01. Programmaplan Jeugd Hillegom 2026-2031.pdf

• Doorstroom jeugdhulp: aantal verwijzingen en gemiddelde trajectduur (voor/na). • Normalisering & preventie: aantal laagdrempelige groepsinterventies, themabijeenkomsten, ouderparticipatie. • Tevredenheid: scholen, ouders en SMW (periodieke feedback).

Randvoorwaarden

Monitoring

(Exacte meetdefinities en meetfrequentie worden samen met Vi1 en scholen uitgewerkt in Q2).

19

Systeemanalyse jeugdhulptrajecten Wat

Overwegingen Draagt bij aan

Stand van zaken Levert op

Proces en planning

Samenwerking met Rollen en verantwoordelijkheden Randvoorwaarden Monitoring

De gemeentelijke regisseur richt zich op regie, doelmatigheid en financiële beheersing binnen de bestaande jeugdhulptrajecten. Hiervoor wordt een data- en praktijkgerichte analyse uitgevoerd van de huidige werkwijze. Inzichten uit zowel dure als complexe casuïstiek én het bredere systeem worden periodiek samengebracht. Zo leiden casussignalen tot structurele verbeteringen, en worden systeembevindingen getoetst in de praktijk. Het project formuleert verbetermaatregelen en advies voor sturing en monitoring, maar voert geen contractuele of subsidie wijzigingen door. Deze verantwoordelijkheid ligt bij de accounthouder. Het project richt zich op systeemverbetering en versterking van regie, niet op uitvoeringsmanagement of het opleggen van prestatie-eisen. Deze rolzuiverheid is noodzakelijk voor heldere samenwerking en sturing binnen het Programma Jeugd. • Alternatieve aanpak • Kostenbeheersing • Minder & kortere trajecten • We doen het juiste voor de jeugdigen Er is momenteel geen overkoepelende analyse van de jeugdhulptrajecten binnen HLT, waardoor zicht op samenhang, patronen en netwerkprestaties ontbreekt.

• Duur inzet jeugdhulp en hoeveelheid interventies per jeugdige neemt af • Minder jeugdhulptrajecten • De kosten van jeugdhulp stabiliseren of gaan omlaag Verdiepende analyse en focus (maart – mei 2026) Diepte-analyse Top 32 casussen met als resultaat een analyse-notitie met 3–5 structurele knelpunten en eerste verbeterrichtingen. · Identificeren van terugkerende patronen, analyse van verwijspatronen (toegang, praktijkondersteuner huisarts-jeugd (POH), JGZ, gecertificeerde instellingen (GI’s) en benutting voorliggend veld; · Interviews sleutelprofessionals; Gerichte interventies en bijsturing (juni – september 2026) · Advisering over aanscherping verlengings- en afschaalpraktijk en het inzetten van de buiten budgettaire route. · Verduidelijking rolverdeling toegang – POH-jeugd – JGZ – GI’s; Resultaat: concrete verbetermaatregelen in uitvoering en eerste zichtbare effecten in trendontwikkeling. Borging en advisering (oktober – december 2026) · Evaluatie effecten Top 32-interventies; · Analyse van structurele systeemaanpassingen; · Opstellen adviesnotitie aan accounthouders en bestuur over structurele verbeteringen; · Formuleren van advies over mogelijke sturings- en monitoringsindicatoren binnen de subsidierelatie; · Bestuurlijke eindrapportage en overdracht.

Vi1, SOZ, huisartsen/POH-Jeugd, GI's, uitvoerende partners De rolverdeling wordt gedurende het project uitgewerkt en afgestemd • Beschikbaarheid data vanuit Vi1 en SOZ • Bereidheid van huisartsen/POH-Jeugd, JGZ-artsen, GI's en uitvoerende partners om input te leveren Monitoring gebeurt via een compacte set kritieke prestatie-indicatoren (KPI's) te weten duur, verlengingen, stapeling, en buiten budgettaire inzet, met maandelijkse trendrapportage en een voortgangsupdate per kwartaal.

20

Implementatie ‘Taskforce maatregelen’ Wat De gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen zijn onderdeel van de regio Holland Rijnland. Met deze regio is gezamenlijk de geïndiceerde jeugdhulp ingekocht en wordt er samengewerkt in een regionaal beleidsprogramma. Op het niveau van de regio Holland Rijnland is eind 2023 een bestuurlijke taskforce jeugd gestart om de problematiek te analyseren en oplossingsrichtingen met elkaar te bepalen. Vanuit deze taskforce worden nu een aantal onderdelen uitgewerkt met als doel te voorkomen dat jeugdigen jeugdhulp nodig hebben en meer grip te krijgen op de financiën van de jeugdhulp. De implementatie van deze onderdelen nemen wij mee in het programmaplan: • Herijkte regiovisie op gespecialiseerde jeugdhulp, • Reikwijdte van jeugdhulp en verordening, Regie in casuïstiek en beschikken, Overwegingen De implementatie van de taskforcemaatregelen zullen op het eerste oog geen direct effect hebben op de leefwereld van inwoners, toch is het belangrijk voor de samenwerking, rolverdeling en verantwoordelijkheidsgevoel binnen de regio. Draagt bij aan • Kostenbeheersing • Minder & kortere trajecten • Korte, heldere en passende trajecten Stand van zaken Regionale maatregelen uit de taskforce staan aan de vooravond van implementatie. Levert op Proces en planning Samenwerking met Rollen en verantwoordelijkheden Randvoorwaarden Monitoring

• Minder jeugdhulptrajecten • Kosten van jeugdhulp stabiliseren of gaan omlaag De herijkte regiovisie ligt voor de zomer van 2026 in de raden van Hillegom, Lisse en Teylingen. De aanpassing van de verordening, vanuit de wijziging reikwijdte, vindt in 2026 plaats. In de regio Holland Rijnland wordt begin 2026 gezamenlijk gestart aan het proces om te werken met beschikkingen. Regio Holland Rijnland, VI1, Huisartsen, GI’s, onderwijs en Adviesraad Sociaal Domein (ASD) Beleidsprogramma Holland Rijnland coördineert de implementatie van de taskforce maatregelen. Alle maatregelen worden bestuurlijk vastgesteld in de regio en landt vervolgens in de lokale gemeenten. • Er zijn regionaal eenduidige afspraken en tijdige besluitvorming nodig. • Lokale teams en partners moeten voldoende capaciteit en medewerking leveren. Voor de regiovisie en de verordening vindt geen specifieke monitoring plaats. Wanneer er gewerkt gaat worden met beschikkingen zal er verdere monitoring plaatsvinden op haalbaarheid en effect.

21

Bijlage 2: Stakeholderbijeenkomsten In de Hillegom-Lisse-Teylingen organiseerden we bijeenkomsten om het Programmaplan Jeugd toe te lichten en input op te halen bij stakeholders uit onderwijs, zorg en welzijn. De gesprekken richtten zich op de pedagogische basis, het voorveld, samenwerking, communicatie en gewenste vervolgstappen. De opbrengsten vormen belangrijke bouwstenen voor de verdere uitwerking. Hieronder een korte samenvatting per gemeente. Met een gezamenlijk beeld tot besluit. Hillegom Stakeholders willen de pedagogische basis zichtbaar versterken via een betrokken buurt, normaliseren en vroegtijdige ondersteuning. Ze zien de school en het SMW als cruciale schakel in een laagdrempelig voorveld. De grootste opgaven liggen in duidelijke afspraken, minder ruis in communicatie en tijd vrijmaken voor samenwerking, zodat preventie en netwerkversterking echt kunnen landen.

Samengevat De drie bijeenkomsten tonen een consistent beeld: Investeer in de sociale basis; Organiseer een herkenbaar, toegankelijk voorveld; Werk met duidelijke gezamenlijke afspraken; Maak preventie leidend. Deze bouwstenen verwerkten we in het Programmaplan Jeugd. Op de volgende pagina's staat een nadere uitwerking van de opbrengsten van de stakeholderbijeenkomsten per gemeente.

