D24 College, raadsbrief Burger- en ondernemerspeiling Waar Staat Je Gemeente.pdf
Tekst van het document
hulp bij boodschappen
geen, ik kan wegens omstandigheden geen burenhulp geven
helpen bij vervoer oogje in het zeil houden huis schoonhouden of koken klusjes in of rond het huis medicijnen toedienen of persoonlijke verzorging opvangen van kinderen ondersteuning bij een aanvraag, administratie of computer anders, namelijk:
geen, ik wil geen burenhulp geven
Indien u geen zorg aan een hulpbehoevende naaste verricht, dan kunt u vraag 60 overslaan. 60. In welke mate voelt u zich belemmerd in uw dagelijkse activiteiten / bezigheden door het geven van zorg aan een hulpbehoevende naaste (mantelzorg)?
(vrijwel) nooit zelden soms vaak weet niet
61. Kunt u aangeven in hoeverre u het eens of oneens bent met de volgende stellingen?
Ik pak de draad gemakkelijk op als het even tegen heeft gezeten Ik sla me makkelijk door moeilijke tijden heen Ik regel/organiseer gemakkelijk zelf hulp als dat nodig is Ik raak snel van slag als iets tegenzit of onduidelijk is Ik heb vertrouwen in de toekomst
Waar staat Hillegom? Burgerpeiling
helemaal eens
eens
neutraal
oneens
helemaal oneens
weet niet / geen mening
36 van 40
62. Wanneer u hulp of zorg nodig heeft, kunt u dan terugvallen op … familie vrienden of kennissen mensen in de buurt
ja, zeker
ja, waarschijnlijk
nee
n.v.t. / weet niet
63. Hoe waardeert u de inspanningen van uw gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappij? Het gaat hier om mensen met een beperking, of mensen in een zorgwekkende situatie. Geef dit aan met een rapportcijfer van 1 (zeer slecht) tot en met 10 (zeer goed). 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
weet niet / geen mening
64. Hoe waardeert u alle inspanningen van uw gemeente voor haar inwoners? Geef dit aan met een rapportcijfer van 1 tot en met 10. 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
weet niet / geen mening
65. En in hoeverre sluiten de inspanning van uw gemeente aan bij uw verwachtingen?
Zeer goed: mijn verwachtingen worden overtroffen Goed: mijn verwachtingen worden meestal waargemaakt Voldoende: mijn verwachtingen worden soms wel en soms niet waargemaakt Slecht: mijn verwachtingen worden meestal niet waargemaakt Zeer slecht: mijn verwachtingen worden zelden tot nooit waargemaakt Weet niet / geen mening
Sinds uitbraak van het coronavirus is er veel veranderd. 66. Wat wilt u aan de gemeente meegeven als het gaat om de dienstverlening aan inwoners / ondernemers gedurende deze periode?
Waar staat Hillegom? Burgerpeiling
37 van 40
Achtergrondvragen Tot slot nog enkele achtergrondvragen. Deze gegevens worden alleen voor dit onderzoek gebruikt en volstrekt vertrouwelijk behandeld. De resultaten zijn niet naar u als persoon te herleiden. 67. Wat is uw geslacht?
man
vrouw
68. Wat is uw leeftijd?
18 tot en met 29 jaar 30 tot en met 39 jaar 40 tot en met 54 jaar 55 tot en met 64 jaar 65 jaar tot en met 74 jaar 75 jaar en ouder
69. Wat is uw hoogst afgeronde opleiding?
lagere school / basisonderwijs / geen onderwijs vmbo / mavo vwo / havo middelbaar beroepsonderwijs (mbo) hoger beroepsonderwijs (hbo) wetenschappelijk onderwijs (universiteit)
70. Welke situatie is het meest op u van toepassing?
in loondienst zelfstandige zonder personeel (zzp) ondernemer met personeel werkloos/werkzoekend (ten dele) arbeidsongeschikt gepensioneerd huisvrouw/-man scholier/student anders
71. Hoe ziet de samenstelling van uw huishouden eruit?
alleenstaand twee volwassenen zonder kind(eren) twee volwassenen met kind(eren) een volwassene met kind(eren) / eenoudergezin anders
Waar staat Hillegom? Burgerpeiling
38 van 40
72. Wat is het totale netto maandinkomen van u en uw eventuele partner?
Minder dan € 900 € 900 tot € 1300 € 1300 tot € 1800 € 1800 tot € 2700
€ 2700 tot € 3200 meer dan € 3200 wil ik niet zeggen / weet niet
73. Hoe lang woont u reeds in deze buurt?
korter dan 2 jaar 2 tot 5 jaar 5 tot 10 jaar
10 tot 15 jaar 15 jaar of langer
74. Wat is uw postcode? CIJFERS EN LETTERS
75. Hebt u nog andere opmerkingen of suggesties aan uw gemeente? Dan kunt u ze hieronder kwijt.
Namens uw gemeente willen we u hartelijk danken voor uw medewerking!
Waar staat Hillegom? Burgerpeiling
39 van 40
I&O Research Enschede
Waar staat Hillegom? Burgerpeiling
Zuiderval 70 Postbus 563
40 van 40
Rapport
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2021/024
Datum januari 2021
Opdrachtgever Gemeente Hillegom
Auteur Melle Conradie
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
2 van 52
Inhoudsopgave 1
Managementsamenvatting __________________________________________________________ 4
2
Inleiding _____________________________________________________________________________ 8 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3
Bedrijfsomgeving___________________________________________________________________ 11 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
4
Samenwerking ondernemer-gemeente _____________________23 Financiële heffingen _______________________________ 25 Regeldruk ______________________________________ 25
Ondernemingsklimaat ______________________________________________________________ 28 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5
7
Inleiding _______________________________________ 16 Waardering in het algemeen ____________________________ 16 Digitale dienstverlening ______________________________ 18 Professionaliteit van de gemeentelijke organisatie ______________ 20 Hostmanship _____________________________________ 21 Vergunningen ___________________________________ 22
Relatie gemeente-ondernemer ______________________________________________________ 23 5.1 5.2 5.3
6
Inleiding _______________________________________ 11 Waardering in het algemeen ____________________________ 11 Criminaliteit en overlast ______________________________ 12 Bereikbaarheid ____________________________________ 12 Verbeterpunten in de bedrijfsomgeving _____________________ 14
Gemeentelijke dienstverlening ______________________________________________________ 16 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
5
Aanleiding ______________________________________ 8 Doel van het onderzoek _______________________________ 8 Methode en respons _________________________________ 8 Analyse en rapportage _______________________________ 10 Rapportopbouw ___________________________________ 10
Inleiding ______________________________________ 28 Ondernemingsklimaat ______________________________ 28 Vestigingsklimaat __________________________________ 31 Economisch beleid en toekomstige focus ____________________ 31 Lokale specifieke vragen ______________________________ 33
Invloed aspecten op ondernemingsklimaat __________________________________________ 35 7.1 7.2
Inleiding _______________________________________35 Prioriteitenmatrix __________________________________35
Bijlage: vragenlijst ___________________________________________________________________________ 37
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
3 van 52
1
Managementsamenvatting
Achtergrond De gemeente Hillegom wil graag inzicht in de wijze waarop de gemeente het bedrijfsleven kansen biedt om te ondernemen en inzicht in de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers. In dat kader heeft de gemeente een ondernemerspeiling volgens de standaard van VNG Realisatie (Waarstaatjegemeente.nl) laten uitvoeren. In de oktober 2020 ontvingen 1.916 ondernemers een uitnodiging om aan de ondernemerspeiling deel te nemen. Uiteindelijk hebben 233 ondernemers hieraan meegedaan, een respons van 12 procent en voldoende volgens de standaard van VNG Realisatie. Deze groep deelnemers is representatief voor alle ondernemers die te maken kunnen hebben met gemeentelijke dienstverlening in de gemeente Hillegom. De uitkomsten van Hillegom worden vergeleken met het landelijke gemiddelde, bestaande uit 35 gemeenten die tussen begin 2018 en december 2020 deelnamen aan de VNG-ondernemerspeiling.
