Db01 Raadsbrief Meerjarenveiligheidsplan 2026-2027.pdf

Meerjarenveiligheidsplan 2026 - 2027

Inhoudsopgave

Voorwoord

1

Inleiding

3

1. Prioriteiten

5

1.1. Jeugd en veiligheid

5

1.2. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit

10

1.3. Zorg en veiligheid

14

1.4. Digitale veiligheid

19

2. Overige veiligheidsthema’s

27

2.1. Klassieke criminaliteit

27

2.2. Fysieke veiligheid

30

2.2.1. Verkeersveiligheid 2.2.2. Brandveiligheid 2.2.3. Externe veiligheid 2.2.4. Crisisbeheersing 2.2.5. Cameratoezicht 2.3. Bedrijvigheid en veiligheid

36

2.4. Boa-inzet

40

Voorwoord Het afgelopen jaar gebeurde er veel in Hillegom op het gebied van openbare orde en veiligheid. Ik sloot meerdere woningen en bedrijfspanden vanwege verdovende middelen en (illegale) prostitutie, en moest een recordaantal personen een gebiedsverbod opleggen vanwege ontoelaatbare verstoringen van de openbare orde. Het dorp werd daarnaast opgeschrikt door meerdere explosies bij woningen binnen korte tijd. Daarnaast sloten we het jaar verdrietig af met een zeer grote brand aan de Mariastraat, die diepe indruk maakte op de omwonenden. Tegelijkertijd waren er ook mooie momenten. Het Bloemencorso trok opnieuw veel bezoekers en verliep in goede sfeer. De jaarwisseling was – met uitzondering van de brand – relatief rustig, met minder vernielingen dan het jaar ervoor. In 2025 startten we bovendien met het programma Dealbreakers op het Fioretti College, waarmee we jongeren én leraren bewust maken van de risico’s van ondermijnende criminaliteit en inzetten op preventie. Het was mijn eerste volledige jaar als burgemeester. Een jaar waarin incidenten mij en de betrokken ambtenaren regelmatig ook in weekenden en avonden aan het werk hielden. Maar het was ook een jaar waarin zichtbaar werd hoe waardevol en veerkrachtig onze gemeenschap is. Dit alles laat zien hoe veelzijdig het werkveld van openbare orde en veiligheid is.

Naast incidenten werd er hard gewerkt aan structurele ontwikkeling van beleid. Zo vernieuwden we het Bibobbeleid om een gezond en betrouwbaar ondernemersklimaat te bevorderen, en stelden we de beleidsregel handhaving illegale prostitutie vast. Kortom: er is veel werk verzet, zowel reactief als proactief.

Betrokken Inwoners voelen zich daarbij duidelijk betrokken. Zij beoordeelden de veiligheidsbeleving in Hillegom met een 7,5 en namen in grote aantallen deel aan de Veiligheidsmonitor. Ook het aantal MMA-meldingen (Meld Misdaad Anoniem) laat zien dat inwoners zich verantwoordelijk voelen voor hun omgeving en bereid zijn signalen te delen. Ik merk dat zelf ook: Hillegommers spreken mij regelmatig aan op straat met zorgen, ideeën of opmerkingen. Die betrokkenheid is onmisbaar.

1

Vooruitblik Het Meerjarenveiligheidsplan 2026–2027 laat zien wat we de komende periode oppakken. We krijgen te maken met nieuwe ontwikkelingen, zoals gewijzigde wetgeving over vuurwerk rond de jaarwisseling en de toenemende noodzaak om onze samenleving weerbaar te maken tegen crises, bijvoorbeeld langdurige stroomuitval. Ook wordt het boa-bestel herzien en werken we verder aan het initiatiefvoorstel Tot hier en niet verder, dat gericht is op de veiligheid van vrouwen. Daarnaast is in 2026 de APV aangepast en is ook het Beleidsplan mensenhandel Hillegom vastgesteld. We doen dit uiteraard niet alleen. Voor het veilig houden van Hillegom werken we intensief samen met politie, de Veiligheidsregio Hollands Midden, jongerenwerk, scholen, verenigingen, winkeliers, het Openbaar Ministerie en – vooral – onze inwoners. Doordat we elkaar goed weten te vinden, kunnen we veel in de kiem smoren en samen tot oplossingen komen. Ik wil u dan ook vragen om zich vooral uit te blijven spreken. Neem contact op met mij, de wijkagent of de jongerenwerker als u zich zorgen maakt. U bent de oren en ogen van Hillegom. Samen houden we Hillegom veilig.

Roberto ter Hark Burgemeester

2

Inleiding Integraal veiligheidsbeleid 2024 – 2027 De gemeenteraad heeft in december 2023 het IVB 2024 – 2027 vastgesteld. Het IVB is de kapstok voor het Meerjarenveiligheidsplan 2026 – 2027 (MVP). De prioriteiten tot en met 2027 zijn: 1. 2. 3. 4.

Jeugd en veiligheid Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Zorg en veiligheid Digitale veiligheid

Naast bovengenoemde prioriteiten zijn de overige veiligheidsthema’s ook van belang. Hier blijft aandacht voor, zodat het huidige niveau op deze thema’s minimaal gecontinueerd kan worden. De overige thema’s zijn: 1. 2.

Klassieke criminaliteit Fysieke veiligheid

3. Bedrijvigheid en veiligheid Meerjarenveiligheidsplan Normaliter werd ervoor gekozen om jaarlijks een veiligheidsjaarplan op te stellen. Vanaf 2026 wordt het uitvoeringsplan voor twee jaar opgesteld. In het Meerjarenveiligheidsplan wordt beschreven welke inzet er per prioriteit of thema is gepland en welke gemeentelijke afdelingen en samenwerkingspartners hierbij betrokken zijn. Daarnaast wordt beschreven welke resultaten afgelopen jaar zijn behaald; dit gebeurt zowel cijfermatig als beschrijvend.

Financiën De werkzaamheden, voortvloeiend uit het Meerjarenveiligheidsplan, worden voor het team Openbare Orde en Veiligheid (OOVC) in beginsel kostenneutraal uitgevoerd. Mochten er projecten zijn waar onverwacht (meer) financiën voor nodig zijn, dan zal dit op de reguliere wijze aan de gemeenteraad voorgelegd worden.

Verantwoording en planning inzet boa’s De boa’s doen veel als het gaat om de leefbaarheid in Hillegom. Ze controleren bijvoorbeeld blauwe zones, staan in contact met de jeugd om overlast te voorkomen en controleren of wordt voldaan aan de vergunningsvoorschriften voorafgaand aan een evenement. Ook komen de boa’s in aanraking met personen met onbegrepen gedrag en met jeugd op straat. Ze zijn een spin in het web en hebben een belangrijke signalerende functie. In het MVP staan de geraamde uren, alsook de verantwoording van wat de boa’s in 2025 hebben gedaan.

Effectiviteit Het meten van effectiviteit van het veiligheidsbeleid is niet eenvoudig. Niet alleen de inzet van de gemeente en haar partners hebben invloed op de cijfers. En hoe meet je de effecten van preventie? In dit Meerjarenveiligheidsplan brengen we de cijfers in kaart. We zetten cijfers af tegen het inwoneraantal, zodat we een vergelijking kunnen maken met het landelijk gemiddelde. Daarnaast vermelden we, zoals hierboven aangegeven, de uren die de boa’s hebben om in te zetten op de prioriteiten en thema’s. Zo krijgen we een vollediger beeld van de inzet en de resultaten.

3

Belangrijk om te vermelden is dat de uitkomsten van de effectindicatoren nooit volledig toe te schrijven zijn aan het door de gemeente gevoerde beleid. Andere zaken, zoals landelijk beleid en andere prioritering van de inzet van politie hebben eveneens invloed op de cijfers.

4

1. Prioriteiten In dit hoofdstuk worden de prioriteiten uit het IVB beschreven. Met behulp van een terugblik wordt inzichtelijk gemaakt welke resultaten er in 2025 op deze onderwerpen zijn behaald. Vervolgens worden doelstellingen voor 2026 en 2027 geformuleerd en wordt er een overzicht gegeven van concrete maatregelen en acties die in samenwerking met interne en externe partners in 2026 en 2027 worden uitgevoerd. Aan deze maatregelen en acties worden waar mogelijk meetbare effectindicatoren gekoppeld, waarmee we zowel onze inspanningen als resultaten kunnen afmeten en evalueren. Vooraf moet de kanttekening worden geplaatst dat mogelijk enkele maatregelen en/of acties niet worden genomen of uitgevoerd omdat de actualiteit ons dwingt andere onderwerpen of maatregelen op te pakken.

