Bijlage V Regionaal Beleidsplan 2024-2027 VRGZ
Tekst van het document
Inleiding
Voorwoord Het voorwoord volgt in de definitieve versie van dit document.
Colofon Auteurs
Projectgroep Regionaal Beleidsplan
Datum
19 juni 2023
Status
Concept
Aantal bijlagen
3
Vastgesteld door
Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, 29/06/2023
2
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
3
Inhoud Samenhang Beleidsdocumenten
Strategisch
Regionaal Risicoprofiel
Regionaal Beleidsplan
Regionaal Crisisplan
Voorwoord
3
Samenhang Beleidsdocumenten
4
Inhoud Regionaal Beleidsplan 2024-2027
5
1. Inleiding
7
1.1
Algemeen
8
1.2
Onze organisatie
8
1.3
Ons wettelijk kader
14
1.4
Terugblik op vorige beleidsperiode
15
2. Ontwikkelingen Zorgrisicoprofiel
Tactisch
Brandweerrisicoprofiel
Meerjarenbeleidsplan OTO
Rampbestrijdingsplannen/ Incidentbestrijdingsplannen
Meerjarenprogramma’s
Begroting
VIK
Operationeel KCR2
4
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
Jaarplannen mono & multi
17
2.1
De risico’s
17
2.2
Wettelijke ontwikkelingen
21
2.3
Belangrijke publicaties
24
2.4
Maatschappelijke trends en ontwikkelingen
25
3. Beleid voor 2024-2027 Operationele monoplannen, handboeken etc.
31
3.1
Continuering basistaken
33
3.2
Speerpunten 2024-2027
35
Speerpunt 1: Een sterk netwerk
35
Speerpunt 2: Een wendbare en weerbare organisatie
41
Speerpunt 3: Informatiemanagement
44
4. Uitvoeringsprogramma beleidsplan 2024-2027
53
Bijlagen
56
1.
Lijst met afkortingen
56
2.
Wettelijke bepalingen voor het Regionaal beleidsplan
57
3.
Beschrijving niet wettelijke adviesfunctie
59
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
5
1
Inleiding
De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een samenwerkingsverband tussen veertien gemeenten op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De VRGZ is een organisatie voor ambulancezorg, brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en coördinatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit doet de VRGZ samen met veertien gemeenten, de politie en andere lokale, regionale en landelijke partijen. De VRGZ is één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland.
Culemborg
Buren Neder-Betuwe
Tiel Druten
West Betuwe
Beuningen
West Maas en Waal Nijmegen Wijchen
Zaltbommel
Berg en Dal Maasdriel Heumen
6
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
7
2024 en het Multidisciplinair Beleidsplan
Dagelijks Bestuur, dragen de verantwoor-
Opleiden, Trainen en Oefenen 2024-2027.
delijkheid over een bepaald onderwerp (portefeuille).
Het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 De Wet veiligheidsregio’s schrijft voor
Na de zomer van 2023 is het conceptplan ter
dat het bestuur van de veiligheidsregio
bespreking aangeboden aan de gemeen-
De dagelijkse leiding van de organisatie is in
eenmaal in de vier jaar een Regionaal
teraden van de deelnemende gemeenten.
handen van de directie die bestaat uit een
Beleidsplan vaststelt. Dit Regionaal Beleids-
Hun visie is verwerkt in de definitieve versie
directeur Brandweer en Ambulancezorg en
plan gaat over de periode 2024-2027 en
van het plan dat het Algemeen Bestuur van
een directeur Crisisbeheersing en Bedrijfs-
over de vraag ‘Waar krijgen wij als VRGZ,
de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid op 21
voering. De Directeur Publieke Gezond-
gemeenten en crisispartners de komende
december 2023 heeft vastgesteld.
heid (DPG) geeft leiding aan de GHOR en is belast met de leiding van de geneeskun-
jaren mee te maken, hoe bereiden wij ons hier, vanuit onze taken, op voor en welke
Inleiding
1.1 Algemeen
1.2 Onze organisatie
dige hulpverlening bij rampen en crises.
De Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor
De organisatiestructuur ziet er als volgt uit:
(bestuurlijke) keuzes maken we?’ Het Regionaal Beleidsplan is een strate-
crisisbeheersing, geneeskundige hulpverle-
gisch kader. De concrete vertaling naar de
ning (GHOR), brandweerzorg en ambulan-
uitvoeringspraktijk vanuit dit meerjarenbe-
cezorg. Dit doen wij vanuit 1 multipost, 36
leidsplan vindt plaats in sectorjaarplannen
brandweerposten en 12 ambulanceposten.
en programmabegrotingen.
Bij elkaar werken er zo’n 1300 medewer-
Organisatiestructuur:
kers, waarvan 800 als vrijwilliger bij de Hoe hebben we het aangepakt?
brandweer.
Het plan is tot stand gekomen op basis van ontwikkelingen, risico’s en beleidsthema’s
Aan het hoofd van de organisatie staat het
die de komende jaren belangrijk kunnen
Algemeen Bestuur dat gevormd wordt door
zijn voor onze 14 gemeenten en belang-
de veertien burgemeesters van de deel-
rijkste partners op het gebied van risico-
nemende gemeenten. De voorzitter van
en crisisbeheersing. Ook zijn landelijke
de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is de
onderzoeken en documenten bekeken,
burgemeester van de gemeente Nijmegen.
net als beleidsplannen van andere veilig-
Vanuit de leden van het Algemeen Bestuur
heidsregio’s. Dit plan is opgesteld in
is een Dagelijks Bestuur samengesteld.
samenhang met het Regionaal Risico-
Verschillende leden van het Algemeen
profiel 2024, het Regionaal Crisisplan
Bestuur, waaronder de leden van het
8
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
Directeur Brandweer / Ambulancezorg
Brandweer
AZGZ
Directeur Crisisbeheersing / Bedrijfsvoering
*Directeur Publieke Gezondheid
Bedrijfsvoering
Crisisbeheersing
*(met betrekking tot GHOR-taken)
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
9
Daarnaast controleert zij op de naleving
Ambulancezorg
Crisisbeheersing
Een belangrijke taak van de Veiligheids-
van evenementenvergunningen en houdt
Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ) is
Bij incidenten die door de brandweer
regio is brandweerzorg: het voorkomen,
toezicht en handhaaft op (brandveilig)
onderdeel van de Veiligheidsregio Gelder-
en ambulancezorg zelf bestreden of
beperken, voorbereiden op en bestrijden
gebruik van gebouwen. De brandweer
land-Zuid. AZGZ bestaat uit een ambulan-
opgelost kunnen worden, is opscha-
van branden en andere onveilige situa-
maakt aanvalsplannen en bereikbaarheids-
cedienst en een Meldkamer Ambulancezorg
ling van de hulpdiensten niet nodig en
ties. Brandweer Gelderland-Zuid doet dit
kaarten voor de repressieve brandweer-
(MKA). De kosten van de ambulancevoor-
regelen ze de inzet binnen de eigen disci-
voor de hele regio en soms ook daarbuiten
medewerkers zodat ze veilig en efficiënt
ziening worden volledig gedragen door
pline. Als het gaat om een woningbrand
met ruim 200 beroepsmedewerkers en
kunnen werken bij branden en andere inci-
de zorgverzekeraars. AZGZ is een profes-
of het vervoeren van een patiënt zijn zij
ongeveer 800 vrijwilligers vanuit 36 brand-
denten. Verder geeft de brandweer ook
sionele aanbieder van ambulancezorg en
zelf aan zet.
weerposten. Ook adviseert zij gemeenten,
voorlichting op het gebied van brandvei-
werkt nauw samen met andere partners
omgevingsdienst en provincie over brand-
ligheid. Brandweer Gelderland-Zuid is erop
in de ketens van de spoedeisende zorg.
Is er sprake van een groot, impactvol
veiligheid op het gebied van bouwregelge-
gericht om in geval van een noodsituatie,
Binnen de ambulancezorg staat centraal
incident, een dreigende of langdurige
ving, over brandveilig gebruik van overige
zo snel en veilig mogelijk naar de betref-
dat het ambulanceteam in acute, levens-
crisis, dan wordt er opgeschaald en wordt
plaatsen (zoals tenten bij evenementen,
fende plek te gaan, waar nodig levens te
bedreigende situaties zo spoedig mogelijk
de regionale crisisorganisatie actief. Deze
tribunes, jachthavens en campings), over
redden en de gevolgen van het incident
ter plaatse zorg kan verlenen. Hiervoor zijn
coördineert de inzet van brandweer,
externe veiligheid en het Besluit Omge-
zoveel mogelijk te beperken. Dit doet de
landelijke normen opgesteld.