Bedrijfsomgeving Over het geheel genomen zijn de ondernemers in Hillegom goed te spreken over de bedrijfsomgeving. Vijf van de zes aspecten scoren vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde en de waardering voor de bereikbaarheid per openbaar vervoer is bovengemiddeld (Tabel 1.1). De bereikbaarheid van de gemeente per auto wordt met een 8,0 het hoogst gewaardeerd. Daarna is men het meest tevreden over de bereikbaarheid voor bevoorrading en transport (7,4). De staat van de openbare ruimte en de veiligheid in de bedrijfsomgeving krijgen beide een 7,1. De bereikbaarheid per ov waardeert men gemiddeld met een 6,8, dit is hoger dan het landelijke gemiddelde (6,1). Dertien procent van de ondernemers in Hillegom heeft veel last van criminaliteit en overlast (Nederland: 7%). Het meest genoemde verbeterpunt door ondernemers voor de bedrijfsomgeving is parkeergelegenheid. Desondanks geven de Hillegomse ondernemers daar gemiddeld een 7,0 voor. Tabel 1.1 – Rapportcijfers bedrijfsomgeving. Rapportcijfer
Hillegom
Nederland
Staat van de openbare ruimte in de bedrijfsomgeving
7,1
7,1
Veiligheid in de bedrijfsomgeving
7,1
7,2
Bereikbaarheid van de gemeente per auto
8,0
7,8
Bereikbaarheid van de bedrijfslocatie per ov
6,8
6,1
Bereikbaarheid van de bedrijfslocatie voor bevoorrading en transport
7,4
7,3
Parkeermogelijkheden in de directe omgeving van de bedrijfslocatie
7,0
7,0
Gemeentelijke dienstverlening Ondernemers verwachten dat de dienstverlening op orde is. Dat betekent dat de processen en de informatievoorziening op maat moeten zijn en dat de gemeente meedenkt en flexibel omgaat met regels en procedures. De algehele dienstverlening scoort een 6,8, dat is hoger dan het Nederlandse gemiddelde (6,5) (Tabel 1.2). Tien procent van de ondernemers in Hillegom heeft een vast aanspreekpunt bij de gemeente, dat is relatief weinig in vergelijking met Nederland (15%). Dertien procent van de Hillegomse ondernemers zou wel graag een vast aanspreekpunt hebben.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
4 van 52
De ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de digitale faciliteiten van de gemeente zijn daar overwegend tevreden over. Met een 6,3 gemiddeld scoort Hillegom in lijn met het Nederlandse gemiddelde (6,3). De helft van de ondernemers is tevreden over de afhandelingssnelheid van de digitale communicatie. Ook kan de helft de gewenste zaken digitaal afhandelen. Een kwart is ontevreden over de afhandelingssnelheid en kan niet alle gewenste zaken digitaal afhandelen. Over de website is men vaker tevreden: de meerderheid kan informatie op de website makkelijk vinden en ervaart dat deze actueel en correct is. De professionaliteit van de gemeentelijke organisatie krijgt een 6,7. Dit is hoger dan de 6,3 die Nederlandse ondernemers gemiddeld geven. Over het aanvragen van producten of diensten zijn de ondernemers vaker positief dan negatief, vooral over het gemak van de aanvraagprocedure. Men is het minst tevreden over de afhandelingstijd bij vragen en problemen. De persoonlijke dienstverlening wordt goed gewaardeerd. Men is vaker tevreden dan ontevreden over vrijwel alle aspecten van persoonlijke dienstverlening. Vooral de getoonde verantwoordelijkheid om het probleem op te lossen en de deskundigheid worden gewaardeerd. De ondernemers zijn minder vaak verrast door de dienstverlening. Dit is ook zo in de meeste andere gemeenten.
De 32 ondernemers die een vergunning hebben aangevraagd, beoordelen dit met een 6,8. Dit is hoger dan het Nederlandse gemiddelde (6,0). Vooral het gemak van de aanvraag en de afhandelingstijd stemmen tot tevredenheid. Over de mate waarin rekening gehouden werd met de bedrijfsspecifieke situatie is men vaker ontevreden dan tevreden. Tabel 1.2 – Rapportcijfers gemeentelijke dienstverlening. Rapportcijfer
Hillegom
Nederland
Algehele dienstverlening
6,8
6,5
Dienstverlening via digitale faciliteiten
6,3
6,3
Professionaliteit van de gemeentelijke organisatie en haar medewerkers
6,7
6,3
Afhandeling van de vergunningsaanvraag
6,8*
6,0
* Indicatieve uitkomsten.
Relatie ondernemers en gemeente De relatie tussen ondernemers en de gemeente krijgt een voldoende (6,0) (Tabel 1.3). Hiermee scoort Hillegom beter dan het landelijke gemiddelde (5,6). Bijna de helft (44%) van de ondernemers ervaart dat de gemeente voldoende betrokken is bij ondernemers. Een op de vijf (22%) is het daar niet mee eens. Een op de vier ondernemers (24%) zette zich in voor (beleids)initiatieven in het afgelopen jaar. Zes op de tien (61%) willen dit in de toekomst (misschien) wel doen. De communicatie en voorlichting vanuit de gemeente krijgt een 6,3 van de ondernemers in Hillegom. Ook dat is hoger dan het landelijke gemiddelde (6,0).
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
5 van 52
Tabel 1.3 – Rapportcijfers relatie-aspecten. Rapportcijfer
Hillegom
Nederland
Wijze waarop de gemeente ondernemers betrekt en de samenwerking zoekt
6,0
5,6
Communicatie en voorlichting vanuit de gemeente
6,3
6,0
Gemeentelijke heffingen en regeldruk Ruim een derde (38%) van de ondernemers in Hillegom ervaart de financiële heffingen als (heel) hoog. Dat is minder dan het Nederlandse gemiddelde (53%). Vier procent van de ondernemers ervaart de heffingen als (heel) laag. De regeldruk in de gemeente is volgens een vijfde (21%) van de ondernemers (heel) hoog (Nederland: 35%). De ondernemers zijn overwegend positief over de mate waarin de gemeente de gemeentelijke regels handhaaft: 69 procent vindt dit (vrij) goed en 31 procent matig of onvoldoende. De inspanning van de gemeente om regelgeving te vereenvoudigen en te versoepelen krijgt een 5,6 van de ondernemers, dat is vergelijkbaar met het Nederlandse gemiddelde (Tabel 1.4). Ondernemers zien hierbij voornamelijk ruimte voor verbetering bij bestemmingsplannen. Tabel 1.4 – Rapportcijfer regelgeving. Rapportcijfer Inspanning van de gemeente om regelgeving te vereenvoudigen en te versoepelen
Hillegom
Nederland
5,6
5,5
Ondernemings- en vestigingsklimaat Het ondernemers-, vestigings- en woonklimaat worden beoordeeld met respectievelijk een 6,5, een 6,3 en een 7,1 (Tabel 1.5). Deze cijfers liggen in lijn met de landelijke gemiddelden. De ondernemers noemen vooral leefbaarheid & veiligheid (35%) als belangrijk voor het ondernemingsklimaat. Samenwerking, bereikbaarheid inclusief parkeren en communicatie & voorlichting worden elk door ongeveer een kwart van de ondernemers genoemd. Ruim de helft van de ondernemers (58%) waardeert de inspanning van de gemeente om het ondernemingsklimaat te verbeteren. Een derde (33%) vindt dat de gemeente de juiste prioriteiten stelt in het economisch beleid. Een op de drie (34%) van de ondernemers geeft aan dat de verwachtingen in de dienstverlening soms wel en soms niet waargemaakt worden. Van 8 procent werden de verwachtingen overtroffen en van 8 procent werden de verwachtingen niet waargemaakt. De helft van de ondernemers heeft geen mening hierover. Tabel 1.5 - Rapportcijfers ondernemings– en vestigingsklimaat. Rapportcijfer
Hillegom
Nederland
Ondernemingsklimaat
6,5
6,4
Vestigingsklimaat
6,3
6,4
Woon- en leefklimaat
7,1
7,2
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
6 van 52
Aanbevelingen De ondernemers in de gemeente Hillegom waarderen de meeste uitgevraagde aspecten gemiddeld met een (ruime) voldoende. Elk aspect scoort in lijn met of boven het Nederlandse gemiddelde. De aspecten waar de meeste winst te behalen valt, zijn het vestigingsklimaat en de aspecten in relatiesfeer. Bij de relatieaspecten gaat het met name om communicatie vanuit de gemeente en de inspanningen om de regelgeving te vereenvoudigen/versoepelen. In mindere mate is ook de samenwerking tussen ondernemers en de gemeente een verbeterpunt. Net als het vestigingsklimaat krijgen deze aspecten relatief lage waarderingen, maar ze hebben daarnaast ook een bovengemiddelde invloed op het totaaloordeel over het ondernemingsklimaat. Wij adviseren daarom de gemeente Hillegom om bij de invoering van de Omgevingswet en bij vaststelling van (ruimtelijk en economisch) beleid de wensen en behoeften van de ondernemers (nog) meer te betrekken. Dit vergroot het gevoel van samenwerking en het vergroot het begrip voor de gemeentelijke regelgeving. Daarnaast is het belangrijk om helder en transparant over beleidswijzingen en actuele ontwikkelingen te communiceren. Een mogelijkheid hiervoor is het organiseren van ondernemersavonden waarbij de gemeente in gesprek gaat met ondernemers over het gemeentelijke beleid om zo het wederzijdse begrip te vergroten.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
7 van 52
2
Inleiding
2.1
Aanleiding
De gemeente Hillegom wil graag inzicht in de wijze waarop de gemeente het bedrijfsleven kansen biedt om te ondernemen en inzicht in de kwaliteit van de dienstverlening aan ondernemers in de gemeente. In dat kader heeft de gemeente samen met de andere HLT-gemeenten een ondernemerspeiling volgens de standaard van VNG Realisatie (Waarstaatjegemeente.nl) laten uitvoeren. Dit rapport gaat in op de uitkomsten van de ondernemerspeiling voor de gemeente Hillegom.
