C02 ODWH, definitieve kadernota 2024 en voorlopige jaarstukken 2022.pdf

Van: Noor de Kruif Verzonden: donderdag 6 april 2023 12:38 Aan: Griffie-Hillegom <Griffie-Hillegom@HLTsamen.nl> Onderwerp: Algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening Geachte heer/mevrouw, Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (artikel 58b) stuurt het dagelijks bestuur de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening aan de raden van de deelnemende gemeenten en aan provinciale staten van de deelnemende provincies. Om hieraan uitvoering te geven ontvangt u hierbij de definitieve Kadernota 2024 (vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van 13 maart 2023) en het Jaarstukken 2022 inclusief het accountantsverslag (als concept behandeld in de vergadering van het dagelijks bestuur op 3 april 2023). Met vriendelijke groet, Noor de Kruif Bestuursadviseur

Omgevingsdienst West-Holland

Kadernota 2024 16 februari 2023 Concept (versie 4.0)

Inhoud 1 Voorwoord

3

2 Proces en planning

4

3 Beleidskader Strategie Inhoudelijke ontwikkelingen Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering Indexering Tarief 2024

6 7 7 12 15 16

4 Ondertekening

17

Kadernota 2024 4.0

2 / 18

1 Voorwoord Voor u ligt de kadernota 2024 van de Omgevingsdienst West-Holland. Hierin leest u hoe wij ook in 2024 een bijdrage leveren aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving in uw gemeente en provincie. Als ik het voorwoord van vorig jaar teruglees, hadden we verwacht dat we na de Covidcrisis weer in rustiger vaarwater zouden zijn. Gelukkig is de pandemie officieel voorbij, maar de rust is helaas nog niet teruggekeerd. De oorlog in de Oekraïne, de inflatie, de energiecrisis en het tekort op de arbeidsmarkt misschien wel het meest: ze zorgen voor nieuwe uitdagingen. Daar proberen we als dienst zo goed mogelijk mee om te gaan. Het algemeen bestuur kwam na de gemeenteraadsverkiezingen in de oktobervergadering voor het eerst compleet bijeen. Het bestuur heeft uit zijn midden een nieuwe voorzitter en een dagelijks bestuur gekozen. We zijn erg blij met de benoeming van dagelijks bestuurslid Ashley North – wethouder in de gemeente Leiden – tot onze nieuwe voorzitter. Ook telt het dagelijks bestuur twee nieuwe leden: Antoinette Ingwersen – wethouder in de gemeente Nieuwkoop – en Jacco Knape – wethouder in de gemeente Katwijk. Dagelijks bestuurslid Meindert Stolk – gedeputeerde in de provincie Zuid-Holland – draagt bij aan de continuïteit bij alle wisselingen en maakt het dagelijks bestuur compleet.

Wij hopen en verwachten dat al deze veranderingen tot een nieuwe impuls bij de dienst zullen leiden. In deze kadernota informeren wij u over zowel de beleidsinhoudelijke als de financiële kaders die de basis vormen voor het opstellen van de Begroting 2024. Zowel inhoudelijk als op het gebied van bedrijfsvoering staat er weer het nodige op stapel. Dat houdt ons scherp en maakt het werken bij de dienst inspirerend en aantrekkelijk. Laten we dat uitdragen, naar ons netwerk in het algemeen en naar jonge mensen in het bijzonder!

Marlies Krul-Seen Directeur Omgevingsdienst West-Holland

Kadernota 2024 4.0

3 / 18

2 Proces en planning

2 Proces en planning

Kadernota 2024 4.0

4 / 18

Het concept voor deze Kadernota is in de vergadering van het dagelijks bestuur van 23 januari 2023 vastgesteld en direct daarna toegezonden aan de leden van het algemeen bestuur, ter definitieve goedkeuring in de vergadering van 13 maart 2023. In de tussentijd is het mogelijk om raden en staten te informeren over deze nota en deze desgewenst te laten toelichten door de dienst. Na goedkeuring in het algemeen bestuur vormt de Kadernota 2024 de basis voor de Begroting 2024, die in februari-maart 2023 wordt opgesteld en in de vergadering van het dagelijks bestuur van 3 april 2023 wordt vastgesteld. Daarna wordt de begroting voor zienswijzen voorgelegd aan de raden en staten van de deelnemers. Op 3 juli 2023 neemt het algemeen bestuur een definitief besluit over de Begroting 2024.

Kadernota 2024 4.0

5 / 18

3 Beleidskader

3 Beleidskader

Kadernota 2024 4.0

6 / 18

Strategie Het Dagelijks Bestuur heeft de dienst opdracht gegeven om een plan van aanpak te maken om te komen tot een nieuwe Strategie. De voor de dienst gebruikelijke Strategienota kijkt vier jaar vooruit. Het Dagelijks Bestuur heeft aangegeven behoefte te hebben aan een strategie voor een langere termijn (10-15 jaar), bij wijze van een lonkend perspectief, die niet per sé de vorm van een nota hoeft te hebben. De dienst werkt een plan van aanpak uit om tot een dergelijke strategie te komen, gekoppeld aan een voortschrijdend meerjarig programma van concrete acties voor de korte en de middellange termijn.

Inhoudelijke ontwikkelingen Versterking robuustheid VTH-stelsel In het rapport van de commissie Van Aartsen over het functioneren van omgevingsdiensten zijn aanbevelingen gedaan over de robuustheid, de onafhankelijke positie en de financiering van de omgevingsdiensten. Meer inhoudelijk zijn aanbevelingen gedaan over handhaving en de monitoring op effecten van handhaving. De aanbevelingen zijn vertaald naar het Interbestuurlijk Programma (IBP) VTH. Voor 2022 en 2023 heeft het Ministerie van I&W incidentele middelen beschikbaar gesteld aan omgevingsdiensten via een SPUK regeling om de aanbevelingen uit te werken. Dit zal overgaan in een impulsprogramma om dit door te voeren in het VTH-stelsel. Daarnaast hebben de vijf Zuid-Hollandse diensten in opdracht van de Provincie een samenwerkingsprogramma opgesteld. Dit heeft een verbreding en een verdieping van de beschikbare denk- en ontwikkelingskracht bij de diensten teweeg gebracht. In 2024 zal deze samenwerking verder worden uitgebouwd. Omgevingswet De Omgevingswet, die 1 januari 2023 van kracht zou worden, is voorlopig uitgesteld tot 1 januari 2024. We gebruiken de extra tijd om ons samen met onze deelnemers nog beter voor te bereiden op de andere werkwijze die de wet met zich meebrengt. De Omgevingswet voorziet in meer lokale afwegingsruimte, passend bij lokaal beleid, in bijvoorbeeld Omgevingsplannen.

Gemeenten hebben tot en met 2029 de tijd om beleidskeuzes (bijvoorbeeld meer vergunningsvrij of juist niet) te maken. Welke keuzes gemeenten maken en wanneer, heeft effect op de uitvoering van taken door onze dienst. Wij zullen de gemeenten daarbij (op verzoek) adviseren. Tevens wordt het samenwerken met onze deelnemers en partners ondersteund via het Digitaal Stelsel Omgevingswet, dit zullen wij verder gaan implementeren en vastleggen in (werk)afspraken.

Kadernota 2024 4.0

7 / 18

Bodemtaken Onder de Omgevingswet verschuiven de provinciale bodemtaken en bevoegdheden naar gemeenten. De Wet Bodembescherming is vervangen door de Aanvullingswet Bodem Omgevingswet. Deze wet vormt de basis voor het bodembeleid. Maatwerk-werk afgestemd op de lokale situatie blijft mogelijk. Wij zijn in gesprek met de gemeenten over het nieuwe beleid en hoe dit is in te passen in de Omgevingsplannen en de lokale uitvoering. Hierbij wordt ook de toetsing, advisering en toezicht en handhaving opnieuw gedefinieerd. Daarnaast krijgen we er een nieuwe (bodem)taak bij voor de Provincie, de grondwatersanering. Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb) Tegelijk met de Omgevingswet treedt de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb) in een aantal fases in werking. In de eerste fase wordt de bouwbesluittoets voor zogenaamde ‘Gevolgklasse 1’ bouwwerken niet door de gemeente, maar door een gecertificeerde partij (de kwaliteitsborger) gedaan. Dit betreft een flink deel van de huidige bouwvergunningen. Deze grote stelselwijzing heeft, samen met de Omgevingswet, grote invloed op de gehele VTH-keten. Wij voeren op dit moment de bouwtaken uit voor de Provincie en de gemeente Noordwijk. In nauwe samenwerking met de gemeente Noordwijk bereiden wij ons voor op de komende veranderingen. Het uitstel van inwerkingtreding van de Omgevingswet geeft ons meer ruimte om de nieuwe systemen ingericht en getest te hebben.

Klimaatverandering We hebben te maken met klimaatverandering die gevolgen heeft voor onze leefomgeving, zoals droogte, waterwinning, energie en gas. Onze dienst speelt op deze ontwikkelingen in of is er adviserend, vergunningverlenend of toezichthoudend bij betrokken. Op het gebied van energie legt de dienst de focus op energiebesparing door en energieopwekking bij bedrijven. De Rijksoverheid stimuleert deze ontwikkelingen door de omgevingsdiensten financieel te ondersteunen. Ook wordt de wetgeving aangescherpt. Om op dit vlak meer te kunnen bereiken, zullen wij naast de projecten waarin wij al met diverse partners in de regio samenwerken, nieuwe thema’s aanpakken waar raakvlakken zijn met bestaande deskundigheid van de dienst. In dat verband verwachten wij dat de samenwerking met Holland Rijnland verder zal worden geïntensiveerd.

Kadernota 2024 4.0

8 / 18

Een sterke en gezonde toekomstbestendige regio De Regionale omgevingsagenda is een visie op hoofdlijnen hoe op integrale wijze alle ruimte-vragende functies een plek in de regio kunnen krijgen en waar keuzes moeten worden gemaakt. De gevarieerde economie met topsectoren moet kansen gaan bieden voor regio-brede vernieuwing. Hiervoor is ruimte nodig voor vestiging van nieuwe bedrijven. Hoogwaardige, duurzame connectiviteit moet, met verschillende vervoersmogelijkheden, de regio met de wereld verbonden houden. In combinatie met versterking van de economie is passende huisvesting noodzakelijk en wordt er gemikt op flinke woningbouwaantallen. De regio gaat investeren in de condities die nodig zijn om deze ontwikkelingsrichting te faciliteren. Denk daarbij aan infrastructuur voor verschillende vormen van mobiliteit en aan de energievoorziening die met de groei mee moet kunnen bewegen. En ondertussen moet het landschap aantrekkelijk blijven om te leven, te recreëren en te bezoeken. Richt de Regionale omgevingsagenda zich vooral op het “waar” in de regio, de verschillende producten die onze dienst levert, zullen vooral het “hoe” in de regio ondersteunen. Toekomst bestendig maken landelijke gebied Het hoofddoel van het Nationaal Programma Landelijk Gebied is het toekomstbestendig ontwikkelen van het landelijk gebied.

Per 1 juli 2023 worden stikstof-, klimaat-, wateren natuurdoelen verplicht en onontkoombaar ruimtelijk uitgewerkt en vastgelegd in een gebiedsplan. De draagkracht van het water- en bodemsysteem zijn daarbij sturend bij het landgebruik in het landelijk gebied. Vanuit de NPLG-ambitie worden de stikstofdoelen samen met de natuur-, water- en klimaatdoelen integraal uitgewerkt om daarbij te voldoen aan de internationale verplichtingen. Deze aanpak moet de verslechtering van Natura 2000-gebieden tegengaan en de natuur in goede staat krijgen én houden. De maatregelen die uit deze aanpak voortvloeien zullen effect hebben op onze werkzaamheden in het kader van bestemmingsplannen en op onze bouw- en milieutaken. Diverse uitspraken van de Raad van State hebben dat overigens nu al. Het natuuraspect in ons werk neemt toe in omvang en belang NOVEX Schiphol Het komen tot een betere balans tussen de vliegoperatie van Schiphol, verschillende ruimtelijke opgaven en gezondheidsthematiek is inzet van de NOVEX Schiphol. Eind 2022 hebben vijf ministeries en de samenwerkende lokale overheden in de Schipholregio de ‘bestuursovereenkomst intenties samenwerking NOVEX Schipholregio’ gesloten. Doel is om tot een bestuurlijke samenwerking te komen om de leefomgevingskwaliteit binnen de Schipholregio te verbeteren.

Onderdelen zijn het bepalen van onder meer de geografische reikwijdte, de opgaven, de governance en andere trajecten waarmee verbinding moet worden gelegd. Dit krijgt vorm in een gebiedsagenda waarvoor de maatregelen gezamenlijk worden vastgesteld en uitgevoerd. Om een sterke inbreng vanuit de regio te kunnen geven, werken we nauw samen met Holland Rijnland en Hecht.

Kadernota 2024 4.0

9 / 18

Ondermijning Ondermijning gaat om invloed van de onderwereld op de bovenwereld en uit zich in verschillende sub-thema’s. Terecht is ondermijning de laatste jaren een belangrijk bestuurlijk thema geworden, vanwege de grote impact op de samenleving. Bijvoorbeeld de productie van en de handel in verdovende middelen, mensenhandel, uitbuiting en intimidatie hebben een ontwrichtende werking. Onze toezichthouders komen in de hele regio bij veel bedrijven, panden en woningen en zien regelmatig misstanden die met ondermijning te maken kunnen hebben. Deze regionale functie maakt dat de samenwerking met diverse partners zo belangrijk en waardevol is. Integraal is het mogelijk ondermijning gericht aan te pakken. Er vindt actieve samenwerking en overleg plaats met onder andere het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC), het Bestuurlijk Ondersteuningsteam (BOT), de gemeenten, politie, Veiligheidsregio, Liander en gemeentelijke toezichthouders. Een gerichte en gecoördineerde aanpak tegen ondermijning is noodzakelijk. Wij ondersteunen gemeenten in een coördinerende rol en het uitvoeren van integrale controles in relatie tot ondermijning.

Kadernota 2024 4.0

10 / 18

Kadernota 2024 4.0

11 / 18

Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering Governance Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 is een nieuw bestuur aangetreden. Samen met het nieuwe bestuur stellen we een nieuwe strategienota op voor 2024 – 2027. Hierbij is onder andere aandacht voor de kwaliteit van de betrokkenheid en besluitvorming van het algemeen bestuur, het relatiebeheer en het functioneren van de ambtelijke overlegstructuur. Ook werken we in 2024 volgens de herziene Gemeenschappelijke Regeling en Nota Planning & Control. Deze worden in 2023 geactualiseerd op onder andere de samenstelling van het algemeen bestuur, tariefdifferentiatie en de financieringsstructuur. Intensivering samenwerking De versterking robuustheid VTH-stelsel, maar ook ontwikkelingen die met de komst van de Omgevingswet in gang worden gezet, brengen met zich mee dat voor allerlei opgaven naar verbreding moet worden gezocht. Dit werkt niet alleen door naar afstemming met collega omgevingsdiensten, maar ook naar andere regionaal opererende diensten, zoals Holland Rijnland, Veiligheidsregio Hollands Midden en Hecht. Naast vaktechnisch samenwerken, vergt het ook bestuurlijk de nodige aandacht om complementair aan elkaar te zijn en beleidsmatig gelijkgericht te blijven. Doorontwikkeling informatievoorziening / datakwaliteit De focus voor 2024 ligt op het verder ontwikkelen van de organisatie op het gebied van informatievoorziening.

Zowel om de organisatie beter te kunnen sturen als om beter te kunnen voldoen aan de informatiebehoefte van onze deelnemers. Denk daarbij aan de doorontwikkeling van onze informatie-infrastructuur voor de altijd actuele digitale vergunning (AADV), de Wet Open Overheid (WOO), Basisregistratie Ondergrond (BRO) en het GEO/Gis-systeem. Deze doorontwikkeling wordt mogelijk gemaakt doordat in 2022 in een intensief traject de basis van de informatievoorziening op orde is gebracht en verstevigd. Doelstelling is om alle informatie, producten, rapporten en adviezen te kunnen ontsluiten via een digitale kennisbank die door middel van topografie wordt ontsloten en die gekoppeld is met systemen en informatie van ketenpartners. Arbeidsmarkt problematiek Ook voor onze dienst is het lastig vacatures te vervullen en naar verwachting blijft dit zo de komende jaren. De dienst investeert samen met de andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten – vanuit het Interbestuurlijk programma (IBP) VTH – in ons menselijk kapitaal door onder andere een goede arbeidsmarktcommunicatie en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden. Tevens is de dienst in 2021 begonnen met meerdere traineetrajecten. Het blijkt een goede manier te zijn om in deze lastige

Kadernota 2024 4.0

12 / 18

arbeidsmarkt toch goede mensen te werven, maar ook om de zo gewenste verjonging van de dienst te bereiken: we hebben inmiddels meer dan twintig twintigers in ons midden. Daarnaast worden de kosten van inhuur in de hand gehouden door de inzet van ingehuurde medewerkers doeltreffender te maken en daarmee het verschil in kosten tussen vaste medewerkers en ingehuurde medewerkers te beperken. In 2024 blijven we hierop inzetten. Inflatie Vanaf 2022 is er, als gevolg van diverse wereldwijde ontwikkelingen, zoals de oorlog in Oekraïne, sprake van een enorm gestegen inflatie. Dit terwijl de dienst kort daarvoor het uurtarief nog met 1,9% had verlaagd. De kostenstijging heeft effect op zowel de loonkosten (de cao-onderhandelingen zijn nog niet afgerond) en inhuurkosten, als op de inkoop en houdt naar verwachting de komende jaren aan. De dienst doet zijn uiterste best om eventuele tekorten naar aanleiding van onvoorziene kostenstijgingen binnen de begroting op te lossen.