1.1.

Jeugd en veiligheid

De jeugd vormt een belangrijke pijler in onze samenleving. Landelijk wordt de zorg gedeeld om jongeren die afglijden in, met name de, georganiseerde drugscriminaliteit. Jongeren die in de Rotterdamse haven worden ingezet als ‘uithaler’, of tieners die explosieven voor woningen neerleggen. Ondanks deze berichten zijn jongeren minder vaak betrokken bij strafbare feiten. Wanneer zij betrokken zijn, dan gaat dit vaker om zware feiten. Met het grootste deel van de jeugdigen gaat het gelukkig goed. Een klein deel van de jongeren komt voor uitdagingen te staan, waarin zij niet de gewenste afweging maken. Om te voorkomen dat jongeren beslissingen nemen waardoor zij uiteindelijk in aanraking komen met justitie, is het van belang dat ouders, scholen, politie, boa’s, jongerenwerk en de zorg tijdig signaleren wanneer het minder goed gaat met de jongere. Het aansluiten bij hun leefwereld en vanuit verbinding het contact aangaan is hierbij van belang. De online leefwereld van jongeren speelt hierin een grote rol. De aanwezigheid van groepjes jongeren in het straatbeeld roept vaak een gevoel van onveiligheid op. Het is voor jongeren belangrijk dat zij elkaar ontmoeten, maar ook om hun positie ten opzichte van de samenleving te verkennen. We pleiten daarom voor het normaliseren van ‘hangen’ door jongeren, waar dit geen overlast oplevert.

5

Terugblik 2025 Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd De Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd is ook in 2025 voortgezet. Er is geëvalueerd hoe de thematische bijeenkomsten van de Zorg- en Veiligheidstafels zijn bevallen en of en hoe dit in de toekomst voortgezet moet worden. Er is geïnvesteerd op het contact met basisscholen zodat ook zij goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden van de Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd. Bij de algemene bijeenkomsten van de Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd is gesproken over verschillende trends zoals vapen, Fatbike problematiek en online trends die hun uitwerking hebben op straat. Daarnaast is er meerdere keren aandacht gevraagd voor hetgeen online afspeelt en de risico’s hiervan voor de jongeren. Er wordt gesignaleerd dat veel oproepen om te ‘rellen’ online worden gedaan, waardoor jongeren uit de hele regio elkaar binnen ons gebied ontmoeten. In Hillegom zijn in 2025 11 jongeren anoniem besproken op een Zorg- en Veiligheidstafel. Dit was voor de betreffende partners voldoende om verder te kunnen met de casus. Er zijn 2 jongeren besproken op een individuele Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd. Algemeen valt op dat er vaak jongeren in beeld komen die niet uit Hillegom, Lisse of Teylingen komen.

Wanneer zij problematisch in beeld komen dan is het vanuit preventief oogpunt voor HLT minder eenvoudig om inzet te plegen en wordt eerder repressief ingezet door middel van bijvoorbeeld gebiedsverboden.

Individuele ZV-tafel Anonieme casus Groepsaanpak

2024 1 27 0

2025 2 11 0

Er is in 2025 2 jongeren besproken op de Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd. In 2024 was dit er 1. Het aantal anonieme casussen dat is besproken was 11. Deze anonieme casussen konden uiteindelijk door de inbrengende partner, eventueel met hulp van een van de deelnemende partners, zelf verder worden opgepakt. Hierdoor kan er meer preventief ingezet worden. Net als in 2024 zijn er in 2025 geen groepsaanpakken geweest. Wel werden er groepen jongeren gezien die de openbare orde verstoorden. Deze jongeren kwamen voor het grootste deel niet uit Hillegom zelf. Hier is wel op ingezet door bijvoorbeeld een gebiedsverbod op te leggen. Jongerenwerk Ook in 2025 zijn de jongerenwerkers van Welzijnskwartier aanwezig geweest op het Fioretti College. De jongerenwerkers zijn aanwezig in de pauze, bieden een maatwerkklas om thuiszitters tegen te gaan en er is een leerlingloket, waar leerlingen naartoe gaan als zij tijdelijk niet in de klas mogen zitten. Daarnaast voorkomt de inzet van jongerenwerk op school ook dat jongeren vroegtijdig het schoolterrein verlaten, wat mogelijk overlast in de buurt voorkomt. Overige inzet •

Er zijn 11 gebiedsverboden aan jongeren opgelegd voor de najaarsfeesten, waarvan 3

preventief (vooraf) en 8 na openbare orde verstoringen tijdens de najaarsfeesten. Ook zijn er 4

6

gebiedsverboden opgelegd voor de Bloemencorso 2026 naar aanleiding van incidenten tijdens de Bloemencorso 2025. Drie jongeren hebben een gebiedsverbod opgelegd voor heel Hillegom na meerdere openbare orde verstoringen en strafbare feiten. Dit betrof jongeren die niet in Hillegom woonachtig zijn. •

Op 4 november 2025 is de eerste bijeenkomst vanuit Dealbreakers geweest. Hierbij zijn

leerkrachten van het Fioretti College getraind in het herkennen van signalen. Dealbreakers is een programma gericht op het voorkomen van jonge aanwas in de georganiseerde (drugs)criminaliteit. Via de doorlopende leerlijn krijgen leerlingen op school jaarlijks een bijeenkomst over de risico’s en het maken van de goede keuzes. Ook worden leerkrachten getraind in het herkennen van signalen bij leerlingen. •

Er zijn verschillende voorlichtingen en bijeenkomsten gegeven, gericht op de

belevingswereld van jongeren. Zo hebben de burgemeester en jongerenwerk in de kerstvakantie een voetbaltoernooi georganiseerd, waarbij in de pauzes voorlichting is gegeven over vuurwerk. De politie heeft EPJO-lessen gegeven op basisscholen, waarbij jongeren worden gewezen op de risico’s van bepaalde keuzes. •

Er hebben kluisjescontroles plaatsgevonden bij het Fioretti College.

•

De online game HackShield was ook in 2025 beschikbaar om kinderen digitaal weerbaarder

te maken. Daarnaast besteedt jongerenwerk veel aandacht aan de online leefwereld van jongeren; zij zijn zelf aanwezig op de bekendste social media platforms en gaan hierover in gesprek met jongeren. Ook op scholen wordt, zowel in het basis- als voortgezet onderwijs, veel aandacht besteed aan de (gevaren van de) online leefwereld.

Indicatoren Onderstaande indicatoren geven zicht op de ontwikkeling op het gebied van jeugd en veiligheid. Waar mogelijk is deze ontwikkeling afgezet tegen Nederland. Dit stelt ons in staat om de resultaten van Hillegom te vergelijken met Nederland (het gemiddelde).

Jeugdoverlast

Hillegom absoluut 2024 110

Hillegom absoluut 2025

Hillegom per 1000 inwoners

Nederland per 1000 inwoners

Streven 2026/2027

96

4,2

5,2

96

De jeugdoverlast in Hillegom is op een relatief laag niveau. Dit is een beeld dat ook wordt herkend door de partners (o.a. politie en jongerenwerk). Jongeren zijn op straat aanwezig maar veroorzaken in beperkte mate overlast. De jongeren die wel overlast veroorzaken zijn voor een groot deel in beeld en daar wordt inzet op gepleegd.

7

Jeugdhulp Jeugdhulp (eerste helft ’25) Jeugdbescherming (eerste helft ’25) Jeugdreclassering

Percentage Hillegom 2025 16,4 0,6 0,3

Percentage Nederland 2025 11,4 0,9 0,3

Hillegom heeft relatief veel jongeren die gebruik maken van jeugdhulp. Dit is eveneens in de kosten terug te zien. Op 1 januari 2026 is de nieuwe verordening Jeugdhulp ingegaan. Er wordt ingezet op normaliseren, eigen verantwoordelijkheid en gebruikelijke zorg binnen het gezin en sociale netwerken, wat de belasting op het jeugdhulpsysteem moet doen afnemen.

Inzet boa’s Jeugd en veiligheid Toezicht op jeugd Vuurwerkcontroles Deelname jeugd in de buitenruimte overleg

Gepland

Geregistreerd

100 50 9

297 42 9

Er is fors meer ingezet op ‘toezicht op jeugd’ dan gepland. De oorzaak hiervan ligt in verouderde urenverdeling. De benodigde uren voor het goed uitvoeren van toezicht op jeugd komen niet overeen met het geplande aantal uren.