2.2
Doel van het onderzoek
Het doel van de ondernemerspeiling is om inzicht te krijgen in de bevindingen van de ondernemers over het ondernemers- en vestigingsklimaat en de dienstverlening van de gemeente aan ondernemers, met het oog op mogelijke verbeterpunten. De uitkomsten worden vergeleken met het landelijk gemiddelde. Dit landelijk gemiddelde is berekend op basis van uitkomsten van 35 gemeenten die sinds 2018 de ondernemerspeiling van VNG Realisatie hebben laten doen1 en waarvan de uitkomsten op waarstaatjegemeente.nl gepubliceerd staan. De uitkomsten van de ondernemerspeiling Hillegom worden ook gepubliceerd op waarstaatjegemeente.nl. De ondernemerspeiling bevat ook rapportcijfers over het vestigingsklimaat en het ondernemingsklimaat in de gemeente. Deze staan ook in de basisset beleidsindicatoren van VNG Realisatie (2015). Door deel te nemen aan deze Ondernemerspeiling kan de gemeente Hillegom die indicatoren ook daadwerkelijk opnemen in de Programmabegroting. In hoofdstuk 6 van deze rapportage vindt u deze rapportcijfers.
2.3
Methode en respons
Om een zo goed mogelijk beeld te krijgen en om alle ondernemers de kans te geven om hun ervaringen te delen, zijn alle ondernemers in de gemeente aangeschreven. Het gaat om alle vestigingen uit het provinciaal werkgelegenheidsregister. Dit register bevat ondernemingen in alle economische sectoren, dus ook onderwijs, gezondheidszorg en overheid. Wijzigingen in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel worden verwerkt in het provinciaal werkgelegenheidsregister. Waar in dit rapport gesproken wordt over ‘ondernemers’ betreft het feitelijk ‘vertegenwoordigers van bedrijven en instellingen’. De ondernemers kregen 15 oktober 2020 een brief van de gemeente met het verzoek om de digitale vragenlijst in te vullen. Na drie weken is een rappel verstuurd aan alle bedrijven en instellingen met uitzondering van de zzp’ers. Vanwege een laag aantal deelnames is tussentijds nog een tweede rappel verstuurd. Men kon de vragenlijst tot 30 november invullen.
1
Peildatum 10 december 2020.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
8 van 52
Respons In de gemeente Hillegom zijn alle 1.916 ondernemers aangeschreven. Hiervan zijn 26 ondernemingen niet meer actief of verhuisd. In totaal hebben 233 van de aangeschreven ondernemers deelgenomen, een respons van 12 procent. Landelijk is de respons bij de ondernemerspeiling ongeveer 10 procent. Er zijn veel ondernemers die weinig ervaring hebben met gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers. Zij hebben bijvoorbeeld een bedrijf aan huis, nog nooit een vergunning aangevraagd en/of geen contact gehad met de gemeente. Over het algemeen doen deze ondernemers minder vaak mee aan dergelijke onderzoeken. De bedrijvenpopulatie in Hillegom lijkt qua samenstelling op de Nederlandse bedrijvenpopulatie (Tabel 2.1). Naar verhouding is er wel iets meer industrie en bouw dan in de landelijke samenstelling van de bedrijvenpopulatie. Aan het onderzoek deden meer ondernemers mee uit de landbouw en handel, horeca & distributie dan op basis van de bedrijvenpopulatie verwacht zou mogen worden. Ondernemers uit de industrie- en bouwsector en de niet-commerciële dienstverlening deden relatief minder mee. Zzp’ers zijn ondervertegenwoordigd ten opzichte van de populatie. Er deden naar verhouding meer bedrijven met twee tot vijftig werknemers mee aan de peiling. Tabel 2.1 – Verdeling bedrijfsvestigingen naar sector, grootte en locatie. Nederland
Hillegom
Respondenten
Landbouw
4%
4%
8%
Industrie en bouw
14%
18%
8%
Handel, horeca en distributie
22%
24%
33%
Commerciële dienstverlening
32%
29%
31%
Niet-commerciële dienstverlening
27%
25%
21%
1 of minder
66%
67%
35%
2-9
26%
27%
49%
10-49
6%
5%
14%
50-99
1%
0,3%
1%
100 of meer
1%
0,3%
0,4%
In/aan huis
-
-
23%
Winkelcentrum/stadscentrum
-
-
15%
Bedrijventerrein/kantorenlocatie
-
-
22%
Elders binnen de bebouwde kom
-
-
10%
Buitengebied/buiten bebouwde kom
-
-
15%
-
-
16%
100%
100%
100%
SECTOR
AANTAL WERKNEMERS
LOCATIE
Ambulant/op locatie/bij de klant of opdrachtgever TOTAAL
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
9 van 52
Weging en betrouwbaarheid Op de resultaten is een weging toegepast naar bedrijfsgrootte, conform de richtlijnen van VNG Realisatie. Wanneer absolute responsaantallen worden weergegeven, zijn deze ongewogen. De uitkomsten zijn bruikbaar en betrouwbaar door de hoeveelheid respondenten en doordat alle ondernemers zijn aangeschreven. Met de behaalde respons is voldaan aan de eisen van VNG Realisatie voor een ondernemerspeiling. De resultaten zijn representatief voor alle ondernemers in Hillegom die, als ondernemer, te maken (kunnen) hebben met de gemeentelijke dienstverlening.
2.4
Analyse en rapportage
De waardering van meerdere aspecten wordt weergegeven in de vorm van rapportcijfers. Deze kunnen als volgt worden geïnterpreteerd: een score van een 5 of lager is ‘onvoldoende’ of ‘matig’, een 6 is als ‘voldoende’ te beschouwen, een 7 is ‘ruim voldoende’ en vanaf een 7,5 kan er worden gesproken van een ‘goed’ resultaat. Cijfers boven de 8 zijn zeer goed en bijna niet te verbeteren. Er wordt gesproken van een verschil in rapportcijfers met het landelijk gemiddelde bij een afwijking van minimaal 0,3. De bedrijven van de ondernemers worden in dit rapport uitgesplitst naar locatie op basis van wat ondernemers in de vragenlijst als locatie hebben opgegeven. Vanwege de lage deelname op sommige locaties zijn in de rapportage locaties samengevoegd. Uitsplitsingen met minder dan 50 antwoorden zijn indicatief. Waar aanwezig worden de significante verschillen tussen de bedrijfslocaties in de uitkomsten benoemd. Waar in deze rapportage ondernemers worden genoemd, worden zowel bedrijven als instellingen bedoeld. De antwoordcategorie ‘weet niet’ wordt – in lijn met de weergave op waarstaatjegemeente.nl – niet gepresenteerd in deze rapportage. Indien een groot deel deze antwoordcategorie invult, wordt dit in de tekst genoemd.
In deze rapportage wordt een vergelijking gemaakt met de landelijke benchmark, bestaande uit 35 gemeenten die tussen begin 2018 en december 2020 deelnamen aan de VNG-ondernemerspeiling.
2.5
Rapportopbouw
In hoofdstuk 3 komt de bedrijfsomgeving aan bod, in hoofdstuk 4 de gemeentelijke dienstverlening. Hoofdstuk 5 gaat over de relatie tussen ondernemers en de gemeente en over gemeentelijke heffingen & regeldruk. Hoofdstuk 6 beschrijft het ondernemersen vestigingsklimaat, met de onderwerpen waarop de gemeente zich volgens ondernemers met name zou moeten focussen. Ook bevat dit hoofdstuk een tweetal eigen vragen van de gemeente Hillegom die niet bij de benchmark horen. Hoofdstuk 7 gaat over de samenhang tussen de verschillende aspecten en maakt inzichtelijk welke onderwerpen het meeste invloed hebben op de waardering van ondernemers voor het ondernemingsklimaat. Deze zaken zouden met voorrang opgepakt moeten worden. Het rapport is gestart met een managementsamenvatting. De visuele presentatie in de vorm van een losse factsheet maakt onderdeel uit van deze gemeentelijke rapportage. In deze factsheet zijn de belangrijkste resultaten overzichtelijk bij elkaar gezet.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
10 van 52
3
Bedrijfsomgeving
3.1
Inleiding
Dit hoofdstuk gaat in op de volgende onderwerpen: waardering in het algemeen, criminaliteit en overlast, bereikbaarheid en verbeterpunten in de bedrijfsomgeving. Ondernemers die hun onderneming in of aan huis hebben, hebben geen vragen gekregen over het thema bedrijfsomgeving.
