1. Hillegom Programmabegroting 2026-2029.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2026-2029
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................... 4 Ontwikkeling financieel meerjarenperspectief 2026-2029 .............................................................. 5 Voortgang Bestuurlijke keuzes licht na kadernota 2026 ................................................................. 8 Leeswijzer ............................................................................................................................. 12
Programmaplan...................................................................................................................... 13 Programma 1 Samenleven....................................................................................................... 14 Vitaliteit ............................................................................................................................. 15 Zorg voor elkaar ................................................................................................................. 18 Werk en inkomen ................................................................................................................ 21 Opgroeien en opvoeden ....................................................................................................... 25 Thuis als basis .................................................................................................................... 30 Passende ondersteuning ...................................................................................................... 33 Burgerzaken ....................................................................................................................... 35 Beleidsindicatoren ...............................................................................................................
38 Kaderstellende stukken ........................................................................................................ 42 Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 43
Programma 2 Leefomgeving .................................................................................................... 46 Mobiliteit............................................................................................................................ 48 Gebiedsontwikkeling............................................................................................................ 51 Openbare ruimte................................................................................................................. 53 Duurzaamheid .................................................................................................................... 58 Wonen ............................................................................................................................... 62 Beleidsindicatoren ............................................................................................................... 64 Kaderstellende stukken ........................................................................................................ 66 Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 67
Programma 3 Bedrijvigheid ..................................................................................................... 69 Economie ........................................................................................................................... 70 Recreatie en toerisme .......................................................................................................... 73 Erfgoed.............................................................................................................................. 74 Beleidsindicatoren ............................................................................................................... 75 Kaderstellende stukken ........................................................................................................ 76 Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 77
2
Programma 4 Bestuur ............................................................................................................. 78 Dienstverlenende overheid ................................................................................................... 79 Samenwerkende overheid .................................................................................................... 81 Rechtmatige overheid .......................................................................................................... 83 Participerende overheid ....................................................................................................... 88 Openbare orde en veiligheid ................................................................................................. 90 Beleidsindicatoren ............................................................................................................... 95 Kaderstellende stukken ........................................................................................................ 97 Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 97
Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 99
Paragrafen .......................................................................................................................... 103 Paragraaf Lokale heffingen .................................................................................................... 104 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 112 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 121 Paragraaf Financiering .......................................................................................................... 132 Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................................... 136 Paragraaf Wet open overheid ................................................................................................. 137 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................ 138 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................... 153 Paragraaf Opvang ontheemden .............................................................................................. 163
Financiële begroting.............................................................................................................. 165
Bijlage 1: Overzicht baten en lasten per taakveld ..................................................................... 208
3
Voorwoord Het afgelopen jaar was een periode van uitdagingen én resultaten. Net als vele andere gemeenten stonden we voor flinke financiële uitdagingen zoals bijvoorbeeld de stijgende jeugdzorgkosten en een vermindering van de Rijksbijdrage. We zijn er trots op dat we samen met de raad tot verantwoorde keuzes zijn gekomen, waardoor Hillegom er voor de toekomst weer financieel gezond en weerbaar voorstaat. Daarbij hebben we bewust geïnvesteerd in wat we belangrijk vinden: een fijne, groene leefomgeving, sterke sociale verbindingen en een Hillegom waar iedereen mee kan doen. We willen dat Hillegom veilig is voor al onze inwoners. Tegelijkertijd blijft er continu aandacht voor het tegengaan van ondermijning. Ook vragen mensen met onbegrepen en/of verward gedrag onze blijvende aandacht en inzet. Samenwerking met partners, inwoners en organisaties is daarbij essentieel om passende ondersteuning te bieden en de leefomgeving veilig en zorgzaam te houden. De inwonersparticipatie ontwikkelt zich waardoor de inwoners beter betrokken worden bij veranderingen in hun omgeving of het gemeentelijke beleid. Ook de dienstverlening aan inwoners is volop in ontwikkeling; digitaal is steeds meer mogelijk maar houden we ook rekening met inwoners die afhankelijk zijn van fysiek contact.
We hebben niet bezuinigd op de openbare ruimte, maar juist geïnvesteerd in het mooier en veiliger maken van onze omgeving. Zo krijgen het Beltpark en het Vosse & Cerespark een nieuwe herinrichting. Daarnaast blijven we inzetten op verkeersveiligheid via preventie (schoolprogramma's/campagnes) en (her)inrichting van wegen. De lasten zijn eerlijk verdeeld, waarbij de OZB voor woningen is ontzien. Tegelijkertijd zetten we in op het versterken van zelfredzaamheid en de sociale infrastructuur, zodat iedereen zich thuis en verbonden voelt. We zijn er als gemeente trots op dat we zoveel enthousiaste hardwerkende ondernemers hebben en zijn dan ook erg blij dat we met deze ondernemers, verenigt in ondernemend Hillegom, een convenant hebben kunnen sluiten. Daarbij wordt ook de aandacht voor de bollensector niet vergeten die bekroond zijn met een heus eigen festival, vier de lente. Terugkijkend op deze raadsperiode zien we dat de wereld flink is veranderd. De oorlog in Oekraïne vroeg om snelle opvang van ontheemden. De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog en daar blijven we ons voor inspannen. We zijn er dan ook trots op dat we veel nieuwe woningen hebben kunnen realiseren; Witte Tulp en Vossepolder. We blijven bouwen aan een toekomstbestendig Hillegom. Daarbij zijn wij heel trots op de verschillende projecten waar we betaalbare koopwoningen realiseren.
Ook zijn wij blij dat we met de andere gemeenten in de Duin- en Bollenstreek belangrijke stappen hebben gezet om te komen tot het programma Landelijk gebied Duurzame Greenport. Met de koersnotitie volkshuisvesting kijken we scherp naar de behoeften van onze inwoners. Daarnaast gaat de nieuwbouw van de bassischool De Giraf nu echt van start. Ook op het gebied van duurzaamheid zetten we samen met onze inwoners stappen: er komen steeds meer zonnepanelen op de daken, ondersteunen we inwoners bij het isoleren van hun woning. Samen met Noordwijk, Lisse en Teylingen werken we aan een warmtenet op basis van geothermie en stimuleren we initiatieven zoals de groene uitdaging voor een schoner en groener Hillegom. Het sociaal domein blijft een belangrijk aandachtspunt. We willen dat iedereen kan meedoen, met passende zorg en ondersteuning waar dat nodig is. De uitdagingen zijn flink, maar de veerkracht van onze inwoners, mantelzorgers en vrijwilligers is minstens zo groot. We zijn blij met de waarderingssubsidie voor onze verenigingen, de gratis toegang tot zwembad De Vosse voor kinderen uit gezinnen met een lager inkomen en de projecten die we samen met inwoners hebben opgepakt zoals de volkstuin bij de Oude Beek.
Aan het begin van deze coalitieperiode keken we met trots vooruit! Nu, na 4 jaar, kijken we met trots terug op wat we samen hebben bereikt en heeft de nieuwe raad straks een gezonde financiële basis om van start te gaan. Tegelijkertijd blijven we bouwen aan een Hillegom waar het prettig wonen, werken en samenleven is. Dat kunnen we alleen samen: met inzet van inwoners, verenigingen en ondernemers. Samen zorgen we voor een Hillegom waarin iedereen mee kan doen!