Kadernota 2024 4.0

13 / 18

4 Financieel kader

Kadernota 2024 4.0

14 / 18

Indexering In de nota Planning en Control is vastgelegd dat het uurtarief en de materiële budgetten van de deelnemers jaarlijks worden geïndexeerd, op basis van de richtlijn van de commissie Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen Hollands Midden (FKGRHM), tenzij het algemeen bestuur vanuit een oogpunt van ordentelijk begroten anders besluit. Met de richtlijn van de commissie FKGRHM beschikken de gemeenten in de regio Hollands-Midden sinds 2010 over een gedragen instrument om met alle gemeenschappelijke regelingen waarin zij deelnemen uniforme afspraken te maken over indexering en algemene taakstelling voor de op te stellen begrotingen. De Provincie Zuid-Holland neemt niet deel in de bovengenoemde commissie en is niet verbonden met deze kaderstelling. De Provincie heeft in haar kaderbrief de financiële kaders aangegeven voor de gemeenschappelijke regelingen waarin zij deelneemt. Het financiële kader van de provincie is lager dan de kaderstelling die is bepaald in de commissie FKGRHM. Tabel 1 – Overzicht verschillen indexatie Onderdeel Indexatiepercentage Provincie ZuidHolland Loon 3,90% Materieel 2,40%

Indexatiepercentage FKGRHM 6,40% 9,00%

Verschil

- 2,50% - 6,60%

Het grote verschil tussen beide is te verklaren vanuit de gekozen uitgangspunten (gebaseerd op publicaties van het CPB en kenbaar gemaakt in de mei- en septembercirculaires), als wel vanuit de andere insteek van de commissie FKGRHM. De commissie FKGRHM gaat voor een waardevaste indexering, houdt daartoe rekening met tussentijdse ontwikkelingen in 2022 en 2023 en rekent die door in het uiteindelijke indexeringspercentage. De provincie doet dat niet of veel minder. Het verschil voor 2024 is dus te verklaren door het gegeven dat de FKGRHM in haar indexering corrigeert voor de ontwikkelingen in het jaar 2022 en 2023. De personele lasten worden gecorrigeerd met 6,4% (2,5% meer), de indexering van materiële lasten wordt gecorrigeerd met 9,0% (6,6% meer). Het is aan het algemeen bestuur om te besluiten over het indexeringspercentage. Vooralsnog zijn wij, in lijn met voorgaande jaren, uitgegaan van de toepassing van het indexeringspercentage zoals dat door de commissie FKGRHM is vastgesteld.

Kadernota 2024 4.0

15 / 18

Samenvatting financiële kaders 2024 De toegestane prijsindexatie voor 2024 (na correctie 2022 en 2023) bedraagt 6,40% voor beloning werknemers en 9,00% voor materiële kosten. Op basis van een gewogen gemiddelde van 75% van de indexering van de personeelskosten en 25% van de indexering van de materiële component, geeft dit een indexeringspercentage voor 2024 van 7,05%.

Tarief 2024 Uurtarief deelnemers Uitgaande van de Kadernota 2023 en in overeenstemming met de aangegeven indexering bedraagt het uurtarief voor 2024 € 104,35 voor alle deelnemers. Dit is als volgt opgebouwd: Tabel 2 – Berekening uurtarief 2024 Tarief 2023 Indexering 7,05% Tarief 2024

€ 97,45 € 6,90 € 104,35

De ontwikkeling van het uurtarief ziet er dan als volgt uit: Tabel 3 - Ontwikkeling uurtarief deelnemers Begroting 2022 2023 Uurtarief € 94,25 € 97,45

2024 € 104,35

Overige tarieven De Omgevingsdienst verstrekt bodeminformatie via het Bodem Informatiepunt (Bip). Vooral makelaars vragen bodeminformatie op. Hiervoor betalen zij een vergoeding per aanvraag. Tabel 4 – Berekening tarief per aanvraag 2024 Tarief 2023 Indexering 7,05% Tarief 2024

€ 44,16 € 3,11 € 47,27

Het tarief laat dan de volgende ontwikkeling zien: Tabel 5 – Ontwikkeling tarief per aanvraag via Bip BIP 2022 Tarief per aanvraag € 42,71

Kadernota 2024 4.0

2023 € 44,16

2024 € 47,27

16 / 18

4 Ondertekening

Kadernota 2024 4.0

17 / 18

Ondertekening Vastgesteld door het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst West-Holland op 13 maart 2023,

De voorzitter,

De secretaris,

A.M. North

M.E. Krul-Seen

Kadernota 2024 4.0

18 / 18

Jaarstukken 2022 20 maart 2023

INHOUDSOPGAVE Voorwoord

5

JAARVERSLAG 2022

6

1. Leeswijzer

7

2. Verantwoording activiteiten 2022 2.1. Programma Milieu 2.2. Programma Bodem 2.3. Programma omgevingsadvies 2.4. Programma Duurzaamheid 2.5. Programma Bouwen 2.6. Programma Randvoorwaardelijke Taken 2.7. Klanttevredenheid

8 8 10 11 12 14 16 17

3. Samenvatting resultaat en resultaatbestemming 3.1. Realisatie per deelnemer 2022 in uren 3.2. Het resultaat 3.3. De algemene reserve 3.4. Resultaatbestemming

18 18 18 21 22

PARAGRAFEN 2022

23

4. PARAGRAFEN 4.1. Lokale heffingen 4.2. Weerstandsvermogen 4.2.1. Vrije ruimte in de algemene reserve 4.2.2. Risico’s 4.2.3. Financiële kengetallen 4.3. Onderhoud kapitaalgoederen 4.4. Financiering 4.5. Bedrijfsvoering 4.5.1 Informatisering en automatisering 4.5.2 Personeel 4.5.3 Planning & Control 4.6. Staat van investeringen 4.7. Verbonden partijen 4.8. Grondbeleid

24 24 24 24 24 27 28 29 31 31 31 32 33 33 33

5. Jaarrekening 2022 5.1. Balans per 31 december 2022 5.2. Toelichting op de balans

34 34 36

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

3 / 72

5.3. Niet uit de balans blijkende verplichtingen 5.4. Programmarekening 2022 5.5. Toelichting op de programmarekening 5.6. Wet normering topinkomens

43 44 45 55

Ondertekening

56

Bijlagen

57

Bijlage A: Wet normering topinkomens

58

Bijlage B: SISA-bijlage

60

Bijlage C: toelichting eindafrekening

61

Bijlage D: programmarekening naar taakvelden

63

Bijlage E: rapportage kwaliteitscriteria 2.1

64

Bijlage F: controleverklaring

72

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

4 / 72

Voorwoord Wat een bijzonder jaar was 2022… Ook 2022 weer: we dachten na de Coronacrisis weer ‘gewoon’ aan het werk te kunnen maar de samenleving stond opnieuw bol van verandering die in het algemeen niet bepaald als positief te duiden was. De wereldwijde ontwikkelingen, met de oorlog in Oekraïne als dieptepunt, leverden ook voor de dienst effecten op, zoals een bijzonder hoge inflatie. En daarnaast hadden diverse crises in Nederland, zoals bijvoorbeeld de stikstofcrisis en de zoektocht naar woningbouwmogelijkheden, grote invloed op ons werk. 2022 was ook het jaar waarin de aanbevelingen van de Commissie Van Aartsen werden omgezet in een interbestuurlijk programma voor de uitvoering, dat dit jaar verder zijn beslag krijgt. Samen met de goede samenwerking met de andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten maakt dit dat we breder kijken naar onderwerpen, en met een gezamenlijk aanpak betere resultaten bereiken. Onze gezamenlijke profilering op de arbeidsmarkt is een van de positieve ontwikkelingen die daaruit voortvloeit. Ook zien we een kwaliteitsverbetering in de milieu- en bodemtaken en merken we dat we veelvuldig door de deelnemers voor adviestaken worden ingeschakeld. Hoewel de Omgevingswet nog niet van kracht is werken we al in de geest ervan: we denken graag samen met de deelnemers in mogelijkheden, ook voor de lange termijn.