3.2
Waardering in het algemeen
De staat van de openbare ruimte (bijv. onderhoud van wegen, fietspaden, stoepen en het openbare groen) en de veiligheid van de bedrijfsomgeving krijgen van de ondernemers in Hillegom beide een 7,1 (Tabel 3.1). In Nederland gemiddeld waarderen ondernemers deze aspecten met respectievelijk een 7,1 en een 7,2. Tabel 3.1 – Rapportcijfers bedrijfsomgeving. Staat van de openbare ruimte Veiligheid van de bedrijfsomgeving
Hillegom
Nederland
Range NL
7,1
7,1
6,4-7,7
7,1
7,2
6,4-7,6
Waardering bedrijfsomgeving naar bedrijfslocatie De staat van de openbare ruimte krijgt van de ondernemers die ‘elders binnen de bebouwde kom’ werken het hoogste cijfer (7,7) (Tabel 3.2). Dat is significant hoger dan de 6,4 die ondernemers op bedrijventerreinen en kantorenlocaties aan de staat van de openbare ruimte geven. De veiligheid krijgt het hoogste cijfer van ondernemers gevestigd in winkel- en stadscentra en (7,4) en ondernemers die op locatie werken (7,4). Vanwege de lage aantallen zijn de cijfers naar bedrijfslocatie echter hoogstens indicatief. Tabel 3.2 – Rapportcijfers* (en absolute respons**) bedrijfsomgeving uitgesplitst naar locatie.
Staat van de openbare ruimte Veiligheid van de bedrijfsomgeving
winkelcentrum/ stadscentrum
bedrijventerrein/ kantorenlocatie
elders binnen de bebouwde kom
buitengebied/ buiten bebouwde kom
ambulant/op locatie/ bij de klant of opdrachtgever
7,3 (35)
6,4 (47)
7,7 (22)
7,1 (32)
7,4 (24)
7,4 (35)
6,8 (49)
7,1 (23)
7,2 (32)
7,4 (24)
* Indicatieve uitkomsten. ** Voorbeeld: 32 ondernemers in het buitengebied hebben een cijfer gegeven voor de staat van de openbare ruimte in de bedrijfsomgeving. Gemiddeld geven zij een 7,1.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
11 van 52
3.3
Criminaliteit en overlast
Ruim een op de tien ondernemers (13%) in Hillegom heeft veel last van criminaliteit en overlast in de bedrijfsomgeving (Figuur 3.1). Dat is meer dan in Nederland gemiddeld (7%). Zeven op de tien Hillegomse ondernemers (70%) ervaren vrijwel geen overlast. De resterende 22 procent vindt de overlast niet veel en niet weinig. Figuur 3.1 – Mate van criminaliteit en overlast.
13%
0%
22%
25% (heel) veel
3.4
65%
50% niet veel / niet weinig
75%
100%
weinig tot niet
Bereikbaarheid
De ondernemers hebben vier aspecten van de bereikbaarheid in Hillegom een rapportcijfer gegeven (Tabel 3.3). De bereikbaarheid per auto scoort het beste en krijgt een 8,0. Daarna is men het meest tevreden over de bereikbaarheid voor bevoorrading en transport (7,4) en de parkeermogelijkheden in de bedrijfsomgeving (7,0). Deze drie aspecten scoren vergelijkbaar met de Nederlandse gemiddelden. De bereikbaarheid per openbaar vervoer – met een 6,8 gemiddeld het laagste het gewaarde aspect in Hillegom – scoort hoger dan het landelijke gemiddelde (6,1). Tabel 3.3 – Rapportcijfers bereikbaarheid. Bereikbaar van de gemeente, per auto Bereikbaarheid van de bedrijfslocatie, per ov Bereikbaarheid van de bedrijfslocatie, voor bevoorrading en transport Parkeermogelijkheden in de directe bedrijfsomgeving
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
Hillegom
Nederland
Range NL
8,0
7,8
5,1-8,5
6,8
6,1
4,6-7,5
7,4
7,3
6,5-7,9
7,0
7,0
5,9-7,8
12 van 52
Waardering bereikbaarheid per bedrijfslocatie Op alle bedrijfslocaties behalve het buitengebied wordt de bereikbaarheid per auto het hoogst gewaardeerd (Tabel 3.4). Onder ondernemers in het buitengebied scoren de parkeermogelijkheden hoger. De ondernemers in het buitengebied en de ondernemers die ‘elders in de bebouwde kom’ gevestigd zijn waarderen dit aspect significant beter dan ondernemers die op locatie werken. Verder lijken ondernemers in winkel- en stadscentra minder tevreden te zijn over de bereikbaarheid per ov. Vanwege de lage aantallen zijn de cijfers naar bedrijfslocatie echter hoogstens indicatief. Tabel 3.4 – Rapportcijfers* (en absolute respons**) bedrijfsomgeving uitgesplitst naar locatie. winkelcentrum/ stadscentrum
bedrijventerrein/ kantorenlocatie
elders binnen de bebouwde kom
buitengebied/ buiten bebouwde kom
ambulant/op locatie/ bij de klant of opdrachtgever
7,3 (35)
8,2 (50)
8,6 (23)
7,9 (35)
7,9 (27)
6,0 (33)
6,5 (45)
7,5 (21)
6,8 (35)
7,1 (28)
7,1 (35)
7,9 (48)
8,0 (21)
7,3 (35)
6,9 (22)
7,0 (35)
6,9 (48)
7,9 (23)
8,2 (35)
6,0 (28)
Bereikbaar van de gemeente, per auto Bereikbaarheid van de bedrijfslocatie, per ov Bereikbaarheid van de bedrijfslocatie, voor bevoorrading en transport Parkeermogelijkheden in de directe bedrijfsomgeving
* Indicatieve uitkomsten. ** Voorbeeld: 50 ondernemers in op een bedrijventerrein of kantorenlocatie hebben een cijfer gegeven voor de bereikbaarheid per auto. Gemiddeld geven zij een 8,2.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
13 van 52
3.5
Verbeterpunten in de bedrijfsomgeving
De ondernemers in Hillegom konden drie verbeterpunten voor de bedrijfsomgeving aandragen. Het meest noemt men parkeergelegenheid (29%) (Figuur 3.2). Daarnaast heeft een kwart (24%) behoefte aan snel internet of glasvezel en noemt 22 procent de preventie van overlast en criminaliteit. In paragraaf 3.3 was te zien dat ondernemers in Hillegom daar in vergelijking met Nederland relatief veel last van ondervinden. Een op de vijf ondernemers (21%) ziet geen enkel verbeterpunt in de directe bedrijfsomgeving. Figuur 3.2 – Verbeterpunten ten aanzien van de directe bedrijfsomgeving (maximaal 3). parkeergelegenheid (auto, fiets)
29%
glasvezel/snel internet
24%
preventie overlast en criminaliteit
22%
verkeersveiligheid / overlast verkeer
20%
aanpak leegstand
15%
verzorging openbare ruimte
15%
ruimte voor expansie
12%
bereikbaarheid met auto
10%
kwaliteit openbare ruimte
10%
ruimte voor laden en lossen
7%
hoogte milieucategorie bedrijfslocatie
6%
bereikbaarheid met ov
6%
geen
21%
0%
21%
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
10%
20%
30%
van de ondernemers ziet geen verbeterpunten in de directe bedrijfsomgeving.
14 van 52
Ervaringen van ondernemers Na afloop van de vragen over de bedrijfsomgeving, gaven 42 ondernemers een toelichting op hun ervaringen met de bedrijfsomgeving. Een aantal reacties is positief, maar in de meeste reacties worden verbeterpunten genoemd. Deze komen vooral overeen met de meest genoemde verbeterpunten uit figuur 3.2. Hieronder staan enkele toelichtingen bij deze verbeterpunten. De meest genoemde verbeterpunten en enkele interessante toelichtingen zijn hieronder weergegeven. In tegenstelling tot de kwantitatieve uitkomsten in de tabellen en figuren, zijn dit meningen van individuele ondernemers.
Parkeergelegenheid “Parkeervakken zijn niet logisch en veel te weinig voor het aantal bewoners en bedrijven in zowel Lisse als Hillegom.” Glasvezel/snel internet “De Molenstraat een van de weinige straten in het centrum waar geen glasvezel ligt, terwijl dat voor mijn bedrijfsvoering wel vereist is.” “Afwezigheid van snel internet noodzaakt tot verhuizing!” Preventie overlast en criminaliteit “Veel overlast hangjongeren in tegenover gelegen parkeergarage, waardoor deze niet aantrekkelijk is voor klanten om te parkeren. Ik krijg van klanten te horen dat men hoopt dat ze de auto onbeschadigd houden.” “Achter de brandweerkazerne vindt op het parkeerterrein veel activiteit plaats met dealertjes en gespuis. Dit is bekend bij de politie, komen ook geregeld langs. Maar cameratoezicht zou mogelijk kunnen voorkomen dat ze zich hier ophouden.” Verkeersveiligheid/overlast verkeer “Hillegom is veel te druk geworden met vooral veel te veel vrachtverkeer. De hoofd verkeersaders gaan dwars door de woongebieden in Hillegom, terwijl er veel te veel grote bedrijven zijn gevestigd.
De verkeersoverlast -van bedrijven incluis boerenbedrijven- is veel te groot, het is vervuilend, het lawaai is veel te hoog en de snelheden van het (vracht)verkeer zijn belachelijk hoog hetgeen het ook nog eens heel gevaarlijk maakt.” “Zelden tot nooit controle door politie op scooters en snorfietsen die op fietspad 55km rijden terwijl ze daar niet eens mogen, al veel ongelukken maar er wordt nooit gescand of controle gehouden.”
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
15 van 52
4
Gemeentelijke dienstverlening
4.1
Inleiding
Dit hoofdstuk behandelt verschillende waarderingsaspecten van de gemeentelijke dienstverlening. Er wordt ingegaan op de wijze van dienstverlening, de reden en de beoordeling van ondernemers over het contact met de gemeente, de digitale dienstverlening en de professionaliteit van de gemeentelijke organisatie.
4.2
Waardering in het algemeen
Gemiddeld geven ondernemers in Hillegom een 6,8 voor de algehele dienstverlening van de gemeente (Tabel 4.1). Dat is hoger dan de 6,5 die Nederlandse ondernemers gemiddeld voor de gemeentelijke dienstverlening geven. Tabel 4.1 – Rapportcijfer algehele dienstverlening van de gemeente. Hillegom
Nederland
Range NL
6,8
6,5
5,7-7,1
Algehele dienstverlening van de gemeente
Per vestigingslocatie varieert de waardering voor de algehele dienstverlening van de gemeente tussen een 6,6 en een 7,1 (Tabel 4.2). Vanwege de lage aantallen zijn de cijfers naar bedrijfslocatie echter hoogstens indicatief. Tabel 4.2 – Rapportcijfers* (en absolute respons**) algehele dienstverlening uitgesplitst naar locatie.
Algehele dienstverlening van de gemeente
in/aan huis
winkelcentrum /stadscentrum
bedrijventerrein/ kantorenlocatie
elders binnen de bebouwde kom
buitengebied/ buiten bebouwde kom
ambulant/op locatie/ bij de klant of opdrachtgever
6,8 (32)
7,0 (32)
6,6 (44)
7,1 (20)*
7,1 (28)*
6,6 (22)*
* Indicatieve uitkomsten. ** Voorbeeld: 28 ondernemers in het buitengebied hebben een cijfer gegeven voor de algehele dienstverlening van de gemeente. Gemiddeld geven zij een 7,1.
Zes op tien ondernemers hebben geen vast aanspreekpunt en ook geen behoefte daaraan In Hillegom heeft een op de tien (10%) ondernemers een vast aanspreekpunt bij de gemeente (Nederland: 15%). Dertien procent van de ondernemers heeft nog geen vast aanspreekpunt maar zou dit wel graag willen. De meerderheid (58%) heeft geen aanspreekpunt en heeft daar ook geen behoefte aan. Overigens weet 19 procent van de ondernemers niet zeker of ze een vast aanspreekpunt bij de gemeente hebben.
13%
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
van de ondernemers heeft geen vast aanspreekpunt bij de gemeente, maar heeft hier wel behoefte aan.
16 van 52
Vragen of problemen meest voorkomende contactreden Een op de drie ondernemers (32%) had in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek contact met gemeente. Bijna een op de vijf ondernemers (17%) legde een vraag of probleem voor aan de gemeente (Figuur 4.1). Dertien procent deed een melding over de openbare ruimte en 12 procent vroeg een product of dienst aan anders dan een vergunning. Figuur 4.1 – Aandeel van ondernemers dat voor met een bepaalde reden contact met de gemeente had in de afgelopen 12 maanden. voorleggen van een vraag of probleem
17%
melding openbare ruimte
13%
aanvragen van andere producten of diensten
12%
samenwerking (beleid en uitvoering)
11%
handhaving of toezicht
10%
aanvragen vergunning
10%
indienen van een klacht
7%
andere reden
4%
0%
10%
20%
Vooral contact per mail en telefoon Het contact tussen ondernemers en gemeente verliep voor 61 procent van de ondernemers (onder meer) via de mail (Figuur 4.2). De meerderheid van de ondernemers (53%) had (daarnaast) ook telefonisch contact. Voor een derde (36%) verliep de communicatie in levenden lijve. Ondernemers maken niet vaak gebruik van social media bij het contact met gemeente (5%). Figuur 4.2 – Wijze van contact in de afgelopen 12 maanden (meerdere antwoorden mogelijk) (n=75). e-mail
61%
telefoon
53%
overig face-to-face contact (w.o. bezoek)
36%
internet
24%
post
11%
balie
9%
social media
5%
0%
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
25%
50%
75%
17 van 52
Ruim de helft van de ondernemers die contact hadden met de gemeente (57%), had drie of minder contactmomenten (Figuur 4.3). Een kwart (28%) had vijf keer of vaker contact. Figuur 4.3 – Aantal keer dat men in de afgelopen 12 maanden contact heeft gehad met de gemeente. 100%
75%
50%
25%
22%
17%
17%
17%
10%
8%
7%
0% 1
4.3
2
3
4
5-10
meer dan weet niet 10
Digitale dienstverlening
De 90 ondernemers die gebruik maakten van de digitale dienstverlening van de gemeente Hillegom geven hier een 6,3 voor (Tabel 4.3). Dit komt exact overeen met het Nederlandse gemiddelde. Tabel 4.3 – Rapportcijfer digitale dienstverlening. Dienstverlening via digitale faciliteiten
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
Hillegom
Nederland
Range NL
6,3
6,3
5,5-7,5
18 van 52
Helft ondernemers tevreden over snelheid digitale communicatie De helft van de ondernemers die gebruikmaakten van de digitale faciliteiten van de gemeente Hillegom (54%) is tevreden over de snelheid (Figuur 4.4). Een kwart (25%) is daar ontevreden over. Ook de helft (47%) lukte het om de gewenste zaken digitaal af te handelen met de gemeente. Een kwart van de ondernemers (23%) lukte dat niet. Figuur 4.4 – Stellingen digitale faciliteiten. De afhandeling van de digitale communicatie is voldoende snel
54%
Mijn bedrijf(svestiging) kan de gewenste zaken afhandelen via de digitale faciliteiten van de gemeente
47%
0% (helemaal) eens
25%
niet eens / niet oneens
50%
21%
25%
30%
23%
75%
100%
(helemaal) oneens
Meerderheid ondernemers positief over gemeentelijke website Zes op tien ondernemers (61%) ervaren dat de informatie op de website van de gemeente Hillegom actueel en correct is (Figuur 4.5). Een kleine groep (4%) is het daarmee oneens. De helft van de ondernemers (52%) is tevreden over de vindbaarheid van informatie op de website. Daarentegen heeft 14 procent moeite met het vinden van informatie. Overigens heeft 31 procent geen mening over de vindbaarheid van informatie. Over de juistheid van de informatie heeft 40 procent geen duidelijke mening. Deze groepen zijn in Figuur 4.5 buiten beschouwing gelaten. Figuur 4.5 – Stellingen over gemeentelijke website.
Informatie op de website is actueel en correct
61%
Informatie op de website is makkelijk vindbaar
52%
0% (helemaal) eens
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
35%
25%
niet eens / niet oneens
33%
50%
75%
4%
14%
100%
(helemaal) oneens
19 van 52
4.4
Professionaliteit van de gemeentelijke organisatie
De ondernemers in Hillegom geven gemiddeld een 6,7 voor de professionaliteit van de gemeentelijke organisatie en haar medewerkers (Tabel 4.4). Dat is hoger dan het Nederlands gemiddelde (6,3). Tabel 4.4 – Rapportcijfer professionaliteit van de gemeentelijke organisatie en haar medewerkers. Professionaliteit van de gemeentelijke organisatie en haar medewerkers
Hillegom
Nederland
Range NL
6,7
6,3
5,6-7,1
Figuur 4.6 toont de mening van ondernemers over een vijftal stellingen over de professionaliteit van de gemeentelijke dienstverlening. Twee derde (67%) vindt het aanvragen van producten of diensten bij de gemeente gemakkelijk. Zes op de tien ondernemers (57%) vinden het voldoende gemakkelijk om de juiste persoon te pakken te krijgen. Verder is ongeveer de helft tevreden over de mate waarin ze op de hoogte werden gehouden van de afhandeling (54%), de juistheid en volledigheid van de ontvangen informatie (51%) en de afhandelingstijd (48%). Over alle aspecten is men vaker tevreden dan ontevreden. Drieëndertig procent is ontevreden over de mate waarin men op de hoogte gehouden werd en ook 33 procent is ontevreden over de afhandelingstijd. Figuur 4.6 – Stellingen: aanvragen van product/dienst of het voorleggen van een vraag of probleem. Het aanvragen of voorleggen is gemakkelijk
67%
Het is voldoende eenvoudig om de juiste persoon te spreken te krijgen over een specifieke vraag of probleem Mijn bedrijf(svestiging) werd voldoende op de hoogte gesteld of gehouden van het verloop van de afhandeling
16%
57%
17%
17%
26%
54%
13%
33%
De ontvangen en/ of beschikbare informatie was juist en volledig
51%
19%
29%
De tijd die de afhandeling in beslag nam was acceptabel
48%
0% (helemaal) eens
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
25%
niet eens / niet oneens
18%
50%
33%
75%
100%
(helemaal) oneens
20 van 52
4.5
Hostmanship
De ondernemers in Hillegom die contact hadden met de gemeente zijn over het algemeen goed te spreken over de persoonlijke dienstverlening. Zes op de tien (62%) vonden dat de dienstverlenende medewerker zich verantwoordelijk toonde om de vraag te beantwoorden of het probleem op te lossen (figuur 4.7). Ook zes op de tien ondernemers zijn tevreden over de deskundigheid van de medewerker (62%), de ruimte die geboden werd om mee te denken (61%), de geleverde inspanning om de vraag zelf te beantwoorden (60%) en het inlevingsvermogen (59%). Met al deze stellingen is 14 procent tot 21 procent van de ondernemers het oneens. De mate waarin ondernemers verrast zijn door de dienstverlening verschilt: 33 procent was niet aangenaam verrast door de service van de medewerker en 31 procent was dit wel. Figuur 4.7 – Stellingen over hostmanship. De medewerker… …toonde zich verantwoordelijk om de vraag of het probleem daadwerkelijk op te lossen
62%
18%
20%
...was voldoende deskundig
62%
23%
15%
...bood de ruimte om mee te denken
61%
...heeft zelf de vraag zo goed mogelijk beantwoord
60%
25%
14%
...kon zich goed inleven
59%
27%
14%
...verraste mijn bedrijf(svestiging) aangenaam met de service die hij/zij verleende
31%
0% (helemaal) eens
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
18%
36%
25%
niet eens / niet oneens
50%
21%
33%
75%
100%
(helemaal) oneens
21 van 52
4.6
Vergunningen
In totaal hebben 32 ondernemers in de gemeente Hillegom die aan het onderzoek meededen een vergunning aangevraagd. Het gaat hierbij vooral om omgevingsvergunningen en evenementvergunningen. Gemiddeld geven ondernemers die een vergunning aanvroegen een 6,8 voor de afhandeling (Tabel 4.5). Dit is hoger dan het landelijke gemiddelde (6,0). Vanwege het beperkte aantal waarnemingen is het cijfer voor Hillegom echter hoogstens indicatief. Tabel 4.5 – Rapportcijfer* vergunningsaanvraag. Afhandeling van de vergunningsaanvraag
Hillegom
Nederland
Range NL
6,8
6,0
4,4-7,3
* Indicatieve uitkomsten.
Tevredenheid over proces vergunningsaanvraag, maar meer maatwerk gewenst Omdat maar een beperkt aantal ondernemers de vragen over vergunningverlening hebben gekregen, zijn de uitkomsten indicatief. De ervaringen met het proces van vergunningsaanvraag lijken overwegend positief. De helft van de ondernemers vond de aanvraag eenvoudig (51%) en de afhandeling voldoende snel (50%) (Figuur 4.8). Iets minder dan de helft vond de vereiste kosten en inspanningen acceptabel (46%) en ervoer dat er voldoende informatie was over regels en procedures (44%). Met al deze vier stellingen is men het vaker eens dan oneens. Over de mate waarin rekening werd gehouden met de bedrijfsspecifieke situatie is men minder tevreden: de helft van de ondernemers (50%) vindt dat dit onvoldoende gebeurde. Een kwart (28%) ervoer wél dat er rekening werd gehouden met de bedrijfsspecifieke situatie. Figuur 4.8 – Stellingen: aanvragen van een vergunning. Het aanvragen van een vergunning is voldoende eenvoudig
51%
De afhandeling van de vergunning is voldoende snel
50%
De kosten en inspanningen om te voldoen aan informatie- verplichtingen zijn acceptabel
46%
33%
21%
De informatie over de verschillende regels en procedures die mogelijkerwijs aan de orde zijn is afdoende
44%
34%
22%
Er is voldoende rekening gehouden met de specifieke situatie voor mijn bedrijf(svestiging)
28%
0% (helemaal) eens
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
23%
32%
22%
25%
niet eens / niet oneens
26%
18%
50%
50%
75%
100%
(helemaal) oneens
22 van 52
5
Relatie gemeente-ondernemer
5.1
Samenwerking ondernemer-gemeente
Ondernemers in Hillegom geven de samenwerking met de gemeente en de wijze waarop de gemeente ondernemers betrekt met een 6,0 (Tabel 5.1). Dit is hoger dan het landelijke gemiddelde (5,6). Tabel 5.1 – Rapportcijfer wijze van betrekken van- en samenwerking met ondernemers. Hillegom
Nederland
Range NL
6,0
5,6
4,6-6,5
Wijze waarop de gemeente ondernemers betrekt en de samenwerking zoekt
Kwart ondernemers zet zich actief in voor (beleids)initiatieven Een op de vier ondernemers (24%) heeft zich in het afgelopen jaar actief ingezet voor (beleids)initiatieven (Figuur 5.1). Tien procent doet dit met andere ondernemers en 9 procent met de gemeente. Figuur 5.1 – Actieve inzet voor (beleids)initiatieven (afgelopen jaar) (meerdere antwoorden mogelijk). ja, met ondernemers
10%
ja, met de gemeente
9%
ja, met (overige) burgers
7%
ja, met maatschappelijke partners
6%
ja, met overige partners
2%
nee
76%
0%
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
20%
40%
60%
80%
23 van 52
Zes op de tien ondernemers (61%) zijn (misschien) bereid om zich in de toekomst in te zetten voor (beleids)initiatieven (Figuur 5.2). De overige 39 procent wil dit niet. Overigens heeft 23 procent van de ondernemers hier geen duidelijke mening over, zij zijn buiten beschouwing gelaten. Figuur 5.2 – Bereidheid inzet voor (beleids)initiatieven.
18%
0%
43%
25% ja, zeker
39%
50%
75%
ja, misschien
nee
100%
Opstelling van de gemeente De ondernemers in Hillegom beoordelen de communicatie en voorlichting vanuit de gemeente met een 6,3 (Tabel 5.2). Dat is een hoger cijfer dan het Nederlands gemiddelde (6,0). Tabel 5.2 – Rapportcijfer communicatie en voorlichting. Communicatie en voorlichting vanuit de gemeente
Hillegom
Nederland
Range NL
6,3
6,0
5,2-6,5
De meningen over de opstelling van de gemeente zijn iets vaker positief dan negatief. Bijna de helft (44%) vindt dat de gemeente voldoende betrokken is bij ondernemers, maar een vijfde (22%) is het daar niet mee eens (Figuur 5.3). Een derde (35%) vindt dat de gemeente zich flexibel opstelt als dat nodig is. Een op de vijf ondernemers (21%) vindt dit niet. Drie op de tien ondernemers (31%) vinden dat de gemeente doet dat ze zegt. Aan de andere kant is 21 procent het daarmee oneens. Per stelling staat 34 procent tot 48 procent er neutraal tegenover. Figuur 5.3 – Stellingen over de opstelling van de gemeente. De gemeente is voldoende betrokken bij ondernemers
44%
34%
22%
De gemeente stelt zich flexibel op als dat nodig is
35%
43%
22%
De gemeente doet wat ze zegt
31%
48%
21%
0% (helemaal) eens
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
25%
niet eens / niet oneens
50%
75%
100%
(helemaal) oneens
24 van 52
Een kleine 50 ondernemers hebben een toelichting gegeven bij hun antwoorden over de opstelling van de gemeente. Een aantal ondernemers geeft aan bijna geen contact met de gemeente te hebben. Dit zijn veelal zzp’ers of bedrijven die wel in Hillegom gevestigd zijn maar hun werkzaamheden elders uitvoeren. Van de andere ondernemers is een aantal positief over de dienstverlening, maar een aantal anderen hebben negatieve ervaringen. De situaties en problemen die geschetst worden, zijn divers van aard, maar een aantal aspecten wordt vaker genoemd. Uit de antwoorden komt vooral naar voren dat men het contact met gemeente als moeizaam ervaart. In de beleving van de ondernemers reageert de gemeente traag of niet op vragen en meldingen. Er is behoefte aan meer samenwerking en beter contact.
