwesten (Katwijk/Noordwijk). Een SEH combineert duurzame opwek (zon, wind, aardwarmte, waterstof) met opslag, conversie en collectieve laadinfrastructuur voor zwaar materieel, vrachtwagens en bussen. Door buffering en slimme sturing kan energie flexibel worden ingezet, waardoor netcongestie wordt verminderd en bedrijven zekerheid krijgen over hun energievoorziening. Het project start met een haalbaarheidsstudie en zal daarna in verschillende stappen worden uitgevoerd:

• De bouw van de fysieke infrastructuur voor opwek, opslag en distributie, • Inrichting van collectieve laadpleinen en koppeling met bestaande en nieuwe duurzame bronnen,

• Opzet van een coöperatief organisatiemodel waarin bedrijven mede-eigenaar zijn en afspraken maken over tarieven en gebruik,

• Integratie met regionale klimaat- en mobiliteitsdoelen. • Aanpakken van juridische obstakels die innovatieve energieoplossingen in de weg staan. Met deze SEH’s krijgt de regio een toekomstbestendige energievoorziening die bedrijfscontinuïteit waarborgt, de energietransitie versnelt en het vestigingsklimaat versterkt.

Jaarplan 2026

22

Circulair Versnellingsprogramma 2026 In 2025 hebben we samen met Circulair West een succesvol Circulair Versnellingsprogramma uitgevoerd. In 2026 komt er een vervolg, over de vorm wordt nog nagedacht. Het plan is om het versnellingsprogramma verder de keten in te brengen, door leveranciers of afnemers van bedrijven die reeds deelgenomen hebben uit te nodigen voor deelname. Duurzame verpakkingen In 2026 richt de EBDB zich op een brede verkenning van duurzame verpakkingsmogelijkheden binnen de bollensector. De overstap naar andere soorten verpakkingen raakt niet alleen de producten zelf, maar ook machines, logistieke processen en de samenwerking met grote spelers in de keten. Het vraagt dus om een zorgvuldige analyse van kansen, knelpunten en randvoorwaarden. Het doel voor 2026 is om inzicht te krijgen in de haalbaarheid van verschillende oplossingen, partijen met elkaar te verbinden en vernieuwende ideeën verder uit te werken. Hoewel veel concepten nog in de ontwikkelfase zitten, ligt de kracht juist in het gezamenlijk optrekken met bedrijven, kennisinstellingen en onderwijs. Op die manier kan bepaald worden welke richtingen kansrijk zijn en welke vervolgstappen nodig zijn om te komen tot schaalbare, circulaire toepassingen. Deze verkenning sluit goed aan bij de ambitie van de regio en biedt een duidelijke kans om samen met o.a.

Stichting Greenport Duin en Bollenstreek dit traject verder vorm te geven.

Energie Congres In 2026 organiseert de EBDB samen met de partners Circulair West, Rabobank en de ondernemersverenigingen, een energiecongres. Doel van dit congres is om bedrijfsleven, onderwijs en overheid in de regio te inspireren en met elkaar in gesprek te brengen over de energietransitie. Tijdens het congres worden concrete oplossingen en lopende projecten gepresenteerd en verkend. Daarnaast is er ruimte voor brainstorming en samenwerkingen om nieuwe initiatieven te ontwikkelen die bijdragen aan een toekomstbestendige energievoorziening in de Duin- en Bollenstreek.

Jaarplan 2026

23

Regiobranding Regiobranding 2026 De regiobranding van de Duin- en Bollenstreek verloopt in drie fasen. Fase 1 is in de zomer van 2025 afgerond en resulteerde in de keuze om geen nieuw merk te ontwikkelen, maar de streek als geografisch gebied te positioneren. Gezond, Vitaal en Energiek vormen daarbij de kernwaarden. De branding richt zich nadrukkelijk breder dan toerisme alleen: economische en sociaal-maatschappelijke doelen staan centraal, met speciale aandacht voor de pijlers Kennisintensieve Maakindustrie, Duurzame Greenport en Gezond Toerisme. Fase 2 In deze fase, die van start gaat in laatste kwartaal van 2025, verschuift de nadruk van strategie naar uitvoering. De belangrijkste acties zijn:

