2. Bijlagenboek Eindrapport Vitalere greenport.pdf
Tekst van het document
het wankelen brengen, de minderheid regeert de
vorm van lintbebouwing of een paar woningen
meerderheid
geclusterd in het open landschap. Hierdoor ontstaat
» »
»
Er zijn schuren en kassen opgeruimd en wat ik ook
een moderne vorm van verrommeling en verdwijnen
heel belangrijk vind: ondanks de enorme druk op de
de vrijgekomen zichtlijnen voor een deel weer.
ruimte in de bollenstreek is het landschap nog steeds
teveel woningen in het buitegebied, zichtlijnen niet
open, zichtlijnen zijn behouden gebleven. Daar mogen
verbeterd
we trots op zijn.
Om de sloop kosten te financieren wordt er elders
»
gebouwd daar verdwijnt weer zicht , dit naast de reguliere uitbreiding van bedrijven , beter kan het
Ik begrijp dat handhaving (paardenweitjes) niet altijd lukt. Ligt niet aan de IGS zelf
»
Er is nog veel discussie over het behalen van deze doelstelling
“van (stoppende) kwekers voor ( doorgaande ) kwekers worden en de GOM woning er uit halen
»
Lastig, lintbebouwing niet de juiste oplossing
»
Slagkracht wordt gemist
»
Geen verslechtering, maar ik zie weinig verbetering.
»
Er is verrommeling opgeruimd, maar doordat de
»
Er is daadwerkelijk veel meer opgeruimd aan
Greenport woningen verspreid staan in de streek,
bebouwing en bouwvlakken dan er is bijgekomen.
heeft een avenrechtse werking. Je haalt een schuur
Dat zijn gewoon de feiten (die overigens door
weg, maar er komt een woning voor in de plaats.
sommigen met een kennelijk ander, eigen belang)
Handhaven van verrommeling is weer in de ijskast
worden ontkend. Dit laat onverlet dat over iedere
gezet. Overtredingen worden met de mantel der
ruimtelijke ordeningsbeslissing van een gemeente
liefde bedekt en gelegaliseerd.
te discussieren is; sommige, toegestane ruimte
Onduidelijk is waar deze zichtlijnen en welke
voor ruimte woningen, greenportwoningen of
verrommeling is bewerkstelligd
bedrijfsuitbreidingen had je wellicht ook anders
»
zie het nog niet om ons heen
kunnen (moeten?) doen, maar per saldo zijn/worden
»
is feitelijk ruilverkaveling wat amper van de grond
overal de reguliere procedures qua planvorming,
komt
onderbouwing, afweging en besluitvorming
het realiseren van de woning levert niet altijd
doorlopen. Als er dan raadsbesluiten liggen, dan is dat
landschapswinst op
het resultaat. Achteraf is het makkelijk oordelen.....
De GOM heeft wel wat verlaten bedrijfsgebouwen
maar dit staat los van de ISG zelf. Als er een dubieuze
weggehaald.
beslissing is/wordt genomen, dan ligt dat niet aan de
Er is gesaneerd maar er zijn helaas
ISG, maar aan de beslissing en de beslisser zelf...
»
»
» » »
30
»
Er wordt gehandhaafd
nog worden toegevoegd dat in het buitengebied
»
Er zijn ook tegenstrijdige invullingen te melden,
veel cultuurhistorisch erfgoed, bijvoorbeeld oude
doel op zich goed. Gemeentenraden moeten scherp
bollenschuren, niet zijn beschermd. Dit geldt ook
toetsen
voor streekkenmerkend en karakteriek landschap,
Veel agrarische oude opstallen worden voor andere
zoals zandsloten, oude duinwallen, heggen, hoge
»
functies gebruikt meer handhaving nodig
duinwegen, etc. Gevolg: sloop, afgravingen en
»
Er zijn oude opstallen verwijderd
dempen van zandsloten.
»
De GOM functioneerde naar mijn mening prima.
»
Hoe dit verder gaat volgen we met belangstelling
Verrommeling is tegengegaan. Open landschap wordt echter opgevuld met forse woningen. Dat kan anders en beter, zeker met het oog op de
Goed: »
woningbouwopgave. Veel verdichting langs de linten.
De projecten waarvan ik kennis draag, hebben
»
verrommeling verminderd. »
inrichting van het landschap aan en tast ook de
Veel aandacht aan besteed bij het opruimen van het
natuurwaarde aan. »
glas en ontwikkeling ‘bollenwoningen’. »
Het creëren van grote kavels tast de karakteristieke
Ten eerste is de term rommel onvoldoende
zelf daar aan bij gedragen kan wil ik wel persoonlijk
gespecificeerd. Wat voor de een een afgeschreven
uitleggen.
schuur of kas is, is voor de ander nog bruikbaar. Linten cluster bebouwing door GOM-woningen hebben
Zeer goed:
de zichtlijnen juist verslechterd. Het authentieke
-
bollenlandschap met heggen, houtwallen, moestuinen en paardenweitjes is opgeofferd aan agro-industriële schaalvergroting.
In welke mate is de ambitie “De landschapskwaliteit en het landschapsbeeld worden verbeterd” volgens
»
Niet gebruikte schuren kassen blijven juist staan omdat ze tzt mogelijk geld op gaan
u behaald?
leveren / gemeente handhaaft onvoldoende
20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0
het bestemmingsplan met oneigenlijk gebruik / nieuwbouw wordt vaak betreft zich en ligging onlogisch gesitueerd »
Bij sommige herstructureringsplannen wordt het historisch landschap en het landschapsbeeld door een herstructureringsplan juist teniet gedaan.
iet
wordt afgegraven t.b.v. een bedrijfspand en GOM-
ik n
woningen, of als oude slotenpatronen worden
W ee t
oe d Ze er g
Go ed
de Vo ld oe n
at ig M
On
vo ldo e
nd e
Bijvoorbeeld als een oorspronkelijk duingebiedje
vergraven tot rechte sloten omdat die voor bollenkwekers handiger zijn, of als bij wijze van watercompensatie op onverwachte plekken in het
Waarom is de ambitie volgens u wel/niet gehaald?
landschap ineens vijvers verschijnen. Dan wordt
Onvoldoende:
het oude landschap uitgegumd en ontstaat nieuw
»
er is een andere verrommeling voor in de plaats
landschap achter de tekentafel, maar dan is de
gekomen van gom woningen, loodsen en steriele
historische herkenbaarheid verdwenen.
bedrijventerreinen »
»
Volstrekt onvoldoende. Tegen doelstellingen in
Op de plaats waar verommeling is opgeruimd heeft
veel randbebouwing gekomen. Verschillende
vaak nieuwbouw plaatsgevonden en in het open
instrumenten : GOM woningen, Ruimte voor Ruimte
landschap zijn woningen verrezen. Er is sprake
werkten tegen elkaar in. Gemeenten veel te laks.
van nieuwe “verrommeling” door nieuwbouw
Individueeel bel;ang geen zeer vaak boven collectief
en geen of te weinig ook voor het “inpakken”
belang. Dit falend ruimtelijk beleid legt bom onder
van nieuwe grote bedrijfshallen. Daaraan kan
ISG. Kernen groeien aan elkaar. Veel randbebouwing. 31
»
De landschappelijke kwaliteit is er op achteruit
»
gegaan. Als je nu door de bollenvelden rijd zie, in vergelijking met 10 jaar geleden, minder zichtbare
hagen »
»
Niet af teveel verrommeling, teveel losse woningen
»
Herstel van open landschapsbeeld en open vensters
»
inpassing van de woningen »
bouwtitels verkoopt aan de betreffende agrariër
jarenlang stil. Naar verwachting blijft die situatie
die stopt. Dat betekent dat er aan de ene kant
voortduren indien er geen nieuw beleid wordt
bebouwing wordt gesloopt maar aan de andere kant
geformuleerd. »
Door steeds grotere bedrijfsgebouwen toe te staan wordt bijgedragen aan horizonvervuiling
het landschap niet opener. Het lukraak bouwen van
»
Blijft hetzelfde. Oppassen op de winkel
burgerwoningen in het buitengebied staat haaks op
»
Weinig zichtbaar
de doelstelling.
