01. Hillegom Programmarekening 2025 - 2026 DEF 23 juni '26
Tekst van het document
B2
B3
Status
60
warmtebedrijf in diverse fases en go/no-go momenten beschreven. Ook is begonnen met de voorbereiding van het Warmteprogramma en een communicatie/participatiestrategie. B4
Voor de opwek van duurzame energie vanuit zon en wind worden in samenwerking met de provincie Zuid-Holland de zoekgebieden voor wind uit de RES 1.0 uitgewerkt tot zoeklocaties.
De provincie Zuid-Holland heeft onderzoek gedaan naar nieuwe zoekgebieden voor windmolens. Uit dit onderzoek is gebleken dat er in de Duin- en Bollenstreek geen geschikte locaties voor windmolens zijn.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Programma Duurzaamheid pijler Toekomstbestendige Leefomgeving: We werken aan een groene en klimaatadaptieve omgeving. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
C1
SoortenManagemenPlan opstellen.
In 2025 is de quickscan uitgevoerd die nodig is om de eerste stap te zetten richting een SoortenManagementPlan (SMP). Op basis van deze quickscan hebben de colleges besloten welke werkzaamheden en gebieden betrokken worden in het SMP. Hierover zijn de gemeenteraden met een brief geïnformeerd. In het laatste kwartaal van 2025 is gestart met het vormgeven van de Europese aanbesteding voor het opstellen van het SMP. In december 2025 is de uitvraag gepubliceerd.
C2
Maatregelen voortkomend uit soortenmanagementplan uitvoeren.
Op het moment van schrijven zijn wij bezig met de aanbesteding van het soortenmanagementplan.
C3
De ambitie “actief” zoals vastgesteld in het adviesrapport Strategie en Ambitie Klimaatadaptatie, verder uitwerken en borgen.
Om beter te kunnen sturen op een toekomstbestendige leefomgeving wordt een omgevingsprogramma toekomstbestendige leefomgeving opgesteld. Daarin worden de strategische doelen van de Omgevingsvisie met strategische keuzes en relevant vastgestelde documenten als het rapport Strategie en Ambitie Klimaatadaptatie worden vertaald naar concrete uitvoering. Alle lopende en geplande projecten binnen de leefomgeving worden zo integraal beleidsmatig
Status
61
verankerd en zichtbaar gemaakt. Daarmee komt ook in beeld waar beleidsdoelen of wettelijke opgaven nog niet zijn vertaald naar uitvoering. Aan de hand van risico, impact en haalbaarheid kunnen vervolgens prioriteiten gesteld worden. Op deze wijze borgen we regievoering en processturing structureel en wordt monitoring van de voortgang goed mogelijk. C4
C5
C6
In het beheer van de openbare Bij het aanplanten van groen is gekozen ruimte zetten we in op het versterken voor een diverse mix van inheemse van biodiversiteit door ecologisch soorten die klimaatbestendig zijn. Ook is beheer van het groen: ecologisch erop gelet dat de beplanting jaarrond maaien van bermen en oevers, aantrekkelijk is. zoveel mogelijk inheemse en Bermen, oevers en (delen van) gazons biodiverse groenvervangingen en het worden ecologisch gemaaid zodat er gebruik van bestrijdingsmiddelen meer planten en bloemen komen voor wordt zoveel mogelijk voorkomen. insecten, vogels en kleine zoogdieren. Op deze manier worden gazons actief omgevormd tot bloemrijk grasland. Ook bosplantsoenen worden zoveel mogelijk ecologisch beheerd. Conform het programma water en klimaatadaptatie gaan we waar mogelijk natuurvriendelijke oevers aanleggen en zetten we in op het voorkomen van wateroverlast door uitvoering van het Programma Water en Klimaatadaptatie (IWKP en vergroenen).
In 2025 zijn de bestekken geschreven voor het aanleggen van natuurvriendelijke oevers. De aanbesteding hiervoor loopt. In februari 2026 wordt dit gegund. Op dat moment zijn per gemeente de deelopdrachten gereed zodat begin 2026 direct gestart kan worden. Na het oeverdeel wordt nu geschreven aan bestekken voor het baggerdeel uit het programma. Die aanbesteding vindt begin 2026 plaats.
Met de bewustwordingscampagne met geveltuinen en adoptiegroen stimuleren en faciliteren we inwoners om te vergroenen met als doel de fysieke leefomgeving biodiverser en klimaat adaptiever te maken.
We werken samen met enthousiaste vrijwilligers, onze tuinambassadeurs, om inwoners te motiveren en helpen met het met meer biodivers en klimaatadaptief maken van hun eigendommen. Daarvoor zijn in 2025 de volgende activiteiten georganiseerd: • Inspiratieavond Groene tuin (voorjaar) • Workshops Balkontuin/Voortuin/Geveltuin (voorjaar) • Plantdag: vergroen samen jouw straat (najaar) • Adviesgesprekken over tuinen van bewoners nieuwbouw.
62
C7
In het beheer van de openbare ruimte verminderen we hittestress door in te zetten op de kwaliteit van groen en het vergroten van boomkroonoppervlak.
We investeren in het duurzaam behoud van bomen door hun levensduur maximaal te verlengen en het boomkroonvolume optimaal te benutten. Daarnaast richten we ons op het creëren van voldoende en kwalitatief hoogwaardige ondergrondse groeiruimte, zodat bomen kunnen uitgroeien tot sterke en gezonde volwassen exemplaren.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Programma Duurzaamheid pijler Circulariteit en grondstoffen: we willen voldoen aan de landelijke doelstellingen op het gebied van circulariteit: 50% minder grondstoffen in 2030 en volledig circulair en klimaatneutraal in 2050. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
D1
We ontwikkelen een Plan van Aanpak Het Uitvoeringsprogramma 2025-2028 voor circulariteit en scherpen daarin de Samen werken aan een Circulaire ambities met betrekking tot Economie is vastgesteld. circulariteit verder aan.
D2
D3
Stand van zaken jaarrekening
We worden lid van Cirkelstad en beginnen met toetsing van drie geselecteerde pilotprojecten tegen Het Nieuwe Normaal, een eenduidige taal met haalbare én ambitieuze circulaire prestaties voor de bouwsector. Zo leren we circulariteit en verduurzaming systematisch integreren in onze projecten.
Het lidmaatschap van Cirkelstad is aangevraagd. Er is een begin gemaakt met kennisontwikkeling en toepassen van Het Nieuwe Normaal (HNN) in projecten ter aanvulling van de inhuismethode DGO en GPR Gebouw. In de prestatieafspraken met Stek zijn elementen van HNN opgenomen om meer biobased bouwen en hergebruik te stimuleren.
We beginnen met onderzoek naar het opzetten van een bouwkringloop in samenwerking met Circulair West, andere gemeenten en organisaties in de regio voor het bereiken van een afvalloze samenleving en het sluiten van grondstoffenketens in de gebouwde omgeving.
Met partijen en regio Holland Rijnland is een Plan van Aanpak geschreven en vastgesteld voor een Circulaire Bouwhub (RIA 12B).
Status
63
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Goede samenwerking met de Omgevingsdienst West-Holland om de leefomgeving optimaal in te richten. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
E1
We voeren actief regie op de Omgevingsdienst West-Holland en de taken die worden uitgevoerd.
De gemeente stuurt op prioriteiten, voortgang en kwaliteit van de werkzaamheden en heeft hierover periodiek afstemming met de dienst.
Status
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland GGD Veiligheidsregio Hollands Midden
Ministerie van Binnenlandse Zaken VNG Omgevingswet Livinglab Zuid-Holland (Hogeschool Leiden) Provincie Zuid-Holland Circulair West Hoogheemraadschap van Rijnland Omliggende gemeenten Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties
Wonen WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Ruimte bieden aan een gevarieerde woningvraag door voldoende en divers aanbod in woningbouw. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
A1
Wij sturen op een gevarieerd woningbouwprogramma om voor alle doelgroepen voldoende woningen te bouwen. Hierbij betrekken we de uitkomsten van de startnotitie 'Wonen, nu en in de toekomst' en de regionale woningbouwbehoefteraming.
In 2025 zijn er stappen gezet om woningbouwontwikkelingen te realiseren in de gemeente Hillegom, die bijdragen aan de ambitie om toe te groeien naar o.a. 30% sociale huur in woningvoorraad. De uitkomsten van het onderzoek 'Wonen, nu en in de toekomst', samen met de regionale woningbouwbehoefteraming zijn vertaald in de opgave die is geformuleerd in de Koersnotitie voor het volkshuisvestingsprogramma. Dit is een aantal van 1.195 woningen
Status
64
tussen 2025-2030 en 770 woningen tussen 2030-2040. Hiervan zijn in 2025 254 woningen opgeleverd waarvan 37% sociale huur. A2
A3
Waar mogelijk voegen we een mix van woningen toe om de leefbaarheid een impuls te geven. Zo begint in 2025 de herontwikkeling van de Graaf Janlaan met een mix van sociale huurwoningen en middenhuurwoningen.
In 2025 zijn er projecten opgeleverd gekoppeld aan maatschappelijke partners om onder andere de kwaliteit van wonen en de leefbaarheid in wijken te vergroten. Denk hierbij aan Olympia (mix sociale huurwoningen voor zorgbehoevenden en reguliere woningzoekenden) en de laatste woningen in het project de Witte Tulp, met een mix van sociale huur, goedkope koop en o.a. gelijkvloerse vrije-sectorwoningen in dezelfde wijk.
We verlenen startersleningen aan startende Hillegommers. Hiermee vergroten wij de kans dat starters een goedkope of betaalbare koopwoning kunnen financieren.
In 2025 zijn er in Hillegom 24 startersleningen toegewezen. Van deze 24 toegewezen leningen zijn 15 voor bestaande bouw en 9 voor nieuwbouw: 7 Tuindorp – 2 vinQ
Het beschikbare saldo staat nu op €200.158. A4
A5
We eisen minimaal 2/3 betaalbare woningen bij nieuwbouwprojecten. We hebben een segment 'Goedkope koop' geïntroduceerd, hiermee willen we starters en laagverdieners een extra kans geven op de woningmarkt.
Bij nieuwbouwontwikkelingen hanteren we de normen zoals vastgelegd in de Regionale Realisatieagenda en de Regionale Woonagenda. In 2025 is ook in de koersnotitie Volkshuisvestingsprogramma Hillegom vastgelegd dat ontwikkelingen moeten voldoen aan tenminste 30% sociale huur en minimaal 35% aan woningen moet bevatten voor middeninkomens (middenhuurwoningen, goedkope koop of betaalbare koopwoningen).
We sturen op de kwaliteit van De nieuwbouwwoningen in de nieuwbouwwoningen, ook in de gemeente Hillegom kennen een hoog betaalbare segmenten. Hiermee kwaliteitsniveau, naast het reguliere zorgen we dat de woningen die worden Besluit bouwwerken leefomgeving opgeleverd van een volwaardig niveau maken we anterieure afspraken over zijn. bijvoorbeeld duurzaamheid en Vrij Op Naam-prijzen inclusief warmtevoorziening, keuken en parkeergelegenheid. Ook maken we afspraken tegen exorbitant hoge servicekosten. Al deze afspraken worden ook bij de betaalbare segmenten overeengekomen.
65
A6
A7
We focussen op locaties voor het huisvesten van aandachtsgroepen en voor tijdelijke woningbouw.
We zoeken met de regiogemeenten naar geschikte locaties voor het realiseren van 12 nieuwe standplaatsen voor woonwagens, conform afspraak in de Regionale Woonagenda.
In 2025 is besloten de opdracht aan het college om tijdelijke woningbouw op de Pastoorslaan te verkennen, teruggegeven. Dit maakt dat er een nieuwe locatie gezocht moet worden voor tijdelijke woningbouw. De focus is niet veranderd, de binnenstedelijke locaties drogen steeds meer op en buitenstedelijk bouwen kent uitdagingen.
De gemeente Hillegom werkt samen met de gemeenten Lisse, Teylingen Noordwijk aan de invulling van de opgave van 12 woonwagenstandplaatsen tot 2030. Het plan heeft drie fases: 1. HLT+N onderzoeken mogelijke inbreiding bestaande woonwagenlocaties;
2. Als de inbreiding HLT+N groter is dan 12, -> in gesprek over locatie voor restopgave; 3. Als de inbreiding HLT+N groter of gelijk is aan 12, -> opgave gerealiseerd. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Woonwijken en woningen creëren die klaar zijn voor de toekomst. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
B1
Bij nieuwbouwprojecten ligt de focus op, circulair en natuurinclusief bouwen. Specifieke eisen leggen wij vast in de anterieure overeenkomsten met ontwikkelende partijen. De GPR-scores waar partijen naar streven is voor de volgende onderdelen: - DuurzaamheidsPrestatie Gebouwen (DPG, combinatie van milieu en energie) minimaal een 8. - Gezondheid en gebruikskwaliteit minimaal een 8. - Toekomstwaarde minimaal een 7.
Bij nieuwbouw zijn de omschreven afspraken opgenomen in anterieure overeenkomsten. Voor de bestaande woningvoorraad maakten we afspraken met Stek (in de prestatieafspraken) over het verder verduurzamen van hun woningbezit. Ook stimuleerden we inwoners om hun eigen woning te verduurzamen door het verstrekken van duurzaamheidsleningen.
Status
66
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Langer zelfstandig wonen als onderdeel van de gemeenschap WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
C1
We stimuleren de bouw van projecten met nultredenwoningen, zorggeschikte woningen en geclusterde seniorenwoningen.
Dit is een doorlopende activiteit, die haar vruchten heeft afgeworpen door de oplevering van Olympia (39 zorggeschikte woningen) en de laatste fasen van de woonzorgzone Elsbroek in 2025.
We eisen bij nieuwbouwontwikkelingen nabij specifieke voorzieningen voor senioren dat woningen levensloopgeschikt zijn waardoor de bewoners zo veel mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen met geclusterd zorgaanbod en geschikte woningen in de buurt. Een voorbeeld hiervan is 'Wonen met een plus' (Saviolocatie) waarvan de oplevering in 2025 gepland is.
Dit is een uitgevoerde afspraak in 2025. Daarbovenop is het afwegingskader woonzorginitiatieven in 2025 tegen het licht gehouden, om in het Volkshuisvestingsprogramma (opvolger van het woonprogramma) ruimtelijk zo volledig mogelijk aan te sluiten bij de behoefte van senioren en (toekomstige) zorgvragers.
We sturen bij locatieontwikkelingen op mogelijkheden van ontmoeting van de bewoners om de sociale cohesie te vergroten.
Dit is een uitgevoerde afspraak in 2025. Ruimtelijk kan er voor bepaalde type stedenbouw gekozen worden, wat ontmoeting stimuleert. Hier staan wij in eerste instantie positief tegenover. Daarnaast sturen wij op het realiseren van ontmoetingsruimte bij woonzorg initiatieven.
C2
C3
Naast het ruimtelijke, zijn er andere initiatieven om de sociale cohesie te vergroten. De pilot zorgzame buurten, vanuit het Wonen, Welzijn en Zorg ambitiedocument, is in 2025 afgerond waar partijen die het ambitiedocument hebben ondertekend met elkaar de wijk ingingen om de sociale cohesie te vergroten. Het ambitiedocument krijgt een uitvoerend vervolg waarin het idee is, deze initiatieven door te trekken naar andere wijken in Hillegom.
Status
67
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Beschikken over actueel woonbeleid in samenwerking met betrokken partners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit omschrijving
D1
In 2025 stellen we de opvolger van het In 2025 is de koersnotitie Wonen Woonprogramma, het vastgesteld door de gemeenteraad. Volkshuisvestingsprogramma op. Dit is de basis voor het Volkshuisvestingsprogramma en wordt uitgewerkt in een definitief Volkshuisvestingsprogramma. Er is ook aan de slag gegaan met het opstellen van het programma in 2025, dat in 2026 wordt vastgesteld.
D2
D2
D3
Stand van zaken jaarrekening
Als onderdeel van het Volkshuisvestingsprogramma stellen we een Woonzorgvisie op. Hierin geven we huisvesting van ouderen en overige aandachtsgroepen verder vorm.
De woonzorgvisie wordt geïntegreerd in het Volkshuisvestingsprogramma op basis van de koersnotitie en de wet regie op de Volkshuisvesting. Het is geen apart document, maar is door o.a. te focussen op aandachtsgroepen en zorgvragers wordt het zorgelement in het programma gedekt.
We maken actief gebruik van subsidies Bij nieuwe subsidiemogelijkheden die het Rijk en de provincie wordt actief richting corporaties en beschikbaar stellen om de woningbouw bouwers gecommuniceerd. Zo is een te versnellen. subsidie verleend aan de corporatie voor de Graaf Janlaan en is een aanvraag in voorbereiding voor de realisatiestimulans, waar gemeenten subsidies krijgen voor in 2025 gestarte bouw voor betaalbare woningen. We sluiten meerjarige prestatieafspraken met Stek en Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek over voldoende beschikbare woningen, betaalbaarheid, voorraadbeheer en verduurzaming, leefbaarheid en vitale wijken en de huisvesting van bijzondere aandachtsgroepen.
Eind 2025 zijn de prestatieafspraken voor 2026 ondertekend. Dit zijn jaarafspraken, afgesproken is dat de volgende set prestatieafspraken (op te stellen in 2026) meerjarige afspraken worden.
Status
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Holland Rijnland
Woningcorporatie Stek Huurdershart Huurders Holland Rijnland Zorgaanbieders Welzijnspartijen
68
Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Gemiddelde WOZ waarde
per duizend euro
Rekening Begroting Rekening 2024 2025 2025 € 415
€ 458
€ 458
NL
Bron
2025:
CBS
€ 398
Nieuwgebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
5,3
24,1
nb*
2024: 8,4
Basisregistratie adressen en gebouwen
Demografische druk
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (%)
71,9
70,4
nb*
2024: 70,7
CBS
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Gemiddeld totaalbedrag in euro's
€ 1.043
€ 1.154
€ 1.154
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Gemiddeld totaalbedrag in euro's
€ 1.102
€ 1.213
€ 1.213
2025: € 957 2025: € 1.050
COELO
COELO
Toelichting indicator Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ waarde van woningen. Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Indicator
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval
Hoeveelheid restafval per bewoner in kilo’s (incl. grof huishoudelijk restafval)
Realisatie Realisatie Begroting Realisatie 2023 2024 2025 2025 102
97
nb*
nb*
NL
Bron
202 4: 148
CBS
69
Hernieuwbare elektriciteit
Percentage elektriciteit opgewekt uit o.a. wind, waterkracht, zon of biomassa
nb*
nb*
202 2: 32,5
RWS
NL
Bron
2024: 9
Burea u Halt
2024; 2,2
CBS
2024: 4,3
CBS
nb*
nb*
Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Toelichting indicator Hernieuwbare elektriciteit Het percentage hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd. Dit is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld zoals uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. Realisatie Realisatie Begroting Realisatie 2023 2024 2025 2025
Indicator
Eenheid
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 jongeren (in de leeftijd 12 - 18 jaar)
10
4
10
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
1,8
0,9
1
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
2,7
3,1
2,5
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
1,3
1,1
1,3
nb*
2024: 1,2
CBS
Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
5,1
4,8
3
nb*
2024: 5,7
CBS
nb*
nb* nb*
Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 10.000 inwoners. Toelichting indicator Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 10.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele
70
of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op het moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: www.waarstaatjegemeente.nl
Kaderstellende stukken Wet veiligheidsregio’s Regionaal Crisisplan Algemene Plaatselijke Verordening Hillegom Drank- en horecaverordening 2014 Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Hillegom 'Samen houden we Hillegom veilig' Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2022 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 2050, 2020 De Omgevingswet | Rijksoverheid.nl Omgevingsbeleid, -programma en -verordening provincie Zuid-Holland, 2020 Nationaal Park Hollandse Duinen, 2025 Coalitieakkoord Hoogheemraadschap van Rijnland, Rijnland op peil, 2023-2027 Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland Regionale Nota Bodembeheer 2023-2033 Gemeenschappelijke Regeling Holland Rijnland Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland 2040, 2021 Regionale Strategie Mobiliteit Regionale Investeringsagenda Holland Rijnland Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2023 Energieakkoord Holland Rijnland 2017-2025 Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040, 2021 Economische visie 2030 Duin- en Bollenstreek Ruimtelijk economische visie – Zuid-Holland Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport (wordt naar verwachting vastgesteld in december 2025 / Q4 2025) Omgevingsvisie 'Heerlijk Hillegom' Woonprogramma Hillegom 2020-2024 Prestatieafspraken Wonen Hillegom Mobiliteitsplan 2022 Beleidsplan wegen 2020-2024 Nota Parkeernormen Beleid Laadinfrastructuur Nota Grondbeleid Hillegom 2022-2026
Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid | Energietransitie HLT Lokale Energiestrategie Hillegom 2021 (LES) Transitie Visie Warmte 2021 (TVW) Erfgoedverordening gemeente Hillegom 2024 Groenbeheerplan 2023-2032 Gemeentelijk rioleringsplan 2021-2025 Aansluitverordening riolering gemeente Hillegom Gemeentelijke afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit Afvalstofheffing 2020
71
VANG (Van Afval Naar Grondstof) Afvalbeleid 2020-2024 Home - LAP3 Beleidsplan Openbare Verlichting 2019-2023 Healthy Hillegom Programma Water en Klimaatadaptatie 2024- 2028 Uitvoeringsprogramma spelen en sporten buitenruimte 2020 Beleidsvisie Laadinfrastructuur Hillegom Parkeerbeleidsplan Hillegom 2023 Huisvestingsverordening Holland Rijnland 2024 Geactualiseerde visie uitgangspunten HD-plein en omgeving
Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Lasten
Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2024
2025
2025 na wijziging
2025
Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening
1.403
699
1.149
2.064
Crisisbeheersing en brandweer
1.619
1.785
1.874
1.782
Openbare orde en veiligheid
969
1.160
1.097
1.144
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.972
3.027
3.111
2.954
Riolering
1.788
1.818
1.864
2.072
Afval
3.790
4.165
4.198
4.047
Milieubeheer
2.303
1.879
2.424
2.398
144
134
140
126
Verkeer en vervoer
4.320
4.475
4.336
4.162
Recreatieve havens
34
34
34
30
Parkeren
132
133
138
136
Wonen en bouwen
1.253
1.032
1.137
1.304
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
11.743
560
2.038
1.283
Totaal lasten
32.470
20.901
23.540
23.502
Thema Openbare orde en veiligheid
Thema Openbare ruimte en duurzaamheid
Begraafplaatsen en crematoria Thema Verkeer en vervoer
Thema Wonen
72
Baten
Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2024
2025
2025 na wijziging
2025
Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening
-371
-103
-639
-1.056
Crisisbeheersing en brandweer
-104
-105
-107
-107
Openbare orde en veiligheid
-7
-9
-9
-40
-11
-6
-6
-8
Riolering
-2.432
-2.663
-2.708
-2.935
Afval
-4.496
-5.502
-5.362
-5.234
Milieubeheer
-1.070
-432
-1.119
-948
-103
-84
-84
-96
Verkeer en vervoer
-344
-99
-237
-401
Recreatieve havens
-9
-3
-8
-9
Parkeren
-12
-3
-12
-11
Wonen en bouwen
-1.182
-580
-774
-2.945
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
-5.551
-553
-2.484
-1.726
Totaal baten
-15.692
-10.142
-13.549
-15.516
Saldo voor resultaatbestemming
16.778
10.759
9.992
7.986
Thema Openbare orde en veiligheid
Thema Openbare ruimte en duurzaamheid Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Begraafplaatsen en crematoria Thema Verkeer en vervoer
Thema Wonen
Reserves
Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2024
2025
2025 na wijziging
2025
Toevoegingen reserves
1.836
2.200
10.552
738
Onttrekkingen reserves
-8.813
-2.920
-10.624
-1.178
Totaal reserves
-6.977
-720
-71
-440
Saldo na resultaatbestemming
9.801
10.039
9.921
7.546
73
Programma 3 Bedrijvigheid Economie In het Interbestuurlijk Programma (IBP) wordt gesproken over de regionale economie als versneller. Hiermee wordt de ambitie ‘werken aan regionale economische structuurversterking’ uitgesproken. De economische agenda Duin- en Bollenstreek heeft een vergelijkbare doelstelling: het versterken van de regionale economie zonder dat het ten koste gaat van de woonaantrekkelijkheid. In 2018 is de Economic Board Duin- en Bollenstreek (EBDB) geïnstalleerd om genoemde doelstellingen te realiseren. De jaren 2023 en deels 2024 waren transitiejaren voor de Economic Board. De nieuwe Economic Board is inmiddels volledig operationeel. In 2025 heeft de stichting Economic Board Duin- en Bollenstreek constante progressie geboekt in de voortgang van meerdere lopende projecten zoals Remote Sensing II, Regiobranding en het haalbaarheidsonderzoek naar een Campus (de ontwikkeling van een kennis- en leeromgeving waar onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven samenkomen op een fysieke locatie). Hiermee zijn op een consistente wijze verdere stappen gezet in de ontwikkeling van deze initiatieven. Daarnaast heeft de EBDB meerdere regionale initiatieven ondersteund door inzet van inhoudelijke kennis en expertise, het aangaan van samenwerkingen met andere partijen en middels directe financiële bijdragen.
Denk hierbij aan projecten zoals Vier de Lente, de Duin- en Bollenvierdaagse en het ‘Start Up & Lift Off’ -incubator programma. De samenwerking tussen de EBDB en Greenport Duin- en Bollenstreek (GPDB) heeft concretere vorm gekregen en de eerste gezamenlijke stappen zijn gezet richting een structureel programma. Bollensector De komende jaren zet de schaalvergroting in combinatie met de krimp van het aantal bedrijven in de bollensector door. Veel bedrijven gaan steeds meer specialiseren. Daarnaast zet de focus op duurzaam bodembeheer de komende jaren door. Door meer rotatie van gewassen ontstaat meer vraag naar areaal dat geschikt is voor bloembollen. Deze ontwikkelingen leggen een (nog) grotere druk op het ruimtegebruik in de streek. Met de oprichting van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) is in 2009 gestart met het optimaal inrichten van de beschikbare ruimte in de streek. Desondanks zien we de afgelopen jaren een trend dat telers steeds meer hectares in andere gebieden opzoeken voor hun teelt. Om de economische positie van de Greenport te versterken is in 2019 de stichting Greenport Duinen Bollenstreek (GPDB) opgericht. Binnen deze stichting werken onderwijs, overheid en ondernemers samen.
De sector ziet de Bollenstreek nog altijd als haar bakermat vanwege de aanwezigheid van kennispartners (KAVB, BKD, Hobaho e.a.), toeleveranciers, de band met Keukenhof en de nabijheid van kennisinstituten (Leiden, Delft, Amsterdam) en onderwijsinstellingen (Wellant, Hogeschool Leiden, Hogeschool Inholland). De stichting Greenport en de Economic Board hebben in 2025 een gezamenlijk jaarprogramma opgesteld voor 2026. Door toekenning van de Regio Deal Sierteeltregio en subsidie van de Human Capital Agenda van de GPDB is budget beschikbaar gekomen om de komende jaren bij te dragen aan de groei van kennis, bewustwording en innovatie in de Greenport. Arbeidsmigranten De arbeidsintensieve agrarische bedrijfstak (bollenteelt) en andere sectoren zoals logistiek, horeca en distributie, leiden tot een nog steeds toenemende toestroom van arbeidsmigranten.
74
Op het gebied van handhaving is de afgelopen periode in samenwerking met de brandweer een aanpak ontwikkeld om de panden waar arbeidsmigranten worden gehuisvest regelmatiger te checken (veilig wonen). Daarnaast is er tijd en energie gestoken om te komen tot een meer integrale (regionale) aanpak. Van de inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) tot het actualiseren van diverse beleidsregels op het gebied van de ruimtelijke ordening. Ook zijn de contacten met de diverse huisvesters/uitzenders onderhouden zodat men elkaar weet te vinden wanneer noodzakelijk.
Detailhandel en bedrijventerreinen De lokale economie in het algemeen en de detailhandel in het bijzonder, staat onder druk. Structurele ontwikkelingen, zoals de opkomst van online winkelen en verdere internationalisering van productieprocessen, hebben gevolgen voor de lokale economie. We zien dat terug in een vermindering van het aantal winkels en leegstaande panden op bedrijventerreinen. Ten aanzien van de bedrijventerreinen zien we weer meer vraag ontstaan, waarbij de kwaliteit van deze bedrijventerreinen een punt van aandacht is. We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor transformatie van bedrijventerreinen naar gecombineerde woon-werkterreinen. Daarbij streven we ernaar om gewenste vormen van bedrijvigheid te combineren met gewilde woonmilieus. Hierover worden ook gesprekken met de provincie gevoerd. In 2025 heeft de gemeente Hillegom een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Ondernemend Hillegom met het doel het lokale ondernemersklimaat te versterken. Erfgoed We behouden cultureel erfgoed door het te beschermen, te beleven en te benutten. De toenemende leegstand van kerken vraagt om herbestemming en transitie. Hoge energietarieven en klimaatverandering zorgen voor meer initiatieven om monumenten te verduurzamen. Bouwplannen kunnen leiden tot het verloren gaan van cultuurhistorische waarden.
75
Economie WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Behouden en verduurzamen van bedrijventerreinen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit A1
Activiteit omschrijving We geven uitvoering aan de Regionale Bedrijventerreinenstrategie Bollenstreek en zetten ons in voor het behouden, vergroenen, verduurzamen en leefbaarder maken van bedrijventerreinen.
Stand van zaken jaarrekening
Status
• Dit is meegenomen bij de voorbereiding van het uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen. • Team Economie heeft de bedrijventerreinen bezocht om een goed beeld te krijgen van de huidige stand van zaken op het gebied van leefbaarheid, vergroening en verduurzaming. • Samen met de ambassadeur toekomstbestendige bedrijventerreinen van de provincie Zuid-Holland bezoeken we ondernemers op deze bedrijventerreinen om hen te wijzen op subsidies en andere ondersteuning vanuit de provincie en gemeente om hun bedrijventerrein toekomstbestendig te maken.
A2
A3
A4
We geven uitvoering aan de Regionale Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland en houden voldoende bedrijventerrein beschikbaar zodat zoveel mogelijk werknemers in hun eigen omgeving kunnen werken.
• Dit is meegenomen bij de
We werken met ondernemers samen om de organisatiegraad op bestaande bedrijventerreinen verder te vergroten.
• Dit is meegenomen bij de
We intensiveren onze inzet op
voorbereiding van het omgevingsprogramma Bedrijventerreinen. • We zijn en blijven in gesprek om bedrijventerreinen die in de Regionale Bedrijventerreinenstrategie als zachte plancapaciteit zijn aangemerkt om te zetten naar harde plancapaciteit.
voorbereiding van het omgevingsprogramma Bedrijventerreinen. • Met de ondernemersbezoeken samen met de ambassadeur bedrijventerreinen van de provincie Zuid-Holland willen we ondernemers stimuleren om gezamenlijk hun bedrijventerrein toekomstbestendig te maken. • Daarnaast overleggen we periodiek met Ondernemend Hillegom, waarin dit onderwerp ook aan bod komt.
• Dit is meegenomen bij de
76
gemeenschappelijk accountmanagement.
voorbereiding van het
omgevingsprogramma Bedrijventerreinen. • Er is een regulier overleg tussen beleidsmedewerkers en bedrijfscontactfunctionarissen van Hillegom, Lisse en Teylingen om elkaar te informeren over ontwikkelingen, kansen en uitdagingen op onze bedrijventerreinen.
A5
Om huidige bedrijventerreinen te kunnen transformeren naar wonen of wonen-werken gaan we in gesprek met de regio over compensatieruimte.
• Dit is meegenomen bij de voorbereiding van het omgevingsprogramma Bedrijventerreinen.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Versterken van sociale cohesie en bevorderen van economische samenwerking en werkgelegenheid. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1
B2
Door overheden, bedrijven en kennisinstellingen met elkaar te verbinden dragen we maximaal bij aan een goed functionerende arbeidsmarkt. Dit doen we in eerste instantie binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. We werken samen met Holland Rijnland aan een Human Capital Agenda om volwaardige arbeidsparticipatie te bereiken.
Stand van zaken jaarrekening
Status
• De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan.
• Het project Human Capital van Holland Rijnland loopt. In 2025 lag de focus op voorbereiding, onderzoek en versterken van onderlinge samenwerking binnen Holland Rijnland. Na afloop van 2025 (in 2026) is dit verder uitgewerkt in een Meerjarenagenda Arbeidsmarktregio Holland Rijnland. • Ook binnen de Regiodeal Bloeiende
Sierteelt wordt het thema Human Capital Verder uitgewerkt. Onder andere in het Green Campus project van de EBDB die o.a. als doel heeft talent te behouden voor de regio en jongeren te interesseren voor de sierteelt- en maakindustrie.
77
B3
B4 B5
We stimuleren en ondersteunen een goede verbinding en kruisbestuiving tussen bedrijfsleven, overheden, kennisinstellingen, de arbeidsmarkt en de maatschappij. Dit doen we in eerste instantie binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek.
We actualiseren de beleidsregels voor de weekmarkt. Onze bedrijvencontactfunctionaris is een eerste aanspreekpunt binnen onze gemeentelijke organisatie voor ondernemers.
• De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. • Daarnaast is er ieder kwartaal een overleg kennisintensieve sectoren met vertegenwoordigers van Unmanned Valley, Space Campus, DBS-gemeenten, Holland-Rijnland en de EBDB om kansen en ontwikkelingen op regionaal niveau te bespreken, aan te jagen en verder te brengen. • Als laatste is er het reguliere overleg met Ondernemend Hillegom dat hieraan bijdraagt. • Uitgevoerd. • De bedrijfscontactfunctionarissen hebben regelmatig contact met ondernemers. • Op reguliere basis is er een overleg tussen de beleidsmakers en de bedrijfscontactfunctionarissen om ontwikkelingen, trends, kansen en uitdagingen met elkaar te bespreken.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een vitale economie in een vitaal landschap. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit C1
C2
C3
Activiteit omschrijving We zetten in op het creëren van meer banen. Dit doen we door enerzijds samen te werken binnen Holland Rijnland en de Duin- en Bollenstreek aan voldoende en juiste bedrijfslocaties. Anderzijds doen we dit door het centrum te behouden als werklocatie. We gaan de bekendheid van de Duinen Bollenstreek als merk vergroten. Dit doen we door de ontwikkeling en uitrollen van regiobranding. De Economic Board heeft hierin een trekkende rol.
Stand van zaken jaarrekening • Het project Human Capital van Holland Rijnland loopt. • En dit is meegenomen bij het voorbereiden van een omgevingsprogramma Bedrijventerreinen.
Binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek vernieuwen we de traditionele sectoren van de bollenteelt en toerisme.
• De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. • Remote Sensing fase 1 is afgerond. Remote Sensing maakt het mogelijk om met gebruikmaking van drones
• De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. • In 2025 was de vierde editie van het 'Vier de Lente Festival' en van de Duin-en Bollen Vierdaagse. • Er wordt gewerkt aan een online toolkit voor regiopartners om de gezamenlijke positionering van de Duin- en Bollenstreek verder te versterken.
Status
78
C4
C5
C6
C7
Binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek stimuleren we ontplooiing van de sector zorg en innovatieve bedrijvigheid.
Binnen de regio werken we samen aan een duurzame Greenport om ervoor te zorgen dat de bollenteelt wereldleider blijft op het gebied van bollen- en bloemenkennis. Dit doen we binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek.
Gezamenlijk versterken we onze positie als kennisintensieve maakregio tussen de metropolen op gebied van Space, Unmanned Valley en Flower Science. Dit doen we binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek.
Ondernemers, onderwijs en overheid werken samen aan de versterking van de economische positie van de Greenport. Dit doen we binnen de triple helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek, de Human Capital Agenda van Holland Rijnland en in
plantenziekten vroegtijdig en met millimeter-nauwkeurigheid te detecteren. Dit verlaagt de noodzaak voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. • De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. • Er wordt gewerkt aan een pilotproject voor de ouderenzorg, waarbij digitale monitoring wordt ingezet om ouderen te ondersteunen zodat zij langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. • Ieder kwartaal is er een overleg kennisintensieve sectoren met vertegenwoordigers van Unmanned Valley, Space Campus, DBSgemeenten, Holland-Rijnland en de EBDB om kansen en ontwikkelingen op het gebied van innovatieve bedrijvigheid op regionaal niveau te bespreken, aan te jagen en verder te brengen. • De stichting Greenport Duin-en Bollenstreek en de Economic Board Duin- en Bollenstreek hebben gekozen voor een lichte manier van samenwerken. De backoffice wordt gedeeld en naast hun eigen programma's hebben ze een gezamenlijk programma. Dit betekent dat we nog met twee partijen samenwerken. • De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. • Ieder kwartaal is er een overleg kennisintensieve sectoren met vertegenwoordigers van Unmanned Valley, Space Campus, DBSgemeenten, Holland-Rijnland en de EBDB om kansen en ontwikkelingen op het gebied van innovatieve bedrijvigheid op regionaal niveau te bespreken, aan te jagen en verder te brengen.
• De OADB heeft zijn activiteiten beëindigd. Deze opgave wordt verder opgepakt met de EBDB en Holland Rijnland. Onder andere in de Human Capital Agenda van Holland Rijnland, via de Meerjarenagenda Arbeidsmarktregio Holland Rijnland en in de Regiodeal Sierteeltregio.
79
samenwerking met de Onderwijs- en Arbeidsmarkt Duin- en Bollenstreek (OADB). C8
We onderzoeken de economische samenwerking met de regio Haarlemmermeer.
• Met de Haarlemmermeer zijn verkennende gesprekken gevoerd en zijn ontwikkelingen, kansen en bedreigingen besproken. Dit overleg wordt periodiek voortgezet.
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Holland Rijnland DBS organisatie
Economic Board Duin- en Bollenstreek Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek Stichting Monumentenbezit Regiogemeenten Toeristische ondernemers Promotie- / marketingorganisaties Inwoners Vastgoedeigenaren Provincie Zuid-Holland
Recreatie en toerisme WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: De toeristisch-recreatieve potenties beter benutten. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1
A2
A3
A4
Stand van zaken jaarrekening
We optimaliseren het lokale en regionale recreatieve routenetwerk door onder andere de ontbrekende schakels aan te pakken.
Er zijn verbeteringen doorgevoerd. In het regionaal bestuurlijk overleg is een nieuwe begroting vastgesteld met een drie jaren programma voor het wandelnetwerk.
We zetten in op het verder optimaliseren en realiseren van kleinschalige recreatievaart.
In 2025 is er onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor het verder optimaliseren en realiseren van kleinschalige recreatievaart Dit wordt in 2026 verder uitgewerkt. Er is gekeken naar mogelijkheden voor een toeristisch overstappunt maar er is nog geen geschikte locatie gevonden.
We onderzoeken de mogelijkheid van het realiseren van een toeristisch overstappunt in het noorden van Hillegom. We zetten in op het verhogen van de beleefbaarheid van de Oosteinderpolder, Vosse- en Weerlanerpolder en Elsbroekerpolder. Daarbij is het uitgangspunt wel dat dit niet ten koste gaat van de aanwezige natuurwaarden, waaronder de Weidevogelpopulatie.
Initiatieven die de beleefbaarheid verhogen worden via de intaketafel behandeld. De voorwaarden met betrekking tot natuurwaarden blijven wel van toepassing.
Status
80
A5
We ondersteunen het Bloemencorso bij de jaarlijkse doortocht.
Er is een corsowagen gefinancierd en er is bijgedragen aan de organisatie van het Corso.
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Jaarrond aantrekken van recreanten en toeristen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit B1
B2
B3
B4
B5
Activiteit omschrijving We zetten ons historisch hart nog beter op de kaart, ook als cultureeltoeristisch-recreatieve trekker. Dit biedt kansen voor horeca en (andere) toeristische, recreatieve en economische functies. We steunen de statusaanvraag Nationaal Park Hollandse Duinen middels een operationeel partnerschap.
In geval er initiatieven ontstaan vanuit het Nationaal Park Hollandse Duinen die bijdragen aan onze doelen, geven we daar medewerking aan. We gaan aan de slag met de visie en uitvoeringsprogramma Verblijfsrecreatie. We inventariseren de behoefte voor het opstellen van een nieuw regionaal uitvoeringsprogramma groen en recreatie.
Stand van zaken jaarrekening Dit onderwerp zal conform planning in 2026 opgepakt worden
Status
Met de val van het kabinet is het toekennen van de status van Nationaal Park voor het gebied ‘Hollandse Duinen’ uitgesteld. Er is een positief advies door de Adviescommissie Nationale Parken opgesteld en er ligt een besluit dat ondertekend moet worden door de staatssecretaris. Ondertekening van dat besluit wordt verwacht nadat een nieuw kabinet gevormd is. Er zijn geen initiatieven geweest.
De uitvoeringsmogelijkheden zijn verder uitgewerkt. Uit de evaluatie in 2024 is de aanbeveling gekomen om een nieuw groenprogramma op te stellen. Het BO Groen heeft gevraagd om een inventarisatie van lopende en kansrijke projecten. Deze is deels uitgevoerd. Door een andere invulling van de coördinerende rol van Noordwijk is de uitvoering vertraagd.
81
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Holland Rijnland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. DBS organisatie
Economic Board Duin- en Bollenstreek Omliggende gemeenten Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek Provincie Zuid-Holland Provincie Noord-Holland Metropoolregio Amsterdam
Erfgoed WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Behouden en beschermen van ons cultureel erfgoed WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteitomschrijving
Stand van zaken jaarrekening
A1
Op basis van de in 2024 uitgevoerde inventarisatie van objecten die het beschermen waard zijn, bepalen we hoe we objecten gaan beschermen en in welke mate.
Er is een raadsvoorstel voorbereid dat in februari 2026 aan de raad ter besluitvorming wordt voorgelegd.
Op basis van de in 2024 uitgevoerde evaluatie gemeentelijke monumenten, passen we de subsidieverordening gemeentelijke monumenten aan.
Er is een raadsvoorstel voorbereid dat in februari 2026 aan de raad ter besluitvorming wordt voorgelegd.
A2
Status
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Behouden, zichtbaar, afleesbaar en beleefbaar maken van cultuurhistorische elementen en structuren voor Hillegommers en bezoekers. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteitomschrijving
Stand van zaken jaarrekening
B1
We verbeteren de afleesbaarheid en beleefbaarheid van cultuurhistorie, archeologie en aardkundige waarden door evenementen als Open Monumentendag en de dag van het kasteel te faciliteren.
We laten het erfgoed beleven op Open Monumentendag en andere gelegenheden. Daar werken we aan mee.
Status
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners
Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland
Provincie Zuid-Holland Regiogemeenten Inwoners Bedrijven Cultuurhistorische verenigingen
82
Erfgoedhuis Zuid-Holland Stichting Dorp, Stad en Land
Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Realisatie 2023
Realisatie Begroting 2024 2025
Realisatie 2025
NL
Bron
Index die Functiemenging
verhoudingswaarde aangeeft tussen
44,8%
45,4%
44%
nb*
179,6
189,8
160
nb*
2023: 54,5 %
LISA
banen en woningen Vestigingen van (bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar
2024:
LISA
191,4
Toelichting indicator Functievermenging De functiemenging index (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Toelichting indicator Vestigingen van (bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. nb: Gegevens zijn op het moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: www.waarstaatjegemeente.nl
Kaderstellende stukken Economische agenda Duin- en Bollenstreek, visie 2030 en uitvoeringsprogramma Meerjarenprogramma Greenport Duin- en Bollenstreek 2017-2020 Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland Regionale Investeringsagenda Holland Rijnland Koersdocument Holland Rijnland Kantorenstrategie Holland Rijnland Regionale Bedrijventerreinenstrategie Bollenstreek Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport DBS (vastgesteld medio 2025-2026) Erfgoedverordening gemeente Hillegom 2024 Subsidieverordening gemeentelijke monumenten Hillegom Archeologische waardenkaart 2020 Cultuurhistorische waardenkaart
83
Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Lasten
Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2024
2025
2025 na wijziging
2025
Thema Lokale economie Economische promotie
251
291
247
259
Economische havens en waterwegen
12
11
11
11
Economische ontwikkeling
657
616
557
508
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
101
116
118
99
1.021
1.034
933
877
Thema Regionale economie
Totaal lasten Baten
Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2024
2025
2025 na wijziging
2025
Thema Lokale economie Economische promotie
-3
-3
-3
-4
Economische ontwikkeling
-74
-22
0
0
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-2
-13
-13
-13
-79
-38
-16
-17
Thema Regionale economie
Totaal baten Saldo voor resultaatbestemming Reserves
942
997
917
860
Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2024
2025
2025 na wijziging
2025
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
-175
0
-49
0
Totaal reserves
-175
0
-49
0
Saldo na resultaatbestemming
767
997
868
860
84
Programma 4 Bestuur en ondersteuning De waardering van inwoners, ondernemers en bestuurlijke partners in de gemeente wordt in belangrijke mate bepaald door hoe wij als gemeente met hen in verbinding staan. Sterk en rechtvaardig zijn in ons optreden tegen criminaliteit, verstoring van de openbare orde en bij de uitvoering van taken op het vlak van toezicht en handhaving. Mensgericht, betrouwbaar en dienstbaar zijn kernwoorden die vanuit de commissie zijn meegegeven voor een toekomstbestendige dienstverlening. In de regio is strategisch partnerschap en een duidelijke, eenduidige boodschap van belang. Tot slot is bij initiatieven vanuit de samenleving een open en faciliterende houding essentieel. Deze verschillende rollen gaan ook gepaard met verschillende manieren van in verbinding staan en alle rollen zijn daarin belangrijk voor een sterk lokaal bestuur. In 2025 hebben we laten zien dat we opnieuw stappen hebben gezet om hierin te groeien. In het bewaken en bewaren van de openbare orde hebben we geleerd van de incidenten die zich hebben voorgedaan. Voor een toekomstgerichte dienstverlening is gewerkt aan een brede verkenning.
Hiervoor is gebruik gemaakt van relevante informatie van de afgelopen jaren, is er onderzoek gedaan naar de bereikbaarheid van de gemeente, heeft het college het initiatief genomen voor een 213aonderzoek naar het contact met de samenleving en zijn de uitkomsten hiervan besproken in de commissie. In de regionale samenwerking is de besluitvorming over het bestuursconvenant voor DBS een mijlpaal en is er hard gewerkt aan het operationaliseren van de Regiodeal, zodat de beschikbare middelen voor de samenleving kunnen worden ingezet. Participatie wordt vooral geleerd door het te doen. In allerlei projecten is dit zichtbaar voor de samenleving. Tegelijk zijn de griffie en de organisatie in 2025 ook van start gegaan met het komen tot een nieuwe participatieverordening die per 1 januari 2027 moet ingaan. Tot slot vraagt sterk lokaal bestuur om beheersing en verantwoording. Onderdeel van de rechtmatige overheid is het kunnen monitoren en sturen op deze ontwikkeling. In 2025 is het gelukt om goede stappen te zetten op het vlak van de financiën en de rechtmatigheidsverantwoording gezien het rapport van bevindingen over 2024 en de boardletter over 2025 van de accountant.
85
Dienstverlenende overheid WAT WILLEN WE BEREIKEN? Doel: In lijn met de nieuwe bestuursopdracht en aan de hand van de wettelijke eisen werken wij continu aan de verbetering van de dienstverlening. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit A1
A2
A3
Activiteit Omschrijving We ontwikkelen een visie op dienstverlening op basis waarvan het dienstverleningsconcept wordt opgesteld.
Wij investeren in de verdere ontwikkeling van de dienstverlening door het doorlopend uitvoeren van een klanttevredenheidsonderzoek (balie en telefonie), het laten uitvoeren van een kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar onze gemeentelijke brede dienstverlening, het digitaliseren van producten en ediensten, de uitbreiding van de functionaliteit van het Omgevingsloket, deelname aan waarstaatjegemeente.nl en de uitbreiding van de chatbot (Gem).
We monitoren de reisdocumentenpiek zodat de dienstverlening aan de balie op peil blijft.
Stand van zaken jaarrekening Voorafgaand aan het opstellen van de visie zijn we in 2025 gestart met een verkenning naar de gemeentelijke dienstverlening. Met deze verkenning brengen we in beeld hoe inwoners onze dienstverlening ervaren, hoe de organisatie zelf de dienstverlening ziet, welke ontwikkelingen op ons afkomen en welke keuzes daarbij horen. Op basis van deze inzichten bepalen we het gewenste ambitieniveau en stellen we vast welke stappen nodig zijn om dit te bereiken. De volledige verkenning, inclusief een advies voor het vervolg, leveren we volgens planning op (eind eerste kwartaal van 2026). In 2025 is geïnvesteerd in het in kaart brengen van de kwaliteit en beleving van onze dienstverlening. In het kader van de 'Verkenning aanpak toekomstbestendige dienstverlening' zijn bestaande onderzoeken geanalyseerd om een integraal beeld te vormen van hoe inwoners de gemeentelijke dienstverlening ervaren. Daarnaast is een verdiepend onderzoek naar telefonische en digitale bereikbaarheid uitgevoerd en is onder medewerkers van HLTsamen een brede enquête uitgezet om interne knelpunten en kansen te identificeren. De gecombineerde bevindingen worden inclusief een advies voor vervolgstappen opgeleverd in het eerste kwartaal van 2026.
De reisdocumentenpiek wordt continu gemonitord op basis van interne rapportages en de landelijke informatievoorziening van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). De RvIG levert actuele trends en prognoses aan, waardoor tijdig kan worden ingespeeld op toenemende vraag. Hierdoor blijft de
Status
86
A4
We zetten ons in voor toegankelijke gemeentelijke dienstverlening, ondersteunen daar waar mogelijk maatschappelijke initiatieven en zoeken proactief naar oplossingen. We stimuleren integrale samenwerking en werken van buiten naar binnen en van binnen naar buiten. Onze (bedrijfs)contactfunctionarissen vervullen hierin een essentiële rol.
dienstverlening aan de balie op peil. De contactfunctionarissen hebben bijgedragen aan toegankelijke dienstverlening door inwoners en ondernemers te verbinden met inhoudelijke collega's en maatschappelijke partners. Onder de noemer 'Buurtkracht' zijn samen met welzijn en STEK verschillende initiatieven opgezet die buurtverbinding versterken, zoals de buurtkerstboom, de Buurtbox en het buurtbankje. Ook de collegewerkbezoeken dragen bij aan de verbinding tussen 'buiten' en 'binnen'. Ook is een bijdrage geleverd aan de pilot 'Zorgzame Buurten' en zijn activiteiten georganiseerd zoals Burendag en het ondernemerskoffiemoment.
Ten slotte signaleren contactfunctionarissen door actief netwerkonderhoud doorlopend knelpunten en kansen. Zij pakken deze op samen met de juiste (combinatie van) vakinhoudelijke specialisten. Zo ontstaan integrale oplossingen en wordt onderlinge afstemming binnen de organisaties versterkt. A5
We verbeteren de begrijpelijkheid van taal/tekst door de kwaliteit ervan te meten, medewerkers te trainen op het gebruik van begrijpelijke taal conform het door drie gemeenten ondertekende Taalpact, en een toolkit beschikbaar te maken.
De drie gemeenten zijn enkele jaren geleden aangesloten bij het Taalpact en de Direct Duidelijk Deal. Hiermee hebben we afgesproken dat we duidelijk en begrijpelijk communiceren, op taalniveau B1. Medewerkers van HLTsamen kunnen een schrijfcursus volgen om hun vaardigheden in begrijpelijk schrijven te versterken. Daarnaast zijn binnen de organisatie schrijfcoaches beschikbaar voor aanvullende ondersteuning. Op deze manier bouwen we gezamenlijk aan een organisatie die helder en toegankelijk communiceert.
In 2025 is bovendien onderzocht op welke manier AI kan bijdragen aan
87
het verbeteren van de begrijpelijkheid van teksten. Daarbij is zorgvuldig gekeken naar de veiligheid van informatie. In 2026 wordt dit onderzoek verder uitgewerkt, zodat we goed kunnen bepalen hoe AI ons in de toekomst het beste kan ondersteunen. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Doel: In lijn met de wetgeving optimaliseren we de digitale bereikbaarheid en toegankelijkheid door informatie actueel en openbaar toegankelijk te maken binnen de kaders van de Wet open overheid (Woo) en werkprocessen te moderniseren en digitaliseren in lijn met de eisen van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit Omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
B1
We werken aan de doorontwikkeling van het portaal voor verdere implementatie van actieve openbaarmaking.
De aanbesteding voor een nieuw contentmanagementsysteem is in de tweede helft van 2025 afgerond. De opdracht omvat ook de doorontwikkeling van de Woo-portalen, waarmee een eerste stap is gezet richting verdere implementatie van actieve openbaarmaking. De implementatie van het systeem en de doorontwikkeling van het Woo-portaal worden in 2026 voortgezet.
B2
B3
We richten e-diensten in voor producten en diensten die onder de Wmebv vallen en controleren of onze huidige e-diensten voldoen aan de nieuwe wettelijke eisen. En gaan in gesprek met onze verbondenpartijen hierover en dragen zorg dat ook hun producten en e-diensten voldoen aan de eisen van de Wmbev.
In 2025 is voldaan aan de wettelijke verplichtingen van de Wmebv. Voor alle producten en diensten die onder deze wet vallen is een digitaal kanaal aangewezen en deze digitale kanalen voldoen aan de gestelde eisen. Daarnaast is met verbonden partijen afgestemd hoe zij aan hun eigen wettelijke verantwoordelijkheid voldoen, waarbij zij expliciet zijn gewezen op de verplichtingen onder de Wmebv. Doorontwikkeling vindt plaats in 2026.
In het kader van de digitale Het aantal plekken waar informatie toegankelijkheid en doorzoekbaarheid wordt opgeslagen is teruggebracht, werken we aan het verder op orde waardoor de informatiehuishouding brengen van de informatiehuishouding. overzichtelijker en beter beheersbaar Dataclassificatie is daarbij een is geworden. Daarnaast is een belangrijk thema. oplossing aangeschaft die ondersteunt bij het opschonen en classificeren van informatie. Deze stappen dragen bij aan het op orde brengen van de
Status
88
informatiehuishouding. Het volledig realiseren van het doel vraagt om verdere uitvoering in 2026 en de jaren daarna. HOE GAAN WE DIT METEN? De resultaten van een aantal van onderstaande KPI's worden jaarlijks gemeten. In de tabel is de streefwaarde weergegeven, de meting over het jaar 2024 en de laatste meting over het jaar 2025. In het vervolg op de verkenning aanpak toekomstbestendige dienstverlening besteden we aandacht aan het herijken van de prestatie indicatoren, de realisatie en monitoring ervan. Prestatie indicatoren (incl. bron)
Streefwaarde begroting 2025
Meting programmarekening 2024
Meting programmarekening 2025
90% Max. 5% Min. 90%
82% 6% -
85% 7% -
Min. 90%
79%
85%
Min. 90%
96%
97%
Min. 70%
49%
59%
Min. 50%
49%
45%
Min. 90%
-
-
Website: • Vragen via livechats worden direct beantwoord
Min. 90%
-
-
Voldoen aan norm digitale toegankelijkheid
Status B
Status B
Status B
Balie burgerzaken: • Wachttijd balie minder dan 5 minuten • Klanten zonder afspraak geholpen • Selfservice producten binnen 7 werkdagen geleverd • Selfservice producten binnen 10 minuten afgehandeld Telefonie: • Percentage oproepen dat op het centrale nummer wordt opgenomen • Percentage terugbelnotities binnen 2 werkdagen afgehandeld • Percentage oproepen dat via het centrale nummer direct wordt afgehandeld Post/mail • Percentage vragen via het contactformulier beantwoord binnen 6 weken
SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen
Overige samenwerkingspartners VNG VDP Kenniskring serviceformules Stichting Lezen en Schrijven Taalhuis van de bibliotheek Bollenstreek Holland Rijnland
89
Samenwerkende overheid WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Versterken van de strategische positie omwille van de belangen van de gemeente Hillegom WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit Omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
A1
We adviseren colleges in het dienen van het lokale belang bij strategische vraagstukken en in het faciliteren van bestuurlijke relaties en netwerken in de aangrenzende gemeenten en gebieden binnen de provincies Noorden Zuid-Holland.
De reguliere taken zijn hierin uitgevoerd als het gaat om DBS, Holland Rijnland en het organiseren van werkbezoeken. Het doel om dit te intensiveren en uit te breiden is vanwege capaciteitsgebrek nog niet gelukt. Zo is het incidentele contact met Haarlemmermeer nog niet structureel uitgewerkt en geborgd.
Vanwege de bouwvoornemens rondom Vogelezang versterken wij onze bestuurlijke afstemming in het kader mobiliteit met de bestuurders van Zuid-Kennemerland.
Het college heeft op verschillende manieren relaties versterkt met naburige colleges en collegeleden. Bijvoorbeeld met het college van de gemeente Bloemendaal.
A2
Status
WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Versterken van de strategische positie van de Duin- en Bollenstreek gemeenten voor het realiseren van lokale opgaven in regionaal verband. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Activiteit
Activiteit Omschrijving
Stand van zaken jaarrekening
B1
We bekrachtigen in bestuurlijke en juridische zin de structurele samenwerking tussen de vijf gemeenten in de Duin- en Bollenstreek. Het ambtelijk kernteam DBS faciliteert de DBSoverlegstructuur, organiseert collegeconferenties en radenbijeenkomsten en verzorgt de interne en externe communicatie en rapportages. Het kernteam bestaat uit medewerkers uit de verschillende gemeenten. Eveneens versterken we voor de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen onze eigen bestuurlijke positie binnen dit samenwerkingsverband door de bovengenoemde samenwerkingsafspraken intern te borgen in P&C en ambtelijke
In 2025 is het bestuursconvenant DBS vastgesteld. Hiermee is de samenwerking van de afgelopen jaren formeel bekrachtigd. Het ambtelijke kernteam DBS is het afgelopen jaar volledig vernieuwd. Dit draagt bij aan de nieuwe fase die de samenwerking ingaat. De processen maken zowel aan de kant van het kernteam als aan de kant van de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen een verbeterslag om soepeler op elkaar aan te sluiten.