4
Ontwikkeling financieel meerjarenperspectief 2026-2029 Voor u ligt de Programmabegroting 2026-2029 van de gemeente Hillegom. De financiële uitgangspunten van de kadernota 2026 vormen de basis van deze programmabegroting 2026-2029. De programmabegroting staat centraal in de "Plan"-fase van de P&C-cyclus, waarbij deze het financiële plan voor het komende jaar vastlegt en een vooruitblik naar de drie daaropvolgende jaren geeft. De Programmabegroting 2026-2029 laat voor alle jaren positieve saldi zien. Stapsgewijs naar het nieuwe begrotingssaldo 2026-2029 Om te komen tot een sluitende programmabegroting 2026-2029 is een uitgebreid traject voorafgegaan. Voor de kadernota 2026 is de begroting doorgenomen en zijn verschillende besparende en inkomstenverhogende maatregelen in kaart gebracht. Het college heeft vervolgens een afweging gemaakt en deze aan u voorgelegd in de kadernota 2026. In de programmabegroting 2026-2029 is dit voorstel verder uitgewerkt. Daarnaast heeft een verdere actualisatie van de begroting plaatsgevonden op basis van nieuwe inzichten. Onderstaand wordt stapsgewijs aangegeven hoe het financieel meerjarenperspectief tot stand is gekomen. 1. Kadernota 2026 Bedragen x € 1.000
1. Financiële doorkijk op hoofdlijnen Kadernota 2026 Stand begroting 2025-2028 Actualisatie stand begroting 2025-2028 Saldo voor kadernota 2026
2026 -1.795 -1.433 -3.228
2027 -2.247 -1.536 -3.783
2028 -1.842 -1.394 -3.236
2029 -1.842 -1.447 -3.289
Resultaten uit Meicirculaire 2025 Saldo na meicirculaire 2025 Laaghangend fruit Bestuurlijke keuzes licht Saldo kadernota 2026
3.521 293 858 472 1.623
3.141 -642 882 960 1.200
1.790 -1.446 819 1.180 553
2.156 -1.133 819 1.385 1.071
Uitgaven zijn negatief (-) en inkomsten zijn (+) opgenomen.
De startsituatie begint met de programmabegroting 2025-2028 ca. € 2 miljoen negatief. De actualisatie van de programmabegroting liet een verdere verslechtering van het meerjarenperspectief zien variërend van € 3 tot € 4 miljoen negatief. De resultaten uit de Meicirculaire 2025 kwamen beschikbaar begin juni 2025 en gaven met name een verbetering in 2026 en 2027 waarin gemeenten gecompenseerd worden voor de uitgaven van de jeugdzorg. Echter resulteerde dit nog steeds in een tekort vanaf 2027 van ca. € 1 miljoen. In het Berenschot rapport "Beïnvloedbare ruimte gemeente Hillegom" zijn verschillende besparende en inkomstenverhogende maatregelen beschreven. Het laaghangend fruit is verder uitgewerkt en ingeboekt als besparende maatregel.
5
Vervolgens waren verdere bestuurlijke keuzes nodig om een positief meerjarenperspectief te kunnen tonen. Het college heeft voor de verschillende maatregelen een afweging gemaakt op basis van de volgende kaders: 1. Versterken van zelfredzaamheid en sociale infrastructuur 2. Het principe 'de gebruiker betaalt' 3. Behoud van kwaliteit in de buitenruimte Dit heeft geresulteerd in de bestuurlijke keuzes licht en deze zijn aan u gepresenteerd in de kadernota 2026. Zie de paragraaf Voortgang Bestuurlijke keuzes Licht in de paragraaf 1.3. Het college is in de kadernota in samenwerking met de raad tot een positief structureel sluitend meerjarenperspectief 2026-2029 gekomen. In 2026 is het saldo positief met € 1,6 miljoen en eindigt in 2029 met een positief saldo van € 1,1 miljoen. 2. Actualisatie bij Programmabegroting 2026 Bedragen x € 1.000
2. Financiële doorkijk op hoofdlijnen Actualisatie bij programmabegroting 2026 Saldo kadernota 2026 Besluiten gemeenteraad Saldo voor begroting 2026
2026 1.623 -32 1.591
2027 1.200 -32 1.168
2028 554 -32 522
2029 1.071 -32 1.039
Actualisatie investeringsplan 2026-2029 Afval Riolering Aanpassing Begroting HLTsamen 2026 Adviezen Vergunningen SOZ bijstelling kosten Overige wijzigingen Integraal Huisvestingsplan Verdeling bijdrage Holland Rijnland Totaal wijzigingen
-45 62 26 290 -76 -274 -6 -90 -115
277 167 69 91 -76 -274 15 -90 179
-90 257 71 91 -76 -274 17 -3
-15 367 62 91 -76 -274 15 -40 130
Saldo begroting 2026 na wijzigingen
1.477
1.347
519
1.170
Uitgaven zijn negatief (-) en inkomsten zijn (+) opgenomen.
Na de kadernota zijn de besparende maatregelen verder uitgewerkt en is de begroting verder geactualiseerd. Dit heeft geresulteerd in de volgende mutaties: Besluiten gemeenteraad met een meerjarig effect De raad heeft eerder een positief besluit genomen op het raadsvoorstel: "Kaders voor professioneel vastgoedmanagement". De financiële consequenties zijn verwerkt in de tussenrapportage 2025 (besluitpunt 3). Bij de actualisatie van de begroting zijn deze ook opgenomen vanaf 2026. Actualisatie investeringsplan 2026-2029 Het investeringsplan is naar aanleiding van nieuwe investeringen en planning van de activiteiten aangepast. In met name 2027 is een voordeel zichtbaar doordat de investering van de school de Giraf later wordt afgerond dan oorspronkelijk in de begroting was opgenomen. Dit heeft geleid tot een voordeel in 2027 van € 335.000.
6
Afval en Riolering De uitgaven en inkomsten van afval en riolering zijn geactualiseerd. De huidige tarieven van afval en riolering zijn geïndexeerd met indexatie 2,22%. Dit heeft geleid tot een aantal aanpassingen in de begroting. Aanpassing Begroting HLTsamen 2026 In de geactualiseerde begroting 2025-2028 van HLT Samen is destijds rekening gehouden met een indexering op personeel van 5,4 %, conform de richtlijnen FKGR. Dit is conform de reguliere werkwijze, zowel bij HLTsamen, als in de bijdragen van de gemeenten structureel verwerkt. Gedurende 2025 is de nieuwe CAO definitief vastgesteld en is de indexering naar beneden bijgesteld van 5,4% naar 3,85 %. Dit effect heeft geleid tot een aanpassing in de begroting 2026 van HLTsamen en verder, met tot gevolg een positieve bijstelling van de gemeentelijke bijdrage. Hogere uitgaven adviezen Vergunningen De advieskosten voor omgevingsvergunningen zijn afhankelijk van het aantal ingediende aanvragen. In de kadernota 2026 is een verhoging van de inkomsten (€ 300.000) opgenomen doordat de afgelopen jaren een duidelijke stijging is in het aantal aanvragen. Daarmee stijgen ook de bijbehorende advieskosten. Om blijvend adequaat op deze ontwikkeling in te spelen is een structurele verhoging van het budget noodzakelijk.