GHOR, politie, gemeenten, crisiscommu-
vingsrecht, over milieuvergunningen/-mel-
brandweer met modern materieel en vakbe-
nicatie en (crisis)partners. De sector Crisis-
dingen en over evenementenveiligheid.
kwame brandweermedewerkers.
beheersing zorgt ervoor dat die regionale crisisorganisatie opgeleid en geoefend blijft én dat er bijvoorbeeld rampbestrijdingsplannen opgesteld worden. Ook heeft en maakt de sector Crisisbeheersing samenwerkingsafspraken
met
andere
partijen zoals Defensie, het Waterschap en de netbeheerder, over risicobeheersing, informatie-uitwisseling en de inzet tijdens rampen en crises.
10
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
11
Inleiding
Brandweerzorg
ding en crisisbeheersing vindt plaats onder
Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie
Al deze taken kan de Veiligheidsregio
Gemeenten hebben als onderdeel van het
de noemer bevolkingszorg en crisiscom-
In de Regio (GHOR)
goed uitvoeren door in veel netwerken
openbaar bestuur een algemene zorgplicht
municatie, zoals omschreven in het Besluit
De GHOR is organisatorisch en wettelijk
samen te werken om zo:
voor hun inwoners en vervullen daarmee
veiligheidsregio’s.
een onderdeel van de Veiligheidsregio. De
een belangrijke rol in de crisisbeheersing. Naast
de
verschillende
Directeur Publieke Gezondheid (DPG), ook
•
risico’s te verminderen;
hulpverlenings-
In samenwerking met de coördinerend
directeur van de GGD Gelderland-Zuid,
•
incidenten te voorkomen;
diensten zijn onze 14 gemeenten vanaf
gemeentesecretaris en de gemeentesecre-
stuurt de GHOR inhoudelijk aan. De DPG
•
voorbereid te zijn op een ramp of crisis;
het eerste moment in een crisis uitvoe-
tarissen van onze gemeenten, draagt de
heeft een coördinerende, bewakende en
•
snel actie te kunnen ondernemen als een
rend betrokken. Gemeentelijke crisisbe-
Veiligheidsregio er zorg voor dat gemeen-
adviserende taak in het geneeskundig
heersing omvat alle werkzaamheden van
telijke medewerkers opgeleid en geoefend
netwerk dat de domeinen veiligheid,
een gemeente tijdens een gebeurtenis,
zijn voor hun rol in de crisisbeheersing en
openbaar bestuur en publieke gezondheid
Met buurregio’s vindt afstemming plaats
ramp of crisis. Het deel van deze werk-
dat plannen en procedures actueel zijn.
verbindt. De GHOR is belast met de coördi-
over bovenregionale risico’s en bovenregi-
zaamheden dat is georganiseerd binnen
natie, aansturing en regie van de genees-
onale samenwerking bij (grote) incidenten,
de hoofdstructuur van de rampenbestrij-
kundige hulpverlening in het kader van de
rampen en crises. Buurregio’s zijn: Gelder-
rampenbestrijding en de crisisbeheersing.
land-Midden, Brabant-Noord, Midden- en
Doel van de GHOR is dat de betrokken
West-Brabant, Limburg-Noord, Zuid-Hol-
organisaties gereed zijn om naadloos op
land Zuid, Utrecht en Kreis Kleve. Met de
te schalen van de dagelijkse naar groot-
veiligheidsregio’s binnen het verzorgings-
schalige
hulpverlening.
gebied van de Meldkamer Oost Nederland
Het leveren van zorg blijft echter een
(naast Gelderland-Zuid, de veiligheids-
verantwoordelijkheid van de zorginstel-
regio’s Gelderland-Midden, Noord- en
lingen zelf.
Oost-Gelderland, Twente en IJsselland),
geneeskundige
incident, ramp of crisis zich voordoet.
wordt op diverse onderwerpen kennis uitgewisseld en samengewerkt. Ook
wordt
er
samengewerkt
met
netwerken van organisaties binnen de eigen regio zoals, Politie Oost-Nederland,
waterschap,
omgevingsdiensten,
ziekenhuizen, huisartsen, Omroep Gelderland, netbeheerder en drinkwaterleverancier. Maar ook landelijke organisaties als
12
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
13
Inleiding
Gemeentelijke samenwerking
het Nederlandse Rode Kruis, telecombe-
de Veiligheidsregio zijn overgedragen. Dit
Ook zijn de Wet publieke gezondheid, de
Ondanks deze omstandigheden is het
drijven, ProRail, Rijkswaterstaat, Defensie,
zijn o.a. het instellen van een brandweer,
wet ambulancezorgvoorzieningen en de
gelukt om naast onze basistaken de
het LOCC en het Nationaal Crisiscentrum
GHOR en een meldkamer en het organi-
gemeenschappelijke regeling Veiligheids-
geplande
van de Rijksoverheid.
seren van de rampenbestrijding, de crisis-
regio Gelderland-Zuid van belang voor de
beleidsplan voor een groot deel te
beheersing en het informatiemanagement.
uitwerking en uitvoering van de taken.
starten en af te ronden. Hiermee is invul-
1.3 Ons wettelijk kader
Maar ook het inventariseren van risico’s
uit
het
vorige
ling gegeven aan de vijf speerpunten die
1.4 Terugblik op vorige beleidsperiode
daarin beschreven waren: samenwerking
De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is de basis
seren aan bijvoorbeeld burgemeesters over
voor de verantwoordelijkheden, taken en
risico’s en over het voorkomen, beperken
bevoegdheden van de Veiligheidsregio.
en bestrijden van branden, rampen en
De coronacrisis heeft een belangrijke
stendige organisatie en nieuwe risico’s
Artikel 10 van de Wvr beschrijft de taken
crises.
stempel gedrukt op de vorige beleid-
met een extra focus. Zo zijn we gestart
speriode 2020-2023. De bestrijding van
met een Veiligheidsinformatieknooppunt
de crisis vroeg voor lange tijd veel inzet
(VIK) voor een actueel veiligheidsbeeld
van de veiligheidsregio. Niet alleen om
van de regio. De inrichting van een flexi-
de crisis te bestrijden en de landelijke
bele crisisorganisatie is verkend om beter
maatregelen te handhaven, maar ook
uitgerust te zijn voor de nieuwe en lang-
om de continuïteit van de eigen dienst-
durige crises. We hebben ons voorbereid
verlening te kunnen waarborgen. Met
op de komst van de Omgevingswet door
name hulpverlening vanuit de brand-
training en bijscholing. En op samenwer-
weer, ambulance en meldkamer en de
king en afstemming heeft de inzet bij de
randvoorwaardelijke processen moesten
corona- en de vluchtelingencrisis juist een
te allen tijde kunnen worden uitgevoerd.
extra impuls gegeven, vooral met onze
Daarnaast hadden de maatregelen ook
gemeenten en zorgpartners. Een goede
effect op de uitvoering van het andere
fundering om de komende periode op
werk. Veel oefeningen en trainingen
verder te bouwen.
en bevoegdheden die aan het bestuur van
en
afstemming,
risicogericht
werken,
weerbare samenleving, een toekomstbe-
konden
bijvoorbeeld
niet
doorgaan.
Bovendien zijn ook onze medewerkers zelf ziek geweest door het virus.
14
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
15
Ontwikkelingen
van branden, rampen en crises en het advi-
activiteiten
Ontwikkelingen
2
2.1 De risico’s
toenemende mate afhankelijk van telecommunicatie en ICT. Doordat de omvang
Het Regionaal Risicoprofiel (RRP) laat zien
van risico’s toeneemt, is de verwachting
hoe groot de kans is dat een bepaald risico
dat met name de mobiele telecommuni-
in de veiligheidsregio zich voordoet en wat
catievoorzieningen vaker uit zullen vallen
de gevolgen dan zijn.
door overbelasting of instabiliteit van netwerken. Ondanks de inspanningen
Met betrekking tot het Regionaal Risico-
om de cyberweerbaarheid te verhogen,
profiel 2024 zien we ten opzichte van het
blijkt uit het jaarlijkse Cybersecuritybeeld
profiel van 2020 enkele verschuivingen.
Nederland dat er sprake is van scheefgroei met de toenemende dreiging. Die scheef-
•
16
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
Verstoring telecommunicatie en ICT:
groei vergroot het risico op ontwrichting
telecommunicatie en ICT nemen een
van onze samenleving. Het is niet zozeer
steeds grotere plaats in het dagelijks
de vraag óf de overheid, bedrijven, instel-
leven in. Ook de Veiligheidsregio is in
lingen of organisaties worden aange-
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
17
Ontwikkelingen
Om ons voor te bereiden op toekomstige rampen en crisis is het belangrijk om vooruit te kijken naar toekomstige veiligheidsrisico’s en ontwikkelingen. Hiervoor baseren wij ons op het Regionaal Risicoprofiel. Daarnaast is er informatie verzameld bij onze veertien gemeenten in Gelderland-Zuid en crisispartners. Ook is gebruikt gemaakt van landelijke en regionale documenten en beleidsplannen van andere veiligheidsregio’s.
netwerk en de verdergaande digitalisering
verwachtingen uit de publicaties van het
land-Zuid is dit onder andere relevant
van het thema en de dreigingscategorieën
van onze samenleving, wordt de impact
IPCC (Intergovernmental Panel on Climate
vanwege enkele bosrijke gebieden, met
is het moeilijk om generaliserende conclu-
van een verstoring steeds groter. Ook met
Change) en het KNMI zullen de komende
daarin gelegen kwetsbare objecten zoals
sies te trekken over de omvang en aard
betrekking tot verstoringen in de elektri-
decennia het aantal zomerse en tropische
zorginstellingen. Vanwege de hogere
van de impact van de onderliggende feno-
citeitsvoorziening zijn al veel activiteiten
dagen met drogende oostenwinden sterk
brandgevoeligheid en de impact van een
menen in relatie tot specifieke veiligheids-
ontplooid, waaronder als thema voor een
toenemen, afgewisseld door perioden
natuurbrand bij een kwetsbaar object
belangen of criteria. In de regio kan er
grote oefening samen met de veiligheids-
met zware regenval. Door deze extremen
(schade en ontwrichting) is het belangrijk
een rol zijn voor de VRGZ als er gevolgen
regio’s in Oost-Nederland, Liander en de
is het reëel te veronderstellen dat het
dat wij ons in Gelderland-Zuid beter voor-
in het fysieke domein plaatsvinden. Om
Rijksoverheid. We blijven hier aandacht
aantal grote natuurbranden eveneens
bereiden op natuurbranden en daarbij
die rol goed te kunnen vervullen, dienen
voor houden, ook in het kader van de
zal toenemen. Voor de regio Gelder-
over de regiogrenzen heen kijken. Om
de partners en de specifieke risico’s op dit
veilige energietransitie. door
land en Overijssel (Oost-5) maar ook op
gedrag in de maatschappij en een dalend
landelijke schaal aandacht aan gegeven.
vertrouwen in de overheid zien we steeds
Verstoring telecommunicatie en ICT is een
vaker incidenten waarbij sprake is van
beleidsthema waar wij ons de afgelopen
toenemende
jaren al beleidsmatig op hebben voor-
en waarbij de openbare orde wordt
bereid. Ook tijdens incidenten en groot-
verstoord. Met betrekking tot verstoring
schalige oefeningen zijn lessen geleerd en
openbare orde willen we de komende
geborgd in regionale planvorming. Voor
beleidsperiode samen met politie en
deze beleidsperiode zijn er daarom geen
gemeenten het snijvlak verkennen tussen
onrust
nieuwe beleidsuitgangspunten voor deze
crisisbeheersing en handhaven openbare
twee risico’s opgenomen.
orde als het gaat om informatiemanage-
Verstoring
elektriciteitsvoorziening:
teit en de snelle opkomst van duurzame
ment en het nemen van beheersmaatregelen (wel of niet optreden). •
Natuurbrand nabij kwetsbaar object:
energieopwekking met wind- en zonne-
de afgelopen jaren groeide, mede door de
parken zorgen voor drukte op het elek-
droge en hete jaren 2018, 2019 en 2020,
triciteitsnet.
het
het urgentiebesef bij alle actoren van
elektriciteitsnet in veel gebieden vol zit.
de noodzaak tot het beheersen van het
Zelfs
zo
druk
dat
Door de grotere druk op het elektriciteits-
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
ZEER ONWAARSCHIJNLIJK
natuurbrandrisico. Gelet op de klimaat-
ONWAARSCHIJNLIJK
CATEGORIE II
MOGELIJK
WAARSCHIJNLIJK
grieppandemie ernstig
incident met brandbare stof
verstoring telecommunicatie en ICT
natuurbrand nabij kwetsbaar object
incident spoor brandbare vloeistof incident met giftige stof in open lucht
ZEER WAARSCHIJNLIJK
CATEGORIE I
overstroming door hoge rivierwaterstanden
ongeval kernenergiecentrale ZEER ERNSTIG
maatschappelijke
WAARSCHIJNLIJKHEID DAT EEN INCIDENT ZICH VOORDOET
CATASTROFAAL
toenemende polarisatie, verharding van
ERNSTIG
orde:
verstoring elektriciteitsvoorziening verstoring openbare orde
incident weg vervoer brandbaar gas AANZIENLIJK
openbare
teel samen met de regio’s in Gelder-
de snel toenemende vraag naar elektrici-
18
Verstoring
BEPERKT
•
•
GEVOLGEN VAN EEN INCIDENT
terrein in zicht te zijn. Daar wordt momen-
hittegolf ingrijpende gebeurtenis
grieppandemie mild
scheepvaartincident met toxische stof grote brand in gebouw met verminderd zelfredzamen/paniek in menigten dierziekte overdraagbaar op mens
incident wegverkeer
grote brand in dichte binnenstad incident passagiersvaartuig
verstoring gasvoorziening
CATEGORIE III
CATEGORIE IV verontreiniging in drinkwaternet
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
19
Ontwikkelingen
vallen, maar wanneer. Door de breedte
deze reden en met de gevoelde urgentie
genoemde risico’s in het Regionaal Risi-
met welke partners we de contacten nog
kabinet heeft in 2019 de Commissie Muller
sluiten wij aan bij landelijke en provinciale
coprofiel 2020. We onderzoeken dus ook
kunnen of moeten versterken en of we op
gevraagd de doeltreffendheid en de
initiatieven op het gebied van gebieds-
meer en nieuwe risico’s dan in ons risico-
bepaalde risico- en crisistypen nog crisis-
effecten van Wvr en onderliggende regel-
gerichte
natuurbrandbe-
profiel. We willen zo breed mogelijk naar
partners of kennispartners missen.
geving in de praktijk te onderzoeken en te
heersing. Regionaal zijn we voorbereid
ons netwerk kijken om ook na te kunnen
door aanvalsplannen digitaal beschik-
gaan met wie we (gaan) samenwerken als
De nieuwe ontwikkelingen en ideeën over
is, gezien actuele en toekomstige drei-
baar te maken en door te oefenen in
zich andere risico’s voordoen dan die we
het omgaan met deze risico’s houden wij
gingen, maatschappelijke ontwikkelingen
natuurbrandbestrijding.
voor de regio als belangrijkste risico’s zien.
voortdurend bij. Deze worden verwerkt in
en ontwikkelingen in de crisisbeheersing
We analyseren het netwerk per type risico
onder andere incidentbestrijdingsplannen,
in het algemeen. De (hoofd)conclusie van
Onze samenleving en maatschappelijke
als er sprake is van de aanpak van het
advisering over risico’s en crisisbeheersing,
de Commissie Muller is dat de crisisbe-
risico’s ontwikkelen zich continu. Het is
risico.
opleidingen en oefeningen.
heersing en brandweerzorg in Nederland
aanpak
van
zaak om daar constant op in te spelen en goed voorbereid te blijven op toekomstige
•
de afgelopen tien jaar sterk geprofessio-
We brengen de belangrijkste partners per
2.2 Wettelijke ontwikkelingen
specifiek risico/ crisis in beeld.
risico’s. In 2025 willen we daarom het Regio-
naliseerd zijn. Het stelsel functioneert bij lokale en regionale risico’s en crises goed.
naal Risicoprofiel 2024 herzien op basis van
De analyse maakt voor de verschillende
Evaluatie Wet veiligheidsregio’s
Tegelijkertijd geeft de commissie aan dat
de nieuwe methodiek zoals deze nu door
soorten crises duidelijk: wie is verantwoor-
Het samenhangend stelsel van crisisbe-
Nederland onvoldoende is voorbereid op
het landelijk Programma Risicogerichtheid
delijk, wie is essentieel voor het bestrijden
heersing en brandweerzorg is vastgelegd
de rampen en crises van de toekomst.
ontwikkeld gaat worden, in opdracht van
van de betreffende crisis, hoe pakken we
in de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). Het
de Raad Commandanten en Directeuren
de crisis aan en wie kan ondersteunen of
Veiligheidsregio (RCDV). Daarop zullen we
kennis leveren.
ook het Regionaal Beleidsplan evalueren en zo nodig actualiseren.
