02. Toelichting TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, HIllegom
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom Motivering Opdrachtgever:
H. van Kampen B.V
Datum:
4 mei 2026
Status:
vastgesteld
IMRO:
NL.IMRO.0534.TAMOPFrederiksln10-VA01
Planruimte Frans Lehárlaan 130 2102 GW Heemstede +31 (0)6 23 922 839
Telefoon
info@planruimte.nl
www.planruimte.nl
Internet
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Inhoud 1
INLEIDING ........................................................................................................................ 3
1.1
AANLEIDING EN DOEL .............................................................................................................................................. 3
1.2
LIGGING PLANGEBIED .............................................................................................................................................. 3
1.3
OMGEVINGSPLAN .................................................................................................................................................... 4
1.4
LEESWIJZER ............................................................................................................................................................ 4
2
BESTAANDE SITUATIE ....................................................................................................... 5
3
NIEUWE SITUATIE ............................................................................................................. 7
3.1
RUIMTELIJKE MOTIVERING ..................................................................................................................................... 10
3.2
PARKEREN EN VERKEER ........................................................................................................................................ 10
3.3
STRIJDIGHEID OMGEVINGSPLAN............................................................................................................................. 11
4
BELEIDSKADER .............................................................................................................. 12
4.1
EUROPEES BELEID................................................................................................................................................. 12
4.2
RIJKSBELEID ......................................................................................................................................................... 13
4.3
PROVINCIAAL BELEID ............................................................................................................................................. 15
4.4
REGIONAAL BELEID................................................................................................................................................ 20
4.5
GEMEENTELIJK BELEID .......................................................................................................................................... 22
5
OMGEVINGSASPECTEN.................................................................................................... 26
5.1
WATER .................................................................................................................................................................. 26
5.2
BODEM .................................................................................................................................................................. 27
5.3
FLORA EN FAUNA ................................................................................................................................................... 27
5.4
CULTUURHISTORIE EN ARCHEOLOGIE .................................................................................................................... 30
5.5
GELUID ................................................................................................................................................................. 31
5.6
LUCHTKWALITEIT ................................................................................................................................................... 32
5.7
GEZONDE FYSIEKE LEEFOMGEVING ....................................................................................................................... 32
5.8
EXTERNE VEILIGHEID ............................................................................................................................................. 33
5.9
ACTIVITEITEN EN MILIEUZONERINGEN .................................................................................................................... 34
5.10
KABELS, LEIDINGEN EN TELECOMMUNICATIE INSTALLATIES .................................................................................... 35
5.11
MILIEUEFFECTRAPPORTAGE / M.E.R.-(BEOORDELINGS)PLICHT .............................................................................. 36
5.12
CONCLUSIE OMGEVINGSASPECTEN........................................................................................................................ 36
6
UITVOERBAARHEID ......................................................................................................... 38
6.1
FINANCIËLE UITVOERBAARHEID ............................................................................................................................. 38
6.2
MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................ 38
7
JURIDISCHE ASPECTEN ................................................................................................... 40
7.1
ALGEMEEN ............................................................................................................................................................ 40
7.2
VERBEELDING ....................................................................................................................................................... 40
7.3
PLANREGELS ......................................................................................................................................................... 40
7.4
TOELICHTING OP FUNCTIES EN LOCATIES ............................................................................................................... 40
BIJLAGE 1 STEDENBOUWKUNDIG PLAN...................................................................................................................................... BIJLAGE 2 VERKENNEND BODEMONDERZOEK............................................................................................................................ BIJLAGE 3 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA................................................................................................................................... BIJLAGE 4 AANVULLEND ECOLOGISCH ONDERZOEK................................................................................................................... BIJLAGE 5 STIKSTOFONDERZOEK .............................................................................................................................................. BIJLAGE 6 AKOESTISCH ONDERZOEK ........................................................................................................................................ BIJLAGE 7 AANVULLEND BODEMONDERZOEK.............................................................................................................................
2
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
1
Inleiding
1.1 Aanleiding en doel Het plan betreft het realiseren van 6 vrijstaande greenportwoningen op het perceel aan de Frederikslaan 10a te Hillegom kadastraal bekend als Gemeente Hillegom sectie D nummers 3621, 3622 en 3623. In 2023 is een principeverzoek ingediend voor het plan. Hierbij heeft het college op 17 december 2024 aangegeven een positieve grondhouding te hebben ten aanzien van het plan en bereid is onder voorwaarden medewerking te verlenen. Hierbij is de raad met een wensen en bedenkingenprocedure gevraagd een standpunt in te nemen over dit plan. Op 23 januari 2025 heeft de raad aangegeven geen bezwaren te hebben tegen dit plan. Het geldende omgevingsplan van rechtswege biedt geen mogelijkheid dit project te realiseren. Om dit plan juridisch-planologisch mogelijk te maken, dient het omgevingsplan gewijzigd te worden. Voorliggende ruimtelijke motivering bevat de toelichting voor de benodigde wijziging van het omgevingsplan en vormt de onderbouwing van het besluit. Gemotiveerd wordt dat met deze wijziging tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wordt gekomen.
1.2 Ligging plangebied Het perceel is gelegen aan de Frederikslaan 10a te Hillegom en wordt ontsloten via de Frederikslaan. Het plangebied wordt aan noordoostzijde begrensd door een sloot met daar achtergelegen agrarische gronden, aan de zuidoost en noordwestzijde door de bestaande woonbebouwing en aan de zuidwestzijde door de Frederikslaan.
Ligging plangebied (bron: Google Maps)
3
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
1.3 Omgevingsplan Het geldend planologisch regime is vastgelegd in het Omgevingsplan van de gemeente Hillegom. Ter plaatse van het plangebied geldt in het tijdelijk deel van het Omgevingsplan het Omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij, zoals vastgesteld op 15 juli 2021 door de gemeenteraad van Hillegom en van rechtswege onderdeel is van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan van de gemeente Hillegom. Het plan voor de 6 greenportwoningen past niet binnen de regels van het tijdelijke deel van het omgevingsplan (omgevingsplan van rechtswege) van de gemeente Hillegom, waarin de locatie beschikt over de werkingsgebieden ‘duurzame bloementuin’, ‘evenementen’, 'herstructurering', 'niet openbaar gebied' (gebruik), 'bouwen' en 'duurzame bloementuin'. Hiervoor dient een TAMomgevingsplan te worden opgesteld. Aangezien de initiatiefnemer niet de wens heeft de woningen te ontwerpen, maar de kavels te verkopen worden met dit TAM-omgevingsplan 6 bouwvlakken toegewezen waar de woningen mogen worden gebouwd. Hiertoe zal het perceel worden gesplitst in vrije kavels.
Uitsnede Omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij
1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 is de bestaande situatie beschreven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het relevante rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. In hoofdstuk 4 wordt de nieuwe situatie beschreven. In hoofdstuk 5 is de gewenste ontwikkeling getoetst aan de relevante milieu- en omgevingsaspecten. Hoofdstuk 6 gaat in op de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid. Ten slotte zijn in hoofdstuk 7 de juridische aspecten nader toegelicht.
4
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
2
Bestaande situatie
Op het perceel aan de Frederikslaan kadastraal bekend als Gemeente Hillegom sectie D nummers 3621, 3622 en 3623 is momenteel een handels- en exportbedrijf met inpandige bedrijfswoning, kantoor en koelcellen gevestigd. Het bedrijf beslaat circa 7.500 m² waarbij het perceel voor bijna 100% bebouwd en/of verhard is. De verharde buitenruimte bestaat uit een brede oprijlaan, verkeersruimte, buitenopslag en parkeerplaatsen. Het perceel grenst aan de zuidzijde aan de Frederikslaan, aan de noordzijde grenst het aan een zanderijsloot. Tussen de zanderijsloot en de Frederikslaan bevindt zich een lint van vrijstaande burgerwoningen. De strook tussen de Frederikslaan en de zanderijsloot is zeer sterk versnipperd in eigendom en gebruik. De volledige strook is in particulier gebruik. Er bevinden zich tuinen, moestuinen en hobbyweiden. De strook is daardoor niet geschikt als teeltgrond voor bloembollen of aanverwante producten. De strook is daarvoor ook niet geschikt te maken.
Luchtfoto kadastraal perceel (bron: kadastralekaart.com)
Zicht op het bedrijfsperceel vanaf de Frederikslaan (bron: Google Maps) 5
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Zicht op het bedrijfsperceel vanaf de Frederikslaan (bron: Google Maps)
Zicht op het bedrijfsperceel vanaf naast gelegen bollenveld.
6
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
3
Nieuwe situatie
In de nieuwe situatie wordt het gehele bedrijf gesaneerd. Hierbij worden alle opstallen en verharding verwijderd en 6 vrijstaande greenportwoningen gerealiseerd. Door het creëren van een gezamenlijke erfontsluitingsweg en groen collectief hofje kunnen 6 vrijstaande woningen op een ruime kavel worden gecreëerd. Voor het plan is een stedenbouwkundige uitwerking gemaakt (zie bijlage). Hierbij is uitgegaan van een maximale oppervlakte van 600 m2 per bouwkavel en een maximaal bebouwd oppervlak van 120 m2 per woning. De woningen hebben een maximale inhoud van 750 m3, een goothoogte van 4,5 m en een bouwhoogte van 9 m. Eventuele aan- en bijgebouwen zullen binnen het bouwvlak komen te liggen. Hiervoor geldt een maximum van 50 m² per woning. Hiermee sluit het plan goed aan bij de GOM-regeling voor greenportwoningen die is opgesteld voor dergelijke transformatieopgaven. Door het plan vindt een aanzienlijke kwaliteitsverbetering plaats ten opzichte van de bestaande situatie. Hierbij worden de verouderde bedrijfsopstallen en de verhardingen verwijderd en worden 6 nieuwe duurzame vrijstaande woningen gerealiseerd. Bij het ontwerp is rekening gehouden met voldoende ruimte tussen de kavels en zichtlijnen naar het omliggende agrarisch gebied.
Bij de woningen aan de wegzijde van de Frederikslaan wordt aangesloten bij de bestaande lintbebouwing en komen de bouwkavels in de heersende rooilijn te staan. Hierbij wordt voldoende zijdelingse afstand tussen de woningen aangehouden. Ook is rekening gehouden met een groene inpassing door gebruik te maken van groene hagen en diverse bomen in het plan en het realiseren van een groen collectief hofje met parkeergelegenheid. Hierdoor is bij het plan sprake is van een goede landschappelijke inpassing.
Uitgangspunten stedenbouwkundig ontwerp (bron: Schoots Architecten)
7
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Ook is gedacht aan een logische verkeersontsluiting waarbij één bouwkavel aan de Frederikslaan een eigen erfontsluiting krijgt en de andere bouwkavels via een centrale ontsluitingsweg worden aangesloten op de Frederikslaan. Op de bouwpercelen is voldoende ruimte aanwezig voor parkeren op eigen terrein. Hierbij is rekening gehouden met minimaal 2 parkeerplaatsen per woning en wordt voor het bezoekersparkeren een gezamenlijke parkeergelegenheid in het collectieve hofje gerealiseerd. Met het plan wordt aangesloten bij de stedenbouwkundige randvoorwaarden die vanuit de gemeente voor dit plan zijn bepaald. Hierbij is gekozen voor de opzet van een woonerfje met een centraal binnengebied. Ten behoeve van een goede landschappelijke inpassing worden diverse groene hagen aangeplant en zal de oorspronkelijke laanbeplanting langs de Frederikslaan worden teruggebracht door het plaatsen van enkele bomen.
8
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Situatietekening nieuwe situatie (bron: Schoots Architecten)
9
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Beeldkwaliteit Om de verschijningsvorm van zowel de toekomstige bebouwing als de buitenruimte van het plan te waarborgen is de 'Beleidsregel kader omgevingskwaliteit Frederikslaan 10a, Hillegom' (Schoots Architecten, zie bijlage bij regels 1) opgesteld. Hierin zijn de richtlijnen voor de architectuur en de inrichting van de openbare ruimte omschreven. Deze beleidsregel zal parallel aan het ontwerp TAM-omgevingsplan voor inspraak ter inzage worden gelegd en gelijktijdig met het omgevingsplan vastgesteld worden.
3.1 Ruimtelijke motivering Het plan voor de 6 nieuwe vrijstaande greenportwoningen geeft een aanzienlijke kwaliteitsverbetering ten opzichte van de bestaande situatie. Hierbij worden de verouderde bedrijfsopstallen en verhardingen verwijderd en worden 6 duurzame vrijstaande woningen gerealiseerd. Met het plan wordt aangesloten op de bestaande lintbebouwing. Bij het ontwerp is rekening gehouden met voldoende ruimte tussen de kavels en zichtlijnen naar het omliggende agrarisch gebied. Daarnaast is sprake van een goede verkeersontsluiting en voldoende ruimte voor parkeren op eigen terrein. Ook wordt aangesloten op de stedenbouwkundige randvoorwaarden die vanuit de gemeente voor dit plan zijn bepaald. Hierbij is gekozen voor de opzet van een woonerfje met een collectief hofje. Ten behoeve van een goede landschappelijke inpassing worden diverse groene hagen aangeplant en zal de oorspronkelijke laanbeplanting langs de Frederikslaan worden teruggebracht door het plaatsen van enkele bomen. Het plan draagt ook bij aan het duurzaam gebruik van de gronden aangezien reeds sprake is van een bestaande bouwmogelijkheid. Ten slotte wordt 6 nieuwe duurzame vrijstaande woningen met een kwalitatief hoogstaand niveau gerealiseerd. Hierdoor kan met dit plan tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties worden gekomen.
3.2 Parkeren en verkeer Parkeren De raad van de gemeente Hillegom heeft in 2017 het Parapluplan Parkeren vastgesteld. Daarin is aangegeven dat een omgevingsvergunning voor het bouwen van een gebouw slechts wordt verleend, indien is aangetoond dat wordt of zal worden voldaan aan het gemeentelijke parkeerbeleid. In geldende parkeerbeleid, parkeerbeleid Nota Parkeernormen 2023, is opgenomen dat voor een grondgebonden woningen (> 150 m2 GBO) in het buitengebied een parkeernorm geldt van 2,2 en 0,2 voor het bezoekers parkeren. Bij het plan wordt uitgegaan van een parkeernorm van 2,2 parkeerplaatsen per woning. Het bewoners parkeren vindt plaats op eigen terrein bij de woningen. Voor het bezoekers parkeren wordt een parkeergelegenheid met 8 parkeerplaatsen in het gebied gerealiseerd. Deze parkeergelegenheid dient ook voor de 1,2 benodigde bezoekersparkeerplaatsen. Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan de parkeernorm van het gemeentelijke parkeernormenbeleid. Verkeer en verkeersveiligheid Het plan voor de 6 woningen geeft slechts een beperkte extra verkeersgeneratie ten opzichte van de reeds aanwezige functie (handels- en exportbedrijf). In de bestaande situatie met het handels- en exportbedrijf komen en gaan gemiddeld 10 vrachtauto’s per dag (20 verkeersbewegingen) over de Frederikslaan. In de nieuwe situatie wordt rekening gehouden met gemiddeld 52 voertuigbewegingen per etmaal.
Hierbij is voor de berekening uitgegaan van de CROW publicatie 381, uitgaande van 'rest bebouwde kom' en ‘buitengebied’ met een verkeersgeneratie voor een vrijstaande woning van 8,6 voertuigbewegingen per etmaal. Het aantal voertuigbewegingen neemt in de nieuwe situatie toe met 32 motorvoertuigen per etmaal, waarbij het aandeel vrachtauto’s geheel komt te vervallen. De Frederikslaan heeft voldoende capaciteit om het aantal extra verkeersbewegingen aan te kunnen. Het plan levert dan ook geen probleem op voor de verkeersafwikkeling. Voor wat betreft de aansluitingen op 10
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
de Frederikslaan is sprake van een verkeersveilige situatie. Dit aangezien voldoende ruimte en zicht voor een veilige uitwisseling van verkeer. Ook is de verkeersintensiteit op de Frederikslaan laag en betreft het een doodlopende weg.
3.3 Strijdigheid omgevingsplan Het plan is strijdig met het Omgevingsplan ‘Buitengebied en de Zanderij’, onderdeel van het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente Hillegom. Het plan voor de 6 vrijstaande greenportwoningen past niet binnen regels van het werkingsgebied Duurzame Bloementuin. Om de beoogde ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken dient een wijziging van het omgevingsplan te worden doorgevoerd ter plaatse van het plangebied. Voorliggende ruimtelijke motivering, in samenhang met de regels en de plankaart, voorziet in de grondslag voor het nemen van het wijzigingsbesluit.
11
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
4
Beleidskader
Het voorliggende TAM-Omgevingsplan is vormgegeven aan de hand van de gestelde beleidsdoelen in en vanuit de Omgevingswet. Dit hoofdstuk beschrijft het relevante omgevingsbeleid van rijk, provincie en gemeente en een toetsing van het wijzigingsbesluit aan die kaders. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifiek voor dit ruimtelijke plan geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in deze ruimtelijke motivering afgewogen.
4.1 Europees beleid 4.1.1 Kaderrichtlijn Luchtkwaliteit In de Europese Kaderrichtlijn Luchtkwaliteit worden de grondbeginselen van het Europese luchtkwaliteitsbeleid gegeven. De doelstellingen van dit beleid zijn het omschrijven en vastleggen van de luchtkwaliteit om de schade voor mens en milieu te voorkomen, verhinderen of te verminderen, de luchtkwaliteit te kunnen beoordelen, de bevolking te kunnen informeren over de kwaliteit van de lucht en het in stand houden van of verbeteren van de kwaliteit. In hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer (Wm) van 15 november 2007 is de Europese kaderrichtlijn opgenomen in Nederlandse wetgeving. In paragraaf 5.6 worden de gevolgen voor de luchtkwaliteit beschreven als gevolg van het realiseren van het plan.
4.1.2 Kaderrichtlijn Water De Europese Kaderrichtlijn Water (2000/60/EG) is op 22 december 2000 in werking getreden en is bedoeld om een gecoördineerd beheer in alle Europese stroomgebieden te realiseren, de waterkwaliteit verder te verbeteren en het publiek sterker bij het waterbeheer te betrekken. De Kaderrichtlijn Water omvat regelgeving ter bescherming van het binnenlandse oppervlaktewater, overgangswateren (waaronder estuaria worden verstaan), kustwateren en grondwater. De gevolgen voor de realisatie van het plan worden beschreven in paragraaf 5.1.
4.1.3 Natura 2000 Om de natuur in Europa te beschermen en te ontwikkelen, werken de lidstaten van de Europese Unie (EU) samen aan Natura 2000: een samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden in alle lidstaten. Dit netwerk vormt de hoeksteen van het EU-beleid voor behoud en herstel van biodiversiteit. De Nederlandse bijdrage hieraan bestaat uit 162 gebieden. Natura-2000 omvat alle gebieden die zijn beschermd op grond van de Vogelrichtlijn (1979) en Habitatrichtlijn (1992), die zijn opgenomen in de Wet natuurbescherming (2017). In beide richtlijnen staan ook maatregelen voor soortenbescherming. In en rond Natura 2000-gebieden geldt voor activiteiten of projecten die schadelijk zijn voor de natuur een vergunningplicht. Activiteiten uitvoeren zonder vergunning is strafbaar. In paragraaf 5.3 wordt besproken in hoeverre het bouwplan de aanwezige natuurwaarden raakt.
4.1.4 Verdrag van Malta Het Europese Verdrag van Malta uit 1992 regelt de bescherming van archeologisch erfgoed, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen. Nederland heeft dit verdrag ondertekend en goedgekeurd. Invoering ervan gebeurt onder meer door de Wet op de archeologische monumentenzorg. In paragraaf 5.4 wordt beschreven op welke manier wordt omgegaan met archeologische en cultuurhistorische waarden.
12
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
4.2 Rijksbeleid 4.2.1 Omgevingswet De Omgevingswet geeft de maatschappelijke doelen van de wet. Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. Bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit voor inwoners; b. Doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.
4.2.2 Besluit kwaliteit leefomgeving Hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat instructieregels voor het omgevingsplan. Deze komen voort uit de beleidsdoelen van de Omgevingswet. Met zo’n instructieregel geeft het rijk aan welke onderwerpen bij een wijziging van het omgevingsplan in ieder geval aan bod moeten komen. Er zijn drie typen instructieregels: 1. Regels die in acht moeten worden genomen; 2. Regels waar rekening mee moet worden gehouden; 3. Regels die moeten worden betrokken bij de wijziging. Hoofdstuk 5 van het Bkl bevat onder meer regels ten aanzien van onderzoeksinspanningen die voor specifieke voorgenomen activiteiten verricht dienen te worden. De betreffende onderzoeken worden in hoofdstuk 5 van deze ruimtelijke motivering aangehaald.
4.2.3 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) In de Nationale Omgevingsvisie, de NOVI, geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Met de NOVI wordt beoogd een perspectief te bieden om grote opgaven, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw aan te pakken. Hierbij is omgevingskwaliteit, een combinatie van ruimtelijke kwaliteit en milieukwaliteit, het kernbegrip. De NOVI stelt een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Centraal bij de afweging van diverse belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als de ondergrond, zogenaamd ‘omgevingsinclusief’ beleid. De NOVI onderscheidt daarbij drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het streven naar integraliteit, een belangrijk onderdeel in de NOVI, komt samen in vier verschillende prioriteiten, te weten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio’s; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Op basis van de vier verschillende prioriteiten en de werkwijze zoals opgenomen in de drie afwegingsprincipes zijn 21 nationale belangen geformuleerd, waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Relevante nationale belangen voor het plan zijn: Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; 13
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften.
Het Rijk zal bij de uitvoering van de NOVI zichtbaar maken hoe de omgevingsinclusieve benadering vorm krijgt en de afwegingsprincipes benut worden. De NOVI gaat vergezeld van een Uitvoeringsagenda, waarin staat aangegeven hoe het Rijk invulling geeft aan de eigen rol bij de uitvoering van de NOVI. In de Uitvoeringsagenda is onder andere een overzicht van instrumenten en (gebiedsgerichte) programma’s op verschillende beleidsterreinen opgenomen. De Uitvoeringsagenda wordt, indien nodig, jaarlijks geactualiseerd. Planspecifiek Het plan betreft de realisatie van 6 vrijstaande Greenportwoningen. Het plan voor de nieuwe woning geeft een kwaliteitsverbetering ten opzichte van de bestaande situatie met verouderde bedrijfsbebouwing. Ook draagt het plan bij aan het duurzaam gebruik van de gronden aangezien reeds sprake is van een bestaande bouwmogelijkheid. Tenslotte wordt een nieuwe duurzame woningen met een kwalitatief hoogstaand niveau gerealiseerd. Het plan speelt daarmee in op de geformuleerde belangen uit de NOVI. Verder zijn geen nationale belangen uit de NOVI in het geding als gevolg van deze ontwikkeling, met name gezien de kleinschaligheid en aard van het plan.
4.2.4 Ladder voor duurzame verstedelijking Artikel 5.129g van het Bkl schrijft voor dat, voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand in het omgevingsplan rekening gehouden dient te worden met: a. De behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling; b. Als de voorgenomen stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van een stedelijk gebied, aangetoond is dat er geen mogelijkheden zijn voor realisatie van de voorgenomen stedelijke ontwikkeling binnen dat stedelijk gebied of stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van dat stedelijk gebied. In artikel 5.129g van het Bkl wordt onder lid 1 het relevante begrip 'stedelijke ontwikkeling' en 'bestaand stedelijk gebied' gedefinieerd: Stedelijke ontwikkeling: uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandel voorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is. Planspecifiek Het voorgenomen plan betreft geen stedelijke ontwikkeling. Dit aangezien het plan een woningbouwplan met minder dan 12 woningen betreft.
Op basis van jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak geldt 12 woningen als ondergrens om een woningbouwplan als een stedelijke ontwikkeling te kunnen aanmerken. Het verder doorlopen van een ladder toets is daarom niet vereist.
4.2.5 Conclusie rijksbeleid Het plan past binnen de kaders van het rijksbeleid, zoals beschreven in de NOVI en het BkL.
14
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
4.3 Provinciaal beleid 4.3.1 Provinciale Omgevingsvisie De meest recente versie van de Omgevingsvisie van de provincie Zuid-Holland is in werking getreden op 1 april 2023. De Omgevingsvisie bestaat uit 4 onderdelen: 1. Ruimtelijke hoofdstructuur De ruimtelijke hoofdstructuur toont de essentie en de samenhang van verschillende ruimtelijke beleidskeuzes uit de Omgevingsvisie. Het integrale kaartbeeld van de ruimtelijke hoofdstructuur is opgebouwd uit de volgende kaartbeelden: het dagelijks stedelijk systeem, dat bestaat uit de stedelijke agglomeratie en de daarmee via hov (hoogwaardig openbaar vervoer) verbonden regiokernen; de hoogstedelijke zone tussen Leiden en Dordrecht; het logistiek-industriële systeem van mainport, greenports langs vaarwegen en zware infrastructuur; de samenhang van grote landschappelijke eenheden met de stedelijke agglomeratie; de groene ruimte en de groenblauwe structuur; het bodem- en watersysteem; energie. In aanvulling hierop toont de ruimtelijke hoofdstructuur van de ondergrond indicatief de ruimtelijke situatie van de ondergrond. 2. Ambities en sturing De provincie wil meer vertrouwen geven aan maatschappelijke initiatieven. De provincie werkt daarom vanuit een aantal sturingsprincipes: opgavegericht, provinciaal belang en maatwerk. De provincie heeft zes richtinggevende ambities in de fysieke leefomgeving.
Deze ambities zijn geworteld in de historie, ligging en economische structuur van Zuid-Holland en zijn gekoppeld aan de strategische uitdagingen waar de regio voor staat. De provincie heeft de volgende ambities: naar een klimaatbestendige delta; naar een nieuwe economie: the next level; naar een levendig meerkernige metropool; energievernieuwing; best bereikbare provincie; gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. 3. Omgevingskwaliteit Onder 'omgevingskwaliteit' wordt verstaan: het geheel aan kwaliteiten die de waarde van de fysieke leefomgeving bepalen. De volgende onderdelen vormen de basis van de omgevingskwaliteit: een beschrijving van de unieke kwaliteiten van Zuid-Holland: de drie deltalandschappen, de Zuid-Hollandse steden en de strategische ligging in internationale netwerken; een beschrijving van de bestaande omgevingskwaliteit op basis van de leefomgevingstoets, met aandacht voor aspecten van milieukwaliteit. Hiertoe implementeert de provincie de beleidscyclus en monitor Omgevingskwaliteit; een nadere uitwerking van het provinciale beleid voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit, op basis van de 'kwaliteitskaart' en de 'richtpunten ruimtelijke kwaliteit'. 4. Beleidskeuzes De provincie heeft in de Omgevingsvisie een overzicht gemaakt van samenhangende beleidskeuzes (zie Omgevingsvisie Zuid-Holland).
15
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Planspecifiek 1. Ruimtelijke hoofdstructuur De ruimtelijke hoofdstructuur is voor het beoogde initiatief niet specifiek van belang gezien de aard en omvang van het initiatief. 2. Ambities en sturing De ambities van de provincie zijn niet specifiek van toepassing voor het beoogde initiatief, maar vormen tevens geen belemmering voor de ontwikkeling. 3. Omgevingskwaliteit Voor de beoogde ontwikkeling is de omgevingskwaliteit wel van belang. Navolgend worden de relevante kaartlagen van de kwaliteitskaart en de bijbehorende richtpunten nader omschreven. Laag van de ondergrond Op de kaart van de 'Laag van de ondergrond' is het plangebied aangewezen als 'Kustcomplex' en 'Strand- en duinlandschap'. Onder het kopje Kustcomplex wordt vermeld dat het kustlandschap is opgebouwd uit een opeenvolging van zee, strand, jonge duinen, strandvlakten en strandwallen parallel aan de kust. Veel strandwallen zijn in de loop van de tijd vergraven voor het zand of de bollenteelt, waardoor het kenmerkende reliëf is verdwenen. De duinen en het strand kennen een grote natuurlijke dynamiek en uitersten in omstandigheden: van droog en heet naar nat en koud of van zout naar zoet. Dit maakt het strand en de duinen ecologisch erg waardevol.
Richtpunten bij Kustcomplex zijn dat ontwikkelingen waar mogelijk de natuurlijke dynamiek en omstandigheden van de kust versterken en gebruiken, en ontwikkelingen het verschil herkenbaar houden tussen 'hoog en droog' en 'laag en nat' en voortbouwen op de parallelle kuststructuur. Vervolgens wordt onder het kopje Strand- en duinlandschap vermeld dat dit landschap een reliëfrijk, overwegend niet gecultiveerd, zandlandschap van strand en jonge duinen met hoge natuur- en recreatiewaarden is. Natuurlijke processen als verstuiving, vernatting en bosvorming zijn duidelijk zichtbaar door de voortdurende dynamiek van zand, golven en wind. Het gebied is van belang voor de waterveiligheid en drinkwatervoorziening. Richtpunten hierbij zijn dat ontwikkelingen bijdragen aan de bijzondere landschappelijke en natuurlijke kwaliteit van het strand en de duinen of deze versterken, en dat ontwikkelingen zorgdragen voor het behoud van het openbare karakter en de afwisseling in de belevingskwaliteit (van druk naar rustig) langs de kust van Zuid-Holland. Onderhavig plan voorzien in het toevoegen van 6 vrijstaande woningen. Gezien de schaalgrootte van het project en de ligging binnen de bestaande lintbebouwing van de Frederikslaan zal de bijzondere landschappelijke en natuurlijke kwaliteit van het landschap niet worden aangetast.
Laag van de cultuur- en natuurlandschappen Het plangebied bevindt zich in een 'bollenlandschap'. Het bollenlandschap is ontstaan door het vergraven van oude duinen en strandwallen en de aanleg van een fijnmazig vaartenstelsel ten behoeve van de bollenteelt. Kenmerkend is de afwisseling van kleurrijke bollenvelden (seizoensgebonden), verspreide bebouwing en begroeiing, vaarten en sloten. De ruimtelijke structuur wordt bepaald door een afwisseling van parallel aan de kustlijn gelegen open en verdichte zones. De kwaliteit en herkenbaarheid van dit landschap komen steeds verder onder druk door toenemende bedrijfsbebouwing en verstedelijking die niet geënt is op een samenhangende en herkenbare ruimtelijke structuur. Opgave hierbij is om de intensivering in de landbouw en de verstedelijking te koppelen aan een versterking van de landschappelijke structuur. Richtpunten zijn dan ook dat ontwikkelingen bijdragen aan het contrast tussen de open en nog gave strandvlakten en de voor de bollenteelt in cultuur genomen (afgezande) oude duinen en strandwallen, dat verdichting plaatsvindt in reeds bestaande verdichte zones, en ontwikkelingen bijdragen aan behoud en versterking van het zicht op de bollenvelden en de aantrekkelijkheid van het bollenlandschap. 16
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Met onderhavige ontwikkeling worden 6 vrijstaande woningen toegevoegd binnen de bestaande lintbebouwing van de Federikslaan. Zicht op bollenvelden en de aantrekkelijkheid van het bollenlandschap worden daarmee niet aangetast. Verder worden de landschappelijke waarden en structuren behouden. Laag van de stedelijke occupatie Het plangebied valt binnen het gebied dat is aangewezen als ‘stads- en dorpsranden’. De stadsen dorpsrand is een zone op de grens van bebouwd gebied en landschap. Het is het deel van stad of dorp met potentie voor een hoogwaardig en geliefd woonmilieu, doordat hier de genoegens van stedelijk en buiten wonen bij elkaar komen; de nabijheid van voorzieningen gecombineerd met het vrije zicht en het directe contact met het buitengebied. Met de beoogde ontwikkeling worden 6 Greenportwoningen gerealiseerd worden. De planlocatie betreft in de huidige situatie een bedrijfsperceel met een volledig verhard terrein, ingekaderd door watergangen, en binnen de bestaande lintbebouwing van de Federikslaan. De locatie is daarmee goed geschikt voor de realisatie van greenportwoningen. Daarbij zal de ruim opgezette landschappelijke inpassing van deze woningen bijdragen aan de kwaliteit van het bestaande lint en wordt verrommeling van het perceel voorkomen. Ook is sprake van het duurzaam hergebruik van deze gronden. 4.
Beleidskeuzes De ontwikkeling sluit aan bij de beleidskeuzes: '(behoud en versterking) ruimtelijke kwaliteit' en 'toekomstbestendige en duurzame Greenports'. Ruimtelijke kwaliteit Het ruimtelijke kwaliteitsbeleid bestaat uit de voorgenoemde lagen van de kwaliteitskaart. Daarnaast zijn er gebiedsprofielen opgesteld, gezamenlijk met decentrale overheden en andere partijen in de regio. De gebiedsprofielen hebben de status van handreiking, maar nadrukkelijk niet de status van toetsingskader. Het plangebied valt binnen het gebiedsprofiel 'Duin- en Bollenstreek'. Voor elk gebiedsprofiel zijn meerdere kaarten beschikbaar. Hieronder worden alleen de voor het plangebied relevante kaarten besproken die een aanvulling vormen op de reeds genoemde aspecten van de kwaliteitskaart: Kwaliteit van de stads- en dorpsrand De beoogde locatie is aangeduid als ‘rand verweven met het landschap’. Dorpsranden aan het bollenlandschap of aan de graslanden hebben een directe relatie met het landschap. De rand is herkenbaar ten opzichte van het landschap door het onderscheid tussen de beslotenheid van stad of dorp en de openheid van het landschap. Patronen vanuit het landschap, zoals lanen, vaarten, linten en kavelpatronen lopen door in het bebouwd gebied. De rand is niet specifiek ontworpen als definitieve grens en ligt dan ook niet vast. Door nieuwe ontwikkelingen kan de rand verschuiven.
De randen aan het landschap zijn verschillend vormgegeven. Soms ligt de bebouwing met het gezicht naar het landschap gericht, soms wordt de rand gevormd door een rafelige achterkant. Aanvullende ambities voor deze gebieden zijn:
17
Dorpen blijven afzonderlijk herkenbaar door in te zetten op het contrast tussen de besloten dorpsrand en het open landschap; Afzonderlijke kernen blijven zichtbaar. Waar bebouwing van verschillende dorpen aan elkaar dreigt te groeien blijft het open landschap als buffer behouden; De dorpen hebben een heldere, groene en informele rand naar het open landschap. Deze rand kan zowel een voorkant zijn als een achterkant; Bij nieuwe ontwikkelingen wordt zorggedragen dat ze een nieuwe heldere landschappelijke afronding vormen voor het dorp of de stad; Belangrijke landschappelijke structuren zoals watergangen, lanen en linten, lopen waar mogelijk door in het bebouwd gebied en vormen visuele en fysieke verbindingen tussen dorp en land.
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Met het plan wordt zorggedragen voor een helder en landschappelijk goed ingepast bouwplan in de bestaande lint van de Frederikslaan. De ruime opzet en open kavelstructuur, inclusief het tussenliggende erf met parkeerplekken, draagt bij aan een heldere, groene afronding van de lintbebouwing langs de Frederikslaan naar het naastgelegen open agrarisch landschap. Transitie Greenports Daarnaast wil de provincie Zuid-Holland de transitie versnellen naar toekomstbestendige en duurzame Greenports die op mondiale schaal toonaangevend en innovatief opereren, zoals staat geschreven in beleidsdoel '4-1 Innovatie: richting duurzaam en digitaal' van de Omgevingsvisie Zuid-Holland. Greenports en tuinbouw zijn al lange tijd onderdeel van provinciaal beleid en provinciale doelstellingen, vanwege het grote belang ervan voor de regionale (en nationale/internationale) economie, de energietransitie, de waterhuishouding, het ruimtegebruik en de logistieke netwerken. Voor het plangebied is de kaart/maatregel 'Ruimtelijke modernisering teeltareaal Greenport Duin- en Bollenstreek' van toepassing. Voor de Duin- en Bollenstreek is het beleid gericht op verdere ontwikkeling tot een vitale, economisch concurrerende en duurzame greenport, met aanzienlijke verbetering van de landschappelijke kwaliteit.
Om te werken aan een goed investeringsklimaat voor een duurzame en vitale greenport en rekening houdend met de landschappelijke kwaliteiten van de regio, hebben de gezamenlijke gemeenten de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) opgericht. Deze geeft uitvoering aan herstructurering en revitalisering in het gebied. De samenwerkende gemeenten hebben onder meer afgesproken dat binnen het werkingsgebied geen andere woningen worden gebouwd dan ‘Greenportwoningen’ en ‘ruimte voor ruimte’-woningen. Onderhavig plan sluit aan bij de beleidskeuze van de Duin- en Bollenstreek ten aanzien van Greenportwoningen. Er worden immers 6 greenportwoningen toegevoegd aan reeds bebouwd en volledig verhard terrein binnen een bebouwingslint grenzend aan een bestaand stads- en dorpsgebied. De woningen zijn hierdoor ruimtelijk inpasbaar en in lijn met de beleidskeuze ten aanzien van de transitie Greenports. Conclusie Met de beoogde ontwikkeling zijn geen belemmeringen vanuit de omgevingsvisie. De ruimtelijke kwaliteit wordt niet aangetast en er wordt aangesloten bij de gebiedsprofielen. Tevens wordt met de realisatie van 6 greenportwoningen aangesloten bij provinciale ambities. Geconcludeerd wordt dat de beoogde herontwikkeling past binnen de Omgevingsvisie en in lijn is met de provinciale ambities.
4.3.2 Zuid-Hollandse Omgevingsverordening De meest recente Zuid-Hollandse Omgevingsverordening (geconsolideerde versie) is op 0107-2025 vastgesteld. In de verordening stelt de provincie regels aan ruimtelijke ontwikkelingen. De Omgevingsverordening draagt bij aan het realiseren van de provinciaal ruimtelijke beleid zoals dat benoemd is in de Omgevingsverordening. De verordening omvat in aanvulling op de Omgevingsvisie toetsbare criteria waaraan planvorming moet voldoen. Hieronder is een toetsing opgenomen ten aanzien van relevante artikelen uit de verordening. Ruimtelijke kwaliteit In artikel 7.43c van de Omgevingsverordening is opgenomen dat een omgevingsplan, onder de volgende voorwaarden ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit, kan voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling: 1. Een omgevingsplan kan voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling van het soort inpassen als deze rekening houdt met de relevante richtpunten ruimtelijke kwaliteit, zodanig dat de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blijft. 2. Een omgevingsplan kan voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling van het soort aanpassen mits de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blijft door zorgvuldige
18
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
inbedding van de ontwikkeling in de omgeving, rekening houdend met de relevante richtpunten ruimtelijke kwaliteit. 3. Een omgevingsplan kan alleen voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling van de soort transformeren als de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe ontwikkeling is gewaarborgd door een integraal ontwerp. Daarin wordt behalve aan de ruimtelijke kwaliteit van het gehele gebied ook aandacht besteed aan de fysieke en visuele overgang naar de omgeving en de fasering in ruimte en tijd en wordt ook rekening gehouden met de relevante richtpunten ruimtelijke kwaliteit. Planspecifiek Ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit is sprake van een vorm van inpassen, omdat het planvoornemen een ruimtelijke ontwikkeling is die past binnen de bestaande gebiedsidentiteit. Bij het plan is sprake van een zorgvuldige inpassing, waarbij zorggedragen voor goede overgangszone tussen het lint en het naastgelegen open agrarische landschap. Hierbij wordt ook voldaan aan de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart (zie paragraaf 4.3.1). Ladder voor duurzame verstedelijking In artikel 7.45 lid 1 van de Omgevingsverordening is het volgende opgenomen: 'Een omgevingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt gaat in de motivering in op de toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking overeenkomstig artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving’.
Voor het plan eerder, in paragraaf 4.2.4, ingegaan op de ladder voor duurzame verstedelijking. In die paragraaf is reeds beschreven dat het plan niet gezien wordt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Nadere toetsing aan artikel 7.45 van de Omgevingsverordening is daarom niet aan de orde. Bollenteeltgebied In artikel 7.58 lid 4 van de Omgevingsverordening is opgenomen dat, in afwijking van de primaire toelating van bollenteeltbedrijven en ander soort bedrijven, een omgevingsplan voor het bollenteeltgebied tevens mag voorzien in greenportwoningen. Onderhavig plan voldoet aan deze bepaling van de Omgevingsverordening. Risico's van klimaatverandering In artikel 7.41a van de Omgevingsverordening is opgenomen dat rekening gehouden moet worden met de gevolgen van de risico’s van klimaatverandering, waaronder in ieder geval de te verwachten gevolgen van: a. wateroverlast door overvloedige neerslag; b. overstroming; c. hitte; d. droogte; alsmede de effecten van de gevolgen op het risico van bodemdaling. Wateroverlast Uit de klimaatatlas van de provincie Zuid-Holland blijkt dat het plangebied, met een waterdiepte van grotendeels 0 cm tot 10 cm, niet gevoelig is voor extreme neerslag. De neerslag die er valt zal infiltreren in de bodem. Specifieke maatregelen met betrekking tot wateroverlast worden daarom niet nodig geacht.
Desalniettemin wordt bij de voorgenomen ontwikkeling rekening gehouden met de waterhuishouding en zullen de richtlijnen vanuit het waterschap in acht worden genomen. Overstroming Volgens de overstromingskaart van de klimaatatlas blijkt dat ter plaatse van het plangebied een extreem kleine overstromingskans is van primaire en regionale waterkeringen. Tevens geldt er een overstromingsbeeld van primaire waterkeringen van minimaal 0,5 m en maximaal 1,5 m. Specifieke maatregelen met betrekking tot overstroming worden daarom niet nodig geacht.
19
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Droogte In het plangebied lijkt op basis van de klimaatatlas, droogte geen probleem te vormen. De huidige grondwaterstand heeft een peil van ca. 0,5 m-mv tot 1,0 m-mv en daarmee vormt droogte geen probleem. Daarnaast is er voldoende oppervlaktewater aanwezig rondom het plangebied. Specifieke maatregelen met betrekking tot droogte worden niet nodig geacht. Hitte Ter plaatse van het plangebied is het volgens de klimaatatlas op dit moment afwisselend warmer dan gemiddeld. De hittestress zal enigszins afnemen door het plan ten opzichte van de bestaande situatie, door het verwijderen van verharding en bebouwing en het toevoegen van groen binnen het plangebied. Er worden daarom geen problemen verwacht voor de planlocatie. Bodemdaling Uit de kaartlaag van de ondergrond van de kwaliteitskaart van de provincie Zuid-Holland is gebleken, zoals eerder behandeld in subparagraaf 4.2.1, dat de ondergrond van de planlocatie bestaat uit kustlandschap ofwel een opeenvolging van zee, strand, jonge duinen, strandvlakten en strandwallen parallel aan de kust. Profielen van kustlandschap zijn minder gevoelig voor bodemdaling, waardoor er geen problemen worden verwacht voor de planlocatie. Conclusie Gezien het voorgaande dient geconcludeerd te worden dat er geen belemmeringen zijn voor het plan vanuit de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening.
4.3.3 Conclusie Geconcludeerd kan worden dat het plan in lijn is met het provinciaal beleid.
4.4 Regionaal beleid 4.4.1 Regionale Omgevingsagenda 2040 Holland Rijnland Op 11 juni 2021 hebben de gemeenten Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Oegstgeest, Voorschoten, Teylingen en Zoeterwoude gezamenlijk de eindversie 'Holland Rijnland Regionale omgevingsagenda 2040' gepresenteerd. Deze omgevingsagenda bespreekt hoe op integrale wijze alle ruimtevragende functies een plek kunnen krijgen in de regio of waar keuzes gemaakt moeten worden. Dat leidt tot de integrale hoofdopgave: zoeken naar balans. Deze omgevingsagenda helpt bij het maken van richtinggevende keuzes voor de toekomst. In ieder geval stelt de regio zichzelf de volgende doelen: versterken kenniseconomie en complementaire bedrijvigheid; realiseren van flinke woningaantallen voor een passende huisvesting; investeren in infrastructuur voor mobiliteit en energievoorziening; creëren van voldoende plekken voor het opwekken van duurzame energie; bieden van een toekomstperspectief voor het landschap. Met de Regionale Omgevingsagenda zet de regio een stip op de horizon. Zo levert Holland Rijnland een bijdrage aan nationaal en provinciaal beleid en bestaande afspraken over verstedelijking, economie en mobiliteit. Planspecifiek Met de voorgenomen woningbouwontwikkeling wordt een bijdrage geleverd aan ‘passende huisvesting’.
Om aan de regionale behoefte te voldoen dienen in de regio netto 25.000 tot 30.000 woningen gebouwd te worden. Hiermee wordt aangesloten op de tweede doelstelling 'realiseren van flinke woningaantallen voor een passende huisvesting'. De regio zet in op beperkte extra woningbouw, primair voor de lokale behoefte en in of nabij de kernen. Het plan is aan te merken als een dergelijke ontwikkeling. Gesteld kan worden dat voorliggend plan in lijn is met de Regionale Omgevingsagenda 2040. 20
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
4.4.2 Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2023 Het is dringen op de woningmarkt in Holland Rijnland. Net als in andere delen van Nederland stapelen de vraagstukken zich op. De tekorten zijn groot, met name in het betaalbare koop-, sociale huur- en middeldure huursegment. De koopprijzen zijn hard gestegen en de wachttijden voor sociale huurwoningen zijn langer, waarbij een grote diversiteit aan doelgroepen met smart wacht op een geschikte woning. Om die redenen is in juli 2023 de nieuwe regionale woonagenda vastgesteld: Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2023. Met de nieuwe regionale woonagenda willen de gemeenten het wonen in de regio versterken. Dat gebeurt door meer te sturen op een goed evenwicht tussen vraag en aanbod op de regionale woningmarkt en door keuzes te maken die de kwaliteit van wonen in de regio versterken. Er worden specifieke opgaven geagendeerd, zoals het behouden van voldoende sociale huurwoningen, het huisvesten van de vergrijzende bevolking en bijzondere doelgroepen als gevolg van de extramuralisering en de huisvestingsopgave voor groepen die tussen wal en schip vallen. Een nieuwe regionale woonagenda helpt de gemeenten door het geven van kaders en richting bij het realiseren van deze opgaven. Sinds de woonagenda uit 2017 zijn goede stappen gezet in de woningproductie.
In de periode van 2015 tot 2020 zijn 14.384 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad (inclusief sloop). De provinciale Woningbehoefteraming uit 2021 valt echter aanzienlijk hoger uit dan de laatste raming uit 2019. Dit betekent dat verder versneld dient te worden. De woningbehoefte komt uit op 30.500 nieuwe woningen vergeleken met 22.800 in de vorige prognose. Voor de periode 2021-2030 zijn er plannen voor circa 36.500 woningen (direct uitvoerbaar, passende kansen en plannen op basis van afspraken). Rekening houdend met planuitval en -vertraging (30%), is de ruimte om plannen te programmeren 39.650 woningen. Daarbij wordt de woningbouwopgave als vertrekpunt van de programmering gezien en nadrukkelijk niet als contingent. Het is een richtsnoer voor het ontwikkelen en realiseren van plannen, met focus op de juiste kwaliteiten en de juiste locaties. Uit het woningmarktonderzoek komt een duidelijke opgave naar voren om sterker in te zetten op betaalbaarheid. Het wordt van belang geacht om doelgroepen met lage- en middeninkomens die in de huidige woningmarkt nauwelijks aan bod komen perspectief te bieden. Naast een groeiende behoefte aan sociale huur wordt een tekort aan woningen voor middeninkomens gesignaleerd. Planspecifiek Het planvoornemen bestaat uit de ontwikkeling van 6 vrijstaande greenportwoningen.
Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan de nieuwbouwopgave tot en met 2030, met een opgave voor de gehele regio van 30.500 woningen en specifiek voor ‘Subregio Noord’ (o.a. Hillegom) van 6.500 tot 7.500 woningen. Geconcludeerd kan worden dat de beoogde ontwikkeling in lijn is met de Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2023.