SOZ-bijstelling kosten De SOZ (ServiceOrganisatie Zorg Holland Rijnland) is na de kadernota 2026 Hillegom in haar eigen ontwerpbegroting 2026 met nieuwe cijfers ten opzichte van de begroting Hillegom 2026 gekomen. Deze nieuwe ontwerpbegroting SOZ 2026 is op basis van de oude verdeelsleutel van t-2. Echter de huidige afrekenmethodiek is op basis van het werkelijke gebruik (t=0). Om een betere inschatting te maken van de uitgaven in 2026 is gebruik gemaakt van de prognose 2025 van de SOZ verhoogd met de indexatie voor 2026. Dit heeft geleid tot een verhoging van de uitgaven in de begroting van Hillegom met € 274.000. Hillegom gaat inzetten op maatregelen om de kosten voor jeugdzorg beheersbaar te houden. Door regionale maatregelen om onder meer de jeugdzorg scherper af te bakenen en het lokale aanbod verder te versterken om zo de instroom te beperken. Deze effecten zijn nog niet verwerkt in de begroting 2026 SOZ. De gemeente Hillegom wijkt nu af van de ontwerpbegroting SOZ 2026. In de begroting voor 2026 heeft de gemeente Hillegom € 6,6 miljoen opgenomen, terwijl SOZ uitgaat van een bijdrage van € 6,9 miljoen. Het verschil bedraagt € 239.000. Incidentele wijzigingen Integraal Huisvestingsplan Voor het opstellen van het integraal huisvestingsplan onderwijs is er vierjaarlijks een bijdrage nodig. In 2029 zal een nieuw huisvestingsplan worden opgesteld.
Verdeling bijdrage Holland Rijnland Regionale Investeringsagenda Met de vaststelling van de Regionale Investering Agenda hebben de gemeenten besloten om incidenteel € 7 miljoen bij te dragen aan de RIA. In de begroting 2025 is destijds uitgegaan van een eenmalige bijdrage in 2025. Holland Rijnland heeft ervoor gekozen om dit bedrag in 3 jaar te verspreiden, 2025, 2026 en 2027. Voor Hillegom betekent dit een bijdrage van € 90.222 in ieder jaar. Met deze correctie wordt dit aangepast in de begroting 2026 en 2027. In de tussenrapportage 2025 is de bijdrage verlaagd met € 180.444.
7
3. Saldo programmabegroting 2026 Bedragen x € 1.000
3. Financiële doorkijk op hoofdlijnen Saldo programmabegroting 2026 Saldo begroting 2026 na wijzigingen
2026 1.477
2027 1.347
2028 519
2029 1.170
Uitgaven zijn negatief (-) en inkomsten zijn (+) opgenomen.
Het college presenteert een structureel positief saldo van de begroting 2026-2029 van € 1,5 miljoen in 2026, dat afloopt in 2029 naar € 1,2 miljoen positief. Het college wil hiermee het volgende college ruimte geven om nieuw beleid uit te kunnen voeren en te anticiperen op tegenvallers zoals hogere uitgaven in de jeugdzorg, actualisatie beheerplan wegen, het wegvallen van de compensatie van het Rijk voor de omgevingswet vanaf 2026 en uitbreiding capaciteit beheer openbare ruimte.
Voortgang Bestuurlijke keuzes licht na kadernota 2026 In de kadernota 2026 heeft het college samen met de raad een afweging gemaakt van maatregelen om te komen tot een structureel sluitend financieel meerjarenperspectief 2026-2029. Dit heeft geresulteerd in de onderstaande bestuurlijke keuzes licht. De voortgang op de bestuurlijke keuzes licht wordt in het onderstaande verder toegelicht. Bedragen x € 1.000 Bestuurlijke keuzes licht
2026
2027
2028
2029
Belastingen
150
430
635
839
P&C methodiek
126
180
180
180
Verlagen uitgaven taakmutatie algemene uitkering
100
-
-
-
Met minder organisaties de MAG uitvoeren
54
198
198
198
Niet voortzetten bijdragen aan 2 evenementen en toeristische activiteiten
30
30
30
30
Inspanningsverplichting 6%
-
45
45
45
Openbare ruimte - niet groen
11
47
47
47
Verlagen overhead bestuur
-
30
45
45
472
960
1.180
1.385
Subtotaal Bestuurlijke keuzes licht
Uitgaven zijn negatief (-) en inkomsten zijn (+) opgenomen.
Belastingen Onder deze maatregel zijn het verhogen van het tarief (ca. 20%) van de omgevingsvergunningen opgenomen (€ 150.000 vanaf 2026), invoeren verblijfsbelasting (€ 75.000 vanaf 2027) en verhogen tarief OZB niet-woningen (€ 205.000 vanaf 2027 tot € 614.000 in 2029) opgenomen. In de vaststelling van de belasting verordeningen in de raad van december 2025 c.q. 2026 zullen de tariefsverhogingen worden meegenomen.
8
P&C methodiek Vanaf 2026 wordt de nieuwe P&C-methodiek toegepast in de organisatie. Dit betekent dat incidentele advieskosten als voorbereidingskosten bij de start van het project via de reguliere P&C-cyclus kunnen worden aangevraagd. Verlagen uitgaven taakmutatie algemene uitkering Er is via de algemene uitkering extra budget beschikbaar gesteld in 2026 voor bibliotheken. Via de reguliere uitgaven wordt al invulling gegeven aan dit doel. Geen verdere bijzonderheden. Met minder organisaties de MAG uitvoeren Wij streven naar een doelgerichte uitvoering van de Maatschappelijke agenda binnen het sociale domein, waarbij we samen met de samenleving werken aan gedeelde ambities. Daarom kiezen wij voor samenwerking met minder maatschappelijke partners, en via hen juist met meer lokale initiatieven. Zo blijven we onze ambities realiseren, met focus op effectiviteit, samenhang en maatschappelijke impact voor onze inwoners. Deze koers vraagt om bestuurlijke scherpte en heldere keuzes. Eén van de stappen die we in 2026 zetten is de ontwikkeling naar één Brede Welzijnsorganisatie. Niet voortzetten bijdragen aan 2 evenementen en toeristische activiteiten De gemeente Hillegom levert vanaf 2027 geen bijdrage aan de evenementen Vier de lente en Duin- en bollen 4-daagse. De Economic Board Duin- en Bollenstreek doet dit al namens de 5 Duin- en Bollengemeenten.
Voor beide evenementen geldt dat de bijdrage in eerdere jaren alleen is toegekend voor de beginfase van de opstartjaren. Inspanningsverplichting 6% Om ook in de toekomst financieel gezond te blijven, vraagt het college maatschappelijke partners om met voorstellen te komen voor besparingsmaatregelen. Samen zoeken we naar oplossingen die bijdragen aan een houdbare uitvoering van de Maatschappelijke agenda. Zo blijven we investeren in wat écht nodig is voor onze inwoners en werken we aan een financieel gezonde gemeente. Openbare ruimte - niet groen In de openbare ruimte zal de openbare verlichting vanaf 2026 het dimregime worden aangepast en dagelijks 10 min. eerder worden uitgeschakeld en 10 min. later worden ingeschakeld. Verlagen Overhead bestuur Dit betreffen 2 maatregelen die vanaf 2027 zullen ingaan. Zoals het stoppen van de wisselende kunstcollecties in het gemeentehuis van Hillegom (jaarlijks € 15.000). Daarnaast wordt vanaf het 2e half jaar in 2027 de gemeenteberichten alleen nog digitaal gepubliceerd. Het contract zal vanaf september niet meer worden verlengd.
