Programmabegroting 2024

* Het oplossen van mobiliteitsoverlast. De grotere mobiliteitsvraagstukken worden regionaal opgepakt binnen de samenwerking Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GMRAN) en de deelopgave ‘de verbonden regio’. De lokaal ervaren knelpunten spelen op de volgende locaties: Broekstraat, Schoonenburgseweg/Hoogstraat, Looistraat en de Rijksweg. Voor deze lokale knelpunten zoeken we naar passende oplossingen samen met de provincie Gelderland waarbij we met name nieuwe ontwikkelingen willen benutten.

* Verstedelijking, uitwerken voor Rijk van Nijmegen. In de komende jaren gaan we verder aan de slag met het

realiseren van de verstedelijkingsopgave zoals die staat beschreven in de Verstedelijkingsstrategie regio Arnhem Nijmegen. Het Verstedelijkingsakkoord, met daarin afspraken over realisatie en samenwerking met bijbehorende uitvoeringsgelden, is daarbij leidend. De periode 2023-2025 staat in het teken van het met de partners uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda. Hiervoor blijven de gebiedsuitwerkingen het vertrekpunt. Hierin komt te staan hoe de landschaps- en woningbouwplannen in de verschillende deelgebieden concreet gestalte kunnen krijgen. Toelichting Verstedelijking: De uitwerking van de verstedelijkingsstrategie is opgegaan in het Regio-arrangement. Het Regio-arrangement wordt in het najaar van 2023 ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad van de gemeente Heumen. Op verschillende thema’s/bouwstenen uit de Verstedelijkingsstrategie vindt er een nadere uitwerking plaats, bijvoorbeeld voor mobiliteit en de Groene Mal rondom Nijmegen. Daarnaast staan in het RegioGemeente Heumen

27

Programmabegroting 2024

arrangement uitwerkingen van de thema’s landbouw en natuur. Deze thema’s zijn toegevoegd vanwege de stikstofproblematiek. Ook op deze onderdelen vindt komende jaren verdere uitwerking plaats in samenspraak met Provincie, Rijk en Waterschappen. Voor de gemeenten in de Groene Mal rondom Nijmegen (Gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen) wordt nagedacht over het opstellen van een ontwikkelperspectief. In dit gebied spelen veel verschillende opgaven op het gebied van duurzame energie, de energie-infrastructuur, woningbouw, natuur, landbouw en recreatie. Via het ontwikkelperspectief kan worden uitgewerkt hoe hier in regionaal verband mee om kan worden gegaan. Op dit onderdeel vindt de komende jaren een nadere uitwerking plaats. Op het gebied van natuur en landschap werkt de gemeente Heumen samen met de buurgemeenten aan het vernieuwen van het Landschapsontwikkelingsplan (zie hierna).

* Het vernieuwen van het LOP (Landschap Ontwikkelings Plan) voor de komende 4 jaar voor de versterking van

landschap, biodiversiteit en cultuurhistorie. Momenteel hebben gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen een gezamenlijk voorstel gedaan om samen een groene mantel rond Nijmegen te maken door verbindingen te maken tussen de groene zones. Een concrete uitwerking van het project, organiseren van financiering, afstemming met belanghebbenden en voorbereiden van de uitvoering zijn de volgende stappen. Daarnaast is het wachten op een besluit van de provincie over het ingediende subsidieverzoek hiervoor. Het nieuw op te stellen LOP biedt vanuit de gemeente Heumen input voor het verder te ontwikkelen regionale project “de Groene Mantel”.

* Riool. Elke 10 tot 12 jaar wordt het hele vrij verval rioolstelsel in de gemeente geïnspecteerd. Na inspectie

wordt bepaald welke maatregelen nodig zijn voor een blijvende goede werking van het stelsel. Uit inspectie van de stelsels in Nederasselt en Overasselt blijkt dat 1320 meter in slechte staat is en maatregelen noodzakelijk zijn. Het relinen 1320 meter riolering in Overasselt en Nederasselt is hier de beste optie. Relinen is het aanbrengen van een soort kous aan de binnenzijde van de rioolbuis waarmee de levensduur van de buis met zestig jaar wordt verlengd. Deze techniek is goedkoper dan het uitgraven en vervangen van een rioolbuis. Er is een voorziening in de Rioolbegroting waarmee pieken in vervanging/relinen worden opgevangen.

* Vervangen ondergrondse glas- en textielcontainers winkelcentrum Malden. De ondergrondse glas- en

textielcontainers bij het winkelcentrum zijn inmiddels meer dan vijftien jaar oud en uit een recente inspectie blijkt dat de containers in zodanig slechte staat zijn dat vervanging noodzakelijk is.

* IBOR (Integraal Beheer Openbare Ruimte) De uitvoering van het beheer van de openbare ruimte is vastgelegd

in het Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte gemeente Heumen 2024-2034 (Beleidsplan-IBOR). Het plan beschrijft hoe we komen tot een toekomstbestendig integraal beheer van de openbare ruimte. Zeven maatschappelijke thema’s die voortvloeien uit gemeentelijk beleid vormen, naast wettelijke eisen en kwaliteitscriteria, het beleidskader waarbinnen de inrichting, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte wordt uitgevoerd. De maatschappelijke thema’s zijn: Sociale cohesie, Gezondheid, Biodiversiteit, Mobiliteit en toegankelijkheid, Klimaatadaptatie, Veiligheid en Duurzaamheid. Hierbij wordt ook de inclusieagenda betrokken. In het beleidsplan IBOR is een werkproces vastgelegd dat wordt gebruikt bij het opstellen van een meerjarenplanning voor onderhoud en vervanging. Daarnaast zijn in het beleidsplan ook de beeldkwaliteitsniveaus vastgesteld die worden gehanteerd bij het beheer van de openbare ruimte. Voor uitvoering van het beleidsplan IBOR is in de kadernota extra geld gevraagd voor onderhoud bomen (€ 25.000) en voor de invulling van de maatschappelijke thema’s (€ 150.000).

* Erfgoed. Samen met het Erfgoedplatform hebben we een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren

opgesteld wat we gezamenlijk realiseren en 2-jaarlijks evalueren. Ten behoeve van de acties uit het uitvoeringsprogramma zijn middelen nodig deze zijn opgenomen in de begroting. O.a. voor het behoud van de monumenten in onze gemeenten willen we acties opzetten ter stimulering van het behoud van de monumenten.

2.4 Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Wet Kwaliteitsborging (Wkb)

De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de complexere. De gemeente Heumen heeft het proces voor vergunningverlening, toezicht en handhaving uitbesteed aan de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). De invoering van de Wkb heeft dus direct gevolgen voor de ODRN en de gemeente Heumen. Het aantal BRIKS-controles dat de ODRN uitvoert, zal namelijk afnemen. De invoering heeft ook gevolgen voor de inwoners en bedrijven van de gemeente Heumen. Omdat een deel van de bouwtoets (het technische gedeelte) niet langer door de gemeente maar door de (private) kwaliteitsborger wordt uitgevoerd, nemen de legesinkomsten af. Voor wat betreft handhaving blijft de gemeente bevoegd gezag. Evenals in de huidige situatie staan hier geen leges tegenover.

Gemeente Heumen

28

Programmabegroting 2024

Omgevingswet

Met de Omgevingswet (Ow) wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De Omgevingswet treedt, volgens de huidige verwachting, in werking op 1 januari 2024. De wet bundelt 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Hierdoor wordt het stelsel van ruimtelijke regels volledig herzien. De raad heeft in februari 2019 het ‘Ambititie- en programmaplan inplementatie omgevingswet’ vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. De visie uit dit document wordt vertaald in zes uitgangspunten. Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet. Kort samengevat: Ruimte aan initiatieven (‘paradigmawisseling’), meer afwegingsruimte en maatwerk, integraliteit van beleid & werkprocessen, dienstverlening: inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal, verdergaande participatie, doorontwikkelen van digitalisering en informatisering. In 2022 heeft uw raad al enkele besluiten genomen m.b.t. de Omgevingswet. Het proceskader voor de omgevingsvisie is in april 2020 door de raad vastgesteld. Het koersdocument omgevingsvisie (dat de inhoudelijk hoofdlijnen van de ontwerpvisie bevat) stond eind 2022 op de agenda.

In 2023 werken we aan de omgevingsvisie en diverse acties ter voorbereiding van de implementatie van de Ow (o.a. opleiding personeel en toetsing processen/ DSO). Naar verwachting wordt in het najaar 2023 de omgevingsvisie voor de gemeente Heumen vastgesteld. Daarmee is een integrale beleidsvisie voor de fysieke leefomgeving aanwezig met een breed maatschappelijk draagvlak voor de inhoud en de daaruit voortvloeiende opgaven. Direct na de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan alle bestemmingsplannen van rechtswege op in één tijdelijk omgevingsplan. We werken stapsgewijs naar één definitief omgevingsplan voor het gehele grondgebied conform de bepalingen van de Omgevingswet. Het streven is om dit voor 2027 te bereiken. Verbonden partijen Voor de realisatie van de doelstellingen vanuit programma 2 hebben we een aantal samenwerkingsrelaties met de zogenaamde verbonden partijen. Het gaat hier om: verbonden partij Rechtsvorm Programma DAR Vennootschap Fysieke leefomgeving MARN gemeenschappelijke regeling Fysieke leefomgeving ODRN gemeenschappelijke regeling Fysieke leefomgeving Regionaal bureau Stichting Fysieke leefomgeving Toerisme VRGZ gemeenschappelijke regeling Fysieke leefomgeving VVE Maldensteijn Vereniging Fysieke leefomgeving, Sociale leefomgeving

Gemeente Heumen

29

Programmabegroting 2024

2.2. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

Duurzaamheid Doel

Energie-opgave Heumen realiseren

Effecten

Energieneutraal in 2030 en klimaatneutraal in 2050

Inhoud

Uitvoeringsprogramma 2024-2027 opstellen en uitvoeren

Planning

2024 e.v.

Budget

Reguliere uren + regulier budget (waaronder Rijksmiddelen)

Doel

Zonnepark Teersche Sluis faciliteren/realiseren

Effecten

Versnellen van de verduurzaming in de gemeente Heumen middels zon

Inhoud

Afronden planologische procedure en besluitvorming

Planning

Eind 2023

Budget

Reguliere uren met externe ondersteuning

Doel

Regionale Energie Strategie (RES) RES 2.0

Effecten

Inhoudelijke afweging van strategie en zoekgebieden

Inhoud

Aan de hand van de uitkomsten van de planMER brengen we voor gemeente Heumen locaties voor de opwekking van windenergie in beeld. Tevens gaan we windbeleid opstellen.

Planning

Eind 2023 / Loop 24

Budget

Reguliere uren en bestaand budget (mogelijk tzt aanvullend afhankelijk van inhoudelijke keuzes)

Doel

Warmtevisie realiseren

Inhoud

Bijeenkomsten per wijk/dorp om op duurzame alternatieven over te schakelen. In beeld brengen van warmtebronnen en mogelijke warmtenetten. Mogelijkheden per wijk/dorp in beeld brengen

Planning

2024 e.v.

Budget

Reguliere uren en bestaand budget

Doel

Regionale Adaptatie Strategie (RAS)

Effecten

Maatregelen extreme droogte, hitte en wateroverlast, biodiversiteit

Inhoud

Regionale en lokale uitwerking conform daarvoor opgestelde programma

Planning

Inzetten op de regionale adaptatiestrategie en uitvoering lokale acties.

Budget

€ 22.000 en Reguliere uren

Effecten

Woningbouw Doel

Uitvoering woningbeleid 2024-2030

Effecten

De beschikbaarheid van voldoende duurzame woningen voor mensen in alle levensfasen en inkomensklassen.

Inhoud

Realisatie circa 1210 woningen fase 1 en 2

Planning

Het woningbouwprogramma voor de komende jaren voorziet in ontwikkeling van onder andere de volgende locaties: Malden (Kanaalzone, De Schoren, Veldsingel en diverse locaties in VCM), Overasselt (o.a. locatie Derks en Zilverberg)

Budget

Reguliere ambtelijke uren

Doel

Kanaalzone realiseren

Effecten

Het beschikbaar hebben van locaties om ook op langere termijn te voorzien in de woningbehoefte.

Inhoud

Uitvoering conform raadsbesluiten met realisatie van 735 woningen Onderdeel hiervan is ook de uitplaatsingslocatie van Juliana

Planning

2024 e.v.

Budget

Aanvullend € 500.000 voor 2024

Gemeente Heumen

30

Programmabegroting 2024

Doel

Vitaal centrum Malden

Effecten

Toekomstbestendig centrumgebied De gemeenteraad heeft op 16 december 2021 het ruimtelijk kader vastgesteld. Uitvoering diverse projecten en herinrichting openbare ruimte. 2024 (planvorming) en later (uitvoering) € 5.552.000 (gefaseerd)

Inhoud Planning Budget

Leefomgeving Doel

Gebiedsplan 'Kop van Malden' afronden en start van uitvoeringsprogramma

Effecten

Ontwikkeling gebiedsplan en realiseren projecten

Inhoud

Duidelijkheid omtrent toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden

Planning

2024 e.v.

Budget

Nader te bepalen

Doel

Oplossen Mobiliteitsoverlast

Inhoud

Aanpak van lokale knelpunten; verbetering van de verkeersveiligheid; passende oplossingen voor aangedragen knelpunten Broekstraat, Schoonenburgseweg/Hoogstraat, Looistraat en de Rijksweg.

Planning

Onderzoek en uitwerking 2024 en later

Budget

Reguliere uren

Doel Effecten

Regionale verstedelijkingsvisie, Uitvoeringsagenda en regio arrangementen Duidelijkheid omtrent 'koers' van deze regio en uitvoering projecten

Inhoud

Afspraken omtrent o.a. woningbouw, mobiliteit en landschapsontwikkeling

Planning

v.a. 2024

Budget

Reguliere uren en afhankelijk van besluitvorming aanvullende budgetten.

Doel

Doorontwikkeling landschapsbeleid

Effecten

Versterking landschap, biodiversiteit en cultuurhistorie

Effecten

Planning

Vernieuwen van het LOP en de realisatie van projecten in samenwerking met diverse (vrijwillige) organisaties 2024

Budget

€ 30.000

Doel

Goede werking riolering

Effecten

Verlengen levensduur 1320 meter riool met 60 jaar

Inhoud

Relinen riool 1320 meter riool in Overasselt en Nederasselt

Planning

2024

Budget

€ 500.000

Doel

Inzameling huisvuil

Effecten

Brengvoorziening voor glas en textiel

Inhoud

Het vervangen van glas- en textielcontainers rond het winkelcentrum in Malden

Planning

2024

Budget

€ 84.000

Inhoud

Gemeente Heumen

31

Programmabegroting 2024

Doel Effecten Inhoud

Uitvoeren IBOR-plan Beleidsplan om integraal uitwerking te geven aan het dagelijks en planmatig onderhoud en vervanging op langere termijn van de openbare ruimte. Het beleidsplan bevat de ambities voor het integraal beheer van onze openbare ruimte ten aanzien van de maatschappelijke thema’s sociale cohesie, gezondheid, biodiversiteit, verstedelijking, klimaatadaptatie, energietransitie, circulaire economie, veiligheid, mobiliteit en toegankelijkheid .

Planning

2024-2034

Budget

Extra budget voor de uitvoering van de maatschappelijke thema’s van € 150.000

Wet Kwaliteitsborging (Wkb) Doel

Bouwkwaliteit en bouwtoezicht verbeteren

Effecten

Meer private verantwoordelijkheden en kleinere rol overheid

Inhoud

Afstemming in regionaal verband met de ODRN.

Planning

2024 e.v.

Budget

Zie begroting ODRN

Omgevingswet Doel

Uitvoering programmaplan Implementatie Omgevingswet

Effecten

Uitwerking van de verdere implementatie

Inhoud

1. Noodzakelijke activiteiten i.v.m. in werking treden wet per 1 jan 2024 uitvoeren 2. Vaststellen omgevingsvisie 2024 e.v.

Planning Budget

Gemeente Heumen

Reguliere uren en regulier budget (extra budget tbv implementatie is beschikbaar conform kadernota 24-27)

32

Programmabegroting 2024

WAT MAG HET KOSTEN/WAT GAAT HET OPBRENGEN?

Rekening Exploitatie

Begroting

2022 (€)

2023 (€)

2024 (€)

2025 (€)

2026 (€)

2027 (€)

Lasten

-16.415.703

-15.138.159

-12.878.273

-12.726.233

-12.761.441

-12.954.123

Baten

10.057.197

7.998.898

5.047.269

5.179.375

5.221.557

5.257.041

Saldo

-6.358.506

-7.139.261

-7.831.004

-7.546.858

-7.539.884

-7.697.082

Lasten Programma € 13.024.227 ; 27% € 22.566.510 ; 46%

Programma 1 Sociale leefomgeving Programma 2 Fysieke leefomgeving Programma 3 Bestuur en Organisatie

€ 12.878.273 ; 27%

Baten Programma € 5.534.389 ; 12% € 5.047.269 ; 10%

€ 37.907.373 ; 78%

Programma 1 Sociale leefomgeving

Programma 2 Fysieke leefomgeving Programma 3 Bestuur en Organisatie

Gemeente Heumen

33

Programmabegroting 2024

Programma 2 Fysieke leefomgeving Begroting 2024

Objectnr.

Product en taakveld

T0030

Beheer overige gebouwen en gronden

T1100

Crisisbeheersing en brandweer

T1200

Openbare orde en veiligheid

T2100

Verkeer en vervoer

T2200

Parkeren

T2500

Lasten (€)

Baten (€)

-113.878

Saldo (€)

134.271

20.393

-1.596.561

0

-1.596.561

-654.863

7.251

-647.612

-2.336.106

69.532

-2.266.574

-104.629

4.500

-100.129

Openbaar vervoer

-17.071

0

-17.071

T3300

Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

-159.435

53.500

-105.935

T3400

Economische promotie

-303.557

2.502

-301.055

T5400

Musea

-50.111

0

-50.111

T5500

Cultureel erfgoed

-119.706

30.063

-89.643

T5700

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-1.367.378

33.622

-1.333.756

T7100

Volksgezondheid

-55.274

0

-55.274

T7200

Riolering

-1.132.239

1.590.794

458.555

T7300

Afval

-1.548.694

1.971.989

423.295

T7400

Milieubeheer

-725.333

9.701

-715.632

T7500

Begraafplaatsen en crematoria

-72.359

84.150

11.791

T8100

Ruimtelijke ordening

-559.574

74.868

-484.706

T8200

Grondexploitatie (niet-bedrijv. terrein)

-171.586

178.196

6.611

T8300

Wonen en bouwen

Totaal

-1.789.920

802.330

-987.590

-12.878.273

5.047.269

-7.831.003

In de volgende tabel vindt u een overzicht van het voor dit programma geraamde nieuw beleid ( reeds meegenomen in kadernota en ombuigingen). In de tabel zijn de bedragen per begrotingsjaar opgenomen. Bedrag Nieuw beleid

2024 (€)

Programmabegroting 2024-2027 N846,voetgangers oversteekplaatsen en VRI Integraal beheer Openbare ruimte Cofinanciering LEADER programma Erfgoedbeleid Erfgoed projecten Vernieuwen wandelnetwerk Vitaal centrum Malden kapitaallasten Vitaal centrum Malden voorbereidingskosten Opstellen nieuw LOP

150.000 15.000 15.000 20.000 30.000 75.000 30.000

Raming 2025 2026 (€) (€)

2027 (€)

P.M. 150.000 15.000 15.000

150.000 15.000 15.000

150.000 15.000 15.000

81.000

207.060

75.000

In de volgende tabel vindt u een overzicht van de voor dit programma geraamde investeringen. In de tabel zijn de investeringsbedragen opgenomen. Meerjaren investeringsplan

Investerings bedrag

Renovatie wegen* Openbare verlichting* Rioolontstoppingsmachine* Investeringen GRP 2022-2027* Vitaal centrum Malden

Raming 2024 (€) 800.000 226.425 7.500 929.650

2025 (€) 800.000

2026 (€) 800.000

2027 (€) 800.000

726.200 1.350.000

745.486 2.101.000

2.101.000

* Kapitaallasten van investering zijn meegenomen in de begroting 2024-2027

Gemeente Heumen

34

Programmabegroting 2024

In de volgende tabel vindt U een overzicht van de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op dit programma. Reserves

Stand per Toevoeging Onttrekking Stand per 1-1-2024 31-12-2024 (€) (€)

Beheer natuurgrond Keersluis

90.046

Parkeergarage Brede school

64.900

8.040

82.006

3.500

69.900

Baten en lasten rioleringsstelsel

525.611

0

525.611

Exploitatiebijdrage riolering buitengebied

292.020

36.035

255.985

Vernieuwing verkeersinstallaties

94.756

94.756

0

Maatregelen klimaatakkoord

153.609

75.000

78.609

Omgevingswet

268.000

128.000

140.000

Erfpachtgronden de Laan 3

28.294

5.470

0

33.764

Erfpachtgronden de Laan 4

16.365

3.106

0

19.471

Erfpachtgronden de Laan 5

14.146

2.735

0

16.881

Erfpachtgronden de Laan 18-20

0

0

0

0

Erfpachtgronden de Laan 19-23

0

0

Erfpachtgronden de Laan 13-1

10.922

1.195

0

12.117

Erfpachtgronden de Laan 13-2

41.478

7.820

0

49.298

Erfpachtgronden de Laan 15

7.403

2.260

0

9.663

1.607.550

31.086

345.331

1.293.305

Voorzieningen

8.500

0

Stand per Toevoeging Onttrekking Stand per 1-1-2024 31-12-2024 (€) (€)

Onderhoud parkeergarage Maldensteijn

141.945

8.230

7.892

142.283

Meerjr. onderhoud molens

82.813

22.020

3.671

101.162

Meerjr. onderhoud kerken

143.117

3.773

433

146.457

Werkplaats Malden

19.154

3.250

2.500

19.904

Onderhoud Wegen Onderhoud en egalisatie tarieven riolering

255.258

431.275

460.069

226.464

4.777.280

0

251.112

4.526.168

0

1.650

0

1.650

5.419.567

470.198

725.677

5.164.088

Egalisatie afvalstoffenheffing

*Voor een nadere toelichting van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de toelichting op de balans

Gemeente Heumen

35

Programmabegroting 2024

Gemeente Heumen

36

Programmabegroting 2024

Programma 3 Bestuur en organisatie WAT WILLEN WE BEREIKEN? 3.1 Strategische visie 2030: ‘Natuurlijk met iedereen’ De strategische visie ‘Natuurlijk met iedereen’ is in 2021 vastgesteld. Het is ons kompas gedurende 10 jaar en geeft richting aan de samenleving die we in 2030 willen zijn. De centrale doelstelling in deze richtinggevende visie is het zijn van een Heumense, inclusieve samenleving. De coalitie ziet deze visie als belangrijke leidraad: inclusie en vertrouwen vormen de pijlers voor alle beleid. De strategische visie is een hulpmiddel om integrale keuzes te maken en vormt een opdracht aan ons allemaal. De hoofdlijnen zijn:

Onze samenleving in 2030

Voor de toekomst van onze gemeente vinden we het belangrijkste dat iedereen die mee wil doen, dit ook kan en dat we elkaar helpen waar nodig. Dit doen we samen met zowel, inwoners, ondernemers als maatschappelijke organisaties. Wij hebben lokale voorzieningen die levensvatbaar en voor iedereen bereikbaar zijn. De lokale voorzieningen, waar veel inwoners gebruik van maken en waar inwoners zich voor inzetten, kunnen blijven bestaan, mede dankzij de inzet van vele vrijwilligers en een rijk verenigingsleven. Voor de inwoners die het nodig hebben, voor even of langer, staan we als gemeente klaar. Zodat ook zij deel kunnen nemen aan de samenleving. We gaan voor een inclusieve samenleving. Dit is ons doel en daar zetten we ons vol voor in. Hiervoor doen we meer dan onze wettelijke verplichtingen. Daarnaast kenmerkt onze gemeente zich door groen, duurzaam en veilig. Voor deze kenmerken doen we alleen wat wettelijk noodzakelijk is.

De rol van de gemeente in 2030

Wij zijn als gemeente betrouwbaar, open en eerlijk. We zetten ons actief in om ervoor te zorgen dat iedereen in onze gemeente mee kan doen. Voor onze kenmerken geven we ruimte aan inwoners en partners om aan de slag te gaan. Bij het kiezen van onze rol staat het maatschappelijk belang centraal en kijken we wat nodig is.

De rol van partners in 2030

Samenwerking met inwoners en partners is belangrijk. Samen zorgen we ervoor dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Daarom gaan we graag samen met inwoners en partners aan de slag, zodat we elkaars kennis en kunde kunnen gebruiken. Daarnaast werken we als gemeente intensief regionaal samen. Deze samenwerking draagt bij aan ons voorzieningenniveau en de kwaliteit van de Heumense samenleving als zelfstandige gemeente. De uitwerking van de strategische visie vindt plaats binnen de verschillende gemeentelijke domeinen. 3.2 (Digitale) dienstverlening Als zelfstandige gemeente wil de gemeente Heumen goede dienstverlening kunnen bieden aan haar inwoners, nu en in de toekomst. Er staat gemeenten op het gebied van de Digitale Dienstverlening heel wat te wachten. Er moeten maar liefst dertien Europese digitale wetten binnen drie jaar zijn geïmplementeerd. Dit betekent een heuse digitale transformatie. Deze transformatie ziet in korte termijn op uiteenlopende maar gerelateerde terreinen als kunstmatige intelligentie, databeheer, cybersecurity en digitale identiteiten. De wetten hebben impact op o.a. beveiliging en privacy, op de interne en externe communicatie, op organisatie en bestuur, op het personeelsbestand en op de informatievoorziening. Gemeenten krijgen daar ondersteuning bij en een regionale samenwerking draagt daar wezenlijk aan bij.

Maar gemeenten zijn uiteindelijk zelf verantwoordelijk en het vraagt ook digitaal leiderschap.

Proactieve dienstverlening

Inwoners die problemen ervaren met financieel rondkomen zullen gebaat zijn bij innovatie in dienstverlening. Dat betekent dat complexe regelingen meer inzichtelijk gemaakt moeten worden. Nieuwe technologie zoals apps die die bewoners en ondernemers transparantie biedt in regelingen die er zijn, toegespitst op hun situatie, geeft de nodige steun in waar men recht op heeft. Dat betekent dat de gemeente:  Proactief luistert naar de inwoner, laat weten wat ze met vragen doet en vragen die steeds terugkeren aangrijpt als een kans voor continue verbetering van de eigen dienstverlening;  Dienstverlening aanbiedt die ( digitaal) toegankelijk en gebruiksvriendelijk is, en bovendien dat iedere inwoner die persoonlijke aandacht nodig heeft die kan krijgen.  Samenwerkt en afstemt met onze (keten)partners . We hebben continue te maken met maatschappelijke, technologische, organisatorische en wettelijke ontwikkelingen, die van invloed zijn op onze (digitale) dienstverlening. (zie schema). Gemeente Heumen

37

Programmabegroting 2024

Op maat gesneden dienstverlening die toegankelijk en snel is, zorgt dat inwoners gemakkelijk in hun behoeften kunnen voorzien en zelfredzaam zijn. Dat schept ruimte voor persoonlijk en betekenisvol contact voor diegene die dat nodig hebben, omdat ze met een ingewikkeld probleem zitten of er zelf niet uitkomen. Zo biedt de gemeente elke inwoner de dienstverlening die hij nodig heeft: zowel digitaal als ook in passend persoonlijk contact. Alle inwoners, bezoekers en bedrijven mogen van ons als gemeente een hoge standaard van dienstverlening verwachten, maar enkele doelgroepen verdienen de komende jaren speciale aandacht. Van alle Nederlanders beschikt bijna 30 procent over beperkte of geen internetvaardigheid. In een samenleving die in hoog tempo digitaliseert, mogen zij niet afhaken. Ook bedienen we de inwoners die ‘online’ zijn. Zij beschikken over een pc, een laptop of kunnen het internet op via mobiele telefoon of tablet. Deze inwoners staan positief tegenover digitale dienstverlening van de overheid. Het is voor hen een vanzelfsprekendheid dat ook de gemeente digitale diensten verleent. Dit betekent nog niet dat zij er massaal gebruik van maken. Het belang van de inwoners zit hem in de keuze en het gemak.

Een digitaal kanaal dat 24 uur per dag, zeven dagen in de week gebruikt kan worden, zullen zij vaker kiezen als zij op die manier gemakkelijk antwoord krijgen op vragen of een dienst sneller ontvangen. Geen antwoord krijgen is erg vervelend. Een van de grootste ergernissen van inwoners is van het kastje naar de muur te worden gestuurd en steeds dezelfde gegevens te moeten overleggen. Digitale dienstverlening is er juist op gericht om dit te voorkomen. Gegevens één keer vastleggen en deze in de dienstverlening aan de inwoner steeds opnieuw gebruiken. Daarnaast is digitale dienstverlening voor de overheid, net als voor het bedrijfsleven, van strategisch belang. De overheidsorganisatie van de toekomst kan niet zonder. Slimme inzet van ICT maakt digitale dienstverlening sneller, onbureaucratiseert, ontschot, maakt integraal werken mogelijk, kan inwoners beter bedienen en is uiteindelijk goedkoper.

Gemeente Heumen

38

Programmabegroting 2024

3.3 Communicatie Bij de bestuursstijl van het college past breed maatschappelijk draagvlak. "We zijn een betrouwbare en transparante overheid in ons handelen en we leggen aan de gemeenschap verantwoording af. Vanuit diversiteit voeren we de dialoog en vanuit goede verhoudingen werken we samen." We willen actief in gesprek blijven met de raad en inwoners over nieuwe ontwikkelingen die zich tijdens de raadsperiode voordoen. (Coalitieakkoord: bestuursstijl) Met onze gemeentelijke communicatie ondersteunen we de strategische doelstellingen van bestuur enerzijds en de dienstverlening aan onze inwoners anderzijds. We vinden het belangrijk dat onze communicatie in ieder geval verbindend, begrijpelijk, deskundig en actief is. Alle vertegenwoordigers van de gemeente, raad, college en ambtenaren, vormen samen voor inwoners één organisatie; we nemen deze karakteristieken mee als uitgangspunt bij de communicatie vanuit alle gelederen. We willen met onze communicatie zoveel mogelijk inwoners bereiken en betrekken, zo dragen we bij aan een inclusieve samenleving, waarin iedereen kan meedoen. In onze communicatie zijn we toegankelijk: we gebruiken begrijpelijke taal ( B1-niveau), we communiceren via diverse kanalen (website, digitale nieuwsbrief, sociale media, beeld, gemeentepagina) en het is duidelijk voor inwoners hoe zij zelf in contact kunnen komen met de gemeente.

Ook zijn we proactief in het informeren van onze inwoners over gemeentelijke ontwikkelingen, belangrijke projecten en ook kleinere lokale onderwerpen die de belangstelling van onze inwoners hebben. De Wet digitale overheid stelt verplicht dat gemeenten (en andere overheidsinstanties) voldoen aan digitale toegankelijkheidseisen. In 2023 hebben we een toegankelijkheidsverklaring laten opstellen en zal het college in kwartaal 4 van 2023 de prioriteiten op dit vlak voor 2024 bepalen. 3.4 Toekomst van Heumens werken We willen een toekomstbestendige organisatie zijn, die een goede kwaliteit van dienstverlening voor inwoners en bestuur kan bieden én een aantrekkelijke werkgever is. Uit de ontwikkelingen om ons heen leren we dat de manier waarop we zijn georganiseerd en (samen-)werken moet blijven doorontwikkelen om ons werk goed te kunnen blijven doen. Daarnaast heeft de coronacrisis ons geleerd dat we ons werk ook op De komende jaren blijven we aan de slag met de ontwikkeling van onze organisatie. We werken verbindend, oplossingsgericht en vanuit de kernwaarden: vertrouwen, eigenaarschap en plezier beleven aan samen leren en een goed resultaat. Het uitgangspunt blijft daarbij, dat de gemeentelijke organisatie op een effectieve manier de verbinding blijft leggen tussen inwoners, ondernemers, partners, bestuurders en medewerkers.

Medewerkers doen goed en plezierig hun werk: thuis, op kantoor of elders. Onderwerpen waarmee we aan de slag zijn: onderlinge afstemming, maatwerk, duurzaam vitaal werken, samen leren, zorgen voor goede huisvesting en voor goede faciliteiten op kantoor en bij het werken op afstand. We versterken daarbij de basis waar nodig en verbeteren en ontwikkelen van daaruit verder. Voor deze ontwikkeling van de organisatie is er een dynamische agenda 2021-2024 gemaakt. De krapte op de arbeidsmarkt is van invloed op onze organisatie; het is niet meer vanzelfsprekend dat vacatures snel kunnen worden ingevuld op het gewenste niveau. Ook ontstaan er meer kansen op de arbeidsmarkt voor medewerkers en zien we een grotere uitstroom hierdoor. Het is dan ook van belang dat we investeren in de werving van nieuwe medewerkers en onze eigen medewerkers weten te binden en boeien. In het kader van Binden en Boeien is in 2023 is een medewerkersonderzoek gedaan en wordt er in kwartaal 4 op basis van de uitkomsten een plan van aanpak opgesteld gericht op de verdere ontwikkeling van de organisatie op dit vlak. De leidinggevenden voeren dan ook gesprekken met de medewerkers over de individuele resultaten en de afdelingsresultaten. In 2024 wordt aan de speerpunten van de organisatie, per afdeling en per medewerker verder vorm gegeven.

3.5 Samenwerking Het Rijk en de provincie richten zich meer en meer op regionale vormen van samenwerking. Door arrangementen, deals en programma's maken Rijk en provincie afspraken met gemeenten over de aanpak van maatschappelijke opgaven en de financiering hiervan. De gemeente Heumen zal moeten aanhaken op deze ontwikkeling om grootschalige ontwikkelingen op het gebied van gebiedsontwikkeling, duurzaamheid, mobiliteit en economische activiteiten mogelijk te blijven maken. Daarnaast wordt regionale samenwerking op uitvoering steeds belangrijker. Niet alleen om grootschalige opgaven te realiseren, maar ook door de toenemende krapte op de arbeidsmarkt en het vast kunnen houden van de benodigde kwaliteit en kosten voor de uitvoering. In het kader van deze regionale samenwerking richten we ons vooral op het Rijk van Nijmegen en – op grotere schaal- de regio Arnhem-Nijmegen. Op dit moment ligt de focus op het verstevigen van de samenwerking in de regio Arnhem-Nijmegen, de Groene Metropoolregio. We moeten ons als gemeente Heumen nadrukkelijker gaan positioneren in deze samenwerkingen, waarbij we niet uit het oog verliezen om lokaal te organiseren wat voor inwoners van direct van belang is.

Gemeente Heumen

39

Programmabegroting 2024

3.6 Financiën Een belangrijk financieel uitgangspunt is een sluitende meerjarenbegroting. De structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. Beide zijn reëel geraamd. We willen ervoor zorgen dat de financiële situatie van de gemeente ook in de toekomst goed blijft. We hanteren een verantwoord en behoedzaam financieel beleid. We monitoren de financiële ontwikkelingen met twee-maandelijkse rapportages. In de voorliggende begroting hebben we de financiële consequenties uit het coalitie-akkoord, de meicirculaire en de kaderbrief 2024 verwerkt. Het college is erin geslaagd een sluitende begroting én meerjarenraming samen te stellen. We blijven in staat om lokale dienstverlening aan onze inwoners op voldoende niveau uit te voeren. Voor onze toekomstbestendigheid is het cruciaal dat we een voorzieningenniveau dat past bij de omvang van onze gemeente, op peil kunnen houden. 3.7 Veiligheid, handhaving en ondermijning Onze gemeente heeft veiligheid hoog in het vaandel staan. We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen in de gemeente Heumen én dat gezien wordt dat er wordt opgetreden bij bedreigingen en incidenten. De afgelopen acht jaren hebben wij samen met de andere gemeenten van Tweestromenland middels een intergemeentelijk integraal veiligheidsplan de prioriteiten gesteld waarop wij de afgelopen jaren hebben geacteerd.

Hiermee zijn mooie resultaten behaald. Om deze aanpak de komende vier jaar door te zetten, hebben wij in gezamenlijkheid met onze partners een nieuw intergemeentelijk veiligheidsplan 2023-2026 geformuleerd met het motto “Samen veilig vooruit”. We streven namelijk in gezamenlijkheid met onze partners (gemeenten, politie en openbaar ministerie) naar een doeltreffende aanpak van de diverse veiligheidsproblematieken. De onderwerpen die geprioriteerd zijn betreffen ondermijning, digitale veiligheid, zorg en veiligheid, veilig verkeer en maatschappelijke ontwikkelingen en langdurige crises. Daarnaast hebben we ook een drietal aanvullende lokale thema’s waar we de komende jaren aandacht aan willen blijven besteden. Dit zijn aanpak veilig buitengebied, jongerenoverlast en zorg en veiligheid. Groene BOA De aanpak van ondermijning vraagt om permanente inzet. Met het aanstellen van een groene boa, gebaseerd op cofinanciering van het ministerie van Justitie en Veiligheid, provincie Gelderland, de Wildbeheerseenheid en de gemeente Heumen, krijgen we toezicht in het buitengebied in onze gemeente en hopen we de problematiek met overlast en criminaliteit in het buitengebied tegen te kunnen gaan. Uitbreiding BOA-capaciteit De afgelopen jaren is de BOA-capaciteit binnen onze gemeente meer onder druk komen te staan o.a. door toegenomen inzet op ondermijning.

Een goed georganiseerde toezicht- en handhavingsfunctie is een vitale basisvoorziening voor een samenleving. De extra BOA capaciteit is noodzakelijk om o.a. de uitvoering van de geprioriteerde veiligheidspeerpunten in de toekomst te kunnen blijven borgen, voor extra buitentoezicht (gebruik van openbare ruimte bij bouwactiviteiten) en toezicht bij evenementen. Uitbreiding juridische handhavingscapaciteit In deze begroting zijn extra middelen opgenomen voor zowel de verhoging van de structurele handhavingscapaciteit als voor de incidentele handhavingscapaciteit. Structureel is voor juridische handhavingscapaciteit (gericht op het omgevingsrecht) extra € 100.000 beschikbaar. Daarnaast is voor het wegwerken van de huidige handhavingslijst voor de komende 3 jaar jaarlijks € 100.000 beschikbaar

Gemeente Heumen

40

Programmabegroting 2024

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 3.2 (Digitale) dienstverlening We willen de burger en de ondernemer zo'n toegankelijke dienstverlening bieden dat ze de meeste zaken ofwel probleemloos zelf kunnen regelen ofwel via passend persoonlijk contact. Doel We zorgen voor continue verbetering van de toegankelijkheid van zowel onze fysieke dienstverlening als onze digitale dienstverlening via de website. Digitaal is de dienstverlening zo gebruiksvriendelijk dat burgers en ondernemers hier uit zichzelf voor Effecten kiezen, omdat het hen de minste tijd en inspanning kost. Voor wie er op internet niet uitkomt, is er altijd passend, persoonlijk contact onder handbereik.  Actualiseren dienstverleningsconcept  Optimaliseren van de fysieke dienstverlening Inhoud  Uitbreiding digitale formulieren op gemeentelijke website  Ontwikkeling en implementatie van digitale diensten  Kwalitatief onderzoek naar klanttevredenheid Planning Budget

2024 € 650.000 voor interne verbouwing en inrichting Publieksruimten (investeringskrediet, kadernota)

3.3 Communicatie Doel

Effecten

Inhoud

Planning Budget

We zijn een betrouwbare en transparante overheid in ons handelen en we leggen aan de gemeenschap verantwoording af. We ondersteunen met onze communicatie de strategische doelstelling van bestuur en organisatie. We zijn proactief in het informeren van onze inwoners over gemeentelijke ontwikkelingen, belangrijke projecten en kleinere intermenselijke onderwerpen. Door de inzet van onze digitale communicatiemiddelen / sociale media, als aanvulling op bestaande communicatiemiddelen, hebben we een groter bereik met onze communicatie. Inwoners praten en denken vaker mee over het gemeentelijk beleid en de uitvoering; dit wordt voor hen eenvoudiger door het gebruik van de digitale communicatiemiddelen.  We actualiseren onze website (continu proces), t.b.v. digitale dienstverlening en toegankelijkheid ( structuur, leesbaarheid, aantrekkelijkheid).  We monitoren het gebruik van en de feedback op de website van de gemeente Heumen: we verbeteren onze website op basis hiervan (continu proces).  We werken aan de digitale toegankelijkheid, op basis van de in 2023 gestelde prioriteiten.  We breiden de inzet van sociale media uit; we stimuleren actief de deelname van inwoners aan de digitale nieuwsbrief, we benutten vaker facebook, en zetten in op instragram als extra sociaal medium. 2024 e.v. Regulier budget. Kosten voor acties t.b.v.

digitale toegankelijkheid zijn nog niet bekend en zijn afhankelijk van de nog te bepalen acties. Daarnaast reguliere ambtelijke uren en mogelijk ook inhuur van expertise.

3.4 Toekomst van Heumens werken Doel Aanpassing gemeentehuis i.v.m. dienstverlening aan inwoners en hybride en flexibel werken. Effecten

Inhoud

De publiekszone krijgt een open uitstraling en bieden de mogelijkheid om rustig en veilig samen te werken. Het gemeentehuis passen wij aan voor de gewenste, naar buiten toe gerichte en flexibele uitvoering van onze taken. In 2023 hebben we aanpassingen gedaan om de Heumense manier van werken te faciliteren en verbeteringen m.b.t. veiligheid en dienstverlening te realiseren. De tweede fase van de verbouwing richt zich op de dienstverlening aan de inwoners en een open en toegankelijke uitstraling.

Planning

2024

Budget

Hiervoor is €650.000 opgenomen in de begroting ( zie ook onder dienstverlening).

Gemeente Heumen

41

Programmabegroting 2024

Doel Effecten

Inhoud

Voldoende kwantitatieve en kwalitatieve bezetting in het belang van de kwaliteit van dienstverlening. Heumen is een aantrekkelijke werkgever voor huidige en toekomstige medewerkers. De organisatie is in staat om een tijdige en kwalitatieve dienstverlening te bieden aan bestuur en inwoners. De medewerkers zijn gemotiveerd en betrokken, ze voelen zich gezien en gehoord, er is tijd en aandacht voor hun ontwikkeling.  Door krapte op de arbeidsmarkt zijn er meer inspanningen nodig om voldoende en gekwalificeerde medewerkers in huis te halen en te houden. We verrichten meer activiteiten voor de werving van nieuwe medewerkers, er is vaker tijdelijke inhuur nodig, we leiden medewerkers zelf op ( training on the job, externe opleidingen, traineeships). Ook kijken we naar de mogelijkheden om in samenwerking met andere gemeenten vacatures in te vullen of medewerkers op te leiden.  Voor het binden en boeien is het gesprek tussen leidinggevende en medewerkers essentieel. In 2024 wordt vervolg gegeven aan de uitkomsten van het medewerkersonderzoek dat in 2023 is uitgevoerd.

Planning

2024 e.v.

Budget

Budget voor het binden en boeien van medewerkers (€100.000 per jaar).

3.5 Samenwerking Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Doel Effecten

Inhoud

Planning

Budget

Gemeente Heumen

Verstevigen van het profiel en de samenwerking in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Het opdrachtgeverschap van de samenwerking is helder. De gemeente is goed aangesloten en draagt bij aan de opgaven in de regio Arnhem-Nijmegen. Deze opgaven betreffen: Groene groeiregio, Productieve regio, Verbonden regio, Circulaire regio en Ontspannen regio. De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is de opvolger van de Stadsregio Arnhem Nijmegen en het Gemeenschappelijk Orgaan (GO) Arnhem-Nijmegen. In 2020/2021 heeft de Groene Metropoolregio gewerkt aan een regionale visie en een regionale agenda met daarin 5 opgaven. Het algemene doel is het realiseren van groei én het versterken van het groene karakter van onze bijzondere regio. De opgaven bevinden zich vooral in het fysieke domein: woningbouw, landschap & natuur, circulariteit, economie, toerisme en mobiliteit. Maar ook samenwerking op het gebied van cultuur is een aandachtsveld. Voor de jaren 2023 en 2024 is er een nieuwe agenda opgesteld. Het gehele jaar 2024 Voor de Groene Metropoolregio is in de begroting een bijdrage van € 161.950 voor 2024 opgenomen. De bijdrage aan Groene Metropoolregio is € 9,55 / inwoner(incl. bijdrage The Economic Board). Deze bijdrage is structureel en betreft bijdragen voor het Regiobureau, voor The Economic Board en voor de 5 opgaven waaraan Heumen deelneemt.

Per onderdeel betreft het de volgende bijdragen: (NB: de berekening is op basis van het aantal inwoners per 2023 en zal nog bijgesteld worden op basis van het inwoneraantal per 2024) Regiobureau € 45.509 € 2,71 / inwoner Bijdrage Economic Board € 16.793 € 1,00 / inwoner Verbonden regio € 26.533 € 1,58 / inwoner Productieve regio € 17.633 € 1,05 / inwoner Circulaire regio € 26.197 € 1,56 / inwoner Ontspannen regio € 10.083 € 0,66 / inwoner Groene groeiregio € 16.625 € 0,99 / inwoner

42

Programmabegroting 2024

Doorontwikkeling samenwerking regio Rijk van Nijmegen Doel Herijken van de samenwerking binnen het Rijk van Nijmegen.

Effecten

Inhoud

Voldoende invloed (sturingsmogelijkheden) van gemeenten op gemeenschappelijke regelingen in het Rijk van Nijmegen. De invoering van de wijzigingen van de Wet gemeenschappelijke regelingen in de periode juli 2022-juli 2024 moet hiertoe een bijdrage leveren. Zicht op (strategische) onderwerpen die een gezamenlijke agenda vormen in het Rijk van Nijmegen. Bij de oprichting van de Modulaire Gemeenschappelijke regeling Rijk van Nijmegen in 2015 is een bestuurlijk Platform opgericht om de samenwerking tussen gemeenten in het Rijk van Nijmegen te stimuleren en faciliteren. Inmiddels ontmoeten de colleges in het Rijk van Nijmegen elkaar 2 keer per jaar om de samenwerking te versterken. In 2022 is een aanzet gemaakt voor een (strategische) agenda waaraan in 2023 uitvoering zal worden gegeven. Een van die onderdelen is de invoering van de wijzigingen van de Wet gemeenschappelijke regelingen die een bijdrage moet leveren aan het vergroten van de democratische legitimiteit (sturingsmogelijkheden).

Planning

Het gehele jaar 2023

Budget

Reguliere ambtelijke uren (gemiddeld 8 uur per week)

3.6 Financiën Doel Effecten

Inhoud

Maatregelen treffen waarmee we zorgen dat de financiële situatie van de gemeente ook in de toekomst goed blijft In de toekomst zijn we nog steeds in staat onze lokale dienstverlening aan inwoners op voldoende niveau uit te voeren en is ons voorzieningen niveau op peil en passend bij de omvang van onze gemeente. We hanteren de volgende financiële afwegingen bij onze beleidskeuzes en de beleidsuitvoering:  de gebruiker betaalt  we ontzien onze inwoners in een kwetsbare positie ( gebrek aan sociaal netwerk en/of zeer laag inkomen). Voor hen doen we wat nodig is.  onze financiële last berekenen we door aan de betreffende verbonden partijen. Daar sturen we op.  door het rijk overgedragen taken voeren we uit van de door het rijk daarvoor verkregen middelen; dat budget vormt de grens van de uitgaven. Mogelijk ontstaan er daardoor wachtlijsten; dit vraagt om goede sturing.  investeringen in duurzaamheid moeten worden terugverdiend door de besparingen die de investeringen opleveren ( o.a. bij verduurzaming van maatschappelijk vastgoed).

Planning

gedurende het jaar ( in zowel 2024 en 2025)

Budget

ambtelijke uren

3.7 Veiligheid, handhaving en ondermijning Doel

Integrale veiligheid

Effecten

Veiligheid of veiligheidsbeleving van inwoners wordt vergroot

Planning

We geven uitvoering aan het intergemeentelijk uitvoeringsprogramma Tweestromenland. De basis hiervoor vormt het nieuw Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Uitvoering 2024

Budget

Regulier budget

Doel

Ondermijning

Effecten

Ondermijningscriminaliteit zichtbaar maken en gezamenlijk tegengaan

Inhoud

Inhoud

We geven uitvoering aan de prioriteiten van ondermijning opgenomen in het uitvoeringsplan Tweestromenland 2023-2024. We werken gezamenlijk aan casuïstiek aan de hand van signalen en integrale controles. We communiceren tijdig en helder over ondermijning naar inwoners en bestuur. We geven uitvoering aan de aanpak Veilig Buitengebied.

Planning

Uitvoering 2024

Budget

Regulier budget

Gemeente Heumen

43

Programmabegroting 2024

Doel

Veiligheid & Zorg

Planning

Voorkomen van overlast en criminaliteit door kwetsbare personen ‘weerbaarder’ te maken en hen toe te leiden naar passende zorg. Verbinding tussen veiligheid en zorg (ook bestuurlijk) nog verder versterken. Verankering vroegtijdige afstemming sociaal domein en veiligheid. Heldere communicatie richting inwoners of hulpbehoevende waar men met welke hulpvraag terecht kan. Uitvoering 2024

Budget

Reguliere ambtelijke uren

Doel

Crisisbeheersing

Effecten

Versterken van samenwerken en afstemming Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) van zowel de lokale als de regionale functies in de crisisorganisatie. Implementeren van het project ‘Toekomstbestendige Bevolkingszorg’. Uitvoering geven aan het Regionaal Beleidsplan 2024-2027. Flexibilisering van de crisisorganisatie.

Effecten Inhoud

Inhoud

Planning

Uitvoering 2024

Budget

Reguliere ambtelijke uren

3.8 Financiën en bedrijfsvoering Met dit hoofdstuk geven we inzicht in de financiële positie van onze gemeente. Zo kan door raad, college en organisatie gestuurd worden op een efficiënte bedrijfsvoering en kan een goede afweging worden gemaakt over bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Programma 3 bevat naast de taakvelden Bestuur en Overhead de zogeheten ‘Algemene dekkingsmiddelen’. Bedoeld worden de inkomsten van onze gemeente die niet direct aan programma 1 of 2 kunnen worden toegerekend. Concreet gaat het over de inkomsten uit treasury, onroerende zaakbelasting, hondenbelasting en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Ook de algemene baten en lasten komen in dit onderdeel aan bod. In de Paragrafen financiering (treasury), bedrijfsvoering (overhead) en lokale heffingen worden deze onderwerpen verder uitgediept. Ook in de komende jaren is een gezonde financiële positie het uitgangspunt voor ons financieel beleid. Wij beogen een begroting die structureel en reëel in evenwicht is en waarin onvoorziene incidentele tegenvallers incidenteel worden opgevangen. Het is van belang dat we een goed weerstandsvermogen behouden, zodat we de financiële risico's die we als gemeente lopen kunnen opvangen (zie hiervoor ook de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing).

Vanuit een gezonde financiële positie kan een goede afweging worden gemaakt over bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Algemene lasten en baten Jaarlijks worden er lasten en baten begroot die vooraf nog niet kunnen worden toegerekend aan de diverse taakvelden van de begroting. Deze zogeheten ‘stelposten’ dienen ter compensatie of egalisatie van toekomstige lasten en baten. Voor de vier komende begrotingsjaren zijn de volgende budgetten als stelpost opgenomen. Na de tabel volgt een korte toelichting.

algemene lasten (in €) stelpost voor prijsontwikkeling stelpost voor loonontwikkeling stelpost coalitie binden en boeien stelpost coalitie sociale en culturele activiteiten stelpost voor ziektevervanging stelpost voor uitvoering personele regelingen algemene baten (in €) stelpost voor onderuitputting Gemeente Heumen

44

2024

2025

2026

2027

956.716 514.536 100.000

1.430.628 1.078.421 100.000

1.932.163 1.573.701 100.000

2.409.816 2.022.259 100.000

25.000

25.000

25.000

25.000

135.000

135.000

135.000

135.000

25.000

25.000

25.000

25.000

2024

2025

2026

2027

-400.000

-400.000

-400.000

-400.000

Programmabegroting 2024

Stelposten voor prijs- en loonontwikkeling

Bij de bepaling van deze twee stelposten is rekening gehouden met de in de mei-circulaire 2023 hiervoor opgenomen percentages.

Stelpost coalitie binden en boeien

Gezien de situatie op de arbeidsmarkt is van belang dat we investeren in de werving van nieuwe medewerkers en onze eigen medewerkers weten te binden en boeien. Structureel is hiervoor € 100.000 opgenomen.

Stelpost coalitie sociale en culturele activiteiten

In het coalitieakkoord is een structurele bijdrage opgenomen van € 25.000 voor sociale en culturele activiteiten. De verdere invulling moet nog nader worden uitgewerkt.

Stelpost voor ziektevervanging

Deze algemene last is voor de opvang van langdurige ziekte van vaste medewerkers. Door inhuur van personeel wordt stagnatie in de bedrijfsvoering vermeden. Indien de stelpost gedurende het begrotingsjaar deels onbenut blijft wordt het restantbudget ten gunste van de exploitatie gebracht in de maandrapportage over oktober.

Stelpost voor uitvoering personele regelingen

Deze stelpost is bedoeld voor de kosten die voortkomen uit personele regelingen voor medewerkers (CAO en lokale arbeidsvoorwaardenregelingen), zoals gevolgen van functiewaardering of beoordeling, uitbetaling (incidentele) overuren, uitbetaling bovenwettelijk verlof, hogere inschaling voor nieuwe en ervarener medewerker.

Stelpost voor onderuitputting

Bij het opmaken van de begroting wordt rekening gehouden met de realisatie van geplande investeringen. Zodra een investering gereed is, drukken de kapitaallasten (rente en afschrijving) op de gemeentelijke begroting. In de praktijk zijn op 1 januari niet alle investeringen gereed, terwijl er wel kapitaallasten zijn geraamd. Dit betekent dat deze kapitaallasten (deels) vrijvallen. Hiermee wordt de stelpost onderuitputting grotendeels geneutraliseerd. Daarnaast zijn er gedurende het jaar kleinere onderbestedingen waarmee de stelpost uiterlijk in de maandrapportage van oktober op nihil wordt gebracht. Algemene uitkering uit het gemeentefonds Nog bekijken of tekst aanpassing nodig is De algemene uitkering uit het gemeentefonds bedraagt circa 65% van onze jaarlijkse baten en vormen daarmee de belangrijkste bron van inkomsten. De inkomsten uit het gemeentefonds stellen de gemeente in staat om bij eenzelfde belastingdruk als andere gemeenten een gelijkwaardig voorzieningenniveau aan te bieden. Daarvoor verevent de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor verschillen in: belastingcapaciteit OZB, demografie, sociaal economische structuur en fysieke structuur. Het geld wordt verdeeld met maatstaven als het aantal: inwoners, jeugdigen, bijstandsontvangers, huishoudens en het aantal huishoudens met een laag inkomen en de omgevingsadressendichtheid.

Het Rijk informeert gemeenten door middel van circulaires over de hoogte en mutaties. Meestal verschijnen jaarlijks drie circulaires. In mei, september en december. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september van de vertaling van de Miljoenennota, december rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. Per 2023 is de uitkering herverdeeld. Het aantal maatstaven is verminderd en het (gedecentraliseerde) sociaal domein is geïntegreerd in de maatstaven. Voor Heumen betekent deze herverdeling een nadeel. Dit nadeel was reeds voorzien en zat al verwerkt in de begroting 2022. Onderstaande ramingen van de algemene uitkering 2024-2027 zijn gebaseerd op de verschenen mei-circulaire 2023 en de richtlijnen van de provincie hoe om te gaan met de (extra) jeugdzorgmiddelen.

Omschrijving/Jaar Inkomensmaatstaven Uitgavenmaatstaven waarop de uitkeringsfactor van toepassing is Uitkeringsfactor (uf) Uitgavenmaatstaven waarop de uitkeringsfactor van toepassing is *uf Uitgavenmaatstaven waarop de uitkeringsfactor niet van toepassing is Integratie- en decentralisatieuitk. waarop de uitkeringsfactor n.v.t. is s D's in het sociaal domein Totaal algemene uitkering Stelpost Afrekening ruimte onder BCF plafond* Stelpost (extra) rijksmiddelen Jeugdzorg ** Totaal opgenomen Algemene uitkering

2024 -2.942.440 21.794.941 1,395 30.403.942 500.446 209.620 1.190.898 29.362.467 110.000

2025 -2.942.440 21.739.282 1,471 31.978.483 334.756 205.620 1.198.705 30.775.124 110.000

2026 -2.942.440 21.357.576 1,433 30.605.407 334.756 205.539 1.208.166 29.411.428 110.000 227.000 29.472.467 30.885.124 29.748.428

2027 -2.942.440 21.514.520 1,460 31.411.199 334.756 194.915 1.169.772 30.168.203 54.000 139.000 30.361.203

* - In verband met de BCF-afrekening 2021 is een structurele raming van € 110.000 opgenomen i.v.m. de ruimte onder het btwcompensatiefonds. Dit is een aanname, die door de Prov. toezichthouder wordt geaccepteerd. ** - Het Rijk heeft de extra jeugdzorgmiddelen slechts incidenteel voor 2024 en 2025 beschikbaar gesteld. De provincie heeft, als financieel toezichthouder, richtlijnen opgesteld hoe gemeenten hier meerjarig mee om mogen gaan. Wij hanteren bij de meerjarenraming deze richtlijn van de provincie.

Gemeente Heumen

45

Programmabegroting 2024

Treasury Naast een jaarlijks renteresultaat is er dividend uit aandelen vanuit de vennootschappen BNG, Vitens en DAR. Vanuit de MARN ontvangen we een uitkering omdat deze gemeenschappelijke regeling aandelen van de ARN in bezit heeft.

dividend BNG

De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank die voor een belangrijk deel de financiering in het publiek domein verzorgt. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de bank bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De bank levert zo een bijdrage aan de publieke taak. Wij hebben 151.515 aandelen BNG met een nominale waarde van € 2,50 in bezit. Na afloop van een boekjaar wordt in het daarop volgende voorjaar door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders het uit te keren dividend vastgesteld. Voor de begrotingsjaren 2024-2027 rekenen wij op een jaarlijkse dividendopbrengst van € 350.000, oftewel een uitkering van € 2,31 per aandeel.

dividend Vitens

Vitens wil als publieke onderneming een bijdrage leveren aan het verlagen van maatschappelijke kosten. De unieke positie van drinkwaterbedrijf met een natuurlijke monopoliepositie brengt de verantwoordelijkheid met zich mee om het geld van klanten en publieke aandeelhouders op een verantwoorde wijze te besteden. Wij bezitten 16.023 aandelen Vitens met een nominale waarde van € 0,10. Na afloop van een boekjaar wordt in het daarop volgende voorjaar door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders het uit te keren dividend vastgesteld. Voor de begrotingsjaren 2024-2027 rekenen wij op een jaarlijkse dividendopbrengst van € 16.000. Dit komt overeen met een bedrag van € 1,00 per aandeel.

dividend DAR

In programma 2 komt DAR uitgebreid aan bod. Omdat Heumen aandelen heeft in deze naamloze vennootschap, is er een connectie met het taakveld treasury. Wij bezitten nu in totaal 4.583 aandelen DAR met een nominale waarde van € 320.879. Voor de begrotingsjaren 2024-2027 rekenen wij op een jaarlijkse dividendopbrengst van € 25.000.

uitkering MARN

Omdat de MARN 37,5% van de aandelen van de afvalcentrale in Weurt bezit, ontvangen wij jaarlijks een uitkering. Nu de MARN de gronden heeft verkocht aan de ARN, zijn wij verzekerd van een jaarlijkse uitkering van € 22.000. Verbonden partijen Voor de realisatie van de doelstellingen van dit raadsprogramma hebben wij samenwerkingsrelaties met de Groene Metropoolregio, Euregio, Munitax, Bank Nederlandse Gemeenten en Vitens. Voor een nadere toelichting over deze verbonden partijen wordt verwezen naar de 'Paragraaf verbonden partijen'. verbonden partij GMRAN Euregio Munitax MGR- IRVN BNG Vitens

Gemeente Heumen

rechtsvorm

gemeenschappelijke regeling openbaar lichaam gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke regeling

vennootschap vennootschap

46

programma Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie Bestuur en organisatie

Programmabegroting 2024

WAT MAG HET KOSTEN/WAT GAAT HET OPBRENGEN?

Rekening Exploitatie

Begroting

2022 (€)

2023 (€)

Lasten

-14.749.812

-11.860.045

Baten

37.299.712

Saldo

2024 (€)

2025 (€)

2026 (€)

2027 (€)

-13.024.227

-13.413.187

-14.312.852

-15.114.546

36.805.241

37.907.373

39.212.951

38.316.373

39.313.498

22.549.900 24.945.196

24.883.146

25.799.764

24.003.522

24.198.952

Lasten Programma € 13.024.227 ; 27%

€ 22.566.510 ; 46%

€ 12.878.273 ; 27%

Programma 1 Sociale leefomgeving Programma 2 Fysieke leefomgeving Programma 3 Bestuur en Organisatie

Baten Programma € 5.534.389 ; 12%

€ 5.047.269 ; 10%

€ 37.907.373 ; 78% Programma 1 Sociale leefomgeving

Programma 2 Fysieke leefomgeving Programma 3 Bestuur en Organisatie

Gemeente Heumen

47

Programmabegroting 2024

Programma 3 Bestuur en organisatie Begroting 2024

Objectnr.

Product en taakveld

T0010

Bestuur

-2.436.970

25.000

-2.411.970

T0040

Overhead

-5.888.129

116.006

-5.772.123

T0050

Treasury

-2.417.476

2.829.732

412.256

T0061

OZB woningen

-289.370

3.588.000

3.298.630

T0062

OZB niet woningen

-254.620

1.417.684

1.163.064

T0064

Belastingen overig

-22.607

166.925

144.318

T0070

Alg.uitk. en overige uitk.gemeentefonds

T0080

Overige baten en lasten

T0090

Vennootschapsbelasting (VpB)

T0110

Result. rekening van baten en lasten

Totaal

P03

Lasten (€)

Baten (€)

Saldo (€)

97.756

29.362.466

29.460.222

-1.811.252

400.000

-1.411.252

-1.560

1.560

0

0

0

0

-13.024.227

37.907.373

24.883.146

In de volgende tabel vindt u een overzicht van het voor dit programma geraamde nieuw beleid en voorgestelde besparingen ( reeds meegenomen in kadernota). In de tabel zijn de bedragen per begrotingsjaar opgenomen. Bedrag Nieuw beleid

2024 (€)

Raming 2025 2026 (€) (€)

48.000 90.000 100.000 100.000

100.000 100.000

100.000 100.000

100.000

5.000 65.000 58.500 5.000 5.000 70.000

5.000 65.000 58.500 5.000 5.000 70.000

5.000 65.000 58.500 5.000 5.000 70.000

2027 (€)

Programmabegroting 2024-2027

FTE salarisadministratie FTE Financiën FTE Handhaving juridische capaciteit FTE Handhaving juridische capaciteit achterstanden FTE Aanstellen groen BOA FTE uitbreiding BOA capaciteit Fase 2 gemeentehuis; dienstverlening inwoners Modernisering personeelsinformatiesysteem Optimaliseren LIAS Terugdraaien taakstelling formatie

5.000 65.000 20.000 20.000 70.000

In de volgende tabel vindt u een overzicht van de voor dit programma geraamde investeringen. In de tabel zijn de investeringsbedragen opgenomen.

Meerjaren investeringsplan

Investerings bedrag

Rolbezem* Aanpassingen gemeentehuis(fase2) Investeringen meubilair*

Raming 2024 (€)

8.000 650.000 30.000

2025 (€)

10.000

2026 (€)

10.000

* Kapitaallasten van investering zijn meegenomen in de begroting 2024-2027

Gemeente Heumen

48

Programmabegroting 2024

2027 (€)

In de volgende tabel vindt U een overzicht van de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op dit programma. Reserves

Stand per Toevoeging Onttrekking Stand per 1-1-2024 31-12-2024 (€) (€)

schommelfonds rekenkamercommissie

0 0

Voorzieningen

Gemeentehuis

0 0

0

0

Stand per Toevoeging Onttrekking Stand per 1-1-2024 31-12-2024 (€) (€) 616.559

90.275

92.365

614.469

1.679.960

139.700

120.000

1.699.660

Personele regelingen

78.603

5.500

0

84.103

Voorziening dubieuze vorderingen

120.927

15.000

15.000

120.927

Verlofspaarregeling CAO personeel

184.005

30.000

25.000

189.005

280.475

68.044 320.409

42.015 2.750.179

Eigen risico pensioenen oud-wethouders

Wachtgeldverplichting voorm. personeel

Gemeente Heumen

110.059 2.790.113

49

Programmabegroting 2024

Gemeente Heumen

50

Programmabegroting 2024

Recapitulatie cijfers programma 1 t/m 3

Programma

Saldo begroting Saldo begroting Saldo begroting Saldo begroting 2024 2025 2026 2027

P01

Programma 1 Sociale leefomgeving

-17.032.121

-16.421.925

-15.987.322

-16.137.761

P02

Programma 2 Fysieke leefomgeving

-7.831.004

-7.546.858

-7.539.884

-7.697.082

P03

Programma 3 Bestuur en organisatie

24.883.146

25.799.764

24.003.522

24.198.952

20.021

1.830.981

476.316

364.109

Exploitatieresultaat

Gemeente Heumen

51

Programmabegroting 2024

Gemeente Heumen

52

Programmabegroting 2024

Paragrafen

Gemeente Heumen

53

Programmabegroting 2024

Gemeente Heumen