Registraties boa’s Jeugd en veiligheid Jeugdoverlast

2024 223

2025 190

Doelstellingen en acties 2026 en 2027 Ook komende twee jaar zetten we ons in om jongeren veilig te laten opgroeien en zich te kunnen ontwikkelen. Het afgelopen jaar was de jeugdoverlast weer op een laag niveau; dit houden we zo. Er wordt blijvend ingezet op samenwerking via de Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd. Partners weten elkaar goed te vinden waardoor er vroegtijdig preventief ingezet kan worden. We voorkomen dat jongeren in de georganiseerde criminaliteit terecht komen door de inzet van de Doorlopende Leerlijn van Dealbreakers in het voortgezet onderwijs. Daarnaast wordt de totaalaanpak van Dealbreakers ingebed in de bestaande structuren. Vanwege bezuinigingen is er voor Brijder minder budget beschikbaar voor preventieve samenwerking met Voor Ieder 1 en het jongerenwerk. Deze preventieve inzet blijft bestaan maar vindt 2 keer per jaar plaats, in plaats van 10 keer.

Partners Bovenstaande doen wij niet alleen. Onze partners op het gebied van Jeugd en veiligheid zijn: Intern Extern

8

OOVC inclusief boa’s, Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) Politie, Openbaar Ministerie, Welzijnskwartier (jongerenwerk), het Fioretti College, basisscholen, Halt, Brijder, Regionaal Bureau Leerrecht (RBL), Jeugd Preventie Team (JPT),

Jeugdbescherming West, William Schrikker Groep (WSG), Voor Ieder 1, Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden, HackShield, inwoners

Om bovenstaande doelstellingen te behalen, zetten we in op onderstaande acties:

Preventief Wat Voorlichtingen m.b.t. risicovol gedrag // alcohol- en drugsgebruik, online gedrag zoals sexting, wapenbezit- en gebruik Educatief programma jongeren (epjo) // misdaadpreventie voor groep 7 en 8. HackShield // online game over digitale veiligheid Jongerenwerk op School // jongerenwerk zet coaching in op het Fioretti College Verbinding maken met Hillegomse jeugd op straat (ambulant) zodat zorgen sneller opgepakt worden en overlast wordt voorkomen Verwijzingen naar JPT door politie bij licht strafbaar feit of zorg om groepsdruk etc. Voorkomen van jonge aanwas (project Dealbreakers vanuit het RIEC) op het Fioretti College Hillegom

Trekker Halt, jongerenwerk, Brijder

Wanneer Doorlopend

Politie

Doorlopend

OOVC Welzijnskwartier, Fioretti College Boa’s, politie, jongerenwerk

Doorlopend 2026

Politie, JPT

Doorlopend

OOVC, MO

Doorlopend

Wat

Trekker

Wanneer

Zorg en Veiligheidstafel Jeugd // overleg met aangesloten zorg- en veiligheidspartners om algemene ontwikkelingen onder jeugdigen te bespreken. Ook wordt casuïstiek besproken en een gezamenlijk plan (maatwerk) vastgesteld. Voorlichting over Zorg- en Veiligheidstafel Jeugd bij basisscholen via het Directeurenoverleg Jeugd in de Buitenruimte overleg (JIB) om zicht te houden op overlastlocaties Uitvoering geven aan schoolconvenant van het Fioretti College, bijvoorbeeld d.m.v. kluisjescontrole Herzien schoolconvenant Fioretti College

OOVC, MO

Doorlopend

OOVC, MO

2026

OOVC, boa’s, politie, jongerenwerk OOVC, politie, Fioretti College OOVC, politie, Fioretti College OOVC, MO

Doorlopend

Doorlopend

Uitvoering

Totaalaanpak Dealbreakers inbedden in de bestaande structuren

9

Doorlopend 2026 - 2027 2026 e.v.

Repressief Wat Verwijzen naar Halt n.a.v. strafbaar feit of ongeoorloofde afwezigheid school Bestuurlijke maatregelen // o.a. gebiedsverbod bij overlastgevende of criminele jeugdgroepen

Trekker Halt, politie, boa, Regionaal Bureau Leerrecht (RBL) OOVC

Wanneer Doorlopend

Doorlopend

Inzet boa’s (uren) Toezicht op jeugd Vuurwerkcontroles

2026 en 2027 200 50

1.2 Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Georganiseerde ondermijnende criminaliteit verwijst naar het proces waarbij de onderwereld en bovenwereld steeds meer met elkaar verweven raken. Voor het faciliteren van criminele activiteiten, zoals drugshandel, witwassen, fraude en mensenhandel, wordt gebruik gemaakt van legale structuren, diensten en voorzieningen. Hierdoor raken maatschappelijke sectoren, ondernemers en inwoners betrokken bij of kwetsbaar voor (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. De gemeente Hillegom speelt dan ook een belangrijke rol in het tijdig en structureel tegengaan van deze vorm van criminaliteit.

Terugblik 2025 In 2025 is er binnen de prioriteit georganiseerde ondermijnende criminaliteit ingezet op de volgende punten:

Awareness Afgelopen jaar is stevig ingezet op het vergroten van bewustwording rond georganiseerde ondermijnende criminaliteit, zowel binnen de organisatie als in de samenleving. Intern is dit meerdere keren onder de aandacht gebracht via het intranet, onder andere met polls, informatieve

10

artikelen en updates over actuele ontwikkelingen. Na het beëindigen van de Straatsignaalapp is daarnaast een nieuw Meld Misdaad Anoniem (hierna: MMA) -meldpunt ingericht, zodat collega’s op een laagdrempelige manier signalen of vermoeden van ondermijnende activiteiten kunnen blijven melden. Ook richting inwoners en ondernemers is gewerkt aan een weerbare samenleving. In dit kader zijn drie MMA-campagnes uitgerold, gericht op de thema’s bedrijventerreinen, algemene bekendheid van MMA en illegaal vuurwerk. Binnen de organisatie is verder geïnvesteerd in deskundigheidsbevordering. De e-learning ‘Ondermijning voor elke ambtenaar’ is structureel beschikbaar gesteld en opgenomen in het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers. Daarnaast is voor de boa’s een maatwerktraining georganiseerd, waarbij zij door ondermijningsspecialisten van het Regionale Informatie- en Expertisecentra (hierna: RIEC) zijn geschoold op diverse thema’s. Signaleren Het afgelopen jaar is doorlopend gewerkt aan het signaleren, registreren en uitwerken van lokale signalen van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Binnengekomen signalen zijn actief opgepakt en waar nodig verder uitgewerkt tot (regionale) RIEC-casussen. Daarnaast is uitvoering gegeven aan de acties uit het gezamenlijk opgestelde plan van aanpak drugscriminaliteit, waarin onder meer is ingezet op versterking van de integrale samenwerking.

Actualisatie Ondermijningsbeeld In 2025 is, in samenwerking met het RIEC, gewerkt aan de actualisatie van het Ondermijningsbeeld. Dit geactualiseerde beeld – dat inzicht geeft in de aard en omvang van diverse vormen van ondermijnende criminaliteit en de daarbij behorende risicofactoren – is volledig verwerkt en opgenomen in het vernieuwde online dashboard. Door de actualisatie van het Ondermijningsbeeld is de informatiepositie van de gemeente versterkt. Beleidsregel voor de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (hierna: Wet Bibob) gemeente Hillegom In het laatste kwartaal van 2025 is de nieuwe Beleidsregel voor de Wet Bibob gemeente Hillegom vastgesteld. De Wet Bibob verschaft de gemeente Hillegom de mogelijkheid zich via een Bibobonderzoek te beschermen tegen het risico dat criminele activiteiten worden gefaciliteerd bij het verlenen van vergunningen, het verstrekken van subsidies, het gunnen van overheidsopdrachten of het aangaan van vastgoedtransacties. Na de wijzigingen van de Wet Bibob, en in het kader van de inwerkingtreding van de Omgevingswet, is de beleidsregel in 2025 geactualiseerd. Beleidsregel handhaving illegale prostitutie De beleidsregel handhaving illegale prostitutie heeft betrekking op prostitutie die plaatsvindt in strijd met de Algemene Plaatselijke Verordening (hierna: APV) en/of de ruimtelijke kaders.

