1. Hillegom Programmabegroting 2026-2029.pdf
Tekst van het document
G2
We herijken het beleidsplan spelen en stellen een beheerplan vast voor sport- en spelobjecten in de buitenruimte.
56
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een schone leefomgeving en goede omgang met grondstoffen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving H1
We geven uitvoering aan het beleidsplan afval.
H2
We dragen zorg voor communicatie en educatie over afval sq. grondstoffen.
HOE GAAN WE DIT METEN? We vinden we het belangrijk om meldingen in de openbare ruimte te behandelen en we streven daarbij naar een zo’n volledig mogelijke afhandeling. Binnen onze gemeente worden meldingen openbare ruimte aangemaakt en geregistreerd met de tool Fixi. Via dit systeem komen de meldingen binnen bij de organisatie, waarna vervolgens gehandeld kan worden om deze meldingen op te lossen.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Meerlanden Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
57
Duurzaamheid Programmatische aanpak verduurzaming Met de omgevingsvisie sturen wij aan op een duurzame, toekomstbestendige gemeente. Daar wordt op een programmatische wijze invulling aan gegeven. Wij zijn van mening dat toekomstbestendig denken en doen regulier onderdeel moet zijn van alle werkzaamheden, processen en beleidsinstrumenten. Circulariteit en een toekomstbestendige leefomgeving zijn in dat opzicht integraal onderdeel van de planvorming, inrichting openbare ruimte en beheer. Een toekomstbestendige energievoorziening vraagt om een eigenstandige beleidsaanpak. • Energietransitie De ambitie om in 2050 een energieneutrale gemeente te zijn is in de omgevingsvisie vastgelegd. Ook in de Regionale Energie Strategie (RES 1.0, juni 2021) is deze ambitie opgenomen. De ambitie is lokaal vertaald in de Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte (LES en TVW, medio 2021) en uitgewerkt in concrete projecten in het Uitvoeringsprogramma Energietransitie 2022-2026 (UP). Hierbij werken we toe aan het uitfaseren van fossiele energiesystemen. Dat doen we door op het energiegebruik te besparen en energie duurzaam op te wekken. •
Toekomstbestendige leefomgeving De “landelijke maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving” beschrijft zes thema's die van invloed zijn op de (toekomstige) kwaliteit van de leefomgeving: biodiversiteit en natuurinclusiviteit, droogte, hitte, wateroverlast, bodemdaling en overstromingen. De verantwoordelijkheid voor de thema’s bodemdaling en overstroming ligt bij het Hoogheemraadschap van Rijnland. De gemeente is verantwoordelijk voor de andere vier thema’s en betrekt die bij de het ontwikkelen van bouwlocaties en de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Met het Programma Water en Klimaat Adaptatie wordt invulling gegeven aan wateroverlast. De maatregelen uit dat programma dragen ook bij aan het tegengaan van droogte en hitte. Voor biodiversiteit en natuurinclusiviteit worden een Soorten Management Plan opgesteld en er wordt een overkoepelend instrumentarium voor toekomstbestendig ontwikkelen ingericht als opvolger van methode DGO (Duurzame GebiedsOntwikkeling).
•
Circulariteit en grondstoffen De landelijke doelstelling is om in 2030 de helft minder primaire grondstoffen te gebruiken en volledig circulair te zijn in 2050. Er is samenwerking met de provincie Zuid-Holland op deze doelstellingen die regionaal zijn geïntegreerd in de Regionale Investeringsagenda van Holland Rijnland en het Uitvoeringsprogramma van de Duin en Bollenstreek/Economic Board. Dit geeft invulling aan de klimaat en grondstof ambities uit onze omgevingsvisie. Voor de gemeente is dit vertaald in een Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie (20252028) met concrete acties die bijdragen aan meetbare doelen.
58
CDOKE Voor de programmatische aanpak wordt gebruik gemaakt van de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Deze gelden moeten voor minimaal 90% worden ingezet voor capaciteit. Resterende middelen kunnen voor uitvoering gebruikt worden. Er is tot en met 2026 CDOKE budget beschikbaar. Het Rijk geeft aan dat er voor 2027 tot 2030 een vergelijkbare regeling opgezet wordt. Zodra deze regeling beschikbaar komt, doet de gemeente hiervoor een aanvraag. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: In 2030 willen we 15% energiebesparing in de gebouwde omgeving ten opzichte van 2014; in 2050 willen we een energieneutrale gemeente zijn. Het Uitvoeringsprogramma Energietransitie legt hiervoor de focus op isolatie, warmte en het opwekken van energie. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
A1
Via de Lokale Aanpak Isolatie blijven we inwoners met risico op energiearmoede ondersteunen met het krijgen van een beter geïsoleerde woning en een lager energierekening.
A2
We stellen een Soortenmanagementplan (SMP) op zodat onder andere eenvoudiger geïsoleerd kan worden.
A3
Samen met de Bollenstreek gemeenten verkennen we de haalbaarheid van een regionaal collectief warmtesysteem vanuit het project Duurzaam Warmtenet Bollenstreek.
A4
We zetten ons in om zoveel mogelijk daken gevuld te krijgen met zonnepanelen. Hiervoor werken we samen met de lokale energiecorporatie.
A5
We werken samen met de netbeheerder aan het oplossen en voorkomen van netcongestie.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We willen een gezonde, biodiverse en klimaatadaptieve leefomgeving waar het prettig verblijven is. Nu en in de toekomst. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
B1
Met een programmatische aanpak ondersteunen we de vakteams om de thema’s uit de landelijke maatlat integraal in de werkzaamheden te betrekken.
B2
Met de bewustwordingscampagne “Alle Tuinen Groen”, met geveltuinen en adoptiegroen stimuleren en faciliteren we inwoners om te vergroenen met als doel de fysieke leefomgeving biodiverser en klimaatadaptiever te maken.
B3
We voeren, in lijn met de landelijke cyclus, geactualiseerde stresstesten uit en voeren daarover de dialoog met maatschappelijke partners.
59
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We willen voldoen aan de landelijke doelstellingen op het gebied van circulariteit: 50% minder grondstoffen in 2030 en volledig circulair en klimaatneutraal in 2050. Hiervoor gaan we Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen, stimuleren we circulair en biobased bouwen en stimuleren we bedrijven en bewoners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
C1
Met een programmatische aanpak ondersteunen we de vakteams om circulair en klimaatneutraal te werken.
C2
We verbeteren het bestaande energie- en CO2-managementsysteem.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het programmatisch werken aan duurzaamheid heeft tot doel om toekomstgericht denken en doen vast onderdeel te laten worden van alle (relevante) werkzaamheden. Door deze werkwijze te borgen in proces- en werkafspraken en regulier onderdeel te maken van de P&C cyclus kan er transparant gestuurd kan worden op de gestelde duurzaamheidsambities. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
D1
We vervangen ons instrument Duurzame GebiedsOntwikkeling door een actuele en in de markt veel gebruikte versie. Met dat nieuwe instrument concretiseren en borgen we duurzaamheid in de projecten en programma's die voortkomen uit de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Denk naast projecten ook aan de LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte), anterieure overeenkomsten en de werkprocessen.
D2
We onderzoeken de mogelijkheid om samen te werken met verschillende actoren (initiatiefnemers, welzijnswerk, MKB en andere relevante partijen) om de vele lokale initiatieven die gericht zijn op energie besparen en -opwekken, vergroening en circulaire economie te bundelen.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Goede samenwerking met de Omgevingsdienst West-Holland om de leefomgeving gezond en veilig te houden. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1
We voeren regie op de Omgevingsdienst West-Holland en de taken die door hen worden uitgevoerd.