»
graag een masterplan
gebiedskwaliteit is juist door de bollenteelt verregaand onder de maat, om over natuurlijke
Voldoende:
kwaliteiten maar helemaal de mond te houden
»
wel redelijk, maar goed genoeg
»
grondverkaveling en areaalvergroting
»
Er is al veel bereikt, maar ook hier kan het nog
Matig: Daar waar verrommeling wordt ‘opgeruimd’,
beter.
verschijnen veelal villa’s en deze regelmatig in een
»
Is zichtbaar
vorm van lintbebouwing of een paar woningen
»
Voor zover ik dit kan beoordelen is deze in stand gebleven en dat was ook het doel
geclusterd in het open landschap. Hierdoor ontstaat een moderne vorm van verrommeling en verdwijnen
»
Heeft ook veel discussie dus is niet helder voor de buitenwereld
de vrijgekomen zichtlijnen voor een deel weer. »
Los van enkele successen met opruimen verrommeling in beginfase staat de streek al
worden er juist geen zichtlijnen gecreëerd en wordt
»
hier kan meer aandacht aan worden besteed de
Bij veel projecten die worden gesloopt blijkt dat GOM
burgerwoningen voor terugkomen. Op die manier
»
idem, is ondergeschoven belang tov economisch perspectief
bollenvelden. O.a. door de gebouwde woningen, veelal door de lintbebouwing.
aankleding kan nog veel beter b v door heggen /
teveel woningen in het buitegebied, zichtlijnen niet
»
Geen verslechtering, maar ik zie weinig verbetering.
verbeterd
»
er is nog veel werk aan de winkel, maar er is
»
Is onvoldoende zichtbaar.
ook flinke vooruitgang geboekt in een aantal
»
Weinig veranderd t.o.v. de tijd voor de ISG
deelgebieden van de streek. Helaas vergeet men
»
Hier moet meer aan gewerkt worden door de
snel “hoe het was”...
gemeenten. Er is nog veel verrommeling in de streek. »
»
Zoals ik al zei zijn de paardenweitjes en paardenstallen mij een doorn in het oog, onder
ingevuld »
ik vind nieuwe woningen niet lelijk maar daar zijn de meningen over verdeeld
meer omdat deze percelen geen ruimte bieden aan onze bollenvogels (patrijs op de eerste plaats, maar
Veel open richtlijnen worden met Gom woningen
»
De GOM functioneerde naar mijn mening prima. Hoe dit verder gaat volgen we met belangstelling
ook gele kwikstaart en veldleeuwerik). Ik heb de indruk dat het aantal paarden en paardenweitjes is
»
toegenomen sinds het Pact van Teylingen (grondslag
Goed:
voor de ISG) is gesloten (in 1996)
»
geen toelichting
Sommige delen van de streek hebben inderdaad
»
De projecten waarvan ik kennis draag, hebben
aan kwaliteit gewonnen. De randgebieden zien er inmiddels veel slechter uit. »
verrommeling verminderd. »
Er is zeker landschapsverbetering maar door meer
Landschapskwaliteit goed; landschapsbeeld minder door toename lintbebouwing
her en der bebouwing in de buitenruimte heeft het »
toch niet de uitstraling van landschapsverbetering
Zeer goed:
aankleding kan veel beter
32
worden in Noordwijk ruimschoots ingevuld
In welke mate is de ambitie “De woningbouwopgave zoals in de Regionale
»
Te weinig en te duur. Sociale woningbouw,
Woonagenda / Gebiedsuitwerking
noodzakelijk voor de huisvesting van vele van belang
Haarlemmermeer-Bollenstreek (tot 2030) is
zijnde beroepen is niet gerealiseerd. Bij de bron
opgenomen, is de maximale woningbouwbijdrage
Sociaal, maar bij een eerste mutatie zowel bij koop als huur boven de grens
van de Duin- en Bollenstreek” volgens u behaald? 25
23
»
zie bijvoorbeeld genante vertoning Bronsgeest in Noordwijk.
20
Matig:
15 10
10
»
9
onvoldoende nagekomen (Lisserbroek).
7
5
De provincie Noord-Holland is haar verplichting nog
»
3
1
Het is nog geen 2030, dus eigenlijk is het te vroeg om deze vraag te beantwoorden. Toch kun je in elke
0
iet
ruimte te vinden voor het benodigde aantal woningen
ik n
W ee t
oe d Ze er g
Go ed
de Vo ld oe n
at ig M
On
vo ldo e
nd e
gemeente van de Bollenstreek de worsteling zien om »
Valkenburg nog niet van start gegaan. Veel plannen blijven liggen.
»
De maximale woonopgave van 2006 is achterhaald.
Waarom is de ambitie volgens u wel/niet gehaald?
Er is bij gemeenten nu veel meer noodzaak om meer
Onvoldoende:
woningbouw te realiseren dan toen bepaalt
»
gezien de resultaten
»
Gebiedsuitwerking is überhaupt achterhaald.
gebied van woningbouw. Zelfstandig stelt elke
Woningnood is nog steeds groot, mede door verkeerd
gemeente deze vast. Binnen Holland Rijnland worden
bouwen. Behoefte is aan 1- en 2-persoonswoningen.
wel ambities geformuleerd.
»
Elke gemeente heeft haar eigen ambities op het
De bijdrage hieraan van de ISG is het bouwen van
»
Had creatiever te werk kunnen gaan
600 GOM-woningen. De opgave is veel groter dan dat
»
Er zijn stappen gezet om de programmering te
en ligt nu veel meer op het bouwen van betaalbare
halen, een gedeelte van de programmering zit in de
woningen.
vertraging binnen de regio.
»
Er is nog onvoldoende in behoeften voorzien
»
Te weinig sociale woningbouw.
»
aantal aangewezen bouwlokatie’s zijn nog steeds niet
»
»
»
Het aantal woningen van de ambitie is nog lang niet gehaald
ontwikkeld
Voldoende:
er is duidelijk sprake van stagnatie in de realisatie
»
nog onvoldoende realisatie
van woningprojecten binnen BSD gebied; maar dat
»
voldoende
is kennelijk een “hand in eigen boezem” analyse die
»
Aan de opgave wordt door de gemeentes hard gewerkt
de gemeenten liever niet maken en dus worden de pijlen dan gericht op het buitengebied (daar zou
»
op Greenportwoningen (dat is voor de rijkelui....).
»
je kan de streek maar een keer volbouwen , voor mij gaat het hard genoeg
Het gevolg hiervan is dat de ISG omstreden wordt en dat voor jet het weet de verstedelijking van het
Is gehaald maar woningen in buitengebied zitten volkomen aan hun tax
je toch immers makkelijker kunnen bouwen) en
»
De doelstelling was negatief geformuleerd: “niet meer woningen bouwen dan” en dan is uitgevoerd
buitengebied weer realisme wordt (terwijl de ISG er nu juist voor bedoeld was om dat uit te sluiten/tegen »
te gaan).
Goed:
Opgave is achterhaald en niet meer relevant. Dus niet
»
meer van toepassing. Planlijsten in afstemming met Holland Rijnland en de provincie is nu de norm en
Er zijn een aantal nieuwbouwplannen die matchen met de woonagenda.
»
in Hillegom wordt veel ingebreid 33
»
Woonbehoefte is toegenomen doordat steeds
»
ik heb dat onvoldoende in beeld en vind het eigenlijk
minder personen in een woning wonen daardoor is
niet passen bij de huidige problematiek. Los van het
woonprobleem niet op te lossen
pact van Teylingen
Zeer goed:
Matig:
»
»
Ook hier (zie 2625ha) is dit meer een vraag naar de feitelijke situatie en geen mening. Ik weet overigens niet hoeveel er binnen de woningbouwopgave 2030
We zien ook ander gebruik en dat handhaven is moeizaam proces
»
Eigenlijk is dit voor mij niet te beoordelen
al gerealiseerd is. Voldoende:
In welke mate is de ambitie
»
Bollenteelt is gebleven.
“Primaire greenportfuncties krijgen bij
»
Bollengrond is stand gebleven, bedrijvenparken ontwikkeld en waar mogelijk verrommeling
conflicterende ruimteclaims prioriteit boven niet
tegengegaan
primaire greenportfuncties” volgens u behaald? 30
27
25
»
nog ruimte voor bedrijfsontwikkeling
»
weet het niet
»
Wisselend beeld wat betreft afweging. Het blijft lastig. Wat zijn primaire functies?
20
»
15
10
8
10 5
greenportfunctie voor ging, maar het is niet vaak 3
2
gebeurd.
3
Zie eerdere opmerking
»
Door de slechte situatie op de markt helaas weinig
iet
»
ik n
vraag
W ee t
oe d Ze er g
Go ed
de Vo ld oe n
at ig M
vo ldo e
nd e
0
On
Ik ken enkel projecten waarin de niet
Goed:
Waarom is de ambitie volgens u wel/niet gehaald?
»
Onvoldoende: »
omdat ik de vraag niet begrijp
»
Er worden voor bouwen in het gebied grote percelen afgezonderd. Een penenboer krijgt toestemming
Omdat de schaalvergroting leidend is geweest en boven de andere belangen is gesteld
»
Dat blijkt ook uit de verschillende adviesaanvragen en de adviezen die daar over gegeven worden.
»
Bestuurlijk worden de afwegingen op deze manier gemaakt
om in het landelijk gebied een wasserij te bouwen. Dit is industrie, is slechts zijdelings met agrarische »
aktiviteiten verbonden.
Zeer goed:
Sommige bedrijfsgebouwen die de laatste jaren in
»
Bij maatwerkconstructies was het economisch belang
het buitengebied zijn gebouwd, worden helemaal
vaak doorslaggevend. Slechts in enkele gevallen is dat
niet benut voor Greenport-functies. In werkelijkheid
niet het geval geweest. Gemeenten zijn onvoldoende
zijn het bedrijfsverzamelgebouwen voor bedrijven
uitgerust om te kunnen beoordelen of de
in andere sectoren. Ze nemen wel het schaarse
voorgestelde agrarische functie reëel is en toekomst
Greenport-landschap in bezit. Ook zitten er
bestendig is..
oneigenlijke functies in bestaande agrarische
»
het ISG beleid is duidelijk: geen verstedelijking
gebouwen.
en stedelijke bestemmingen in het buitengebied
Er is geen aandacht voor de ambities en ontwikkeling
toestaan. Dat is effectief gebeurd overeenkomstig
van bedrijven in de vrijetijds- en recreatiebranche.
de ISG (met uitzondering van ruimte voor ruimte
»
vertrekken van bedrijven
woningen en greenportwoningen die volgens de ISG
»
Omdat bedrijven die de cluster kunne versterken
»
worden geweigerd »
Zie bouwplannen bronsgeest
mogelijk zijn als enige uitzonderingen) »
Helaas is deze afspraak leidend geweest in het beleid; er was weinig ruimte voor andere ruimtelijke wensen. 34
Ziet u effecten van de ISG in het landschap?
8
»
Woningbouw maar te weinig opruiming van schuren
»
Afname verrommeling
»
Nieuwbouw huizen in het buitengebied
»
Er wordt getracht verrommeling tegen te gaan. We zien erg veel burgerwoningen in het agrarische
Ja
7
Nee
gebied verrijzen. »
Ik zie nog steeds weidse landschappen als ik het dorp uit fiets, met bloeiende bollenvelden in het voorjaar,
Weet ik niet
zomerbloemen in de zomer en dahlia’s in de nazomer.
40
Ik hoor steeds meer veldleeuweriken zingen, die soort heeft zich goed hersteld op de bollenvelden. Ik zie dat onze gemeenteraad zich heeft gekeerd tegen de uitbreiding van lintbebouwing in het buitengebied,
Zo ja, op welke wijze ziet u effect?
en ik zie dat hier en daar schuren en kassen zijn
»
andere verromeling zie antwoorden hiervoor
opgeruimd.
»
Het te handhaven teeltareaal is in stand gebleven.
»
Horizon vervuilende woningen hebben zichtlijnen
»
verrommeling geruimd.
doen verdwijnen. Telers is vaak toegestaan grote
»
verdwijnen van schuren ,en veel grote huizen
bedrijfshallen te bouwen.
»
Ik zie dat op sommige plekken het landschap is
Aan de ene kant is er duidelijk te zien dat er een
opgeknapt door het weghalen van bebouwing die
‘bollenstad’ is voorkomen, het landschap is nog
geen functie of waarde meer heeft. Maar daarvoor
steeds vrij open al wordt er wel aan de grond
in de plaats komt dan nieuwe bebouwing die het
geknaagd. De GOM heeft ook veel bouwkavels
landschap vaak nadelig beïnvloedt. Ik zie liever een
weggekocht, en daar zie je dat er niks is gebouwd
werkend bollenbedrijf in een open landschap, dan 10
dus dat is mooi. Wat je ook ziet is de vele GOM villa’s
villa’s ervoor in de plaats.
verspreid over de streek. Hier moeten afspraken in de
»
Wel degelijk worden oude opstallen verwijderd; meer lintbebouwing in de buitenruimte
nieuwe ISG komen te staan over de locaties van deze
»
In sommige delen zijn de zichtlijnen verbeterd en is
GOM villa’s. Dit moet geklusterd zijn aan het dorp, ipv
»
Opstallen verdwijnen, teelt blijft, greenport woningen
op verspreide plekken naast percelen bollengrond.
»
opruimen verrommeling
Iets minder verrommeling en villa’s of cluster van
»
verrommeling wordt langzaam minder, zie sommige
woningen die in het landschap verschijnen.
bollenbedrijven doorontwikkelen
»
bollenstreek ziet er redelijk uit
»
Minder verrommeling
»
landschapsinrichting
»
Dat de bollenstreek nog bollenvelden heeft en dus
»
er wordt inderdaad verrommeling opgeruimd, maar er komen GOM-woningen voor terug die vervolgens
»
niet is volgebouwd. »
veel grote(re) complexen geruimd en open zones
het karakteristieke landschap weer aantasten
gecreeerd (overigens is daarbij soms wel “een prijs
Meer rommel dan ooit door GOM-woningen,
betaald” door ruimte voor ruimte woningen en
jonge telers kansloos door prijsopdrijvend effect
greenportwoningen op sommige locaties toe te
initiatiefnemers GOM-woningen. Koper GOM woning
staan (dat was en is overigens telkenmale het
financiert de ruilverkaveling. Schaalvergroting waar
resultaat van een weloverwogen en transparant
de zes grootgrondbezitters ook naar de toekomst op
ruimtelijke ordeningsbesluit). Zonder dergelijke
het vinkentouw zitten
besluiten zou er geen kostendrager voor de
»
Het is er wel, soms positief, maar ook negatief.
herstructurering zijn en zouden alle geruimde
»
Veel is behouden en nog levensvatbaar
objecten er nog hebben gestaan (met alle gevolgen
»
Teveel woningen in het landelijk gebied
van dien....)
»
In Lisse bijv bij De Wolf
»
Verrommeling is tegengegaan. Ruilverkaveling heeft
verbeteringen constateert omdat de streek op slot
plaatsgevonden.
zit.
»
Het effect is dat je geen ontwikkelingen en
35
»
Schaalvergroting van percelen en bedrijfsgebouwen
Zo ja, op welke wijze ziet u effect?
»
Het herstructureren werpt zijn vruchten af, een lange
»
Behoud open gebied
adem hierin is vereist.
»
bovenlokale samenwerking
Ongewenste Burgerwoningen tussen agrarische
»
dan had de bollenstreek er anders uit gezien
bedrijven, er wordt getracht de verrommeling tegen
»
Dat er geen vernieuwing is
te gaan we zien erg veel burgerwoningen in het
»
De ambities inzake duurzaam waterbeheer zijn niet
»
gerealiseerd.
agrarisch gebied verschijnen. »
Het is er wel, niet altijd zoals bedoeld vind ik
»
•aat alles los en zie het resultaat
»
Tegengaan verrommeling.
»
Meer villa’s, lintbebouwing, en verplaatste gebouwen;
»
»
De beperking van de woningbouw heeft belemmerend gewerkt voor het opvangen van de arbeidsmigranten die in de Greenport werkzaam zijn
»
De discussie rond bereikbaarheid is een grote
Behoud open landschap geen extra ontwikkelingen
bedreiging voor de streek. Oost-West verbinding na
Gangbare panden worden gesloopt en villa’s met
Rijnlandroute en N207 goed te noemen. Maar de
burgerbestemming komen er voor in de plaats.
vraag naar meer wegen lijkt niet te stoppen.
»
Verdrijven projectontwikkelaars uit open gebied
»
»
Zoals eerder verwoord
van en behoud van het karakter van de Duin en
»
villaplaag in een nog steeds versnipperd landschap
Bollenstreek »
De manier om grip te houden op het openhouden
De tot op heden gerealiseerde greenportwoningen
Ziet u nog andere effecten van de ISG dan beoogd
zijn direct merkbare ruimtelijke effecten van het
in onderstaande ambities?
ISG-beleid.
»
de economische herstructurering van de Greenport
»
staat centraal; »
» »
» »
»
frustreert urgente noodzakelijke gebiedsontwikkelingen en vraagstukken
de gemeenten combineren de
»
Het ligt niet aan de uitvoeringsorganisatie GOM;
herstructureringsopgave met natuur,
die doet waar die voor aangesteld is. Het ligt vooral
landschapsverbetering en recreatieve activiteiten;
aan onduidelijk ruimtelijke ordeningsbeleid van de
behoud van tenminste 2625 hectare 1e klas
gemeenten en aan gebrek aan handhaving daarvan
bollengrond;
door de gemeentebesturen en ambtenaren. De
het landschap wordt open(er) gemaakt conform
lokale politiek laat lokale wensen prevaleren en
het landschapsperspectief. De gemeenten gaan
heeft minder ook voor cultuurhistorie en landschap.
verdergaande verrommeling van het landschap tegen;
Voorts gaat er ongewild van de GOM-regeling en het
de landschapskwaliteit en het landschapsbeeld
opruimen van verrommeling een prijsopdrijvend
worden verbeterd;
effect van de grond uit. Kwekers die willen stoppen,
de woningbouwopgave zoals in de Regionale
verkopen aan de hoogstbiedende c.q. kiezen voor
Woonagenda / Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-
de realisatie van GOM-woningen. Daardoor krijgt
Bollenstreek (tot 2030) is opgenomen, is de maximale
een jonge kweker minder kansen om een bedrijf
woningbouwbijdrage van de Duin- en Bollenstreek;
te starten. Ook constateren we dat de politiek niet
primaire greenportfuncties krijgen bij conflicterende
in staat is een cluster voor GOM-woningen aan te
ruimteclaims prioriteit boven niet primaire
wijzen, waardoor te vaak wordt gekozen voor GOM-
greenportfuncties.
woning op de locatie van de gesloopte kas/schuur of zelfs buiten die locatie. Lintbebouwing en het niet herstellen van zichtlijnen is het gevolg. Het zou goed zijn als de GOM gevraagd en ongevraagd advies
28
27
uitbrengt over de locaties, clustering van woningen
Ja Nee
etc. »
Ik zie ergernis over de bouw van Greenportwoningen in het buitengebied, en ik zie ook dat Groenport-woningen zijn gebouwd op plaatsen waar ik dat liever niet had gehad (maar die beslissing is 36
genomen toen ik nog niet in de gemeenteraad zat; ik
van “de sterkste”, namelijk “de markt” (zijnde de
zou mij fel verzet hebben). »
In gebiedsvisie geen grip op waar woningen worden
projectontwikkelaars) »
Toenemende spanningen tussen bedrijven en
gebouwd in de buitenruimte; achteruitgang van
woningen / vele die een stukje land hebben waar
zichtlijnen
een gom woning op zou kunnen wagen een gokje /
Je ziet dat de verrommeling opgeruimd wordt, maar
als gevolg van sanering onvoldoende aanbod van
je ziet lintbebouwing en grote villa’s.
agrarische bedrijven voor starters - bedrijven die
»
Kan onvoldoende herkennen
willen uitbreiden / concurentie vervalsing : een
»
Men is zich meer bewust van de noodzaak om het
agrarisch bedrijf kan niet concurreren tegen het
landschap te ontzien.
hoogste segment “ vrijstaande woning in landelijk
Met name als gevolg van de bouw van GOM-
gebied”
»
»
woningen verschijnen er in de Bollenstreek losse
»
Verommeling opgelost, nu lint bebouwing
villa’s of groepjes villa’s die daar volgens het
»
verwarring en boosheid bij het publiek over grote
ruimtelijke ordeningsbeleid nooit hadden gekomen,
gomwoningen op goede bollengrond, verdwijnen
als er niet toevallig een grondeigenaar was geweest
van zichtlijnen en weinig tot geen actie inzake
die gebruik had gemaakt van de mogelijkheden
biodiversiteit
van de GOM-regeling. In het RO-beleid zoals dat
»
dichtbevolkte bloembollenstreek belangrijk
in bestemmingsplannen voor het buitengebied was vastgelegd, was het ondenkbaar geweest
»
We zijn met elkaar met overleg. Dat is in een dichtbevolkte Bloembollenstreek belangrijk
dat langs de Zuider Leidsevaart in Hillegom, in de open ruimte tussen Hillegom en De Zilk, een wijkje
We zijn met elkaar in overleg met het ISG dat is in de
»
Zie de onbedoelde/ongewenste neveneffecten zoals
met waterwoningen zou verrijzen. Of dat plannen
genoemd in het onderzoek dat is uitgevoerd in
zouden worden ingediend voor woningen achter
opdracht van de gemeenteraad van Teylingen.
de Van den Endelaan, of langs de Frederikslaan of
»
Zie eerder genoemde rapportages
Zilkerbinnenweg. Door de GOM-regeling verschijnt nu bebouwing waar een toevallige eigenaar dat wil.
Komen de ambities van de ISG overeen met
De gemeenten zijn niet in staat om die ongewenste
ambities en doelen geformuleerd in ander beleid
ontwikkelingen tegen te houden. Zij kunnen niet alle
voor dit gebied?
GOM-woningen afwijzen, omdat anders het hele verdienmodel onder de GOM op losse schroeven staat. »
recreatieve activiteiten onvoldoende mogelijk
»
Speculatie op grond wordt geremd. Daardoor komt het gebied niet op slot te zitten door ontwikkelaars of beleggers.
»
19
Ja Nee
29
Weet ik niet
tegengaan en zelfs “de streek uitjagen” van grondspeculatie, dus demping van grondprijzen
7
zodat de primaire, beoogde gebruikers (bollenteelt) hier ook rendabel kan blijven telen. Daarnaast moet worden vastgesteld dat het ISG beleid heel vaak tot het afwijzen van ontwikkelingen heeft geleid
Zo nee, waarom niet?
in het belang van het open houden van de streek/
»
teeltcomplex en aantrekkelijk landschap. Misschien
betere afstemming met OV van gemeenten gewenst (integraal afwegen)
het landschap en het behouden van het gebied als »
De NOVI (en het NPHD) gaan uit van meer natuur
is het grootste succes van de ISG wel wat er allemaal
en recreatie in overgangs/bufferzones rond de
niet is gebeurd in de afgelopen decennia. Zonder ISG
Natura2000-gebieden. Het ISG houdt hier in het
was het gebied met zekerheid ten prooi gevallen aan
geheel geen rekening mee
verstedelijking en de financieel-economische kracht
»
Deze zijn conflicterend gezien de beperkte ruimte en 37
»
uitgangspunten
»
geeft richting
doelen van de RES niet opgenomen, doelen klimaat
»
Geeft handvatten
akkoord ontbreken ondanks de opstelling na de
»
Wat we met elkaar afgesproken hebben, is duidelijk. De gezamenlijke afspraken is zeer belangrijk.
akkoorden van Parijs 2015 » » »
ISG en vooral de grondclaim frustreert gezonde
»
Bij beslissingen over ruimtelijke ordening worden
ontwikkelingsdynamiek
de kaders van de ISG gevolgd. Zonder deze kaders
Niet altijd. De ISG-doelen staan deels haaks op de
hadden we moeten vrezen voor een vermindering
doelen van energietransitie.
van het areaal 1e klas bollengrond
Zie vorige antwoorden
»
Omdat hierin gezamenlijk wordt opgetrokken (gemeenten) en alle belangen (wonen, werken, recreëren) erin opgenomen zijn. Ook duidelijke
Vragen over de ISG als beleidsdocument Is de ISG volgens u een succesvol beleidsdocument?
spelregels en regisseur »
er word wel aan gewerkt
»
Gemeenten werken samen aan een gebiedsvisie
»
Geeft gezamenlijke visie op gebied weer, dat is
Zo ja, waarin is de ISG volgens u succesvol? »
essentieel
De ISG als beleidsinstrument heeft voor eenheid
»
behoud bollengrond
in de streek gezorgd. Alle ‘neuzen’ dezelfde kant
»
Integrerend en basis voor programmering en toetsing.
op. In die zin is de regeling succesvol. Maar bij de uitvoering gaat niet alles soepel en daarnaast heeft
»
Heeft best een aantal doelen gehaald
de tijd met nieuwe vraagstukken, de ISG ingehaald
»
Behoud bollenland
»
Afspraken zijn duidelijk geformuleerd
»
is bekend en geaccepteerd overkoepelend
»
Hierin wordt een visie met kaders voor de
en integrerend beleidsdocument dat echt
economische en landschappelijke inrichting van
richtinggevend en kaderstellend wordt gebruikt
de streek uitgewerkt en geeft een handvat voor
door de overheden, maar ook door grondeigenaren
opstellen van beleid en plannen.
en marktpartijen die weten “waar ze aan toe zijn” in
»
bovenlokale samenwerking
deze streek
»
behoud bollengrond
»
Kijk, het is goed om een visie vast te leggen in beleid. Daarmee heb je houvast om te sturen. Het is en
»
ISG »
De ambities die worden nagestreefd zijn
blijft echter een product van onderhandeling tussen
(gedeeltelijk) behaald, in die zin is de ISG zeker
overheid en markt. Wat steeds vaker zichtbaar
succesvol. Ook de verankering in het beleid van
is en wordt, is de afstand tussen kennis/kunde
provincie is positief te noemen.
van de ambtenaren, versus de realiteit buiten het
»
Daar is nog veel te overbruggen.
De afspraken in het ISG zijn duidelijk en belangrijk dat ze er gezamenlijk zijn
gemeentehuis. Tussen theorie en praktijk, zeg maar. »
De gemeenten hebben zichzelf gebonden aan het
»
Afspraken zijn gemaakt door deelnemende
Gemeente zijn slim gemaakt, dat is goed. En goede afspraken. Alleen uitvoering is spannender.
gemeenten die uitgevoerd worden.
»
samen
»
Behoud tegen de stroom in
»
Regionale samenwerking, het zorgt er echt voor dat
»
Het geeft duidelijke kaders, inclusief een financieringsinstrument. Er valt op onderdelen
we breder kijken dan de gemeente zelf »
landschap gewerkt
ongetwijfeld wel wat verbeterd te worden, maar het
»
Heeft t.a.v. behoud bollenteelt en openhouden
vastleggen en het gezamenlijk accepteren van de
»
Duidelijkheid
doelstellingen is een groot goed.
»
Het is belangrijk dat er richtlijnen zijn voor het hele
Het heeft resultaat geboekt: verrommeling is tegengegaan, gemeenten hebben hetzelfde beleid gesteund waardoor samenhang tussen gemeenten bewaard is gebleven.
gebied »
het blokkeert bedoeld succesvol. claim 2625 ha vastpinnen
Zo nee, waarin is de ISG volgens u niet succesvol? 38
»
onvoldoende doelstelling en samenhang
Zo ja, heeft u verbeterpunten voor de uitvoering van de
»
te veel ongewenste neveneffecten
ISG?
»
De bereikte doelstellingen uit de ISG zijn te weinig
»
Zoals hierboven aangegeven is de uitvoering in
zichtbaar.
handen van de GOM. Een uitvoeringsorgaan voor
»
Zie eerdere antwoorden
de streek is een prima uitgangspunt, maar er moet
»
zie boven mijn bijdrage
een grotere transparantie komen. Daarnaast moet
»
ISG is één maar ad hoc beleid van de gemeentes
de politiek het werk van de GOM beter faciliteren en
twee. Dat ad hoc beleid en niet handhaven van de
gebieden aanwijzen waar geclusterd GOM-woningen
gemeentes staan tegenover het ISG document. Op
gebouwd kunnen worden. Nu is de GOM vaak de kop
gebied van natuur en landschap is nauwelijks iets »
van Jut, wat niet juist is. »
gerealiseerd. Omdat de weloverwogen besluitvorming over
missers na. De GOM speelt goed volgens de
bouwplannen en bouwlocaties tekortschiet en
spelregels
ook omdat er veel te weinig handhaving is van
»
» »
»
Lean en mean organisatie opzetten, minder praten en schrijven en meer executiekracht.
ongewenste functies. »
De uitvoering is in principe goed buiten een paar
zou meer over echte verbetering van het
»
betere communicatie over wie welke rol speelt
landschap in moeten staan . nu te oppervlakkig
»
Maak een nieuwe ISG kleiner. Kies tot maximaal
de beoogde integratie van economie en
3 doelen, zorg dat deze meet- en haalbaar zijn en
omgevingskwaliteit is amper gerealiseerd
geen ruimte bieden voor interpretatieverschillen.
Slechts gedeeltelijk succesvol. Eén van de
Realiseer je ook dat iedere belanghebbende te
belangrijkste doelen was een open bollenstreek.
vriend houden, nooit zal lukken. Dus bijvoorbeeld:
Volgens mij is juist het tegendeel bereikt. De
verrommeling opruimen en dan woontitels
landschappelijke kwaliteit is afgenomen en de
uitgeven is prima, maar bouw dan kleinschalige
bollensector is ontoegankelijk geworden voor
appartementgebouwen tot 3 lagen voor 6 tot 12
nieuwe initiatieven.
appartementen. Dan los je in 1 keer veel meer op.
Ik val in herhaling; streek zit op slot dus moet
»
Nee, het beleid moet worden herzien
nieuw en actief beleid geformuleerd worden.
»
De rol van GOM als uitvoerder van de ISG is
Mouwen opstropen en rug eronder!
onduidelijk. Vaak denken mensen nog steeds dat
»
Blokkeert vernieuwend denken
er bepaalde bestuurlijke macht ligt bij de GOM. Dat
»
Zie vorige antwoorden en rapport VON
is in feite niet zo. Ook is onduidelijke welke doelen
»
Papieren tijger met te weinig daadkracht
de GOM als uitvoerder van de ISG heeft behaald en waar dat terug te zien is.
Bent u bekend met de organisatie van de
»
Herzie het beleid
uitvoering van de ISG?
»
Verbeterpunten komen voort uit deze enquete en alle gemeenten zullen de verbeterpunten naar
15
voren moeten brengen. Het zal in ieder geval herijkt moeten worden.
Ja Nee
»
Vaker - vertrouwelijke - informatie vanuit GOM over de stand van zaken.
»
•
Ja, de gemeenten moeten steviger het
gezamenlijke beleid uitdragen en ook de lastige
40
elementen durven uit te leggen. »
Meer zichtbaar en vaart maken met projecten
»
Ja, zie Visie regionaalbeleid Duin- en Bollenstreek 2.0
»
Het zou goed zijn als de boodschap van de ISG wat breder uitgedragen werd op een positieve manier. Niet ‘ je mag niet dit en je mag niet dat’ , maar: we houden de streek open en we maken 39
»
haar mooier, maar daar moeten we soms wel offers
vooral zaak om het beleid te bestendigen (tijdens
voor brengen en rommel voor opruimen. Geef de
de wedstrijd is het onhandig en onverstandig om
bollenteelt de ruimte die ze nodig heeft om in onze
de spelregels te veranderen). Wellicht achteraf
streek een vitale sector te blijven. Onze streek heeft
foutieve uitvoeringsbeslissingen zouden op die
wereldfaam. Laten we met de ISG zorgen dat onze
wijze en als zodanig bediscussieerd en behandeld
mooie Bollenstreek tot in lengte van dagen een
moeten worden, eigenlijk staat dat los van de ISG als
toeristentrekker blijft.
beleidskader. Het ligt niet aan het kader....
Laten we eens goed kijken naar een betere
»
ruimtelijke structuur van de streek. Leg de kaarten
uitgevoerd. Doordat het GOM een BV is ontbreekt
van 10 of 15 jaar geleden en eerder en nu over
transparantie. Als raadslid is dit voor mij een
elkaar. Onderzoek de verschillen. Waar gaat het
voorwaarde om te kunnen controleren.
mis? Maak een nieuwe kaart in meer detail met te
»
recreatie-ontwikkeling prioriteren.
dat voor aan de bevolking. Er is nu teveel adhoc beleid. Over huisvesting migranten wordt veel
»
» »
beleidsevaluatie gedaan, het beperkt zich tot
in de kou!
uitvoeringsproblemen en het signaleren van nieuwe
Als gemeenten hetzelfde beeld uitdragen en
ontwikkelingen
hetzelfde handelen (handhaving). Optie: ook sociale
»
Totale herstart
woningbouw hierin een plek geven (voor zover dit
»
Gemeenten dienen de uitvoering van de ISG sterker te ondersteunen.
De ISG laat nu veel te veel ruimte aan ontwikkelingen
»
Zie Visie Regionaal beleid Duin en Bollenstreek 2.0
die de openheid van het landschap en het
»
Dat komt uit deze enquete?
karakter van de Bollenstreek aantasten. Het zou
»
masterplan graag
veel duidelijker moeten zijn waar woningbouw
»
Duidelijker communiceren. Als de GOM als
en bedrijfsgebouwen niet gewenst zijn.
uitvoeringsorganisatie meer naar buiten zou treden
Bijbestemmingsplannen was dat veel duidelijker dan
om uit te leggen wat die uitvoering van het beleid
nu.
waar zij voor zijn, nu daadwerkelijk (op dagelijkse
Verbetering is nodig op ongewenste effecten, en
basis) inhoudt, levert dat begrip op.
meer helderheid naar de buitenwereld
»
Te weinig kritisch t.a.v actief open houden
ik mis voortgangsrapportages waar bv. jaarlijks
»
Zie rapport VON
de realisatie van de doelen tegen het licht worden
»
Beleid uitvoerend bij gemeenten invloed gom afbouwenemeente
gehouden »
Bredere doelstelling voor GOM (ook groenblauwe
»
dooradering) Relatie met Nationaal Programma Landelijk Gebied. Helderder toestingkader. »
In het Bestuurlijk Overleg wordt niet aan
gepraat en gebrainstormd maar onze jongeren staan
niet al belegd is) »
Pro-actief nieuw beleid formuleren en daarmee meerdere ruimteclaims dienen; o.a. woningbouw en
verwachten en wenselijke RO ontwikkelingen. Leg
»
Ja, de GOM heeft (een deel van) het beleid
GOM krijgt veel kritiek maar is ook afhankelijk van de markt werking
»
afbouwen en sectorclaim van het gebied afhalen
Laten zien naar buiten toe dat het beleid werkt. Laat zien welke verbeterpunten zijn doorgevoerd en dat
Beïnvloedt de ISG de lokale besluitvorming?
er niet enkel GOM-woningen zijn gebouwd »
geen mening
»
pro-actieve aanwijzing door en medewerking aan clusterlocaties voor Greenportwoningen
9 1
Ja
door gemeenten moet prioriteit krijgen om
Nee
uberhaupt effectief verder te kunnen gaan met de
Weet ik niet
herstructurering; kavelruil en kavelverbetering zou als programma-onderdeel onder het kostenverhaal gebracht moeten worden zodat er instrumentarium op ontwikkeld en ingezet kan worden; verder is het
45
40
Zo ja, op welke wijze?
paarden weide ,en stukjes verwilderd land
»
zie de gom woningen in hillegom
»
De ISG heeft een zelfbindend karakter. Geconstateerd
gemeenten nu als een geheel wordt gezien, en dat
wordt dat de ISG ook een flexibel karakter heeft en er
plannen daarvoor in samenhang worden bekeken,
“maatwerk” wordt toegepast. Daarvan wordt nog te
maar de lokale gemeenteraden hebben onvoldoende
veel gebruik gemaakt. Ook de lokale politici zijn niet
zich op wat er aan plannen leeft en welke besluiten
altijd goed op de hoogte van het karakter van de ISG
daarover door de colleges worden genomen.
en vaak ook te lokaal georiënteerd.
Daardoor worden gemeenteraden verrast met
de gemeentes moeten de ISG volgen, dus in die zin
voldongen feiten. Dit holt de positie van de lokale
»
»
beinvloedt de ISG de lokale beslissing »
Het is goed dat het buitengebied van meerdere
gemeenteraden uit.
•Wordt gezien als beleidsdocument en visie voor de
»
Aanvragen tot wijziging bestemmingsplannen
streek en de gemeente. Hiernaar wordt in diverse
»
Aanvragen buitengebied worden altijd langs ISG gelegd
beleids- en raadsvoorsteldocumenten verwezen. »
omdat er soms conflicterende belangen zijn
»
komen met voorstellen naar lokale politiek
»
gemeenteraad komt dit vaak tegen
»
gemeentes moeten/kunnen zich hier aan houden
»
Er is veel ruis in het maatschappelijk middenveld en
»
het gestelde areaal bollengrond lijkt onaantastbaar,
dat komt direct terug in de politiek. Zeker de laatste 2 tot 3 jaar is dat goed merkbaar.
zodat overige ontwikkelingen geremd kunnen worden »
Beperking ruimtelijke processen door compensatie-
»
Het toestaan van de bouw van GOM-woningen
»
Of ‘beïnvloeden’ hier het goede woord is weet
»
Er ligt een kader
ik niet. De ISG vormt een ruimtelijk kader voor
»
Tot 2030 liggen de locaties om te bouwen op
maatregel eerste klasse bollenteelt
bollengrond, ook de reservelocaties, vast.
ontwikkelingen in het buitengebied. »
Intergemeentelijk beleid heeft alleen zin als het
»
met plannen wordt er getoetst aan ISG
lokale beleid er op wordt aangepast. Het omgekeerde
»
ISG is zelfbindend voor de gemeenten en dus bepalend
geldt natuurlijk ook, vooropgesteld dat de betrokken »
gemeentes er gelijk over denken
»
Een kader voor besluitvorming
Raadsvoorstellen, bestemmingsplannen en
»
Gemeenten verwijzen in hun besluitvorming naar de
initiatieven van eigenaren worden getoetst. »
als dit beleids document niet toekomst bestendig is
ISG. »
dan komt er geen evenwichtige afweging bij nieuwe ontwikkelingen, moet veel integraler
Vaste afspraken met meerdere gemeenten blokkeren vernieuwing
»
Er dient rekening te worden gehouden met de
»
Werkt door bij besluiten in de gemeente raad
afgesproken lijnen in de ISG tussen de gemeenten in
»
Rekening houden met vergunningen verlenen om op
de Bollenstreek.
bepaalde plaatsen woningbouw toe te staan. »
»
Gezamenlijk beleid heeft effect op de lokale
De individuele gemeenten volgen de afspraken van de gezamenlijke isg
besluitvorming. Je kunt niet ineens eigenstandig het
»
Toetsing aan het ISG beleid, dus invloed
beleid wijzigen, dat zul je met elkaar moeten doen.
»
er word advies gegeven dat word gezien/gehoord/en
»
Komt ter spraake bij beleid maken
»
Handvat
»
Beleidskader
»
De individuele gemeenten volgen de afspraken van de
»
Als afwegingskader voor ruimtelijke besluiten in het
besluit op genomen
gezamenlijke ISG gemeenten. »
Bij beslissingen over bouwen en ruimtelijke ordening
buitengebied »
in het buitengebied. Dankzij de ISG worden over elke
Te pas en te onpas wordt de ISG gebruikt of terzijde gelegd. Net hoe het uitkomt.
vierkante meter serieuze afwegingen gemaakt.
»
Ruimtelijk beleid
»
Gemeenten voeren uit.
»
blokkeert ontwikkeling; stasis
»
Men heeft zich hier -neem ik- aan naar te voegen.
»
Geeft duidelijkheid op langere termijn
Zo nee, waarom niet?
uitbreiding van recreatie is moeilijk ,gedoe over
»
omdat ik weinig achtergrond heb bij de doelstellingen. 41
Vragen over de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij
kunnen gezet worden bij de berekening van de ha bloembollengrond (tuin, paardenweitjes etc.) Er is verrommeling opgeruimd en GOM-woningen zijn
Bent u bekend met de Greenport
ervoor in de plaats gekomen. Dat leverde niet altijd
Ontwikkelingsmaatschappij (GOM)?
voldoende landschapsverbetering op. De GOM verliest daarnaast door gebrek aan transparantie en verstoring van de marktwerking ook draagvlak
4
onder politici en jonge agrariërs. »
in het bijhouden van de bollengrond balans, verrommeling opruimen. GOM is niet succesvol
Ja
in: herstructurering. Hiervan is nog niks terecht
Nee
gekomen, dit zou wel wenselijk zijn. »
Er zijn diverse projecten ontwikkeld en uitgevoerd. Verrommeling wordt wel aangepakt, maar kan beter.
51
»
behoud van bollengrond. lage kosten
»
GOM voert geheel volgens haar opdracht de ISG plannen uit.
Zo ja, wat vindt u van het functioneren van de GOM?
»
De GOM geeft op een goede manier uitvoering aan het ISG-beleid
30
26
25 20
16
»
Het behalen van haar doelstellingen
»
Voeren het beleid uit zoals afgesproken.
»
Verbetering landschap, grondverkaveling.
»
Het vormt een helder en onafhankelijk financieringsinstrument. De gemeenten gaan over
15
de ruimtelijke ordening.
10 5 0
3
3
Slecht
Matig
3
Neutraal
Goed
Erg goed
»
Herstructurering, ruilverkaveling, rommel opruimen.
»
geeft grenzen aan waar men binnen moet blijven
»
Verrommeling verwijderen
»
Open landschap maken
»
Omdat hij de grondbalans bijhoudt en ruimt de verrommeling. De GOM is een onafhankelijke orgaan.
Is de GOM volgens u succesvol? »
Kijk naar de lijst van projecten. Er is een belangrijke ‘maar’. Gemeenten fietsen er tussendoor, aan landschap en natuur is te weinig gedaan!
18 Ja Nee 33
»
Uitvoering van de ISG
»
In de evaluatie doen ze de uitvoering die hun opgedragen is
»
Financiering ontwikkelingen
»
opruimen verrommeling
»
GOM woningen. Sanering en verbeteren landschap.
»
Verrommeling minder
»
Behoud bollenareaal, maar toch ook bouwen in
Zo ja, waarin is de GOM succesvol? »
Uit de jaarstukken van de GOM blijkt dat het
landelijke stijl »
uitvoering geven aan herstructureringsprogramma;
succesvol is geweest. Per saldo is er een toename
wel voor zover de verdiensten dat toelaten. GOM
van het aantal ha bloembollengrond en een
moet zelf voor inkomsten zorgen en is daarbij
afname van de verrommeling. Vraagtekens
afhankelijk van de planologische medewerking van 42
»
de gemeenten en van de vrijwillige medewerking
GOM-woningen worden ingediend, omdat ze
van grondeigenaren. Er wordt weleens vergeten hoe
anders het verdienmodel van de GOM blokkeren. Zo
complex dat is..... De lengte van de polsstok wordt
houden GOM en gemeenten elkaar gevangen in een
echter daardoor bepaald.
houdgreep waar uiteindelijk het landschap van de
Uitstekende kennis van alles wat speelt bij
Bollenstreek de dupe van is.
grondverwerving en grondgebruik »
»
Waar mandaat wordt verkregen is de GOM succesvol in het opruimen van verrommelde gebieden en het
bollengrond terug »
in het gebied waar ik een project doe, liggen de geplande ontwikkelingen van de GOM al jaren stil
realiseren van GOM woningen zoals is afgesproken »
plaatst te gemakkelijk weer woningen op
in de ISG.
»
geen mening
De verrommelling wordt opgeruimd en houdt de
»
Omdat aan de uitvoering van het beleid teveel
grondbalans bij.
negatieve bij-effecten heeft en de uitvoering niet
»
Ja, maar te maken met veel discussie in raden.
transparant gebeurt
»
verommeling opruimen
»
Uitvoeren van vastgelegd beleid
naar elkaar. Gevolg is dat er NIETS meer gebeurt. De
»
Maakt deel uit van het behoud van de openheid en
GOM is ontwapend.
»
Er is een vacuum ontstaan en alle organen wijzen
behoud 2625 ha hyachintengrond
»
Te log niet vernieuwend
»
Zie de rapportages van de GOM
»
Zie rapport VON
»
vasthouden aan het eigen gelijk
»
Maakt veel kosten overhead meerdere projecten leberen geen ectra ruimte wel veel kosten
Zo nee, waarom niet? »
»
Omdat de opgave niet te doen is als er geen
toch verrommeling van het landschap en het
ontwikkelingen door normale marktwerking zijn.
functioneren is vanuit een papieren werkelijkheid
Kwekers gaan onder deze omstandigheden niet
»
onvoldoende zichtbaar
meer beginnen of investeren
»
Te onduidelijk is in welke mate de GOM
»
beleidsdoelstellingen uit de ISG behaald, en waar.
Beïnvloedt de GOM de uitvoering van de ISG op
Zeer marktverstorend / minimaal rendement
een positieve manier?
opgeleverde bollen grond / kostbaar instrument / star / levert te makkelijk bouwtitels ook als ze niet voldoen aan een betere bollenstreek »
Kan niet meer beoordelen
»
Ben er zeer op tegen dat kwekers voor
18
22
bedrijfsuitbreiding vergoeding aan de GOM moeten
Nee Weet ik niet
betalen »
Ja
Ik zie persoonlijk weinig van wat de GOM aan verrommeling heeft opgeruimd en aan open
11
bollengrond heeft teruggebracht. Dat opruimen gaat me ook niet snel genoeg, als ik eerlijk ben. »
mist inzicht en visie en begrip
Zo ja, waarom wel?
»
De GOM zit met handen en voeten gebonden
»
aan het systeem van de opbrengst van de GOM-
Het CHG is van mening dat de GOM in aangepaste vorm een goed instrument is om de uitvoering van
bijdrage uit GOM-woningen, die nodig is voor de
de ISG vorm te geven.
financiering van de herstructurering. Maar doordat
»
Gom voert slechts uit, beinvloedt niet
door slecht RO-beleid van de gemeenten die GOM-
»
voert nl. isg beleid uit
woningen op plekken terechtkomen waardoor de
»
duidelijkheid
openheid van het landschap juist verslechtert, wordt
»
landschapsverbetering
de GOM gezien als boosdoener. De gemeenten
»
Gezamenlijkheid van het beleid en veel kennis van de
durven geen nee te zeggen tegen plannen voor
sector 43
»
Het is een instrument voor de uitvoering van de ISG.
buitengebied komen. Het is niet goed in beeld wat
Er zijn vast andere instrumenten te bedenken, maar
de positieve resultaten van de GOM zijn (opruimen
de GOM is er een die werkt.
schuren en kassen, grond opwaarderen tot 1e klas
»
Er zijn doelstellingen
bollengrond). Dat onevenwichtige, negatieve beeld
»
Is een consequente uitvoerder.
van de GOM (een beeld dat ik persoonlijk niet terecht
»
Er wordt opvolging gegeven aan het beleid. Transparant, onafhankelijk en uniform
»
vind!) ondermijnt het draagvlak voor de ISG »
De GOM zit met handen en voeten gebonden aan
GOM helpt mee om wat aan de verrommeling te
het systeem van de opbrengst van de GOM-bijdrage
doen
uit GOM-woningen, die nodig is voor de financiering
Door de verkoop van bouwtitels was opruimen
van de herstructurering. Maar doordat door slecht
mogelijk
RO-beleid van de gemeenten die GOM-woningen
»
GOM werkt binnen kaders ISG
op plekken terechtkomen waardoor de openheid
»
Uitvoerende partij
van het landschap juist verslechtert, wordt de GOM
»
Behoud bollenareaal
gezien als boosdoener. De gemeenten durven
»
Voor alle duidelijkheid: de planologische
geen nee te zeggen tegen plannen voor GOM-
bevoegdheid ligt VOLLEDIG bij de gemeenten. GOM
woningen worden ingediend, omdat ze anders het
voert alleen uit wat haar door diezelfde gemeenten
verdienmodel van de GOM blokkeren. Zo houden
wordt/is gevraagd.
GOM en gemeenten elkaar gevangen in een
De GOM slaagt erin om daadwerkelijk veranderingen
houdgreep waar uiteindelijk het landschap van de
in de bedrijfsvoering van de bollenbedrijven tot
Bollenstreek de dupe van is.
»
»
» »
stand te brengen
»
Onvoldoende tools
Resultaat is in de praktijk te zien, met mandaat
»
Te log niet vernieuwend
worden ingrepen gedaan in het gebied.
»
Zie rapport VON
als verdraaiing van feiten en emotie geen rol meer
»
Veel onrendabele projecten
spelen »
Er is wel een centraal punt die alles in goede banen probeert te leiden
»
Omdat de GOM een geluid afgeeft welke daar hoort
»
succesvol; helaas voor verouderde en inmiddels foute doelstellingen
vragen waarmee u aan kunt geven of u deel wilt nemen in de vervolgstappen van de evaluatie. Wilt u deelnemen aan de werksessies in het kader van de evaluatie?
Zo nee, waarom niet? »
toch verrommeling van het landschap en het functioneren is vanuit een papieren werkelijkheid
»
16
Is een uitvoeringsorganisatie die zich conformeert
Ja
aan het ISG-beleid. Je ziet de uitvoering concreet
Nee
in het landschap en dat is niet overal een succes. Hierdoor ontstaat discussie dat het ISG-beleid en de uitvoering ter discussie stelt. »
Te zeer gefocust op een deel van de
39
beleidsdoelstellingen, waarbij andere doelen uit het oog worden verloren »
GOM levert teveel schade op / permanent verandert het karakter van de streek negatief door de bouw opgave van 600 woningen
»
Door de naam ‘GOM-woningen’ (in plaats van Groenport-woningen) is de indruk ontstaan dat de GOM alleen zorgt dat er luxe villa’s in het 44
BIJLAGE 7
Landschapsanalyse
EVALUATIE LANDSCHAPSPERSPECTIEF Intergemeentelijke stuctuurvisie Greenport Deel 1: Landschapsanalyse
45
INHOUD
Introductie
3
Methode & overzicht
4-6
Conclusie
7
Kaartanalyse per locatie
8 - 88
Deelconclusies
89 - 93
46
INTRODUCTIE
Het landschapsperspectief (p.38) uit de Intergemeentelijke stuctuurvisie Greenport (ISG) uit 2016 staat aan de basis om tot verbetering van de landschapskwaliteiten in de Duin- en Bollenstreek te komen. Er worden drie bollenzones onderscheiden, met een toevoeging van een vierde: 1. binnenduinrandzone (actief open maken) 2.
het centrale gebied (open houden)
3. Enkele specifieke gebieden (selectief ruimte bieden voor verdichting) 4. In het oostelijke deel van deze regio liggen enkele grotere gebieden met grasland, waar we het open en groene weidekarakter zullen handhaven. In de Bollenstreek hebben zowel aanzienlijke bouw- als sloopwerkzaamheden plaatsgevonden. Op basis van de legenda van het landschapsperspectief (p.39) kijken we in deze evaluatie wat de ontwikkelingen zijn geweest van 2012 tot en met 2022.
47
METHODE
De ontwikkelingen in de Bollenstreek kunnen op zowel kwantitatieve als kwalitatieve manier geanalyseerd worden. Er is in de kwantitatieve analyse gekeken naar het aantal locaties en niet het oppervlakte of het volume dat is aangebouwd of gesloopt. Op eenzelfde locatie kunnen meerdere gebouwen gesloopt of aangebouwd zijn, maar in deze analyse wordt dat als een enkele (1) locatie gerekend. Locaties waar maar een zeer beperkt oppervlakte sloop of aanbouw heeft plaatsgevonden zijn niet meegenomen in de analyse. Daarnaast is er een kwalitatieve visueellandschappelijke analyse uitgevoerd. Daarin is gekeken naar het uiterlijk en volume van de (aan)bouw. Opvallende volumes met een grote landschappelijke impact zijn opgelijst. Een deel van de ontwikkelingen heeft plaatsgevonden buiten het ISG beleid om (o.a. de ruimte-voor-ruimteregelingen). Deze ontwikkelingen zijn gemarkeerd om onderscheid aan te brengen in de impact van ISG- en niet-ISG beleid.
Overzicht niet-ISG locaties
Aanbouw
Sloop
1
Akervoordelaan 5
Beeklaan 17
2
De Boender 7
Boekhorsterweg 1
3
Delfweg 91
Duischooten 23A
4
‘s Gravendamseweg 30
Gerleeweg 5
5
Jacoba van Beierenweg 95C
Gerleeweg 7
6
Johan Speelmanweg 7
Schippersvaartweg 26
7
Leeweg 7
Westeinde 88
8
Loosterweg 5
9
Munnikenlaan 4
10
Oosterduinen 8
11
Oude Herenweg 45A
12
Robijnslaan 43
13
Schippersvaartweg 44B
14
Veenenburgerlaan 63
15
Veenenburgerlaan 75
16
Zilkerduinweg 341
48
Kwantitatieve analyse Hieronder volgt per categorie een opsomming van de ontwikkelingen die al dan niet in lijn zijn met het ISG. De locaties die niet onder het ISG vallen zijn cursief aangemerkt. Alle locaties zijn tevens in kaart gebracht (Pagina 6 en verder). Uitbreiding bebouwing op locatie met voorwaarden behoud openheid en behoud zichtlijnen (7 locaties):
1
Akervoorderlaan 34 De Boender 7
2
Achterweg 12
Duinschooten 1
3
Achterweg 19
Essenlaan 7A
4
Achterweg-Zuid 62
Herenweg 160
5
Achterweg-Zuid 78
Johan Speelmanweg 7
6
Beeklaan 17
Loosterweg 57
7
De Boender 4
Robijnslaan 43 Zilkerduinweg 341
In lijn met ISG
Niet in lijn met ISG
8
De Boender 16
1
Leeweg 7
Jacoba van Beierenweg 95C
9
De Boender 18
2
Pinsenweg 2
Oosterduinen 8
10
Duinschooten 15
3
Prinsenweg 30
11
Duinschooten 23A
4
Veenenburgerlaan 63
12
Gerleeweg 5
13
Gerleeweg 7
5
Veenenburgerlaan 75
14
Herenweg 300A
15
Het Laantje
16
Johan Speelmanweg 10
17
Langevelderlaan 4
18
Torenlaan 4
19
Westeinde 4
20
Westeinde 88
21
Zeestraat 48
Uitbreiding bebouwing op locatie (7 locaties): In lijn met ISG 1
Akervoorderlaan 5
2
‘s Gravendamseweg 30
3
Loosterweg 5
4
Loosterweg 37A
5
Loosterweg 45A
6
Munnikenlaan 4
7
Oude Herenweg 45A
Niet in lijn met ISG
Behoud en versterken doorkijken vensters (10 locaties):
Achterwaartse uitbreiding bebouwing onder voorwaarde behoud openheid en behoud zichtlijnen (3 locaties, sloop niet meegenomen): In lijn met ISG 1
Jacoba van Beierenweg 146A
2
Herenweg 160
3
Schippersvaartweg 44B
Niet in lijn met ISG
Openheid actief vergroten (29 locaties): In lijn met ISG
Niet in lijn met ISG
49
In lijn met ISG
Niet in lijn met ISG
1
De Boender 4
Delfweg 91
2
Duinschooten 23A
Jacoba van Beierenweg 95C
3
Westeinde 4
Oosterduinen 8
4
Zeestraat 48
2e Poellaan 64
5
3e Poellaan
6
Robijnslaan 43
Op enkele locaties waar uitbreiding is toegestaan heeft ook sloop plaatsgevonden (o.m. Boekhorsterweg 1, Robijnslaan 41 en Schippersvaartweg 26). Kwalitatieve analyse Een snelle inventaris is gemaakt van opvallende volumes met een grote visueellandschappelijke impact (ca. 10 locaties): 1
Akervoorderlaan 5
2
De Boender 7
3
Herenweg 160
4
Jacoba van Beierenweg 95C
5
Jacoba van Beierenweg 146A
6
Johan Speelmanweg 7
7
Loosterweg 45A
8
Munnikenlaan 4
9
Oude Herenweg 45A
10
Schippersvaartweg 44B
50
CONCLUSIE
Wat betreft het totaal aantal locaties waar sloop of bouw heeft plaatsgevonden is er sprake van een balans. Van de geanalyseerde locaties zijn er op ca. 28 locaties gebouwen gesloopt en eveneens op ca. 28 locaties gebouwen (aan)gebouwd of uitgebreid. Een deel van de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden vallen echter buiten het ISGbeleid. Van die ontwikkelingen (ca. 21) gaat het in 7 gevallen om sloop en in 14 gevallen om aanbouw. Gesteld kan worden dat er in de bouw-en sloopactiviteiten onder gemeentelijk beleid dus vaker aanbouw plaatsvindt dan sloop. Inzake het kwalitatieve effect van het ISGbeleid valt op dat de (aan)bouw die heeft plaatsgevonden op een aantal locaties een opvallend groot volume betreft. De meeste van deze bedrijfsgebouwen vallen niet onder ISG-beleid. De aanbouw betrof vrijwel altijd bedrijfsuitbreidingen op linten of aan de rand van de bebouwde kom. Uitgaande van de observaties betreffende locaties die wel en niet onder het ISG-beleid vallen, kan worden gesteld dat het ISG-beleid een positieve werking heeft op de openheid van het landschap, in de zin dat er een verschil zichtbaar is in de verhouding (aan)bouw en sloop. Binnen het ISG beleid is er sprake van
een balans tussen (aan)bouw en sloop. Binnen gemeentelijk beleid is dit ongeveer 2/3e deel aanbouw tegenover 1/3e deel sloop. Daarnaast betreft de (aan)bouw die plaatsvindt onder gemeentelijk beleid vaker een groot bouwvolume. De aanbouw onder ISG leidt op het oog tot minder opvallende gebouwen, bijvoorbeeld doordat er meer achterwaartse uitbreiding plaatsvindt. In enkele polders is veel openheid gecreëerd. Voorbeelden zijn de Omgeving Westeinde en polders Het Vinkeveld en De Klei. Een wisselend beeld is te zien in de omgeving van Het Mallegat, de Hogeveense polder en polder Het Langeveld, waar ondanks het beleid op meerdere locaties werd gebouwd. In een vijftal zichtassen zijn er gebouwen verschenen (Sassenheim, Prinsenweg Torenlaan, Oosterduinse Meer, Hogeveense Polder en Zilkerpolder). Twee zichtassen (Het Langeveld en Omgeving Westeinde) zijn verbeterd als gevolg van sloopwerken.
51
52
53
Hillegom
nr. 63
nr. 75
Rondom Hillegom (gele gebieden) hebben relatief weinig ontwikkelingen plaatsgevonden tussen 2012-2022. De grootste veranderingen zijn de gebouwuitbreidingen aan de Veenenburgerlaan (63 en 75). Deze uitbreidingen tasten de openheid van het
landschap gedeeltelijk aan (zie volgende pagina’s).
54
Veenenburgerlaan 63
2012
2021
55
Veenenburgerlaan 75
2010*
2022
*Let op: het bedrijfsgebouw is in 2015 gebouwd
56
Omgeving Oosterduinse Meer
nr. 8
In de omgeving Oosterduinse Meer hebben geen grote ontwikkelingen plaatsgevonden. Aan de Oosterduinen 8 is een nieuw kassencomplex gebouwd. Dit complex heeft een negatieve invloed op de openheid van het landschap en is tevens gebouwd in een
zichtlijn. Aan de Boekhorsterweg zijn echter enkele kassen opgeruimd, wat een positief effect heeft op de openheid van de omgeving. 57
Oosterduinen 8
2010*
2019
*Let op: het bedrijfsgebouw is in 2016 gebouwd
58
Zwetterpolder
nr. 7
Aan de Leidsevaart zijn enkele bedrijfsgebouwen opgeruimd, wat een positief effect heeft op de openheid. Echter aan de Leeweg (nr.7 en nr. 18) zijn enkele bedrijfsgebouwen toegevoegd. Met name de uitbreiding bij nr.7 heeft een negatieve impact
op de openheid.
59
Leeweg 7
2012
2021
60
Mottigerpolder
nr. 30
nr. 95c
nr. 2
In de Mottigerpolder hebben er enkele uitbreidingen plaatsgevonden aan de Prinsenweg nr. 2 en 30, en aan de Jacoba van Beierenweg. Deze hebben een negatieve impact op de openheid van het landschap. De uitbreiding aan de Jacoba van Beierenweg
95c, heeft tevens een negatieve impact op de zichtlijn naar het noordoosten toe.
61
Jacoba van Beierenweg 95c
2009*
2022
*Let op: het bedrijfsgebouw is in 2018 gebouwd
62
Prinsenweg 2
2012
2022
63
Prinsenweg 30
2010*
2022
*Let op: het bedrijfsgebouw is in 2019 gebouwd
64
Berg en Daalpolder
nr. 45a nr. 37a
nr. 30 nr. 5
In de Berg en Daalpolder hebben 4 opvallende bedrijfsuitbreidingen plaatsgevonden. Aan de ‘S-Gravendamseweg 30 is een bedrijfsgebouw vervangen door een nieuw gebouw. Aan de Loosterweg 5 is een nieuw gebouw geplaatst. Aan de Loosterweg 45a zijn enkele kleine
bedrijfsgebouwen vervangen door een groot nieuw gebouw. Aan de Loosterweg 37a is een bestaand gebouw uitgebreid. 65
‘s Gravendamseweg 30
2012
2022
66
Loosterweg 5
2010*
2022
*Let op: het bedrijfsgebouw is in 2020 gebouwd
67
Loosterweg 37a
2010*
2022
*Let op: het bedrijfsgebouw is in 2018 gebouwd
68
Loosterweg 45a
2010*
2022
*Let op: het bedrijfsgebouw is ca 2016 gesloopt
69
Beekpolder
nr. 45a
nr. 5 nr. 4
In de Beekpolder heeft er sloop plaatsgevonden en zijn er tevens enkele nieuwe gebouwen verschenen in het kader van bedrijfsuitbreiding. Aan de Oude Herenweg nr. 45A zijn een aantal glastuinbouwkassen bijgebouwd. Aan de Akervoorderlaan 5 is
een nieuw bedrijfsgebouw geplaatst. Aan de Munnikenlaan 4 zijn enkele kleine gebouwen gesloopt en vervangen door nieuwbouw. 70
Oude Herenweg 45a
2010*
2021
*Let op: het bedrijfsgebouw is ca. 2018 gebouwd
71
Akervoorderlaan 5
2010*
2019
*Let op: het bedrijfsgebouw is ca. 2016 gebouwd
72
Munnikenlaan 4
2010*
2019
*Let op: het bedrijfsgebouw is ca. 2016 gebouwd
73
Omgeving N206
nr. 1 nr. 160
nr. 41
nr. 26 nr. 44
In de omgeving van de N206 zijn op een aantal locaties zowel gebouwen gesloopt als aangebouwd. Aan Boekhorsterweg 1 zijn enkele glastuinbouwkassen gesloopt, en heeft tevens een uitbreiding plaatsgevonden. Aan de Herenweg 160 heeft een achterwaartse uitbreiding plaatsgevonden. Aan de
Robijnslaan 41 is een kascomplex gesloopt. Schippersvaartweg 26 is een groot aantal kassen gesloopt, maar is er ook een tijdelijk gebouw geplaatst in 2022. Aan Schippersvaartweg 44 zijn nieuwe kassen verrezen. De aanbouw gaat op deze locatie ten koste van de zichtlijn. 74
Boekhorsterweg 1
2012
2021
75
Herenweg 160
2011*
2021
*Let op: het bedrijfsgebouw is ca. 2012 gebouwd
76
Robijnslaan 41
2010*
2021
*Let op: het bedrijfsgebouw is ca. 2012 gesloopt
77
Schippersvaartweg 26
2010*
2022
*Let op: de glastuinbouwkassen zijn ca. 2018 gesloopt. In 2022 is een noodlokaal geplaatst.
78
Schippersvaartweg 44B
2010*
2022
*Let op: het bedrijfsgebouw is ca. 2014 gebouwd
79
Omgeving ‘s Gravendamseweg
nr. 146A
Aan de Jacoba van Beierenweg 146A heeft een bedrijfsuitbreiding plaatsgevonden rond 2016. Voorheen stond er middelhoge begroeiing. De bedrijfsuitbreiding verandert zodoende het uitzicht van de zichtas, maar tast de lengte ervan niet substantieel aan.
80
Jacoba van Beierenweg 146A
2009*
2022
*Let op: de bedrijfsuitbreiding heeft ca. 2016 plaatsgevonden.
81
De Zilk
nr. 341
nr. 17
Aan de Beeklaan 17 zijn een aantal gebouwen gesloopt, waarmee er veel open ruimte is gecreëerd in de Zilk. Aan de Zilkerduinweg 341 heeft een uitbreiding van glastuinbouwkassen en een bedrijfsgebouw plaatsgevonden, wat lichtelijk ten koste is gegaan van de openheid.