De beleidsregel is recent vastgesteld en sluit aan bij het tegengaan van malafide ondernemers en het bestrijden van uitbuiting van kwetsbare personen. Dealbreakers Op 4 november is de Dealbreakers-aanpak gestart op het Fioretti College Hillegom. Dealbreakers

11

richt zich op het voorkomen van jonge aanwas in (onder andere) de drugscriminaliteit. Tijdens de eerste bijeenkomst hebben docenten een training gekregen waarmee zij signalen van georganiseerde ondermijnende criminaliteit leren herkennen en bespreken. Dit zogenoemde 'schoolalert' vormt het startpunt voor de verdere invoering van het Dealbreakers-programma op school. Aanpak straatdealers De pilot met de drie-laagse straatdealeraanpak is het afgelopen jaar gecontinueerd. De eerste uitkomsten tonen een snellere en effectievere aanpak van straatdealers. Door deze aanpak kan de gemeente direct ingrijpen bij signalen van straatdealen, zonder afhankelijk te zijn van de langere doorlooptijden van strafrechtelijke procedures. De pilot loopt op dit moment nog door, zodat verdere gegevens kunnen worden verzameld en de aanpak kan worden verfijnd. Beleidsplan Mensenhandel gemeente Hillegom Mensenhandel is een ernstige en vaak onzichtbare schending van mensenrechten die zich ook binnen de gemeente Hillegom voordoet. Het gaat hierbij om uitbuiting in verschillende vormen: van seksuele uitbuiting en arbeidsuitbuiting tot criminele uitbuiting en gedwongen bedelarij.

Volgens afspraken uit het Interbestuurlijk Programma (hierna: IBP) hebben gemeenten een belangrijke rol in de aanpak van mensenhandel, onder andere op het gebied van preventie, signalering, het bieden van passende ondersteuning aan slachtoffers en de regierol in de lokale en regionale samenwerking. Het Beleidsplan Mensenhandel gemeente Hillegom is begin 2026 vastgesteld. Adressenonderzoek Het afgelopen jaar was de inzet van de boa’s voor het uitvoeren van adressenonderzoek onverminderd hoog. Het adressenonderzoek is een intensieve controle die deel uitmaakt van de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (hierna: LAA). Het doel van deze controles is het accuraat houden van de Basisregistratie Personen (hierna: BRP), woonfraude tegen te gaan en sociale problematiek te signaleren. Boa’s voeren huisbezoeken uit, bevragen buurtbewoners en maken rapportages om bijvoorbeeld onjuiste inschrijvingen te onderbouwen. Aanbesteding ondermijningssoftware Voor de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit is de aanpak van casuïstiek van groot belang. Hiervoor is het noodzakelijk dat deze aanpak aansluit op de eisen die vanuit de privacywetgeving worden gesteld. De software dient dit privacy protocol ingebouwd te hebben, zodat aan deze wetgeving wordt voldaan. Omdat het contract van de huidige applicatie binnenkort afloopt, is in 2025 gestart met een aanbestedingstraject.

In 2026 wordt de aanbesteding afgerond en vindt de implementatie hiervan plaats.

Indicatoren De effecten van de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit zijn lastig uit te drukken in harde cijfers. Dit is inherent aan de problematiek: deze vorm van criminaliteit vindt in de regel in het onzichtbare plaats. Er zijn wel verschillende signalen dat de aanpak effect sorteert. Soms zijn dat ook ongewenste en onaanvaardbare neveneffecten zoals bedreiging en intimidatie, maar ook die tonen aan dat de integrale aanpak effect heeft. Betrokkenen willen weten wat het effect van de extra inspanning is. Om hieraan invulling te geven wordt aandacht gegeven aan de volgende harde cijfermatige indicatoren: aantal ingekomen signalen (‘vermoedens’), aantal

12

uitgevoerde integriteitsbeoordelingen, aantal behandelde/afgehandelde casussen en het aantal bestuurlijke waarschuwingen. Het onderstaande overzicht geeft inzicht in deze cijfers binnen de gemeente Hillegom. Indicator Ingekomen signalen (intern) Ingekomen signalen (extern) Aantal MMA-meldingen Aantal Bibob onderzoeken Waarvan geweigerd op basis van Bibob Aantal Bibob onderzoeken buiten behandeling Aantal ingetrokken Bibob onderzoeken Aantal sluitingen woningen/panden Aantal bestuurlijke waarschuwingen Aantal opgelegde last onder dwangsom Aantal integrale controles

2024 11 9 18 9 0 3 0 1 1 3 3

2025 6 48 36 10 0 0 2 3/2 0 3 2

Terugblik inzet boa’s 2025 Indicator 2025 Aantal opgemaakte registraties in het kader van ondermijning Aantal opgemaakte registraties in het kader van adressenonderzoek Aantal uitgevoerde integrale controles

Hillegom 100 58 2

Doelstellingen en acties 2026 en 2027 Door middel van de volgende doelstellingen geven wij vorm aan de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit voor de komende jaren: Het samen met onze partners vroegtijdig signaleren, voorkomen en aanpakken van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit door: 1) Meer en beter zicht creëren op deze vorm van criminaliteit – signaleren 2) Criminele kansen tot een minimum beperken – voorkomen 3) Deze vorm van criminaliteit consequent aanpakken – aanpakken

Partners Bovenstaande doen wij niet alleen. Onze partners op het gebied van Ondermijning zijn: Intern Extern

OOVC (inclusief boa’s) RIEC, Haags Economisch Interventie Team (hierna: HEIT), politie, Openbaar Ministerie (hierna: OM), Belastingdienst, Omgevingsdienst West-Holland (hierna: ODWH), ISD Bollenstreek, Arbeidsinspectie, brandweer, inwoners, ondernemers & sleutelpersonen.

Om deze doelstellingen te behalen, zetten we in op onderstaande acties:

13

Preventief Wat Preventief toezicht en preventieve controles / integrale controles met samenwerkingspartners als de politie, brandweer en de ODWH (signaleren) Weerbare organisatie Blijvend investeren op bewustwording en meldingsbereidheid: opfris- en verdiepende trainingen. Daarnaast wordt de interne bewustwording gecontinueerd en komt er extra aandacht voor het thema mensenhandel (voorkomen) Weerbare samenleving Blijvend investeren op bewustwording en meldingsbereidheid: publiekscampagnes (voorkomen) Voorkomen van jonge aanwas (uitrol doorlopende leerlijn Dealbreakers vanuit het RIEC op het Fioretti College Hillegom) (voorkomen)

Trekker OOVC

Wanneer Doorlopend

OOVC

Doorlopend

OOVC

Doorlopend

OOVC, MO

Doorlopend

Trekker OOVC

Wanneer Doorlopend

OOVC

Doorlopend

Uitvoering Wat Signaleren en registreren van signalen van ondermijnende criminaliteit door (pro)actief onderzoek en analyse (signaleren) Het uitvoeren van integriteitsbeoordelingen (Wet Bibob) (voorkomen) Vanaf 2026 hebben afhaal- en bezorgzaken een exploitatievergunning nodig, waardoor ook hier (met terugwerkende kracht) een Bibob-toets op uitgevoerd moet worden. Behandeling van signalen en gerichte aanpak van casuïstiek via het lokaal signalenoverleg en de districtelijke ondermijningstafel (aanpakken) Verkennen van mogelijke inzet van honden bij integrale controles (signaleren) Het verrijken van het RIEC Dashboard Afronding project aanbesteding informatiesysteem + implementatie Actualiseren van Damoclesbeleid (Opiumwet) Verkenning op vastgoedcriminaliteit

2026

OOVC

Doorlopend

OOVC

2026

OOVC, RIEC OOVC

Doorlopend 2026

OOVC OOVC

2026 Vanaf Q3 2026

Trekker OOVC

Wanneer Doorlopend

Repressief Wat Bestuurlijke aanpak van personen/objecten (aanpakken)

14

Inzet boa’s BRP-adresonderzoeken Ondersteuning i.h.k.v. ondermijning

Geraamde uren 2026 - 2027 200 100

1.3. Zorg en veiligheid Het thema zorg en veiligheid is een containerbegrip, waar relatief veelvoorkomende onderwerp als woonoverlast en huiselijk geweld onder vallen, maar ook minder voorkomende onderwerpen als radicalisering en maatschappelijke onrust. De onderwerpen vallend onder zorg en veiligheid hebben gemeen dat ze een gevoel van onveiligheid met zich meebrengen. Overlast door personen met verward gedrag levert niet altijd daadwerkelijke onveiligheid op, maar tast de veiligheidsbeleving en het woongenot wel aan. De decentralisatie van de zorg heeft er toe geleid dat mensen langer in ‘de wijk’ wonen. Het positieve effect hiervan is dat onze kwetsbare inwoners onderdeel uitmaken van de maatschappij en niet ‘weggestopt’ zitten in instellingen. Er is sociale controle en veel begrip. Aan de andere kant brengt het ook uitdagingen met zich mee: de toegang tot zorg is lastig, er zijn wachtlijsten en het is minder eenvoudig om iemand op te laten nemen om zich psychiatrisch te laten behandelen. Dit heeft tot gevolg dat er meer overlast is in de wijken, politie veel tijd investeert in het afhandelen van zogenaamde E33 meldingen (meldingen van personen met verward of onbegrepen gedrag) en het begrip soms plaatsmaakt voor onbegrip of wanhoop. De zorgproblematiek verschuift dan naar veiligheidsproblematiek. Vaak is er sprake van problematiek op meerdere leefgebieden.