Lisse De bijeenkomst laat zien dat stakeholders een breed gedeelde wens hebben om de pedagogische basis te versterken, het voorveld beter te organiseren en de samenwerking te verduidelijken. De grootste opgave ligt in het creëren van meer samenhang: duidelijke taal, helderheid over rollen, en het versterken van preventie. Professionals willen normaliseren, eerder aansluiten bij gezinnen en meer vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid werken — maar dit vraagt tijd, capaciteit en duidelijke bestuurlijke keuzes. Teylingen Stakeholders zien een breed gedeelde behoefte aan een sterke pedagogische basis, een laagdrempelig en samenhangend voorveld en duidelijke samenwerking tussen onderwijs, zorg en welzijn. De grootste opgaven liggen in preventie, netwerkversterking, normaliseren en het verminderen van versnippering in aanbod en communicatie. Professionals willen dichter bij gezinnen staan, sneller schakelen en meer investeren in de sociale basis — maar dit vraagt tijd, vaste gezichten en heldere gezamenlijke kaders.

22

Hillegom, 4 februari 2026 Pedagogische basis Een sterke basis vraagt om buurten waar men elkaar kent en aanspreekt, normale gesprekken met ouders en ruimte om te leren en te falen. Bestaanszekerheid en duidelijke rolverdeling helpen professionals en ouders om rust te houden en labels te vermijden. Denk vanuit het kind; niet vanuit systemen. Gemene delers: – Buurten die elkaar kennen en aanspreken vergroten het netwerk rond gezinnen; – Normaliseren en relativeren brengen rust: hobbels horen erbij; – Bestaanszekerheid (wonen, inkomen) is een randvoorwaarde; – Duidelijke rollen en kennisdeling voorkomen labelen en versnippering. Voorveld Het voorveld moet laagdrempelig zijn met de school als vindplaats en het SMW als brug. Nabijheid, bekend gezicht en korte lijnen maken tijdige, kleine interventies mogelijk en verminderen druk op zorg. Ouders krijgen sneller duidelijkheid; professionals normaliseren en schakelen eerder. Gemene delers: – SMW biedt nabijheid, vertrouwelijkheid en snelle schakeling; – Kleine, preventieve interventies voorkomen escalatie; – Toegang laagdrempelig voor álle ouders, ook minder mondigen; – Normaliseren, heldere weging en snelle hulp brengen rust.

Wat ga jij morgen anders doen? Professionals willen meer groepsgericht en preventief werken, zichtbaarder zijn op school en in de wijk, en ouders sterker betrekken. Ze kiezen voor normaliseren, het netwerk activeren en sneller afstemmen met netwerkpartners. Gemene delers: – Meer groepsinterventies en zichtbaarheid op school en plein; – Normaliseren en verwachtingsmanagement richting ouders; – Actiever samenwerken: vaker samen aan tafel en sneller bellen; – Netwerk rond kind/gezin benutten en versterken. Wat wil je meegeven? Heb je iets gemist? Stakeholders vragen om een eenvoudiger zorglandschap, duidelijke routes en versterking van JGZ en SMW. Ze benadrukken regie en mandaat, samenwerking met niet‑jeugdpartijen en een communicatieaanpak richting ouders. Investeer in het voorveld en borg kwaliteit en continuïteit. Gemene delers: – Vereenvoudig het landschap: duidelijke routes en minder aanbieders; – Versterk JGZ (4–18), SMW en de 18-/18+ overgang; – Heldere regie/mandaten en actieve communicatie naar ouders; – Werk domein overstijgend met onderwijs, welzijn, sport en ISD.

Samenwerken Effectieve samenwerking vraagt om duidelijke casusregie, vertrouwen in ieders expertise en zicht op elkaars aanbod. Nu is er ruis door onduidelijke verantwoordelijkheden, veel overleg zonder structuur en personele wisselingen. Maak gezamenlijke afspraken en verkort de lijnen tussen onderwijs, preventie en jeugdhulp. Gemene delers: – Heldere afspraken over rol, regie en uniforme werkwijze; – Elkaar kennen en aanvullen; niet opnieuw beginnen; – Kortere lijnen tussen onderwijs, preventie en jeugdhulp; – Minder overlegdruk; betere overdracht en continuïteit.

23

Bijlage 3: Definities

•

We willen zoveel mogelijk duidelijk zijn in wat we bedoelen met bepaalde termen. Daarom geven we hieronder een toelichting wat wordt bedoeld met de gebruikte termen. Deze zijn waar mogelijk overgenomen uit regionale stukken en de verordening jeugdhulp.

•

Jeugdhulp: Gespecialiseerde jeugdhulp waarvoor een indicatie nodig is. Jeugdige: alle kinderen van 0 – 18 jaar Normaliseren: kan in beleid twee doelen hebben: 1. Het realiseren van een inclusieve samenleving waarin alle kinderen en jongeren mee kunnen doen. Normaliseren zorgt voor minder uitsluiting en stigmatisering en bevordert de kansengelijkheid. 2. Als middel om de inzet van gespecialiseerde hulp te verminderen en de zorgkosten te beheersen. Normaliseren zorgt er dan ook voor dat kinderen en jongeren die echt gespecialiseerde hulp nodig hebben, die ook krijgen. (Bron: NJI) Opvoeding: de taak van ouders om hun kind te begeleiden bij de ontwikkeling tot iemand die naar vermogen kan meedoen aan de samenleving. Onder opvoeding verstaan we het bieden van een beschermende omgeving, het bieden van structuur en het overdragen van kennis en het bijbrengen van waarden en normen; Ouders: opvoeder(s) of verzorger(s) van de jeugdige. Gezin: Alle mensen waarmee het kind samenwoont, waaronder de ouders/verzorgers Pedagogische basis: De pedagogische basis gaat over de bredere context waarin kinderen en jongeren opgroeien. De pedagogische basis bestaat dus uit álle contacten, sociale relaties en leefomgevingen die bijdragen aan het opgroeien en opvoeden van kinderen. Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders en opvoeders bij het opvoeden.

Het draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse opvoedvragen. • Pedagogische leefomgevingen zijn de fysieke en online plekken waar opvoeders, kinderen en jongeren zich dagelijks bevinden.

Onder pedagogische leefomgevingen vallen de pedagogische basisvoorzieningen: de organisaties en instellingen waarmee gezinnen in hun dagelijks leven vanzelfsprekend mee te maken hebben. Pedagogische relaties bestaan tussen alle mensen die betrokken zijn bij kinderen en jongeren, en medeverantwoordelijk voor hen zijn. Dit zijn in eerste instantie ouders zelf, maar het zijn ook de buren, de volleybalcoach, de overblijf juf, of de leerkracht. Pedagogische relaties bestaan binnen leefomgevingen, én zijn de verbindende schakels tussen verschillende leefomgevingen. (bron NJI)

Sociale basis: De sociale basis verwijst naar het netwerk van formele en informele structuren in een samenleving die mensen ondersteunen om zelfstandig te kunnen functioneren. Het draait om de omgeving waarin mensen wonen, werken en leven, inclusief hun sociale contacten. Kenmerken: • • •

Gericht op informele netwerken zoals buren, vrienden, familie, vrijwilligers en gemeenschapsactiviteiten. Stimuleert participatie, betrokkenheid en wederkerige steun in de samenleving. Het biedt een basis voor preventie: problemen worden voorkomen door een sterke sociale cohesie en een ondersteunend netwerk.

Voorliggend veld: Het voorliggend veld is een laagdrempelige, georganiseerde ondersteuning of hulpverlening die voorafgaat aan gespecialiseerde zorg of interventies. Kenmerken: • • •

Bestaat uit diensten en voorzieningen zoals welzijnswerk, sportclubs, jeugdwerk, maatschappelijk werk, buurthuizen, en opvoedondersteuning. Richt zich op lichte vormen van hulp of ondersteuning die niet meteen door gespecialiseerde zorgorganisaties hoeven te worden opgepakt. Vaak gefinancierd of gesteund door gemeenten of andere overheden.

24

Bijlage 4; data

Kostenontwikkeling jeugdhulp

Gespecialiseerde jeugdhulp naar leeftijd Q1

2023

2024

2e Prognose 2025

€ 4.591.788

€ 5.979.285

€ 6.047.718

25

26