Document · PDF

2. Bijlagenboek Eindrapport Vitalere greenport.pdf

Gemeenteraad 29 juni 2023, gemeente HillegomBij agendapunt: 11: Eindrapportage Evaluatie ISG Duin- en Bollenstreek18.911 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

BIJLAGENBOEK Vitalere greenport en vitaler landschap Onderzoek naar de toegevoegde waarde van de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport

Colofon Titel Bijlagenboek bij: Vitalere greenport en vitaler landschap: onderzoek naar de toegevoegde waarde van de ISG Evaluatie 2022 van de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport 2009 & 2016

Opdrachtgever Gemeenten Katwijk, Noordwijk, Hillegom, Teylingen en Lisse

Uitvoering Els Wouda, Maartje van Lieshout, Frank Stroeken, Linde van Bets | Wing

Ontwerp en vormgeving rapport Simone Mink | Wing april 2023

Inhoud - Bijlagen

Doelen, ambities, uitgansgspunten en pijlers uit de ISG

Bestudeerde documenten

Geïnterviewde partijen

Aanwezige partijen stakeholdersessie

Vragen enquête

Enquêteresultaten

Landschapsanalyse

Mobiliteitsanalyse

139

BIJLAGE 1 Doelen, ambities, uitgangspunten en pijlers uit de ISG De primaire doelstelling voor de fysieke

onder nader te bepalen voorwaarden (waaronder

leefomgeving in het buitengebied van de Duin-

harde tijdgebonden compensatiegaranties) toestaan.

en Bollenstreek is een gemeenschappelijke inzet

Het totale areaal aan 1e klas bollengrond (referentie

voor het herstructureren en revitaliseren van het

rapport Heijkoop) mag niet afnemen. Dit heeft vooral

bollen- en sierteeltcomplex in samenhang met de

te maken met de ‘kritische massa’ die nodig is voor

verbetering van de natuurlijke, landschappelijke en

de hyacintenteelt, hét kernproduct van de Duin- en

recreatieve kwaliteiten: een vitale economie in een

Bollenstreek met bovendien een hoge toegevoegde

vitaal landschap.

waarde. Tijdelijke krimp is onder voorwaarden toegestaan.

Bijbehorende ambities en uitgangspunten: »

De economische herstructurering van de Greenport

Realiseren van de daarvoor benodigde ruimtelijke functiewijzigingen in de Duin- en Bollenstreek.

centraal staat. » » »

De gemeenten de herstructureringsopgave zullen

Het landschap wordt open(er) gemaakt conform

combineren met landschapsverbetering.

het landschapsperspectief. Nieuwe woonfuncties

De gemeenten verdergaande verrommeling van het

zijn in het buitengebied uitsluitend toegestaan

landschap tegengaan.

als deze als greenportwoning bijdragen aan de

We nemen de herstructurering in combinatie

herstructureringsopgave.

met landschapsverbetering (inclusief opruimen

verrommeling) spoedig en slagvaardig ter hand. Dit

Bijbehorende ambities en uitgangspunten:

heeft de hoogste prioriteit. We zullen ons beleid,

Met het uitvoeren van de woningbouwopgave,

regelgeving en uitvoeringsorganisatie daar snel en

zoals in de Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-

adequaat op afstemmen en inrichten.

Bollenstreek overeen is gekomen, de maximale

Verbetering van het landschap aan de hand van

woningbouwbijdrage van de Duin- en Bollenstreek

het Landschapsperspectief, dat functioneert als raamwerk voor sanering, intensivering en uitbreiding van greenportbedrijven.

bereikt is; »

Bij de woningbouwopgave geldt als uitgangspunt dat de eigen behoefte en de regionale behoefte,

Pijler:

zoals overeengekomen in de Gebiedsuitwerking

Faciliteren van de herstructurering, versterking en

Haarlemmermeer-Bollenstreek (1.500

vernieuwing van het gehele bollen-, vaste planten-

woningen), zoveel mogelijk binnen de huidige

en bloemencomplex in combinatie met verbetering

streekplancontouren komt. Uitzonderingen

van het landschap.

vormen de locaties Bronsgeest in Noordwijk, Pastoorslaan te Hillegom, de 500 Offensiefwoningen

Behoud van ten minste 2625 hectare 1e klas

en de 100 landgoedachtige woningen. De

bollengrond. Het teeltareaal blijft qua omvang

woningbouwinspanning voor de bouw voor eigen

minimaal gelijk, wordt in kwaliteit verbeterd en qua

behoefte geschiedt op basis van ‘migratie- saldo 0’,

verkaveling gemoderniseerd en geschikt gemaakt

conform het streekplan en de Nota Ruimte.

voor schaalvergroting. De landschapskwaliteit en het landschapsbeeld worden verbeterd; ontbrekende groene schakels Bijbehorende ambities en uitgangspunten:

worden gerealiseerd, cultuurhistorisch erfgoed

De gemeenten het areaal aan 1e klas bollengrond van

c.q. elementen worden ingepast en versterkt, het

2625 hectare duurzaam moeten handhaven, hoewel

kenmerkende landschappelijke karakter van de

zij met het herstructureringsproces tijdelijke krimp

Duin- en Bollenstreek blijft behouden. 5

Bijbehorende ambities en uitgangspunten:

Er komt een Ruimtebalans voor de Duin- en

Een regio zijn met een prettig woon- en leefklimaat,

Bollenstreek met constante monitoring. Daarbij

die haar inwoners ook in de toekomst voldoende,

moet het mogelijk zijn binnen bepaalde grenzen

herkenbare en uiteenlopende goed bereikbare

flexibel om te gaan met de compensatie van

woon-, werk- en recreatiemogelijkheden biedt.

bollengrond. Dit om het hele transformatieproces

Bijdragen aan de sociaaleconomische vitaliteit van de greenportgemeenten.

voldoende op gang te krijgen. »

De ontwikkeling van nieuwe natuur ter compensatie van het omspuiten van graslanden met

Overige pijlers en bijbehorend uitgangspunten:

natuurwaarden naar bollengrond moet geen kille

Bijdragen aan de verbetering van de

hectarediscussie zijn. Het gaat met name om de toe

bereikbaarheid van de gehele regio

te voegen landschapskwaliteiten, een vergroting

Holland-Rijnland. »

van de biodiversiteit en het combineren met andere

Investeringen om de bereikbaarheid te vergroten zijn hoogst urgent.

functies, zoals water en recreatie.

Bijbehorende ambities en uitgangspunten: Bedrijven die bijdragen aan de versterking van de

Onderscheidend zijn in de Randstad en bijdragen

Greenport krijgen de ruimte om zich te ontwikkelen

aan de internationale positionering van de Randstad.

mits wordt voldaan aan de dubbeldoelstelling voor

Hierdoor heeft de regio een toegevoegde waarde op

economische vitaliteit en landschappelijke kwaliteit

het gebied van landschap, woonmilieu en economie.

en de ontwikkeling bijdraagt aan het landschappelijk

Er komt een Ruimtebalans voor de Duin- en Bollenstreek met constante monitoring. Daarbij moet

karakter van de Duin- en Bollenstreek.

het mogelijk zijn binnen bepaalde grenzen flexibel om te gaan met de compensatie van bollengrond. Dit om Bijbehorende ambities en uitgangspunten: »

Primaire greenportfuncties, zoals bollencluster, vaste planten, bloemencluster en toerisme (inclusief

» »

het hele transformatieproces voldoende op gang te krijgen. »

De meer grootschalige veehouderijgebieden moeten

greenport gerelateerde handel en dienstverlening),

behouden blijven. Dit is zowel in het belang van

krijgen bij conflicterende ruimteclaims prioriteit

de sector als voor het beleven en beheer van het

boven niet primaire greenportfuncties, zoals overige

totale landschapsmozaïek. We moeten inzien dat

landbouw en veeteelt.

niet alle veehouderij op de graslanden in de Duin-

De glastuinbouw is een belangrijk economisch

en Bollenstreek even perspectiefvol is. Dat komt

onderdeel van de Greenport. De berekende

vooral vanwege de versnipperde en kleinschalige

ruimtebehoefte komt zo veel mogelijk binnen de

productiestructuur (zie Agrarisch structuuronderzoek

Greenport.

Veehouderijen Duin- en Bollenstreek, januari 2007).

In 2020 in een geherstructureerde en duurzame vorm

De sector veehouderij zit als gebied feitelijk al onder

aan concurrentiekracht gewonnen heeft.

zijn bestaansgrens. Mogelijkheden om met uitbreiding

De Greenport heeft zich heeft ontpopt als de nummer

van het areaal de noodzakelijke schaalvergroting te

één in Europa op het gebied van kennisontwikkeling,

faciliteren zijn er niet. Het loslaten van het streven om

teelt, handel en export van bollen, vaste planten,

alle veehouderij op de graslanden te behouden is een

bloemen en aanverwante producten.

van de pijnlijke maar noodzakelijke keuzes die tijdens het proces zijn gemaakt. Deze keuzes vormen de uitgangspunten bij de verdere visievorming.