In 2022 heeft na de gemeenteraadsverkiezingen een ingrijpende bestuurswisseling plaatsgevonden: alleen nog collegeleden in het algemeen bestuur, een nieuwe voorzitter en een vernieuwd dagelijks bestuur. Ik heb de nieuwe start als prettig ervaren en zie uit naar het vervolg. Met name de scheidende voorzitter wil ik nog bedanken voor haar langjarige inzet voor de dienst en de goede samenwerking die ik heb ervaren. Ook alle collega’s die zich het afgelopen jaar weer hebben ingezet voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving wil ik hartelijk danken. Gelukkig is onze dienst flexibel en in staat om steeds te zoeken naar de beste manier om de beste resultaten te behalen. Met het project ‘IM in Control’ bijvoorbeeld. Daarmee hebben we in 2022 planmatig allerlei informatiemanagement-onderwerpen aangepakt: een voorbeeldproject van hoe het van goed naar beter kan gaan. Ook voeren we een interne doorkanteling door, waarmee we sturen op productiviteit en effectiever opereren vanuit de vraag. Onze organisatie krijgt straks weer een eendimensionale sturing met meer ruimte en duidelijkheid voor de medewerkers. Het financieel eindresultaat van 2022 is positiever uitgevallen dan eerder in het jaar werd verwacht. Dat heeft vooral te maken met een behoudende manier van ramen, die ons vaak behoedt voor problemen.

Maar we gaan het wel beter volgen door het jaar, zodat we beter kunnen anticiperen. In dit jaarverslag leest u per programma wat we hebben bereikt in 2022, met een vooruitblik naar 2023. Ik hoop dat we ook in 2023 samen met de gemeenten, de provincie en andere omgevingsdiensten weer ons steentje mogen bijdragen aan de leefbaarheid in onze mooie regio!

Marlies Krul-Seen Directeur Omgevingsdienst West-Holland

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

5 / 72

JAARVERSLAG 2022

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

6 / 72

1. Leeswijzer In hoofdstuk 2 treft u als eerste het jaarverslag van 2022 aan. Hierin wordt per programma verantwoording afgelegd over 2022, zowel inhoudelijk als financieel. In hoofdstuk 3 behandelen we op hoofdlijnen de resultaten van 2022 en de reserves. Hoofdstuk 4 vervolgt met de paragrafen, met onder andere de actualisatie van de risico-inventarisatie. Vervolgens treft u de jaarrekening van 2022 aan in hoofdstuk 5. In dit hoofdstuk is de balans opgenomen met toelichting, en de overzichten van baten en lasten met de toelichtingen hierop. Daarna treft u diverse bijlagen aan (A t/m E) ter ondersteuning van het inzicht in de jaarrekening. De jaarstukken worden afgesloten met een controleverklaring van de accountant in bijlage F. Het jaarverslag en de jaarrekening van de dienst zijn opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV). Deze voorschriften gelden ook voor omgevingsdiensten.

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

7 / 72

2. Verantwoording activiteiten 2022 2.1. PROGRAMMA MILIEU Het programma Milieu controleert bedrijven op milieuwet- en regelgeving. We verlenen vergunningen, toetsen meldingen en controleren bedrijven op het naleven van de regels. In 2022 hebben we 98,5% van de werkplanuren gerealiseerd, met enkele fluctuaties per deelnemer. We zorgen voor transparantie in ons werk door zoveel mogelijk terug te koppelen wat we inhoudelijk allemaal doen. Hierdoor kunnen we echt inspelen op de vraag wat de deelnemers belangrijk vinden en zijn we in staat om nog efficiënter te werken. Vorig jaar waren er nog veel meldingen van nieuwe bedrijven, dit jaar lag onze inzet vooral bij vergunningplichtige bedrijven. Geluidklachten Na het opheffen van de coronabeperkingen nam met name het aantal geluidklachten weer toe. We toetsten of de regels werden nageleefd en adviseerden de gemeenten over de opvolging van de klacht. In een aantal gevallen traden we zelf op. Om de geluidklachten terug te dringen, gaan we in 2023 bij alle evenementen geluidmetingen uitvoeren. Er worden steeds meer warmtepompen geïnstalleerd en dit kan geluidsoverlast veroorzaken. Sommige gemeenten gaan hier proactief mee aan de slag. We zullen in 2023 meerdere geluidmetingen uitvoeren.

VTH-nota We hebben dit jaar veel inzet gepleegd om de VTH-nota in twee stappen om te zetten naar de Omgevingswet die op 1 januari 2023 inwerking zou treden. Toen bekend werd dat de Omgevingswet opnieuw een half jaar werd uitgesteld, hebben we de VTH-nota deels teruggezet naar de Wabo. Het algemeen bestuur heeft inmiddels beide versies vastgesteld. De tweede stap, waarbij de beleidslijnen worden uitgezet, zullen we in samenwerking met de deelnemers volgend jaar opstarten. Datagedreven en risicogericht toezicht In 2021 hebben we een start gemaakt met datagedreven onderzoek, waarbij we heel gericht op een bepaald risico kunnen controleren. Deze vorm van toezichthouden pasten we in 2022 steeds vaker toe. Zo controleren we nieuwe bedrijven niet meer op basis van gevelcontrole, maar na hun aanmelding bij de Kamer van Koophandel. Onze focus ligt op milieurelevante thema’s bij diverse branches. In 2023 gaan we de afvalstromen binnen het MKB monitoren. Daarnaast willen we meer controle op glastuinbouw. Ondermijning De regionale samenwerking tussen de gemeenten, politie en andere toezichthoudende instanties werpt zijn vruchten af. Tijdens gemeentelijke sessies zijn verdachte dossiers besproken en dit leidde in sommige gevallen tot integrale ondermijningscontroles.

We hebben door deze samenwerking meer locaties bezocht dan voorheen en verwachten dat er in 2023 nog meer dossiers worden besproken. In het programma van 2023 is er meer tijd voor dit project gereserveerd.

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

8 / 72

Wat zeggen de cijfers? Realisatie per programma

Milieu Totaal uren Uren x tarief Materieel budget Totaal bijdrage deelnemer

Actueel Verschil t.o.v. Verschil t.o.v. Werkplan Offertes werkplan Prognose Realisatie Actueel WP Prognose 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 54.534 54.370 238 54.608 54.608 53.788 -820 -820 5.139.818 € 5.124.325 € 22.432 € 5.146.757 € 5.146.757 € 5.069.490 € (77.267) € (77.267) 237.027 € 220.611 € - € 220.611 € 220.611 € 166.512 € (54.099) € (54.099) 5.376.845 € 5.344.936 € 22.432 € 5.367.368 € 5.367.368 € 5.236.001 € (131.366) € (131.366)

Begroting 2022 € € €

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

9 / 72

2.2. PROGRAMMA BODEM Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn de primaire taken van het programma Bodem. Daarnaast informeren en adviseren we gemeenten en provincie vanuit onze expertise over landelijke en regionale vraagstukken. We hebben in 2022 104% van de werkplanuren Bodem gerealiseerd. De vraaggestuurde VTH-taken voor de naleving van de Wet bodembescherming en het Besluit bodemkwaliteit vormen daarvan het grootste gedeelte. Omgevingswet en warme overdracht bodemtaken Daarnaast hebben we opnieuw veel tijd besteed aan de voorbereidingen op de invoering van de Omgevingswet. Door de transitie naar de Omgevingswet worden veel bodemtaken van de provincie naar de gemeenten overgeheveld. Dit wordt geregeld in de warme overdracht. Met het opnieuw uitstellen van de Omgevingswet blijven we langer op twee manieren werken en dat kost extra tijd. In 2023 blijven we ons inzetten om de deelnemers mee te nemen in de transitie. Regionale Bodemkwaliteitskaart en Nota Bodembeheer De bodemkwaliteitskaart verschaft inzicht in de kwaliteit van de grond in de gemeenten. Met behulp van deze kaart wordt er samen met de regiogemeenten (duurzaam) beleid opgesteld voor het toepassen van grond in de regio. Bijna alle deelnemers participeren in dit project. Het was de bedoeling om in 2022 de bodemkwaliteitskaart en bijbehorende nota bodembeheer in gebruik te nemen.

Het bleek echter dat sommige data verouderd was en dat er bodemonderzoeken ontbraken. We verwachten in het eerste kwartaal van 2023 de accurate bodemkwaliteitskaart op te leveren. Kwaliteit van advisering In 2022 hebben we opnieuw ingezet op de verbetering van de kwaliteit van onze advisering. Ons team is professioneel uitgebreid en houdt intensiever toezicht op de ingediende plannen voor de toepassing van grond binnen de regio. De kwaliteit van de informatie die we aangereikt krijgen is hierdoor verbeterd. Daardoor wordt het risico op potentiële bodemverontreiniging een stuk kleiner. Het betekent ook dat we efficiënter kunnen werken. In 2023 zullen wij deze werkwijze continueren. Handhaving In 2022 is bij een enkel dossier stevige inzet gepleegd. We hebben bij sommige locaties via contra-expertise zelf monsters genomen of laten nemen. In een dossier heeft dit geleid tot een groot strafrechtelijk onderzoek.

Wat zeggen de cijfers? Realisatie per programma

Bodem Totaal uren Uren x tarief Materieel budget Totaal bijdrage deelnemer

Actueel Verschil t.o.v. Verschil t.o.v. Werkplan Offertes werkplan Prognose Realisatie Actueel WP Prognose 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 10.867 14.124 240 14.364 14.864 14.910 546 46 1.024.191 € 1.331.187 € 22.620 € 1.353.807 € 1.400.932 € 1.405.296 € 51.489 € 4.364 - € 10.334 € - € 10.334 € 10.334 € 63.110 € 52.776 € 52.776 1.024.191 € 1.341.521 € 22.620 € 1.364.141 € 1.411.266 € 1.468.406 € 104.265 € 57.140

Begroting 2022 € € €

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

10 / 72

2.3. PROGRAMMA OMGEVINGSADVIES Onder Omgevingsadvies vallen alle adviesproducten die betrekking hebben op ruimtelijke ordening, zoals bouwplannen, bestemmingsplannen en gebiedsontwikkeling. Ook Schipholadvisering en programma Omgevingswet horen bij Omgevingsadvies. Het aantal adviezen dat de dienst heeft verstrekt is opnieuw gestegen. Van 1100 adviezen in 2021 tot meer dan 1200 in 2022. Positief voor het programma is dat we na het opheffen van de beperkende coronamaatregelen weer bij de gemeenten op locatie kunnen werken. Hierdoor zijn de lijntjes weer korter en kunnen onze adviseurs in rechtstreeks contact met gemeenteambtenaren proactief meedenken over allerlei vraagstukken rondom ruimtelijke ordening en milieu. Schipholtaken Er is een nieuwe secretaris Bestuurlijk overleg Schiphol cluster Zuidwest, waar bijna alle deelnemers onderdeel van zijn, maar de werkstructuur voor Schipholtaken is gelijk gebleven. We participeren in het BRS, het Interbestuurlijk overleg en het cluster Zuidwest. Een belangrijke taak is het opstellen van reacties voor de bestuurders. Ook leveren we ondersteuning in de regio bij het meten van vliegbewegingen en rapporteren eenmaal per jaar het geluidsniveau bij meetposten. Geoportaal We hebben veel tijd geïnvesteerd in het uitwerken van het Geoportaal, waarvan de oplevering op 1 januari 2023 was gepland.

Daarmee gaat een wens van tien jaar geleden om de advisering te verbeteren in vervulling. Het Geoportaal combineert alle bestaande data over de bodem in één systeem. Alle rapporten en vergunningen, eerdere adviezen en oude kaarten zijn nu door iedereen op te vragen. Er is een koppeling naar het eigen zaaksysteem maar ook naar Google Maps. Met behulp van het Geoportaal kunnen adviezen sneller worden gegeven, zijn ze beter van kwaliteit en visueel aantrekkelijker. Omgevingswet Voor de opnieuw uitgestelde Omgevingswet zijn veel werkzaamheden verricht. We hebben afspraken gemaakt met ketenpartners over adviestermijnen, de aanpak van het datasysteem en het heffen van leges. De voorbereidingen zijn gestart voor het aanpassen van de mandaatregelingen en gemeentelijke regelingen. Er is een werkgroep omgevingsplan en er zijn landelijke en regionale overleggen. Ook worden de systemen getest. We blijven investeren in kennis en kunde.

Wat zeggen de cijfers? Realisatie per programma

Omgevingsadvies Totaal uren Uren x tarief Materieel budget Totaal bijdrage deelnemer

€ € €

Actueel Verschil t.o.v. Verschil t.o.v. Begroting Werkplan Offertes werkplan Prognose Realisatie Actueel WP Prognose 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 30.805 31.418 2.916 34.334 33.504 32.255 -2.079 -1.249 2.903.348 € 2.961.170 € 274.833 € 3.236.003 € 3.157.776 € 3.040.027 € (195.976) € (117.749) 38.500 € 91.500 € 15.000 € 106.500 € 106.500 € 14.211 € (92.289) € (92.289) 2.941.848 € 3.052.670 € 289.833 € 3.342.503 € 3.264.276 € 3.054.238 € (288.265) € (210.038)

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

11 / 72

2.4. PROGRAMMA DUURZAAMHEID Het programma Duurzaamheid zorgt voor het uitwerken van de duurzaamheidsvisies van de deelnemers. Daarnaast fungeren we als kennisbank op het gebied van klimaatadaptatie en duurzaamheid. We hebben nog nooit zoveel aanvragen voor subsidies en leningen verwerkt. Toch heeft Duurzaamheid minder uren geschreven dan begroot in de werkplannen. Dat komt onder andere door de administratieve overheveling van een deel van de Regionale Energie Strategie-uren (RES), die voortaan door de RES-regio Holland-Rijnland worden betaald. Het betreffen de uren die we inzetten als trekker van twee werkgroepen ten behoeve van de RES-regio. In de werkplannen van 2023 wordt dit aangepast. Energietoezicht Volgens schatting van de RVO moeten circa 2000 bedrijven voldoen aan de informatie en energiebesparingsplicht. Ruim 1300 bedrijven zijn inmiddels beoordeeld, waarvan 400 in 2022. De meeste bedrijven (circa 750) voldeden aan de wettelijke verplichtingen of zorgden na beoordeling direct voor de verbeteringen. Hercontroles of handhaving waren dus minder nodig. Hierdoor besteedden we minder uren aan energietoezicht dan begroot. We hebben ons voorbereid op nieuwe taken, zoals de controle op energielabel-C voor kantoren dat vanaf 1 januari wettelijk verplicht is.

De campagne rondom label-C was zo succesvol dat we het aantal uren dat we hier projectmatig aan hebben besteed al konden afbouwen. Voor de toekomstige EPBD-inspectie (die de energieprestatie van technische bouwsystemen in gebouwen controleert en documenteert) hebben we een inventarisatie gemaakt van bestaande gebouwen. Met de deelnemers zijn we in gesprek over de vraag waar deze taak voor nieuwe gebouwen komt te liggen. Duurzaamheidsfondsen Door de energiecrisis waren er vier tot vijf keer meer aanvragen voor subsidies en leningen dan vorige jaren. De potjes raken nu voor het eerst leeg. We zijn in gesprek met de deelnemers hoe deze weer gevuld kunnen worden. Ook de energiearmoede neemt toe. We helpen verschillende deelnemers met regelingen bij energiearmoede. Projecten • Bij het project Bijenlandschap hebben zich nieuwe partners aangesloten, waaronder het Rijksvastgoedbedrijf. Dankzij onze succesvolle bemiddeling heeft de Rijksvastgoedbedrijf zijn handtekening gezet op landelijk niveau. Een belangrijke stap in de goede richting voor natuurbeheer. Ook de provincie Zuid-Holland heeft een ambitieuze doelstelling geformuleerd; in 2030 moet ZuidHolland een aaneengesloten bijenlandschap zijn. • Bij alles wat we doen gaat duurzaamheid steeds meer een rol spelen. Daarom bereiden we samen met de provincie en gemeenten een dienstbrede duurzaamheidsvisie voor.

Deze moet in 2023 geïmplementeerd worden.

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

12 / 72

Wat zeggen de cijfers? Realisatie per programma

Duurzaamheid Totaal uren Uren x tarief Materieel budget Totaal bijdrage deelnemer

Actueel Verschil t.o.v. Verschil t.o.v. Werkplan Offertes werkplan Prognose Realisatie Actueel WP Prognose 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 13.108 13.761 261 14.022 13.192 10.523 -3.499 -2.669 1.235.382 € 1.296.951 € 24.599 € 1.321.550 € 1.243.322 € 991.760 € (329.790) € (251.563) 304.141 € 325.986 € 843 € 326.829 € 326.829 € 261.721 € (65.109) € (65.109) 1.539.523 € 1.622.937 € 25.442 € 1.648.379 € 1.570.152 € 1.253.480 € (394.899) € (316.672)

Begroting 2022 € € €

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

13 / 72

2.5. PROGRAMMA BOUWEN Het programma Bouwen heeft als kerntaken de behandeling van vergunningen en toezicht en handhaving op bouw- en gebruiksactiviteiten. Ook het project Sanering wegverkeerslawaai en sloopmeldingen (asbest) maken onderdeel uit van het programma. In 2022 hebben we 96% van de begrote uren gerealiseerd. Deze uren zijn besteed aan de kerntaken voor alle deelnemers en de voorbereiding voor de invoering van de Omgevingswet. Daarnaast voeren we bouwtaken uit voor de gemeente Noordwijk en de provincie. Omgevingswet en Wet private kwaliteitsborging (Wkb) De invoering van de Omgevingswet en de bijbehorende Wet private kwaliteitsborging is opnieuw uitgesteld, nu tot 1 januari 2024. We blijven ons onverminderd inzetten met behulp van interne opleidingstrajecten om de overgang naar de nieuwe wet zo soepel mogelijk te laten verlopen. Goede kwaliteit dienstverlening In 2022 hebben twee onafhankelijke adviesbureaus onderzoek gedaan naar de dienstverlening van het programma Bouwen. Beide bureaus concludeerden dat de inhoudelijke kwaliteit van de dienstverlening goed is. Wel zijn er verbeterpunten geconstateerd voor met name de communicatie en rapportage. Er wordt gewerkt aan een nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) die in 2023 in werking treedt.

Het voordeel van een apart werkplan is dat er meer ruimte komt voor deelnemer specifieke werkafspraken, rolverdeling en werktools. Stikstof Stikstofproblematiek en de ontwikkeling van Natura-2000 gebieden zorgen voor steeds meer maatwerk in de procedures rondom bouwvergunningen. Dat neemt meer tijd in beslag dan standaardprocedures. Bovendien zorgen (wets)wijzigingen en gerechtelijke uitspraken voor vertraging in de doorlooptijd van de vergunningsprocedure. Sanering wegverkeerslawaai De uitvoering van de gevelsanering ten behoeve van het project Sanering wegverkeerslawaai verloopt grotendeels conform planning. De beschikbaarheid van adviesbureaus en aannemers om het werk uit te voeren blijft helaas de bottleneck in dit project.

Wat zeggen de cijfers? Realisatie per programma

Bouwen Totaal uren Uren x tarief Materieel budget Totaal bijdrage deelnemer

€ € €

Actueel Verschil t.o.v. Verschil t.o.v. Begroting Werkplan Offertes werkplan Prognose Realisatie Actueel WP Prognose 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 43.897 43.352 300 43.652 44.622 41.754 -1.897 -2.867 4.137.245 € 4.085.902 € 28.275 € 4.114.177 € 4.205.600 € 3.935.340 € (178.837) € (270.260) 63.187 € 40.000 € - € 40.000 € 40.000 € 66.916 € 26.916 € 26.916 4.200.432 € 4.125.902 € 28.275 € 4.154.177 € 4.245.600 € 4.002.257 € (151.921) € (243.343)

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

14 / 72

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

15 / 72

2.6. PROGRAMMA RANDVOORWAARDELIJKE TAKEN Randvoorwaardelijke taken richt zich op een kwalitatief goede dienstverlening en verantwoording van de Omgevingsdienst. De taken worden uitgevoerd voor alle deelnemers en betreffen voorlichting, relatiebeheer, functioneel applicatiebeheer, bestuurlijk overleg, coördinatie Wet Bibob en algemene juridische advisering. Omgevingswet en Gemeenschappelijke regeling Een groot deel van de beschikbare uren voor kennisontwikkeling is besteed aan de voorbereiding op de Omgevingswet die opnieuw is uitgesteld, ditmaal naar 1 januari 2024. We blijven investeren in het onderhouden van onze opgedane kennis en volgen de wettelijke ontwikkelingen op de voet, vaak in samenwerking met de andere vier omgevingsdiensten in Zuid-Holland. Het gemeentelijk uitvoeringsbeleid is klaar en vastgesteld en zal ingaan op het moment dat de Omgevingswet van kracht wordt. Ook de gemeenschappelijke regeling is gewijzigd en aangepast aan de nieuwe wetgeving. IM in Control We hebben enorm geïnvesteerd in ICT door middel van het project IM in Control! Dit jaar is het zaaksysteem doorontwikkeld, de datakwaliteit op orde gemaakt en het DSO gereed gezet. Een heel belangrijk onderdeel van het project was de ontwikkeling van het Geoportaal.

Dit systeem combineert interne en externe data tot kaarten die toezichthouders, vergunningverleners en adviseurs kunnen gebruiken om in één oogopslag te zien wat er speelt. Hierdoor kan er sneller en efficiënter gewerkt worden. Het Geoportaal is in december 2022 in gebruik genomen. Investeren in mensen In 2022 hebben we opnieuw nadrukkelijk geïnvesteerd in het opleiden van eigen personeel. Van de twee traineeshipprogramma’s is er dit jaar één succesvol afgerond. Vier van de vijf trainees zijn in dienst gekomen. Daarnaast werken we samen met andere omgevingsdiensten aan onze bekendheid en zichtbaarheid in de regio, bijvoorbeeld door deel te nemen aan carrièrebeurzen. We hopen op de deze manier jonge mensen te enthousiasmeren om bij ons te komen werken. Nieuw bestuur Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen is een nieuw algemeen- en dagelijks bestuur geïnstalleerd. We organiseerden de kennismaking met de dienst en zijn in gesprek over de prioriteiten van de nieuwe colleges die betrekking hebben op ons takenpakket. Dit zorgt voor een tijdelijke toename van het aantal uren van het programma. Het eindresultaat laat zien dat het totaal aantal uren van randvoorwaardelijke taken binnen de begrote uren van de werkplannen in 2022 vallen.

Wat zeggen de cijfers? Realisatie per programma

Randvoorwaardelijke taken Totaal uren Uren x tarief Materieel budget Totaal bijdrage deelnemer

€ € €

Actueel Verschil t.o.v. Verschil t.o.v. Begroting Werkplan Offertes werkplan Prognose Realisatie Actueel WP Prognose 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 23.385 23.222 160 23.382 23.382 24.166 785 785 2.204.036 € 2.188.630 € 15.080 € 2.203.710 € 2.203.710 € 2.277.664 € 73.954 € 73.954 105.668 € 105.670 € 41.305 € 146.975 € 146.975 € 43.608 € (103.367) € (103.367) 2.309.705 € 2.294.300 € 56.385 € 2.350.685 € 2.350.685 € 2.321.272 € (29.413) € (29.413)

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

16 / 72

2.7. KLANTTEVREDENHEID In 2022 heeft de dienst de klanttevredenheid gemeten van afgeronde producten binnen de programma’s. Dit is uitgevoerd met het uitsturen van korte enquêtes. De contactpersoon van een zaak kon op de vragen over het product antwoorden met de mogelijkheden ‘zeer tevreden’, ‘tevreden’ of ‘ontevreden’. De ingestuurde reacties werden door de betrokken portefeuillemanager beoordeeld en bij ontevreden reacties werd actie ondernomen. Resultaten In 2022 zijn in totaal 1.385 enquêtes verstuurd waarbij 15% gereageerd heeft. Dit percentage is ten opzichte van 2021 gestegen met 4%. Uit ervaring weten we dat tevreden contactpersonen vaak niet reageren omdat zij geen bijzonderheden te melden hebben. Van de respondenten in 2022 was 93% tevreden en zeer tevreden. Dit is een stijging van 6% ten opzichte van de resultaten in 2021. 7% gaf aan ontevreden te zijn, dat is ten opzichte van het jaar ervoor een daling van 6%. In de onderstaande tabel is de respons in aantallen en percentage weergegeven voor 2022 en 2021: Tevredenheid Zeer tevreden Tevreden Ontevreden

2022 108 51% 90 42% 15 7%

2021 82 43% 85 44% 26 13%

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

17 / 72

3. Samenvatting resultaat en resultaatbestemming 3.1. REALISATIE PER DEELNEMER 2022 IN UREN De tabel hieronder laat per deelnemer de realisatie van de uren zien. Tabel 3.1 – Realisatie uren Werkplan 2022 Werkplan Uren Werkplan

Deelnemers Hillegom Kaag en Braassem Katwijk Leiden Leiderdorp Lisse Nieuwkoop Noordwijk Oegstgeest Provincie Zuid-Holland Teylingen Voorschoten Zoeterwoude Eindtotaal

Actueel Verschil t.o.v. Verschil t.o.v. % Verschil t.o.v. Begroting Werkplan Offertes werkplan Prognose Realisatie Actueel WP Prognose Actueel WP 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 7.680 7.738 190 7.928 8.168 8.070 142 -98 102% 10.564 10.797 0 10.797 11.097 10.977 180 -120 102% 5.951 6.103 3.690 9.793 9.543 7.657 -2.135 -1.885 78% 32.475 32.475 0 32.475 31.195 31.256 -1.218 62 96% 5.509 5.612 126 5.738 5.738 5.369 -369 -369 94% 7.090 7.068 0 7.068 7.493 7.625 557 132 108% 10.272 11.015 44 11.058 11.008 10.583 -476 -426 96% 49.785 49.060 66 49.126 49.126 46.938 -2.188 -2.188 96% 5.343 5.571 0 5.571 5.571 5.212 -359 -359 94% 23.315 25.632 0 25.632 25.632 23.834 -1.798 -1.798 93% 9.460 9.504 0 9.504 9.679 10.565 1.061 886 111% 3.027 3.153 0 3.153 3.403 3.575 422 172 113% 6.123 6.519 0 6.519 6.519 5.735 -784 -784 88% 176.594 180.246 4.115 184.361 184.171 177.396 -6.965 -6.775 96%

% verschil obv Prognose 2022 99% 99% 80% 100% 94% 102% 96% 96% 94% 93% 109% 105% 88% 96%

In de Vervolg Bestuurlijke Rapportage (op basis van realisatie tot en met augustus) is aangegeven dat we verwachtten de begrote werkzaamheden niet voor 100% te kunnen uitvoeren door de krapte op de arbeidsmarkt . Met vereende krachten is het uiteindelijk gelukt om op 96% uit te komen. Met de opdrachtgevers is in het kader van de periodieke rapportages gesproken over deze onderbesteding en bij een enkeling over een overschrijding van de uren en de daaruit voortvloeiende prognoses. Tijdens de gesprekken werd duidelijk dat de opdrachtgevers deze onderbesteding of overschrijding ook verwachtten en hierop akkoord gaven. Voor inhoudelijke uitleg over de onderschrijding bij de programma’s verwijzen wij naar hoofdstuk 2. De afrekening met de deelnemers vindt plaats conform de afspraken die vastgelegd zijn in de nota Planning en Control van de dienst (zie bijlage 3 Toelichting eindafrekening, frictie en cao-lasten).

3.2. HET RESULTAAT 2022 was een jaar van voorstellen tot verandering. De dienst is in staat gebleken om 2022 af te sluiten met een positief resultaat van € 372.757. Dit positieve resultaat is te verklaren door het strak sturen van de organisatie op de financiële uitgaven, maar zeker ook door diverse incidentele meevallers. Het resultaat van € 372.757 valt uiteen in een negatief verschil ten opzichte van de begroting van € 37.464 op het primaire proces en een positief verschil van € 410.221 op het secundaire proces.

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

18 / 72

Tabel 3.2.1 – Programmarekening 2022 primaire proces

De afwijking ten opzichte van de begroting op het primaire proces bedraagt € 37.464 negatief. De vacatures zijn grotendeels ingevuld. Dit leverde een financieel voordeel op, aangezien we een aantal trainees hebben aangenomen die in aanvang goedkoper zijn dan de begrote vacatureruimte. Dit heft het structurele nadeel van een voorziening voor verlofsparen grotendeels op. De andere incidentele voordelen betreffen twee vrijvallen uit de balans: de afkoopsom van de provincie op de salarislasten en het RRE bedrag waarvan de SiSa verantwoording goedgekeurd is. Daarnaast zijn diverse medewerkers vertrokken. Door de krapte op de arbeidsmarkt hebben we vrijgekomen arbeidsplaatsen in moeten vullen met inhuurmedewerkers. Inhuren is duurder dan vast personeel aannemen. Op deze arbeidsmarkt is het verschil nog groter, maar door naast ‘gewone’ inhuur ook trainees in te huren, hebben we dit verschil kunnen beperken. Door hoog ziekteverzuim van 5,52% en de eerder genoemde krapte op de arbeidsmarkt, is het niet gelukt om alle afspraken die gemaakt zijn in de werkplannen waar te maken. Zoals eerder toegelicht in paragraaf 3.1 hebben we een onderbesteding op het oorspronkelijk afgesproken werk van 4%. De oorzaken van deze onderschrijdingen op de uren, en dus op inhuurlasten, zijn op hoofdniveau beschreven in hoofdstuk 2 van deze jaarstukken.

Voor verdere details verwijzen wij naar de eindrapportages van de deelnemers.

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

19 / 72

Tabel 3.2.2 – Programmarekening 2022 secundaire proces

Het resultaat op het secundaire proces is € 410.221 positief. Dit resultaat heeft voornamelijk een incidenteel karakter: Incidenteel Door de nasleep van corona is er een onderschrijding van € 94.235 op overige personeelslasten. Een groot deel hiervan is ontstaan door opleidingen die niet doorgingen door ziekte of te weinig aanmeldingen. In de tweede helft van het jaar zien we de ‘normale’ wereld weer verschijnen. Er werd weer een bedrijfsfeestje en interne borrel georganiseerd, maar ook daarin waren dit jaar nog diverse stagnaties. Ook zijn de afschrijvingslasten incidenteel lager uitgevallen door latere en minder aankopen dan verwacht. In de overige huisvestingslasten is de terugbrengverplichting van de Schipholweg begroot. Deze opleveringsverplichting is komen te vervallen. Dit betekent een voordeel van € 50.000. Daarnaast is er nog een onderschrijding op de overige huisvestingslasten van € 18.993 en tenslotte is er nog een onderschrijding op de huur en servicekosten van € 21.338, waarbij vooral de servicekosten te hoog ingeschat zijn. Er is een onderschrijding op de onttrekking aan de reserve van € 304.464 die samenhangt met de onderschrijding op ICT-lasten onder overige goederen en diensten. Dit heeft dan ook geen financieel effect. Door het hybride werken en toch ook nog de nasleep van corona is er ook een onderbesteding van €80.000 op de kantoorkosten.

In 2023 zal blijken of dit een structureel effect is. Tot besluit is de rente in het laatste kwartaal van 2022 aanzienlijk gestegen. Dit is niet begroot en levert een voordeel op van € 38.136. Structureel Er is een structurele onderschrijding op Huren en overige huisvestingslasten van € 35.000. Bij de Schipholweg hadden we regelmatig onderhoudsbedrijven nodig voor reparaties en kleine verbeteringen. Ook moesten we zelf zorgen voor de beveiliging van het pand. Daarnaast zit de WOZ-belasting al in de huurprijs, terwijl we dit bij de Schipholweg apart gefactureerd kregen. Kortom, de Vondellaan is hierin zeer compleet. Waar we vorig jaar nog regelmatig incidentele lasten zagen voor de Schipholweg (het huurcontract is eind vorig jaar beëindigd), zien we deze lasten niet in 2022 voor de Vondellaan. Ook is het hybride werken nu de standaard geworden, waardoor er minder snel zaken kapot gaan en er minder werkplekaanpassingen nodig zijn.

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

20 / 72

De structurele onderschrijding op het normale ICT-budget bedraagt € 34.736. Dit is veroorzaakt door het ingaan van het contract met de nieuwe leverancier voor ICT-beheer. De leverancier met een gunstigere prijskwaliteitverhouding is eind oktober gestart. In hoofdstuk 2 zijn de resultaten per programma besproken en inzichtelijk gemaakt. Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht. Tabel 3.2.3 – Het resultaat 2022 verdeeld in taakvelden (bedragen x €1000)

0.1 Bestuur 0.4 Overhead 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.3 Wonen en bouwen Totaal

Begroot

Baten Realisatie

12.231 3.095 4.223 19.550

101 11.770 3.084 4.052 19.007

Verschil Begroot -101 462 11 171 543

45 4.485 9.707 2.271 3.346 19.853

Lasten Realisatie 45 4.637 8.797 2.210 2.943 18.633

Verschil

-45 -4.485 2.525 825 877 -303

-45 -4.537 2.973 874 1.109 374

0 52 -448 -50 -232 -677

-327 630 303 0

-327 326 -1 373

304 304 -373

Verschil Begroot -0 -152 909 61 403 1.220

Bestemming resultaat Storting in reserves Onttrekking uit reserves Mutatie reserves Saldo na bestemming

Saldo Realisatie

De onttrekking uit de reserves bestaat uit onttrekkingen aan de bestemmingsreserves (zie paragraaf 3.4)

3.3. DE ALGEMENE RESERVE De algemene reserve stijgt in 2022 van € 753.543 naar € 1.453.300. Dit wordt veroorzaakt door een voorziene dotatie aan de algemene reserve van € 327.000 en het positieve exploitatieresultaat (zie paragraaf 3.2). Tabel 3.3.1 – De algemene reserve Eigen vermogen (in euro’s)

31-12-2022

Toevoegingen 2022

Algemene reserve

1.453.300

699.757

31-12-2021 na bestemming 0 753.543

Algemene reserve

Onttrekkingen 2022

31-12-2021

1.383.543

1.080.543

327.000

0

753.543

816.305

Exploitatieresultaat 2021

372.757

372.757

0

0

567.238

ODWH bestemmingsreserves:

304.464

0

325.536

630.000

0

0

0

80.000

80.000

0

304.464

0

195.536

500.000

0

0

0

50.000

50.000

0

1.757.764

699.757

325.536

1.383.543

0

- Reserve organisatieontwikkeling gevolgen cao 2021-2022 - Reserve Informatiemanagement in Control - Reserve Terugbrengverplichting Schipholweg Eindsaldo boekjaar:

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

21 / 72

Zoals eerder aangeven, bedraagt het exploitatieresultaat voor 2022 € 372.757 positief. In de nota Planning & Control is bepaald dat het exploitatieresultaat gestort kan worden in de algemene reserve wanneer het maximale weerstandsvermogen nog niet bereikt is (zie ook paragraaf 4.2). Het maximale weerstandvermogen wordt overschreden met € 502.955. Dit is al gemeld aan het bestuur en dient om de gevolgen van de caoontwikkeling in 2023 op te vangen.

3.4. RESULTAATBESTEMMING Het programmaresultaat bedraagt € 372.757 (positief), dit is na verwerking van de volgende mutaties in de reserves: Tabel 3.3.2 – Resultaat bestemming Resultaat bestemming (in euro's) Resultaat voor mutaties in reserves

-374.221

Toevoegingen aan reserves (+)

327.000

Onttrekkingen aan de reserves (-)

-325.536

Vrijval terugbrengverplichting Schiphol

-50.000

Vrijval cao-ontwikkeling

-80.000

Vrijval informatiemanagement (IM) in control

-195.536

Programmaresultaat

-372.757

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

22 / 72

PARAGRAFEN 2022

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

23 / 72

4. PARAGRAFEN 4.1. LOKALE HEFFINGEN De dienst heeft niet als taak lokale heffingen op te leggen. Deze taak ligt bij de deelnemende gemeenten.

4.2. WEERSTANDSVERMOGEN De algemene reserve (lees weerstandsvermogen) geeft aan in welke mate de dienst in staat is tegenvallers/risico’s op te vangen.

4.2.1. Vrije ruimte in de algemene reserve Zoals eerder besproken en vastgesteld in de nota Planning & Control dient de algemene reserve maximaal 5% van de omzet te bedragen. Voor 2022 betekent dit dat de algemene reserve maximaal € 950.345 mag zijn. Na de onttrekkingen en toevoegingen aan de algemene reserve maar voor bestemming (zie paragraaf 3.4), is deze boven het maximumbedrag. Het voorstel aan het algemeen bestuur is deze overschrijding toe te staan om de cao-ontwikkeling in 2023 te kunnen opvangen binnen de algemene reserve. Met de algemene reserve (voor bestemming) kunnen de geïnventariseerde risico’s van € 613.281 voor 100% gedekt worden Tabel 4.2.1 – Vrije ruimte in de algemene reserve Bepaling omvang weerstandsvermogen (in euro’s)

Bedrag

Omzet 2022

19.006.900

Norm weerstandsvermogen

5%

Maximale omvang algemene reserve

950.345

Bepaling vrije ruimte algemene reserve (in euro’s)

Bedrag

Algemene reserve 31-12-2022

1.453.300

Risico impact

613.281

Vrije ruimte algemene reserve:

840.019

4.2.2. Risico’s In de onderstaande tabellen is de volledige inventarisatie van de risico's nader uitgewerkt. Vervolgens is de verwachte omvang van de risico's ingeschat, rekening houdend met doorgevoerde beheersmaatregelen. Op basis van de spelregels in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement is de financiële impact van het risico bepaald. De omvang van de risico-impact geeft uiteindelijk de benodigde omvang van de algemene reserve weer.

Agendapunt 5 DB 3 april 2023: Jaarverslag 2022 (2023031500)

24 / 72

Tabel 4.2.2 – Identificeren en classificeren Naam risico Omschrijving risico Programma Risicocategorie Ongedekte prijsloonontwikkelingen Voor de dienst wordt door de commissie Financiele Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen jaarlijks de Alle Financieel niet in de indexering indexatie vastgesteld op basis van de trend en daardoor is dit risico nagenoeg nihil. Het risico kan zich alleen voordoen op het moment dat indexatie in het bewuste jaar in grote mate afwijkt van de trend. Op dit moment (februari 2023) is er nog geen CAO 2023-2024 vastgesteld. Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen Rechtsgedingen Robuustheid organisatie/medewerkers Invoering Omgevingswet

Privatisering bouwtaken

Uren stuwmeer

informatisering kosten Bouwtaken Noordwijk

Verlofsparen

Speelt vanaf 2021

Deze wet heeft tot gevolg dat als de Omgevingsdienst niet binnen de wettelijke (of redelijke) termijn beslist op een vergunningaanvraag, de aanvrager het bevoegd gezag in kwestie een brief (een soort ingebrekestelling) kan sturen met een aanvraag voor een dwangsom. Risico’s die voortvloeien uit rechtsgedingen als gevolg van handelen van de Omgevingsdienst (reguliere taakuitvoering). Heeft de organisatie voldoende kritische massa om haar (wettelijke) taken te kunnen uitvoeren. Op dit moment is het hernieuwde aandacht voor de robuustheid van de omgevingsdiensten. Het vervullen van de openstaande vacatures op een kwalitatieve manier is moeilijk. Op dit moment is nog niet zeker wanneer de Omgevingswet wordt ingevoerd. Vooralsnog is 1/1/2024 uitgangspunt. Er bestaat een risico dat de getroffen voorbereidingen niet voldoende zullen zijn. zowel voor de dienst als voor de deelnemende gemeenten. Tevens leidt de invoering van de Omgevingswet mogelijk tot een verschuiving van werkzaamheden tussen de deelnemers en de dienst.

Alle

Juridisch

2015

Alle

Juridisch

2019

Alle

Politiek / bestuurlijk

2016

Alle

Financieel

2020

Kern voor het Wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het bouwen is dat in de toekomst bouwpartners zelf hun kwaliteitsborging moeten regelen. De invoering van de wet kan gevolgen hebben voor de benodigde capaciteit binnen de ODWH mede afhankelijk van keuzes die gemeenten moeten maken. De afgelopen jaren het stuwmeer aan verlofuren afgebouwd, echter door de coronacrisis in 2020 is er weer een stijgende lijn in het aantal niet opgenomen verlofuren. Dit kan leiden tot productieverlies en hogere kosten voor inhuur Verkoop of vervanging kost geld wat niet voorzien is. Ondanks de steeds toenemende automatiseringsgraad, ook in het kader van de Omgevingswet is het de vraag of de dienst in staat is om dit te realiseren. In de gemeente Noordwijk is op basis van een motie een onderzoek gestart naar het functioneren van de dienst en het eventueel terughalen van de bouwtaken richting de gemeente Noordwijk. Hierover is nog geen definitief besluit genomen. Het terughalen van de taken betekent een risico voor de dienst op meerdere vlakken.