• Verzamelen van aansprekende verhalen en beelden die de kernwaarden onderbouwen • Ontwikkelen van een handleiding en online toolkit voor regiopartners • Ontwerpen van kaartbeelden en een visuele identiteit • Opzetten van een ambassadeursnetwerk en een jaarlijkse bijeenkomst • Voorbereiden van congresacquisitie, storytelling en gezamenlijke lobbyactiviteiten Aan het eind van fase 2 liggen er tastbare producten plus een advies voor fase 3. Deze producten zijn bedoeld voor regiopartners (gemeenten, ondernemers, onderwijsinstellingen en organisaties in toerisme en cultuur) om de gezamenlijke positionering van de Duin- en Bollenstreek verder te versterken. In voorjaar 2026 volgt een officiële kick-off, waarbij de toolkit en het ambassadeursnetwerk worden gelanceerd.

Focus 2026 In 2026 pakt de EBDB de verdere uitwerking van de regiobranding op en zet daarbij de thema’s – energie, campusvorming, samenwerking met de Greenport, kennisintensieve maakindustrie, gezond toerisme en onderwijs & arbeidsmarkt – nadrukkelijk in de schijnwerpers. Zo wordt de regio actief gepromoot, met de nadruk op het economisch belang en de kracht van de clusters.

Jaarplan 2026

24

Kuuroordstatus De EBDB wil zich in 2026 inzetten voor de ontwikkeling van de kuuroordstatus van Noordwijk en de borging hiervan binnen de regio. Het doel is de regio te positioneren als een plek waar toerisme gezondheid en natuur elkaar versterken. De focus ligt op het ontwikkelen van gezonde en groene recreatieve voorzieningen, het benutten van streekproducten en gastronomie en het koppelen van sport, wellness en zorgtoerisme. De samenwerking met ondernemers, onderwijs en gemeenten is daarbij essentieel. De EBDB vervult hierbij een stimulerende en coördinerende rol. Zij zorgt voor samenhang tussen initiatieven op het gebied van gezond toerisme en ondersteunt partners bij de verdere uitwerking en afstemming van projecten binnen dit thema. Met de kuuroordstatus krijgt de Duin- en Bollenstreek een duidelijk profiel als gezonde en vitale bestemming wat bijdraagt aan aantrekkelijk toerisme én een gezonde leefomgeving voor bewoners. De focus voor het 2026 ligt op de volgende potentiële projecten:

• Duin en Bollen Vierdaagse Reeds bewezen wandelevenement waarbij deelnemers al wandelend kennis kunnen maken met alles wat de Duin- en Bollenstreek te bieden heeft.

• Gezonde Week Noordwijk Hotels en zorgaanbieders bieden samen 5-daagse arrangementen met de focus op beweging, voeding, ontspanning en medische ondersteuning.

• Tuin van Holland & Baskenland Een intensieve samenwerking tussen chefs, telers en horeca geïnspireerd op Baskenland waarbij het gebruik van streek- en seizoen producten wordt gepromoot.

• Obesitas & Sport Project waarbij overgewicht bij jongeren wordt aangepakt via scholen en sportverenigingen en gebaseerd is op een reeds succesvolle pilot uit de gemeente Kaag en Braassem.

• Ouderenzorg & Technologie Een pilotproject dat in samenwerking met SmartQare 24/7 digital monitoring zal worden uitgevoerd waarbij ouderen digitaal worden ondersteund en alleen waar nodig fysieke ondersteuning krijgen.

• Symposium Gezondheid & Kuuroordstatus Breed publieksevenement om de projecten te presenteren en draagvlak te creëren. Met aansprekende sprekers, workshops en persaandacht.

Jaarplan 2026

25

4

Budget per thema In overeenstemming met de op 22 juni 2023 getekende opdracht vraagt de EBDB voor 2026 en toekomstige jaren (2027 e.v.) een bijdrage, t.b.v. het projectbudget, aan van €1.000.000 per jaar. Dit betreft uitsluitend het projectbudget; het uitvoeringsbudget van de EBDB staat hier los van en wordt separaat gefinancierd. Om de uitvoering van de koers in 2026 te borgen, heeft de EBDB het projectbudget verdeeld over de zes thema’s. Deze thematische budgettering zorgt ervoor dat projecten niet alleen inhoudelijk maar ook financieel zijn verankerd en dat er helderheid is richting partners en gemeenten over de inzet van middelen. Voor 2026 is €525.000 aan projectgelden uit 2025 reeds verplicht. Deze middelen dienen als waarborg voor de Regiodeal (waar Energie ook voor een groot deel onder valt), waarin substantiële cofinanciering vereist is om aanspraak te kunnen maken op rijksmiddelen. Hiermee kan de EBDB de vereiste cofinanciering garanderen en de impact van de Regiodeal voor de regio maximaliseren. Voor 2026 geldt de volgende verdeling: Thema

Budget (€)

Regiodeal

330.000

EBDB – Greenport samenwerking

250.000

Onderwijs & Arbeidsmarkt

180.000

Energie (deels ondergebracht in Regiodeal)

330.000

Innovatieclusters

310.000

Toerisme/Regiobranding

125.000

Totaal

1.525.000

Met deze verdeling wordt verzekerd dat alle zes thema’s over de benodigde slagkracht beschikken. Door cofinanciering te organiseren wordt de inzet van de EBDB bovendien vermenigvuldigd: elke euro die de EBDB investeert trekt extra bijdragen aan van Rijk, provincie en partners, waardoor de totale impact voor de regio aanzienlijk groter wordt.

Jaarplan 2026

26

5

Conclusie Met dit jaarplan kiest de EBDB voor een duidelijke koers waarin projecten over meerdere jaren worden voorbereid en uitgevoerd. Dat betekent dat de regio niet alleen vandaag, maar ook in de komende jaren kan rekenen op een consistent programma en een stevig fundament voor samenwerking. Veel projecten bevinden zich nog in wording en vragen om verdere concretisering, maar juist daarin ligt de kracht van de EBDB: als verbinder, aanjager en coördinator creëert zij de condities waaronder ideeën kunnen uitgroeien tot impactvolle initiatieven voor de regionale economie. De voortgang van deze koers wordt onafhankelijk gemonitord door Ecorys. Door middel van een raamwerk met meetbare indicatoren maken zij inzichtelijk hoe de EBDB haar verbindende en aanjagende rol vervult en in hoeverre de projecten bijdragen aan een vitale en toekomstbestendige economie.

Randvoorwaarden en afhankelijkheden Het Jaarplan 2026 is ambitieus en schetst een duidelijke koers voor de Duin- en Bollenstreek. Tegelijkertijd bevinden veel projecten zich nog in een beginfase, waardoor er onzekerheden zijn over tempo, haalbaarheid en uitwerking. De realisatie van dit plan valt of staat daarom bij een aantal belangrijke randvoorwaarden en afhankelijkheden: Gezamenlijke verantwoordelijkheid en regionale inzet De EBDB kan het niet alleen. Als kleine, verbindende organisatie doet zij er alles aan om initiatieven te stimuleren, partners te betrekken en projecten te versnellen. Maar het succes van het jaarplan staat of valt met de kracht van de regio zelf. Alleen als gemeenten, ondernemers, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties zich actief mobiliseren en met kwalitatief sterke, goed onderbouwde voorstellen komen, kunnen de ambities voor de komende jaren werkelijkheid worden. Tot nu toe blijft zowel het aantal als de kwaliteit van projectaanvragen nog achter bij het gewenste niveau. Dat onderstreept het belang van verdere mobilisatie en ondersteuning binnen de regio, zodat ideeën sneller kunnen uitgroeien tot concrete, uitvoerbare projecten met aantoonbare impact. De EBDB biedt richting en samenhang, maar de realisatie vraagt om brede inzet, eigenaarschap en concrete bijdragen vanuit de regio.

Structurele bijdrage en bestuurlijk draagvlak De continuïteit van de EBDB hangt af van de structurele financiële bijdrage en het bestuurlijk en politiek draagvlak van de vijf deelnemende gemeenten (Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen).

Jaarplan 2026

27

Cofinanciering door externe partijen Veel projecten, in het bijzonder de Regiodeal, zijn afhankelijk van substantiële cofinanciering door externe partijen zoals Rijk, EU, provincie, kennisinstellingen en bedrijfsleven. Onvoldoende of vertraagde cofinanciering kan ertoe leiden dat kansen voor de regio onbenut blijven. Rol en afhankelijkheid van partners De EBDB is een verbinder en aanjager: zij initieert, coördineert en brengt middelen en capaciteiten bijeen. Voor veel projecten betekent dit dat partners – gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen – extra inzet moeten leveren naast hun reguliere werkzaamheden. Innovatie en verandering vragen bovendien om bereidheid te investeren, zowel in tijd als middelen. Ondanks deze afhankelijkheden zet de EBDB zich met volle overtuiging en 100% inzet in om de uitvoering van dit jaarplan te laten slagen. Samen met gemeenten, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke partners bouwt de EBDB aan een duurzaam sterke Duin- en Bollenstreek – voor nu én voor toekomstige generaties.

Jaarplan 2026

28

Bijlagen Bijlage 1 – uitgebreide beschrijving vijf pijlers Vijf pijlers Het hoofddoel van de EBDB is om te werken aan een vitale en toekomstbestendige economie voor de Duin- en Bollenstreek. In 2030 wil de regio bekendstaan om haar Duurzame Greenport, Kennisintensieve Maakindustrie en Gezond Toerisme. Deze clusters floreren niet alleen afzonderlijk, maar vooral ook door de kansen die ontstaan in de cross-overs: hightech innovaties versterken de bollenteelt, circulaire principes maken toerisme gezonder en het thema Duurzaamheid & Circulariteit en een sterk Human Capital verbindt al deze sectoren. Zo ontwikkelt de streek zich tot een veerkrachtige, duurzame en internationaal erkende topregio. Duurzame Greenport De Greenport van de Duin- en Bollenstreek een internationaal kenniscentrum en koploper in duurzame productie van bollen en bloemen. De ambitie is helder: economische groei en duurzaamheid gaan hand in hand.

Dat betekent: maximale reductie van milieu-impact, vrijwel geen emissies naar oppervlaktewater, herstel en behoud van gezonde, weerbare bodems en het vergroten van biodiversiteit. Daarnaast worden CO2-uitstoot en energiegebruik geminimaliseerd via duurzame energiebronnen, circulaire bedrijfsmodellen en innovatieve arbeidsprocessen. De sector onderscheidt zich wereldwijd door certificering, digitalisering en cross-overs met technologie (remote sensing, kennisintensieve teelten). Zo groeit de Greenport uit tot een duurzaam icoon van vakmanschap én innovatie, dat trots en toekomstvisie uitstraalt.

Jaarplan 2026

29

Kennisintensieve Maakindustrie De Duin- en Bollenstreek staat in de voorhoede van technologische vooruitgang. Met Unmanned Valley, de NL Space Campus en de European Space Agency ontwikkelt de regio zich tot een broedplaats van hightech innovatie. Hier ontstaan drones, sensortechnologie, kunstmatige intelligentie en ruimtevaarttoepassingen met wereldwijde impact. Cross-overs met de Greenport laten zien hoe sterk deze maakindustrie geworteld is in de regio: toepassingen als Remote Sensing for Floriculture maken het mogelijk plantenziekten vroegtijdig en met millimeternauwkeurigheid te detecteren. Dit verlaagt het gewasbeschermingsmiddelen en verhoogt de efficiëntie. De maakindustrie van de Duin- en Bollenstreek is dus niet massaal, maar kennisintensief, slim en duurzaam. Met hyperlokale oplossingen die wereldwijd schaalbaar zijn.

Gezond Toerisme De Duin- en Bollenstreek ontwikkelt zich tot dé regio voor gezond én zakelijk toerisme in Nederland, waar gezond leven, gezond recreëren en kennisuitwisseling centraal staan.

De streek biedt een unieke combinatie van kust, kleurrijke bollenvelden, historische dorpen, musea en natuurgebieden. Daarnaast wordt ingezet op zakelijk toerisme, met de positioning van de streek als aantrekkelijke congres- en ontmoetingslocatie in verbinding met de campusontwikkeling en kennisintensieve sectoren. De ambitie is dat toerisme bijdraagt aan de welvaart én de leefbaarheid van de regio. Dat betekent: kwalitatief hoogwaardig toerisme, benutting van de kuuroordstatus als onderscheidend profiel, een sterkere positionering in het zakelijke segment en een betere spreiding van bezoekers over het jaar en de hele streek (dus niet alleen aan de kust, maar ook in het binnenland).

Jaarplan 2026

30

Duurzaamheid & Circulariteit De Duin- en Bollenstreek wil een leidende rol spelen in de transitie naar een circulaire economie. Economische groei wordt hier gekoppeld aan respect voor milieu, bewoners en omgeving. Dat betekent: hergebruik van grondstoffen, reductie van reststromen, groene logistiek en energiebesparing. Bedrijven en instellingen werken samen aan nieuwe businessmodellen die bijdragen aan herstel in plaats van uitputting. De regio positioneert zich hiermee als duurzaam koploper, waar circulariteit geen bijzaak is, maar een fundamenteel principe voor ondernemen, in alle sectoren, van bollenteelt tot toerisme en maakindustrie.

Human Capital De kracht van de Duin- en Bollenstreek ligt in haar mensen. Een sterke economie vraagt om een inclusieve arbeidsmarkt en goed opgeleide mensen op alle niveaus.

Daarom investeert de regio in talentontwikkeling en levenslang leren, met een inspirerend opleidingsaanbod dat aansluit op de regionale speerpunten: Greenport, technologie, ondernemerschap, zorg en hospitality. Door intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven ontstaan doorlopende leerlijnen en een arbeidsmarkt waar iedereen een plek heeft. Zo blijft de streek aantrekkelijk voor jong talent, benut ze de kennis en ervaring van oudere werknemers, en kan iedereen bijdragen aan de toekomst van de regio.

Jaarplan 2026

31

Bijlage 2 – Ecorys rapportage

Jaarplan 2026

32

Jaarplan 2026

33

Jaarplan 2026

34

Jaarplan 2026

35

Jaarplan 2026

36

Bijlage 3 – Gezamenlijk programma 2026 van EBDB en GPDB 1. Aanleiding In het jaar 2025 is de samenwerking tussen EBDB en GPDB opgezet. Nagegaan is waar de raakvlakken liggen wat betreft visie, strategie en concrete projecten. Geconcludeerd is dat de samenwerking kansen biedt om samen meer positieve impact te maken dan de som der delen. Dit zal in 2026 verder vormkrijgen in concrete projecten. De besturen van de Economic Board Duin- en Bollenstreek en Greenport Duin- en Bollenstreek hebben besloten tot het opstellen van een gezamenlijk programma voor 2026. Ook zullen praktische werkafspraken gemaakt worden over de initiatie, uitvoering en rapportage van de projecten. Door deze intensivering van de samenwerking worden meer synergievoordelen gerealiseerd en wordt meer impact gemaakt. In dit Programma 2026 worden gemeenschappelijke projecten opgenomen. Beide organisaties voeren daarnaast projecten eigenstandig uit. Zie hiervoor de jaarplannen van beide organisaties.

2. Strategische doelen Een Duurzame Greenport is één van de pijlers van de EBDB. De strategische doelstelling op deze pijler is als volgt verwoord:

De Duin- en Bollenstreek is “internationale koploper” als kenniscentrum van / voor duurzame productie van bollen en bloemen. Onder duurzaamheid wordt verstaan: reductie van impact op het milieu, nagenoeg geen emissie naar het oppervlaktewater, gezonde weerbare bodem, vergroten van biodiversiteit, maximale reductie van CO2 footprint en gebruik van duurzame energie en innovatie in arbeid. De strategische doelstellingen van Greenport Duin- en Bollenstreek worden hieronder visueel weergegeven.

Jaarplan 2026

37

Beide organisaties benoemen dezelfde thema’s in hun strategische doelstellingen: duurzaamheid, innovatie, arbeid. Waar bij de EBDB zich vanzelfsprekend richt op synergie tussen sectoren via de verschillende pijlers, wordt ook bij GPDB het realiseren van cross-overs tussen sectoren expliciet benoemd. Voldoende strategische verbondenheid om te komen tot een gezamenlijk programma voor 2026. 3. Overzicht projecten 2026 Hieronder worden de Greenport-gerelateerde projecten die in 2026 door beide organisaties worden uitgevoerd visueel weergegeven.

Jaarplan 2026

38

Hieronder wordt weergegeven welke impact deze projecten maken. Het overzicht is gestructureerd conform de thema´ s die gehanteerd worden bij Toekomst Bollenvak. In de laatste twee kolommen wordt weergegeven of het project behoort tot het Gezamenlijk Programma van EBDB en GPDB en welke van beide organisaties de primaire actor/kartrekker is. Thema

Projecten

Impact

Gezamenlijk

Trekker

Plantgezondheid, water, bodem en biodiversiteit

Verduurzaming

O.a. Opstellen KPI’s voor verduurzaming bollenteelt; dus meetbare prestaties.

Ja

GPDB

Groene innovatievelden

Praktijkervaring opdoen met natuurinclusief telen met minimaal chemie-gebruik.

Mogelijk als onderdeel campus

GPDB

Remote sensing

Herkennen ziekten met dronebeelden en daarmee terugdringen preventief gebruik gewasbeschermingsmiddelen.

Ja, als participant

UMV

PPS’sen Missing Link Hyacint, Aaltjes en Kennis op Maat

Onderzoek naar aaltjesbeheersingsstrategie, beheersing ziektes door vermeerdering in weefselkweek en beschermde condities.

Nee

GPDB

HCACampusvorming

Aanjagen van innovatie door samenwerking onderwijs, onderzoek en ondernemers op één fysieke of virtuele plek.

Ja

EBDB

HCA – Overig

Leven lang ontwikkelen in bedrijven, activeren van onbenut potentieel in de sector.

Ja

GPDB

Energie

IJzeroxide

Gebruik ijzerpoeder als circulaire energiedrager om gebruik fossiele brandstoffen terug te dringen.

Nee

EBDB

Mens en Maatschappij

Resilient Delta

Kennisprogramma om impact van klimaatverandering voor regio en verdienmodellen door te rekenen.

Nee

GPDB

FUTURE

Netwerkevenementen vrijmibo’s voor bollenstreekgenoten 18-35 jaar. Tot eind 2025 door GPDB georganiseerd. Vanaf 2026 zal dit ondergebracht worden bij Stichting Vier de Lente. Vier de Lente zal bij GPDB en EBDB aanvragen doen voor financiering van activiteiten.

Ja

Vier de Lente

Bollenjongens2.0

TV-serie met het verhaal van de bollenstreek toen, nu en in de toekomst met jonge ondernemers uit de bollensector.

Nee

GPDB

Tuinbouwondernemersprijs

Innovatief en duurzaam ondernemerschap wordt in de schijnwerpers gezet. In 2026 zal deze prijs in de Bollenstreek worden uitgereikt.

Nee

GPDB

Arbeid

Communicatie

Jaarplan 2026

39

Toelichtende opmerkingen:

• Dit programma is niet in beton gegoten. Als nieuwe kansen of knelpunten zich voordoen, laten we deze niet links liggen.

• Zowel initiatie, uitwerking als financiering van de projecten wordt afgestemd met andere regionale initiatieven zoals Ondernemers in de Lead, het Keukenhof Innovatiefonds en de RegioDeal Sierteelt.

• De thema’s plantgezondheid, water, bodem en biodiversiteit worden in Toekomst Bollenvak separaat genoemd, maar hier onder één noemer geplaatst omdat de projecten ‘Regiocertificering’ en ‘Groene innovatievelden’ op alle vier thema’s impact hebben.

• In de begroting van EBDB is rekening gehouden met een budget voor sierteeltgerelateerde projecten van €250.000. Naar verwachting wordt de helft van dit budget door de EBDB ingezet in crossover-projecten om synergie met andere sectoren te realiseren. Op basis van passende en financierbare projectvoorstellen wordt naar verwachting de andere helft besteed en uitgevoerd door GPDB. Hierop wordt in de volgende paragraaf verder ingezoomd.