9
10
11
Leeswijzer De inrichting van de programmabegroting wordt door het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) voorgeschreven en bestaat uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. De financiële begroting bestaat onder meer uit een totaaloverzicht van de baten en lasten, inzicht in en toelichting op de financiële positie van de gemeente. Beleidsbegroting Het door de raad vastgestelde programmaplan geeft de volgende programma-indeling: 1. Samenleven 2. Leefomgeving 3. Bedrijvigheid 4. Bestuur Gevolgd door het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen. In elk programma wordt per thema inzicht gegeven in de te bereiken doelstellingen (“wat willen we bereiken”). Vervolgens wordt door middel van activiteiten (“wat gaan we daarvoor doen”) aangegeven op welke wijze we ernaar streven deze doelstellingen te bereiken. Elk programma eindigt met de verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren. Het gaat om gegevens die een trend kunnen signaleren. Deze gegevens worden voornamelijk vanuit externe bronnen verkregen. Deze informatie is ook beschikbaar op www.waarstaatjegemeente.nl. De gegevens in deze Programmabegroting kunnen achterlopen op de gegevens van de genoemde site. Elk programma wordt afgesloten met het financiële overzicht “Wat mag het kosten?” In dit overzicht staan per taakveld de baten en lasten vermeld.
Dit geldt ook voor de mutaties op de reserves. Alle lasten zijn negatief opgenomen en alle baten positief. In de tabellen waar de bedragen afgerond zijn op € 1.000 treft u mogelijk afrondingsverschillen in totaaltellingen aan. Na de vier programma’s wordt inzicht gegeven in de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien en de vennootschapsbelasting. Naast het programmaplan geven de paragrafen een totaaloverzicht van elementen die in diverse programma’s zijn opgenomen. Zoals de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen of verbonden partijen. Wij gebruiken in de opzet de standaardindeling van het BBV. Financiële begroting In dit hoofdstuk zijn de grondslagen opgenomen, het totaaloverzicht van de baten en lasten en de toelichting met inzicht in de financiële positie. Voorbeelden zijn het overzicht van de incidentele baten en lasten, de investeringen en een geprognosticeerde balans. De plus en min tekens bij de bedragen in deze begroting kunnen als volgt worden verklaard: - Uitgaven zijn negatief (-) en Inkomsten positief (+) opgenomen. - Wijzigingen voor hogere uitgaven en lagere inkomsten zijn negatief (-) opgenomen. - Wijzigingen voor lagere uitgaven en hogere inkomsten zijn positief (+) opgenomen. Financiële Structuur De indeling van de programmastructuur in de beleidsbegroting is in de begroting 2025 gewijzigd.
In het programma Leefomgeving is het thema Openbare ruimte en Duurzaamheid gesplitst naar 2 thema's. Zo ook in het programma Bedrijvigheid zijn de thema's Recreatie en toerisme en Erfgoed toegevoegd. Het wijzigen van deze thema- indeling heeft effect op de themastructuur van de financiële budgetten. De financiële structuur is in de begroting 2026 hierop aangepast zodat deze aansluit bij de gewijzigde programmastructuur.
12
Programmaplan
13
Programma 1 Samenleven Het programma Samenleven omvat de uitvoering van de Maatschappelijke agenda Hillegom en de dienstverlening van de afdeling Burgerzaken. De (herijkte) Maatschappelijke agenda (MAG) is de kapstok van waaruit we werken aan brede welvaart, met als belangrijke thema's bestaanszekerheid, kansengelijkheid, positieve gezondheid en omzien naar elkaar. We zien een aantal ontwikkelingen waar we rekening mee moeten houden naast de uitwerking van de Maatschappelijke agenda. Zo zien we de kloof in gezondheid tussen welvarende en minder welvarende inwoners groeien. En hebben we te maken met toenemende vergrijzing, tekorten op de arbeidsmarkt en stijgende zorgkosten. Daar komt bovenop dat er de komende jaren minder geld beschikbaar is om alles te doen wat nodig is. In 2026 gaan we aan de slag met de besparingsmaatregelen die zijn genoemd in de Kadernota 2026. Op onderdelen passen de bezuinigingen in het voornemen om de MAG met minder organisaties uit te voeren en kan het zorgen voor efficiency in de uitvoering, bijvoorbeeld via de nieuwe Brede Welzijnsorganisatie. Daarnaast wordt in 2026 verder ingezet op het sterker sturen op subsidies. Maar vaak zal het een uitdaging zijn om met minder middelen dezelfde kwaliteit te kunnen bieden. Dit betekent dat het steeds belangrijker wordt dat ondersteuning daadwerkelijk terecht komt bij de mensen die het echt nodig hebben.
Het vraagt om meer aandacht voor preventie, zelfredzaamheid en eigen kracht, met zorg voor de meest kwetsbaren. Het is belangrijk dat jongeren kunnen zijn wie ze zijn, zonder dat er een zorgtraject wordt ingeschakeld voor alles wat niet gemiddeld is. Maar het vraagt ook om aandacht voor de ingewikkelde en onzekere wereld waarin jongeren nu opgroeien.
Daarnaast vragen deze ontwikkelingen steeds meer van samenredzaamheid binnen buurten en sociale netwerken; het versterken van gemeenschappen op basis van omzien naar elkaar en het gebruik maken van elkaars talenten. Bij het uitvoeren van onze Maatschappelijke agenda zoeken we steeds hoe we het uitvoeringsprogramma Duin- en Bollenstreek kunnen versterken en visa versa. Datzelfde geldt voor de regio deal Sierteeltregio die begin 2025 door het Rijk is toegekend. De dienstverlening van Burgerzaken heeft in 2026 te maken met een aantal belangrijke trends: Snelle ontwikkelingen in digitalisering en veiligheidsrisico’s. -
Landelijk is een toename te zien van (poging tot) identiteitsfraude.
-
Landelijk is een toename te zien van onjuiste in- en uitschrijvingen op adressen in de basisregistratie personen (BRP).
-
We hebben in 2026 te maken met de zogeheten Reisdocumentenpiek en met de gemeenteraadsverkiezingen.
14
Vitaliteit Onze inwoners hebben gelijke kansen op een goede gezondheid van –9 maanden tot 100+ Gezondheid zien we als het vermogen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Daarvoor is een gezonde leefstijl nodig; lichamelijk, mentaal en sociaal. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend en daarom willen we dit stimuleren. We willen dat alle inwoners gelijke kansen hebben op gezondheid, van jong tot oud. Een gezonde leefstijl is al op jonge leeftijd belangrijk, daar willen we een goede basis leggen. We hebben oog voor kwetsbare inwoners; door ouder worden, een beperking, uitsluiting of tegenslag in het leven. We stimuleren vooral beschermende en gezondheidsbevorderende factoren; zowel bij onze bewoners als hun omgeving. Daarnaast hebben we aandacht voor risico’s en onderliggende problemen op sociaal en maatschappelijk vlak. We zien cultuur als zuurstof van onze samenleving, zonder kunst en cultuur verstikt zij. Cultuur kan ons verbinden, raken, veranderen en verwonderen. Daarmee bevorderen we ook ontmoetingen en dus sociale cohesie. We kiezen vitaliteit als eerste opgave omdat het de basis is voor de volgende opgaven en aansluit bij onze visie over meedoen en de kracht van onze inwoners.
Trends en ontwikkelingen Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), Integraal Zorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Waar gemeenten voorheen vooral via tijdelijke regelingen zoals de Brede SPUK incidenteel konden bijdragen aan preventie en gezondheid, markeert het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) een koerswijziging. Gemeenten krijgen in het AZWA een wettelijk verankerde verantwoordelijkheden en structurele financiering om basisvoorzieningen rondom gezondheid, welzijn en preventie duurzaam te organiseren (bron: VNG, 2024). AZWA is een aanvulling op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en versterkt de samenwerking tussen gemeenten, zorgverzekeraars en andere partners. Hiermee krijgen gemeenten niet alleen een grotere, maar ook gelijkwaardige rol in het realiseren van de omslag van 'zorg naar gezondheid' (bron: Rijksoverheid, 2024). Samenhang AZWA, IZA en GALA Het AZWA betreft een aanvullend akkoord op het IZA. De afspraken uit IZA blijven dus bestaan en worden met de nieuwe afspraken versterkt en aangevuld. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt tot en met 2026. In het GALA is afgesproken dat een aantal onderdelen structureel gefinancierd wordt, zoals inzet op gezondheidsachterstanden en valpreventie. Deze onderdelen worden geborgd in het AZWA. Het akkoord is nog niet bindend.
Het VNG-bestuur legt het akkoord nog voor aan de leden en neemt een definitief besluit op de najaars-ALV in november 2025. Bibliotheek Het kabinet wil dat elke gemeente een volwaardige bibliotheek heeft. Vanaf 2026 heeft de gemeente een wettelijke taak (zorgplicht). De bibliotheek speelt een belangrijke rol bij het realiseren van verschillende ambities in de Maatschappelijke agenda. In dat kader is het van belang dat de bibliotheek in het centrum van Hillegom terecht komt.
15
In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Onze inwoners investeren levenslang in hun positieve gezondheid en een actieve levensstijl • De gezonde keuze is de makkelijke keuze • We investeren in een fysieke en sociale omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag • Iedereen kan laagdrempelig, toegankelijk en betaalbaar kennismaken en meedoen met diverse vormen van expressie en culturele uitingen WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Onze inwoners investeren levenslang in hun positieve gezondheid en een actieve levensstijl WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
We faciliteren inwoners om initiatieven mogelijk te maken, bijvoorbeeld via culturele avonden en het platform 'Healthy Hillegom'.
A2
We gaan door met de uitvoering van de ketenaanpakken Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI), Kind naar Gezond Gewicht (KnGG), Welzijn op Recept, Valpreventie en Kansrijke Start.
A3
We gaan door met de uitvoering van het plan van aanpak 'Vroegsignalering Alcoholproblematiek'.
A4
Het Zomerfestival brengt sport, cultuur en maatschappelijke organisaties dichter bij elkaar.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: De gezonde keuze is de makkelijke keuze WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
We voeren het lokale plan van aanpak 2023-2026 voor het 'Gezond en Actief Leven Akkoord' (GALA) uit.
B2
De Buurtsportcoaches, JOGG-regisseur en Coördinator Sport en Preventie werken samen met het onderwijs, GGD en verenigingen aan onder andere een Rookvrije Generatie, Gezonde Kantine en laagdrempelige (beweeg)activiteiten.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We investeren in een fysieke en sociale omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We stimuleren het multifunctionele gebruik van sportvoorzieningen, zo is het Huis van Sport een modern sportcomplex waarin meerdere (sport)verenigingen samen onder één dak opereren.
C2
Samen met onze partners werken we aan de doorontwikkeling van 'Rondje Hillegom'.
16
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Kinderen en volwassenen kunnen kennismaken en meedoen met diverse vormen van expressie, culturele uitingen, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan cultuur. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
D1
We subsidiëren initiatieven van culturele en maatschappelijke partners wat zorgt voor een gevarieerd cultureel aanbod voor alle leeftijden.
D2
We sturen op een kwalitatief programma ‘Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028’ en 'Verwonder om de hoek' waar basisscholen aan deelnemen.
D3
We werken aan de realisatie van twee projecten van nieuwe beeldende kunst in de buitenruimte in de wijk Tuindorp en in het Jozefpark.
D4
We zorgen voor een voldoende en volwaardige bibliotheek, waar inwoners kunnen lezen, leren, ontwikkelen, ontmoeten en in aanraking komen met cultuur.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
HECHT Hollands Midden (GGD) Holland Rijnland
Sportsupport Sportfondsen Hillegom Stichting De Zanderij Huis van Sport Sportaanbieders Sportservice Zuid-Holland Samenwerkingsverband Healthy Hillegom Culturele en historische organisaties Kunstenaars Stichting Cultuurbeleving Hillegom Hillegomse Muziekschool Welzijnskwartier Bibliotheek Zuid-Kennemerland Onderwijsinstellingen Cultuureducatiegroep Leiden Kunstgebouw The Pando Network Wijksamenwerkingsverband Hillegom Provincie Zuid-Holland Gemeenten Hollands Midden
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
17
Zorg voor elkaar Onze inwoners zijn actief onderdeel van hun buurt en kijken naar elkaar om gezamenlijke betrokkenheid van onze inwoners in de buurt is het uitgangspunt. Buurtbewoners helpen en steunen elkaar waar nodig. Door deze betrokkenheid versterken we de veerkracht, leefbaarheid en veiligheid van ons dorp en samenleving. Dit is de kracht van Hillegom, die gelukkig een lange traditie kent van omkijken naar elkaar. Hulp van buurtbewoners gaat vooraf aan steun en hulp van de gemeente of zorgprofessionals, maar er is ook aandacht voor een goede samenwerking tussen deze partijen. We hebben oog voor de inspanningen van vrijwilligers, mantelzorgers en inwoners die zich eenzaam voelen. We streven naar een gevoel van samenhorigheid voor al onze inwoners, zodat iedereen zich uitgenodigd voelt om mee te doen, elkaar te ontmoeten en te helpen; van jong tot oud!
Trends en ontwikkelingen Brede Welzijnsorganisatie Per 1 juli 2025 zijn Welzijnskompas en Welzijnskwartier opgegaan in één Brede Welzijnsorganisatie voor iedereen van "0 tot 100". De organisatie gaat verder onder de naam Welzijnskwartier en zal een belangrijke rol spelen bij het uitvoeren van de gezamenlijke ambities uit de Maatschappelijke agenda. Eenzaamheid De gemeente heeft zich aangesloten bij de landelijke aanpak tegen eenzaamheid. Deze is verlengd en loopt ook komende jaren door. De werkgroep heeft zich doorontwikkeld tot inspiratiegroep en zet zich in voor verschillende groepen, waaronder jongeren, voor oplossingen, activiteiten en inspiratie om met elkaar - inwoners, ondernemers en verenigingen - de ervaren eenzaamheid te verminderen. Mantelzorg Er komt steeds meer druk op mantelzorgers door het beleid dat gericht is op langer zelfstandig thuis wonen en zelfredzaamheid en door ontwikkelingen als vergrijzing en groeiend personeelstekort in de zorg. Vrijwilligers Er is een verschuiving gaande in hoe inwoners aankijken tegen het doen van vrijwilligerswerk. Mensen overwegen of ze nog vrijwilligerswerk willen blijven doen en er komen nieuwe vrijwilligers bij. Het aantal vrijwilligers met een rugzakje neemt toe. Er is meer animo voor kortdurend en flexibel vrijwilligerswerk.
In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Inwoners zijn verantwoordelijk voor hun buurt • Inwoners kijken naar elkaar om en doen mee naar vermogen • Jong en oud voelt zich prettig en veilig in de wijk en op straat • Minder mensen voelen zich eenzaam • De draagkracht en draaglast van mantelzorgers zijn in balans • Mantelzorgers en vrijwilligers weten zich gesteund door de gemeente • Formele en informele zorg werken beter samen
18
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Inwoners zijn verantwoordelijk voor hun buurt. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
We moedigen buurtinitiatieven aan, bijvoorbeeld met onze contactfunctionaris en wijkavonden.
A2
We faciliteren nieuwe samenwerkingsprojecten tussen inwoners, verenigingen en ondernemers.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Inwoners kijken naar elkaar om en doen mee naar vermogen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
We ondersteunen buurtinitiatieven die gericht zijn op ontmoeting en onderlinge hulp. We zorgen dat er buurtwerkers actief zijn als aanspreekpunt en verbinder.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Jong en oud voelt zich prettig en veilig in de wijk en op straat WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1
We zetten outreachend jongerenwerk in om jongeren actief te bereiken en te begeleiden.
C2
We zetten de ervaringen uit het uitvoeringsprogramma maatschappelijke zorg ‘Omzien naar elkaar’ in om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Minder mensen voelen zich eenzaam WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1
De 'Lokale aanpak eenzaamheid' ontwikkelen we door, samen met maatschappelijke partners.
D2
We ondersteunen bestaande en nieuwe laagdrempelige ontmoetingsplekken.
19
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: De draagkracht en draaglast van mantelzorgers zijn in balans WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1
We blijven mantelzorgers ondersteunen via de Adempauzeregeling, met informatie en advies, begeleiding en hulp op maat.
E2
We werken samen met het zorgkantoor, zorgorganisaties en andere gemeenten om de mogelijkheden voor respijtzorg verder te verbeteren.
E3
We bevorderen signalering, doorverwijzing en aandacht voor mantelzorgers bij maatschappelijke partners. En zorgen voor structurele aandacht in lokale netwerken en overlegstructuren.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Mantelzorgers en vrijwilligers weten zich gesteund door de gemeente WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving F1
We waarderen mantelzorgers met het mantelzorgcompliment.
F2
We organiseren een actieve participatie van mantelzorgers bij de evaluatie van de ondersteuning van mantelzorgers.
F3
We rijken vrijwilligersprijzen uit in verschillende categorieën, met een feestelijke bijeenkomst als blijk van waardering.
F4
We zorgen voor de verbinding van vraag en aanbod voor vrijwilligerswerk.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Formele en informele zorg werken beter samen WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving G1
We zetten in op domeinoverstijgende samenwerking en brengen partijen bij elkaar.
G2
We ondersteunen en stimuleren initiatieven om informele zorg te bevorderen.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) HECHT Hollands Midden (GGD) Holland Rijnland Regionaal Bureau Leerplicht (onderdeel van Holland Rijnland)
WelzijnsKwartier Huisartsen Instanties Maatschappelijke Zorg Maatschappelijke organisaties
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
20
Werk en inkomen Onze inwoners zijn naar vermogen actief in onze samenleving, in de vorm van betaalde arbeid, vrijwilligerswerk of anderszins, en hebben voldoende inkomen voor hun levensonderhoud We vinden het belangrijk dat onze inwoners in hun levensonderhoud kunnen voorzien om mee te kunnen doen in onze samenleving. De meeste inwoners werken en redden zich goed. Sommige inwoners hebben de hulp nodig van de gemeente om te voorkomen dat werkloosheid of armoede, leiden tot zorgen over inkomen, schulden en sociale uitsluiting. We willen dat de kinderen in gezinnen met (dreigende) armoede veilig opgroeien, gelijke kansen krijgen en op tijd gezien worden, bijvoorbeeld in het onderwijs. We weten dat lang geldzorgen hebben, leidt tot chronische stress, gezondheidsproblemen en dus minder denk- en doevermogen. Daardoor wordt meedoen aan de samenleving en het oplossen van problemen nog moeilijker. Informatie en hulp moet daarom makkelijk toegankelijk zijn. Een vraag om hulp vereist een integraal plan op maat. Bestaanszekerheid als basis maakt de inzet op de andere opgaven van deze agenda effectiever. Trends en ontwikkelingen Doorontwikkeling Provalu naar sociaal ontwikkelbedrijf De doelgroep van Provalu (en alle andere werkbedrijven in het land) is aan het veranderen.
Om ervoor te zorgen dat er een solide vangnet blijft bestaan voor inwoners voor wie werken niet vanzelfsprekend is, is het noodzakelijk om de infrastructuur en dienstverlening aan te passen. In de afgelopen jaren is er een toekomstvisie en een bijbehorend implementatieplan opgesteld richting 2030 waarin de weg naar een toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf wordt uitgetekend. Zo komt er onder andere een grotere focus te liggen op de verbinding met reguliere werkgevers, de arbeidsmarktregio en het onderwijs. In 2026 wordt er verder gewerkt aan het implementeren van de vier hoofdinitiatieven uit het implementatieplan: Het oprichten van een arbeidsdiagnose centrum, het ontwikkelen en verbreden van de leerlijnen, het creëren van extra tijdelijke dienstverbanden voor inwoners uit het doelgroepenregister en het werken aan de positionering van Provalu en de werkgeversbenadering. Vroegsignalering Nog steeds sluiten nieuwe partners zich aan bij de vroegsignalering. Dit geeft een groter bereik en betekent automatisch een stijging in het aantal signalen. Vroegsignalering is daarmee een belangrijk instrument om in een zo vroeg mogelijk stadium inwoners te bereiken met (dreigende) schuldenproblematiek. Pilot maatwerkteam De casuïstiek wordt steeds complexer en vraagt om een integrale aanpak op maat, die zorgvuldig is afgestemd op de specifieke ondersteuningsbehoefte.