Om te voorkomen dat zorgproblematiek uitmondt in veiligheidsproblematiek wordt er veel samengewerkt binnen het veiligheidsdomein en het sociale domein. De gemeente heeft hierin een regierol. Zo wordt er ingezet op het voorkomen van woonoverlast en huiselijk geweld, maar ook het signaleren van groeiende onvrede wat kan leiden tot maatschappelijke onrust of polarisatie. Elkaar kunnen vinden is van belang om ontstane problematiek tijdig te doen stoppen.

15

Terugblik 2025 Casuïstiek Er is in 2025 casuïstiek besproken in het Zorgnetwerkoverleg, bij het Meldpunt Zorg en Overlast en het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden. Het team Openbare Orde, Veiligheid en Crisisbeheersing (OOVC) en/of de procesregisseur van Maatschappelijke Ontwikkeling zijn hierbij aangesloten. Buurtbemiddeling Bollenstreek is in 2025 1 keer ingezet om te bemiddelen bij ruzies tussen buren. Deze zaak is aangemeld door Stek en loopt op dit moment nog. Het aantal burenruzies dat bij de politie geregistreerd staat is in 2025 toegenomen: 50 t.o.v. 34 in 2024. Niet elke melding bij politie hoeft te maken te hebben met een ernstig/langlopend conflict waar buurtbemiddeling voor gewenst is. Daarnaast is niet elke burenruzie geschikt voor buurtbemiddeling. In 2025 is in Hillegom gestart met de pilot Maatwerkaanpak. Deze aanpak maakt ‘out of the box’ oplossingen bij complexe problematiek eenvoudiger, waardoor problemen sneller opgelost kunnen worden en inwoners hierdoor ruimte krijgen om aan de onderliggende problematiek te werken. Deze pilot is verlengd en loopt door in 2026 en 2027.

Huiselijk geweld, kindermishandeling en femicide In de eerste helft van 2025 zijn 20 meldingen bij Veilig Thuis gedaan vanwege (ex-)partnergeweld. Daarnaast zijn er 53 meldingen gedaan over kindermishandeling. Het overgrote deel van de meldingen wordt gedaan door professionals. In 2025 zijn 2 tijdelijke huisverboden opgelegd. We zien een kleine afname in het aantal opgelegde huisverboden ten opzichte van 2024. In de politiecijfers zien we ook een afname van het aantal huiselijk geweld misdrijven (9 in 2025 t.o.v. 19 in 2024). De medewerkers van burgerzaken hebben in 2025 een voorlichting gehad van Veilig Thuis. Ook hebben zij een e-learning gevolgd over de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. In 2025 werd de sub-regionale campagne ‘Wat is huiselijk geweld’ uitgerold in Hillegom, Lisse, Teylingen, Katwijk en Noordwijk. In 2026 volgt een campagne over partnergeweld en femicide. In 2025 heeft Hillegom voor het eerst meegedaan met Orange the World. Via Orange the World wordt aandacht gevraagd voor geweld tegen vrouwen en meisjes. Belangrijke gebouwen in de gemeente werden oranje verlicht en de Orange the World vlag werd gehesen bij het gemeentehuis. In Hillegom werd, samen met UN Women, een bijeenkomst voor professionals georganiseerd die in hun werk te maken hebben met geweld tegen vrouwen en meisjes.

Woonoverlast Het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag is in 2025 nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2024. Er werden 238 meldingen bij politie gedaan. Het is bekend dat een klein aantal personen voor een groot aantal meldingen zorgt. De politie werkt nauw samen met de Wijk GGD in de opvolging van de zogenaamde E33 meldingen. De Wijk GGD maakt op een laagdrempelige manier contact met de persoon over wie gemeld is en probeert erachter te komen

16

wat deze persoon nodig heeft. Naast de Wijk GGD leveren ook GGZ Rivierduinen, De Binnenvest en Brijder bemoeizorg; dit is outreachende zorg voor zorgmijders. Wanneer hulp lang uitblijft kan dit resulteren in overlastgevend gedrag in de wijk of vanuit de woning. In 2025 is de Wijk GGD in teamverband gaan werken in plaats van een persoon per gemeente, waardoor ze meer slagkracht hebben. De wijk GGD heeft van in 2025 over 61 personen meldingen ontvangen waar zij op ingezet hebben. Het grootste deel van de meldingen wordt gedaan door de politie. In 2025 zijn de eerste belangrijke stappen gezet richting het convenant ‘Voorkomen huisuitzetting bij woonoverlast’. De verwachting is dat in 2026 via dit convenant gewerkt zal gaan worden. Contra Terrorisme, radicalisering en extremisme (CTER) In 2025 is de Wet PARTA aangenomen door de Tweede Kamer. Deze wet regelt de persoonsgerichte aanpak binnen het CTER-domein. De wet brengt een aantal wijzigingen t.a.v. de huidige aanpak met zich mee, welke geborgd moeten worden. In 2025 is er veelvuldig regionale afstemming geweest over de aanpak en de uitwerking van de wet. In 2026 wordt er nog inzet gepleegd om het proces goed te borgen.

Indicatoren Onderstaande indicatoren geven zicht op de ontwikkeling op het gebied van zorg en veiligheid. Waar mogelijk is deze ontwikkeling afgezet tegen Nederland. Dit stelt ons in staat om de resultaten van Hillegom/Lisse/Teylingen te vergelijken met Nederland (het gemiddelde).

Bestuurlijke aanpak Inzet buurtbemiddeling Opleggen tijdelijk huisverbod

2024 7 6

2025 1 2

In Hillegom is in 2025 één keer een stap genomen op de escalatieladder in het kader van woonoverlast. Er is een waarschuwingsbrief verstuurd en een gesprek gevoerd met een inwoner die veelvuldig overlast veroorzaakte voor de directe omgeving.

Overlast

Meldingen persoon met onbegrepen gedrag Overlast door alcohol/drugs

Hillegom 2024

Hillegom 2025 238

H. per 1000 inwoners 10,3

NL per 1000 inwoners 9,3

Streven 2026 - 2027 <238

230

83

104

4,5

3,2

<104 (Bron: Politie)

Hillegom heeft een hoog aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag in vergelijking met het Nederlands gemiddelde. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat er in Hillegom van oudsher wat meer kwetsbare inwoners wonen en dat deze problematiek al langdurig aanwezig is.

17

Huiselijk geweld en kindermishandeling

Veilig Thuis meldingen (ex)partnergeweld Veilig Thuis meldingen kindermishandeling

Hillegom eerste helft 2024 (per 1000 inwoners) 1,1

Hillegom eerste helft 2025 (per 1000 inwoners) 1,2

Nederland eerste helft 2025 (per 1000 inwoners)

1,7

2,3

1,8

1,4

Doelstellingen en acties 2026 en 2027 We leveren maatwerk waar mogelijk. We zetten zoveel mogelijk op het voorkomen van veiligheidsproblematiek bij zorgproblematiek. Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van zorg en veiligheid. We houden deze ontwikkelingen bij en passen best practices toe in de praktijk. We blijven in verbinding met onze inwoners, juist wanneer zij geen vertrouwen hebben in de overheid. Concreet streven we naar minimaal een stabilisatie van het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag (E33 meldingen). In 2025 is gestart met een ‘short stay voorziening’, de Maatschappelijke Eerste Hulp (MEH) in de regio, waar inwoners die niet in aanmerking komen op naar de Psychiatrische Eerste Hulp (PEH) te gaan, maar wel hulp nodig hebben, kortdurend tot rust kunnen komen. Deze pilot loopt ook in 2026 door. In 2026 wordt een persoonsgerichte aanpak voor zorgmijders (PGA-OGGZ) binnen het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden ontwikkeld, een ‘levensloop light’. Het doel hiervan is om mensen met ‘onbegrepen gedrag’ beter te kunnen bijstaan waardoor zij minder snel terugvallen in dit gedrag, ze minder overlast veroorzaken en ze meer kwaliteit van leven hebben. Zowel de MEH als de PGA-OGGZ zijn onderdeel van het regionale programma ‘Grip op Onbegrip’. Buurtbemiddeling wordt ingezet om conflicten tussen buren te de-escaleren.

