Programmabegroting 2022
Tekst van het document
GemeGemeente Heumen Gemeente Heumen
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
2
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen - Provincie Gelderland
PROGRAMMABEGROTING 2022
Bezoekadres: Gemeentehuis Kerkplein 6 6581 AC MALDEN Correspondentieadres: Postbus 200 6580 AZ MALDEN Telefoon: Fax: Internet : Email:
024-3588300 024-3581086 www.heumen.nl heumen@heumen.nl
Gemeente Heumen
3
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
4
Programmabegroting 2022
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief .......................................................................................................................................6 Begroting in één oogopslag .......................................................................................................................8 Leeswijzer programmabegroting ................................................................................................................9 Beleidsbegroting ........................................................................................................................................ 13 Programma 1 Sociale leefomgeving .......................................................................................................... 15 Programma 2 Fysieke leefomgeving ......................................................................................................... 25 Programma 3 Bestuur en organisatie ........................................................................................................ 39 Recapitulatie cijfers programma 1 t/m 3 ................................................................................................... 57 Paragrafen ................................................................................................................................................
59 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheer ........................................................................................ 61 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 65 Paragraaf financiering ............................................................................................................................. 75 Paragraaf bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 81 Paragraaf lokale heffingen ....................................................................................................................... 87 Paragraaf grondbeleid ............................................................................................................................. 95 Paragraaf verbonden partijen................................................................................................................. 101 Financiële begroting ................................................................................................................................. 107 Geprognosticeerde balans .....................................................................................................................
107 Toelichting financiële begroting .............................................................................................................. 119 BIJLAGEN PROGRAMMABEGROTING .......................................................................................................... 125 Bijlage 1 Beleidskaders per programma .................................................................................................. 127 Bijlage 2 Beleidsindicatoren per programma ............................................................................................ 133 Bijlage 3 Reserves en voorzieningen ....................................................................................................... 139 Bijlage 4 Staat Vaste activa ................................................................................................................... 141 Bijlage 5 Afschrijvingstabel .................................................................................................................... 143 Bijlage 6 Lopende investeringen ............................................................................................................. 145 Bijlage 7 Tabel Weerstandsvermogen .....................................................................................................
149 Bijlage 8 Algemene uitkering ................................................................................................................. 155 Bijlage 9 Gemeentelijke tarieven ............................................................................................................ 157 Bijlage 10 Subsidies .............................................................................................................................. 159 Bijlage 11 Concept raadsbesluit.............................................................................................................. 161
Gemeente Heumen
5
Programmabegroting 2022
Aanbiedingsbrief Algemeen Voor u ligt de programmabegroting 2022 met meerjarenperspectief 2022-2025. Het jaar 2022 wordt een bijzonder jaar. Het jaar 2022 wordt ook een spannend jaar. Wie wordt de nieuwe burgemeester? Wat is de samenstelling van de gemeenteraad na de verkiezingen? Hoe en door wie wordt het college vorm gegeven na de verkiezingen? Dit zijn allemaal vragen waar in (de loop van) 2022 antwoord op komt. Per januari verwelkomt de gemeente Heumen de nieuwe burgemeester. Daarnaast zijn in maart de gemeenteraadsverkiezingen. Deze begroting is dan ook de laatste begroting die dit college heeft opgesteld en waarover deze gemeenteraad zal besluiten. Strategische Visie: ‘Natuurlijk met iedereen’ Op 1 juli 2021 is de nieuwe strategische visie ‘Natuurlijk met iedereen’ vastgesteld. Deze visie is ons kompas waarmee we richting geven aan de samenleving die we in 2030 willen zijn. Dat doen we om nog meer gezicht te geven aan de mooie samenleving die Heumen al is. Het doel van de komende 10 jaar is om een inclusieve samenleving zijn. Hiervoor zetten we ons vol in en doen we meer dan onze wettelijke verplichtingen. Naast een inclusieve samenleving kenmerkt de gemeente zich door groen, duurzaam en veilig. Voor deze kenmerken doen we alleen wat wettelijk noodzakelijk is. Vanuit de visie maken we keuzes. Om dit te kunnen doen zijn de uitgangspunten vertaald in een wegingskader.
We gebruiken dit kader bij het herijken van bestaand beleid en ontwikkelen van nieuw beleid. 2022 en de jaren die volgen zal deze vertaling naar het beleid vorm krijgen. In de nu voorliggende programmabegroting is de strategische visie zeer beperkt meegenomen. Lokale ontwikkelingen De begroting is tot stand gekomen in een periode waarin veel gebeurt. Corona lijkt enigszins onder controle en langzaamaan laten we steeds meer maatregelen los. Toch is het de vraag hoe het ‘nieuwe normaal’ eruit ziet. Binnen de gemeentelijke organisatie wordt binnen het fysieke domein hard gewerkt aan de planvorming en voorbereiding van het vitaal centrum Malden en de ontwikkeling van de Kanaalzone. Het huidige college zal deze dossiers zorgvuldig overdragen aan het nieuwe college. Binnen het sociaal domein worden de voorbereidingen getroffen voor de invoering van de Heumenpas en spelen de ontwikkelingen binnen de jeugdzorg. Ook beraadt het college zich over de invulling van de bibliotheekfunctie binnen de gemeente Heumen. Daarnaast vindt in samenwerking met het COA en de gemeente Nijmegen de opvang van Afghanen in Heumensoord plaats. Dit laat zien dat Heumen een samenleving is met een groot hart. En daar zijn we trots op! Landelijke ontwikkelingen Naast de lokale ontwikkelingen zijn er in maart 2021 landelijke verkiezingen geweest.
Ten tijde van het opstellen van deze aanbiedingsbrief medio september lijkt het zicht op een nieuw kabinet echter nog ver weg. Terwijl wij als gemeente(n) zitten te wachten op het nieuwe kabinet. Het kabinet heeft namelijk een aantal belangrijke keuzes te maken. Keuzes die zowel inhoudelijk als financieel impact (kunnen) hebben op de gemeente Heumen. Hieronder wordt een aantal van deze keuzes nader toegelicht.
Invoering omgevingswet
De invoering van de omgevingswet stond ooit gepland op 1 januari 2019. Inmiddels is dat verschillende malen opgeschoven en staat nu gepland op 1 juli 2022. Halverwege het komende jaar dus. Tijdens de planvorming de afgelopen jaren van de omgevingswet heeft duurzaamheid een steeds nadrukkelijkere plek in de samenleving gekregen. Wetgeving rondom de energietransitie en andere ontwikkelingen rondom duurzaamheid moeten allemaal een plek krijgen in de omgevingswet, waardoor de oorspronkelijke uitgangspunten van deze wet, het bundelen en vereenvoudigen van bestaande wetten met verbetering of in ieder geval behoud van de huidige kwaliteit van dienstverlening, in feite niet meer opgaan. Landelijk zijn er steeds meer vraagtekens over de impact die de invoering van de omgevingswet heeft. Wordt het er wel beter en gemakkelijker op voor de burger? Hoe zit het met de invoeringskosten en derving van legesinkomsten? Heeft de omgevingswet wel toegevoegde waarde? Het nieuwe kabinet zal moeten besluiten of er al dan niet weer uitstel komt. Wij als gemeente delen de landelijke twijfels. Maar wij gaan vooralsnog gewoon door om op tijd gereed te zijn voor de invoering op 1 juli 2022.
Ontwikkelingen Jeugdzorg
Zoals bekend kampen gemeenten al sinds de decentralisatie van de jeugdzorg met tekorten. Het demissionaire kabinet heeft voor 2022 extra middelen toegezegd. Met deze middelen kan de gemeente Heumen de tekorten oplossen. Het nieuwe kabinet moet besluiten over het al dan niet structureel doorvoeren van deze extra middelen. Daarnaast hebben de VNG en het Rijk echter ook afgesproken dat gemeenten een taakstelling krijgen
Gemeente Heumen
6
Programmabegroting 2022
om de uitgaven voor jeugdzorg te verlagen. Het nieuwe kabinet komt nog met maatregelen om invulling van deze taakstelling (mede) mogelijk te maken. Ondertussen zijn de extra middelen al wel verlaagd met deze taakstelling.
Herverdeling algemene uitkering uit het gemeentefonds
Al enige jaren is het rijk bezig om de verdeling van de middelen in het gemeentefonds te herijken. De tussentijdse uitkomsten laten grote verschillen zien tussen voor- en nadeelgemeenten. De algemene tendens is ‘van klein naar groot en van oost naar west’. Voor de gemeente Heumen heeft de voorlopige herijking een nadelig herverdeeleffect van bijna een € 1 miljoen (€ 57 per inwoner) . Het nieuwe kabinet moet over de definitieve herijking besluiten die in moet gaan per 2023. Financiële ontwikkelingen In de voorliggende begroting zijn bovenstaande ontwikkelingen verwerkt. De (minder) extra jeugdmiddelen en de nadelige herverdeeleffecten van de herijking van het gemeentefonds zijn opgenomen in de meerjarenraming. Het college is trots dat ondanks deze tegenvallende financiële effecten toch een sluitende begroting met meerjarenperspectief gepresenteerd kan worden. In onderstaande tabel worden de begrote resultaten van de komende jaren weergegeven. Omschrijving / Jaar Resultaat
2022 524.143
2023 5.965
2024 -256.292
2025 82.148
Voordeel / Nadeel
Voordeel
Voordeel
Nadeel
Voordeel
Zoals uit de tabel is te af te lezen wordt voor 2022 een positief resultaat voorzien. Dit heeft te maken met de landelijke ontwikkelingen. Het bedrag dat de gemeente ontvangt voor de tekorten in de jeugdzorg zijn geheel opgenomen in 2022, omdat deze middelen zijn toegezegd door het Rijk. Voor 2023 en verdere jaren wordt naast een lager bedrag slechts 75% opgenomen, omdat deze middelen nog niet definitief zijn toegezegd. De provincie heeft als toezichthouder gemeenten geadviseerd om daardoor 75% van de te verwachten middelen op te nemen. Daarnaast wordt de herverdeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds per 2023 ingevoerd. Dit wordt gedaan met € 15 per inwoner per jaar. Hierdoor loopt het voordeel van 2022 snel terug in daaropvolgende jaren. 2025 sluit dan weer positief af doordat de ontwikkelingskosten van het in 2019 gerealiseerde sportcentrum per 2025 afgeschreven zijn en de kapitaallasten daardoor vrijvallen.
Gemeente Heumen
7
Programmabegroting 2022
Begroting in één oogopslag
Gemeente Heumen
8
Programmabegroting 2022
Leeswijzer programmabegroting INLEIDING Met deze leeswijzer geven wij op hoofdlijnen weer wat u aantreft in de programmabegroting 2022 van de gemeente Heumen. De programmabegroting is het hulpmiddel voor uw raad om de volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol uit te kunnen voeren en te kunnen sturen op hoofdlijnen. De programmabegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit een programmaplan en paragrafen. In het programmaplan is ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen opgenomen. Het richt zich vooral op de maatschappelijke effecten die wij in onze gemeente willen bereiken. De paragrafen richten zich op het beleid ten aanzien van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen, de lokale heffingen en de verbonden partijen. De financiële begroting gaat vooral in op de financiële positie van onze gemeente. Hier hebben wij het totale financiële overzicht inclusief de toelichtingen opgenomen. De door u vastgestelde kaders, het algemene financiële beeld en het overzicht van de baten en lasten presenteren wij u hier. INDELING PROGRAMMABEGROTING In de inhoudsopgave treft u aan uit welke delen de programmabegroting is samengesteld.
In vogelvlucht worden deze delen hier kort toegelicht: Deel 1 - programmaplan Op grond van artikel 8 van het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV) bevat het programmaplan de te realiseren programma's, het overzicht van algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorziene uitgaven. In de programma’s maken we duidelijk welke doelen en maatschappelijke effecten we nastreven en welke activiteiten daarvoor uitgevoerd worden. Per programma geven we ook een raming van baten en lasten. Naast de beschrijving van de doelstellingen, de activiteiten voor 2022 en het overzicht van baten en lasten per programma zijn op een overzichtelijke manier per programma de gegevens toegevoegd betreffende de investeringen en de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op het programma. De gedetailleerde financiële informatie op taakveldniveau is opgenomen bij het onderdeel financiële begroting. Hieronder volgt de toelichting op de verschillende onderdelen van de programma’s. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor in 2022 doen? Dit zijn de belangrijkste onderdelen van het programma. Het coalitieakkoord 2020-2022 , de kaderbrief 2022 en de strategische visie: ‘Natuurlijk met iedereen’ vormen de basis voor de beschrijving van het programma.
Per programma zijn de doelstellingen die uw raad wil bereiken weergegeven en worden de activiteiten voor 2022 beschreven om deze doelstellingen te realiseren. Wat mag het kosten/wat gaat het opbrengen? We presenteren in een tabel de lasten en baten van het programma. Daarnaast geven wij ook inzicht in de investeringen die voor dit programma gepland zijn en de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op het programma. Bij de investeringen geven wij aan wat deze in totaliteit kosten (de bruto investering), hoeveel door anderen wordt bijgedragen en welk bedrag voor onze eigen rekening komt (de netto investering). Deel 2 - paragrafen Artikel 9 van het BBV schrijft voor dat in de paragrafen de beleidslijnen worden vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. De begroting bevat de volgende paragrafen: Weerstandsvermogen: In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van de gemeente. Het geeft aan in welke mate de gemeente in staat is om financiële risico’s op te vangen.
Gemeente Heumen
9
Programmabegroting 2022
Onderhoud kapitaalgoederen: Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de begroting. Financiering: In de financieringsparagraaf bespreken wij de specifieke beleidsvoornemens respectievelijk de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Bedrijfsvoering: De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren, sturen en beheersen. Bedrijfsvoering bestaat traditioneel uit de onderdelen personeel, informatisering, automatisering, communicatie, organisatie, financieel beheer en huisvesting. Lokale heffingen: In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer. Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook geven wij inzicht in de (geraamde) opbrengsten. Verbonden partijen: De gemeente werkt vaak samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf lichten wij deze partijen, hun beleidsdoelstellingen en de hiermee gemoeid zijnde gemeentelijke bijdragen nader toe.
Grondbeleid: Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, Verkeer en Vervoer, Cultuur, Sport en Recreatie en Economische Zaken. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op de grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente. Deel 3 - financiële begroting In dit deel zijn de financiële ontwikkelingen, kaders en uitgangspunten opgenomen. Ook geven wij inzicht in het financiële beeld voor de komende jaren. Bovendien vindt u hier de op grond van de BBV verplichte onderdelen, zoals het overzicht van de baten en lasten, de incidentele baten en lasten en de uiteenzetting van de financiële positie. Tot slot hebben wij een aantal bijlagen toegevoegd. AUTORISATIE BEGROTING De wet Dualisering Gemeentebestuur schrijft voor dat de gemeenteraad op hoofdlijnen stuurt en dat het college van burgemeester en wethouders de dagelijkse uitvoering van zaken voor haar rekening neemt. Om dit te ondersteunen heeft de wetgever een splitsing gemaakt in de gemeentebegroting. Voor uw raad is er de programmabegroting ter ondersteuning van het sturen op hoofdlijnen en de kaderstellende en controlerende taak. Hierna volgt een nadere toelichting op de verschillende verantwoordelijkheden en bevoegdheden.
Programmabegroting Dit is de begroting die (onder andere) de kaderstellende functie van uw raad ondersteunt. Met de kaderstellende functie wordt bedoeld dat op het niveau van “programma’s” middelen (de begrotings- en investeringsbudgetten) worden toegewezen. U stelt de programmabegroting vast en autoriseert daarmee ons college voor de middelen uit de begroting op programmaniveau. Productenraming Als college hebben wij de taak de programma’s uit te voeren. De productenraming ondersteunt ons bij onze uitvoerende functie. De productenraming wordt opgebouwd vanuit de programmabegroting en geeft alle gemeentelijke activiteiten weer in termen van producten. De productenraming stellen wij als college vast. Begrotingsbudgetten Uw raad autoriseert ons college op het niveau van programma’s. Wij zijn daarmee bevoegd uitvoering te geven aan het realiseren van de doelstellingen van het betreffende programma. Voorwaarde daarbij is dat wij bij de besteding van de budgetten voor bestaand beleid binnen de grenzen van het totale budget van het programma blijven. Binnen deze grenzen zijn wij bevoegd om de wijze van besteding van de budgetten aan te passen als dit noodzakelijk is voor het bereiken van de door u vastgestelde resultaten van het betreffende programma. Hiervoor hoeven wij u, ingevolge de voorschriften, geen begrotingswijziging voor te leggen.
Bij het budgettair schuiven met budgetten tussen verschillende programma’s, moeten wij uw goedkeuring vragen middels het voorleggen van een raadsvoorstel met begrotingswijziging. Met tussentijdse rapportages en de programmarekening leggen wij aan u verantwoording af over de uitvoering (en dus over de besteding van de middelen en de bereikte resultaten) van het betreffende programma en de realisatie van de doelstellingen.
Gemeente Heumen
10
Programmabegroting 2022
Investeringsbudgetten Bij de programmabegroting vermelden wij per programma naast de begrotingsbudgetten ook de betreffende investeringsbudgetten uit het investeringsprogramma die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van het betreffende programma. Zoals gezegd autoriseert u ons op het niveau van de programma’s en zijn wij daarmee bevoegd uitvoering te geven aan de realisatie van de doelstellingen van het betreffende programma. Wij zijn dus bevoegd om ook uitvoering te geven aan de investeringsbudgetten. Hiertoe ramen wij per investeringsbudget een krediet, inclusief bijbehorende dekking en eventueel in te stellen dekkingsreserves. Reserves en voorzieningen Bij de programmabegroting vermelden wij per programma de betreffende reserves en voorzieningen. Voor mutaties in reserves zijn wij verplicht uw raad om autorisatie te vragen. In het kader van het budgetrecht bent u als raad bevoegd reserves in te stellen en toevoegingen en onttrekkingen te autoriseren. De bij het onderdeel reserves opgenomen mutaties gelden in dit verband als vast te stellen kader. Voor noodzakelijke wijzigingen hierin komen wij met een apart besluit bij uw raad terug. Voor voorzieningen geldt een ander regime. U stelt als raad een voorziening in op basis van bijvoorbeeld een onderhoudsplan. Bij de instelling van de voorziening bepaalt u de hoogte van de jaarlijkse dotatie.
De werkelijke bestedingen ten laste van de voorziening vinden plaats op basis van het vastgestelde onderhoudsplan. Deze bestedingen vallen binnen het mandaat van ons college.
Gemeente Heumen
11
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
12
Programmabegroting 2022
Beleidsbegroting
Gemeente Heumen
13
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
14
Programmabegroting 2022
Programma 1 Sociale leefomgeving
Gemeente Heumen
15
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
16
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
17
Programmabegroting 2022
WAT WILLEN WE BEREIKEN ? 1.1 Transformatie sociaal domein Om goede zorg voor een ieder die dat nodig heeft ook in de toekomst te kunnen garanderen, werken we samen met inwoners, zorgaanbieders, regiogemeenten en maatschappelijke partners aan een verdere ontwikkeling, transformatie, van het sociaal domein. Vanuit die transformatie van het sociaal domein blijven we inzetten op preventie, versterken van eigen kracht en samenredzaamheid en op verbinding in dorpen en wijken. De gehele keten van preventie, voorliggende voorzieningen en samenredzaamheid hebben we in het kader van de bezuinigingsopgave zorgvuldig heroverwogen. Een samenhangend pakket aan maatregelen is overgebleven, dat actueel is afgestemd op de behoeften van inwoners en de verschillen tussen de dorpen en wijken. We zijn ‘nabij’ en er is ‘een plek voor iedereen’. Voor inwoners in een kwetsbare positie doen we wat nodig is. Door te investeren in preventie verwachten we dat de vraag naar (duurdere) zorg minder snel zal stijgen dan voorgaande jaren. Mocht de vraag naar zorg toch sneller stijgen, dan zetten we het schommelfonds in om de financiële gevolgen op te vangen. Uiteraard vertalen we gebleken structurele financiële gevolgen van de gestegen zorgvraag door in onze begroting.
Hervormingsagenda jeugd
Het rijk en gemeenten gaan samen aan de slag om de hulpverlening aan kinderen en jongeren te verbeteren en het jeugdzorgstelsel beter te beheersen. Hiervoor wordt in de 2e helft van 2021 een landelijke hervormingsagenda opgesteld, die vanaf 2022 gefaseerd wordt uitgevoerd. Onderdeel van deze hervormingsagenda zijn onder andere de vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen, het bepalen van de reikwijdte van de jeugdwet, meer eenduidigheid in de uitvoering door gemeenten en een brede invoering van een praktijkondersteuner jeugd GGZ bij de huisartsen.
Decentralisatie beschermd wonen
Naast het werken aan de transformatiedoelen is het belangrijk om goed voorbereid te zijn op de uitvoering van de zorg aan huis van beschermd wonen, waarvoor de gemeente vanaf 2022 verantwoordelijk is. Mensen die voorheen verbleven op een instellingsterrein of in beschermd wonen, komen in de wijken en dorpen wonen of verhuizen van groepswonen in de wijk naar een eigen woning. Voor deze mensen moet een sluitende zorg- en ondersteuningsaanpak in de wijk of het dorp worden gerealiseerd. Dit vereist een breed palet aan begeleiding en ondersteuning, zowel formeel als informeel. Naast de ondersteuningsaanpak is ook het creëren van draagvlak en sociale veiligheid in de wijken en dorpen van belang. Dit vraagt om nadrukkelijke inzet op het samenleven van bewoners in wijken en dorpen en een intensieve samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid. 1.2 Participatie in de samenleving Maatschappelijke participatie en eigen verantwoordelijkheid staan centraal. De meeste inwoners redden zich prima, samen met hun directe omgeving. De gemeente heeft alleen een faciliterende rol. Inwoners in een kwetsbare positie bieden wij als gemeente een vangnet. We denken dan vooral aan inwoners met een gebrek aan een sociaal netwerk en/of een zeer laag inkomen.
Doelgroepenvervoer
Bereikbaarheid van voorzieningen is een belangrijke voorwaarde om te kunnen participeren in de samenleving. Voor korte ritten ligt het primaat bij het lokale vrijwilligersvervoer door Buurtvervoer Heumen. We vullen Buurtvervoer Heumen aan met vervoer door AVAN (Aanvullend Vervoer Arnhem Nijmegen).
Bijstandsgerechtigden
We vinden het belangrijk dat mensen die van de bijstand gebruik moeten maken en een grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt, maatschappelijk actief zijn. We blijven hen dan ook sociaal activeren. Maatwerk is het uitgangspunt en het accent ligt op stimulering en ondersteuning. Maatschappelijke participatie is echter niet vrijblijvend. Wij verwachten van deze groep daarom een actieve inzet.
Inkomensondersteunende regelingen
Onze gemeente kent diverse inkomensondersteunende regelingen voor een brede doelgroep. Voorbeelden hiervan zijn de participatieregelingen. We gaan deze participatieregelingen aanbieden via de zogenaamde ‘Heumenkaart’. We monitoren de hiervoor benodigde ambtelijke capaciteit en evalueren tussentijds het werken met deze kaart.
Nieuw inburgeringsstelsel
Per 1 januari wordt het nieuwe inburgeringsstelsel van kracht. Doel van dit nieuwe stelsel is dat nieuwkomers sneller participeren in de samenleving. En dat ze daarnaast zo snel mogelijk werk vinden. Gemeenten krijgen in dit kader (her)nieuw(d)e taken. Inburgering op maat is daarbij het uitgangspunt. Dit gebeurt aan de hand van een brede intake door de casusregisseur en het opstellen van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie.
Gemeente Heumen
18
Programmabegroting 2022
Huisvestingstaakstelling statushouders, beschermd wonen en overige bijzondere doelgroepen
Gemeenten krijgen jaarlijks van het rijk een taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Sinds 2021 is deze taakstelling substantieel hoger dan voorheen. Deze verhoging komt vooral door het inlopen van de achterstand van behandeling van asielaanvragen door de IND. Voor onze gemeente gaat het om een verdubbeling. De verwachting is dat ook in 2022 sprake zal zijn van een verhoogde taakstelling. Vanwege de krapte op de woningmarkt, het relatief laag aantal sociale huurwoningen in onze gemeente en het feit dat woningcorporaties steeds meer bijzondere doelgroepen moeten huisvesten is de verwachting dat de huisvestingstaakstelling statushouders niet kan worden gerealiseerd. Daarnaast is er zorg over de draagkracht van de wijken door het opvangen/instromen van alle bijzondere doelgroepen. De draagkracht van de wijken staat hierdoor onder druk. Door de instroom van bijzondere doelgroepen neemt ook de vraag naar zorg en ondersteuning voor deze doelgroepen en de omringde wijk, toe.
Mensen met schulden
Schulden zijn vrijwel altijd een belemmering om mee te doen. Daarom blijven we de komende periode, naast onze reguliere schuldhulpverlening, vooral inzetten op preventie en vroegsignalering. Het gaat dan om het vroegtijdig signaleren van betalingsproblemen door de woningstichting, ambulant begeleiders van inwoners met een verstandelijke of psychiatrische beperking, het Centraal Administratiekantoor, deurwaarders, energieleveranciers en overige instanties. 1.3 Sport en bewegen Onze gemeente beschikt over goede binnen- en buitensportvoorzieningen voor sport en bewegen. Deze sportvoorzieningen zorgen ervoor dat inwoners kunnen sporten en bewegen. Door hiertoe mogelijkheden te bieden en dit extra te faciliteren met een buurtsportcoach voor kinderen en jongeren en een beweegcoach voor kwetsbare inwoners, geven we inwoners de mogelijkheid om gezond te blijven en te participeren in de samenleving.
Speelvoorzieningen
Een aantal jaren geleden is de Kadernota “Omvorming speelvoorzieningen naar natuurlijk spelen” vastgesteld. Daarna is een uitvoeringsplan opgesteld en is gestart met het gefaseerd omvormen van de speelplekken die op dat moment toe waren aan vervanging. Speelplekken die recent waren ingericht dan wel na de start van de omvorming nieuw tot stand zijn gekomen (in nieuwbouwwijken) zijn daarin niet meegenomen. Vanaf 2022 zullen deze plekken ook omgevormd gaan worden naar natuurlijk spelen. Daarnaast is op de plekken die als eerste zijn omgevormd her en der vervanging van natuurlijke speelvoorzieningen nodig. 1.4 Cultuur
Bibliotheekvoorziening
Op basis van de uitkomsten van het “doelmatigheidsonderzoek” onderzoeken we de mogelijkheden om te komen tot een optimalisatie van de bibliotheekfunctie. Het uitgangspunt van de optimalisatie is dat er met behoud van de kwaliteit van dienstverlening bespaard wordt. Verbonden partijen Voor de realisatie van de doelstellingen vanuit programma 1 hebben we een aantal samenwerkingsrelaties met de zogenaamde verbonden partijen. Het gaat hier om: verbonden partij GGD IBO MGR DRAN
rechtsvorm
programma Sociale leefomgeving Sociale leefomgeving Sociale leefomgeving, Bestuur en organisatie Sociale leefomgeving
gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoeringsorganisatie
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
Gemeente Heumen
19
Programmabegroting 2022
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 1.1.
Transformatie sociaal domein
Doel
Verbeteren van de zorg aan kinderen en jongeren en een betere beheersing van het jeugdzorgstelsel
Effecten
Snellere en adequate hulpverlening aan kinderen en jongeren die dat nodig hebben
Planning
Uitvoering geven aan de landelijke hervormingsagenda jeugd, waaronder de inzet van een praktijkondersteuner jeugd GGZ bij het gezondheidscentrum Samen gezond. gehele jaar 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren en rijksmiddelen
Inhoud
Planning
Beschermd wonen GGZ en de maatschappelijke opvang uitvoeren op een wijze die de inwoner en zijn of haar herstel centraal stelt. Behoud van of terugkeer naar zelfstandigheid in een “normale” omgeving voor inwoners die het betreft. We gaan concreet aan de slag met de ambulantisering van beschermd wonen. Deze ambulantisering kent voor de gemeente de volgende opgaven: woonopgave, ondersteuningsopgave, acceptatie en adoptie in wijken, participatieopgave en de opgave van intergemeentelijke samenwerking. gehele jaar 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren
Doel Effecten Inhoud
1.2. Participatie in de samenleving Doel
Vereenvoudiging uitvoering minimaregelingen door middel van Heumenkaart
Effecten
Een hoger bereik en een besparing op ambtelijke uitvoeringskosten
Planning
We verstrekken minimaregelingen via de ‘Heumenkaart’ , monitoren de hiervoor benodigde ambtelijke capaciteit en evalueren tussentijds het werken met deze kaart. 4e kwartaal 2021 en 1e kwartaal 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren en extra rijksmiddelen armoedebeleid en schuldhulpverlening
Doel
Uitvoering nieuwe wet Inburgering
Effecten
Planning
Nieuwkomers kunnen sneller dan nu het geval is meedoen in de samenleving en aan het werk. Het op basis van een brede intake op maat aanbieden van integrale trajecten op het gebied van taalonderwijs, welzijn, werk, inkomen en gezondheid aan nieuwkomers. gehele jaar 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren en rijksmiddelen
Doel
Planning
Huisvesting statushouders, beschermd wonen en overige bijzondere doelgroepen Het samen met de woningstichting Oosterpoort trachten te voldoen aan de diverse huisvestingstaakstellingen We onderzoeken samen met de regiogemeenten, de woningcorporatie en zorg- en welzijnspartners (alternatieve) mogelijkheden voor huisvesting van de diverse doelgroepen. Daarbij hebben we ook aandacht voor de draagkracht van wijken en dorpen en faciliteren we inwoners bij het samenleven in de wijken en dorpen. gehele jaar 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren
Inhoud
Inhoud
Effecten Inhoud
Gemeente Heumen
20
Programmabegroting 2022
Doel
Planning
Vergroten deelname Buurtvervoer Heumen Kwetsbare inwoners kunnen meedoen in de samenleving omdat zij op een goede en efficiënte wijze vervoerd kunnen worden naar de activiteiten waaraan zij willen deelnemen en/of de personen die zij willen ontmoeten. Sinds medio 2021 moeten inwoners voor ritten binnen onze gemeente en naar de ziekenhuizen in Nijmegen gebruik maken van Buurtvervoer Heumen. Voor ritten buiten onze gemeente en op tijden waarop Buurtvervoer Heumen niet rijdt, kan gebruik gemaakt worden van Avan. We zien het aantal ritten met Buurtvervoer steeds meer oplopen. We volgen deze verandering nauwlettend, zodat we hier met de benodigde capaciteit voor het Buurtvervoer tijdig op kunnen anticiperen. gehele jaar 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren
Effecten
Inhoud
1.3. Bewegen en sport
Planning
Verdere omvorming van de speelvoorzieningen naar natuurlijk spelen en instandhouding van de reeds omgevormde speelplekken Natuurlijk spelen draagt bij aan de ontwikkeling van kinderen op cognitief, lichamelijk en natuurlijk vlak. De speelplekken die nog niet zijn omgevormd naar natuurlijk spelen gaan we ook omvormen. Daarnaast zorgen we ervoor dat de speelplekken die al eerder zijn omgevormd, in een goede staat blijven. gehele jaar 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren, verwijderingskosten en investeringskredieten
Doel Effecten Inhoud
1.4 Cultuur Doel
Inzicht krijgen in de haalbaarheid van een alternatieve bibliotheekfunctie
Effecten
Een alternatieve bibliotheekfunctie met minder kosten en behoud van kwaliteit
Planning
We onderzoeken samen met onder andere de schooldirecties en de besturen van de dorpshuizen de mogelijkheden van een alternatieve bibliotheekfunctie. Meer concreet gaat het dan om schoolbibliotheken en lees- en ontmoetingspunten. 2e helft 2021 en 1e kwartaal 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren
Inhoud
Gemeente Heumen
21
Programmabegroting 2022
WAT MAG HET KOSTEN/WAT GAAT HET OPBRENGEN?
Rekening Exploitatie
Begroting
2020 (€)
2021 (€)
Lasten
-20.440.344
-20.247.148
Baten
6.365.400
5.002.466
Saldo
-14.074.944
-15.244.682
Gemeente Heumen
2022 (€)
2023 (€)
2024 (€)
2025 (€)
-19.615.425
-19.318.072
-19.224.395
-18.827.182
4.722.580
4.600.381
4.577.721
4.577.721
-14.892.845 -14.717.691
-14.646.674
-14.249.461
22
Programmabegroting 2022
Programma 1 Sociale leefomgeving Begroting 2022
Objectnr.
Product en taakveld
T0020
Burgerzaken
-459.953
260.250
-199.703
T4100
Openbaar basisonderwijs
-18.456
0
-18.456
T4200
Onderwijshuisvesting
-568.165
0
-568.165
T4300
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-429.547
64.804
-364.743
T5200
Sportaccommodaties
-1.517.475
330.125
-1.187.350
T5300
Cultuurpresentatie,-productie,-particip.
-36.509
0
-36.509
T5600
Media
-404.766
0
-404.766
T5700
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-75.297
0
-75.297
T6100
Samenkracht en burgerparticipatie
-1.796.881
71.732
-1.725.149
T6200
Wijkteams
-560.883
0
-560.883
T6300
Inkomensregelingen
-5.062.358
3.894.096
-1.168.262
T6400
Begeleide participatie
-1.335.186
0
-1.335.186
T6500
Arbeidsparticipatie
-455.922
0
-455.922
T6600
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-516.391
101.073
-415.318
T6710
Maatwerkdienstverlening 18+
-2.669.472
500
-2.668.972
T6720
Maatwerkdienstverlening 18-
-2.115.998
0
-2.115.998
T6810
Geëscaleerde zorg 18+
-155.739
0
-155.739
T6820
Geëscaleerde zorg 18-
-813.116
0
-813.116
T7100
Volksgezondheid
Totaal
P01
Lasten (€)
Baten (€)
Saldo (€)
-623.310
0
-623.310
-19.615.425
4.722.580
-14.892.845
De rijksvergoedingen voor de kosten van sociaal domein zijn opgenomen in de cijfers van programma 3 bij de Algemene uitkering. We leggen dus niet 15 miljoen toe op het sociaal domein.
In de volgende tabel vindt u een overzicht van het voor dit programma geraamde nieuw beleid en de voorgestelde besparingen ( reeds meegenomen in kadernota). In de tabel zijn de bedragen per begrotingsjaar opgenomen(- = voordeel). Alle onderstaande bedragen zijn verwerkt in de voorliggende meerjarenbegroting. Raming Nieuw beleid exploitatie Programmabegroting 2022-2025 Meerjarenbegroting MGR 2022-2025 Meerjarenraming BVO DRAN 2022-2025 Meerjarenbegroting GGD 2022-2025 Meerjarenraming jeugdzorg 2022-2025 Meerjarenraming WMO 2022-2025 Onderhoud speelvoorzieningen Kapitaallasten investering speelvoorzieningen 2022-2025 Leesbevordering binnen de combinatiefunctie Stopzetten online platform 'Heumen praat mee" Besparing mantelzorg (respijt zorg)
2022 (€)
2023 (€)
2024 (€)
2025 (€)
0 -34.811 7.907 416.006 -36.671
9.096 -37.141 7.907 512.425 -11.498 9.000 7.817 -10.000 -15.000 -16.000
14.897 -38.983 7.907 512.425 -11.498 9.000 13.052 -10.000 -15.000 -16.000
-24.103 7.650 7.907 512.425 -11.498 9.000 19.428 -10.000 -15.000 -16.000
1.300 -10.000 -15.000 -16.000
In de volgende tabel vindt u een overzicht van de voor dit programma geraamde investeringen. In de tabel zijn de investeringsbedragen opgenomen.
Meerjaren investeringsplan
Investerings bedrag
Speelvoorzieningen 2022
191.000
Gemeente Heumen
Raming 2022 (€) 65.000
23
2023 (€) 55.000
2024 (€) 38.000
2025 (€) 33.000
Programmabegroting 2022
In de volgende tabel vindt U een overzicht van de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op dit programma.
Reserves
Stand per
Toevoeging
Onttrekking
Stand per
1-1-2022 (€)
31-12-2022 (€)
Participatiewet
66.759
66.759
Risicoreserve Sociaal domein
420.353
420.353
Huisvesting en begeleiding statushouders
52.926
52.926
Egalisatiereserve BUIG
58.347
58.347
Onderhoud sportzaal Brede school Malden
100.250
11.500
3.500
108.250
698.635
11.500
3.500
706.635
Voorzieningen
Stand per
Toevoeging
Onttrekking
1-1-2022 (€)
Stand per 31-12-2022 (€)
Dubieuze vorderingen Sociaal domein
609.727
58.000
50.000
617.727
Groot onderhoud sportcentrum Malden
270.000
115.000
15.000
370.000
879.727 173.000 65.000 987.727 *Voor een nadere toelichting van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de toelichting op de balans
Gemeente Heumen
24
Programmabegroting 2022
Programma 2 Fysieke leefomgeving
Gemeente Heumen
25
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
26
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
27
Programmabegroting 2022
2.1. WAT WILLEN WE BEREIKEN ?
Duurzaamheid
Het duurzaamheidsprogramma van de gemeente Heumen is gebaseerd op de routekaart klimaatneutraal Heumen 2050, maar sluit ook aan bij de regionale routekaart en het Klimaatakkoord. Het bevat diverse lopende projecten die gericht zijn op de energietransitie voor bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. De cijfers voor de onderbouwing van de opgave om in 2050 klimaatneutraal te zijn worden geactualiseerd. Het bod RES sluit aan bij de besluitvorming van de raad van 30 januari en 24 september 2020. Naar aanleiding van een raadsinformatiebijeenkomst in maart 2021 is afgesproken dat het college een raadsvoorstel gaat voorbereiden dat als basis zal dienen voor een hernieuwd gesprek over de opwek van grootschalige duurzame energie-opwek in de gemeente Heumen. Dit gesprek dient mede als voorbereiding naar de RES 2.0, die in 2023 wordt vastgesteld. Eind 2021 stelt de raad Transitievisie Warmte vast en in 2022 wordt een begin gemaakt met de uitwerking van de Visie in wijkuitvoeringsplannen (wup).
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere. De gemeente Heumen heeft het proces voor vergunningverlening, toezicht en handhaving uitbesteed aan de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). De invoering van de Wkb heeft dus direct gevolgen voor de ODRN en de gmeente Heumen. Het aantal BRIKS-controles dat de ODRN uitvoert, zal namelijk afnemen. De invoering heeft ook gevolgen voor de inwoners en bedrijven van de gemeente Heumen. Doordat er minder bouwcontroles worden uitgevoerd, nemen de legesinkomsten af. Hoe groot het effect is wordt in regionaal verband verder ingeschat.
Vitaal Centrum Malden
In de begroting 2019 is afgesproken de visie en het uitvoeringsprogramma voor het centrumgebied van Malden te actualiseren. Het concept Programma Vitaal Centrum Malden geeft integraal invulling aan de strategische uitgangspunten die voor het centrum zijn geformuleerd: Klimaat neutraal 2050, Woonvisie, Mobiliteit, Vergroening, Klimaat adaptie en Detailhandel. Met de vaststelling van het concept Programma Vitaal Centrum Malden d.d. 26 maart 2020 heeft uw raad de benodigde kaders vastgesteld voor de ontwikkeling van een toekomstbestendig en vitaal centrumgebied van Malden. Hiermee heeft u richting gegeven aan de ontwikkeling van projecten en activiteiten in het centrumgebied van Malden. Met de diverse deelprojecten zijn we volop aan de slag. Het totale programma zullen we uiterlijk in het voorjaar van 2022 aan uw raad voorleggen.
Omgevingswet
Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De omgevingswet treedt in werking op 1 juli 2022. De wet bundelt 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Hierdoor wordt het stelsel van ruimtelijke regels volledig herzien. Het proceskader voor de omgevingsvisie is in april 2020 door de raad vastgesteld. Het koersdocument omgevingsvisie (dat de inhoudelijk hoofdlijnen van de ontwerpvisie bevat) en de ontwerpvisie staan voor begin 2022 op de agenda. Najaar 2022 wordt de omgevingsvisie vastgesteld. Met het opstellen van het omgevingsplan wordt in 2023 gestart. Extra budget wat vanwege de implementatie van de omgevingswet in de begroting is opgenomen: a. Extra budget voor het inrichten en door vertalen implementatie en het inhoudelijk beheer is nodig wat we inschatten op: € 100.000 voor 2022 en op € 50.000 voor 2023 en 2024. Het aanvullend budget is nodig voor de ondersteuning van de lokale en regionale processen en de diverse producten die ontwikkeld moeten worden. b.
Het opstellen van het omgevingsplan betreft het opstellen van een gemeente dekkend plan, waarbij voor zowel de kernen als het buitengebied en de bedrijfsterreinen conform de nieuwe wetgeving ook een vertaling moet worden gegeven van diverse beleidsstukken wetgeving die voorheen niet was opgenomen in een bestemmingsplan. Vanwege deze complexiteit en de omvang van het totale plangebied is de opname van € 100.000 per jaar voor de periode 2023- 2025 een reële inschatting. (Zeker ook als we dit afzetten tegen de aanzienlijke kosten die onder de huidige wetgeving al waren verbonden aan bijvoorbeeld de actualisatie van een bestemmingsplan buitengebied, terwijl onder de omgevingswet door de integratie van veel meer regelgeving integrale/complexer wordt).
Gemeente Heumen
28
Programmabegroting 2022
Klimaatadaptatie
In 2022 wordt een nieuw plan Water en Riolering opgesteld en vastgesteld. In dit plan krijgt de uitvoering van klimaatadaptieve watermaatregelen een meer nadrukkelijke plaats dan voorheen. Het is duidelijk dat ten aan zien van water, met name in Malden en Overasselt de komende jaren maatregelen nodig zijn om overlast als gevolg van hevige regenbuien noodzakelijk zijn. In Malden start een project waarbij hemelwater wordt afgekoppeld en vanuit de kern vanaf De Schoof/Dravik afgevoerd richting het Lierdal. Voor dit project zijn zogenaamde Impulsgelden toegekend door het Rijk en Waterschap Rivierenland (cofinanciering). Daarnaast wordt op een aantal kleinere locaties in de vier dorpskernen hemelwater afgekoppeld en geborgen. De regionale adaptatie strategie (RAS) voor het Rijk van Maas en Waal, wat in 2019 is door 30 overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven is ondertekend, zijn een aantal doelen beschreven die bijdragen aan het op termijn bestand worden van de regio tegen de gevolgen van klimaatverandering. In 2022 start een regionale communicatie campagne voor inwoners die informatie geeft over te nemen klimaatadaptieve maatregelen in en om het huis. Ook maken we een doorstart van de gesprekken met projectontwikkelaars over klimaat adaptief bouwen.
Bij toekomstige uitgifte van gemeentelijke kavels in nieuwe projectenwillen we de kosten voor klimaatadaptatie verdisconteren in de grondprijs.
IBOR, Wegen/bermen
Tijdens de huidige inspectieronde is geconstateerd dat op 48 locaties de bermen beschadigd zijn, het gaat veelal om verzakkingen welke gevaarlijk zijn en telkens terugkeren omdat de bermen veel bereden worden. Verharding met bermbeton of grasbeton is dan een adequate en vaak ook een door de burgers verlangde maatregel. In een enkel geval is de berm ook te hoog waardoor het water niet goed weg kan, dat moet dan afgeroofd worden en de grond moet vaak na bemonstering als vervuilde grond afgevoerd worden. Daarnaast zijn kleine verbeteringen, markeringen, e.d. aan de verhardingsconstructie benodigd. Gezien de financiële omstandigheden wordt beoogd dit binnen de beschikbare middelen op te vangen. Dit vormt echter wel een risico. Hierop wordt scherp gemonitord en indien nodig rapporteert het college de raad tijdig.
IBOR, Groen
Afgelopen najaar zijn de knelpunten en effecten voor de langere termijn gepresenteerd aan de gemeenteraad. Door de toenemende bezuinigingen kunnen we de verhardingen niet meer onkruidvrij houden en gedurende de zomerperiode komen er vele klachten over de staat van het onderhoud. De beplantingen snoeien we voornamelijk aan de randen van het groen en er is minimaal herstel van beschadigde vakken. De obstakels in het gazon maaien we niet meer, waardoor hoge grassen rondom bankjes en speelvoorzieningen blijven staan. De prioriteit geven we aan verkeersveiligheid en waterafvoer. Daarnaast is het areaal uitgebreid door de nieuwe aanleg van fietspad Hessenberg (veiligheid bomen), overname parallelweg Jan J. Ludenlaan, omgeving Veldschuur, de wijk Heumen-Noord 3, Vieracker, Werklandschap en Coehoornhof. Voor het onderhouden van de areaaluitbreiding is totaal € 20.000 extra opgenomen in de begroting. Verder heeft de uitvoering van het LOP en met name het onderdeel Biodiversiteitsplan, wat voor 2022 ter besluitvorming bij de raad voor komt te liggen, aandacht.
Woningbouw
Op 20 februari 2020 heeft de gemeenteraad de uitgangspunten voor de woningbouwprogrammering voor de periode 2019-2028 vastgesteld. Onderdeel daarvan is de opgave om een programma van circa 710 woningen te realiseren, die vooral bedoeld zijn om te voorzien in de eigen behoefte, inclusief het inlopen van het woningtekort en een zekere overloop uit de regio op te vangen (ambitieniveau 2). Daarnaast heeft de gemeenteraad het college opdracht gegeven om een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren naar de Kanaalzone en het volkstuincomplex aan de Groesbeekseweg. Deze locaties zouden vooral ook in de regionale woningbehoefte moeten voorzien (ambitieniveau 3). M.b.t. de locatie van het volkstuincomplex aan de Groesbeekseweg is geconcludeerd dat een verdere uitwerking van plannen voor woningbouw op volkstuincomplex niet zinvol is” (zie raadsmededeling 3 juni 2021)
Gemeente Heumen
29
Programmabegroting 2022
Molenwijkpark
In het projectplan is ook sprake van ontwikkeling van een park/groene zone (in samenwerking met de wijk). Om de inrichting van het park (groot +/- 6.000 m2) mogelijk te maken moet er een investeringskrediet beschikbaar gesteld moeten worden. Er is bij de provincie in het kader van de Groene Icoon projecten een subsidieaanvraag ingediend voor de ontwerpkosten. Deze subsidie van maximaal € 15.000 op basis van cofinanciering is inmiddels toegekend. Gezien de financiële situatie is er een taakstellend bedrag op het benodigd krediet van € 200.000 in de begroting opgenomen. De inrichting van het park zal hierdoor worden versoberd.
Toename initiatieven, woningbouwprojecten
We zien de laatste tijd en flinke toename van initiatieven van derden en meer projecten op het gebied van de ruimtelijke ordening. Initiatiefnemers zoeken creatief naar mogelijkheden om o.a. in te spelen op de woningnood en ook vanuit de gemeente initiëren we zelf ontwikkelingen. De ontwikkeling hiervan is structureel van aard en is ook te zien in andere gemeenten. De projecten (zeker in het stedelijk gebied) verlangen een goede afweging en afstemming met de belangen in de omgeving. Daarom stellen is hiervoor € 80.000 aan extra formatie in de begroting opgenomen. De helft hiervan, € 40.000, wordt gedekt d.m.v. extra leges voor particuliere plannen.
Verkeersveiligheid en mobiliteit
Verkeersveiligheid en mobiliteit is een breed werkterrein, uiteenlopend van o.a. veiligheid, openbaar vervoer, fiets tot de Rijksweg. Het fietsplan en de diverse maatregelen hieruit zijn inmiddels uitgevoerd. Blijvende aandacht hebben op dit moment o,a, het openbaar vervoer, de Rijksweg N844 in Malden (waarvan het onderhoud door de provincie inmiddels is afgerond) en de Looistraat. Voor de oplossing van de problematiek van de Looistraat zijn we inmiddels in overleg met Klok de mogelijkheden voor de realisatie van een ‘landbouwpad’ in combinatie met de woningbouwontwikkeling in Heumen-west aan het onderzoeken. Verder zijn we in het kader van het programma mobiliteit van de Groene Metropool Regio met diverse thema’s bezig waaronder de Zuid-west flank en de HUP’s. Verbonden partijen Voor de realisatie van de doelstellingen vanuit programma 2 hebben we een aantal samenwerkingsrelaties met de zogenaamde verbonden partijen. Het gaat hier om: verbonden partij DAR MARN ODRN RBT ANV VRGZ VVE Maldensteijn
Gemeente Heumen
rechtsvorm
programma Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving Fysieke leefomgeving, Sociale leefomgeving
vennootschap gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke regeling stichting gemeenschappelijke regeling vereniging
30
Programmabegroting 2022
2.2. WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
Duurzaamheid Doel
Regionale routekaart ondersteunen en mede uitvoeren (RES)
Effecten
Regionale programmatische aanpak voor energie- en klimaattransitie
Inhoud
3 gemeenschappelijk onderwerpen zijn gekozen: aardgasloze wijken, duurzame bedrijventerreinen ne circulaire inkoop
Planning
2022 e.v.
Budget
Reguliere ambtelijke uren + € 75.000 (voor 2021+2022)
Doel
Uitvoeren duurzaamheidsprogramma gemeente Heumen 2022
Effecten
Versnellen van de verduurzaming in de gemeente Heumen
Inhoud
Diverse acties op gebied duurzaamheid conform programma 2022
Planning
2022 e.v.
Budget
€ 42.000
Doel
Warmtevisie opstellen
Effecten
Opties per wijk/dorp om op duurzame alternatieven over te schakelen.
Inhoud
Totaalkijk op de gemeente en mogelijkheden per wijk/dorp
Planning
Warmtevisie opstellen in 2021 en vaststelling in 2022
Budget
€ 25.000 voor het maken van de visie (externe ondersteuning)
Wet Kwaliteitsborging (Wkb) Doel
Bouwkwaliteit en bouwtoezicht verbeteren
Effecten
Meer private verantwoordelijkheden en kleinere rol overheid
Planning
Afstemming in regionaal verband met de ODRN. De gemeente heeft het proces uitbesteed aan de ODRN 2022 e.v.
Budget
Pm, wordt in regionaal verband verder in beeld gebracht
Inhoud
Vitaal Centrum Malden (VCM) Doel
Vitaal centrum Malden
Effecten
Toekomstbestendig centrumgebied
Inhoud
De gemeenteraad heeft op 26 maart 2020 opdracht gegeven aan het college en richting bepaald. Dit wordt momenteel nader uitgewerkt en eind 2021 / begin 2022 teruggekoppeld aan de raad. Verdere uitvoering van dit raadsbesluit.
Planning
2022
Budget
Pm
Gemeente Heumen
31
Programmabegroting 2022
Omgevingswet Doel
Uitvoering programmaplan Implementatie Omgevingswet
Effecten
Uitwerking van de verdere implementatie
Inhoud
1.
Planning
Noodzakelijke voorbereidende activiteiten (i.v.m. in werking treden wet per 1 juli 2022) uitvoeren 2. Opstellen omgevingsvisie (zie hierna) 2022 e.v.
Budget
Reguliere ambtelijke uren en extra budget
Doel
Omgevingsvisie opstellen
Effecten
Beleid voor de fysieke omgeving vastleggen
Inhoud
Opstellen omgevingsvisie
Planning
2022
Budget
€ 50.000
Klimaatadaptatie Doel
Regionale Adaptatie Strategie (RAS)
Effecten
Maatregelen extreme droogte, hitte en wateroverlast, biodiversiteit
Inhoud
Inrichten van openbare ruimte voor berging, infiltratie van water en aanplant van groen Behoud en verbeteren van groen binnen de kernen Ontwikkeling bloemrijke bermen en struwelen
Planning
Volgen van de planning voor de regionale adaptatiestrategie en uitvoering lokale acties.
Budget
Reguliere ambtelijke uren
IBOR, wegen/bermen Doel
Uitvoering en monitoring onderhoud bermen
Effecten
Noodzakelijke maatregelen uitvoeren (binnen budget)
Inhoud
In beeld brengen knelpunten en waar nodig rapporteren aan college en raad
Planning
Loop 2022
Budget
Reguliere budget
IBOR, Groen Doel
Uitvoering groenonderhoud
Effecten
Verantwoorde keuze onderhoud niveau
Inhoud
In beeld brengen knelpunten en effecten op de langere termijn
Planning
Loop 2022
Budget
Reguliere budget
Doel
Vaststelling Biodiversiteitsplan
Effecten
Vergroten/versterken biodiversiteit
Inhoud
In beeld brengen van de prioriteiten en projecten
Planning
Loop 2022
Budget
Regulier en ev. extra budget afhankelijk van keuzes die raad maakt
Gemeente Heumen
32
Programmabegroting 2022
Woningbouw Doel
Uitvoering woningbouwprogramma 2019-2028
Effecten
De beschikbaarheid van voldoende duurzame woningen voor mensen in alle levensfasen en inkomensklassen.
Inhoud
Realisatie circa 710 woningen fase 1 en 2
Planning
Het woningbouwprogramma voor de komende jaren voorziet in ontwikkeling van onder andere de volgende locaties: Malden (Veldschuur, De Schoren, Veldsingel en Steenhuys), Overasselt (Werklandschap, locatie Derks en Zilverberg)
Budget
Reguliere ambtelijke uren
Doel
Verkenning mogelijkheden woningbouw vanaf 2022
Effecten
Het beschikbaar hebben van locaties om ook op langere termijn te voorzien in de woningbehoefte.
Inhoud
Uitvoering raadsbesluit 20 feb 20: onderzoek Kanaalzone
Planning
2022 e.v.
Budget
€ 500.000
Molenwijkpark Doel Effecten
Herinrichting park Verbetering groenstructuur en speelmogelijkheden (ontmoeting) met ruimte voor klimaatmaatregelen
Inhoud
Gedragen plan
Planning
2022 e.v.
Budget
€ 200.000,--
Toename initiatieven, woningbouwprojecten Doel
Facilitering diverse initiatieven op het gebied van R.O.
Effecten
Herontwikkeling diverse locaties en vermindering woningnood
Inhoud
Grote diversiteit aan initiatieven
Planning
2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren en extra budget
Verkeersveiligheid en mobiliteit Doel
Looistraat Heumen
Effecten
Verbetering van de verkeersveiligheid
Inhoud
Realisatie landbouwpad in combinatie met woningbouwontwikkeling Heumen - west
Planning
Onderzoek en uitwerking 2022
Budget
Reguliere ambtelijke uren+ € 350.000
Gemeente Heumen
33
Programmabegroting 2022
WAT MAG HET KOSTEN/WAT GAAT HET OPBRENGEN?
Rekening Exploitatie
Begroting
2020 (€)
2021 (€)
2022 (€)
2023 (€)
2024 (€)
2025 (€)
Lasten
-11.547.137
-14.155.025
-10.562.671
-10.630.919
-10.626.668
-10.577.115
Baten
5.815.071
8.092.383
4.475.335
4.496.192
4.513.979
4.517.703
Saldo
-5.732.066
-6.062.642
-6.087.336
-6.134.728
-6.112.688
-6.059.411
Gemeente Heumen
34
Programmabegroting 2022
Programma 2 Fysieke leefomgeving Objectnr.
Product en taakveld
T0030
Beheer overige gebouwen en gronden
T1100
Crisisbeheersing en brandweer
T1200
Openbare orde en veiligheid
T2100
Verkeer en vervoer
T2200 T2500
Begroting 2022 Lasten (€)
Baten (€)
Saldo (€)
-116.682
118.874
2.192
-1.386.802
0
-1.386.802
-470.927
6.350
-464.577
-1.767.397
57.332
-1.710.065
Parkeren
-112.103
1.000
-111.103
Openbaar vervoer
-16.344
0
-16.344
T3300
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
-144.965
56.111
-88.854
T3400
Economische promotie
-214.949
6.502
-208.447
T5400
Musea
-44.506
0
-44.506
T5500
Cultureel erfgoed
-62.480
6.311
-56.169
T5700
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-1.103.531
32.854
-1.070.677
T7100
Volksgezondheid
-54.947
0
-54.947
T7200
Riolering*
-985.626
1.289.987
304.361
T7300
Afval*
-1.442.598
1.826.554
383.956
T7400
Milieubeheer
-523.485
1
-523.484
T7500
Begraafplaatsen en crematoria
-72.365
82.169
9.804
T8100
Ruimtelijke ordening
-654.363
71.068
-583.295
T8200
Grondexploitatie (niet-bedrijv. terrein)
-147.028
147.028
0
T8300
Wonen en bouwen
Totaal
P02
-1.241.575
773.195
-468.380
-10.562.671
4.475.335
-6.087.336
*Voor de kostendekkendheid van afval en riolering wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen In de volgende tabel vindt u een overzicht van het voor dit programma geraamde nieuw beleid ( reeds meegenomen in kadernota en ombuigingen). In de tabel zijn de bedragen per begrotingsjaar opgenomen. Alle onderstaande bedragen zijn verwerkt in de voorliggende meerjarenbegroting.
Raming Nieuw beleid exploitatie
2022 (€)
2023 (€)
2024 (€)
2025 (€)
100.000
50.000 100.000 12.000 pm pm 80.000 -40.000 20.000 71.000 -35.000 -50.000
50.000 100.000 12.000 pm pm 80.000 -40.000 20.000 71.000 -35.000 -50.000
100.000 12.000 pm pm 80.000 -40.000 20.000 71.000 -35.000 -50.000
Programmabegroting 2022-2025
Implementatie omgevingswet Omgevingsplan Kapitaallasten Molenwijkpark Kapitaallasten Vitaal centrum Malden Kanaalzone Formatie tbv initiatieven/projecten(part. plannen) Dekking dmv leges Areaaluitbreidingen IBOR ODRN Compensatie dmv leges Vermindering op programma duurzaamheid
Gemeente Heumen
12.000 pm pm 80.000 -40.000 20.000 71.000 -35.000 -50.000
35
Programmabegroting 2022
In de volgende tabel vindt u een overzicht van de voor dit programma geraamde investeringen. In de tabel zijn de investeringsbedragen opgenomen. Raming
Meerjaren investeringsplan
Investerings bedrag
Reconstructie Molenwijkpark Vitaal centrum malden
200.000 pm
200.000 pm
Graveermachine*
11.000
11.000
2022 (€)
Afzuiginstallatie werkplaats*
8.000
8.000
Sneeuwschuiver*
11.000
11.000
Integraal openbare ruimte* Openbare verlichting*
670.743
2023 (€)
pm
800.000
800.000
220.869
223.629
2024 (€)
2025 (€)
pm
pm
226.425
Rioolontstoppingsmachine*
7.500
7.500
Werkzaamheden masterplan*
669.000
Afkoppeling verhard oppervlak*
315.000
105.000
105.000
105.000
Maatregelen wateroverlast*
150.000
50.000
50.000
50.000
Schaftwagen begraafplaats*
3.500
669.000
3.500
*Kapitaallasten reeds verwerkt in Staat Vaste activa 2022-2025 In de volgende tabel vindt U een overzicht van de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op dit programma. Reserves
Stand per
Toevoeging
Onttrekking
Stand per
1-1-2022 (€) Beheer natuurgrond Keersluis
95.237
Parkeergarage Brede school
55.150
Baten en lasten rioleringsstelsel
31-12-2022 (€) 8.040
87.197
2.500
61.150
449.735
0
449.735
Exploitatiebijdrage riolering buitengebied
366.664
37.322
329.342
Erfpachtgronden de Laan 3
17.354
5.470
0
22.824
Erfpachtgronden de Laan 4
10.152
3.106
0
13.258
Erfpachtgronden de Laan 5
8.676
2.735
0
11.411
Erfpachtgronden de Laan 16
18.860
6.594
0
25.454
Erfpachtgronden de Laan 18-20
10.057
5.406
0
15.463
Erfpachtgronden de Laan 13-1
3.948
1.195
0
5.143
Erfpachtgronden de Laan 13-2
25.838
7.820
0
33.658
Erfpachtgronden de Laan 15
7.467
2.260
0
9.727
1.069.138
43.086
47.862
1.064.362
Gemeente Heumen
36
8.500
Programmabegroting 2022
Voorzieningen
Stand per
Toevoeging
Onttrekking
Stand per
1-1-2022 (€)
31-12-2022 (€)
Onderhoud parkeergarage Maldensteijn
172.526
836
600
172.762
Meerjr. onderhoud molens
148.306
18.025
62.198
104.133
Meerjr. onderhoud kerken
159.642
0
159.642
Werkplaats Malden
17.404
4.580
12.824
Onderhoud Wegen
253.848
421.725
460.069
215.504
4.734.497
75.517
226.250
4.583.764
5.486.223
516.103
753.697
5.248.629
Onderhoud en egalisatie tarieven riolering
*Voor een nadere toelichting van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de toelichting op de balans
Gemeente Heumen
37
Programmabegroting 2022
Gemeente Heumen
38
Programmabegroting 2022
Programma 3 Bestuur en organisatie