60
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Omgevingsdienst West-Holland Holland RIjnland
Woningcorporatie Stek Provincie Zuid-Holland RES Holland Rijnland Duin- en Bollenstreek samenwerkingsagenda Liander Circulair West Energie coöperaties Energiecoaches Liander Energiebeheer Nederland (EBN) Firan Waterschap
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
61
Wonen De vraag naar woningen in Hillegom blijft groot. Om in de woningbehoefte te kunnen blijven voorzien, blijven we onze mogelijkheden onverminderd inzetten om de woningvoorraad te vergroten. Hierbij is het van belang dat het toe te voegen aanbod matcht met de gedifferentieerde vraag naar woningen. Met het stimuleren van de bouw van levensloopbestendige woningen zorgen we ervoor dat het vergrijzende deel van onze inwoners goed kunnen wonen. Met het stimuleren van de bouw van goedkopere woningen geven we starters een plek op de woningmarkt. Hillegommers moeten in een gezonde en veilige omgeving kunnen wonen. Wij zetten in op het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad en op duurzame nieuwbouw. Ook vergroten wij de leefbaarheid van wijken door de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte te vergroten. Dit maakt de woningvoorraad en de wijken in Hillegom toekomstbestendig en draagt bij aan een goed woon- en leefklimaat. Sinds het Rijk de regierol op de volkshuisvesting heeft opgepakt, is en wordt een veelheid aan beleidsplannen en wetgeving opgesteld en stimuleringsmaatregelen getroffen: de Wet goed verhuurderschap, de Wet betaalbare huur, de Wet versterking regie volkshuisvesting en de wijziging van de Huisvestingswet die de mogelijkheden voor lokale toewijzing van om huur- en koopwoningen verruimt.
Met de Wet Versterking regie volkshuisvesting hebben we de wettelijke instrumenten in handen om te sturen op hoeveel, waar en voor wie we gaan bouwen. Hiermee biedt het Rijk een nieuw kader om ook als Hillegom te sturen op de grote woningbouwopgave in onze gemeente. In 2026 vervangen we de Woonagenda door een Volkshuisvestingsprogramma, een programma onder het regime van de Omgevingswet. Dit programma gaat over de woningbouw en de woningbouwprogrammering, balans in de woningvoorraad, woonbehoefte van aandachtsgroepen, leefbaarheid en verduurzaming. De doelstellingen en visie op wonen met zorg en ondersteuning maakt deel uit van het volkshuisvestingsprogramma. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Ruimte bieden aan een gevarieerde woningvraag door voldoende en divers aanbod in woningbouw. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
Wij sturen op een gevarieerd woningbouwprogramma om voor alle doelgroepen voldoende woningen te bouwen. Hierbij wordt rekening gehouden met de wettelijke aandachtsgroepen vanuit het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting. De aantallen die wij realiseren zijn in lijn met de aantallen zoals geprognotiseerd in het Volkshuisvestingsprogramma: 1. 1400 woningen op de middellange termijn (2023-2030)* 2. 770 woningen op de lange termijn (2031-2040) *Bron: onderzoek ‘Hillegom Nu en in de Toekomst’. Ons woningbouwkalender op de korte- middellange en lange termijn houden wij aan tegen deze doelstellingen om waar nodig bij te sturen.
A2
Waar mogelijk voegen we woningen toe om de leefbaarheid een impuls te geven. Bij toekomstige woningbouwontwikkelingen zetten we in op een goede mix van vragers en dragers.
A3
We verlenen startersleningen aan startende Hillegommers. Hiermee vergroten wij de kans dat starters met verschillende inkomens hun eerste goedkope of betaalbare
62
koopwoning kunnen financieren. A4
We eisen minimaal 2/3e betaalbare woningen bij nieuwbouwprojecten, waarvan minimaal 30% sociale huur. Wanneer er koopwoningen gerealiseerd worden (in het middensegment), moet hiervan minimaal de helft in het segment ‘Goedkope koop’ vallen. Wij zetten ons in om deze woningen, samen met de ‘Betaalbare koop’ woningen met voorrang toe te wijzen aan Hillegomse woningzoekenden.
A5
We sturen op de kwaliteit van nieuwbouwwoningen, ook in de sociale huur en betaalbare segmenten. Hiermee zorgen we dat de woningen die worden opgeleverd van een volwaardig niveau zijn.
A6
We hebben aandacht voor locaties voor het huisvesten van aandachtsgroepen en voor tijdelijke woningbouw.
A7
We zoeken met de regiogemeenten naar geschikte locaties voor het realiseren van 12 nieuwe standplaatsen voor woonwagens in de regio, conform afspraak in de Regionale Woonagenda.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Woonwijken en woningen creëren die klaar zijn voor de toekomst. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
B1
Bij nieuwbouwprojecten hebben we aandacht voor circulair en natuurinclusief bouwen, en willen we de leefbaarheid een impuls geven. Specifieke eisen leggen wij vast in de anterieure overeenkomsten met ontwikkelende partijen. De GPR-scores waar partijen naar streven is voor de volgende onderdelen: - DuurzaamheidsPrestatie Gebouwen (DPG, combinatie van milieu en energie) minimaal een 8. - Gezondheid en gebruikskwaliteit minimaal een 8. - Toekomstwaarde minimaal een 7.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Langer zelfstandig wonen als onderdeel van de gemeenschap WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We stimuleren de bouw van projecten met nultredenwoningen, zorggeschikte woningen en geclusterde seniorenwoningen, in lijn met de behoefte zoals opgenomen in het koersdocument van het Volkshuisvestingsprogramma.
C2
We sturen bij nieuwbouwontwikkelingen nabij specifieke voorzieningen voor senioren, op levensloopgeschikte woningen. Hierdoor kunnen de bewoners zo veel mogelijk zelfstandig blijven wonen, al dan niet met zorg of zorg nabij en passende voorzieningen in de buurt. Gezien de toekomstige groeiende zorgvraag, richten wij ons bij gebiedsontwikkeling voor wonen met zorg en ondersteuning op het faciliteren van het efficiënter leveren van zorg.
C3
Bij nieuwbouw zetten we in op mogelijkheden van ontmoeting van de bewoners om de sociale cohesie te vergroten. Daarnaast zetten we in op leefbare wijken op basis van de volgende punten:
63
• • • •
Goede kwaliteit van de woningvoorraad en de fysieke leefomgeving Aanwezigheid van voorzieningen (supermarkt, scholen etc.) Sociale samenhang/cohesie Verminderen van overlast en onveiligheid.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Beschikken over actueel woonbeleid in samenwerking met betrokken partners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
D1
In 2026 geven we uitvoering aan het nieuwe woonbeleid; het Volkshuisvestingsprogramma. Hierin ligt de focus op zowel het ruimtelijke als het sociale aspect van volkshuisvesting. In het Volkshuisvestingsprogramma leggen we verbinding tussen wonen en zorg en ondersteuning. Hierin geven we huisvesting met zorg van ouderen en overige aandachtsgroepen verder vorm.
D2
We maken actief gebruik van subsidies die het Rijk en de provincie beschikbaar stellen om woningbouw te versnellen.
D3
We sluiten meerjarige prestatieafspraken met Woonstichting Stek en Stichting Huurdershart over voldoende beschikbare woningen, betaalbaarheid, voorraadbeheer en verduurzaming, leefbaarheid en vitale wijken en de huisvesting van mensen met een specifieke woonvraag of ondersteuning en begeleiding nodig hebben.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Holland Rijnland Omgevingsdienst West Holland
Woningcorporatie Stek Huurdershart Holland Rijnland Wonen Huurders Holland Rijnland Zorgaanbieders Zorgkantoor Energiecoaches Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Gemiddelde WOZ waarde per 1 januari
per duizend euro
Nieuwgebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Demografische druk
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de
Realisatie
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
€ 415
€ 458
€ 504
NL 2025: € 398
Bron
CBS
5,3
24,1
9,5
2024: 9,9
Basisregistratie adressen en gebouwen
71,9%
73,4%
73,4%
2024: 70,4%
CBS
64
personen van 20 tot 65 jaar (%) Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Gemiddeld totaalbedrag in euro's
€ 1.043
€ 1.154
€ 1.170
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Gemiddeld totaalbedrag in euro's
€ 1.100
€ 1.213
€ 1.231
2025: € 957 2025: € 1.053
COELO
COELO
Toelichting indicator Gemiddelde WOZ-waarde De gemiddelde WOZ-waarde van woningen, opgave CBS. De prognose van 2025 is inclusief de verwachte stijging in waarde bij woningen genoemd in de Meicirculaire 2024 Gemeentefonds. Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Indicator
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval
Hoeveelheid restafval per bewoner in kilo’s
Hernieuwbare elektriciteit
Percentage elektriciteit opgewekt uit o.a. wind, waterkracht, zon of biomassa
Realisatie
Realisatie
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
102
102
97
8,3
nb*
nb*
NL
Bron
97
2023: 150
CBS
nb*
2022 : 12,7 %
RWS
Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Toelichting indicator Hernieuwde elektriciteit Het % hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd. Dit is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld zoals uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa.
nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/
65
Kaderstellende stukken - Wet veiligheidsregio’s - Regionaal Crisisplan - Algemene Plaatselijke Verordening Hillegom - Drank- en horecaverordening 2014 - Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Hillegom 'Samen houden we Hillegom veilig' - Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2022 - Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 2050, 2020 - De Omgevingswet | Rijksoverheid.nl - Omgevingsbeleid, -programma en -verordening provincie Zuid-Holland, 2020 - Nationaal Park Hollandse Duinen, 2025 - Coalitieakkoord Hoogheemraadschap van Rijnland, Rijnland op peil, 2023-2027 - Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland - Regionale Nota Bodembeheer 2023-2033 - Gemeenschappelijke Regeling Holland Rijnland - Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland 2040, 2021 - Regionale Strategie Mobiliteit - Regionale Investeringsagenda Holland Rijnland - Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2023 - Energieakkoord Holland Rijnland 2017-2025 - Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040, 2021 - Economische visie 2030 Duin- en Bollenstreek - Ruimtelijk economische visie – Zuid-Holland - Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport (wordt naar verwachting vastgesteld in december 2025 / Q4 2025) - Omgevingsvisie 'Heerlijk Hillegom' - Woonprogramma Hillegom 2020-2024 - Prestatieafspraken Wonen Hillegom - Mobiliteitsplan 2022 - Beleidsplan wegen 2020-2024 - Nota Parkeernormen - Beleid
Laadinfrastructuur - Nota Grondbeleid Hillegom 2022-2026 - Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid | Energietransitie HLT - Lokale Energiestrategie Hillegom 2021 (LES) - Transitie Visie Warmte 2021 (TVW) - Erfgoedverordening gemeente Hillegom 2024 - Groenbeheerplan 2023-2032 - Gemeentelijk rioleringsplan 2021-2025 - Aansluitverordening riolering gemeente Hillegom - Gemeentelijke afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit - Afvalstofheffing 2020 - VANG (Van Afval Naar Grondstof) - Afvalbeleid 2020-2024 - Home - LAP3 - Beleidsplan Openbare Verlichting 2019-2023 - Healthy Hillegom - Programma Water en Klimaatadaptatie 2024- 2028 - Uitvoeringsprogramma spelen en sporten buitenruimte 2020 - Beleidsvisie Laadinfrastructuur Hillegom - Parkeerbeleidsplan Hillegom 2023 - Huisvestingsverordening Holland Rijnland 2024 - Geactualiseerde visie uitgangspunten HD-plein en omgeving
66
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025 na wijziging
2026
2027
2028
2029
2.1 Verkeer en vervoer
-4.320
-4.923
-4.347
-4.434
-4.613
-4.650
2.2 Parkeren
-132
-138
-141
-141
-141
-141
2.3 Recreatieve havens
-34
-34
-35
-35
-35
-12
Totaal 1. Mobiliteit
-4.486
-5.095
-4.523
-4.610
-4.789
-4.803
8.1 Ruimte en leefomgeving
-1.403
-741
-626
-626
-626
-626
Totaal 2. Gebiedsontwikkeling
-1.403
-741
-626
-626
-626
-626
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-2.949
-3.111
-3.138
-3.579
-3.611
-3.639
7.2 Riolering
-1.788
-1.804
-1.849
-1.866
-1.885
-1.900
7.3 Afval
-3.790
-4.198
-4.255
-4.186
-4.150
-4.150
7.4 Milieubeheer
-21
-20
-20
-20
-20
-20
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-140
-137
-134
-134
-134
-134
Totaal 3. Openbare ruimte
-8.688
-9.270
-9.396
-9.785
-9.800
-9.843
7.4 Milieubeheer
-2.282
-1.877
-1.823
-1.694
-1.714
-1.737
Totaal 4. Duurzaamheid
-2.282
-1.877
-1.823
-1.694
-1.714
-1.737
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
-11.743
-2.038
-2.262
-810
-265
-456
8.3 Wonen en bouwen
-1.295
-1.226
-1.283
-1.135
-1.129
-1.128
Totaal 5. Wonen
-13.038
-3.264
-3.545
-1.945
-1.394
-1.584
Totaal lasten
-29.897
-20.247
-19.913
-18.660
-18.323
-18.593
Thema 1. Mobiliteit
Thema 2. Gebiedsontwikkeling
Thema 3. Openbare ruimte
Thema 4. Duurzaamheid
Thema 5. Wonen
67
Baten
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025 na wijziging
2026
2027
2028
2029
2.1 Verkeer en vervoer
344
117
182
182
182
182
2.2 Parkeren
12
12
12
12
12
12
2.3 Recreatieve havens
9
3
3
3
3
3
Totaal 1. Mobiliteit
365
132
197
197
197
197
8.1 Ruimte en leefomgeving
371
103
103
103
103
103
Totaal 2. Gebiedsontwikkeling
371
103
103
103
103
103
11
6
16
16
16
16
7.2 Riolering
2.432
2.663
2.721
2.776
2.801
2.806
7.3 Afval
4.496
5.502
5.607
5.644
5.700
5.810
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
102
84
84
84
84
84
Totaal 3. Openbare ruimte
7.041
8.255
8.428
8.520
8.601
8.716
7.4 Milieubeheer
1.070
432
432
432
432
432
Totaal 4. Duurzaamheid
1.070
432
432
432
432
432
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
5.551
2.484
2.657
835
334
450
8.3 Wonen en bouwen
1.184
776
1.062
926
926
926
Totaal 5. Wonen
6.735
3.260
3.719
1.761
1.260
1.376
Totaal baten
15.582
12.182
12.879
11.013
10.593
10.824
Saldo van baten en lasten
-14.316
-8.069
-7.034
-7.650
-7.731
-7.769
Reserves
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025 na wijziging
2026
2027
2028
2029
Toevoegingen reserves
-1.836
-10.066
-1.602
-31
-75
0
Onttrekkingen reserves
8.813
10.939
2.123
1.250
1.302
1302
Totaal reserves
6.977
873
521
1.219
1.227
1.302
Saldo na resultaatbestemming
-7.343
-7.193
-6.511
-6.429
-6.502
-6.468
Thema 1. Mobiliteit
Thema 2. Gebiedsontwikkeling
Thema 3. Openbare ruimte 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Thema 4. Duurzaamheid
Thema 5. Wonen
68
Programma 3 Bedrijvigheid Net als bij programma Leefomgeving vormt de omgevingsvisie van Hillegom de kapstok voor de beleidsinzet binnen programma 3 (Bedrijvigheid). De visie biedt richting aan de ambities op het gebied van economie, recreatie & toerisme en erfgoed, die in dit programma zijn uitgewerkt. Hillegom streeft naar een toekomstbestendige leefomgeving waarin bedrijvigheid hand in hand gaat met duurzaamheid, kwaliteit en maatschappelijke meerwaarde. Economie: verbinden en versterken Hillegom zet in op vitale en duurzame bedrijventerreinen, zoals verankerd in de Regionale Bedrijventerreinenstrategie Bollenstreek en Holland Rijnland. Voor het centrum wordt het beleid uit de vastgestelde centrumplannen voortgezet, gericht op het verbeteren van de uitstraling en verblijfskwaliteit. Naast fysieke ontwikkeling is ook verbinding essentieel. Door samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen – de zogeheten triple helix – versterken we de economische samenwerking en de arbeidsmarkt. In 2025 is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Ondernemend Hillegom, met als doel gezamenlijk te werken aan een duurzame en veerkrachtige lokale economie. Recreatie en toerisme: benutten van unieke ligging Hillegom ligt tussen de bollenvelden, nabij strand, zee en steden, en maakt deel uit van het Nationaal Park Hollandse Duinen.
Deze ligging biedt kansen voor recreatie en toerisme. Door het versterken van de entrees van Hillegom en samenwerking binnen de Duin- en Bollenstreek, vergroten we de zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van onze gemeente. Erfgoed: beschermen en benutten Hillegom beschikt over waardevolle cultuurhistorische elementen en een rijk bodemarchief. Het erfgoedbeleid is gericht op bescherming van archeologische bronnen en het inventariseren van erfgoedwaarden bij ruimtelijke plannen. In 2025 is de subsidieregeling voor gemeentelijke monumenten aangepast en is gestart met het bepalen van de bescherming van objecten met erfgoedwaarde. In 2026 krijgt dit een vervolg. Dienstverlening en wettelijke taken Binnen het fysieke domein werken we van buiten naar binnen: vragen van ondernemers worden snel en inhoudelijk beantwoord. Onze bedrijfscontactfunctionarissen zijn het eerste aanspreekpunt, ondersteund door de teams binnen het domein. Ook vragen uit de gemeenteraad worden zorgvuldig en tijdig behandeld. De gemeente voert daarnaast haar wettelijke taken uit, onder andere op het gebied van erfgoed, archeologie en de Wet open overheid. Een goede beleidsmatige onderbouwing is essentieel voor vergunningverlening en besluitvorming. Lokale economie: duurzaam en sociaal Economische duurzaamheid staat centraal.
We willen de tevredenheid, het vertrouwen en de investeringsbereidheid van ondernemers vergroten. Een goed vestigingsklimaat, zowel in het centrum als het buitengebied, is daarbij cruciaal. We ondersteunen private initiatieven die bijdragen aan sociale en fysieke duurzaamheidsambities, zoals maatschappelijk verantwoord ondernemen, vergroening en arbeidsparticipatie. Centrumvoorzieningen: aantrekkelijk en levendig Het centrum van Hillegom kampt met leegstand door online winkelen en koopkrachtverschuiving. Met de herinrichting van de Hoofdstraat, het creëren van ontmoetingsplekken en de ontwikkeling van het HD-plein werken we aan een aantrekkelijk centrum met een goed winkelaanbod, werkgelegenheid en ruimte voor ondernemerschap. Evenementen stimuleren ontmoeting en levendigheid.
69
Bedrijventerreinen: toekomstgericht en duurzaam Hillegom kent diverse bedrijventerreinen, vaak nabij woonwijken. We streven naar vitale terreinen, eventueel via transformatie naar bedrijventerrein 2.0 (combinatie van wonen en werken). Hillegom-Noord wordt als eerste onderzocht. We werken binnen de kaders van de regionale strategieën aan groene, duurzame en aantrekkelijke terreinen, met aandacht voor compensatie en transformatie. Regionale samenwerking: samen sterker Hillegom is onderdeel van een bredere regio. Samen met 13 gemeenten in Holland Rijnland werken we aan gezamenlijke doelen via de Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek en de Regionale Omgevingsagenda. De Economic Board Duin- en Bollenstreek, opgericht in 2018, versterkt de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen. Sinds 2024 werkt de Board met doelgerichte programma’s op het gebied van duurzame Greenport, kennisintensieve maakindustrie, gezond toerisme en regiobranding. Ook binnen de Greenport Duin- en Bollenstreek is de samenwerking versterkt. Vanaf 2026 is er een bekrachtigde samenwerking tussen de Greenport en de Economic Board, gericht op efficiënte inzet van publieke middelen, cross-sectorale samenwerking en een duurzame regionale economie.
Economie Lokale economie Voor het thema economie staat economische duurzaamheid ook centraal. Zo levert economie een bijdrage aan sociale en fysieke duurzaamheid. Wij willen de tevredenheid, het vertrouwen en de investeringsbereidheid van ondernemers in Hillegom vergroten. Een goed vestigingsklimaat is hierbij belangrijk, zowel in het centrum als het buitengebied. Wij willen als gemeente private initiatieven ondersteunen en zorgen voor kwaliteitsverbetering. Dit doen we door ruimte te bieden voor economische ontwikkelingen die bijdragen aan onze sociale en fysieke duurzaamheidsambities. Maatschappelijk verantwoord ondernemen, met aandacht voor arbeidsparticipatie, vergroening en eerlijkheid, is hierbij belangrijk. We stimuleren samenwerking tussen bedrijven, overheden, kennisinstellingen, de arbeidsmarkt en de maatschappij. In 2025 is een samenwerkingsovereenkomst aangegaan met Ondernemend Hillegom, met als doel gezamenlijk te werken aan een duurzame en veerkrachtige lokale economie. Centrumvoorzieningen Ons centrum heeft last van leegstand door online winkelen en koopkracht die wegvloeit naar omliggende gebieden. We hebben de Hoofdstraat opnieuw ingericht en ontmoetingsplekken gecreëerd. Het centrum moet aantrekkelijk blijven voor inwoners en bezoekers, met een goed winkelaanbod en kansen voor werkgelegenheid en ondernemerschap.
We werken aan de uitstraling en verblijfskwaliteit van het centrum en organiseren diverse evenementen om ontmoetingen te stimuleren. Bedrijventerreinen Onze bedrijventerreinen liggen verspreid door de gemeente, vaak dicht bij woongebieden. Onder andere het bedrijventerrein Hillegommerbeek ligt bijna geheel tussen woonwijken. We willen deze terreinen vitaal houden, eventueel door transformatie naar bedrijventerrein 2.0 (wonen en werken). We hebben regionale analyses gedaan om te zien wat nodig is voor de toekomst van onze bedrijventerreinen. Zo maken we ze aantrekkelijker, groener en duurzamer. Bedrijventerrein Hillegom-Noord wordt daarbij als eerste onderzocht. Een van de grote opgaven daarbij is de compensatie van bedrijventerreinen. Wij doen dit binnen de kaders van de Regionale Bedrijventerreinenstrategie Bollenstreek en de Regionale Bedrijventerreinstrategie Holland Rijnland.
70
Wij willen samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties onze doelen bereiken door initiatieven te ondersteunen die bijdragen aan de gezamenlijke doelen. Initiatiefnemers moeten zorgen voor draagvlak en maatschappelijke meerwaarde. Dit past in de benadering van de Omgevingswet. Regionale economie Als gemeente zijn we geen eiland. We werken daarom samen met 13 gemeenten in Holland Rijnland aan gemeenschappelijke doelen op het gebied van maatschappij, economie en leefomgeving. We hebben de Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek opgesteld als onderdeel van de Regionale Omgevingsagenda. Economic Board Duin- en Bollenstreek In 2018 hebben vijf gemeenten de stichting Economic Board Duin en Bollenstreek opgericht om de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen te versterken. We voeren samen de Economische Agenda uit op de gebieden Duurzame Greenport, Kennisintensieve maakindustrie en Gezond Toerisme. Op 1 januari 2024 is een nieuwe Economic Board geïnstalleerd met een nieuwe structuur en bestuur. De board werkt nu met te bereiken doelen in plaats van een projectenprogramma. Via een meerjarenprogramma en jaarprogramma's wordt invulling gegeven aan die doelen.
Gewerkt wordt aan Regiobranding, een innovatieve en duurzame Greenport, het versterken van onze positie als kennisintensieve maak-regio, gezond toerisme en het verbinden van de verschillende sectoren. Dit doet de Board op basis van een vierjarige overeenkomst over financiering van Governance en de jaarlijkse toekenning van een projectenbudget. Greenport Duin- en Bollenstreek In 2019 is formeel invulling gegeven aan de samenwerking binnen de Greenport door de oprichting van de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek, waar ondernemers, onderwijs en overheid samenwerken om de economische positie van de Greenport te versterken. Per 1 januari 2026 is een bekrachtigde vorm van samenwerking tussen de Stichting Greenport en de Economic Board tot stand gekomen die bijdraagt aan het oorspronkelijke doel: een efficiëntere inzet van publieke gelden, meer samenwerking tussen stakeholders, het stimuleren van crossovers tussen bedrijfstakken en een sterke regionale economie waarin een duurzame en een toekomstgerichte Greenport een integraal onderdeel vormt. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Behouden en verduurzamen van bedrijventerreinen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit A1
Activiteit omschrijving We geven uitvoering aan de Regionale Bedrijventerreinenstrategie Bollenstreek en zetten ons in voor het behouden, vergroenen, verduurzamen en leefbaarder maken van bedrijventerreinen.
A2
We geven uitvoering aan de Regionale Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland en lokale bedrijventerreinenstrategie en houden voldoende bedrijventerrein beschikbaar zodat zoveel mogelijk werknemers in hun eigen omgeving kunnen werken.
A3
We werken met ondernemers samen om de organisatiegraad op bestaande bedrijventerreinen verder te vergroten.
A4 A5
We zetten meer in op regionaal accountmanagement. Om huidige bedrijventerreinen te kunnen transformeren naar wonen of wonen-werken gaan we in gesprek met de regio over compensatieruimte.
71
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Versterken van sociale cohesie en bevorderen van economische samenwerking en werkgelegenheid. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
B2 B3
B4 B5
Door overheden, bedrijven en kennisinstellingen met elkaar te verbinden dragen we maximaal bij aan een goed functionerende arbeidsmarkt. Dit doen we in eerste instantie binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. We werken samen met Holland Rijnland aan een Human Capital Agenda om volwaardige arbeidsparticipatie te bereiken. We stimuleren en ondersteunen een goede verbinding en kruisbestuiving tussen bedrijfsleven, overheden, kennisinstellingen, de arbeidsmarkt en de maatschappij. Dit doen we in eerste instaqntie binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. We geven uitvoering aan de Samenwerkingsovereenkomst tussen Ondernemend Hillegom en de gemeente. Onze bedrijfscontactfunctionarissen zijn voor de ondernemers de vooruitgeschoven post van de gemeente. Maar uiteraard komen vragen van ondernemers ook via diverse andere kanalen binnen. Voor de inhoudelijke beantwoording van vragen, stelt elk team werkzaam binnen het fysieke domein capaciteit beschikbaar.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een vitale economie in een vitaal landschap. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit C1
C2
C3 C4 C5
Activiteit omschrijving We zetten in op het creëren van meer banen. Dit doen we door enerzijds samen te werken binnen Holland Rijnland en de Duin- en Bollenstreek aan voldoende en juiste bedrijfslocaties. Anderzijds doen we dit door het centrum te behouden als werklocatie. We gaan de bekendheid van de Duin- en Bollenstreek als merk vergroten. Dit doen we door de ontwikkeling en uitrollen van regiobranding. De Economic Board heeft hierin een trekkende rol. Binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek vernieuwen we de traditionele sectoren van de bollenteelt en toerisme. Binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek stimuleren we ontplooiing van de sector zorg en innovatieve bedrijvigheid. Binnen de regio werken we samen aan een duurzame Greenport om ervoor te zorgen dat de bollenteelt wereldleider blijft op het gebied van bollen- en bloemenkennis. Dit doen we binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek.
C6
Gezamenlijk versterken we onze positie als kennisintensieve maak-regio tussen de metropolen op gebied van Space, Unmanned Valley en Flower Science. Dit doen we binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek.
C7
Ondernemers, onderwijs en overheid werken samen aan de versterking van de economische positie van de Greenport. Dit doen we binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek en de Human Capital Agenda van Holland Rijnland. We onderzoeken de economische samenwerking met de regio Haarlemmermeer.
C8
72
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V.
Overige samenwerkingspartners Economic Board Duin- en Bollenstreek Omliggende gemeenten Provincie Zuid-Holland Provincie Noord-Holland Metropoolregio Amsterdam Ondernemend Hillegom
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Recreatie en toerisme Hillegom is internationaal bekend om zijn kleurrijke bollenvelden, die jaarlijks veel toeristen trekken. We zien veel kansen om verder te groeien in toerisme. Daarnaast werken we aan het verbeteren van fiets-, wandel- en sloeproutes om bezoekers beter door de gemeente te leiden, met aandacht voor een goede balans tussen recreatie en natuurbehoud. Kunst en cultuur in de openbare ruimte dragen bij aan een prettige leefomgeving voor iedereen. We kunnen daarbij gebruik maken van onze unieke ligging met nabijheid tot het Nationaal Park Hollandse Duinen, stranden, de zee, de Keukenhof en steden. De zichtbaarheid en vindbaarheid van recreatieve functies kan nog verbeterd worden. Het versterken van de uitstraling van de toegangswegen draagt bij aan de toeristische ervaring. We versterken de wisselwerking tussen toerisme, recreatie en de agrarische sector. In Hillegom en buurgemeenten is het toerisme sterk verbonden met de bollensector. We zetten in op het jaarrond aantrekken van recreanten en toeristen. We zorgen samen met onze buurgemeenten via de uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek voor de samenhang en samenwerking tussen recreatieve ‘hotspots’ zoals de kuuroordstatus van Noordwijk en het Nationaal Park Hollandse Duinen. Daarnaast werken we verder met de in 2022 vastgestelde nota Verblijfsrecreatie.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: De toeristisch-recreatieve potenties beter benutten. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1 A2
We optimaliseren het lokale en regionale recreatieve routenetwerk door onder andere de ontbrekende schakels aan te pakken. We zetten in op het verder optimaliseren en realiseren van kleinschalige recreatievaart.
A3
We onderzoeken de mogelijkheid voor het realiseren van een ‘recreatief knooppunt’ in het noorden van Hillegom.
A4
We ondersteunen het Bloemencorso bij de jaarlijkse doortocht. In regionaal verband (DBS) laten we een onderzoek uitvoeren naar de economische waarde van het Bloemencorso.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Jaarrond aantrekken van recreanten en toeristen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit B1
Activiteit omschrijving We zetten ons historisch hart nog beter op de kaart, ook als cultureel-toeristisch-
73
B2 B3 B4
recreatieve trekker. Dit biedt kansen voor horeca en (andere) toeristische, recreatieve en economische functies. We steunen de statusaanvraag Nationaal Park Hollandse Duinen middels een operationeel partnerschap. In geval er initiatieven ontstaan vanuit het Nationaal Park Hollandsche Duinen die bijdragen aan onze doelen, geven we daar medewerking aan. We gaan aan de slag met de visie en uitvoeringsprogramma Verblijfsrecreatie.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland
Overige samenwerkingspartners Provincie Zuid-Holland Economic Board Duin- en Bollenstreek Regiogemeenten Ondernemend Hillegom Nationaal Park Hollandse Duinen Toeristische ondernemers Promotie- en marketingorganisaties Inwoners Stichting Bloemencorso
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Erfgoed We behouden erfgoed door het te beschermen, beleven en benutten. Bij het verrichten van activiteiten waarbij cultureel erfgoed is betrokken geldt, ongeacht de mate van bescherming, altijd de specifieke zorgplicht. Hillegom heeft naast veel waardevolle cultuurhistorische elementen en structuren ook een rijk bodemarchief. Ons beleid is erop gericht de archeologische bronnen zo goed mogelijk te beschermen. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Behouden en beschermen van ons cultureel erfgoed WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteitomschrijving
A1
Op basis van de in 2024 uitgevoerde inventarisatie van beschermwaardige objecten, wordt bepaald hoe we deze objecten gaan beschermen. Dit in 2025 gestarte proces ronden we in 2026 af.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Behouden, zichtbaar, afleesbaar en beleefbaar maken van cultuurhistorische elementen en structuren voor Hillegommers en bezoekers. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteitomschrijving B1
We verbeteren de afleesbaarheid en beleefbaarheid van cultuurhistorie, archeologie en aardkundige waarden door evenementen als open monumentendag en de dag van het kasteel te faciliteren.
74
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Omgevingsdienst West Holland (ODWH) Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. (GOM)
Overige samenwerkingspartners Erfgoed Leiden en omgeving (ELO) Erfgoedhuis ZH Stichting Dorp, Stad en Land Projectontwikkelaars Bedrijven Particuliere initiatiefnemers Eigenaren van monumenten Stichting Vrienden van oud Hillegom (VOL) Cultuur Historisch Genootschap Duin & Bollenstreek (CHG) Provincie Zuid-Holland (PZH) Gemeentelijke adviescommissie Erfgoed
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsindicatoren Realisat Indicator
Eenheid
Realisati
Begrotin
Begrotin
e 2024
g 2025
g 2026
44,5%
44%
44%
44%
177,5
150
160
170
ie 2023
NL
Bron
Index die Functiemenging
verhoudingswaarde aangeeft tussen banen
2023: 54,2 %
LISA
en woningen Vestigingen van bedrijven
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar
2023: 181,8
LISA
Toelichting indicator Functievermenging De functiemenging index (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Toelichting indicator Vestigingen van (bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/
75
Kaderstellende stukken - Economische agenda Duin- en Bollenstreek, visie 2030 en uitvoeringsprogramma - Meerjarenprogramma Greenport Duin- en Bollenstreek 2017-2020 - Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland - Regionale Investeringsagenda Holland Rijnland - Koersdocument Holland Rijnland - Kantorenstrategie Holland Rijnland - Regionale Bedrijventerreinenstrategie Bollenstreek - Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport DBS (vastgesteld medio 2025-2026) - Erfgoedverordening gemeente Hillegom 2024
76
Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025 na wijziging
2026
2027
2028
2029
2.4 Economische havens en waterwegen
-12
-11
-11
-11
-11
-11
3.1 Economische ontwikkeling
-657
-564
-521
-521
-431
-431
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-101
-118
-114
-114
-114
-114
3.4 Economische promotie
-251
-262
-271
-271
-271
-271
Totaal 1. Economie
-1.021
-955
-917
-917
-827
-827
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-23
-19
-27
-27
-27
-27
Totaal 2. Recreatie en toerisme
-23
-19
-27
-27
-27
-27
5.5 Cultureel erfgoed
-70
-106
-78
-68
-68
-68
Totaal 3. Erfgoed
-70
-106
-78
-68
-68
-68
Totaal lasten
-1.114
-1.080
-1.022
-1.012
-922
-922
Baten
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025 na wijziging
2026
2027
2028
2029
Thema 1. Economie
Thema 2. Recreatie en toerisme
Thema 3. Erfgoed
Thema 1. Economie 3.1 Economische ontwikkeling
74
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
2
13
13
13
13
13
3.4 Economische promotie
3
3
3
3
3
3
Totaal 1. Economie
79
16
16
16
16
16
Totaal baten
79
16
16
16
16
16
Saldo van baten en lasten
-1.035
-1.064
-1.007
-997
-907
-907
Reserves
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025 na wijziging
2026
2027
2028
2029
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
175
49
0
0
0
0
Totaal reserves
175
49
Saldo na resultaatbestemming
-860
-1.016
-1.006
-996
-906
-906
77
Programma 4 Bestuur
De gemeente Hillegom staat voor een sterk en rechtvaardig bestuur. Dit is belangrijk en noodzakelijk, want er wordt steeds meer van gemeenten gevraagd. Terwijl de wereld om ons heen steeds ingewikkelder wordt en de juiste middelen en omstandigheden om als gemeentebestuur goed te kunnen functioneren niet altijd vanzelfsprekend zijn. De uitdaging om in onzekerheid goed te besturen en te kunnen verantwoorden is ons op het lijf geschreven. We hechten er dan ook sterk aan om goed te kunnen uitleggen waarom bepaald beleid wordt gevoerd en waarom bepaalde besluiten worden genomen. Daarnaast vinden we het belangrijk dat we als gemeente transparant zijn over wat goed gaat in de uitvoering, wat niet en wat we daarvan hebben geleerd. Dit programma gaat – behalve bij het onderwerp Openbare Orde en Veiligheid – niet over de inhoud van het werk (het wat), maar over de manier waarop het bestuur werkt (het hoe). Een gemeentebestuur werkt vanuit verschillende rollen. Bij enkelvoudige taken of opdrachten is dat vanuit één rol. Bij complexe, meer integrale, taken of opdrachten opereren we vanuit meer, soms zelfs alle vier de rollen die hieronder schematisch zijn weergegeven. We leren hoe we hierin strategisch positie bepalen: in wat we zelf doen als overheid en wat we aan de samenleving overlaten. Maar ook in welke instrumenten of middelen we inzetten.
Voor inwoners, ondernemers, andere overheden en organisaties laat dit programma zien wat de gemeente Hillegom doet voor de veiligheid van haar inwoners en vluchtelingen. In lijn met de prioriteiten uit het integraal Veiligheidsbeleid, waaronder crisisbeheersing, de bestrijding van ondermijnende criminaliteit en veiligheid als onderdeel van andere beleidsterreinen. Ook zie je hoe de gemeente: • mensen naar tevredenheid helpt (dienstverlenende overheid), • samenwerkt met in netwerken aan oplossingen (samenwerkende overheid), • opkomt voor het algemeen belang en zich aan de wet houdt (rechtmatige overheid), • ruimte geeft aan ideeën van inwoners en organisaties (participerende overheid). Het is ons doel dat met het versterken van het lokaal bestuur en het leveren van resultaten vanuit deze rollen het vertrouwen en de waardering van de samenleving in het gemeentebestuur groeit.
78
Dienstverlenende overheid Trends en ontwikkelingen In de nieuwe bestuursopdracht van HLTsamen is de ambitie verwoord te werken aan het verder optimaliseren van de dienstverlening. Daarin staan het dienstverleningsconcept en het afstemmen van de verschillende ingangen tot de gemeente centraal. Dit betekent dat we de inwoners en ondernemers via meerdere kanalen op een consistente manier bedienen met gebruikmaking van fysieke en digitale loketten, telefonische helpdesks, websites, mobiele apps en sociale media. Deze ambitie past bij de toenemende vraag aan gemeenten om maatwerk te leveren en te werken aan 'mensgerichte dienstverlening'. Tegelijkertijd zijn de financiële middelen beperkt. In de lange termijnopdracht van HLTsamen is de bestuurlijke wens uitgesproken om een goede balans te vinden tussen de systeem- en de leefwereld. Daarnaast krijgen we doorlopend te maken met digitale ontwikkelingen die invloed hebben op onze dienstverlening (zoals bijvoorbeeld Common Ground en Artificial Intelligence). ‘De Nederlandse Digitaliseringsstrategie’ van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) beschrijft op welke manier de nieuwe ontwikkelingen in te zetten voor het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers.
Hoewel de digitale wereld continu in beweging is, blijft de behoefte van inwoners en ondernemers gelijk: een betrouwbare en transparante overheid met begrijpelijke en toegankelijke dienstverlening. Ten slotte treedt per 1 januari 2026 de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) in werking. Deze wet regelt dat inwoners en bedrijven hun zaken met de overheid digitaal kunnen afhandelen. Het gaat daarbij om officiële berichten, zoals bijvoorbeeld aanvragen van vergunningen en bezwaarschriften. Deze ontwikkelingen vragen van de organisatie om continu te werken aan een dienstverlening die toekomstbestendig is. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Doel 1: In lijn met de met de nieuwe bestuursopdracht en de wettelijke eisen werken we continu aan verbetering van de dienstverlening. Doel 2:
We volgen de landelijke ontwikkelingen op het gebied van de Nederlandse Digitaliseringsagenda en bepalen op welke manier we als gemeente kunnen aansluiten bij de landelijke ambitie voor begrijpelijke en toegankelijke dienstverlening vanuit de ‘1 overheidsgedachte’.
Effectindicatoren (incl. bron)
Laatste meting
Begroting 2026
Streefwaarde 2029
Tevredenheid inwoners over publieke dienstverlening via alle kanalen (www.waarstaatjegemeente.nl) Tevredenheid ondernemers over publieke dienstverlening via alle kanalen (www.waarstaatjegemeente.nl)
6.86 (2023)
7.0
7.5
6.5 (2023)
6.7
7.2
Tevredenheid inwoners over communicatie en voorlichting (www.waarstaatjegemeente.nl)
6.64 (2020)
7.0
7.5
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteit Type Omschrijving Doel 1 A1 Verkenning We leveren in het eerste kwartaal van 2026 een advies met een aanpak
voor een toekomstbestendige dienstverlening op. Dit advies kan een verdere uitwerking van een aantal onderdelen via de opstelling van een 79
visie zijn, maar ook afzonderlijke activiteiten dan wel projecten of een combinatie hiervan. Onderdeel van het advies is een analyse van de huidige stand van zaken van de gemeentelijke dienstverlening. Door gebruik te maken van de al uitgevoerde onderzoeken en het onderzoek naar bereikbaarheid van onze kanalen. Interventies die direct nodig zijn, zullen worden opgepakt. A2
Project
Wij investeren in de verdere ontwikkeling van de dienstverlening door als vervolg op de verkenning afspraken te maken over hoe we de kwaliteit van onze gemeentelijke brede dienstverlening meten, deze op niveau houden en toe te werken naar een nieuwe monitor.
A3 Doel 2 B1
Project
In 2026 wordt de nieuwe website voor de gemeente gelanceerd.
Project
We monitoren de uitvoering van de Wmebv. Daarnaast zorgen we voor verdere digitalisering van producten en diensten die buiten de Wmebv vallen. Samen met onze verbonden partijen zorgen we ervoor dat ook hun producten en e-diensten voldoen aan de eisen van de Wmbev.
HOE GAAN WE DAT METEN? In 2026 monitoren we op basis van onderstaande bestaande prestatie-indicatoren. Onderdeel van de aanpak toekomstbestendige dienstverlening is het bepalen van ons ambitieniveau en een vertaling naar gewenste effect- en prestatie-indicatoren, en de wijze waarop we deze meten. Prestatie indicatoren (incl. bron) Balie burgerzaken: • Wachttijd balie minder dan 5 minuten • Klanten zonder afspraak geholpen • Selfservice producten binnen 10 minuten afgehandeld Telefonie: • Oproepen op het centrale nummer wordt opgenomen • Terugbelnotities worden adequaat afgehandeld < 2 werkdagen • Percentage oproepen dat via het centrale nummer direct wordt afgehandeld Website: • Live chats worden direct beantwoord Voldoen aan algemene norm digitale toegankelijkheid
Laatste meting 2023
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2029
89%
90%
90%
0,10% 85%
Max 5% Min 90%
Max 5% Min 90%
95%
Min 90%
Min 90%
56%
Min 70%
Min 70%
48%
Min 50%
Min 50%
100%
Min 90%
Min 90%
Status B
Status B
Status B
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Bollenstreek
VNG
Cocensus
VDP Stichting Lezen en Schrijven
80
Belastingsamenwerking Bollenstreek
Taalhuis van de bibliotheek Bollenstreek
Meerlanden
Voor Ieder1
Holland Rijnland
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Samenwerkende overheid We werken samen op een manier die ertoe leidt dat we effectief doelstellingen kunnen realiseren en opgaven het hoofd kunnen bieden. Meer en meer bestaat de noodzaak om grote opgaven in gezamenlijkheid op te pakken. Vaak omdat ze de gemeentegrens overstijgen, soms omdat samenwerking leidt tot grotere slagkracht of lagere lokale kosten. Naast de formele gemeenschappelijke regelingen werken we daarom op verschillende bestuurlijke schaalniveaus samen. Afhankelijk van de benodigde slagkracht en strategische positie die nodig is voor een opgave wordt er samengewerkt met het rijk, de provincies Noord- en Zuid-Holland, Holland Rijnland, Midden-Holland, de gemeente Haarlemmermeer, gemeenten in Zuid-Kennemerland, Kaag & Braassem en de Duin- en Bollenstreek. Als het gaat om de streek dan pakken we een aantal opgaven gezamenlijk op omdat de stedelijke ontwikkeling in het zuiden, het behoud van het open landschap, duurzaamheidsopgaven en de ontwikkelingen aan de kust randvoorwaardelijk en onlosmakelijk aan onze lokale ontwikkeling verbonden zijn. Evenals de intensivering van de kennisintensieve sectoren in onze streek en aanpalende regio’s om daarmee het perspectief op onderwijs en werkgelegenheid te vergroten. We geven dit vorm in de ‘Uitvoeringsagenda Duin en Bollenstreek’.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel 1: Een sterkere strategische positie van Hillegom, zodat we meer resultaat uit samenwerkingen kunnen halen en dat belangen van Hillegom worden gewogen in besluiten die Hillegom aangaan. Doel 2:
Een sterkere strategische positie van de Duin- en Bollenstreek-gemeenten en de samenwerking hiertussen, en zo in regionaal verband opgaven realiseren die bijdragen aan lokale doelstellingen en opgaven.
Doel 3:
Een versterking van het bestuurlijk opdrachtgeverschap richting verbonden partijen.
Doel 4:
Een verdere verbetering van de samenwerking tussen de gemeente Hillegom, Lisse en Teylingen in HLTsamen.
Doel 5:
Voldoen aan de opgave van de Spreidingswet.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Doel 1: Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
A1
Proces
We verbeteren de voorbereiding van en advisering aan afgevaardigden vanuit onze gemeente naar (bovenlokale) samenwerkingsverbanden (zoals algemeen en dagelijks besturen van gemeenschappelijke regelingen). We doen dit door grip te
81
krijgen op de agenda's en zo tijd en capaciteit vrij te spelen voor ambtelijke en bestuurlijke voorbereidingen die nodig zijn voor een effectievere bijdrage. We brengen in beeld welke bestuurlijke onderwerpen op middellange termijn op andere bestuurlijke tafels gaan spelen, zodat we hierop kunnen anticiperen en acteren. A2
Project
We versterken het contact met de regio Zuid-Kennemerland als naaste buren van de gemeente Hillegom, zodat afstemming kan plaatsvinden over thema's als de bouwvoornemens rondom Vogelenzang. Vanuit eenzelfde gedachte halen we de banden aan met Haarlemmermeer voor afstemming van projecten met effecten die de gemeente- en provinciegrens overschrijden.
Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
B1
Proces
We voeren de afspraken conform het bestuursconvenant Duin- en Bollenstreek uit.
B2
Proces
We stellen een samenwerkingsprogramma DBS 2026 vast en geven daar uitvoering aan.
B3
Project
We dragen bij aan de uitvoering van de projecten zoals die in de Uitvoeringsagenda DBS zijn opgenomen.
B4
Project
We werken met partners de regiodeal verder uit, en dragen projecten binnen onze regio aan die in aanmerking komen voor co-financiering vanuit de regiodeal.
Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
C1
Project
We actualiseren de nota Verbonden Partijen. De geactualiseerde nota moet leiden tot verdere professionalisering van het bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgeverschap en accounthouderschap richting Verbonden Partijen en grotere subsidiepartijen. Onderdeel van de actualisering is, naast formele besluitvorming en vaststelling, een gezamenlijk proces met de raden en griffiers voor het versterken van de sturing op Verbonden Partijen en regionale samenwerkingen.
C2
Project
We komen samen met verbonden partijen tot inzicht en mogelijkheden tot bijsturing op kosten. Daarbij ondersteund door de opdracht vanuit de werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen.
Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
D1
Project
We programmeren in afstemming met het bestuur van HLTsamen de ambities en opdrachten uit de lange termijnopdracht 'HLTsamen Verder', en realiseren degenen die voor 2026 geprogrammeerd zullen worden.
Activiteit
Type
Activiteit Omschrijving
E1
Project
We werken samen en dragen bij aan de regionale- en provinciale regietafel ten behoeve van de Spreidingswet.
Doel 2:
Doel 3:
Doel 4:
Doel 5:
82
HOE GAAN WE DAT METEN? Het huidige meetinstrumentarium biedt voor dit thema (nog) geen geschikte informatie om passende prestatie-indicatoren te definiëren en te meten. SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
HLTsamen
Gemeente Katwijk Gemeente Noordwijk Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)
Holland Rijnland Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Werkvoorzieningschap Kust-, Duin en Bollenstreek /Provalu Regionale dienst openbare gezondheidszorg Hecht Hollands Midden Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) Regeling Omgevingsdienst West Holland (ODWH) Vuilvervoerbedrijf Duin en Bollenstreek (VAB) Cocensus Serviceorgansatie Zorg Holland Rijnland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. (GOM) Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Duin- en waterbedrijf Zuid-Holland (Dunea) Alliander N.V.
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Rechtmatige overheid Trends en ontwikkelingen De ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie (AI), algoritmen en andere technologie die (persoons)gegevens gebruiken, gaat razendsnel. Vooral kunstmatige intelligentie biedt steeds meer kansen voor kwaadwillende partijen. Zij kunnen hierdoor makkelijker schadelijke software maken en verspreiden. Dit maakt het steeds moeilijker om (persoons)gegevens goed te beveiligen, wat een vereiste is vanuit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Archiefwet. We zien ook dat wet- en regelgeving hierop reageert. Voorbeelden zijn de AI-verordening, de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en de geplande verplichte inventarisatie van algoritmes in het algoritmeregister. De Europese Richtlijn Netwerk- en Informatiesystemen 2.0 (NIS2) zal naar verwachting vanaf 2026 in Nederland van kracht worden onder de Cyberbeveiligingswet. De grootste veranderingen met de komst van de Cyberbeveiligingswet zijn voor ons als lokale overheid:
83
• Het BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) kader waarin we nu werken wordt omgezet naar een BIO 2.0, waarbij aanvullende eisen worden toegevoegd conform de Cbw. • De Cbw is een verplichting voor alle digitale dienstverleners. Er wordt een onafhankelijke toezichthouder aangesteld, de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, met de vrijheid om onderzoek te doen naar partijen in de scope van de Cbw en deze te beboeten als zij niet voldoen aan de Cbw, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens dat kan bij de AVG. • Er komt een 24-uursmeldplicht voor alle beveiligingsincidenten aan deze onafhankelijke toezichthouder. Naast de actieve en de passieve openbaarmaking verplicht de Wet open overheid tot het op orde krijgen van de informatiehuishouding binnen acht jaar na inwerkingtreding van deze wet. Wij zetten ons in om hieraan te voldoen. Nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 3.6. Als het gaat om compliance, oftewel het voldoen aan wet- en regelgeving en je daarover moeten en kunnen verantwoorden, dan zien nog een trend. De maatschappij verlangt steeds sterker van gemeenten dat (financiële) opgaven worden gerealiseerd in balans met sociale belangen en het milieu. Hiervoor heeft de Europese Unie al richtlijnen voor verslaggeving vastgesteld, de zogenoemde Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de European Sustainability Reporting Standards (ESRS).
Op termijn zullen gemeenten dus ook aan deze verslagleggingsregels moeten voldoen ten behoeve van een af te leggen verantwoording. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Doel: Medewerkers en bestuurders ontwikkelen een groter bewustzijn van de diverse risico's op het gebied van privacy, informatieveiligheid, duurzame toegankelijkheid (archiving), juridische kwesties en imago. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteit
Type
Omschrijving activiteit
A1
Project
We blijven werken aan de bewustwording omtrent Privacy en Informatieveiligheid (PIV) en archiving middels periodieke acties, PIVvertegenwoordigers en het aanbieden van trainingen.
A2
Proces
We vergroten het risicobewustzijn door op de teams een risicospel te spelen.
WAT WILLEN WE BEREIKEN? Doel: De informatie en de informatiebronnen voldoen aan de wet- en regelgeving. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteit