Bijlage VI Begroting MGR 2023-2026

6 2 0 2 – 3 2 0 2 g in t o Begr en bijstelling 2022 jmegen, 31 maart 2022 MGR Regio Rijk van Ni

Inhoud Voorwoord ......................................................... 3 Samenvatting. . .................................................... 4 Inleiding. . .............................................................. 7 Deel 1 Wat willen we bereiken?................... 8

Deel 2 Wat gaat het kosten?........................ 30

Deel 3 PARAGRAFEN . . .................................. 58

4

Baten en lasten MGR.................................... 31

7

Weerstandsvermogen en risicobeheersing..59

4.1 MGR totaal..............................................................31

8

Financiering ......................................................... 63

4.2 Bestuursondersteuning .................................... 32

9

Bedrijfsvoering .................................................... 65

10 Onderhoud kapitaalgoederen ......................... 68 1 Platform voor samenwerking en afstemming. . ................................................... 9

Baten en lasten WerkBedrijf....................... 33

11 Verbonden partijen..............................................69

5.1 Totalen.................................................................... 33

12 Besluit algemeen bestuur................................. 70

5

5.2 Onderdeel WERK.................................................. 36 WerkBedrijf.. ................................................. 10

5.3 Onderdeel SW....................................................... 44

Bijlagen .. ............................................................ 71

2.1 Mensen aan het werk..........................................10

5.4 Onderdeel Vastgoed.............................................49

Bijlage 1 Uitgangspunten begroting...................... 72

2

2.2 Mensen aan het werk via de sociale werkvoorziening ..................................................21 2.3 Welke kengetallen houden we bij?..................24

Bijlage 2 Bijdrage per gemeente............................ 73 6

Baten en lasten ICT Rijk van Nijmegen...... 51

6.1 Baten en lasten ICT Rijk van Nijmegen onderdeel Automatisering................................ 54

3

ICT Rijk van Nijmegen.................................. 26

3.1 Wat willen we bereiken?.....................................26 3.2 Wat gaan we hiervoor doen? ............................ 27

6.2 Baten en lasten ICT Rijk van Nijmegen onderdeel Applicatie­beheer............................. 56

Bijlage 3 Bijdrage per gemeente............................ 75 Bijlage 4 Bijdrage per gemeente details (iRvN)....81 Bijlage 5 Bekostigingssystematiek SW................ 83 Bijlage 6 Staat van personele lasten ................... 84 Bijlage 7 Staat van voorzieningen......................... 86 Bijlage 8 Overheadnorm........................................... 87 Bijlage 9 Staat van investeringen.......................... 88 Bijlage 10 Consolidatieoverzicht MGR.................... 90 Bijlage 11 Risico per gemeente................................ 92 Bijlage 12 Geprognotiseerde Balans 2022-2026................................................... 93

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

2

Voorwoord Voor u ligt de begroting van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Rijk van Nijmegen. De MGR voert twee modules uit: de module ICT Rijk van Nijmegen (iRvN) en de module WerkBedrijf Rijk van Nijmegen. Daarnaast is de MGR een platform voor regionale samenwerking. De huidige arbeidsmarkt is erg krap. Dat betekent dat er meer vacatures dan werkzoekenden zijn. Toch lukt het niet iedereen om mee te doen. Als overheid is het onze taak om de regionale arbeidsmarkt zo inclusief mogelijk te maken. WerkBedrijf zet zich in om voor zo veel mogelijk mensen een geschikte werkplek te vinden. Als samenleving hebben we te maken met voortschrijdende digitalisering. Dit biedt zowel kansen als risico’s. Het is van belang om als overheid te kunnen bouwen op goede hardware en software, met voldoende aandacht voor informatieveiligheid. iRvN zet zich in om dit voor onze gemeenten te realiseren.

Door het loslaten van de coronaregels is het weer mogelijk om elkaar te ontmoeten. Dat stemt mij optimistisch. Op 11 april hebben we zo’n mogelijkheid elkaar te ontmoeten. Dan is een kennismakingsavond waarop raadsleden uit de regio de verschillende gemeenschappelijke regelingen leren kennen. Uiteraard is de MGR daar ook aanwezig. We zullen dan onder andere een toelichting op de jaarstukken geven. We gaan graag met u in gesprek over hoe we Rijk van Nijmegen nog beter maken, met maximale betrokkenheid van de gemeenteraden.

Hubert Bruls Voorzitter bestuur Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen

Medio maart hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaats gevonden. Voor nieuw gekozen raadsleden is deze begroting waarschijnlijk een eerste kennismaking met de MGR. U hebt de mogelijkheid om uw zienswijzen kenbaar te maken over deze begroting. We zijn erg benieuwd naar deze zienswijzen. In een coproductie komen we tot het beste resultaat!

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

3

Samenvatting WerkBedrijf Wat willen we bereiken? We realiseren maatschappelijk effect op de (duurzame) arbeidsparticipatie van inwoners in de regio Rijk van Nijmegen. Onze aandacht gaat uit naar werkzoekenden met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. We willen dat mensen aan het werk gaan en dat zij dit werk ook behouden. We menen dat dit goed is voor mensen zelf, voor werkgevers en voor de ontwikkeling van onze regio Rijk van Nijmegen. Hierop zijn onze inspanningen gericht. We drukken onze ambitie uit in prestatie-indicatoren. Deze hebben we in ons informatieprotocol met gemeenten vastgesteld. Op basis van onze vroegere resultaten, ontwikkelingen en verwachtingen voorzien we de indicatoren van prestaties/ normen Voor dit jaar en komend jaar zijn onze prestaties: A. Mensen aan het werk • We leiden jaarlijks 1.100 mensen met een bijstandsuitkering naar werk. Met als resultaat dat zij geen uitkering meer nodig hebben. • We plaatsen jaarlijks circa 2.020 mensen op werk1: - Waarvan 1.820 mensen een bijstands­ uitkering hebben.

•

•

- Waarvan 830 mensen minder dan 28 uur per week werken. - Waarvan 480 jongeren naar werk. Eind 2022 zijn in de regio circa 800 mensen met een arbeidsbeperking aan het werk (geweest). Eind 2023 1.000 mensen. Voor 475 kandidaten zetten we jaarlijks een arrangement Op Weg Naar Werk in.

B. Medewerkers in de sociale werkvoorziening • Voor 2022 rekenen we op een toegevoegde waarde van € 8.115 per SW-medewerker2. Voor 2023 begroten we € 8.279. • In 2022 stellen we ons tot doel om gemiddeld uit te komen op 17,4% verzuim (heel 2022). Uiteindelijke doel is uit te komen in de buurt van het landelijk gemiddelde verzuimpercentage.

Wat gaan we hiervoor doen? Arbeidsbemiddeling is mensenwerk en maatwerk. We zien iedere dag dat aandacht en contact vaak het succes van onze bemiddeling is. Verstevigen van onze adviesrol naar ondernemers toe is noodzakelijk. Net als het versterken van kandidaten. Het is ook noodzakelijk samen te werken. Regionaal samenwerken op uitvoerend niveau is belangrijker dan ooit: vele organisaties hebben een rol in de activering en arbeidsparticipatie van mensen en het ontzorgen van ondernemers.

Als organisaties hebben we elkaar nodig om mensen en ondernemers te ondersteunen. Werken aan de match. De groeiende mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt is hét knelpunt op de arbeids­markt die we in de dagelijkse praktijk ervaren. We moeten onze diensten en producten blijven verbeteren om succesvolle matches te kunnen maken. Dit is de kern van ons werk. Arbeidsbemiddeling is mensenwerk en kent focus op de vraag en aanbod van de arbeidsmarkt. In 2022 investeren we weer volop - gezien de huidige kansen op de arbeidsmarkt - in kans­ beroepen, extra activiteiten gericht op jobcarving bij ondernemers, het bieden van extra begeleiding na plaatsing en het inzetten van het nieuwe product detacheren.

1 Het cijfer 1.100 volledig uit de bijstand door werk leveren gemeenten aan. Het cijfer over plaatsingen op werk is op basis van ons eigen registratiesysteem. 2 De toegevoegde waarde drukken we uit per fte. Voor de leesbaarheid spreken we over SW-medewerker in plaats van over fte.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

4

Banenarrangementen in kansberoepen. We richten ons op sectoren waar vraag naar personeel is, nu of in de toekomst. We sluiten met ondernemers intentieovereenkomsten voor betaalde banen voor onze kandidaten. We investeren in scholing om kandidaten aantrekkelijker te maken voor die ondernemers. Met onderwijsinstellingen en ondernemers ontwikkelen we praktische leerlijnen, waar onze kandidaten getraind worden op (vak)vaardigheden en competenties waar ondernemers behoefte aan hebben. Kansen pakken. We richten ons op kansen voor succesvolle, duurzame plaatsingen. Hiervoor is het behoud én groei van een bepaald type werkgelegenheid in onze regio essentieel. Het gaat om licht industriële werkgelegenheid, zoals in- en ompakwerk, demonteerwerk en sorteerwerk. We zijn in staat tot het bieden van (maatwerk) oplossingen aan dit type ondernemers. We behouden zo de noodzakelijke sociale infrastructuur om kwetsbare kandidaten te bemiddelen, te ontwikkelen en te scholen tot volwaardige werknemers. Detacheren. De ondernemer vraagt om een product, die (tijdelijk) de risico's verbonden aan het werkgeverschap wegneemt. Detacheren (individueel of groepsgewijs) is het antwoord op

deze behoefte van de markt. Voor ondernemers én voor kandidaten én voor onze regio Rijk van Nijmegen, omdat het bijdraagt aan behoud van werkgelegenheid in de regio. Mensen aan het werk in de sociale werkvoorziening. We blijven het een mooie uitdaging vinden om de toegevoegde waarde van SW-medewerkers zo hoog mogelijk te krijgen. Door goede begeleiding te bieden en ons in te spannen om het juiste werk tegen het juiste tarief te behouden en te vergroten in onze regio.

Wat gaat het kosten? In 2022 verwachten we € 78,3 miljoen nodig te hebben, in 2023 € 76,2 miljoen. Het meeste geld (circa 60 %) zetten we in voor sociale werkvoorziening. Deze kosten hangen vooral samen met de salariskosten van 1.486 SW-medewerkers. Het overige deel (40 %) zetten we in voor het onderdeel Werk. Het geld zetten we in voor onder andere voorzieningen (zoals ontwikkeltrajecten, arbeidsmatige dagbesteding, jobcoaching en loonkostensubsidies), banenarrangementen kansberoepen, oude en nieuwe lokale afspraken met gemeenten, huisvesting en personeel (uitvoering).

iRvN Wat willen we bereiken? Het accent voor 2022 en de komende jaren blijft het doorontwikkelen van iRvN als ICT-dienstverlener voor een veilige, flexibele en moderne werkomgeving. De huidige situatie vraagt verder om professioneel ingerichte en 100% mobiele werkplekken. Bij het doorontwikkelen van iRvN wordt rekening gehouden met de volgende aspecten: • • • •

de technologische trends en ontwikkelingen (Cloud, Common Ground, et cetera); de landelijke wet- en regelgeving, met name op het gebied van informatieveiligheid; verdere regionale ondersteuning en samenwerking; door de colleges overgenomen conclusies en aanbevelingen (februari 2022) uit het iRvN-evaluatieonderzoek (PwC).

Onze primaire doelstelling is en blijft het waarborgen van de bedrijfscontinuïteit, beschikbaarheid en beveiliging van de gehele regionale ICT-infrastructuur. Naast een communicatieve en innovatieve houding is een belangrijke doelstelling van iRvN actief projectmatig samenwerken met de aangesloten gemeentes en organisaties in het digitale transformatieproces.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

5

Wat gaan we hiervoor doen? Ten eerste wordt invulling gegeven aan de uitwerking van de door colleges gegeven opdrachten naar aanleiding van het evaluatieonderzoek ICT Rijk van Nijmegen en de I&A-samenwerkingspartners, met het oog op de toekomst. Met name de organisatorische consequenties van de overgenomen aanbevelingen uit het eindrapport worden beschreven in een hernieuwd strategisch personeels- en organisatieplan iRvN. Het waarborgen van de ICT-bedrijfscontinuïteit én beveiliging is van het allergrootste belang. De nieuwe redundante regionale ICT-infrastructuur, aangesloten aan de landelijk GGI-netwerk heeft zijn robuustheid inmiddels bewezen. De dreiging van innovatieve en kwaadwillende technologieën (cybercrime) blijft echter erg groot. Er is weer een hernieuwd en aanvullend meerjarig ICT-Beveiligingsprogramma opgesteld inclusief de bijbehorende investeringen. Na vaststelling door de gemeenten wordt dit projectmatig uitgerold. Binnen ICT-beheer is een specifiek team ingericht wat met alle noodzakelijke kennis en capaciteit snel kan reageren bij voorkomende signaleringen al dan niet vanuit geautomatiseerde netwerkmonitoringstools.

Ook de inrichting van Microsoft365 wordt verder geoptimaliseerd ter ondersteuning van het “mobiel tenzij” principe en met name het hybride werken. Hiervoor wordt binnen iRvN een Taskforce-MS365 ingericht waar kennis en kunde, zowel technisch als functioneel en organisatorisch aanwezig is. Daarnaast wordt in 2022 verder gewerkt aan een innovatief ICT-platform in de vorm van PAAS (Platform-As-A-Service). Dit komt tot stand in samenwerking met Gemeente Nijmegen, VNG en andere samenwerkingsverbanden. Binnen dit platform kunnen Common Ground producten ontwikkeld, beheerd en beschikbaar gesteld worden. iRvN gaat haar projectleiderscapaciteit, zowel kwalitatief als kwantitatief verhogen, gericht op de regionale wens om de projectmatige samenwerking met de gemeentelijke digitale transformatieproject vanuit iRvN beter en soepeler te laten verlopen.

Wat gaat het kosten? In 2022 ramen we de begroting op € 18,0 miljoen, exclusief de plusproducten van € 560.000. In 2022 ontstaat een eenmalig voordeel, omdat de investeringen met één jaar zijn vertraagd. Het meerjarenbudget tot en met 2026 neemt met € 457.000 toe ten opzichte van 2022. Deze toename heeft te maken met: 1.

€ 336.000 als gevolg van een stijging van de salarissen met 3,9% conform het cao-akkoord. 2. € 197.000 als gevolg van een indexering van de operationele lasten met de BRN-norm van 2,7%. 3. De begroting 2023 neemt af met € 76.000 ten opzichte van 2022 als gevolg van de verdere afbouw van de formatie van het applicatiebeheer voor belastingen (gemeente Nijmegen). 4. De generieke korting van drie maal 1% is door regiogemeenten herzien. De korting van 1% voor 2023 is hierdoor komen te vervallen.

Tenslotte willen wij de klanttevredenheid blijven waarborgen door heldere communicatie, het delen van kennis en het verder concentreren van de eindgebruikersdienstverlening bij de Servicedesk.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

6

Bij de vaststelling van de begroting wordt ook over het investeringsplan besloten. Het globale investeringsplan 2022 bevat de volgende onderdelen: • • • •

Centrale computercapaciteit (inclusief vernieuwing storage en Backup): € 2,0 miljoen Netwerk: € 150.000 Vervanging werkplekken: € 350.000 Mobiele telefonie: € 500.000

In de voorliggende begroting zijn de financiële effecten van enkele onderzoeken iRvN nog niet verwerkt. Dit omdat deze onderzoeken, ten tijde van het opstellen van de begroting nog ter besluitvorming voorliggen bij de raden of het bestuur van de MGR. Het gaat hier om de onderdelen: •

•

•

Onderzoek organisatie-aanpassing, uitgevoerd door iRvN voortvloeiende uit de evaluatie iRvN Pwc; onderzoek, uitgevoerd door de Samenwerkende rekenkamercommissie Berg en Dal, Beuningen, Nijmegen en Wijchen naar de informatiebeveiliging en privacybescherming; Onderzoek, uitgevoerd door Hunt & Heckett naar het beveiligingsniveau van iRvN, als gevolg van Log4J.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

7

Inleiding In de begroting informeren wij u over de inhoudelijke en financiële ambities en ontwikkelingen van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (hierna: MGR) in 2023 tot en met 2026. Deze begroting bevat tevens een wijziging van de begroting 2022. De MGR kent twee uitvoeringsmodules: WerkBedrijf en ICT Rijk van Nijmegen (hierna: iRvN). De MGR is daarnaast een platform voor samenwerking en afstemming tussen gemeenten in de regio. De volgende gemeenten nemen deel aan de MGR: • • • • • • •

Berg en Dal Beuningen Druten Heumen Mook en Middelaar3 Nijmegen Wijchen

De start van het opstellen van de meerjarenbegroting is de Kaderbrief die we de deelnemende gemeenten eind november 2021 hebben verstuurd. In de Kaderbrief hebben we onze inhoudelijke en financiële uitgangspunten en ontwikkelingen ten aanzien van de modules WerkBedrijf en ICT Rijk van Nijmegen beschreven. Iedere gemeente heeft hier zienswijzen op geformuleerd. Een volledig overzicht van de zienswijzen treft u aan in aanbiedingsbrief bij de ontwerpbegroting.

Leeswijzer De begroting gaat over de drie onderdelen van de MGR: platform voor samenwerking en afstemming, WerkBedrijf en ICT Rijk van Nijmegen. Voor alle drie beantwoorden we twee centrale vragen:

In deel III volgen de (verplichte) paragrafen van de begroting. Het gaat hier onder andere om het weerstandsvermogen en risicobeheersing, de financiering en bedrijfsvoering. Dit deel besluiten we met het (voorgenomen) Besluit van ons algemeen bestuur. Hiermee stelt het algemeen bestuur de begroting vast. De planning is dat het bestuur dit in de vergadering van 7 juli 2022 doet. Deel III bestaat uit de hoofdstukken 7 tot en met 12. In de bijlagen 1 tot en met 12 treft u onder andere de uitgangspunten bij de begroting aan, de bijdragen die we vragen aan uw gemeenten, het consolidatieoverzicht van de MGR en de staat van voorzieningen en investeringen.

Wat willen we bereiken? Deze vraag beantwoorden we in deel I van de begroting. Het deel bestaat uit hoofdstukken 1 tot en met 3. Wat gaat het kosten? Deze vraag beantwoorden we in deel II in de hoofdstukken 4 tot en met 6.

3 De gemeente Mook en Middelaar neemt niet deel aan het onderdeel Sociale Werkvoorziening (hierna: SW). de Gemeente West Maas en Waal is geen deelnemer aan de MGR, maar neemt wel de dienstverlening af op het gebied van de SW.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

8

Deel 1 Wat willen we bereiken? In deel I van de begroting gaan we in op onze ambities en ontwikkelingen in de periode 2023-2026. Omdat deze begroting óók een wijziging op de begroting 2022 is, ligt de nadruk op wat we in 2022 en 2023 willen bereiken. In hoofdstuk 1 staan we stil bij de ontwikkelingen voor het platform voor samenwerking en afstemming in de regio Rijk van Nijmegen. In hoofdstuk 2 gaan we in op WerkBedrijf: welke maatschappelijke effecten willen we bereiken? Per hoofddoel lichten we toe met welke ontwikkelingen we rekening houden en wat we gaan doen om ons doel te halen. In hoofdstuk 3 gaan we in op iRvN: wat willen we bereiken, wat zijn onze ambities voor de versteviging van de bedrijfscontinuïteit, informatieveiligheid en dienstverlening. En tot slot welke ontwikkelingen verwachten wij in de werkomgeving als gevolg van technologische innovaties.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

9

1 Platform voor samenwerking en afstemming De MGR is óók een platform voor regionale samenwerking en afstemming. Wat betekent dit en hoe doen we dat?

Bij haar oprichting heeft de MGR de taak gekregen om niet alleen een uitvoeringsorganisatie te zijn, maar ook een platform voor regionale afstemming en overleg. Dit betekent dat gesprekken worden gefaciliteerd tussen bestuurders over strategische thema’s en raadsbijeenkomsten worden georganiseerd. In de afgelopen periode zien we dat de regionale samenwerking en afstemming meer vanuit gemeenten zelf is geïnitieerd. De gemeenten zijn eigenaar van de samenwerking en hetgeen daarbinnen gebeurt. De MGR is een samenwerkingsverband van die gemeenten. Zo is in de regio gestart met het organiseren van regelmatige college-ontmoetingen en zorgen de griffiers voor bijeenkomsten voor de zeven raden. Daarmee leggen gemeenten een stevig fundament van samenwerking in het Rijk van Nijmegen. In de zienswijze op onze Kaderbrief 2023 geven vijf gemeenten aan te willen bezien of de platformfunctie die de samenwerking in de regio moet ondersteunen, voldoende uit de verf komt en nog passend is of aanpassing behoeft. Gemeenten als eigenaar van samenwerking en afstemming in de

regio Rijk van Nijmegen zullen hier gezamenlijk een debat over moeten voeren. Vanuit de platformfunctie van de MGR zien wij mogelijkheden die noodzakelijke regionale samenwerking en afstemming te faciliteren om lokale belangen in een sterke regio te borgen. Onze notitie Lokale belangen in een sterke regio. Samenwerken en afstemmen in het Rijk van Nijmegen van vier jaar geleden is nog steeds actueel en dat is niet verwonderlijk. Noodzaak van regionale samenwerking en afstemming is vaak van toepassing op maatschappelijke opgaven met een langetermijnperspectief: “Het Rijk van Nijmegen kent een lange traditie van intergemeentelijke samenwerking. Steeds vaker is dit ook pure noodzaak: de gemeenten bestaan bij de gratie van het netwerk. Als regio hebben we elkaar nodig om de uitvoering van steeds meer én complexere taken aan te kunnen en om onze inwoners en bedrijven zo goed mogelijk te kunnen bedienen. Inwoners wonen, werken en recreëren immers niet strikt binnen de gemeentegrenzen. Sterker nog, de regio deelt onder meer één woningmarkt en één arbeidsmarkt. We hebben dus gezamenlijke uitdagingen, waar het bijvoorbeeld demografische ontwikkeling en duurzaamheid betreft.” (uit: lokale belangen in een sterke regio, pagina 3).

In maart 2022 hebben gemeenteraadverkiezingen plaatsgevonden. De raden in onze deelnemende gemeenten hebben hiermee een nieuwe samenstelling gekregen. Ditzelfde zal (naar verwachting) ook gaan gelden voor de colleges van Burgemeester & Wethouders en daarmee ook voor de samenstelling van ons bestuur MGR. We bieden onze bestuursleden masterclasses aan over verlengd bestuur en de taken die we namens gemeenten uitvoeren. Ook voor raadsleden en andere geïnteresseerden zullen we bijeenkomsten organiseren met name om ons werk in de module WerkBedrijf toe te lichten. Eind 2021 zijn de evaluaties van onze uitvoeringsmodules verschenen. Deze evaluaties zijn gepubliceerd en voor beide geldt dat conclusies en aanbevelingen leiden tot bijstelling en aanscherping van onze dienstverlening ten aanzien van ICT aan gemeenten en andere organisaties en ten aanzien van arbeidsbemiddeling aan werkzoekenden en ondernemers. In hoofdstuk 3 leest u meer over de evaluatie iRvN. In hoofdstuk 2 (pagina 16) meer over de evaluatie WerkBedrijf.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

10

2 WerkBedrijf WerkBedrijf bemiddelt, ontwikkelt en begeleidt werkzoekenden met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt naar werk: Iedereen verdient een (werk)plek in onze maatschappij. Naast het bemiddelen van werkzoekenden is WerkBedrijf werkgever voor 1.486 SW-medewerkers (eind 2021). In dit hoofdstuk gaan we in op onze ambities, ontwikkelingen en activiteiten om mensen aan het werk te helpen (paragraaf 2.1) en om mensen in de sociale werkvoorziening aan het werk te houden (paragraaf 2.2). In paragraaf 2.3 lichten we de kengetallen toe.

2.1

Mensen aan het werk

We ontwikkelen, bemiddelen en begeleiden werkzoekenden naar werk. We voeren wettelijke taken van de Participatiewet en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning uit in de regio Rijk van Nijmegen.4 Het maatschappelijk effect dat we willen bereiken is zoveel mogelijk mensen een werkplek bieden. We menen dat dit goed is voor mensen zelf, voor werkgevers en voor de ontwikkeling van onze regio Rijk van Nijmegen.

WerkBedrijf voert een vraaggerichte arbeidsbemiddeling uit. Dit betekent dat we handelen naar de vraag op de arbeidsmarkt; wat is de vraag naar personeel op de regionale markt? Wat zijn de ontwikkelingen en de behoeften op die arbeidsmarkt? We bemiddelen daar waar werk is, waar een ondernemer vraag naar personeel heeft. WerkBedrijf heeft immers niet zelf werk beschikbaar. We moeten weten wat ondernemers nodig hebben en we moeten de werkmogelijkheden van onze kandidaten kennen. Pas dan is een succesvolle match tussen werkzoekende en ondernemer mogelijk.

2.1.1 Ambitie in 2022 en 2023 We hebben een jaarlijkse ambitie om minimaal 1.100 mensen met een bijstandsuitkering naar werk toe te leiden. De prestatie-indicator “1.100 mensen aan het werk en geen bijstand meer nodig” is slechts één van de indicatoren. Het dekt niet de lading van alle taken en ambities. De indicator zegt niets over ambities die we ook willen realiseren, zoals: • •

We zien dat ons werk na een succesvolle match niet stopt. Zowel ondernemers als de geplaatste kandidaten hebben behoefte aan nazorg en begeleiding, ook na plaatsing. We zien dat dit ook noodzakelijk is om de plaatsing duurzaam te laten zijn. We zien dan ook een toenemend aantal kandidaten die aan het werk met ondersteuning zijn.

• •

Mensen aan het werk houden. Waarmee we terugval in een uitkering voorkomen. Ook kandidaten zonder bijstand. Zoals werkzoekenden zonder uitkering of met een andere uitkering dan bijstand. Instroom in de bijstand voorkomen. Oplossingen bieden aan ondernemers.

Om recht te doen aan onze ambities differentiëren we onze prestaties. Onder andere in de subcategorieën: parttime werk, jongeren en mensen met een arbeidsbeperking. In de kengetallen (hoofdstuk 2.3) hebben we een indicator over ‘ondernemers binden en stimuleren’ opgenomen.

4 We voeren ook de Wet Sociale Werkvoorziening uit voor de gemeenten. Hoofdstuk 2.2 gaat hierover.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

11

MENSEN AAN HET WERK IN 2022 EN 2023

2.1.2 Ontwikkelingen

Noot: de ambities ten aanzien van de sociale werkvoorziening staan in hoofdstuk 2.2.

1.100 mensen uit de bijstand We leiden jaarlijks 1.100 mensen met een bijstandsuitkering naar werk. Met als resultaat dat zij geen uitkering meer nodig hebben.

2.020 plaatsingen op werk We plaatsen jaarlijks circa 2.020 mensen op werk: - Waarvan 1.820 mensen een bijstandsuitkering hebben. - Waarvan 830 mensen minder dan 28 uur per week werken. - Waarvan 480 jongeren naar werk.

* Mensen met een beperking

Eind 2022 zijn in de regio circa 800 mensen met een arbeidsbeperking aan het werk (geweest). Eind 2023 1.000 mensen.

Mensen in arrangement Op Weg Naar Werk Voor 475 kandidaten zetten we jaarlijks een arrangement Op Weg Naar Werk (voorheen: arbeidsmatige dagbesteding) in.

De aantallen 'uitstroom uit de bijstand' en het aantal 'plaatsingen' zijn niet gelijk. Het eerste aantal wordt door gemeenten aangeleverd, het aantal plaatsingen leveren wij aan op basis van ons eigen registratiesysteem. Er is sprake van overlap. De indicatoren zijn in het informatieprotocol met gemeenten vastgelegd. De prestaties/normen baseren we op de realisatie in voorgaande jaren, op de ontwikkelingen en onze verwachtingen.

In deze paragraaf schetsen we een beeld van (1) de ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt, (2) ontwikkelingen op basis van onze eigen praktijkervaringen en (3) een schets van een aantal landelijke ontwikkelingen.

1. Regionale arbeidsmarkt5 Het uitbreken van de coronapandemie in Nederland in het voorjaar van 2020 en de daaropvolgende overheidsmaatregelen, hebben grote invloed op de economie en de arbeidsmarkt. De economie kromp in het begin fors, maar herstelde zich in de loop van 2020. In het tweede kwartaal van 2021 was de economie weer op of zelfs boven het niveau van voor de coronacrisis. Op de arbeidsmarkt waren de effecten uiteindelijk niet zo groot: • • •

de werkgelegenheid daalde maar weinig de werkloosheid steeg niet (fors) het aantal uitkeringen bleef laag

5 Deze paragraaf is gebaseerd op Regio in Beeld Rijk van Nijmegen, UWV, november 2021.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

12

Arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen herstelt. Door de veerkracht van de Nederlandse economie en de eerste versoepelingen van de coronamaatregelen, trok de economie vanaf het tweede kwartaal van 2021 aan. De economische groei werkt door op de arbeidsmarkt van Rijk van Nijmegen. Dit is terug te zien in: •

•

Het aantal openstaande vacatures. Met ruim 6.100 openstaande vacatures eind tweede kwartaal 2021 zijn er meer vacatures dan van voor de coronacrisis. Het aantal werknemersbanen. De verwachting is dat in de periode 2020-2022 het aantal werknemersbanen in de regio met 500 toeneemt. Dit is een groei van 0,3%. Bij uitzendbureaus en in de horeca groeit het aantal banen het sterkst, terwijl in de sector financiële diensten het aantal banen het hardst krimpt.

Nog steeds een groot aantal beschikbare arbeidskrachten. Het aantal beschikbare mensen in de regio, voor zover geregistreerd, blijft groot en bevat personen met verschillende uitkeringen en achtergronden. Zie de infographic 'Geregistreerde werkzoekenden bij UWV.

Weer krapte op de arbeidsmarkt en op hoger niveau dan voor coronacrisis. In 2019, voor de coronacrisis, was de arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen krap: aan de ene kant stonden er veel vacatures open en aan de andere kant was weinig geschikt personeel beschikbaar. Door de coronacrisis vond er een sterke omslag plaats. In 2020 kon de spanning op de arbeidsmarkt in Rijk van

Nijmegen getypeerd worden als ‘gemiddeld’: de vraag naar en het aanbod van arbeidskrachten waren redelijk met elkaar in evenwicht. De toename van het aantal openstaande vacatures zorgde ervoor dat er sinds het tweede kwartaal van 2021 weer sprake was van krapte. Er zijn wel verschillen tussen de beroepsklassen. Voor

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

13

'creatief & taalkundige' beroepen is de spanning op de arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen ruim. Van andere beroepsklassen is de arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen krap tot zeer krap. Bijvoorbeeld: • • • •

technische beroepen ICT-beroepen transport & logistieke beroepen dienstverlenende beroepen

Door de vergrijzing in Rijk van Nijmegen wordt verwacht dat krapte de komende jaren een structureel probleem blijft. Sectorspecifieke ontwikkelingen, zoals de energietransitie, kunnen leiden tot een verdere toename van krapte.

Om vraag en aanbod zo optimaal mogelijk op elkaar te laten aansluiten, ligt er een rol voor werkzoekenden én werkgevers. Werkzoekenden moeten een goed beeld hebben van waar ze goed in zijn en bereid zijn zich verder te ontwikkelen. Daarnaast kunnen ze breder zoeken dan alleen naar werk dat ze eerder hebben gedaan. Zeker wanneer er binnen dat beroep minder werk beschikbaar is. Werkgevers moeten kritisch kijken welke vaardigheden essentieel zijn voor een functie en welke aan te leren zijn, eventueel met scholing. Dit biedt de mogelijkheid om op een andere manier naar geschikt personeel te zoeken. Voor veel functies zal de krapte op de arbeidsmarkt de komende jaren namelijk niet minder worden.

2. Praktijkervaringen WerkBedrijf Vraagkant: Knelpunten bij plaatsingen. Ondernemers hebben veel vraag naar personeel. Steeds duidelijker wordt dat de mogelijkheden van onze kandidaten minder past bij de vraag van ondernemers. De mismatch wordt groter. En deze trend zet zich door. In de box Mismatch lichten we dit probleem toe. Het knelpunt uit zich in kwantiteit en kwaliteit. En die mismatch is niet (enkel) op te lossen door aanbodversterking (leren en ontwikkelen van kandidaten), maar ook door aanpassingen aan de vraagkant.

Veel kansrijke beroepen op de arbeidsmarkt van Rijk van Nijmegen. Voor werkgevers betekent die krapte dat het lastig is om geschikt personeel te vinden. Voor werkzoekenden biedt krapte op de arbeidsmarkt kansen.6

6 De publicatie ‘Regionale kansrijke beroepen’ geeft een overzicht van de kansrijke beroepen voor Rijk van Nijmegen

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

14

Mismatch nader uitgelegd 7 Er zijn vier typen mismatches te onderscheiden, die vaak in combinatie met elkaar voorkomen. Verticale mismatch. Het opleidingsniveau sluit niet goed aan bij het gevraagde niveau voor een baan. Horizontale mismatch. De opleidingsrichting sluit niet goed aan bij de gevraagde richting voor een baan. Kennisveroudering. De kwalificaties van werkenden en werkzoekenden sluiten op een specifiek moment niet meer voldoende aan bij het veranderende werk.

7 Deze box hebben we eerder al gepresenteerd in onze Begroting 2021-2024 MGR Rijk van Nijmegen, pagina 15. 8 Zie onder andere eindrapport Samen aan het werk voor ondernemers en kandidaten.

Geografische mismatch. Er zijn specifieke regionale knelpunten waardoor vraag en aanbod niet goed op elkaar aansluiten. Naast deze typeringen van de mismatch kunnen specifieke arbeidsomstandigheden een oorzaak zijn voor knelpuntberoepen. Er zijn dan op zich wel voldoende werkzoekenden, maar omwille van specifieke arbeidsomstandigheden – werken in ploegen, het loon, ongezond of zwaar fysiek werk, stress – stellen ze zich niet beschikbaar voor vacatures. Ook andersom kan beeldvorming een match belemmeren, zoals de soms hardnekkige beelden over leeftijd, motivatie en arbeidsbeperking van werkzoekenden.

Om tot succesvolle, duurzame plaatsingen te komen is een bepaald type werkgelegenheid in de regio essentieel. Het gaat om licht industriële werkgelegenheid. Dit type werkgelegenheid moeten we voor onze regio behouden en stimu­leren. Dit biedt kansen voor onze werkzoekenden op een succesvolle en duurzame plaatsing. Ondernemers en kandidaten hebben baat bij

nazorg en begeleiding na plaatsing. In evaluaties8 wordt deze praktijkervaring ook bevestigd. We zien dat onze professionals hun tijd steeds meer verdelen tussen nieuwe kandidaten plaatsen en bestaande kandidaten begeleiden, gericht op baanbehoud. Ondernemers krijgen door ons trainingen aangeboden, om de kandidaat beter te begeleiden. Het zorgen voor een toekomstbestendig aanbod van werk met voldoende variatie en continuïteit vergt blijvend aandacht. Aanbodkant: preventie, leren en ontwikkelen Ten aanzien van jongeren voorkomen we dat jongeren instromen in de bijstand. Door onze contacten met de onderwijsinstellingen merken we dat het beroep op onze dienstverlening groeit. Niet alleen het ROC, maar ook de HAN en de Universiteit signaleren in een vroeg stadium bij een leerling, dat het risico van het niet vinden van een baan groot is. In dat stadium verlenen we dienstverlening om dit risico te dempen. Al voordat de inschrijving bij de school verloopt (na vroegtijdig schoolverlaten of na behalen diploma) is de dienstverlening gestart. Voor de groep kandidaten die al langere tijd geen werk hebben, zien we dat er meer afstemming nodig is met professionals binnen zorg en welzijn. Daarom zitten we in Sociale teams, regieteams,

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

15

scholenoverleg, werken we in buurten met professionals en hebben we overleg met individuele hulpverleners rondom een kandidaat. Motiveren van mensen is een belangrijk element in de arbeidsbemiddeling. We zijn ervan overtuigd dat mensen talenten hebben en dat zij deze willen inzetten. We gaan na hoe we motivatie en talenten kunnen aanboren en vooral ook vasthouden. Dit doen we op verschillende wijze en toegepast op wat past bij kandidaat. Wat we de afgelopen jaren zien is dat ontwikkelen en begeleiden (ook van ondernemers) een steeds groter rol speelt in de arbeidsbemiddeling. Ons kandidatenbestand verandert. Voorheen konden mensen met een beperking werken in de sociale werkvoorziening. Instroom in de SW is niet meer mogelijk. De mensen zijn daarmee natuurlijk niet verdwenen. De mensen blijven. Zij moeten nu vaak een beroep doen op de Participatiewet. Niet vanzelfsprekend is het mogelijk aangepast werk te doen voor een salaris. Hiervoor in de plaats zijn verschillende voorzieningen gekomen, werken met een loonkostensubsidie (eventueel in een beschutte omgeving) en arbeidsmatige dagbesteding (Op Weg Naar Werk). Deze vormen zijn gericht op het bieden van werk, structuur en dagbesteding aan mensen met arbeidspotentie

en een arbeidsbeperking. Door hun beperking kunnen zij niet 100% van het wettelijk minimumloon verdienen en/of zijn zij op een beschutte werkomgeving aangewezen. In de box Effecten en inzet lichten we ons werk ten aanzien van ontwikkelen en leren van kandidaten toe.

BOX EFFECTEN EN INZET Uit een analyse over de afgelopen 2 jaar blijkt dat we bij 80% van afgesloten trajecten een voorziening inzetten. Meer dan de helft van de ingezette voorzieningen is (gekoppeld aan) een betaalde of onbetaalde werkplek. En bijna een kwart van de ingezette voorzieningen is gericht op begeleiding naar of op een werkplek. We zien dat we voor kandidaten met een arbeidsbeperking meerdere voorzieningen moeten inzetten om werk te verkrijgen en te behouden. Deze (groeiende) groep heeft intensievere en structurele ondersteuning van ons nodig naar en op een werkplek. Aan de ondernemerskant moeten we meerdere gesprekken voeren om kandidaten te plaatsen. Steeds vaker gaat het gesprek niet over het vervullen van een vacature, maar het aanpassen van de vacature of het creëren van een werkplek op maat te creëren die past bij onze kandidaten (jobcarving).

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

16

3. Wet- en regelgeving Rijksniveau. Het coalitieakkoord Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst (2021 – 2025 van VVD, D66, CDA en ChristenUnie kondigt een aantal grote hervormingen in de arbeidsmarkt aan die de bestaanszekerheid van lage- en midden inkomens versterken en de lasten verlagen. Het eindrapport van de commissie Regulering van Werk (commissie-Borstlap) en het hoofdstuk “Arbeidsmarkt, inkomensverdeling en gelijke kansen” uit het SER MLT-advies vormen de leidraad voor hoe de inrichting van de arbeidsmarkt van de toekomst er uit komt te zien. Wetsvoorstel Breed Offensief. Op het moment van schrijven van deze begroting is het onduidelijk wat de regering gaat voorstellen ten aanzien van het wetsvoorstel Breed Offensief.9 Het gaat om een wijziging van de Participatiewet. Deze wijzigingsvoorstellen raken de uitvoering en dienstverlening van WerkBedrijf aan werkgevers en kandidaten (met een arbeidsbeperking). Het doel van het wetsvoorstel Breed Offensief is mensen met een beperking met een reeks nieuwe maatregelen verder te helpen.

Besluit SUWI. Uit onderzoek van de Inspectie SZW bleek dat werkgevers de kwaliteit van de werkgeversdienstverlening als wisselend ervaren. Hiertoe is het Besluit SUWI op het gebied van de werkgeversdienstverlening aangescherpt. De wijzigingen in het besluit moet deze dienstverlening verbeteren. We zijn met UWV WERKbedrijf deze dienstverlening aan het verbeteren. We willen ons als publieke dienstverleners steviger positioneren op de arbeidsmarkt waardoor vraag en aanbod elkaar makkelijker vinden en meer mensen duurzaam aan het werk gaan. Gezien de bovenstaande ontwikkelingen op rijksniveau ligt de focus voor ons als WerkBedrijf met UWV en andere samenwerkingspartners (Leerwerk­loket, regionale tafel arbeidsmarkt, onderwijs en ondernemers) de komende periode op:

Regionaal. Eindrapport Samen aan het werk voor ondernemers en kandidaten. In 2021 heeft De Beleidsonderzoekers de module WerkBedrijf in opdracht van ons dagelijks bestuur geëvalueerd. Het eindrapport is gepubliceerd en aan gemeenten aangeboden om te reageren op het eindrapport, conclusies en aanbevelingen te geven. Hierbij hebben we aangegeven vooral benieuwd te zijn of de colleges van Burgemeester & Wethouders de conclusies en aanbevelingen onderschrijven en welke richting van de aanbevelingen zij uitgewerkt willen zien in de dienstverlening aan ondernemers en kandidaten in onze regio Rijk van Nijmegen door WerkBedrijf.

1. M  eer mensen naar werk ontwikkelen en begeleiden. Een bijzondere opdracht hierbij is mensen met een arbeidsbeperking te ondersteunen richting werk. 2. V  erstevigen van de positie van publieke instituties in de arbeidsmarktinfrastructuur.

9 Medio februari 2020 is het wetsvoorstel door de staatssecretaris SZW aan de Tweede Kamer aangeboden. Het voorstel staat geagendeerd voor behandeling in de tweede kamer in april 2021. De beoogde inwerkingtreding was 1 januari 2021, daarna 1 januari 2022. Een nieuwe datum van inwerkingtreding is niet bekend.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

17

Nadat wij van iedere deelnemende gemeente de reactie hebben ontvangen zullen we deze bezien en voorzien van een implementatietraject en voorleggen aan ons algemeen bestuur. Vanzelfsprekend houden wij hier voor ogen welk bestuursorgaan de bevoegdheid heeft om de (visie op de) dienstverlening aan ondernemers en kandidaten vast te stellen. Raden hebben de bevoegdheid de strategische visie vast te stellen, colleges en dagelijks bestuur MGR de dienstverleningsovereenkomsten en bestuur MGR de verordening, beleidsregels en uitvoeringsbeleid. We streven er naar om u uiterlijk bij de aanbieding van onze Tussenrapportage 2022 te informeren over de verwerking van de conclusies en aanbevelingen en het verdere implementatietraject. Het actuele strategisch beleidskader Werk voorop! Arbeidsmarkt- en Re-integratiebeleid 2020 t/m 2023. Deze blijft zolang uw raden geen nieuwe visie heeft vastgesteld van kracht. Het actuele beleidskader kent 10 ambities. In meer of mindere mate zijn deze te vangen in twee terugkerende thema’s. Eén is het streven naar een inclusieve arbeidsmarkt. Het andere thema is gericht op een integrale, leefdomein-overstijgende aanpak. Jongeren, 55-plussers, statushouders en mensen met een arbeidsbeperking zijn focusgroepen de komende periode.

In de dienstverleningsovereenkomst met gemeenten hebben lokale accenten en afspraken een prominentere rol gekregen. Zo voeren we de werkintake en arbeidsbemiddeling voor een deel op een gemeentelocatie uit. We zorgen ervoor dat een medewerker regelmatig zijn of haar werkzaamheden op locatie verricht. Voor de periode 2021 en 2022 voeren we de lokale accenten en afspraken in de dienstverleningsovereenkomsten met gemeenten uit. We rapporteren hierover in de Tussenrapportage en ons Jaarverslag. In 2022 starten we met het ontwikkelen en afsluiten van dienstverleningsovereenkomsten voor een nieuwe periode. Regionale beleidsnota invoering nieuwe Wet inburgering 2021. Eind 2021 hebben gemeenten in Rijk van Nijmegen besloten onderdelen uit deze nieuwe wet uit te laten voeren door WerkBedrijf. Het gaat met name om de uitvoering van de Module Arbeidsmarkt en Participatie. Gezien de bovenstaande ontwikkelingen op regionaal niveau ligt onze focus de komende periode op: 1. C  onclusies en aanbevelingen uit het eindrapport Samen aan het werk voor ondernemers en kandidaten op basis van reacties van colleges

uit het Rijk van Nijmegen voorzien van een implementatietraject. 2. O  ntwikkelen en afsluiten van dienstverleningsovereenkomsten met colleges uit het Rijk van Nijmegen voor een nieuwe periode.

2.1.3 Wat gaan we doen? We werken dagelijks aan het realiseren van de mtach op de arbeidsmarkt. Gezien de ontwikkelingen zoals in paragraaf 2.1.2 geschetst, stippen we een aantal in het oogspringende activiteiten aan. Steekwoorden hiervoor zijn: kansen pakken, kandidatenroutes, banenarrangementen, detacheren, simpel switchen en publieke arbeidsbemiddeling. Tot slot gaan we in op het project Doe je mee? en de Regionale Tafel Arbeidsmarkt. We beginnen met de kern van ons werk: arbeidsbemiddeling.

Arbeidsbemiddeling: werken aan de match De groeiende mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt is hét knelpunt op de arbeidsmarkt die we in de dagelijkse praktijk ervaren. We moeten onze diensten en producten blijven verbeteren om succesvolle matches te kunnen maken. Dit is de kern van ons werk. Arbeids­ bemiddeling is mensenwerk en kent focus op de vraag en aanbod van de arbeidsmarkt. Zonder

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

18

ondernemer kunnen we geen werkzoekende plaatsen, zonder werkzoekende kunnen we niet in de (personeels)behoefte van de ondernemer voldoen. In 2022 investeren we weer volop - gezien de huidige kansen op de arbeidsmarkt in kansberoepen, extra activiteiten gericht op jobcarving bij ondernemers, het bieden van extra begeleiding na plaatsing en het inzetten van het nieuwe product detacheren.

Kansen pakken We richten ons op kansen voor succesvolle, duurzame plaatsingen. Hiervoor is het behoud én groei van een bepaald type werkgelegenheid in onze regio essentieel. Het gaat om licht industriële werkgelegenheid, zoals in- en ompakwerk, demonteerwerk en sorteerwerk. We zien kansen om deze werkgelegenheid in onze regio te verstevigen en uit te breiden in relatie tot het ves­tigingsbeleid van (gemeentelijke afdelingen) Economische Zaken. Gemeenten in de regio (met name Wijchen en Druten) hebben kenbaar gemaakt de werkgelegenheid te zien toenemen. Hierbij staat de vraag centraal wat gemeenten ondernemers met een vestigingswens of uitbreidingswens kunnen bieden vanuit de dienstverlening van WerkBedrijf. Hierover gaan we in gesprek met gemeenten.

We zijn in staat tot het bieden van (maatwerk) oplossingen aan ondernemers, zeker in combinatie met de mogelijkheden om personeel groepsgewijs te detacheren (zie ‘detacheren’). We behouden zo de noodzakelijke sociale infrastructuur om kwetsbare kandidaten te bemiddelen, te ontwikkelen en te scholen tot volwaardige werknemers.

Kandidatenroutes De komende periode professionaliseren we onze initiatieven rondom ontwikkelen, leren en werken. We willen meer vanuit routes denken. Hierdoor ontstaat vanuit het perspectief van gevraagde competenties in de markt in combinatie met het startpunt van de kandidaat een route naar werk. Welke competenties zijn voor de vraag op de markt noodzakelijk en wat is dan de route voor de kandidaat om te doorlopen? Welke werksoort past bij de kandidaat, welke begeleiding en competentie-ontwikkeling en werkplek is nodig? We ontwikkelen dan niet door op één instrument (bijvoorbeeld ontwikkeltraject of leerwerktraject), maar op de route van de kandidaat naar werk. We zijn met deze denkrichting halverwege 2021 gestart. In de komende periode gaan we deze denk­richting op onderdelen uitwerken en invoeren. Dit traject is een lange termijn ontwikkeling, waarin we verwachten doorlopend te moeten ontwikkelen en bij te sturen.

Banenarrangementen in kansberoepen Veel ondernemers op de regionale arbeidsmarkt kampen met een tekort aan personeel. Dit biedt kansen. Dit betekent ook investeren in onze kandidaten: motiveren, leren en werken. We hebben de afgelopen periode gezien dat deze investering van onze kant, die van kandidaten en die van ondernemers loont. Door samen te werken en af te stemmen zijn verschillende banenarrangementen kansberoepen ontwikkeld en uitgevoerd. Kenmerkend aan die arrangementen is de samenwerking tussen overheid, ondernemer en onderwijs. Als WerkBedrijf zorgen we voor een actueel overzicht van kansberoepen en onderhouden we relaties met ondernemers. Hier trekken we samen op met UWV en onderwijsinstellingen. Een belangrijke partner is het regionale leerwerkloket, dat gevormd wordt door UWV, ROC Nijmegen en WerkBedrijf. Ook de komende periode blijven we zorgen voor een actueel aanbod dat aansluit op kansberoepen.

Detacheren De ondernemer vraagt om een product, die (tijdelijk) de risico's verbonden aan het werkgeverschap wegneemt. Detacheren (individueel of groepsgewijs) is het antwoord op deze behoefte van de markt. Voor ondernemers én voor kandida-

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

19

ten én voor onze regio Rijk van Nijmegen, omdat het bijdraagt aan behoud van werkgelegenheid in de regio. Ons 100-banenplan en bestaande en toekomstige samenwerkingen met ondernemers vragen voortdurend aandacht om te onderzoeken of verdere uitbreiding tot de mogelijkheden behoort. Zo hebben we recent met een ondernemer mogelijkheden gecreëerd 25 mensen in een groep aan werk te laten gaan. In onze (Tussen) rapportages informeren we u over de voortgang. Ook gemeenten als werkgever kunnen bijdragen om een inclusieve arbeidsmarkt dichterbij te brengen. Door bijvoorbeeld mensen met een beperking via detacheringsbasis in dienst te nemen. Enkele gemeenten hebben in hun zienswijze op onze Kaderbrief 2023 hier expliciet op gewezen (Wijchen en Druten). Vanzelfsprekend gaan we over de mogelijkheden en (maatwerk)oplossing voor gemeenten als werkgever hierover in gesprek. De komst van de cao Aan de slag kan hierbij helpend zijn. De komst van de cao Aan de Slag maakt het mogelijk om detacheren ook te realiseren via de MGR. Deze cao is gericht op de groep kandidaten met een indicatie banenafspraak of beschut werk. De besluitvorming hierover is regionaal afgerond. We moeten nu nog wachten op besluiten op rijksniveau ten aanzien van het kunnen aansluiten

van deze toekomstige werknemers bij het pensioenfonds PWRI. Op moment van schrijven van de ontwerpbegroting is dit nog steeds niet geregeld. Er van uitgaande dat het Rijk (snel) zorgt voor de noodzakelijke besluitvorming, voorzien we voor de uitvoering van deze extra taak een financieel effect van circa € 1,0 miljoen tot en met 2024. Dit heeft met name te maken met dat we voor deze groep geen dekkende uurtarieven uit de markt kunnen halen. Om het financieel effect vanwege de uitvoering van de cao Aan de slag op te vangen benutten we niet-bestede middelen uit 2021. Deze middelen voegen we toe aan de jaarschijven 2022 tot en met 2024. We voegen deze middelen toe omdat onze ervaring met het 100 banenplan is dat we niet kostendekkend kunnen werkten. Wij verwachten een tariefrisico van € 1,50 per uur en een begeleidingsrisico van € 0,50 per uur.

Simpel switchen: Op Weg Naar Werk Het doel van de (WMO-)voorziening arbeidsmatige dagbesteding is dat kwetsbare inwoners met enig arbeidsvermogen naar vol vermogen kunnen meedoen en zich hierin zo ver als mogelijk ontwikkelen, als het kan naar betaald werk. Onder intensieve begeleiding leveren zij enige productie op een werkplek, zonder werkdruk. Met de sluiting van de WSW en veranderingen in de Wajong

vanaf 2015 is deze dagbesteding voor inwoners een noodzakelijke voorziening om mee te kunnen doen. Momenteel is WerkBedrijf met (een aantal) aanbieders en (een aantal) gemeenten aan het experimenteren met het simpel switchen bij de arbeidsmatige dagbesteding en ontwikkelingsgerichte dagbesteding.10 De pilot die we uitvoeren is gericht op de zogenoemde stabiele groep deel­nemers. Zij hebben baat bij bestendigen van deze dagbesteding nu zij geen perspectief (meer) op betaald werk hebben. Anderzijds kan het zijn dat deel­nemers aan ontwikkelingsgerichte dag­ besteding wel potentie hebben op het vergroten van hun arbeidsvermogen. Centrale vraag is op welke wijze kunnen we bereiken dat aanbieders een­voudig kunnen inzetten wat nodig is (ontwikkelingsgericht, arbeidsmatig of een hybride vorm)? Of dit nu ontwikkelingsgericht is, arbeidsmatig of hybride vormen?

10 Gemeenten Nijmegen en Berg en Dal startten 1 juli 2021 met drie aanbieders een pilot indicatieloos werken voor ontwikkelingsgerichte dagbesteding. Dit is een algemene voorziening geworden. Hiermee willen zij simpel switchen bevorderen, het bereik van de voorziening vergroten en de efficiency verhogen. De pilot loopt tot 31 december 2022. Deelnemende aanbieders zijn Pluryn, RIBW en Onder de Bomen. Vanaf 1 november 2021 is WerkBedrijf voor een deel van de doelgroep Op Weg naar Werk aangesloten op deze pilot waardoor simpel switchen tussen ontwikkelingsgerichte dagbesteding en Op Weg naar Werk mogelijk is. We doen mee met 62 deelnemers.

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

20

De pilot levert leerervaringen op die we mee nemen bij de verdere ontwikkeling van intensieve begeleiding bij arbeidsmatige dagbesteding na 2022.

Positioneren publieke arbeidsbemiddeling Dit punt hebben we in de vorige paragraaf vanuit de ontwikkelingen op rijksniveau benoemd. Het positioneren van publieke arbeidsbemiddeling moet resulteren in een eenduidige toegang tot publieke dienstverlening voor werkgevers. Zo dragen we bij aan de brede opdracht om mismatches op de regionale arbeidsmarkt het hoofd te bieden en transities op de arbeidsmarkt – van werk naar werk, van school naar werk, van uitkering naar werk en van uitkering naar school – zo soepel mogelijk te laten verlopen.

komen en beter behoeften van mensen kunnen detecteren op de leefgebieden werk, participatie, activering, financiële situatie en gezondheid. En op basis hiervan een passend vervolg aan (reguliere) dienstverlening kunnen bieden. Kenmerken van het project zijn: • bijstandsgerechtigden worden in gezamenlijkheid door Werk(Bedrijf) en Inkomen gesproken en in beeld gebracht; • uitgangspunt is dat alle bijstandsgerechtigden worden gesproken; juist degenen die al langere tijd een uitkering ontvangen en niet (meer) aangemeld zijn bij WerkBedrijf; • het in beeld brengen is niet beperkt tot werk. Ook andere leefgebieden worden meegenomen, zoals participatie, activering, financiële situatie en gezondheid.

Project Doe je mee? Dit is een meerjarig project (tot en met 2024) en gericht op alle bijstandsgerechtigden die in de gemeenten Beuningen, Druten, Mook en Middelaar en Nijmegen wonen. De overige gemeenten hebben gekozen voor versterking van de eigen dienstverlening aan hun bijstandsgerechtigden. De centrale vraag is hoe we een impuls kunnen geven aan brede dienstverlening voor bijstandsgerechtigden in onze regio. De kern is dat we met meer bijstandsgerechtigden in persoonlijk contact

WerkBedrijf en gemeenten geven zo gezamenlijk een impuls aan de verbetering van de dienstverlening aan individuele bijstandsgerechtigden. Voor WerkBedrijf geldt dat we baat hebben bij een omvangrijker aantal kandidaten, die een stap kunnen zetten naar werk. De verdere ontwikkeling van detacheren (zie hiervoor) biedt ook meer kansen voor kandidaten om stapsgewijs aan het werk te komen. Het project levert daarnaast input op voor de verdere ontwikkeling van de gezamenlijke dienstverlening en producten voor bijstandsge-

rechtigden. Verantwoording en voortgang van het project nemen we mee in onze rapportages aan (alle) deelnemende gemeenten.

Regionale Tafel Arbeidsmarkt In het Rijk van Nijmegen kennen we al langere tijd een Regionale Tafel Arbeidsmarkt (hierna: RTA). Vanuit de RTA geven we in onze regio vorm aan het regionaal overleg tussen gemeenten, UWV, onderwijs en sociale partners. We werken samen met UWV WERKbedrijf, Leerwerkloket, gemeenten, werkgeversorganisaties, scholingsinstituten, Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (SBB) en vakbonden. Over de voortgang van activiteiten die door deze Regionale Tafel Arbeidsmarkt worden geïnitieerd met aanvullende arbeidsmarktregiomiddelen11 wordt sinds 2021 gerapporteerd.12 De RTA is ook de opdrachtgever voor de ontwikkelingen vanuit het Rijk ten aanzien van de vormgeving van regionale mobiliteitsteams. In onze arbeidsmarktregio is

11 Het gaat om de volgende middelen: Perspectief op Werk, provinciemiddelen voor de uitvoeringsagenda en de steun- en hulppakketten corona vanuit het Rijk. 12 Gekozen is om hierbij aan te sluiten bij de rapportagemomenten van de MGR. Het gaat om de factsheet WerkBedrijf (voor 15 mei), de Tussenrapportage MGR (voor 15 september) en de jaarrekening en -verslag (voor 1 april).

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

21

MENSEN AAN HET WERK VIA DE SOCIALE WERKVOORZIENING Toegevoegde waarde verhogen • In 2022 koersen we op een toegevoegde waarde van € 8.115 per SW-medewerker. • In 2023 op een toegevoegde waarde van € 8.279 per SW-medewerker. Ziekteverzuim verlagen We willen in 2022 een gemiddeld ziekteverzuimpercentage van 17,4% realiseren. Uiteindelijk doel is en blijft om uit te komen in de buurt van het landelijk gemiddelde verzuimpercentage

met een regionaal mobiliteitsteam voor werkgevers en werknemers die geraakt worden door de coronacrisis, gestart in 2021. Het neerzetten van een mobiliteitsteam vormt tot nu toe een onderdeel van het landelijke sociaal herstelpakket van het Rijk.

te verhogen. Dit doen we door goede begeleiding te bieden en ons in te spannen om het juiste werk tegen het juiste tarief te behouden en te vergroten in onze regio. In 2015 waren er 2.196 medewerkers. Eind 2021 waren dit er nog 1.486. De gemiddelde leeftijd van de medewerkers is 53 jaar.

2.2 Mensen aan het werk via de sociale werkvoorziening

2.2.2 Ontwikkelingen

We ontwikkelen, bemiddelen en begeleiden SW-medewerkers.13 Het maatschappelijk effect dat we willen bereiken is, dat SW-medewerkers aan het werk blijven tegen een juist tarief. In de afgelopen periode zijn we er in geslaagd om SW-medewerkers zo veel mogelijk te laten werken bij en voor een ondernemer. Bedrijfsmatige risico’s nemen af, omdat we niet langer een productiefaciliteit in stand moeten houden. WerkBedrijf richt zich bij het onderdeel SW op het werkgeverschap (waaronder ontwikkeling), de bemiddeling en begeleiding van onze SW-medewerkers.

2.2.1 Ambities in 2022 en 2023 13 We voeren ook wettelijke taken uit de Participatiewet en Wet Maatschappelijke Ondersteuning uit. Hoofdstuk 2.1 gaat hierover. We voeren de WSW uit voor de deelnemende gemeenten Beuningen, Berg en Dal, Druten, Heumen, Nijmegen en Wijchen in de MGR uit. Gemeente West Maas en Waal neemt de dienstverlening af op het gebied van de SW.

Onze uitdaging voor dit onderdeel is het zorgen voor een goede toegevoegde waarde van onze SW-medewerkers en hun duurzame inzetbaarheid

In deze paragraaf schetsen we twee ontwikkelingen: (1) Opdrachten en Tarieven en (2) Ziekte­ verzuim. Voor het eerste punt is de ontwikkeling op de arbeidsmarkt (zie 2.1.2) ook relevant.

1. Opdrachten en Tarieven Onze SW-medewerkers werken bij ondernemers. We merken dat we meer capaciteit dan voorheen moeten inzetten om de baan, waarop SW-­ medewerkers werken, te behouden. Robotisering, digitalisering en reorganisaties wijzigen de eisen die aan de SW-medewerker worden gesteld. Niet iedereen kan die andere eisen ook aan. Dan gaan we op zoek naar ander passend werk. We merken dat de huidige medewerkers soms meer last krijgen in relatie tot hun werk van hun beperking op grond waarvan de SW-indicatie is afgegeven. Dit zorgt voor dynamiek in ons ziekteverzuim én in het behouden van passend werk voor elk individu. We hebben spelregels om, tarieven voor detache-

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

22

ringen te bepalen. Deze gaan uit van tarieven in de markt. De tarieven worden ieder jaar geïndexeerd conform de index van de commerciële dienstverlening. De uitgangspunten voor het bepalen van tarieven zijn:

SW van Cedris weten we dat WerkBedrijf een hoger percentage oudere SW-werknemers (55 jaar en ouder) heeft dan landelijk (52% versus 46%) en dat Werk­Bedrijf een hogere uitstroom naar de WIA heeft dan landelijk (2,1% versus 1,5%).

•

We zien grote verschillen binnen ons ziekteverzuim naar duur en werkvorm. Circa 70% van de zieke medewerkers is lander dan zes weken tot twee jaar ziek. Verder zien we dat het verzuim binnen groepsdetacheringen (23%) hoger is dan binnen de individuele detacheringen (13%). In de box Duiding en analyse ziekteverzuim SW staat meer informatie.

• • • •

Tarief moet reëel zijn ten opzichte van de waarde van de werknemer (arbeid voor een eerlijke prijs); Tarief moet bijdragen aan een gelijk speelveld tussen de mensen in verschillende regelingen; Tarief moet transparant zijn en passend bij de vraag van de markt; Tarief moet aansluiten bij de inschaling van SW-medewerker; Tarief is niet hoger dan de uitzendbranche.

We willen dat onze medewerkers werken naar waarde, zo dicht als mogelijk bij de ondernemer.

In onze vorige begroting hebben we een nadere duiding en analyse gegeven over het ziekteverzuim SW. De box Duiding en analyse ziekteverzuim SW is een weergave hiervan.

2. Ontwikkelingen ziekteverzuim De ontwikkeling van het ziekteverzuim binnen de SW is niet positief. Afgelopen jaar is het verzuimpercentage gestegen naar 19,1 % (inclusief het verzuim door corona). Het ziekteverzuim in de sociale werkvoorziening Rijk van Nijmegen is historisch gezien altijd hoger geweest dan het landelijk gemiddelde. Een eenduidige oorzaak hiervoor kunnen we niet aanwijzen. Uit de sectorinformatie

Begroting 2023-2026 MGR Rijk van Nijmegen

23

BOX DUIDING EN ANALYSE ZIEKTEVERZUIM SW

Langdurig ziekteverzuim is voor ons een uitdaging. Het langdurig verzuim heeft een belangrijk aandeel in ons ziekteverzuimpercentage. Circa 70% van de zieke SW-medewerkers is langdurig ziek (tussen zes weken en twee jaar). Een gedeelte van deze groep kan vanwege diverse medische oorzaken niet op korte termijn re-integreren. Dat gaat met kleine stappen. We zien ook dat een deel van de zieke SW-medewerkers niet meer kunnen terugkeren naar werk. Dit verzuim is niet beïnvloedbaar. Verzuim naar werkvorm verschilt. Het verzuim binnen groepsdetacheringen (23%) is hoger dan binnen de individuele detacheringen (13%). Dit verschil lijkt samen te hangen met tevredenheid over werk en werkdruk van medewerkers. Maar ook de zwaarte van de arbeidsbeperking van medewekers per werkvorm speelt een rol. Over het algemeen zien we dat de medewerker die individueel gedetacheerd is minder last heeft van zijn of haar arbeidsbeperking. Andere in het oogspringende verschillen tussen medewerkers is dat medewekers met een verstandelijke beperking meer tevreden zijn ove rhet werk dan de medewerker met psychische problematiek. SW-medewerkers die vaker verzuimen hebben vaak hoge contracturen.