4.4.3 Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport 2016 In december 2009 is de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek (ISG) door de gemeenteraden van de (toen nog) zes greenportgemeenten vastgesteld, te weten Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk, Noordwijkerhout en Teylingen. Deze ISG-visie kan worden als uitwerking van de Regionale Structuurvisie van Holland Rijnland (RSV, begin 2009). Deze uitwerking was noodzakelijk om een wettelijk bindend planologisch kader vast te stellen waarbinnen de op te richten Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) zou kunnen opereren. In het kader van een evaluatie van de ISG is in 2016 een herziening vastgesteld (ISG2016). De Duin- en Bollenstreek is één van de vier greenports van Nederland die economisch van groot belang. De ambities van Greenport(s) Nederland zijn hoog: een excellerende tuinbouw die in de toekomst, nog meer dan nu het geval is, bijdraagt aan de economie, werkgelegenheid, leefbaarheid, bereikbaarheid, gezondheid en voedselzekerheid van Nederland. Tegelijk is geconstateerd dat de verrommeling toeneemt. In het Pact van Teylingen (1996) en het Offensief 21
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
van Teylingen (2004) is reeds de beleidsmatige bodem gelegd dit effect tegen te gaan en structureel aan kwaliteitsverbetering te verwerken. De uitgangspunten uit het Pact komen in wezen terug in de ISG. De ambities houden in dat: de economische herstructurering van de Greenport centraal staat; de gemeenten de herstructureringsopgave zullen combineren met landschapsverbetering; de gemeenten verdergaande verrommeling van het landschap tegengaan; met het uitvoeren van de woningbouwopgave, zoals in de Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek overeen is gekomen, de maximale woningbouwbijdrage van de Duin- en Bollenstreek bereikt is; de gemeenten het areaal aan 1e klas bollengrond van 2.625 hectare duurzaam moeten handhaven, hoewel zij met het herstructureringsproces tijdelijke krimp onder nader te bepalen voorwaarden (waaronder harde tijdgebonden compensatiegaranties) toestaan (zie hoofdstuk 5 Uitvoering); primaire greenportfuncties, zoals bollencluster, vaste planten, bloemencluster en toerisme (inclusief greenportgerelateerde handel en dienstverlening), krijgen bij conflicterende ruimteclaims prioriteit boven niet primaire greenportfuncties, zoals overige landbouw en veeteelt. Planspecifiek Het landschapsperspectief uit de ISG is de leidraad voor landschappelijke toetsing van uitbreidings- en bebouwingsplannen van agrarische bedrijven (greenportbedrijven).
Voor greenportwoningen is het raamwerk niet direct van toepassing verklaard. Desondanks vormt het landschapsperspectief wel de basis om tot verbetering van de landschapskwaliteiten in de Duin- en Bollenstreek te komen. Voor de zone ten westen van het stedelijk gebied van Hillegom (en Lisse) geldt dat uitbreiding van bebouwing in beginsel mogelijk is, onder voorwaarden dat de openheid en zichtlijnen behouden blijven. Er is vanuit landschappelijk perspectief geen sprake van zichtlijnen of openheid die met de planontwikkeling onevenredig aangetast worden. De planlocatie wordt als passend beschouwd voor de oprichting van greenportwoningen. Het plan past binnen de ambities van de ISG. Met het plan wordt verrommeling van het landschap tegengegaan door de verouderde bedrijfsbebouwing te slopen en nieuwe woningen te realiseren. Hierbij wordt een overeenkomst met de GOM gesloten om bouwtitels voor de woningen te kopen. Deze financiële bijdrage kan de GOM inzetten voor herstructurering binnen de Duin- en Bollenstreek wat bijdraagt aan de doelstellingen van de ISG voor landschapverbetering en het instandhouden van de 1e klas bollengrond. Op basis van het voorgaande kan geconcludeerd worden dat het plan in lijn is met de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport 2016 van de Duin- en Bollenstreek.
4.5 Gemeentelijk beleid 4.5.1 Omgevingsvisie Hillegom Op 22 februari 2018 is de 'Omgevingsvisie Hillegom 2030' vastgesteld door de gemeenteraad van Hillegom. Deze omgevingsvisie is op 17 oktober 2019 herzien en vervolgens geactualiseerd op 15 juli 2021. Met de omgevingsvisie wordt de koers uitgezet tot 2030 en de verschillende belangen vanuit landschap, het dorp, recreatie en toerisme, de agrarische sector en de gemeenschap samengesmolten tot een integrale ontwikkelingsrichting. Daarbij is duurzaamheid een leidend principe en de gemeente wil samen met inwoners en ondernemers duurzaamheidsdoelen bereiken. Om hier gehoor aan te geven is duurzaamheid in brede zin als leidend principe gekozen in deze omgevingsvisie. In de omgevingsvisie denkt en handelt de gemeente vanuit het principe van de 'drie P’s': People, Planet en Profit. In de visie zijn de ambities en de koers voor de gehele gemeente en per deelgebied in beeld gebracht, die vervolgens juridisch zijn vastgelegd in een Omgevingsplan en uitvoeringsprogramma(’s). In de Omgevingsvisie is Hillegom verdeeld in 6 deelgebieden. Per deelgebied zijn de belangrijkste karakteristieken en koers omschreven. Dit zijn: 22
Motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Frederikslaan 10a, Hillegom
Duurzame bloementuin. Hollandse weides; Historisch hart; Heerlijke woonplaats; Werkplaats Hillegom; Levendige linten.
Planspecifiek Met het beoogde initiatief worden 6 vrijstaande greenportwoningen gerealiseerd op reeds bebouwde bedrijvenlocatie in de bestaande lintbebouwing aan de Frederikslaan aan de rand van de dorpskern van Hillegom. Op de Omgevingskaart valt het plangebied binnen het deelgebied 'Duurzame bloementuin'. Dit deelgebied omvat het volgende afwegingskader voor initiatieven van bewoners, bedrijven en instellingen: De identiteit van Hillegom wordt voor een belangrijk deel bepaald door de kleuren, geuren en structuren van het bollengebied dat het grootste deel van ons buitengebied beslaat. De meeste bollengronden liggen ten westen van de N208. In de 'Duurzame bloementuin' staat de verbetering van de landschappelijke kwaliteit en de economische vitaliteit voorop. De gemeente faciliteert onder voorwaarden de schaalvergroting, intensivering en herstructurering die noodzakelijk zijn voor een rendabele bedrijfsvoering. Daarnaast is ten aanzien van de landschappelijke kwaliteit het bouwen van greenportwoningen, in tegenstelling tot de bouw van reguliere woningen, wel toegestaan in de 'Duurzame bloementuin'. Onderhavig plan sluit aan op de uitgangspunten van de Duurzame bloementuin voor de bouw van nieuwe woningen. Met de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) zal een overeenkomst bouwtitels voor greenportwoningen worden gesloten.
Door de bouw van greenportwoningen zal de ruimtelijke kwaliteit ten minste gelijk blijven. In de huidige situatie betreft de planlocatie een verouderd bedrijfspand dat niet meer wordt gebruikt voor de in het gebied karakteriserende teelt van bollen, bloemen, knollen en vaste planten. Door het toevoegen van de 6 greenportwoningen in een geclusterde vorm, zal aansluiting gevonden worden bij lintbebouwing langs de Frederikslaan in Hillegom. Tevens is het, in de huidige situatie reeds bebouwd terrein, geschikt voor ruim opgezette woningen. Zowel aan de noordwest- als zuidoostzijde wordt het terrein ingesloten door de woningen die zijn gelegen aan de Frederikslaan. Door de ruime opzet van de Greenportwoningen, stedenbouwkundige opzet en afscherming met groene hagen naar de naastgelegen woonbebouwing wordt gezorgd voor een goede landschappelijke inpassing van de bebouwing in het bebouwingslint en ontstaat een duidelijke overgang tussen het bebouwingslint en het open agrarisch gebied. In de Omgevingsvisie wordt gesteld dat de gemeente in 2030 energieneutraal en in 2050 klimaatneutraal wil zijn. Toekomstige ontwikkelingen moeten hieraan bijdragen. Daarbij staan de drie kernbegrippen centraal: People, Planet en Profit.