We blijven op de hoogte van de (bestuursrechtelijke) ontwikkelingen in het kader van woonoverlast. In het kader van geweld tegen en onveiligheid voor vrouwen is in januari 2026 het initiatiefvoorstel ‘Tot hier en niet verder’ door de gemeenteraad aangenomen. Het initiatiefvoorstel behelst onder andere het onderzoeken van het inrichten van een meldpunt en lokale campagnes gericht. In 2026 wordt onderzocht wat hierin wenselijk is.

Partners Bovenstaande doen wij niet alleen. Onze partners op het gebied van Zorg en veiligheid zijn: Intern

OOVC, MO, domein Ruimte (Wonen), BWT.

Extern

Politie, Woningcorporatie Stek, ISD, Wijk-GGD, GGZ (Meldpunt Zorg- en Overlast), Voor Ieder 1, Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden, Brandweer, Buurtbemiddeling Bollenstreek.

18

Om de doelstellingen te behalen, zetten we in op onderstaande acties:

Preventief Wat Voorkomen verergering woonoverlast door buurtbemiddeling Jaarlijkse prestatieafspraken woningcorporatie Stek inzake woonoverlast Inzet Wijk GGD op meldingen van personen met onbegrepen gedrag Doorontwikkeling aanpak woonoverlast Gemeentelijk aandachtsfunctionaris CTER (Contra Terrorisme, Extremisme en Radicalisering) Ontwikkelen convenant Voorkomen woninguitzetting bij woonoverlast Nazorg ex-gedetineerden // ondersteunen van exgedetineerde bij terugkeer in samenleving na celstraf

Trekker OOVC, politie, Stek

Wanneer Doorlopend

Domein Ruimte (Wonen), Stek, OOVC MO, GGD, politie, OOVC OOVC, MO, i.s.m. politie en Stek OOVC

Doorlopend

MO i.a.m. OOVC

2026

Zorg- en Veiligheidshuis, OOVC, MO

Doorlopend

Trekker OOVC, MO OOVC, Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden, MO

Wanneer Doorlopend Doorlopend

OOVC

Doorlopend

OOVC, FG van S&C

2026

OOVC, Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden, Politie MO, Meldpunt Zorg en Overlast, OOVC

Doorlopend

MO i.a.m. OOVC

2026

MO

2026 en 2027

Doorlopend Doorlopend Doorlopend

Uitvoering Wat Uitvoering geven aan de Wet verplichte GGZ (WvGGZ) Casuïstiekbespreking in het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden // inwoners met in hun gedrag een zorgen veiligheidscomponent worden besproken in het Zorgen Veiligheidsoverleg. Hier wordt een integrale aanpak opgesteld met de betrokken partners. Volgen van trainingen op het gebied van radicalisering, terrorisme, polarisatie en implementatie Wet PARTA Implementatie Wet PARTA (persoonsgerichte aanpak CTER casuïstiek) Casuïstiekbespreking in het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden // Inwoners met een CTER component.

Zorgnetwerkoverleg // overleg waar casuïstiek wordt besproken tussen zorgpartners, bijvoorbeeld waar woonoverlast speelt Uitvoeren onderzoek n.a.v. initatiefvoorstel ‘Tot hier en niet verder’ Pilot ‘Maatwerkaanpak’; out of the box oplossingen bij multiproblematiek

19

Doorlopend

Repressief Wat Opleggen tijdelijk huisverbod bij huiselijk geweld Bestuurlijke maatregelen in het kader van de Wet aanpak Woonoverlast Handhavend optreden in het kader van (brand)veiligheid bij overlast (o.a. hoarding en vervuiling)

1.4

Trekker OOVC OOVC

Wanneer Doorlopend Doorlopend

BWT

Doorlopend

Digitale veiligheid

De samenleving is in het afgelopen decennia in een hoog tempo verder gedigitaliseerd. Een groot deel van het leven van een grote meerderheid van de mensen speelt zich tegenwoordig online af. Dit brengt met zich mee dat zich voor criminelen veel nieuwe kansen aandienen om online toe te slaan. Als gevolg is online criminaliteit veelvoorkomend geworden. Online criminaliteit heeft uiteenlopende verschijningsvormen; van ransomware tot aan persoonsgerichte delicten zoals online bedreiging. Bij deze vormen kan zowel sprake zijn van cybercrime als van gedigitaliseerde criminaliteit. Als we het hebben over cybercrime gaat het om delicten die gepleegd worden met informatie- en communicatietechnologie (ICT) en die ook gericht zijn op ICT en waarbij ICT dus ook het doelwit is. Voorbeelden hiervan zijn het hacken van een computer, het uitvoeren van een DDoS-aanval of het plaatsen van ransomware. Bij gedigitaliseerde criminaliteit is ICT vooral het middel om traditionele misdrijven sneller of op grotere schaal te kunnen plegen. Het gaat dan meestal om fraude (bijvoorbeeld marktplaatsfraude of Vriend-in-nood-fraude) of afpersing en/of bedreiging (bijvoorbeeld sextortion: afpersing met behulp van naaktbeelden). Een strikt onderscheid tussen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit kan niet altijd gemaakt worden, aangezien verschijningsvormen van online criminaliteit vaak mengvormen zijn.

Er lijkt de afgelopen jaren wel een verschuiving van cybercrime naar gedigitaliseerde criminaliteit op te treden. Hoewel het onderscheid diffuus is, neemt binnen de politieregistraties het aandeel cybercrime af, terwijl het aandeel gedigitaliseerde criminaliteit toeneemt ten opzichte van het totaal aantal registraties van online criminaliteit. Dit kan deels verklaard worden door de inzet van technische

20

maatregelen van vooral de banken, waardoor het hacken van bankomgevingen lastiger is geworden. Het kan zijn dat criminelen daarom andere werkwijzen zijn gaan toepassen, zoals social engineering, om slachtoffers ertoe te bewegen zelf geld over te maken. Social engineering is het misbruiken van menselijke eigenschappen zoals nieuwsgierigheid, vertrouwen, hebzucht, angst en onwetendheid om vertrouwelijke informatie van iemand los te krijgen. Geld verdienen is vaak het belangrijkste doel van cybercriminelen, naast het veroorzaken van schade. Een cyberaanval kan ook andere doelen hebben, zoals het verzamelen van bedrijfsinformatie of persoonsgegevens. Mensen kunnen zowel online als offline geconfronteerd worden met diverse vormen van digitale criminaliteit, zoals hacking, digitale fraude, phishing, online pesten en identiteitsdiefstal. In de digitale wereld zijn er voor de inwoners, bedrijven en onze organisatie diverse risico’s op het gebied van cybercriminaliteit. Vooral ouderen krijgen te maken met vormen van fraude zoals Whatsapp-fraude en bankhelpdeskfraude, waarbij ingespeeld wordt op het vertrouwen. Jongeren worden vaak geconfronteerd met cyberpesten, hackpogingen maar ook als het gaat om sextortion, zijn jongeren bovengemiddeld vertegenwoordigd. Dit is het geval bij zowel dader- als slachtoffergroepen.

Daarnaast worden ook kleine en middelgrote bedrijven steeds vaker het doelwit van digitale aanvallen. Verder brengt de toenemende afhankelijkheid van digitale systemen nieuwe risico's met zich mee, waarvan de impact aanzienlijk kan zijn. Denk hierbij aan mogelijke verstoringen bij essentiële diensten, in bijvoorbeeld de gezondheidszorg, energienetwerken en in de transportbranche. Cyberaanvallen kunnen ook gevolgen hebben voor de veiligheid van persoonsgegevens. De uitdagingen op het gebied van digitale veiligheid vereisen daarom voortdurende waakzaamheid en voorbereiding om de kwetsbaarheid van onze inwoners, bedrijven en de eigen organisatie te verminderen en de weerstand tegen cyberdreigingen te vergroten. Met de veranderende geopolitieke ontwikkelingen is de cyberdreiging de laatste jaren alleen maar toegenomen. De oproep vanuit het rijk aan gemeenten, inwoners en bedrijven om de weerbaarheid en veerkracht te versterken is hier een uitvloeisel van.

Terugblik 2025 Ook het afgelopen jaar is weer ingezet op de drie sporen: de interne informatiebeveiliging (het eigen huis op orde), weerbaarheid van onze inwoners en cyberincidenten en crisissen (crisisbeheersing). Eigen huis op orde Het driejarenplan dat in 2023 is vastgesteld is in 2025 ook ter hand genomen. De inzet op het digitaal veilig houden van de gemeente Hillegom en van HLTsamen is voortgezet en de inzet is in verband met de voorbereidingen op de NAVO-top extra geïntensiveerd. Ook in 2025 is er weer de nodige aandacht besteed aan de uitvoering van het gegevensbeschermingsplan. Zo is ook dit jaar weer wekelijks gebruik gemaakt van het instrument ‘Sir Askalot’, om zo de medewerkers aanhoudend bewust te maken van wat men zelf kan doen of nalaten ten behoeve van de digitale veiligheid en ter versterking van de eigen organisatie. Ook geeft ‘Sir Askalot’ uitleg over de verschillende onderwerpen op het gebied van digitale veiligheid om zo ook de kennis te

21

verstevigen. In dit kader is er afgelopen jaar ook weer gestreden tussen teams, gericht op het versterken van bewustwording van bestaande digitale risico’s. In 2025 is binnen HLTsamen ook een bewustwordingskalender gemaakt ten behoeve van de continuïteit, zodat hier het hele jaar door aandacht voor is, met behulp van grote of kleine initiatieven. Zo was er in oktober 2025 een ‘PIV-bewustwordingsweek’ die werd afgesloten met een lezing en live hackdemo van Gina Doekhi, een digitale veiligheidsexpert, werkzaam voor het Cybercrime Team van de politie Eenheid Den Haag. Het college en de gehele organisatie kon hierbij aansluiten. Binnen de HLT-organisatie is het traject voor het werken met PIV-vertegenwoordigers opnieuw opgepakt. Dat betekent dat ieder team straks een ambassadeur (vertegenwoordiger) heeft voor de verbinding tussen PIV en de brede organisatie. Ook is de regionale samenwerking versterkt. Zo is er structureel een Regionaal informatieveiligheidsoverleg in het leven geroepen met buurgemeenten (Leiden, Noordwijk, Katwijk). Dit vindt ieder kwartaal plaats. Andere acties die plaatsvinden in relatie tot de digitale veiligheid zijn waarschuwingen aan collega’s via intranet voor de meest recente aanvalstechnieken en er is periodiek (ieder kwartaal) een update en kennisdeling naar de directie (PIV-monitor).

Technische maatregelen die zijn getroffen zijn: - een overstap van Zivver naar Bastion365; - de toegang via TOR (The Union Routerevenals) via VPN’s en Botnets is geblokkeerd, wat de veiligheid van het eigen systeem vergroot; - Er is beter beheer en betere bescherming van gegevens van mobiele telefoons gerealiseerd door het volledig technisch in beheer nemen van het apparaat (Mobile Device Management). De DPIA’s worden regulier uitgevoerd, waarbij we in HLT op schema liggen en ook worden de beschrijvingen van de processen om de organisatie digitaal veilig te houden steeds concreter. Zo wordt er gewerkt aan concrete handboeken voor de organisatie. De samenwerking tussen de Chief Information Security Officer (CISO) en team OOVC loopt goed. Er is structureel overleg en de lijnen zijn kort. Bij (mogelijke) dreigingen of risicovolle momenten zijn de contacten snel gelegd, zo is ook in aanloop naar de NAVO-top gebleken. Weerbaarheid van onze inwoners en bedrijven In 2025 is het contract voor de online game HackShield afgelopen. Met het ravijnjaar op komst is besloten niet opnieuw een contract te sluiten met HackShield. Wel is het programma opnieuw onder de aandacht gebracht bij de verschillende basisscholen. Kinderen kunnen de game blijvend spelen, ook zonder tussenkomst van de gemeente.

Een uitvraag bij de scholen heeft ons geleerd dat eigenlijk alle scholen aandacht besteden aan digitale weerbaarheid en digitaal bewustzijn, maar dat scholen gebruik maken van verschillende instrumenten. Het is positief dat scholen het inmiddels standaard in hun onderwijsaanbod opnemen. Verder is er aandacht besteed aan een regionaal programma (re_BOOCAMP). Dit betreft een event waarbij jongeren met IT-affiniteit worden uitgedaagd, door ze te confronteren met situaties die ze

22

online ook tegen kunnen komen. Enerzijds leren de jongeren over de online grenzen en hoe deze niet te overschrijden, anderzijds biedt het mogelijkheden op de IT-arbeidsmarkt. In 2025 is ook concreet gestart met het programma Dealbreakers, zoals ook aan de orde geweest in het hoofdstuk 1.1 Jeugd en Veiligheid. Het draagt bij aan het bewustzijn van jongeren, maar ook van de professionals en het netwerk er omheen. Het versterkt ook de weerbaarheid van de jongeren, bespreekt de digitale aspecten van ondermijning en biedt handvatten aan professionals om te voorkomen dat jongeren bijvoorbeeld via online platforms afglijden in de criminaliteit. Het afglijden via online platforms gebeurt vaak snel en onbewust. Bijvoorbeeld doordat jongeren worden ingezet als geldezels (‘money-muling), of slachtoffer/dader worden van sextortion (digitale seksuele uitbuiting). In de week van de landelijke Week van de Veiligheid 2025, van 6 tot 12 oktober, hebben we als gemeente extra aandacht gevraagd voor cyberveiligheid voor ondernemers.

Via het Platform Veilig Ondernemen (PVO) zijn praktische tools, webinars en trainingen aangeboden over actuele thema’s zoals Cyberveiligheid (bescherming van eigen bedrijf tegen digitale aanvallen), Ondermijning herkennen (signalen leren herkennen van criminele inmenging in eigen onderneming) en Inbraakpreventie en winkelcriminaliteit (concrete tips voor een veiliger pand). Cyberincidenten en -crisissen (crisisbeheersing) In het beleidsplan OTO (opleiden, trainen oefenen) van de Veiligheidsregio Hollands Midden is er aandacht voor multidisciplinaire vakbekwaamheid. Er wordt in het OTO-programma rekening gehouden met nieuwe risico’s en crisistypen en de mogelijk nieuwe planvorming en werkwijzen daarvoor. De veiligheidsregio heeft aangegeven dat de complexiteit en duur van incidenten toeneemt en ook hybride dreiging een belangrijk thema is. Digitale weerbaarheid is een onderdeel van de grotere opgave die we als samenleving hebben om de weerbaarheid en de veerkracht te versterken. Hierin hebben zowel de veiligheidsregio’s als de gemeenten een belangrijke rol. Hierover volgt meer in het hoofdstuk over Fysieke veiligheid.

Indicatoren Onderstaande indicatoren geven enig zicht op de ontwikkeling op het gebied van digitale veiligheid. Waar mogelijk is deze ontwikkeling afgezet tegen Nederland, zodat er vergeleken kan worden met het gemiddelde in Nederland. Aangezien de cijfers van cybercrime en horizontale fraude nog niet bekend zijn, zijn de cijfers van gemeente Hillegom afgezet tegen de cijfers van de Eenheid Den Haag. De Eenheid omvat 27 gemeenten, van gemeenten Noordwijk en Hillegom in het Noordwesten, tot aan gemeente Pijnacker-Nootdorp in het Zuidoosten en telt ruim 1,9 miljoen inwoners.

Cybercrime Horizontale fraude

2024

2025

8 83

6 79

Hillegom per 1000 inwoners (2025) 0,3 4,7

Nederland 1000 inwoners (2025) 0,3 2,8 (Bron: Politie)

Het cijfer geeft een daling te zien van cybercrime. Dit geldt zowel gemeentelijk als voor de Eenheid. Hierbij moet worden aangetekend dat er in de Eenheid wel een (zeer) lichte stijging is

23

van horizontale fraude. De term horizontale fraude is gebaseerd op de slachtoffergroep: het gaat om fraude waar burgers, bedrijven of instellingen slachtoffer zijn. Voor Hillegom geldt dat ook de horizontale fraudecijfers een daling te zien geven. Het is belangrijk om bij het gebruik van politieregistraties rekening te houden met het gegeven dat er sprake is van een lage aangiftebereidheid onder slachtoffers waardoor niet alle feiten in de politieregistraties terecht komen.

Doelstellingen en acties 2026 en 2027 Met het veiligheidsplan zetten we ook de komende tijd weer in op het vergroten van het bewustzijn van de risico’s van het bewegen in de digitale wereld en inwoners en bedrijven weerbaarder te maken. Als inwoners zich meer bewust zijn van de risico’s zal dit de kans verkleinen dat ze slachtoffer worden van digitale criminaliteit. We doen dit door te investeren in voorlichtingscampagnes. De uitdaging is om ook echt de doelgroepen te bereiken die grotere risico’s lopen. Met de aanstelling van een Ketenregisseur Cybercrime en Gedigitaliseerde Criminaliteit binnen het RSIV (Regionale Samenwerking Integrale Samenwerking 1) heeft de samenwerking met gemeenten in de regio en het RSIV een injectie gekregen. De samenwerking wordt voortgezet en waar mogelijk versterkt. Behalve dat we ons richten op onze inwoners en ondernemers, richten we ons ook op de interne organisatie. De interne digitale veiligheid is een HLT-brede opgave. Eigen huis op orde In 2023 is het driejarenplan ‘Eigen huis op orde’ vastgesteld, waaraan nog steeds verder uitvoering wordt gegeven. In maart 2026 staat een ambitiesessie gepland om te verkennen hoe het vervolg vorm te geven. In dit jaar zal de richting en inzet voor de komende jaren worden bepaald, de nieuwe ambitie voor de middellange termijn.

Er blijft in elk geval nu en in de toekomst focus op het op orde houden van de gemeentelijke informatiehuishouding en beveiliging en op het voorbereid zijn op digitale aanvallen. Voor meer informatieveiligheid, privacy en audit en control willen we nog meer grip krijgen op de risico’s die spelen binnen de organisatie. Hiervoor is de inzet van een Information Security Management System (ISMS) de basis. Dit systeem helpt de organisatie risico gebaseerd keuzes en maatregelen te nemen. Dit zat er al aan te komen met de introductie van de NIS2, een richtlijn die is gebaseerd op Europese wetgeving, om de weerbaarheid en veiligheid van digitale infrastructuren te verbeteren. Inmiddels is er een vertaling van de NIS2 naar nationale wetgeving in de vorm van de Cyberbeveiligingswet. De doelstelling is om zo spoedig mogelijk te voldoen aan deze wet als deze in werking treedt. De verwachting is dat deze in het tweede kwartaal van 2026 in werking zal treden. De wet stelt strenge eisen aan cybersecurity en risicomanagement voor onder meer overheidsorganisaties. Weerbaarheid van onze inwoners HackShield blijft van waarde en ook in 2026 zullen scholen hierop worden gewezen. Verder blijven we manieren zoeken en inzetten om inwoners en ondernemers te bereiken en bewust te maken van de gevaren van cybercriminaliteit.

Om goed te kunnen inspelen op wat er nodig is en te differentiëren in hoe we doelgroepen het best kunnen bereiken doen we zoals gezegd ook een Het RSIV is een netwerkorganisatie van 27 gemeenten in de eenheid Den Haag, het Openbaar Ministerie en de Politie. Het RSIV is actief op de thema’s uit het regionaal beleidsplan en ondersteunt gemeenten, de politie en het OM bij het realiseren van de regionale ambities en doelstellingen. 1

24

beroep op het RSIV. Het RSIV biedt voorlichting, tips en diverse tools om gemeenten op dit terrein goede handelingsperspectieven te kunnen bieden. Zo blijven we in contact met het Platvorm Veilig Ondernemen (PVO) over het onderwerp digitale veiligheid. In 2026 gaan we opnieuw bekijken hoe we de ondernemers goed kunnen bedienen. Het is van belang, zeker nu steeds meer ook kleineren ondernemingen slachtoffer worden van onlinecriminaliteit, dat zij zich bewust zijn van de gevaren. We zetten in op bewustzijn en het bieden handelingsperspectieven. Cyberincidenten en -crisissen (crisisbeheersing) We blijven ons samen met onze partners voorbereiden op eventuele cybercrises. Belangrijk hierin is dat de gemeente haar interne informatiebeheer en beveiliging blijft verbeteren. Dit omvat het waarborgen van een veilige digitale omgeving, het nemen van passende maatregelen om cyberdreigingen te verminderen en het vergroten van kennis over digitale veiligheid. Met de ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie en de daarmee gepaard gaande personele wisselingen, zal hier in de komende jaren zeker nog aandacht voor zijn. Het versterken van de weerbaarheid en het voorbereid zijn op hybride dreigingen, de opgave die vanuit de rijksoverheid is geformuleerd, heeft natuurlijk ook impact op de digitale veiligheid en hoe we hier als gemeente(n) mee omgaan.

De opgave met betrekking tot het versterken van de weerbaarheid en veerkracht is eerder in dit document aan de orde geweest.

Partners Bovenstaande acties zijn gezamenlijke inspanningen. De partners op het gebied van digitale veiligheid zijn: Intern Extern

OOVC, I&A, BIC, ICT, Functioneel beheer (FB), Facilitaire zaken (FZ), Strategie & Control (S&C), communicatie en de gemeentelijke crisisorganisatie. Politie, VRHM, RSIV, Ouderenbond, Rabobank, PVO, scholen, jongerenwerk en de bibliotheek.

Om bovenstaande doelstellingen te behalen, zetten we in op onderstaande acties:

Preventief Wat Voorbereiden op nieuwe crisistypen, hybride dreigingen en uitval van digitale systemen We faciliteren voorlichtingen aan verschillende doelgroepen om de weerbaarheid te vergroten en de kans op (digitaal) slachtofferschap te verkleinen. Sir Askalot; bewustwording en kennis van de interne organisatie Aanmoedigen van scholen en leerlingen om deel te nemen aan programma’s en projecten gericht op digitale weerbaarheid (zoals online game Hackshield) Digitale crisisorganisatie verder vormgeven en borgen

25

Trekker VRHM, OOVC

Wanneer Doorlopend

OOVC, politie

2026 en 2027

BIC

2026 en 2027

OOVC

2026 en 2027

OOVC, S&C, BIC, ICT & FB

Doorlopend

Uitvoering Wat Doorontwikkeling bedrijfscontinuïteit Blijvend agenderen van het onderwerp digitale criminaliteit middels periodiek monitoren a.d.h.v. relevante ontwikkelingen In planvorming, opleiden, trainen en oefenen voorbereiden op nieuwe risico’s en crisistypen Aanstellen van een contactpersoon Privacy Informatieveiligheid (PIV) binnen elk team Kennisdeling door deelname aan regionaal CISO-overleg en Informatieveiligheidsoverleg

Trekker BIC, ICT & FB en FZ OOVC, S&C

Wanneer Doorlopend Doorlopend

OOVC, S&C, VRHM

Doorlopend

BIC

2026

S&C, OOVC

2026 en 2027

Repressief Cybercrime is strafbaar gesteld in het wetboek van strafrecht. Het optreden tegen deze vorm van criminaliteit is primair belegd bij de politie en het Openbaar Ministerie. Er wordt gekeken naar mogelijkheden om bestuurlijke maatregelen in te zetten bij gedigitaliseerde criminaliteit.

26

2.

Overige veiligheidsthema’s

Onderstaande veiligheidsthema’s zijn niet geprioriteerd omdat ze of niet (meer) veel voorkomen, of er geen extra inzet op nodig is naast de reguliere inzet. Dit betekent niet dat de impact van deze veiligheidsthema’s op inwoners en ondernemers niet groot kan zijn. De thema’s zijn geborgd binnen de gemeente en bij verschillende partners. Op deze manier blijft de standaard inzet en aanpak gecontinueerd, zonder dat hier een impuls aan wordt gegeven.

2.1

High impact crimes High impact crimes (hierna: HIC) is een verzamelnaam voor delicten als woninginbraak, overvallen, straatroof en geweldsmisdrijven. De impact van HIC-delicten is groot. Niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor de directe omgeving. HIC-delicten kunnen het veiligheidsgevoel in de maatschappij aantasten. Slachtoffers van HIC-delicten kunnen te allen tijde gebruik maken van de diensten van Slachtofferhulp Nederland. Explosies Explosies en aanslagen met explosieven worden ook als HIC-delicten beschouwd vanwege de ernstige maatschappelijke impact, het gevaar voor de omgeving en de intimidatie die ervan uitgaat. De gevolgen van explosies zijn ingrijpend, met soms zelfs dodelijke slachtoffers of ernstig letsel. De gemeente blijft daarom in samenwerking met politie en het OM onverminderd inzetten om het veiligheidsgevoel in de buurt zo snel mogelijk te herstellen na een incident.