Door te werken vanuit de vraag van de inwoner, in plaats vanuit de regels, kunnen we inwoners effectiever ondersteunen. Waar nodig wordt maatwerk ingezet om tot een passende en verantwoorde oplossing te komen. In 2025 is gestart met deze pilot waarbij professionals van Voor Ieder 1, GGZ, Stek, Provalu en de ISD aansluiten. Het doel van deze pilot is om in gezamenlijkheid binnen de wet- en regelgeving complexe casuïstiek te doorbreken. Door het bieden van maatwerk ontvangen inwoners sneller passende hulp. Nieuwe Participatiewet In 2025 heeft de Tweede Kamer de Participatiewet in Balans aangenomen. Deze nieuwe Participatiewet stelt de menselijke maat en vertrouwen centraal. Ook biedt de wet meer ruimte voor maatwerk. Samen met de ISD Bollenstreek worden de effecten van de nieuwe wet verder uitgewerkt.
21
In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Zo veel mogelijk inwoners zijn in staat in hun eigen inkomen te voorzien • Inwoners hebben de basisvaardigheden om te kunnen werken en meedoen • Hulp voor inwoners met geldzorgen is toegankelijk en effectief • Het aantal inwoners dat leeft op of onder de armoedegrens neemt af • Het aantal inwoners met problematische schulden neemt af • Inwoners met weinig geld kunnen meedoen aan de samenleving • Statushouders integreren snel en krijgen hulp om mee te kunnen doen aan de samenleving WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Zo veel mogelijk inwoners zijn in staat in hun eigen inkomen te voorzien WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
A1
We werken aan de vier hoofdinitiatieven uit het implementatieplan van de meerjarenvisie Provalu. Hiermee werken wij aan een toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf.
A2
We bieden met het werkcentrum Holland Rijnland ondersteuning aan inwoners die op zoek zijn naar (ander) werk of scholing.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Inwoners hebben de basisvaardigheden om te kunnen werken en meedoen WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
B1
Met de pilot Lekker Fit werken we aan sociale activering en het versterken van de basisvaardigheden. In de eerste helft van 2026 wordt deze pilot geëvalueerd.
B2
We zorgen samen met de bibliotheek voor een laagdrempelig aanbod voor mensen die bijvoorbeeld hun taalvaardigheid of digitale vaardigheid willen verbeteren.
B3
Met het Taalpact zorgen we ervoor dat organisaties en hulpverleners laaggeletterdheid signaleren en doorverwijzen naar taalonderwijs. Dit doen wij onder andere door het aanbieden van trainingen.
B4
We bieden formeel en informeel taalonderwijs aan voor inwoners met laaggeletterdheid.
22
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Hulp voor inwoners met geldzorgen is toegankelijk en effectief WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
C1
We maken voor de minimaregelingen het aanvraagproces eenvoudiger.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het aantal inwoners dat leeft op of onder de armoedegrens neemt af WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
D1
We brengen de minimaregelingen onder de aandacht in het netwerk en via communicatiecampagnes, waardoor het besteedbaar inkomen toeneemt.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het aantal inwoners met problematische schulden neemt af WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
E1
We signaleren problematische schulden bij inwoners zo vroeg mogelijk.
E2
We bieden laagdrempelige en passende schuldhulpverlening en sluiten daarbij aan bij de ontwikkelingen voortkomend uit de Basisdienstverlening Schuldhulpverlening.
E3
We zetten via de pilot Get a Grip extra in op het voorkomen van schulden bij jongeren. Ook als er al schulden zijn bieden we hulpverlening die aansluit bij de leefwereld van jongeren.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel Inwoners met weinig geld kunnen meedoen aan de samenleving WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
F1
Inwoners met weinig geld kunnen meedoen aan sport en cultuur.
F2
Voor inwoners met weinig geld zijn er regelingen voor noodzakelijke kosten om te kunnen meedoen.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel Nieuwkomers integreren snel en krijgen hulp om mee te kunnen doen aan de samenleving WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
G1
We bieden taalonderwijs aan statushouders. Voor iedere statushouder zetten we een passende leerroute in.
23
G2
We laten statushouders kennismaken met de arbeidsmarkt. Deze begeleiding bestaat uit een theoretisch deel en een praktijk deel.
G3
VluchtelingenWerk zorgt voor goede maatschappelijke begeleiding. Op die manier zorgen we dat zoveel mogelijk statushouders meedoen aan alle onderdelen van de samenleving.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) HECHT Hollands Midden (GGD) Holland Rijnland Regionaal Bureau Leerplicht (onderdeel van Holland Rijnland)
Maatschappelijk middenveld Maatschappelijke organisaties
Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
24
Opgroeien en opvoeden Onze kinderen groeien op in een gezonde en veilige omgeving en ouders en opvoeders voelen zich gesteund als dat nodig is De jeugd heeft de toekomst en daarom willen we dat onze jonge inwoners, de kinderen, opgroeien in een gezonde en veilige omgeving in Hillegom. We vinden het belangrijk dat ouders, met hun sociale omgeving, hun kinderen opvoeden. Opvoeden is soms pittig: dat is normaal en soms is ondersteuning nodig voor ouders die overbelast zijn en bij wie het niet goed gaat. In sommige gezinnen zijn problemen op meerdere levensgebieden, dan bieden we een integrale aanpak. Dit is van belang voor het doorbreken van generatie op generatie problematiek en voor gelijke ontwikkelingskansen van kinderen. Hulp en ondersteuning voor kinderen en ouders, is zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. We hebben oog voor kinderen die het thuis, op school of in de wijk, moeilijk hebben en minder goed mee kunnen doen, bijvoorbeeld door spanningen over armoede, schulden, scheiding van ouders of zich buitengesloten voelen. Het nieuwe nationale gezondheidsbeleid geeft aandacht aan het verlagen van deze spanningen in het dagelijks leven van kinderen en jongvolwassenen. Door deze agenda dragen wij hieraan bij. Zodat kinderen zich dagelijks op hun gemak voelen en worden uitgedaagd om gezond te bewegen en sociaal mee te doen en te leren.
Trends en ontwikkelingen Maatregelen om instroom gespecialiseerde jeugdhulp te beperken We gaan verder met het inzetten op maatregelen om de instroom in de gespecialiseerde jeugdhulp te beperken. Dit om het jeugdhulpstelsel financieel beheersbaar te houden en om te zorgen dat jeugdigen die het echt nodig hebben passende en tijdige hulp krijgen. Dit doen we samen met onze partners, zoals de Serviceorganisatie Zorg (SO Zorg) en Voor ieder 1. De in 2025 opgestelde uitvoeringsovereenkomst met Voor ieder 1 geeft hier ook richting aan. De verschillende maatregelen zijn hieronder uitgewerkt. Implementatie van maatregelen Taskforce Jeugd In 2026 start de meerjarige implementatie van de regionale maatregelen vanuit de Taskforce Jeugd. Dit vanuit het in 2025 opgestelde regionaal implementatieplan. De maatregelen gaan over het stabiliseren en versterken van de basis (pakket 1) en het versterken van de lokale kracht (pakket 2). Binnen dit pakket zetten we onder meer in op afbakenen van jeugdhulp in regiovisie en verordeningen, afspraken maken met externe verwijzers (o.a. om kostenbewustzijn te vergroten) en doorontwikkeling van de signaleringsfunctie van de SO Zorg. De maatregelen sluiten aan op de thema’s in de Hervormingsagenda Jeugd, zoals Reikwijdte Jeugdhulp en Verbeteren van inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring.
Afbouw Buiten Budgettaire route (BBR) Regionaal gaan we verder met de afbouw van BBR. Die ontwikkeling is in 2025 gestart. Per 2027 moet de BBR zo veel mogelijk zijn afgebouwd. De BBR is een ‘ventiel’ dat nu wordt ingezet voor: jeugdhulp waarbij het budgetplatfond bij een gecontracteerde aanbieder bereikt is, maar waar sprake is van crisis en/of spoed; inzet voor niet-gecontracteerd jeugdhulpaanbod, binnen of buiten de regio. De afbouw van de BBR realiseren we door aanpassing van werkwijze en versterking van de regierol van verwijzers en door versterking van het bestaande zorglandschap. Daardoor kan hulp geboden worden binnen het gecontracteerde aanbod en is minder beroep nodig op ongecontracteerd aanbod. Volledige afbouw van ongecontracteerde zorg is niet mogelijk. Dit omdat we een verantwoordelijkheid houden voor jeugdigen op grond van het woonplaatsbeginsel. Dat betekent dat wij voor onze jeugdigen, ook als die elders in het land verblijven, de financiële verantwoordelijkheid dragen.
25
Implementatie Grip op de Jeugd(hulp)keten Naast regionale maatregelen nemen we ook lokale maatregelen om de grip op de jeugd(hulp) keten te versterken. Zo treedt in 2026, vooruitlopend op de Taskforcemaatregelen, al een nieuwe verordening jeugdhulp in werking. Hierin is duidelijker afgebakend wat we van ouders zelf verwachten en wat wel/geen jeugdhulp is. We voeren het actieplan Grip op de jeugd(hulp)keten uit. Dit omvat: a) Volgen van de kostenontwikkelingen in de jeugdhulp en het oppakken van gesignaleerde knelpunten. b) Versterken van de lokale aanpak. Hierbij gaat onder meer om uitvoering van Taskforcemaatregelen die lokaal moeten landen, zoals werken met beschikkingen en casusregie. Voor ieder 1 heeft hierin een essentiële rol. Ook gaat dit om het versterken van de pedagogische basis, verbeteren van de verbinding met o.a. onderwijs en armoedebeleid en het realiseren van nieuw preventief en collectief aanbod. De lokale maatregelen sluiten aan bij de thema’s in de Hervormingsagenda Jeugd, zoals Stevige lokale teams, verbinding met aanpalende domeinen en Verbeteren van inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring.
In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Ouders zijn - samen met hun netwerk - voldoende toegerust voor de opvoeding van hun kind • Kinderen groeien op in een gezonde en veilige omgeving • Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen via onder meer inclusieve kinderopvang, onderwijs en vrije tijd • Kinderen en gezinnen die dat nodig hebben helpen we om hun leven weer in eigen hand te nemen WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Ouders zijn samen met hun netwerk voldoende toegerust voor de opvoeding van hun kind WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
A1
We stimuleren maatschappelijke partners om met de inwoner het gesprek te voeren over de eigen verantwoordelijkheid en mogelijkheden, het gezin en netwerk en voorliggende voorzieningen. Er wordt gewerkt vanuit het principe zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig.
A2
Via laagdrempelige interventies onder Kansrijke Start ondersteunen we kwetsbare ouders in de eerste fase van het ouderschap.
A3
We faciliteren laagdrempelige cursussen, bijeenkomsten en activiteiten voor ouders om hen te versterken in hun opvoedersrol en om onderlinge steun te bevorderen.
A4
We continueren het huidige aanbod gericht op scheidingssituaties om het aantal complexe scheidingen te verminderen.
26
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Kinderen groeien op in een gezonde en veilige omgeving WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
B1
We zetten met onze partners in op een sterke pedagogische basis en een effectief preventief jeugdbeleid. Dat doen we door in netwerkoverleggen 0-2 (Kansrijke Start), 2-12 en 12+ op basis van data en signalen uit de praktijk te komen tot actielijnen. We werken hierbij met het kwaliteitskompas.
B2
Het jongerenwerk stimuleert en helpt jongeren onder meer in het ontwikkelen van hun sociale en praktische vaardigheden.
B3
We voeren regie op de Zorg- en Veiligheidstafels Jeugd en groepsaanpakken. Dit doen we door met netwerkpartners op het snijvlak van zorg en veiligheid algemene signalen te delen en individuele jongeren te bespreken. Daarmee voorkomen en verminderen we overlast en criminaliteit bij jongeren.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen, via onder meer inclusieve kinderopvang, onderwijs en vrije tijd WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
C1
We voeren de ontwikkelagenda Duin- en Bollenstreek 2024-2028 uit, gericht op het versterken van de pedagogische basis. De speerpunten hierin zijn welbevinden en preventie, jeugdhulpverlening in de ondersteuningsstructuur van het onderwijs, doorgaande lijnen, inclusieve onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer. De acties pakken we op in werkgroepen zowel op Duin- en Bollenstreek niveau als lokaal, bijvoorbeeld via de Lokale Educatie Agenda (LEA). Als onderwijs en jeugdhulp trekken we samen op. De voortgang volgen we via het tweejaarlijkse subregionale Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) voor bestuurders van gemeenten en samenwerkingsverbanden PO en VO en via een jaarlijkse werkconferentie.
C2
Tweemaal per jaar organiseren we een lokaal Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) met de gemeente, schoolbesturen uit het funderend onderwijs en kinderopvangorganisaties. De daaronder hangende uitvoerende samenwerkingsstructuur bestaat uit LEA werkgroepen waaraan verschillende partners uit het veld zoals onder meer de jeugdverpleegkundige, pedagogisch medewerker en onderwijspersoneel deelnemen. De actielijnen vanuit het preventienetwerk nemen we mee in de afspraken en aanpak. De doorvertaling en implementatie van regionale processen afgesproken in de bestuurlijk regiegroep onderwijs-jeugdhulp vindt plaats via de subregionale en lokale OOGO's naar de uitvoerende professionals onderwijs en jeugdhulp.
C3
In de regio werken we samen om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en te stimuleren dat zoveel mogelijk jongeren een opleiding volgen en/of werken. In 2026 start het nieuwe VSV programma met afspraken en maatregelen die bijvoorbeeld inzetten op aanvullende ondersteuning op scholen zoals Hulp op School. De doelgroep wordt uitgebreid naar kwetsbare jongeren tot 27 jaar.
C4
We bevorderen de onderwijskansen van alle kinderen door programma's zoals
27
Voorleesexpress en Boekstart. C5
We versterken het aanbod van voorschoolse educatie (VE) voor alle kinderen met een ontwikkelachterstand.
C6
We stimuleren de taalontwikkeling van nieuwkomers in het basis- en voortgezet onderwijs door het regionaal aanbieden van nieuwkomersonderwijs.
C7
We organiseren leerlingen- en jeugdhulpvervoer voor kinderen waarbij ouders dit redelijkerwijs niet zelf kunnen organiseren. We stimuleren kinderen die gebruik maken van het taxivervoer om, wanneer dat kan, zelfstandig naar school te reizen.
C8
We faciliteren en stimuleren het ondernemen van (sport) activiteiten in de vrije tijd.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: De kwetsbare kinderen en gezinnen helpen we om hun leven weer in eigen hand te nemen WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving