Db03.1 bijlage Evaluatie HUP 2025

Evaluatie Handhavingsuitvoeringsprogramma 2025 Team Bouw- en Woningtoezicht

2 Inhoud Samenvatting ................................................................................................................... 3 1 Inleiding ........................................................................................................................ 4 1.1 Aanleiding, doel en wettelijk kader .............................................................................. 4 1.2 Monitoring uren ......................................................................................................... 4 2 Samenwerking en integraal toezicht ............................................................................. 5 2.1 Samenwerking partners ............................................................................................. 5 2.2 Lokaal ambtelijk handhavingsoverleg ........................................................................... 5 2.3 Overleg andere teams ................................................................................................ 5 2.4 Advisering ................................................................................................................ 6 2.5 Aanpak van georganiseerde, ondermijnde criminaliteit ................................................... 6 3 Doelstellingen VTH beleid ............................................................................................

7 4 Werkzaamheden BWT ................................................................................................ 10 4.1 Bijsturing urenraming ............................................................................................... 10 4.2 Reguliere werkzaamheden ......................................................................................... 10 4.3 Bouwtoezicht ........................................................................................................... 11 4.4 Projectmatige werkzaamheden ................................................................................... 12 5 Juridische opvolging .................................................................................................. 14 5.1 Minnelijke oplossing, handhavingsverzoeken en herstelsancties...................................... 14 5.2 Bezwaar en beroep ................................................................................................... 14 3 Samenvatting Dit is de evaluatie van het Handhavingsuitvoeringsprogramma 2025 (HUP 2025), de tweede evaluatie binnen de beleidsperiode 2024–2027. In deze evaluatie leest u wat de toezichthouders Bouw- en woningtoezicht (BWT) in 2025 hebben gedaan en bereikt. Een deel van de werkzaamheden bestond uit zaken die al in 2024 waren gestart, zowel op het gebied van bouwtoezicht als lopende handhavingsdossiers.

Daarnaast zijn nieuwe meldingen en handhavingsverzoeken behandeld. Handhavingsverzoeken zijn direct opgepakt vanwege de korte wettelijke beslistermijn van acht weken. Dat zaken soms lang lopen, heeft te maken met de wettelijke procedures rondom aanschrijvingen, zienswijzen en bezwaar- en beroepsprocedures. 2025 stond in het teken van de verdere implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De transitieperiode naar volwaardige omgevingsplannen blijkt complex: om tot een juridisch houdbaar oordeel te komen moet worden gezocht in meerdere wetten, AMvB's en omgevingsplannen tegelijk. Dit stelt hogere eisen aan toezichthouders en juristen. Bij de Wkb is gebleken dat bouwmeldingen en informatieplichten niet altijd correct worden ingediend, voornamelijk door onbekendheid met de nieuwe wetgeving. Dit leidt tot extra administratief werk en vraagt om actieve voorlichting aan bouwers. Een aandachtspunt in de uitvoering is de samenwerking met Team Planvorming. Voor de onderbouwing van handhavingsbesluiten is BWT regelmatig afhankelijk van adviezen van dit team. De invoering van de Omgevingswet brengt ook voor Team Planvorming een toegenomen werklast met zich mee, wat de beschikbare capaciteit voor adviesvragen onder druk zet. Dit leidt tot langere doorlooptijden en vraagt om betere afspraken tussen de teams in 2026.

In 2025 zijn meldingen en handhavingsverzoeken op basis van prioriteit opgepakt. Daarbij is gebleken dat de huidige prioriteringssystematiek voor het onderdeel Bouwen/Ruimtelijke Ordening niet altijd goed aansluit op de uitvoeringspraktijk. Relatief kleine overtredingen komen op basis van de huidige systematiek regelmatig uit op een hoge of gemiddelde prioriteit, wat ten koste gaat van de beschikbare capaciteit voor andere zaken. Dit betekent ook dat relatief veel zaken niet gewraakt kunnen worden. Een herziening van de prioritering is wenselijk en wordt meegenomen bij de voorbereiding van het nieuwe VTH-beleid. Dit heeft geresulteerd dat de uren voor bepaalde onderdelen zijn overschreden. Ondanks de krapte zijn de noodzakelijke werkzaamheden in 2025 uitgevoerd. Een deel is doorgeschoven naar 2026. 4 1 Inleiding 1.1 Aanleiding, doel en wettelijk kader Het college heeft een VTH-beleidsplan vastgesteld. Dit is wettelijk verplicht op basis van artikel 13.5 van het Omgevingsbesluit (Ob). Voor het VTH-beleidsplan dient jaarlijks volgens artikel 13.8 Ob een uitvoeringsprogramma worden gemaakt. Dit uitvoeringsprogramma werkt het beleidsplan verder uit en beschrijft hoe de uitvoering er in de praktijk uitziet. Op grond van artikel 13.11 Ob is het college verplicht om het uitvoeringsprogramma jaarlijks te evalueren.

Het doel daarvan is om te beoordelen of de geplande werkzaamheden zijn uitgevoerd en in hoeverre deze hebben bijgedragen aan de gestelde doelen. Op grond van artikel 169 van de Gemeentewet is het college verplicht om aan de gemeenteraad verantwoording af te leggen over het gevoerde bestuur. De evaluatie wordt daarom na vaststelling aan de gemeenteraad bekendgemaakt. De vergunningverlenende taken worden door Team Vergunningen uitgewerkt in het Vergunningenuitvoeringsprogramma (VUP) en apart geëvalueerd. 1.2 Monitoring uren Via een registratiesysteem houden we bij hoeveel uren per gemeente en per taak of project beschikbaar zijn en worden besteed. Dit maakt het mogelijk om tijdig bij te sturen als dat nodig is. Ook in 2025 is op deze manier gestuurd op de uren, zodat de afspraken uit het HUP 2025 zoveel mogelijk zijn nagekomen. 5 2 Samenwerking en integraal toezicht Effectieve handhaving vraagt om goede afstemming en samenwerking tussen de verschillende disciplines. Dit komt ten goede aan bedrijven, instellingen, inwoners én de toezichthoudende diensten zelf. In de praktijk gebeurt dit via regelmatig overleg, multidisciplinaire controles en het vastleggen van afspraken. 2.1 Samenwerking partners De toezichthouders hebben het toezicht waar mogelijk gecombineerd en afgestemd met andere partijen.

Zo werd de bouwkundige eindschouw bijvoorbeeld gecombineerd met de eindschouw op brandveiligheid door de Veiligheidsregio Hollands Midden. Daarnaast namen de toezichthouders deel aan integrale acties samen met partners zoals de Omgevingsdienst West-Holland (ODWH), de politie, de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) en de Belastingdienst. 2.2 Lokaal ambtelijk handhavingsoverleg De toezichthouders, handhavingsjuristen en administratief ondersteuner hebben regelmatig overleg gevoerd. Tijdens dit overleg werden ontwikkelingen, lopende handhavingszaken en relevante jurisprudentie besproken. Afhankelijk van de agenda sloten ook collega's van buiten het team aan. 2.3 Overleg andere teams Overleg met Team Vergunningen De toezichthouders hebben regelmatig overleg gevoerd met Team Vergunningen. De samenwerking is laagdrempelig en de lijnen zijn kort. Tijdens het vergunningverlenings- of handhavingsproces wisselen de teams informatie uit die relevant is voor de behandeling van een aanvraag of voor de handhaving. Dit om bijvoorbeeld af te stemmen of bij een casus tot dezelfde conclusie wordt gekomen, denk aan een strijdige of juist een vergunbare situatie. Ook wordt informatie gedeeld over belangrijke voorwaarden in een omgevingsvergunning of het niet naleven van bouwtechnische regels. Op basis hiervan zijn de beschikbare uren voor toezicht zo gericht mogelijk ingezet.

Daarnaast heeft regelmatig overleg plaatsgevonden om de werkprocessen van beide teams goed op elkaar af te stemmen. Overleg met Erfgoed Met de collega's van Erfgoed (Team Wonen, Mobiliteit, Economie en Erfgoed) heeft periodiek overleg plaatsgevonden. Tijdens dit overleg zijn lopende zaken en ontwikkelingen op het gebied van monumenten besproken, zoals subsidieverzoeken, projectontwikkeling en omgevingsvergunningaanvragen. Integrale samenwerking aan de Intaketafel Na een controle bij een mogelijke strijdige activiteit heeft een legalisatieonderzoek plaatsgevonden. Als uit zo'n onderzoek bleek dat de activiteit niet paste binnen de regels van het omgevingsplan, is de casus voorgelegd aan de Intaketafel. Deze tafel kwam wekelijks bijeen en bestond uit interne en externe adviseurs. Samen vormden zij de eerste integrale beoordeling van de casus. De overtreding werd besproken en beoordeeld op de haalbaarheid van legalisatie, eventueel onder voorwaarden. Hierbij is ook een ETFAL-beoordeling uitgevoerd. Dit is een toets waarbij wordt beoordeeld of een uitzondering op het omgevingsplan gerechtvaardigd is. ETFAL staat voor een ‘Evenwichtige Toedeling van Functies aan Locaties’.

Het doel van de Intaketafel was om snel en zorgvuldig te bepalen of legalisatie mogelijk was via een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) of door aanpassing van het omgevingsplan. Indien nodig is de casus opgeschaald naar de Omgevingstafel. Als legalisatie niet haalbaar bleek, was het uitgangspunt dat de overtreding ongedaan werd gemaakt. Integrale samenwerking aan de Omgevingstafel In 2025 zijn geen casussen aan de Omgevingstafel voorgelegd. Alle zaken die zijn voorgelegd aan de Intaketafel zijn daar ook afgehandeld. Voor de volledigheid: de Omgevingstafel is bedoeld voor situaties waarbij een strijdige activiteit niet direct onwenselijk is, maar waarbij een bredere afweging nodig is. Aan deze tafel nemen interne en externe adviseurs deel en kan ook de overtreder zelf aanwezig zijn. Na onderlinge afweging wordt een integraal standpunt ingenomen, wat kan resulteren in het advies een omgevingsvergunning aan te vragen of, als legalisatie niet mogelijk blijkt, in handhaving. 6 2.4 Advisering Bij het opstellen van nieuw (ruimtelijk) beleid is het waardevol om ook de praktijkervaring van toezichthouders te betrekken. Zij weten wat er in het veld speelt en kunnen aangeven waar zij in de uitvoering tegenaan lopen. De toezichthouders en handhavingsjuristen hebben dan ook, gevraagd én ongevraagd, advies gegeven, vooral aan team Planvorming.

Zo zijn zij onder andere betrokken geweest bij het opstellen van het Omgevingsplan. Daarnaast heeft BWT bijgedragen aan de aanbesteding van een nieuw VTH-zaaksysteem. 2.5 Aanpak van georganiseerde, ondermijnde criminaliteit Samenwerking en integraliteit zijn essentieel bij de aanpak van ondermijning. Zichtbare vormen van criminaliteit zoals overvallen en woninginbraken zijn de afgelopen jaren afgenomen, maar onzichtbare vormen van criminaliteit blijven een bedreiging voor de samenleving. Ook in de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen zijn signalen van ondermijnende activiteiten, zoals witwaspraktijken, hennepkwekerijen, arbeidsuitbuiting, vastgoedfraude en criminele activiteiten op horeca- en bedrijvenlocaties. Samen met partners als de ODWH, politie, VRHM en de Belastingdienst is gewerkt aan het signaleren, voorkomen en aanpakken van georganiseerde criminaliteit. Dit langs drie lijnen: (1) meer zicht krijgen op deze vorm van criminaliteit, (2) criminele kansen beperken en (3) consequent optreden. Toezichthouders en juristen van BWT hebben hieraan bijgedragen via onderzoeken en integrale controles. Tijdens reguliere controles, met name in het buitengebied en op bedrijventerreinen, is bewust met een bredere blik gekeken om signalen van ondermijning te herkennen.

7 3 Doelstellingen VTH beleid In het VTH-beleid zijn doelstellingen vastgesteld voor de beleidsperiode 2024–2027, voor Bouw- en Woningtoezicht, de BOA's en Vergunningen. In dit hoofdstuk worden alleen de doelstellingen besproken die betrekking hebben op Bouw- en Woningtoezicht. Risico gestuurd werken “De komende beleidsperiode 2024 - 2027 zetten team Vergunningverlening en team Toezicht en Handhaving het risico gestuurd werken conform de prioritering uit hoofdstuk 3 voort. Dit wordt jaarlijks nader op uitvoeringsniveau uitgewerkt in de uitvoeringsprogramma’s HUP en VUP.” (VTH- beleid 2024-2027 gemeente Hillegom) In 2025 is bij de uitvoering van het reguliere werk en de diverse projecten, waar mogelijk, risicogestuurd gewerkt conform de vastgestelde prioritering. Deze werkwijze wordt voortgezet. In de praktijk is wel gebleken dat de prioritering voor het onderdeel Bouwen/Ruimtelijke Ordening niet altijd goed aansluit op de dagelijkse uitvoeringspraktijk. Relatief kleine overtredingen komen op basis van de huidige systematiek regelmatig uit op een hoge of gemiddelde prioriteit, ook wanneer dat gezien de aard van de overtreding niet proportioneel is.

Dit heeft tot gevolg dat zaken worden opgepakt die bij een scherpere prioritering mogelijk minder urgent zouden zijn, wat ten koste gaat van de beschikbare capaciteit voor ad-hoc situaties en overtredingen die toezichthouders zelf constateren. Een herziening van de prioritering is daarom wenselijk. Bij de voorbereiding van het nieuwe VTH-beleid, dat vanaf 2028 van kracht zal zijn, zal hier nadrukkelijk aandacht aan worden besteed. Waar de capaciteit het toelaat, wordt al eerder gekeken of binnen het huidige beleid aanpassingen mogelijk zijn. Werken conform de Omgevingswet “De komende beleidsperiode 2024 - 2027 zetten team Vergunningverlening en team Toezicht en Handhaving de implementatie van de Omgevingswet voort. Dit wordt op uitvoeringsniveau jaarlijks ingebed in de uitvoeringsprogramma's HUP en VUP.” (VTH-beleid 2024-2027 gemeente Hillegom) Inmiddels is er ruim twee jaar gewerkt met de nieuwe regelgeving en is de nodige ervaring opgedaan. De praktijk laat zien dat de transitieperiode naar volwaardige omgevingsplannen complex is. Om tot een juist oordeel te komen moet worden gezocht in meerdere wetten, Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB's, zoals het Besluit bouwwerken leefomgeving) en meerdere omgevingsplannen tegelijk. Dit vraagt veel van medewerkers.

Blijvende investering in kennis en competenties is daarom nodig om de voortdurend veranderende regelgeving goed bij te houden. Daarnaast worden aan toezichthouders en juristen hogere eisen gesteld aan de onderbouwing en motivering van handhavingsbesluiten. Nieuw VTH-zaaksysteem: Rx.mission Door de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 was een nieuw zaaksysteem noodzakelijk, omdat het oude systeem niet geschikt was voor de nieuwe wetgeving. Na een aanbesteding in het eerste kwartaal van 2025 is opnieuw gekozen voor Rx.mission. De basisinrichting van het systeem was op dat moment al gereed. Het systeem functioneert goed voor de dagelijkse praktijk, maar het toezicht- en handhavingsonderdeel is nog volop in ontwikkeling. Om die reden is er in 2025 bewust voor gekozen om weinig te wijzigen aan werkprocessen en sjablonen. De verwachting is dat de grote aanpassingen voor toezicht en handhaving in 2026 worden doorgevoerd. Zodra dat is gebeurd, wordt meer tijd geïnvesteerd in het verbeteren van de werkprocessen en het begeleiden van medewerkers bij nieuwe functionaliteit. Intake- en omgevingstafel In 2025 is gebruikgemaakt van de Intaketafel voor situaties waarbij uit een legalisatieonderzoek bleek dat legalisatie alleen mogelijk was via een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).

Een verdere toelichting op de werkwijze is te vinden in paragraaf 2.3. De Intaketafel wordt voortgezet. In 2025 is daarnaast een intakeformulier geïntroduceerd, waarop adviseurs hun advies vastleggen. Dit zorgt voor een snellere eerste beoordeling. In de praktijk blijkt dit formulier echter vooral bruikbaar voor situaties waarbij legalisatie wél mogelijk is. 8 Wanneer dat niet het geval is, is het advies op het formulier vaak te beknopt om een handhavingsbesluit voldoende te onderbouwen. BWT heeft dan een aanvullend advies nodig, doorgaans van een medewerker van Team Planvorming. De invoering van de Omgevingswet en de voorbereiding van het nieuwe omgevingsplan brengen ook voor Team Planvorming een aanzienlijk toegenomen werklast met zich mee. Door de benodigde afstemming en de beschikbare capaciteit binnen de organisatie kost het verkrijgen van een dergelijk advies in de praktijk soms meer tijd. In een aantal gevallen bleek aanvullende uitwerking nodig om het advies goed te kunnen benutten voor de verdere juridische opvolging. Dit leidde tot langere doorlooptijden van zaken en vroeg extra afstemming tussen de betrokken teams. Het is wenselijk om hierover in 2026 nadere afspraken te maken. Van de omgevingstafel is het gehele jaar geen gebruik gemaakt.

Omgevingsplan Momenteel wordt nog gewerkt met een omgevingsplan van de "oude stijl", een samenvoeging van de ruimtelijke plannen van vóór 2024 en met enkele TAM-IMRO plannen. TAM-IMRO (Tijdelijke Alternatieve Maatregel – Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) is een tijdelijke voorziening waarmee gemeenten nieuwe ruimtelijke plannen nog in het oude digitale formaat kunnen publiceren, in afwachting van de volledige overgang naar het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De impact van een volledig nieuw omgevingsplan is daardoor nog niet merkbaar in de dagelijkse uitvoering. Wel is al duidelijk dat de transitieperiode complex is. Om tot een juist oordeel te komen moet worden gezocht in meerdere wetten, Algemene Maatregelen van Bestuur en meerdere omgevingsplannen tegelijk. Dit vraagt veel van medewerkers en onderstreept het belang van blijvende investering in kennis en vaardigheden. Werken conform de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) “In de beleidsperiode 2024 – 2027 gaan de teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving de implementatie van de Wkb verder voortzetten en zorgdragen voor aanpassing van de werkprocessen. Dit wordt op uitvoeringsniveau jaarlijks ingebed in de uitvoeringsprogramma's HUP en VUP.” (VTH-beleid 2024-2027 gemeente Hillegom) Met de invoering van de Omgevingswet is ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking getreden.

De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit te verbeteren door de toetsing aan bouwtechnische eisen te verleggen van de gemeente naar een onafhankelijke kwaliteitsborger. De wet treedt gefaseerd in werking per gevolgklasse. Sinds 1 januari 2024 geldt de Wkb voor eenvoudige nieuwbouwwerken (gevolgklasse 1). In juli 2025 heeft minister Keijzer de Eerste Kamer geïnformeerd over de eerste monitoring van het stelsel. De uitkomsten daarvan kunnen gevolgen hebben voor de verdere uitrol naar complexere gevolgklassen. Verbouwprojecten vallen voorlopig buiten de Wkb. De minister heeft besloten verbouw buiten gevolgklasse 1 te houden totdat duidelijk is dat de systematiek leidt tot betere kwaliteit tegen aanvaardbare kosten. Als gevolg van de Wkb is de omgevingsvergunning voor het bouwen opgesplitst in twee activiteiten: een bouwactiviteit en een omgevingsplanactiviteit. Inmiddels is er in 2025 meer ervaring opgedaan met de Wkb en zijn meerdere bouwmeldingen en informatieplichten ontvangen. In de praktijk blijkt echter dat meldingen en informatieplichten niet altijd correct worden ingediend. Dit is vooral te wijten aan onbekendheid met de nieuwe wetgeving bij ontwikkelaars, aannemers en andere partijen die namens de bouwer indienen. Dit leidt tot extra administratief werk om onvolledige of onjuiste meldingen te corrigeren.

Omdat het hier om nieuwe wetgeving gaat, wordt actief ingezet op het informeren van bouwers over de juiste werkwijze. BWT houdt de naleving nauwlettend in de gaten en stuurt bij waar nodig. 9 Aanpak ondermijning “De teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving zullen ook voor de komende beleidsperiode zich inzetten om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Daarnaast zal er afstemming plaatsvinden op het IVB en zal rekening worden gehouden met het veiligheidsjaarplan. Zo kan worden bereikt dat beide zelfstandige cycli elkaar versterken. Dit wordt op uitvoeringsniveau jaarlijks ingebed in de uitvoeringsprogramma's HUP en VUP.” (VTH-beleid 2024-2027 gemeente Hillegom) In 2025 heeft BWT op het gebied van ondermijning bijgedragen aan onderzoeken en signalering, in lijn met het veiligheidsjaarplan en het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB). Daarnaast is deelgenomen aan integrale controles (zie ook §2.5). 10 4 Werkzaamheden BWT De toezichthouders hebben in 2025 toezicht gehouden op bouwactiviteiten en op het planologisch gebruik van gronden en gebouwen. Daarnaast hebben zij meldingen, handhavingsverzoeken en handhavingszaken behandeld, deelgenomen aan integrale controles, onder andere in het kader van ondermijning, en ondersteuning geboden bij vraagstukken rondom openbare orde en veiligheid. In dit hoofdstuk worden de werkzaamheden van BWT in 2025 op hoofdlijnen beschreven.

4.1 Bijsturing urenraming Bij het opstellen van een nieuw handhavingsuitvoeringsprogramma wordt per onderdeel zo nauwkeurig mogelijk geraamd hoeveel uren beschikbaar zijn. De verdeling van de productieve uren begint met de werkzaamheden die in ieder geval moeten worden uitgevoerd, zoals handhavingsverzoeken, lopende zaken en meldingen. Het benodigde aantal uren wordt bepaald op basis van ervaringen uit voorgaande jaren. De resterende uren worden vervolgens verdeeld op basis van de prioriteiten en doelstellingen uit het VTH-beleidsplan, het Integraal Veiligheidsbeleid en politieke wensen. In 2025 is de urenraming voor Hillegom over het geheel genomen goed uitvoerbaar gebleken. Enkel bij de post "Handhavingsverzoeken en meldingen" zijn er meer uren besteed dan geraamd. De transitieperiode rondom de omgevingsplannen speelt namelijk een rol bij het afhandelen van zaken. Zaken zijn namelijk complexer geworden en vragen meer onderbouwing en toelichting. De overschrijding is goed opgevangen binnen de beschikbare capaciteit bij andere posten, waardoor de noodzakelijke werkzaamheden in 2025 zijn uitgevoerd. 4.2 Reguliere werkzaamheden Meldingen en handhavingszaken In de onderstaande tabellen is het aantal meldingen en handhavingszaken van 2025 weergegeven. Wanneer een melding niet eenvoudig kon worden opgelost, is deze ondergebracht bij de handhavingszaken.

Handhavingsverzoeken worden altijd direct als handhavingszaak behandeld — ongeacht of er wel of geen sprake is van een overtreding, omdat het bevoegd gezag binnen acht weken een besluit moet nemen. De vermelde prioriteiten zijn gebaseerd op de aard van de overtreding en zijn afkomstig uit het VTH-beleid. Deze prioriteiten staan los van de urgentie waarmee een zaak wordt opgepakt. Overzicht meldingen Prioriteit Aantal Afgehandeld – geen overtreding geconstateerd Afgehandeld – overtreding opgeheven Melding onderzocht – nieuwe handhavingszaak Nog niet afgehandeld (loopt nog) Hoog 15 8 1 2 0 Gemiddeld 19 11 4 1 3 Laag 2 1 1 0 0 Zeer laag 4 2 2 0 0 Totaal 40 22 8 3 3 In vergelijking met voorgaande jaren zijn het aantal meldingen in 2025 gelijk gebleven. De werkvoorraad aan het begin van het jaar bestond uit 7 openstaande meldingen. Complexe meldingen zijn waar nodig als handhavingszaak verder opgepakt. Overzicht handhavingszaken Prioriteit | Aantal | Afgehandeld – | Afgehandeld – | Nog niet overtreding opgeheven | overtreding | afgehandeld gedoogd/ gewraakt | (loopt nog) Hoog | 21 | 8 | 0 | 13 Gemiddeld | 14 | 4 | 0 | 10 Laag | 2 | 0 | 0 | 2 Zeer laag | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 37 | 12 | 0 | 25 Het aantal handhavingszaken is in 2025 ten opzichte van voorgaande jaren iets afgenomen.

Aan het begin van het jaar waren 14 handhavingsdossiers in behandeling, waarvan een deel langlopende zaken betrof of zaken die in de tweede helft van 2024 waren gestart. Waar een bezwaar- of beroepsprocedure is gestart, heeft dit de doorlooptijd verlengd. Gedogen Uitgangspunt bij wet- en regelgeving is dat deze wordt nageleefd. Toch kan het in uitzonderingsgevallen voorkomen dat niet tot handhaving wordt overgegaan en een overtreding wordt gedoogd, bijvoorbeeld wanneer de situatie niet voorzien was bij het opstellen van de regels. Gedogen is nadrukkelijk tijdelijk van aard en is bedoeld als overbrugging naar een situatie waarbij de overtreding alsnog wordt gelegaliseerd. In 2025 zijn er geen overtredingen gedoogd. Wraken Wanneer een overtreding een lage prioriteit heeft en geen nadelig effect heeft op de omgeving, kan worden besloten deze te wraken. Wraking betekent dat vooralsnog niet handhavend wordt opgetreden, maar dat ook niet in de overtreding wordt berust. De overtreder blijft het risico lopen dat alsnog wordt gehandhaafd, bijvoorbeeld als de bestuurlijke prioriteiten wijzigen of een handhavingsverzoek wordt ingediend. In 2025 hadden weinig zaken een lage of zeer lage prioriteit en dit betekent dat er geen overtredingen gewraakt zijn. Dit heeft onder andere te maken met de prioriteringssystematiek, zoals eerder beschreven in §3.

Overige reguliere handhaving Voor de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) waren de geraamde uren genoeg voor de inzet die nodig was en dit betrof ook voor de uren “Acuut prioriteit”. 4.3 Bouwtoezicht Hieronder zijn de resultaten van het bouwtoezicht en de projectmatige werkzaamheden vanuit het HUP 2025 beschreven. Bouwtoezicht: In 2025 zijn er in totaal 75 bouwzaken afgeschouwd. Dit aantal is lager dan vorig jaar. De projecten die in 2025 zijn opgeleverd: • | verbouw van rijksmonument en nieuwbouw van 4 zorgwoningen Weeresteinstraat 126 • | het woningbouwproject Stationsweg 13 • | het bouwproject De Witte Tulp (115 woningen) • | het woningbouwproject (appartementencomplex en 41 woonzorgappartementen) Garbialaan (plan Elzenhof) • | Het bouwproject Olympia (Eboralaan 85): de bouw van 39 woonzorgappartementen (voor senioren) • | het woningbouw project Patrimonium (Talmastraat/Van Vlietstraat): de bouw van 24 huurwoningen De projecten die hun vervolg hebben in 2026: • | Weeresteinstraat 126: de verbouw van rijksmonumenten en nieuwbouw van 4 zorgwoningen 11 • | het wijzigen naar 44 zorgwoningen Monseigneur van Leeuwenlaan 1, 3 en Hoofdstraat 137 en 141 (verbouwing van de Jozefkerk, pastorie en zusterhuis; bouwproject ligt al jaren stil) • | het woningbouwproject Plan “Goed Wonen II “(tussen Hofstraat/Meerstraat/Julianastraat/Emmastraat), de bouw van 5 woningen, 40

appartementen en 17 appartementen • | het woningbouwproject Graaf Janlaan: de bouw van 160 (huur) appartementen (verdeeld over 5 woonblokken) • | het woningbouwproject Tuindorp (oude Sizo terrein): de bouw van totaal 309 woningen en appartementen • | Henri Dunantplein de bouw van o.a. 8 appartementen • | Floraplein: de bouw van 6 appartementen • | Treslonghof: de bouw van 20 huur- en 19 koopappartementen • | Hoofdstraat 83: de bouw van 8 appartementen en commerciële ruimtes • | Weeresteinstraat: de bouw van 16 appartementen en 39 woningen Dit project gaat niet door en het is onbekend of deze een vervolg krijgt: • | het woningbouwproject Leidsestraat 278: vergunning is in oktober 2025 ingetrokken Meldingen omtrent bouwprojecten De afgelopen jaren is een duidelijke trend zichtbaar: omwonenden van bouwprojecten dienen vaker meldingen in, voornamelijk over overlast. Dit is met name merkbaar bij inbreidingsprojecten, waarbij de ruimtelijke en sociale impact op de directe omgeving groter is. De behandeling van deze meldingen vraagt relatief veel tijd. In 2025 zijn 8 meldingen in dit kader ontvangen. Ten opzichte van het jaar ervoor (8 meldingen) is het gelijk gebleven.

Om dit soort meldingen zoveel mogelijk te voorkomen wordt vooraf een BLVC-plan opgesteld, gericht op Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie, inclusief de inrichting van het bouwterrein en de aanrijroutes voor bouwverkeer. Daarnaast worden aannemers vooraf aangesproken op het beperken van overlast en wordt hen verzocht omwonenden en omliggende bedrijven tijdig te informeren, bijvoorbeeld over de start van heiwerkzaamheden en via een contactnummer van de bouwer. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) In 2025 zijn alle bouwmeldingen in behandeling genomen door Team Vergunningen. BWT is verantwoordelijk voor de behandeling van gereedmeldingen en bepaalde informatieplichten. In 2025 is 1 gereedmelding ontvangen, die administratief is afgehandeld. 4.4 Projectmatige werkzaamheden Landgoed De Zuilen Op Landgoed De Zuilen is in de loop der jaren sprake van diverse strijdigheden ontstaan door de uitbreiding van activiteiten en bouwwerken. Het doel van dit project is om alle strijdigheden op te heffen door middel van legalisatie en waar nodig sloop. Een werk- en kerngroep begeleidt dit proces, waaraan BWT deelneemt. In 2025 is het gehele terrein opnieuw geïnventariseerd. Op basis hiervan is een vergunningaanvraag ingediend voor de onderdelen die voor legalisatie in aanmerking komen, zoals beelden en zuilen. Deze aanvraag wordt in 2026 verder behandeld.

Voor de onderdelen die niet kunnen worden gelegaliseerd, is eind 2025 een vooraankondiging last onder dwangsom verstuurd. De geraamde uren zijn in 2025 niet overschreden. Monumenten Binnen de gemeente Hillegom bevinden zich 7 rijks- en 22 gemeentelijke monumenten. Op grond van de wettelijke instandhoudings- en zorgplicht worden alle monumenten periodiek gecontroleerd. Omdat in 2024 alle monumenten zijn gecontroleerd, was in 2025 minder inzet op dit onderdeel nodig. De beschikbare uren zijn vooral ingezet voor intern overleg met de beleidsmedewerker Monumenten en Erfgoed. Uit dit overleg is naar voren gekomen dat de (rijks)monumenten in de gemeente over het algemeen goed worden onderhouden. Mede op basis hiervan is besloten de controlefrequentie aan 12 13 te passen van tweejaarlijks naar eens per vier jaar. De eerstvolgende controleronde staat daarmee gepland voor 2028. Daarnaast is toezicht gehouden bij vergunningplichtige werkzaamheden aan (rijks)monumenten. Voor 2026 is besloten de uren voor monumenten beter inzichtelijk te maken door deze te verdelen over twee afzonderlijke posten: "Monumenten (handhavingsverzoeken en meldingen)" en "Monumenten (bouwtoezicht)". Hiermee wordt structureel aandacht gegeven aan monumentenzorg binnen het VTH-proces en ontstaat meer grip op de benodigde inzet en capaciteit.

De uren voor de vierjaarlijkse controleronde blijven onderdeel van de planmatige handhaving en komen de volgende keer in 2028 terug. Handhaving buitengebied In 2025 zijn binnen het buitengebied van Hillegom een aantal handhavingszaken verder opgepakt en waar mogelijk in behandeling genomen, waarmee deels voortgang is geboekt op lopende dossiers. Tegelijkertijd zijn enkele zaken tijdelijk on hold gezet in afwachting van de herijking van het Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG). De herijking van de ISG is inmiddels afgerond en opgevolgd door het nieuwe beleidskader genaamd Programma Landelijk Gebied en Duurzame Greenport Duin- en Bollenstreekt. Dit vernieuwde programma is eind 2025 door de gemeenteraden vastgesteld en geldt voor de periode 2026 tot 2040. 14 5 Juridische opvolging 5.1 Minnelijke oplossing, handhavingsverzoeken en herstelsancties Het uitgangspunt van het VTH-beleid is om juridische procedures zoveel mogelijk te voorkomen. Vooral bij meldingen wordt daarom primair ingezet op een minnelijke oplossing, om het aantal formele handhavingsbesluiten te beperken. Dit vraagt aan de voorkant meer tijd van toezichthouders en juristen, maar voorkomt langdurige procedures. In de praktijk vergt het bereiken van een minnelijke oplossing steeds meer inspanning.

Overtreders zijn het vaker oneens met de bevindingen van de toezichthouder, wat meer investering vraagt in het gesprek en de onderbouwing om hen alsnog te bewegen de overtreding vrijwillig te beëindigen. Daarnaast zorgt de transitieperiode rondom de omgevingsplannen voor extra complexiteit. Om tot een juridisch houdbaar oordeel te komen moet worden gezocht in meerdere wetten, AMvB's en omgevingsplannen tegelijk. Dit stelt hogere eisen aan de onderbouwing en motivering van handhavingsbesluiten door zowel toezichthouders als juristen. Een bijkomende factor die de doorlooptijd beïnvloedt, is de afhankelijkheid van adviezen van Team Planvorming. Voor de beoordeling of een activiteit via een omgevingsvergunning kan worden gelegaliseerd, of juist niet, is BWT vaak aangewezen op uitgebreid advies van dit team. Dit advies vormt een essentiële onderbouwing voor het uiteindelijke handhavingsbesluit. De invoering van de Omgevingswet en de voorbereiding van nieuwe omgevingsplannen brengen ook voor Team Planvorming een aanzienlijk toegenomen werklast met zich mee, wat de beschikbare capaciteit voor adviesvragen onder druk zet. Dit vormt een knelpunt in de voortgang van handhavingszaken en vraagt om betere onderlinge afspraken over capaciteit en leveringstermijnen. Een dwangsom en bestuursdwang zijn herstelsancties, handhavingsinstrumenten om overtredingen te laten beëindigen.

Een handhavingsverzoek, melding of ambtshalve constatering kan aanleiding geven tot het opleggen van een dergelijke sanctie. Eén handhavingsbesluit ziet daarbij vaak op meerdere overtredingen tegelijk. In feite zijn dat meerdere zelfstandige besluiten die in één besluit zijn samengebracht. Bij een handhavingsverzoek geldt een wettelijke beslistermijn van maximaal acht weken. In onderstaande tabel is te zien hoeveel handhavingsverzoeken er in 2025 zijn ontvangen en hoeveel herstelsancties er zijn ingezet: Instrument Aantal Handhavingsverzoeken ingediend 5 — waarvan toegekend 0 — waarvan afgewezen 5 — waarvan ingetrokken door aanvrager 0 Vooraankondigingen last onder dwangsom/bestuursdwang verstuurd 5 Lasten onder dwangsom opgelegd 4 Lasten onder bestuursdwang opgelegd 0 Het aantal handhavingsverzoeken is ten opzichte van ongeveer gelijk gebleven. De bestuursdwangmaatregelen zijn ten opzichte van 2024 gelijk gebleven, wat aansluit bij de inzet op minnelijke oplossingen en het voorkomen van onnodige juridische procedures. Een (spoedeisende) last onder bestuursdwang is in 2025 niet opgelegd. 5.2 Bezwaar en beroep De handhavingsjuristen zijn verantwoordelijk voor de behandeling van bezwaar- en beroepschriften, met ondersteuning van de toezichthouders. Beroep- en hoger beroepzaken kennen een lange doorlooptijd en zijn complex van aard.

In de onderstaande tabel zijn de in 2025 ontvangen en behandelde zaken weergegeven. De opgenomen uitspraken zien vooral op langlopende zaken die in 2024 of eerder zijn gestart en in 15 2025 tot een uitspraak hebben geleid. Voor het merendeel van de beroepszaken die in 2025 zijn ingediend, geldt dat de uitspraken naar verwachting pas in 2026 of later volgen. Ontvangen Aantal Bezwaarschriften ingediend 6 Beslissing op bezwaar genomen 1 — waarvan het bezwaar gegrond was — waarvan het bezwaar ongegrond was 1 — waarvan de bezwaarmaker niet ontvankelijk was — waarvan ingetrokken Beroepschriften ingediend 1 Uitspraken beroep ontvangen 0 — waarvan het beroep gegrond was — waarvan het beroep ongegrond was — waarvan de indiener van het beroep niet ontvankelijk was — waarvan ingetrokken Hoger beroepen ingediend 1 Uitspraken hoger beroep ontvangen 1 — waarvan het hoger beroep gegrond was — waarvan het hoger beroep ongegrond was 1 — waarvan de indiener van het hoger beroep niet ontvankelijk was — waarvan ingetrokken Verzoeken voorlopige voorziening ingediend 2 Uitspraken voorlopige voorziening (vovo) ontvangen 0 — waarvan het verzoek voor een vovo gegrond was — waarvan het verzoek voor een vovo ongegrond was — waarvan de verzoeker voor een vovo niet ontvankelijk was — waarvan ingetrokken 2 Het aantal bezwaar- en beroepszaken is in 2025 ten opzichte van voorgaande jaren stabiel gebleven,

wat een consistent beeld geeft van de juridische opvolging binnen de gemeente.