Er wordt gewerkt aan een in alle opzichten duurzame

Greenport. Naast vermindering van emissies in bodem, lucht en water en van het gebruik van

De gemeenten integreren de wateropgave zo veel mogelijk in concrete initiatieven.

Bij het greenportcomplex hoort ook het huisvesten

schaarse grondstoffen en energie is het stimuleren

van een nog te bepalen beperkt aantal reguliere

van een leefbare woon-, werk- en leefomgeving van

bedrijven.

groot belang.

De projecten moeten haalbaar en betaalbaar zijn. 6

BIJLAGE 2 Bestudeerde documenten

Algemeen en achtergrondinformatie »

Aanbiedingsbrief Eindrapport Rekenkamercommissie Teylingen, 27 januari 2020

GOM, Raad van Teylingen, 17 augustus 2021 »

Bollenstreek 2040, Stichting Greenport Duin- en

Bollenstreek »

Klimaatneutraal 2040, Stichting Greenport Duin- en

Partners+Pröpper, 9 juli 2021

Bollenstreek, 15 juni 2020

Eindrapport Intergemeentelijke Structuurvisie Duin-

december 2009

oeiende Duin- en Bollenstreek, Ambtelijk Overleg Landschap Recreatie Natuur Erfgoed, 15 juni 2022 »

Uitwerking afwegingskader op basis van de nota “Niet meer doelmatig te gebruiken bollengrond” &

oeiende Bollenstreek) Identiteit-Beleving-Natuur, 31

vijf casussen, Adviesbureau Clevin, mei 2022 »

Intergemeentelijke Structuurvisie Duin- en Bollenstreek, gemeenten Noordwijk, Lisse, Katwijk, Nationale Tuinbouwagenda 2019-2030, Greenports

Visie Economische Agenda, Economic Board Duin- en Bollenstreek, 2016

Nederland, maart 2019 Niet meer doelmatig te gebruiken bollengrond, een

Visie Duin- en Bollenstreek 2020+, Visie naar voren, Vrije Ondernemers Noordwijk, November 2020

Noordwijkerhout, Teylingen en Hillegom, juli 2016

Startnotitie Voortzetting Gebiedsprogramma B(l)

Gebiedsprogramma Bollenstreek 2016-2020, ‘B(l) mei 2016

Startnotitie Greenport Duin- en Bollenstreek

Eindrapport Vervolgonderzoek ISG en GOM,

Teylingen, Noordwijkerhout, Lisse & Katwijk,

Samen succesvol Economische Agenda Uitvoeringsprogramma, Economic Board Duin- en

en Bollenstreek, gemeenten Hillegom, Noordwijk,

Raadsbrief Teylingen, Vervolgonderzoek ISG en

Duurzaam verbonden, Visie Greenport Duin- en Bollenstreek

Visie regionaal beleid Duin-en Bollenstreek 2.0, AJDB, KAVB & LTO Noord e.a., 9 september 2021

afwegingskader voor maatwerk in opdracht van de

Vitale Teelt 2030, Visie van de bloembollensector, 16 augustus 2018

HLT-gemeenten, Adviesbureau Clevin, mei 2022 »

Overdrachtsdocument raadsverkiezingen Landschap

Documenten ten behoeve van evaluatievraag 1

Recreatie Natuur Erfgoed – Identiteit, Beleving,

Amendement RES 1.0, Gemeente Teylingen, juni 2021

Natuur, maart 2022

Bestemmingsplan Buitengebied, Gemeente

Plan van aanpak Prachtige Productielandschappen Energieke Bollenstreek Fase2, Generation Energy

Teylingen, december 2019 »

Presentatie Bollenstreek Energieke Productielandschappen, Generation Energy, 15 juni

2021 »

Presentatie Living Lab B7 voor Overlegplatform

Greenport Ruimtelijke Ordening »

Presentatie visie regionaal beleid Duin-en

Omgevingsvisie 1.0, Gemeente Noordwijk, februari 2022

Raadsvoorstel Opiniërend, Vervolgonderzoek ISG en GOM, Raad van Teylingen, 23 augustus 2021

Lokale Energiestrategie, Gemeente Teylingen, januari 2022

Rekenkamercommissie Teylingen, Grip op GOM, Partners+Pröpper, 17 januari 2020

Lokale Energiestrategie, Gemeente Lisse, november 2021

Bollenstreek 2.0, AJDB, KAVB & LTO Noord e.a., 27 oktober 2021

Lokale Energiestrategie, Gemeente Hillegom, oktober 2021

2022 »

Geactualiseerde Omgevingsvisie, Gemeente Katwijk,

Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom (Actualisatie 2021), Gemeente Hillegom, 2021

Omgevingsvisie Levendig Lisse, Gemeente Lisse, januari 2022 7

Regionale Energiestrategie 1.0, Holland Rijnland,

april 2021 » »

Transitievise Warmte, gemeente Hillegom, oktober Transitievisie Warmte, Gemeente Lisse, augustus

mei 2016 »

Transitievisie Warmte, Gemeente Teylingen, » »

Warmtevisie, Gemeente Katwijk, september 2021

Holland Rijnland Regionale omgevingsagenda, Holland Rijnland, juni 2021

Documenten ten behoeve van evaluatie vraag 2 Gerealiseerde herstructurering 2010 – 2022 , GOM,

Groenprogramma 2010 – 2020, Holland Rijnland, 2021

» »

Greenport visie duurzaam verbonden, Greenport Duin- en Bollenstreek, juni 2020

Transitievisie Warmte Gemeente Noordwijk, oktober 2021

Gebiedsprogramma Bollenstreek 2016-2020, ‘B(l) oeiende Bollenstreek) Identiteit-Beleving-Natuur,

augustus 2021 »

Zuid-Holland, juli 201 »

2021 2021 »

Gebiedsprofiel Duin- en Bollenstreek , Provincie

Landschap Recreatie Natuur Erfgoed – Identiteit, Beleving, Natuur, gemeente Teylingen, 2022

Landschapsstrategie Nationaal Park Hollandse

oktober 2022

Duinen, Nationaal Park Hollandse Duinen,

Jaarverslagen, GOM, 2016 - 2020

september 2020

Meerjarenprogramma 2022-2025, GOM Duin- en

Bollenstreek, mei 2022 »

Plan van aanpak mobiliteitsmaatregelen, HLT Samen,

oktober 2021 »

Holland Rijnland en Provincie Zuid-Holland, oktober 2020 »

Rapport Loep op GOM, GOM, september 2020

Samenwerkingsovereenkomst Greenport Duin-

Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek

Voorstel Mobiliteitsmaatregelen

Lokale Energiestrategie, Gemeente Teylingen, januari 2022

Nationale tuinbouwagenda 2019 - 2030, Greenports Nederland, juni 2019

Statutenwijziging Greenport Ontwikkelings Mij B.V, KVB, 2018

Lokale Energiestrategie, Gemeente Lisse, november 2021

en Bollenstreek, Holland Rijnland, Duin- en Bollenstreek, januari 2009

Lokale Energiestrategie, Gemeente Hillegom,

Omgevingsvisie 1.0, Gemeente Noordwijk, februari 2022

Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom, Gemeente Hillegom, 2021

Omgevingsvisie Levendig Lisse, Gemeente Lisse, januari 2022

Documenten ten behoeve van evaluatie vraag 3 »

Actualisatie woonagenda, Holland Rijnland, april 2021

Amendement RES 1.0, Gemeente Teylingen, juni 2021

Bestemmingsplan Buitengebied, Gemeente

april 2021 »

Economische agenda Duin- en Bollenstreek,

Economische uitvoeringsprogramma Duin- en

Strategische agenda ruimte Duin- en bollenstreek,

Bollenstreek, Economic Board Duin- en bollenstreek,

Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk, en Teylingen,

2017

2021

Geactualiseerde Omgevingsvisie, Gemeente Katwijk,

Gebiedsagenda mobiliteit 2020 -2030, Holland Gebiedsprogramma b(l)oeiende bollenstreek,

Transitievisie Warmte, Gemeente Lisse, augustus 2021

Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk, Noordwijkerhout en Teylingen, mei 2016

Transitievise Warmte, gemeente Hillegom, oktober 2021

Rijnland, 2020 »

RSM Regionale strategie mobiliteit, Holland Rijnland, 2021

2021 »

Rijnland de blauwe lens, Hoogheemraadschap van Rijnland, januari 2021

Economic Board Duin- en bollenstreek, 2017 »

Regionale woonagenda, Holland Rijnland, maart 2018

Teylingen, december 2019 »

Regionale Energiestrategie 1.0, Holland Rijnland,

Transitievisie Warmte Gemeente Noordwijk, oktober 2021

Transitievisie Warmte, Gemeente Teylingen, 8

augustus 2021 »

Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek, Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen, maart 2022

Visie Greenport Duin- en Bollenstreek 2040, Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek, juni 2020

Visie regionaal beleid Duin- en Bollenstreek 2.0, LTO/ KAVB, september 2021

Vitale teelt 2030, visie bloembollensector, augustus 2018

Warmtevisie, Gemeente Katwijk, september 2021

Woonprogramma 2020 - 2024: naar een duurzaam evenwicht, Gemeente Hillegom, mei 2020

Woonprogramma 2020 - 2024: naar een evenwichtiger woningmarkt, Gemeente Teylingen, september 2020

Zuid-Hollandse Omgevingsverordening, Provincie Zuid-Holland, 2021

BIJLAGE 3 Geïnterviewde partijen

Hoogheemraadschap Holland Rijnland

Gemeente Katwijk

Gemeente Lisse

Gemeente Hillegom

Gemeente Teylingen

Gemeente Noordwijk

Stichting Greenport, overlegplatform Greenport

Groenprogramma

Greenport ontwikkel maatschappij (GOM)

Vrije ondernemers Noordwijk (VON)

BIJLAGE 4 Aanwezige partijen stakeholdersessie

AJDB

ANLV Geestgrond

Bedrijfsleven Bollenstreek

CHG

Elsgeesterhof

Energie Coöperatie Lisse U.A.

Energiecoöperatie Hillezon

Floral colors bv

Greenport Duin en Bollenstreek

Greenport Ontwikkelingsmaatschappij

HLT samen

Hoogheemraadschap Hollands Rijnland

KAVB kring Bloembollenstreek

Living Lab B7

LTO Noord Afd. Duin -en Bollenstreek

Milieu Overleg Duin- en Bollenstreek

MODB

Stichting Duinbehoud

Stichting Vrienden van Oud Hillegom

Stichting Waarom Weg

Taskforce Huisvesting Arbeidsmigranten

VON

Wing

BIJLAGE 5 Vragen enquête

Stakeholder enquête

In welke mate zijn de ambities volgens u behaald?

Persoonlijke informatie

(Scoren op 5 puntschaal -zeer goed, goed,

Wat is uw naam?

voldoende, matig, onvoldoende, vraag wordt per

Vanuit welke organisatie heeft u te maken met de

doel/ ambitie uitgesplitst.)

Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG)? 3.

10. Waarom zijn de ambities volgens u wel/niet

Wat is uw relatie tot de ISG?

gehaald? (Open vraag) <Opnemen ambities> 11.

Bent u bekend met de ISG? (ja/nee)

Wat vindt u van de inhoud van de ISG? (Scoren op

12.

6. 7.

Ziet u nog andere effecten van de ISG dan beoogd in eerder genoemde ambities? (ja/nee)

5-punt schaal: zeer goed, goed, voldoende, matig, slecht)

Ziet u effect van de ISG in het landschap? (ja/nee) 11b - Zo ja, op welke wijze?

Algemene indruk ISG

12b - Zo ja, welke effecten? 13. Komen de ambities van de ISG overeen met

Vindt u de ISG werkbaar? Ja/Nee

ambities en doelen geformuleerd in ander beleid

6b) Waarom?

voor dit gebied? (ja/nee)

Wat is volgens u de meerwaarde van de ISG?

13b - Waarom niet?

ISG als beleidsdocument Ambities ISG » »

14. Is de ISG volgens u succesvol? (ja/nee)

de economische herstructurering van de Greenport

14b - Zo ja, waarin?

staat centraal;

14c - Zo nee, waarom niet?

de gemeenten combineren de

15. Bent u bekend met hoe de uitvoering van de ISG is

herstructureringsopgave met natuur,

georganiseerd? (ja/nee)

landschapsverbetering en recreatieve activiteiten; » »

behoud van tenminste 2625 hectare 1e klas

15b - Ja, heeft u verbeterpunten? 16. Beïnvloedt de ISG de lokale besluitvorming? (Ja/

bollengrond;

weet ik niet/nee)

het landschap wordt open(er) gemaakt conform

16b - Ja, op welke wijze?

het landschapsperspectief. De gemeenten gaan

16c - Nee, waarom niet?

verdergaande verrommeling van het landschap tegen; » »

de landschapskwaliteit en het landschapsbeeld

Greenport Ontwikkelingsmaatschappij

worden verbeterd;

17.

de woningbouwopgave zoals in de Regionale Woonagenda / Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-

Bent u bekend met de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM)? (ja/nee)

18. Wat vindt u van het functioneren van de GOM?

Bollenstreek (tot 2030) is opgenomen, is de maximale

(Scoren op 5-punt schaal: Erg goed, goed, neutraal,

woningbouwbijdrage van de Duin- en Bollenstreek;

slecht, erg slecht)

primaire greenportfuncties krijgen bij conflicterende

19. Is de GOM volgens u succesvol? (ja/nee)

ruimteclaims prioriteit boven niet primaire

19b - Zo ja, waarin?

greenportfuncties.

19c - Zo nee waarom niet? 20. Beïnvloedt de organisatie van de GOM de

Bent u bekend met de bovenstaande ambities van

uitvoering van de ISG op een positieve manier? (ja/

de ISG? (Ja/nee)

nee) 20b - Licht toe. 15

Vervolg deelname evaluatie 21.

Wilt u deelnemen aan verdiepende gesprekken en/

Kunt u dit antwoord toelichten? Waarom vindt u dit belangrijk of onbelangrijk?

of werksessies in het kader van de evaluatie? (ja/ nee)

Een van de belangrijke doelen van de ISG is het

22. Wat is uw mailadres?

buitengebied tussen de gemeenten openhouden

23. Wat is uw telefoonnummer?

en rommelige/ verstorende elementen in het

24. Wilt u verder nog iets aan ons meegeven?

landschap op te ruimen. In hoeverre bent u het eens met onderstaande stelling: Ik merk dat het

Wij gebruiken uw gegevens enkel voor de evaluatie en

landschap en buitengebied tussen gemeenten

delen deze niet met andere partijen. Uitkomsten van de

open en opgeruimd is.

vragenlijsten worden geanonimiseerd en zijn niet naar

HeLemaal mee eens

personen te herleiden. Door hieronder op OK te klikken

Mee eens

gaat u hiermee akkoord.

Niet mee eens, niet mee oneens

Mee oneens

Helemaal mee oneens

Inwoners enquête 1.

Bent u bekend met de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek

In hoeverre vindt u dit doel belangrijk?

(ISG)?

Zeer belangrijk

Ja, ben ermee bekend

Belangrijk

Ja, heb er weleens van gehoord

Niet belangrijk, niet onbelangrijk

Nee

Onbelangrijk

Zeer onbelangrijk

De ISG is een manier voor de gemeenten om samen voldoende grond voor bollenteelt

Waarom vindt u dit wel/niet belangrijk?

In hoeverre bent u het eens met de volgende

beschikbaar te houden en het buitengebied open te houden. Bijvoorbeeld door oude schuren en gebouwen op te ruimen. Daarnaast werken de

stelling: de bollensector (bollenteelt, opslag,

gemeentes aan een aantrekkelijk gebied

distributie van bollen) moet voorrang krijgen in

voor recreatie door fietspaden, aanlegsteigers en

het buitengebied ten opzichte van andere

wandelroutes aan te leggen. Wat is uw eerste

sectoren en functies (bijvoorbeeld opwek van

indruk van het ISG beleid?

energie, wonen, recreatie en toerisme, etc)?

Zeer positief

Helemaal mee eens

Positief

Mee eens

Niet positief, niet negatief

Niet mee eens, niet mee oneens

Negatief

Mee oneens

Zeer negatief

Helemaal mee oneens

Kunt u uw antwoord toelichten?

Kunt u dit toelichten?

In hoeverre vindt u belangrijk dat de gemeenten

10. Zou het overheidsbeleid voor het buitengebied

samen voldoende grond voor bellenteelt

zich nog op andere onderwerpen moeten richten

beschikbaar houden en het buitengebied open

volgens u? En zo ja, welke?

houden?

Ja, namelijk: <open>

Zeer belangrijk

Nee, omdat: <open>

Belangrijk

Niet belangrijk, niet onbelangrijk

Onbelangrijk

Zeer onbelangrijk 16

11.

Kunt u aangeven in hoeverre u het prettig vindt om

te wonen in de duin- en bollenstreek? »

Zeer prettig

Prettig

Niet prettig, niet onprettig

Onprettig

Zeer onprettig

12. Kunt u toelichten waarom? Wij gebruiken uw gegevens alleen voor deze evaluatie en delen deze niet met andere organisaties. Uitkomsten van de vragenlijsten worden geanonimiseerd en zijn niet naar personen te herleiden. Door hieronder op OK te klikken gaat u hiermee akkoord.

BIJLAGE 6 Enquêteresultaten

Stakeholder enquête Wat is uw relatie tot de ISG?

Niet meer

Als lid van het gemeentebestuur

Wij bouwen met vrijwilligers aan een altijd zichtbare

landschap en biodiversiteit

Voor het CHG is de ISG en de gemaakte afspraken

In het verleden aan meegedacht

uit 2009 en 2016 de ruimtelijke kaders waarbinnen

Als belangenorganisatie zijn we actief in deze

overheden opereren. De missie van het CHG is het

regio en hebben we er belang bij dat het ISG goed

behouden en beschermen van het wereldwijd unieke

functioneert.

karakter van de Duin- en Bollenstreek met zijn

Bollenstreek

uitzonderlijk erfgoed, cultuurhistorische landschap

binnen de ISG, ik hou in de gaten of beslissingen van

en vitale bloembollencultuur. Niet altijd is daarvoor

de gemeenteraad binnen de doelstellingen passen

voldoende aandacht. Het CHG komt voor die

en ik gebruik de kaders van de ISG bij beslissingen

belangen, die ook in de ISG beschreven staan, op.

over ruimtelijke ordening (raadsvoorstellen en

Wij wonen en werken in de ISG, als bollenkwekers

amendementen).

hebben wij vanzelfsprekend veel te maken met de ISG

Als gemeenteraadslid en lid werkgroep ISG/GOM

Ik volg de RO in de bollenstreek, werkte al mee aan het Pact van Teijlingen

afspraken »

Ik volg of de ruimtelijke ontwikkelingen passen

Teylingen

De ISG bepaalt in belangrijke mate de ruimtelijke kaders voor de Greenport en de invulling daarvan

als raadslid...

via uitnodiging mee gepraat

raadslid

In de ISG is de koers vastgelegd voor de ruimtelijke

raadslid gemeente katwijk

ontwikkelingen in het buitengebied. Dit beleid heeft

raadslid

consequenties voor de diverse landschappen en het

geen

erfgoed in de Duin- en Bolllenstreek, dus het is zeer

Mogelijk te realiseren (logiesgewijze)

belangrijk wat er in de ISG staat en op weke manier

huisvestingslocaties voor internationale

dat gehandhaafd wordt.

medewerkers (short stay)

Als raadslid in verhouding tot

Gemeenteraadslid

Vanuit mijn rol als beleidsmedewerker ruimtelijke

Wethouder RO

ontwikkeling is de ISG vaak een relevant

m b t ons agrarisch bedrijf

beleidsinstrument bij plannen in het buitengebied. Ik

inrichting /aankleding agrarisch landschap

ben veel bij plannen in het buitengebied van Hillegom

relatiemanager bollensector

betrokken.

Vanuit voorzitterschap MODB

Bestuurlijk en controlerend

Commissielid gemeente Lisse

Gemeenteraadslid

Ik ben gemeenteraadslid in Hillegom

Behoud Cultureel Erfgoed ( Gebouwen en

advies aan gemeente over ruimtelijke plannen voor

bestemmingsplanwijzigingen ivm uitvoering GOM

Landschap). »

energie transitie mogelijk maken

Maatschappelijk / politiek betrokken

Als volksvertegenwoordiger

Ik ben wethouder RO

zie vorig antwoord

milieu/duurzaamheid »

uitvoering van het herstructureringsprogramma (is onderdeel van ISG)

Raadslid, de ISG is het kader voor beleid/ besluitvorming

Bedrijfsvoering en ontwikkeling 19

Het ISG besteedt ook (enige) aandacht aan de natuur

Uitvoeren en controle

Beleidsmatig

Als belangenorganisatie zijn wij actief binnen ISG

Mee te maken als raadslid, kaderstellend.

inbreng om zo met zijn allen een energieke

Vindt u de ISG werkbaar? Ja/Nee

25 30

bollenstreek te houden »

Raadslid

Bestuurlijk, voorstellen aan de gemeenteraad

De ISG komen we iedere keer tegen in kwesties

Nee

rondom Ruimtelijke Ordening, waar wij door met name agrariërs worden aangesproken.

Waarom wel?

W.van Haaster

Belang open ruimte

Als bestuurder maar ook als tuinder in Trappenberg /

bindt alle gemeenten in bovenlokaal beleid

Kloosterschuur

De ISG geeft de (on)mogelijkheden voor het gebruik

Overlegplatform Greenport RO

Gebruik van het gebied

van ons buitengebied aan »

Doel is duidelijk

Duidelijke afspraken die belegd zijn in beleid van de

Vragen over uw algemene indruk van de ISG

verschillende overheden. »

duidelijke ruimtelijke ordeningsambitie en doelstelling

Bent u bekend met de ISG? (ja/nee)

Duidelijke visie

duidelijkheid voor inwoners ontwikkelaars en gemeente

Er is een duidelijke regisseur/uitvoerder, de spelregels zijn duidelijk en er is een

financieringsbron, daar ben ik positief over in andere

Nee

gebieden ontbreekt het daar nog wel eens aan »

gedeeltelijk, want nieuwe ontwikkelingen moeten nog worden meegenomen

ondernemingen in stand te houden »

5-punt schaal: zeer goed, goed, voldoende, matig,

Geeft richting en kaders voor (afgestemd) beleid van de Bollenstreekgemeenten.

Wat vindt u van de inhoud van de ISG? (Scoren op »

Gezamenlijke afspraken geeft duidelijkheid voor de hele streek

slecht) 25

goed instrument

Het is beleid dat met de deelnemende gemeenten is

Het is werkbaar/uitvoerbaar, maar gedateerd. Er zou een eerdere update plaats moeten vinden

afgesproken.

geeft handvaten om het landelijkgebied en de

» 5

gemeenten zich hebben verbonden. »

Het schept kaders waaraan de deelnemende Het voornaamste doel van het ISG is de

oe d Ze er g

Go ed

de Vo ld oe n

nd e vo ldo e On

Sle ch t

beschikbaarheid van eerste-klas bollengrond. Op dat punt is het ISG succesvol geweest. Voor de overige doelstellingen, waaronder de natuur, is er weinig vooruitgang geboekt. 20

Houd u aan gemaakte afspraken

dit noodzakelijk zou zijn voor de Greenport, maar in

ISG is paraplu voor programma GOM ,

werkelijkheid vinden in die loodsen allerlei andere

toetsingskader RO

activiteiten plaats. Hier wordt veel te weinig op

Kan niet meer beoordelen

gehandhaafd. voor b.v. bedrijfsuitbreidingniet goed

niet bekend met isg

gekeken wat.

om ieders belang te horen en te overleggen

Omdat het doel bereikt wordt: een open

tegenstrijdig op bepaalde punten. De financiële

bollenstreek

onderbouwing is mede veroorzaker van de ontstane

Omdat ik de voorgeschiedenis en de bedoeling van

problemen.

de ISG ken en kan uitleggen waarom het belangrijk is

Op papier ziet het er goed uit. De praktijk is echter

De ISG is groot en log. Het werken met de ISG voor inwoners is daarom lastig.

om aan de doelstellingen vast te houden. »

De ISG is een goed stuk, maar vaak vaag en zelfs

De ISG is niet meer werkbaar omdat er vanuit andere

een ander verhaal. De resultaten blijven uit.

kanten, die niet voorzienbaar waren in 2016, nog

Tijd voor aanpassing nu

meer druk op de ruimte is ontstaan. We noemen

Voldoende inhoud en duidelijk

de energiestrategie, mobiliteit, schoon (drink)water,

We willen graag in gesprek blijven met elkaar in deze

woningbouw. Los van deze nieuwe vraagstukken

streek.

merkt het CHG dat niet alle afspraken - het

Zeer brede vraag. De afspraken zelf zijn duidelijk,

zelfbindend karakter - goed werden nageleefd. We

maar met de inhoud zijn het niet altijd eens

noemen o.a. het voor de helft clusteren van de GOM-

woningen. Ook het te veel gebruik maken van het

Waarom niet?

zogenaamde ‘maatwerk’, waardoor een ontwikkeling,

1) de gehele regio (‘de maatschappij’) draait op voor

niet passend in de ISG wel mogelijk wordt gemaakt,

het opruimen van de verrommeling die is gecreëerd

valt op. Daarnaast zal ook de uitvoeringsorganisatie,

door de bloembollensector (in de vorm van 600

de GOM, meer transparantie moeten gaan vertonen,

GOM-woningen). 2) er zijn te veel ongewenste

zodat raadsleden hun controlerende taak naar

neveneffecten.

behoren kunnen vervullen en voor burgers ook

Achtergrond ligt in de jaren 90 van de 20e eeuw.

duidelijk wordt wat de maatschappelijke kosten zijn

Herziening na 30 jaar is goed. We zullen keuze

van het saneren van bedrijfsruimten. Afspraken,

moeten maken tussen behoud open ruimte versus

ook van de ISG, dienen daarnaast om nageleefd te

behoud van (beperkt) landbouwgrond. Kijken naar

worden. We constateren dat de naleving onvoldoende

actualisatie en beter werkbare regels lijkt zinvol.

wordt gecontroleerd, gehandhaafd. We zien niet

achterhaald beleid

alleen paardenweitjes die qua ha meegerekend

Belangrijk om richtlijnen te hebben voor het open

worden bij de 2625 ha, maar ook grote stukken

houden van de streek

tuin, die bij een woning/erf zijn getrokken maar de

beslaat gebied van 5 gemeenten, als er iets aan het

bestemming bloembollen heeft. Bovendien worden,

geheel zou moeten veranderen, dan moeten alle

onder het mom van agrarische bedrijfshuisvesting

raden akkoord gaan

t.b.v. de Greenport, vergunningen afgegeven voor

De gemeenteraden hebben de ISG wel vastgesteld,

gebouwen, die vervolgens worden verhuurd aan

maar worden veel te weinig en in een veel

bedrijven zonder agrarische bestemming. Onder

te laat stadium betrokken bij plannen in het

het mom van agrarische bedrijfshuisvesting t.b.v.

kader van de ISG en Greenport. Met name de

de Greenport worden vergunningen afgegeven voor

maatwerkconstructies en de plannen voor GOM-

gebouwen, die vervolgens worden verhuurd aan

woningen werken nadelig uit voor de openheid van

bedrijven zonder agrarische bestemming.

het landschap en voor het behoud van waardevolle

De ruimteclaims dienen beter gediend te worden

landschappen en erfgoed. Colleges en ambtenaren

middels herziene voorwaarden. De streek zit

hebben niet goed inzicht in de werkelijke

op slot en dat is niet het beoogde doel. Er dient

drijfveren van indieners van plannen. Er worden

weer dynamiek te komen, dus vandaar herziene

bedrijfsloodsen in het bollengebied gebouwd omdat

uitgangspunten voor de ISG. 21

Dusdanig omvangrijk over heel veel onderwerpen,

de ambities tot 2030 uitspreekt met een vitaal

waardoor gespreide verantwoordelijkheid zorgt dat

landschap en een vitaal bloembollencultuur

veel partijen naar elkaar kijken. Onduidelijk m.b.t.

als uitgangspunt, behoud van 2625 ha

veel aspecten buiten het werkingsgebied van de

bloembollengrond, heldere woningbouwafspraken

GOM om, bij wie ligt het om die op te pakken?

en een herstructureringsopgaven. De greenport

Geen overzicht met plannen als het gaat over

Duin- en Bollenstreek kan zo ook meer beschermd

landschapsverbeteringen versus GOM woningen

en verbeterd worden.

die in verschillende gemeentes uitwisselen (?),

De meerwaarde van de ISG is dat het een

plaatsvinden (?)

structuurvisie betreft die de gemeentes overlapt.

het gaat allemaal veel te traag en omslachtig

Het is zeer waardevol dat kwekers er ook over

Kwaliteit van het landschap en de biodiversiteit is

mogen meepraten. Een groot pluspunt is ook dat de

niet goed omschreven waardoor er een andere soort

bollengrond balans kan wordt bijgehouden door de

verrommeling plaats vindt.

GOM om zo dit ook te bewaken

Logge instantie

Met name in de omgeving van Noordwijk wordt

duidelijkheid is over het (voorgenomen) beleid van

volgebouwd met dure landelijke woningen die

de gemeenten voor zowel ondernemers, inwoners,

zowel de zichtlijnen als het buitengebied volzetten

belangenverenigingen en gemeenten.

in een grote lintbebouwing. Ook in het gebied zelf

behoud van hoogwaardig bollenareaal

worden veel bedrijven en bijgebouwen geplaatst.

behoud van de bollenstreek (oa de 2625 ha)

Daarnaast is er nauwelijks belangstelling voor sociale

denk dat samenwerking goed is als het doel duidelijk is

woningbouw, ecologische zones en verbindingszones voor de natuur. Zelfs voor belangrijke zichtlocaties

duidelijkheid

worde plannen gemaakt om ze dicht te bouwen.

geen idee

Bekend voorbeeld is weer Noordwijk, hoek Gooweg/

Samenwerking overheid met maatschappelijk middenveld.

N443. »

Niet alle gestelde doelen zijn goed meetbaar en

negatieve bijeffecten (zie onderzoek rekenkamer Teylingen) »

nooit met Teylingen dit besproken als kans om de Te algemeen frame, lokaal verdere afwegingskader teveel overleg zonder duidelijk doel

verouderd instrument (niet integraal) zou in de OV

beleid in de Bollenstreek. »

Afstemming voor de gemeenten onderling over kwaliteit en openheid van het gebied.

van gemeenten moeten landen

Bollengrond en Landschap

verouderd; sluit niet meer aan bij moderne eisen en

als het uit 2016 is en niet bijgesteld lijkt het me zonder de inhoud te kennen onvoldoende actueel

vooral sterk gericht op behoud/uitbreiding areaal

Wordt hoogste tijd dat de iSG herzien wordt

bollenteelt, en veel minder op andere doelstelling

De meerwaarde is ernaar streven dat de Duin- en

mbt omgeving

Bollenstreek open blijft en dat er ruimt blijft voor

Zie de rapporten van de rekenkamer van Teylingen

een economisch levensvatbare bollenteelt en een

en onderzoeksbureau Pröpper en Partners »

Een coherente beleidsmatige visie op de Greenport in al haar facetten

transities »

De meerwaarde is wat mij betreft gelegen in het feit dat de ISG de gemene deler is in het buitengebied-

nodig t.b.v. gelijkheid »

Behoud van het landelijk karakter van de Bollenstreek (geen verstedelijking)

RES vorm te geven »

Dat in regioverband wordt samengewerkt, er

Zou zichtbaarder moeten zijn en niet zo ambtelijk

fraaie leefomgeving met een landelijk karakter. »

Gemeenschappelijk beleid over een gemeenschappelijk gebied

Wat is volgens u de meerwaarde van de ISG?

geeft globaal richting aan

regie op een gebiedsplan dat hoog nodig is

Waakhond van politiek

De grootste meerwaarde van de ISG is dat de

Geeft alle betrokkenen duidelijkheid

streek met één mond, middels dit document,

Trachten met elkaar een vitale streek te bouwen 22

Duidelijkheid

Dat we gezamenlijke afspraken hebben bij de

ruimtelijk beleid op elkaar afstemmen in plaats van

verschillende bollengemeenten, dat je weet waar je

de problemen af te schuiven op de buurman.

aan toe bent.

Verband tussen gemeenten

Het schept een kader voor de hele streek, over

eensluidend en een middel om in bredere zin beleid

meerdere gemeentegrenzen heen. De ISG heeft

Het is altijd beter als aangrenzende gemeenten hun

te kunnen uitvoeren.

ook een brede reikwijdte: behoud van het open

Zelfde regels bij de verschillende bollengemeentes

landschap, vitale bollensector behouden, streek

Meerwaarde voor afstemming tussen gemeenten

toeristisch aantrekkelijk houden (of liever:

met elkaar niet tegen elkaar

aantrekkelijker maken), de Bollenstreek als

Regionale aanpak

herkenbare eenheid behouden.

Open houden landelijk gebied tussen de dorpen

Het biedt een redelijk kader voor de bescherming

Positieve grondhouding voor het openhouden

van de bollenstreek maar er zijn veel te veel

van het gebied en als richting voor alle gemeenten

ontsnappingsmogelijkheden. Denk alleen al aan

belangrijk.

het mobiliteitsplan dat door het bedrijfsleven is

Ruimtelijk beleid lange termijn

opgesteld. Het enorme ruimtebeslag dat daar

Samenwerken tussen de gemeentes

voor nodig is. Kwekers krijgen soms heel makkelijk

Overzicht en duidelijkheid

vergunning om uit te breiden of kwekerswoningen

regionaal kader; geen gemeentelijk vraagstuk

om te zetten naar burgerwoningen. Aan

landschappelijke inpassing wordt nauwelijks gedaan,

Bent u bekend met de bovenstaande ambities van

er is altijd wel een smoes om dat niet te doen.

de ISG? (Ja/nee)

Zorgt voor afstemming over gemeentelijke grenzen

heen, dezelfde spelregels, mogelijkheid om vanuit regie functie ruimtelijke zaken op te pakken en op te lossen »

er komt beleid en visie

De meerwaarde van de ISG is dat door de

Ja Nee

gemeenten gezamenlijk afspraken zijn gemaakt over de ondergrens van het bollenareaal (2625 hectare eersteklas bollengrond) en over de grote lijnen van de ruimtelijke ontwikkelingen. »

Een gebiedsvisie met betrokkenheid van de verschillende gemeenten

bollenstreek »

zelfde beleid in meerdere gemeenten

stabiliteit en duidelijkheid ruimtelijk beleid en regionale sturing

Een gemeenschappelijk kader voor de gehele regie

Collectief beleid in De Bollenstreek

iet

Behoud en versterken van bollengrond in de

ik n

W ee t

Voor alle partijen een vertrekpunt

oe d

Ze er g

Integraal, gemeente overschrijdend

Go ed

vraagstuk »

samenwerking tussen gemeenten in gezamenlijk

Vo ld oe n

18 16 14 12 10 8 6 4 2 0

at ig

alle gemeentes zelfde uitgangspunten

In welke mate zijn de ambities volgens u behaald?

nd e

werkt over gemeente grenzen heen

vo ldo e

Heeft geholpen de 2625 ha te beschermen

Waarom zijn de ambities volgens u wel/niet

‘verrommeling’ leidt er o.a. toe dat kleinere,

gehaald?

betaalbare bedrijfjes verdwijnen. Jonge en/

Onvoldoende:

of startende kwekers wordt daarmee de kans

Er zijn veel plannen en ambities, maar de uitvoering

ontnomen om überhaupt nog te kunnen beginnen

verloopt zeer traag. Er is geld beschikbaar, wordt veel

aan het opbouwen van een toekomst in onze

gesproken, geschreven en gepresenteerd, maar de

Duin- en Bollenstreek (zie bijlage 1). Dit is een

executiekracht is onvoldoende. Zeer weinig concrete

groot verlies, voor hen, maar ook voor de streek

voorbeelden van projecten die succesvol zijn..

als geheel. Als die objecten zijn opgeruimd

weinig resultaat geboekt

stopt de ontwikkeling van de (bloem)bollenteelt

Heeft tot heden weinig opgeleverd, teveel bedrijven /

definitief. Een uiterst onwenselijke situatie

gebouwen gesaneerd / geen ruimte voor starters

waarmee het voortbestaan en de uniciteit van de

Er wordt weining tot niets ontwikkeld. De streek

Duin- en Bollenstreek ernstig en onherstelbaar in

staat stil en zit op slot.

het geding komt. Het gebied wordt daarmee ook

Spreekt voor zich. Alleen behoud weinig

nog eens economisch bijzonder kwetsbaar.

vernieuwend

- Wat voor de één incourant vastgoed is, is voor

Vijf doelstellingen van GOM nader geanalyseerd:

de ander wel courant vastgoed. Ook grotere

• Behoud van 2.625 hectare 1e klas bollengrond

bedrijfspanden, die nog in prima staat zijn en

t.b.v. de hyacintenteelt Het blijkt dat GOM bij

dienst kunnen doen voor de (bloem)bollenteelt

veel sloopprojecten een negatieve grondbalans

en export, worden door GOM gesloopt. Gevolg

veroorzaakt. In bovenstaand voorbeeld wordt

is dat de doorstroming van kwekersbedrijven en

duidelijk dat er meer bollengrond verloren gaat

handelsbedrijven stokt. Ook dit is een funeste

dan er gewonnen wordt. Datzelfde beeld zien wij

ontwikkeling voor onze mooie en unieke Duin- en

bij andere projecten ook terug. Hoe meer GOM

Bollenstreek.

sloopt, des te meer bollengrond er verdwijnt. Bij

- Volgens LTO en KAVB (bron: interview LTO

het GOM-project Abeelenpark blijkt dat iedere

en KAVB Leidsch Dagblad 5 juli 2018) is er juist

woning ca. 1.400 m2 aan 1e klas bollengrond kost

behoefte aan grotere bedrijfspanden wegens de

(zie bijlage 12). Het uitgeven van ca. 600 bouwtitels

schaalvergroting in de Duin- en Bollen-streek.

voor GOM-burgerwoningen houdt dan in dat er

Waarom wordt er dan zo veel gesloopt door

ca. 800.000 m2 bollengrond definitief verloren

GOM? • Herstel van open landschapsbeeld en

gaat. Compensatie van deze bollengrond is

open vensters Bij veel projecten die worden

moeilijk te vinden in een gebied waar al grote

gesloopt blijkt dat GOM bouwtitels verkoopt aan

druk op de schaarse grond staat. GOM blijkt, hoe

de betreffende agrariër die stopt. Dat betekent

paradoxaal, zelf de grootste onttrekker van 1e klas

dat er aan de ene kant bebouwing wordt gesloopt

bollengrond te zijn.

maar aan de andere kant burgerwoningen voor

» » »

• Incourant vastgoed en verrommeling opruimen

terugkomen. Op die manier worden er juist geen

- In plaats van echte verrommeling op te ruimen

zichtlijnen gecreëerd en wordt het landschap niet

is GOM verworden tot een projectontwikkelaar

opener. Het lukraak bouwen van burgerwoningen

die marktverstorend werkt en daarmee voor een ongelijk speelveld zorgt. Agrarische bedrijven

in het buitengebied staat haaks op de doelstelling. • Kenmerkende landschappelijke karakter van

(zowel starters als doorstromers) moeten sinds de

de Duin- en Bollenstreek behouden Doordat

komst van GOM voor hun voortbestaan opboksen

bollenschuren, handelsbedrijven en kassen

tegen de particuliere woningmarkt. Er is door

worden geruimd en er burgerwoningen, -wel of

ons uitgebreid bewijs verzameld dat bedrijven

niet geclusterd- voor terugkomen, betekent dit

liever zakendoen met GOM én de ontwikkeling en

een stelselmatige sloop van onze karakteristieke

bouw van burgerwoningen -vanwege fors hogere

bollenstreek. Dit staat haaks op de doelstelling.

(grond)opbrengsten- dan met collega agrariërs.

• Herinrichting van het buitengebied naar een

Zie o.a. bijlage 10.

toekomstbestendig bollenteeltgebied. Door de

- Het door GOM opruimen van zgn.

bouw van burgerwoningen in het buitengebied is 24

er eerder sprake van een structurele verandering

kunnen financieren. Dat werpt een heel ander licht

van het landschapsbeeld, dan van een

op de sloopactiviteiten van GOM. Tevens geeft

verbetering. Er ontstaat ‘nieuwe verrommeling’,

GOM aan dat er 16.000 m2 aan bedrijfspanden

want er komen grote villa’s tussen de agrarische

wordt verwijderd uit het landschap. Ook dat is

bedrijven te staan. Burgers klagen over

niet waar. Volgens de verkoopbrochure betreft het

bemesting, overlast van herrie en het spuiten

namelijk 10.473 m2 aan bebouwd oppervlak. • Voormalig wethouder Brekelmans, gemeente

van de velden voor onkruidbestrijding en gewasbescherming. Het wordt op deze manier

Teylingen, stelde al in 2016 dat “opgepast moet

voor kwekers steeds moeilijker om hun werk te

worden dat het middel niet erger wordt dan

blijven doen, terwijl zij daarmee wel de boterham

de kwaal. Het verdienmodel van GOM is een

voor hun eigen gezinnen en die van hun

‘vervuilde motor’, omdat de ‘motor’ zelf weer

medewerkers moeten verdienen. Conclusies

voor verrommeling zorgt als de Greenportwoning

• GOM, wellicht ooit goed bedoeld, blijkt niet

niet op de juiste plek wordt gebouwd” (bron:

naar behoren te functioneren en haalt de

casusonderzoek Duin- en Bollenstreek, juni 2016,

doelstellingen niet.

S. v.d. Slot).

• GOM hanteert rigoureus de sloophamer

• Voor het te laat is en GOM alles heeft opgeruimd:

waardoor ze onherstelbare schade berokkent

er is nu nog aanbod in land/schuren/kassen en

aan de Duin- en Bollenstreek.

huizen waarin, naast starters uit de agrarische

• GOM veroorzaakt schade aan haar eigen

sector, ook andere gebruiksmogelijkheden

beleid door bouwtitels te contracteren voor

(zoals een wijngaard, hoefsmid, grote siertuin,

burger(Greenport)-woningen die op meestal 1e

dierenweides, etc.) mogelijk gemaakt zouden

klas bollengrond worden gebouwd.

moeten worden. Deze waardevolle locaties in

• Het lukraak toekennen van bouwrechten

het buitengebied, die anders zouden verdwijnen,

(Greenport-woningen) in het buitengebied

blijven daarmee behouden. Wij noemen ze dan

door gemeenten dient per direct te stoppen

ook de ‘groene parels’ (zie hoofdstuk 8). • Het huidige beleid van GOM staat haaks op

om de Duin- en Bollenstreek op peil te houden en om grootschalige woningbouw te

de ISG-uitgangspunten. Zie alle bewijzen en

voorkomen. Elke m2 grond die wordt uitgegeven

voorbeelden. Welk doel wordt dan gediend door

aan een burgerwoning is definitief verloren

met deze activiteiten door te gaan?

voor de (bloem)bollenteelt en die woningen

nog steeds veel kleinschalig, oude verrommeling,

zijn bovendien tot last van de omliggende

nieuwe verrommeling, geen antwoord op nieuwe

bollenkwekers.

vraagstukken

• In 2019 bedroegen de exploitatiekosten van GOM € 774.000 (bron: GOM- jaarverslag 2019).

Matig:

In de afgelopen tien jaar tijd dat GOM bestaat

gom woningen als lintbebouwing

is dit totaal ca. € 7 miljoen. Om die kosten op te kunnen brengen moeten er 42 bouwtitels

verrommeling onvoldoende aangepakt en te veel

We zien vooral ruimtelijke opschoning. D&B-regio

worden verkocht en gerealiseerd. Dit betekent

blijft vooral MKB en daarmee in de basis niet een

een onttrekking van ca. 50.000 m2 aan

heel grote economische speler. Daarin is sinds 2000

bollengrond. Ter illustratie: dit is ruim meer dan

niets veranderd.

het gehele Abeelenpark. Een enorme aanslag op

ingehaald door gewijzigde politieke opvattingen

het bestaande (bloem)bollenareaal. • GOM brengt niet de juiste feiten naar buiten.

over de noodzaak van secundaire ambities (natuur.

Uit bijlage 3 blijkt dat GOM suggereert dat de verkoop van bouwtitels voor de bouw van 3

stikstof etc) en dus niet meer de juiste volgorde »

project zijn er 12 à 18 woningen nodig om dit te

Bij de uitvoeringen van de plannen komt onvoldoende van de grond.

Greenport-woningen het project M&G financieel mogelijk zou maken. Dat is niet waar. Bij dit

Het laten prevaleren van de primaire ambities is

Omdat het een lange adem vraagt en er onvoldoende middelen zijn. 25

zie een vorige antwoord: door de praktijk

Zoveel mogelijk behoud met enkele vernieuwingen

ingehaald

Te ambtelijk, altijd weer een Buro inschakelen

Geen duidelijke resultaten

Er is geen bollenland verloren gegaan, er zijn

Merk er zelf als bedrijf weinig van

bedrijventerreinen ontwikkeld en woningen

Een deel van de bollengrond is in handen gekomen

gerealiseerd.

van speculanten die wachten tot daar woningbouw

opgedreven en maakt het voor telers die willen

Ondanks de regels zit er her en der nog best wildgroei

kan plaatsvinden. Dat heeft grondprijzen »

Herstructurering Bollensector gestart maar niet in Regioprogramma met Rijk geeffectueerd.

uitbreiden of starten moeilijker om aan teelgrond te komen. Er is concurrentie om de grond gekomen

Liggen nog uitdagingen

tussen bollentelers en vasteplantenkwekers.

De GOM-woningen worden wel gebouwd, maar ik

er is te veel bouw van reenpoort huizen Villa’s

zie te weinig terug waar de landschapsverbetering,

Voor het halen van deze ambitie is veel meer tijd

door het opruimen van verrommeling, optreedt.

nodig; daar gaat een generatie overheen.

proces is gaande maar we zijn er nog lang niet; er

gaat te langzaam

moet nog flink wat worden gesaneerd, bestendige

het open maken is niet gelukt

bedrijven ruimtelijk geaccommodeerd en

Wel plannen, weinig uitvoering

teeltareaal gemoderniseerd

Door de marktsituatie in tuinbouwland

Zoals al vaker aangegeven zijn er grote knelpunten op gebied van mobiliteit, huisvesting en ruimte

De doelen die behaald zijn, zijn vaak meer lokaal dan regionaal

gedeeltelijk gehaald vele schijven

voor bedrijven Goed: Voldoende:

we zijn nog bezig met het traject. er valt nog

het gaat goed in de streek veel bedrijvigheid

een hoop te winnen bijv. nuttigere inrichting van

Ondanks de grote vraag naar woningen en

arealen. initiatief hiervoor ligt bij de sector

plannen voor woningbouw in de Haarlemmermeer

Vanuit die ambitie zijn we aan tafel gezeten. We gaan ervan uit dat we vooruit blijven gaan.

(Lisserbroek - Nieuw Vennep), komen de resultaten uit de gebiedsuitwerking Haarlemmermeer

veel aandacht op economisch perspectief

onvoldoende snel tot uitvoering in Lisserbroek.

De schaalvergroting van de bollenteelt is maximaal gefaciliteerd

De politiek (raadsleden) is in sommige gemeenten te onbekend met de afspraken en pakken

Er is duidelijk gewerkt aan herstructurering en het

hun controlerende en kaderstellende rol niet

meer openmaken van het landschap. Dit is ook

voldoende op. In Hillegom is de raad nog steeds

vastgelegd in het provinciaal beleid.

vrij monistisch en heeft te veel bevoegdheden

Vanuit die ambitie zijn beslissingen genomen

aan het college gegeven. Niet altijd worden bij

Wordt actief aan gewwerkt, worden resultaten geboekt. Niet alles is mogelijk.

conflicterende belangen voorrang gegeven aan de greenportfunctie. Te stroperige besluitvorming,

Er is voor lange termijn duidelijk nodig

tegengestelde belangen, niet consequent handhaven, niet altijd oog hebben voor het totaal /

Zeer goed:

de streek en voorbijgaan aan de cultuurhistorie en

waarden van het landschap. »

binnen mogelijkheden optimaal resultaat

Ik heb de indruk dat dit voldoende behaald is, maar heb hier niet veel inzicht in

Economische herstructurering ziet met name op schaalvergroting van teeltbedrijven. Aan dit soort plannen is in de looptijd van de ISG diverse malen medewerking verleend. 26

In welke mate is de ambitie “Behoud van tenminste

opstallen en om de teelgrond weer in goede staat te brengen.

2625 hectare 1e klas bollengrond” volgens u

• Opbrengst: In ieder scenario is er voor GOM

behaald? 25

een mogelijke opbrengst door de verkoop van

drie bouwtitels à € 165.000. Deze opbrengst is

niet zeker aangezien er door de gemeente nog

goedkeuring verleend moet worden. Als die

goedkeuring er niet komt is er geen opbrengst

voor GOM. • Daling waarde: Door de sloop van de opstallen is er 13.700 m2 nieuwe teelgrond ontstaan met

iet ik n

W ee t

oe d Ze er g

Go ed

de Vo ld oe n

vo ldo e

nd e

at ig

een economische waarde van ca. € 250.000. Omgerekend betaalt GOM een grondprijs van € 150 tot € 220 per m2 -afhankelijk van het scenarioterwijl de nieuwe bollengrond een waarde heeft van ca. € 17 per m2. Analyse van de GOM-

Waarom is de ambitie volgens u wel/niet gehaald?

doelstellingen bij dit project:

Onvoldoende:

- Door de sloop van de bedrijfsgebouwen is er in

zou qua meters wel kunnen maar op het oog en het

deze situatie sprake van een opener landschap

gevoel loopt het landschap toch vol met kapitale

en open zichtlijnen. Indien er op dezelfde locatie

villa’s en loodsen

één of meerdere GOM-burgerwoningen worden

Wij hebben meerdere grote projecten van GOM

gebouwd worden de nieuwe zichtlijnen en het

geanalyseerd. Een aantal voorbeelden van grote en

opener landschap grotendeels weer tenietgedaan.

dure projecten, zoals Berbee, M&G, Javo hebben we

- Het kenmerkende landschappelijke karakter

als bijlage toegevoegd. Een sprekend voorbeeld dat

wordt behouden als er geen toestemming

opgaat voor vergelijkbare projecten: Sloop van de

wordt verleend voor de bouw van nieuwe

panden Molenaar & van Ginhoven aan de Torenlaan

GOM-woningen. Wordt daar wel toestemming

te Voorhout

voor verleend dan zal het een vrij algemeen

De vraagprijs voor het geheel was €

3,35 miljoen (bron: CNB makelaardij). Door GOM

beeld worden en raakt het kenmerkende

wordt een saneringsvergoeding betaald voor het

landschappelijke beeld verloren.

slopen van bestaande opstallen en om de teelgrond

- De panden in dit voorbeeld waren nog in prima

weer in goede staat brengen. Aangezien GOM geen

staat. Er was geen sprake van ‘verrommeling’.

mededelingen verstrekt over de kosten die ze per

- Er zijn goed onderhouden panden gesloopt en

project maken hebben wij m.b.t dit project drie

daardoor onttrokken aan de voorraad gebouwen

scenario’s gemaakt.

voor agrarische handelsbedrijven. Hierdoor wordt

• Scenario 1: Er is door GOM een

de doorstroming binnen het (bloem)bollenvak

saneringsvergoeding van € 3 miljoen betaald

bemoeilijkt, zo niet onmogelijk gemaakt. Als

(90% van de verkoopwaarde) voor het slopen van

GOM bovenstaande doelstellingen niet realiseert,

de opstallen en om de teelgrond weer in goede

waar zit dan het nut voor deze sloop? Misschien in

staat te brengen.

een positieve grondbalans? We hebben namelijk

• Scenario 2: Er is door GOM een

nog één doelstelling over: Het behoud van

saneringsvergoeding van € 2,5 miljoen betaald

2.625 ha 1e klas bollengrond. Wordt deze dan

(75% van de verkoopwaarde) voor het slopen van

gerealiseerd? Om de grondbalans in beeld te

de opstallen en om de teelgrond weer in goede

brengen kijken we nader naar de drie scenario’s:

staat te brengen.

In scenario 1 wordt er een vergoeding van € 3

• Scenario 3: Er is door GOM een

miljoen door GOM betaald. Om deze vergoeding

saneringsvergoeding van € 2 miljoen betaald (60%

op te kunnen brengen moeten er ca. 18 bouwtitels

van de verkoopwaarde) voor het slopen van de

voor burgerwoningen à € 165.000 (excl. btw) 27

worden verkocht. Iedere bouwtitel voor een

Wel

burgerwoning in een clusterlocatie betreft ca.

Kijk naar de Gooweg, Lage Gooweg, Duinweg en verder in de streek.

1.400 m2 grond inclusief infrastructuur, wegen, afwatering en groenvoorziening (zie bijlage 12,

is volgens mij wat is afgeproken

Abeelenpark). 18 Woningen kosten dus ca. 25.000

nog voldoende Ha

m2 aan bollengrond. In scenario 2 wordt een

de oppervlakte is nog steeds aanwezig

vergoeding van € 2,5 miljoen door GOM betaald.

kan het niet controleren, maar de focus van ISG ligt daar wel op

Dat houdt in dat er ca. 15 bouwtitels moeten worden verkocht. 15 Woningen kosten ca. 21.000 m2 aan bollengrond. In scenario 3 wordt een

Goed:

vergoeding van € 2 miljoen door GOM betaald.

Dat houdt in dat er ca. 12 bouwtitels moeten

en (verlaat) handhavingsbeleid van gemeenten en

worden verkocht. 12 Woningen kosten ca. 17.000

rapportages GOM.

m2 aan bollengrond. Samenvattend betekent

is nog steeds 2625

dit dat er door de sloop 13.700 m2 bollengrond

oppervlakte is behouden en zelfs iets verbeterd

ontstaat, terwijl elders 17.000 à 25.000 m2

Voor zover ik kan nagaan is het areaal 1e klas bollengrond van 2625 ha behouden gebleven

bollengrond -afhankelijk tegen welke vergoeding GOM heeft afgekocht- wordt onttrokken. Zelfs

Aantal hectares is in tact gebleven.

in scenario 3, het scenario waarin maar 60%

Hou vast aan 2625.

van de verkoopwaarde wordt vergoed, wordt er

We zitten daar bovenop volgens mij.

door dit sloopbeleid ca. 3.000 m2 bollengrond

Is in principe behaald

onttrokken aan de Duin- en Bollenstreek. Zelfs

Harde eis om de Bollenstreek de Bollenstreek te laten blijven. de Bollenstreek is Wereldberoemd

deze belangrijke doelstelling wordt door GOM dus niet gehaald. Is dit GOM-beleid dan niet een zeer

Matig:

Volgens de laatste raming is er nog steeds 2625 ha 1e klas bollengrond

kostbare en hopeloze vicieuze cirkel?

Vastgehouden aan ISG afspraken over woningbouw

het is er nog

Volgens mij is het nog steeds gehaald omdat er

Er zijn onvoldoende werkbaren percelen bij

mogelijkheden zijn om op 1e klas bollengrond te

gekomen, vaak is er gesloopt om te slopen

gaan bouwen

maar onvoldoende gekeken of het ook goede

Is behaald

percelen heeft opgeleverd of dat het na ruil en of

Dischussie rond 2650 ha domineerde besluitvorming en compensatie werkte.

herverkaveling goed werkbaren percelen op heeft geleverd : voorbeeld M&G Torenlaan

Het getal blijft haalbaar

Door het pact van Teylingen is er voorkomen dat de

Voldoende:

bollenvelden verdwenen en er een behoud van het

Dit is een wisselend antwoord, volgens het

basisareaal aan 1e klas bollengrond heeft plaats

jaarverslag van de GOM is de ambitie gehaald van

gevonden

de 1ste klas bollengrond. Echter een grote maar:

Dit had de allerhoogste prioriteit

er wordt 2e klas bollengrond onttrokken. Een

Mede door wat kunstgrepen

voorbeeld casus: Op 2 hectare 1ste klas bollengrond

Behoud van kwalitatieve bollengrond is steeds op de voorgrond getreden, juist ook bij het opruimen van

worden huizen gebouwd. Vervolgens wordt een stuk

glas ed.

van 2 hectare 2e klas bollengrond opgewaardeerd naar 1ste klas bollengrond, nu klopt de 1ste klas

Aantal hectares in takt

bollengrond balans weer. Maar per saldo is er nu

wel gehaald maar met de hakken over de sloot word veel af gesnoept

2 hectare bollengrond verloren gegaan! Dit klopt niet en moet aangepast worden in ISG dat de

Behoud bollengrond redelijk op orde

administratieve scheiding tussen 1ste klas en 2e klas

Volgens mij zijn die hectares nog beschikbaar voor

bollengrond weg moet

de bollenteelt 28

Zeer goed:

Waarom is de ambitie volgens u wel/niet gehaald?

Dit is behouden.

Onvoldoende:

kwantitatief gewoon behaald

Die 2625 ha is er nog steeds.

gekomen van gom woningen, loodsen en steriele

Door de uitvoering via de GOM

bedrijventerreinen

Volgens mijn informatie zitten we nog op 2625

Op de plaats waar verommeling is opgeruimd heeft

ha. Dit zou geen mening maar een verifieerbaar

vaak nieuwbouw plaatsgevonden en in het open

feit moeten zijn. Overigens verwacht ik dat door

landschap zijn woningen verrezen. Er is sprake van

ontwikkelingen in de teelt de 2625ha mogelijk wel

nieuwe “verrommeling” door nieuwbouw en geen of

eens te weinig zal zijn.

te weinig ook voor het “inpakken” van nieuwe grote

Omdat de GOM heeft de grondbalans bijgehouden

bedrijfshallen.

van 1e klas bollengrond. En deze is behouden de

landschap

manieren geprobeerd om van de 2625 ha af te »

snoepen.

Het bouwen van GOM-woningen werkt contraproductief v.w.b. het open maken van het

afgelopen jaren, maar er wordt wel op verschillende

er is een andere verrommeling voor in de plaats

Ten eerste is de term rommel onvoldoende

teeltareaal is in stand gebleven door middel van

gespecificeerd. Wat voor de een een afgeschreven

zeer terughoudend ruimtelijk ordeningsbeleid

schuur of kas is, is voor de ander nog bruikbaar. Lint-

(zoals de ISG ook voorstaat) in combinatie met

en cluster bebouwing door GOM-woningen hebben

bollengrondcompensatie (die daadwerkelijk

de zichtlijnen juist verslechterd. Het authentieke

plaatsvindt). De bollengrondbalans laat zelfs een

bollenlandschap met heggen, houtwallen,

plus zien qua 1e klas teeltareaal

moestuinen en paardenweitjes is opgeofferd aan

Aantal m2 is behouden

Omdat de GOM de grondbalans heeft bijgehouden

agro-industriële schaalvergroting. »

en de 2625 is behouden

We zien lintbebouwing en grote villa’s die de zichtlijnen negatief beïnvloeden.

Behouden en zelfs meer m2

Pact van Teylingen staat wat ons betreft niet ter

dure huizen langs de weg gebouwd ,dit haalt het

discussie

open karakter weg

wel gehaald, maar grote ontwikkelingsschade

regionaal; starheid voor een sterfhuissector

alle oudew schuren gaan weg en er worden dan veel

In plaats van de loodsen, kassen of andere bebouwing, die weggehaald wordt, verschijnen in het landschap nieuwe bedrijfsgebouwen en villa’s die de openheid en van het landschap en het karakter

In welke mate is de ambitie “Het landschap

van de Bollenstreek evenzeer aantasten. »

wordt open(er) gemaakt conform het

woningen in buitengebied gebouws

landschapsperspectief. De gemeenten gaan »

verdergaande verrommeling van het landschap

instrumenten : GOM woningen, Ruimte voor Ruimte

werkten tegen elkaar in. Gemeenten veel te laks. Individueeel bel;ang geen zeer vaak boven collectief

belang. Dit falend ruimtelijk beleid legt bom onder ISG. 5

De landschappelijke kwaliteit is er op achteruit gegaan. Als je nu door de bollenvelden rijd zie, in vergelijking met 10 jaar geleden, minder zichtbare

iet

veelal door de lintbebouwing.

ik n

W ee t

oe d Ze er g

Go ed

de Vo ld oe n

at ig M

nd e

bollenvelden. O.a. door de gebouwde woningen,

vo ldo e On

Volstrekt onvoldoende. Tegen doelstellingen in veel randbebouwing gekomen. Verschillende

tegen” volgens u behaald? 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0

in plaats van openmaken worden er greenpoort

Omdat er onvoldoende fuinding is gerealiseerd. Woningbouw (GOM-woningen Pilarenlaan) 29

wordt geblokkeerd en dus zijn er onvoldoende

greenportwoningen gekomen op plaatsen waar je niet

mogelijkheden om deze ambitie waar te maken.

wil, verspreid in de streek

Veel bebouwing in een rij

Herstel van open landschapsbeeld en open vensters

Voldoende:

Bij veel projecten die worden gesloopt blijkt dat GOM

nog steeds rommelige schuren door de streek heen

bouwtitels verkoopt aan de betreffende agrariër die stopt. Dat betekent dat er aan de ene kant

» »

Verrommeling is tegengegaan. Open landschap

worden er juist geen zichtlijnen gecreëerd en wordt

wordt echter opgevuld met forse woningen. Dat

het landschap niet opener. Het lukraak bouwen van

kan anders en beter, zeker met het oog op de

burgerwoningen in het buitengebied staat haaks op

woningbouwopgave.

de doelstelling. »

wel aan gewerkt, maar de lintbebouwing is een pijnpunt

bebouwing wordt gesloopt maar aan de andere kant burgerwoningen voor terugkomen. Op die manier

Er zijn diverse projecten opgeruimd, maar er staan

ik fiets nu 50 jaar rond in de regio, alles groeit alleen

Oude kassen en schuren zijn weggehaald, ruilverkaveling.

Er is al veel bereikt, maar ook hier kan het nog beter.

Matig:

Is zichtbaar

Er zijn wat tegenstanders welde de politiek weer aan

maar dichter

Daar waar verrommeling wordt ‘opgeruimd’, verschijnen veelal villa’s en deze regelmatig in een

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hillegom.nl/api/v1/meetings/1560/documents/19819