5.2
Financiële heffingen
Een derde van de ondernemers (38%) ervaart de financiële heffingen (gemeentelijke heffingen) als hoog (Figuur 5.4). Landelijk is dit 49 procent. De meerderheid van de Hillegomse ondernemers (58%) vindt de heffingen niet hoog en ook niet laag. Een klein deel (4%) vindt de financiële heffingen laag. Figuur 5.4 – Ervaren hoogte van financiële heffingen.
38%
0%
58%
25% (heel) hoog
5.3
50%
4%
75%
niet hoog / niet laag
100%
(heel) laag
Regeldruk
Regeldruk bestaat uit alle vormen van geregel en kosten die ondernemers ondervinden in het contact met de gemeente en het voldoen aan de regels die gesteld worden. Een op de vijf van de ondernemers (21%) vindt de regeldruk in Hillegom hoog (Figuur 5.5). In Nederland gemiddeld is dat 35 procent. Zeven op de tien Hillegomse ondernemers (69%) staan neutraal tegenover de regeldruk en 9 procent vindt de regeldruk laag. Figuur 5.5 – Ervaren regeldruk in de gemeente.
21%
0%
69%
25% (heel) hoog
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
50% niet hoog / niet laag
9%
75%
100%
(heel) laag
25 van 52
Handhaving van gemeentelijke regels Figuur 5.6 geeft weer in hoeverre de gemeente – in het algemeen – gemeentelijke regels handhaaft volgens de ondernemers. De helft (49%) van de ondernemers heeft hierover een mening. De meningen hierover zijn overwegend positief: 69 procent vindt dat de gemeente de regels (vrij) goed handhaaft. Dit is een groter deel dan in Nederland gemiddeld (63%). Drie op de tien ondernemers in Hillegom (31%) vinden de handhaving van regels onvoldoende of matig. Figuur 5.6 – Oordeel over de mate waarin de gemeente de gemeentelijke regels handhaaft.
12%
0%
19%
41%
25%
50%
onvoldoende
matig
28%
75% vrij goed
100%
goed
Eenvoudige en soepele regelgeving De inspanning van de gemeente om regelgeving te vereenvoudigen en te versoepelen krijgt van de ondernemers in Hillegom een 5,6 (Tabel 5.3). In Nederland gemiddeld geven ondernemers hier een 5,5 voor. Tabel 5.3 – Rapportcijfer inspanning van de gemeente om regelgeving te versoepelen. Inspanning van de gemeente om regelgeving te vereenvoudigen en te versoepelen
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
Hillegom
Nederland
Range NL
5,6
5,5
5,0-6,3
26 van 52
De ondernemers is gevraagd op welke aspecten van gemeentelijke heffingen, regels en procedures ze ruimte voor verbetering zien (Figuur 5.7). Bestemmingsplannen worden het vaakst genoemd (26%). Verder vindt 14 procent dat de parkeerregelgeving verbeterd kan worden en ziet 14 procent ruimte voor verbetering bij het correct en consistent toepassen van de regels. Figuur 5.7 - Aspecten met ruimte voor verbetering (maximaal drie). bestemmingsplan(nen)
26%
regelgeving parkeren
14%
correct en consistent toepassen van regels
14%
hoogte lokale financiële heffingen
12%
eisen aan bouw regelgeving
12%
milieueisen
10%
dienstverlening gemeente
9%
voortdurend wijzigen regels
6%
tegenstrijdige informatie of communicatie
6%
afstemming binnen gemeentelijke organisatie
6%
eisen van toezichthouders en inspecties
5%
hoogte administratieve lasten
4%
hoeveelheid inspectiebezoeken
3%
eisen bevoorrading
2%
0%
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
20%
40%
60%
80%
27 van 52
6
Ondernemingsklimaat
6.1
Inleiding
Dit hoofdstuk behandelt de lokale omstandigheden die van invloed zijn op het gevoel dat een ondernemer heeft ten aanzien van zijn gemeente als economische vestigingsplaats. Dit hoofdstuk is een samenvattend hoofdstuk waarin een algemeen oordeel over het ondernemingsklimaat wordt gegeven en wordt onderbouwd aan de hand van opmerkingen van ondernemers in Hillegom. Dit hoofdstuk bevat ook de door HLTsamen opgestelde eigen vragen over de dienstverlening.
6.2
Ondernemingsklimaat
Het ondernemingsklimaat wordt in de aan ondernemers voorgelegde vraagstelling omschreven als ‘de lokale omstandigheden die van invloed zijn op het gevoel dat u als ondernemer heeft ten aanzien van uw gemeente’. Ondernemers in Hillegom geven gemiddeld een 6,5 voor het ondernemingsklimaat (tabel 6.1). Het Nederlands gemiddelde is een 6,4. Tabel 6.1 – Rapportcijfer ondernemingsklimaat. Hillegom
Nederland
Range NL
6,5
6,4
5,6-6,9
Ondernemingsklimaat
De gemiddelde waardering voor het ondernemingsklimaat varieert tussen de 5,8 en 7,1 per bedrijfslocatie (Tabel 6.2). Ondernemers op bedrijventerreinen en kantorenlocaties lijken het ondernemingsklimaat het laagst te waarderen. Vanwege de lage aantallen zijn de cijfers naar bedrijfslocatie echter hoogstens indicatief. Tabel 6.2 – Rapportcijfers* (en absolute respons**) algehele dienstverlening uitgesplitst naar locatie.
Algehele dienstverlening van de gemeente
in/aan huis
winkelcentrum /stadscentrum
bedrijventerrein/ kantorenlocatie
elders binnen de bebouwde kom
buitengebied/ buiten bebouwde kom
ambulant/op locatie/ bij de klant of opdrachtgever
6,7 (32)
6,4 (34)
5,8 (40)
7,1 (18)
7,1 (29)
6,5 (20)
* Indicatieve uitkomsten. ** Voorbeeld: 32 die aan huis gevestigd zijn hebben een cijfer gegeven voor ondernemingsklimaat. Gemiddeld geven zij een 6,7.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
28 van 52
Leefbaarheid en veiligheid belangrijk bij waardering ondernemingsklimaat Ondernemers konden drie aspecten aangeven die het zwaarst meewegen in hun waardering voor het ondernemingsklimaat. Leefbaarheid en veiligheid wordt het meest genoemd (35%) (Figuur 6.1). Een kwart van de ondernemers geeft aan dat samenwerking (27%), bereikbaarheid inclusief parkeren (25%) en communicatie en voorlichting (23%) zwaar meewegen in de waardering voor het ondernemingsklimaat. In de eerdere paragrafen bleek dat ondernemers in Hillegom relatief veel last hebben van criminaliteit en overlast (paragraaf 3.3). Het cijfer voor de veiligheid in de bedrijfsomgeving ligt echter in lijn met het landelijke gemiddelde (paragraaf 3.2). De samenwerking tussen ondernemers en de gemeente is een van de lager gewaardeerde aspecten (paragraaf 5.1). Overigens scoort Hillegom hier beter op dan het landelijke gemiddelde. De bereikbaarheid van de bedrijfsomgeving krijgt van de Hillegomse ondernemers hogere cijfers dan de meeste andere waarderingsaspecten (paragraaf 3.4). Ten slotte krijgt de communicatie van ondernemers in Hillegom een 6,3 (paragraaf 5.1), dat is hoger het Nederlandse gemiddelde. Figuur 6.1 – Aspecten van het ondernemingsklimaat die het zwaarst meetellen. leefbaarheid en veiligheid
35%
samenwerking/ inzet voor ondernemers
27%
bereikbaarheid (incl. parkeren)
25%
communicatie en voorlichting
23%
dienstverlening
21%
duurzaam ondernemen
20%
vergunningverlening
18%
regeldruk
16%
economisch beleid
15%
handhaving
13%
lokale financiële heffingen
11%
0%
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
20%
40%
29 van 52
In Tabel 6.3 zijn de drie belangrijkste aspecten uitgesplitst naar bedrijfslocatie. Leefbaarheid en veiligheid, samenwerking, bereikbaarheid en communicatie staan bij de meeste bedrijfslocaties in de top drie. Bij ondernemers die ‘elders binnen de bebouwde kom’ gevestigd zijn vergunningverlening en dienstverlening de aspecten die men het vaakst noemt. Ook bij ondernemers gevestigd in bedrijventerreinen en kantorenlocaties en in het buitengebied staat dienstverlening in de top drie. Verder is duurzaam ondernemen belangrijk voor ondernemers in het buitengebied. Tabel 6.3 – Aspecten van het ondernemingsklimaat die het zwaarst meetellen*, uitgesplitst naar locatie (maximaal 3). in/aan huis
Tweede aspect
samenwerking/ inzet voor ondernemers (54%) bereikbaarheid (incl. parkeren) (43%)
Derde aspect
communicatie en voorlichting (30%)
Meest belangrijke aspect
winkelcentrum /stadscentrum
bedrijven terrein/ kantoren locatie
elders binnen de bebouwde kom
buitengebied/ buiten bebouwde kom
leefbaarheid en veiligheid (44%)
leefbaarheid en veiligheid (33%)
vergunningverlening (47%)
leefbaarheid en veiligheid (32%)
dienstverlening (29%)
dienstverlening (41%)
duurzaam ondernemen (29%)
communicatie en voorlichting (24%)
samenwerking/ inzet voor ondernemers (30%)
dienstverlening (27%)
bereikbaarheid (incl. parkeren) (32%) samenwerking/ inzet voor ondernemers (27%)
ambulant/op locatie/ bij de klant of opdrachtgever samenwerking/ inzet voor ondernemers (54%) bereikbaarheid (incl. parkeren) (43%) communicatie en voorlichting (30%)
* Indicatieve uitkomsten.
Ondernemers overwegend positief over inspanning gemeente voor ondernemingsklimaat Ruim de helft van de ondernemers in Hillegom (58%) vindt dat de gemeente zich (vrij) goed inspant voor de verbetering van het ondernemingsklimaat (Figuur 6.2). Een kwart (28%) vindt de inspanning van de gemeente juist matig en 14 procent geeft hier een onvoldoende voor. Overigens heeft 55 procent van de ondernemers geen mening over de mate waarin de gemeente zich inspant voor het ondernemingsklimaat. Deze groep is hier buiten beschouwing gelaten. Figuur 6.2 – Oordeel over de mate waarin de gemeente zich inspant om het ondernemingsklimaat te verbeteren.
14%
0%
28%
41%
25%
50%
onvoldoende
matig
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
17%
75% vrij goed
100%
goed
30 van 52
6.3
Vestigingsklimaat
Het vestigingsklimaat gaat over hoe aantrekkelijk een gemeente is om er een bedrijfsvestiging te openen. Het vestigingsklimaat (vraagstelling: Hoe aantrekkelijk is uw gemeente voor bedrijven om zich er te vestigen (vestigingsklimaat)? Denk daarbij aan de infrastructuur, de beschikbaarheid van personeel, de aanwezigheid van andere bedrijven en de vestigingsmogelijkheden) krijgt een 6,3 van de ondernemers in Hillegom (Tabel 6.4). Het woon- en leefklimaat krijgt een 7,1. Beide cijfers zijn vergelijkbaar met het Nederlandse gemiddelde (respectievelijk 6,4 en 7,2). Tabel 6.4 – Rapportcijfercijfers vestigingsklimaat en woon- en leefklimaat. Vestigingsklimaat Woon- en leefklimaat
6.4
Hillegom
Nederland
Range NL
6,3 7,1
6,4 7,2
5,3-7,2 6,5-7,8
Economisch beleid en toekomstige focus
Een derde van de ondernemers in Hillegom (33%) vindt dat de gemeente de juiste prioriteiten stelt in het economisch beleid (Figuur 6.3). Daartegenover vindt een vijfde (18%) dat dit niet gebeurt. Overigens heeft 47 procent van de ondernemers geen mening over deze stelling. Deze groep is hier buiten beschouwing gelaten. Figuur 6.3 – Stelling: de gemeente stelt de juist prioriteiten in het economisch beleid.
33%
0%
49%
25% (helemaal) eens
50% niet een / niet oneens
18%
75%
100%
(helemaal) oneens
Aan het eind van het vragenblok konden ondernemers aangeven waar de gemeente zich de komende periode op moet focussen. In totaal hebben 92 ondernemers een toelichting gegeven. De in de toelichtingen gegeven antwoorden zijn zeer divers van aard. Men noemt onder meer betaalbare woningbouw, de aanpak van leegstand, verkeersonveiligheid, aanpak overlast, het ondersteunen van ondernemers in coronatijd en bereikbaarheid. Op de volgende pagina zijn deze verbeterpunten aan de hand van enkele antwoorden weergegeven. In tegenstelling tot de kwantitatieve uitkomsten in de tabellen en figuren, zijn dit meningen van individuele ondernemers.
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
31 van 52
Betaalbare woningbouw “Woningbouw betaalbaar houden voor jonge mensen.” Leegstand “Leegstand. Diversiteit in centrum. Hoe trek je klanten van buitenaf en inwoners van Hillegom naar onze eigen centrum?” “Parkeeroverlast van grote verachtwagens die hun rusttijd nemen op straat en de bussen van post NL.” Verkeersonveiligheid “Handhaven verkeershufters, dagelijks honderden overtreders die maar doorgaan maar als iemand mij of iemand van m’n gezin wordt aangereden bega ik een moord en dat komt doordat jullie helemaal niets doen. Men rijdt hier te hard is te gevaarlijk. Elke dag riskeer je je leven. Al tientallen zware ongelukken zien gebeuren voor de deur. Weg om Hillegom via ringvaart had er al tig jaar moeten zijn, het vrachtverkeer hoort niet dag en nacht midden door een dorp te denderen.” Aanpak overlast “Op bestrijding vuurwerk en veiligheid, drugscriminaliteit.” Ondersteunen ondernemers in coronatijd “Het helpen van getroffen bedrijven in de coronatijd, en niet het inkomen van partner meetellen.” Bereikbaarheid “Bereikbaarheid van buiten Hillegom. Geen duinpolderweg is een groot gemis!”
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
32 van 52
6.5
Lokale specifieke vragen
HLTsamen heeft in samenspraak met I&O Research en VNG Realisatie twee eigen vragen aan de bestaande vragenlijst toegevoegd. Allereerst is gevraagd in hoeverre de gemeentelijke dienstverlening aansluit bij de verwachtingen die men als ondernemer heeft. Voor 8 procent van de ondernemers is dat goed of zeer goed: verwachtingen worden vaak waargemaakt of zelfs overtroffen (Figuur 6.4). Een vergelijkbare deel van de ondernemers (8%) is niet goed te spreken over de dienstverlening en ervaart dat verwachtingen meestal tot nooit worden waargemaakt. Van een derde (34%) worden de verwachtingen soms wel en soms niet waargemaakt. Ten slotte heeft de helft (50%) geen mening over in hoeverre de dienstverlening aansluit bij de verwachtingen. Vermoedelijk gaat het hier met name om ondernemers die weinig met de gemeente te maken hebben. Figuur 6.4 – In hoeverre de ondernemersdienstverlening aan bij uw verwachtingen als ondernemer? 60% 50%
40%
34%
20% 7% 1%
5%
3%
0% zeer goed: mijn verwachtingen worden overtroffen
goed: mijn voldoende: mijn slecht: mijn zeer slecht: mijn weet niet / geen verwachtingen verwachtingen verwachtingen verwachtingen mening worden meestal worden soms wel worden meestal worden zelden tot waargemaakt en soms niet niet waargemaakt nooit waargemaakt waargemaakt
Waar staat Hillegom? Ondernemerspeiling
33 van 52
De tweede vraag die aan de standaardvragenlijst is toegevoegd is ‘Wat wilt u aan de gemeente meegeven als het gaat om de dienstverlening aan inwoners / ondernemers gedurende deze periode (sinds de uitbraak van het coronavirus)?’. VNG Realisatie heeft op de 211 gegeven antwoord exploratieve tekstanalyse toegepast. Figuur 6.5 laat zien welke combinaties van twee woorden veel gebruikt worden. Een aantal combinaties hebben met bereikbaarheid en communicatie te maken. Zo zeggen ondernemers uit Hillegom onder meer “De gemeente moet goed/beter bereikbaar zijn. Door thuiswerkende medewerkers zijn ze nu niet of slecht te bereiken”, “Veel duidelijker en gerichter communiceren” en “Zorg voor goede telefonische bereikbaarheid en blijf langer bereikbaar voor hulpbehoevenden. Bijv. niet alleen ‘s morgens open”. Verder is duidelijke regelgeving een van de verbanden die naar voren komt. Ondernemers in Hillegom noemen onder meer “Controleren is absoluut goed, maar handhaaf wel overal dezelfde regels!” en “Duidelijkheid en geen herhaling van schoolmeesterachtige vingerwijzingen”. Naast Figuur 6.5 heeft VNG Realisatie nog een aantal andere visualisaties gemaakt. Deze lenen zich minder goed voor een A4-formaat en worden separaat aan HLTsamen opgeleverd.