De netwerkanalyse helpt ons in de voorbereiding op crises en in het zicht krijgen
De netwerkanalyse
op verbeterpunten en knelpunten van
Als aanvulling op het Regionaal Risico-
ons netwerk. De netwerkanalyse levert
profiel is er in 2023 een netwerkanalyse
daarmee informatie voor het Regionaal
uitgevoerd.
Crisisplan, Regionaal Beleidsplan en het beleidsplan
Multidisciplinair
Opleiden,
De voordelen van de netwerkanalyse zijn:
Trainen en Oefenen (MOTO). Netwerken
•
We gebruiken hierbij de categorieën
veranderen voortdurend en ook de netwer-
risico’s uit de landelijke Rijks brede Risi-
kanalyse is daarom dus nooit af.
coanalyse (RbRA) 2022 en de aanvullend
De netwerkanalyse heeft in beeld gebracht
20
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
21
Ontwikkelingen
•
bekijken of de huidige wet nog bruikbaar
Crises zijn steeds vaker ingewikkeld, regio-
Vanuit de veiligheidsregio’s is een geza-
Voor andere wijzigingen (bijvoorbeeld
adviestermijnen van invloed zijn op de
grensoverschrijdend en niet altijd plaats-
menlijke reactie op de contourennota
evaluatie of uittreding) moeten de teksten
benodigde capaciteit.
gebonden. Dat geldt niet alleen voor
geformuleerd. Op dit moment (2023) is
in de gemeenschappelijke regeling worden
grootschalige crises. Ook constateert de
nog niet duidelijk wat daaruit wordt over-
aangepast.
commissie dat er een verbeterslag nodig
genomen in de gewijzigde wet.
is bij interregionale, nationale en inter-
Naar verwachting gaat ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) per
Omgevingswet en de Wet kwaliteitsbor-
1 januari 2024 stapsgewijs in. De Wkb
Voor een aantal onderwerpen die in de
ging voor het bouwen
en de Omgevingswet zijn onlosmake-
samenwerking tussen regio’s, crisispart-
contourennota staan, ontvangen de veilig-
Met ingang van 1 januari 2024 treedt
lijk aan elkaar verbonden. Het doel van
ners en de Rijkscrisisstructuur van belang
heidsregio’s vanaf 2023 via de Bijzondere
de Omgevingswet in werking. Het is één
de Wkb is het verhogen van de bouw-
is. Het kabinet heeft in haar standpunt
Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR)
wet die alle bestaande wetgeving over
kwaliteit waardoor er minder bouw-
op de wetsevaluatie aangekondigd om
extra structurele gelden oplopend van € 46
de leefomgeving bundelt en zo verschil-
fouten ontstaan. De Wet introduceert
met behoud van het goede, zo spoedig
miljoen in 2023 tot € 83 miljoen vanaf 2026.
lende thema’s bij elkaar brengt. Hierin
een gewijzigd vergunningstelsel waarbij
mogelijk, te komen tot een toekomstbe-
Dit is voor de versterking van crisisbeheer-
krijgt de veiligheidsregio een adviesrol. Dit
een
stendig, samenhangend stelsel voor de
sing, de informatiepositie en het inrichten
is wettelijk geborgd in artikel 14 van de
gaat toezien op de kwaliteit van een
crisisbeheersing en brandweerzorg.
van het Knooppunt Coördinatie Regio’s-
Wet veiligheidsregio’s (zie Bijlage 3). Daar-
bouwwerk. De veranderingen uit de Wkb
Rijk (KCR2).
naast beïnvloedt de nieuwe wetgeving de
gelden (naar verwachting) tot en met 2025
huidige uitvoeringspraktijk. Zo komen er
alleen voor eenvoudige bouwwerken. Dit
Dit betekent dat de rol van de Veiligheids-
onafhankelijk
kwaliteitscontroleur
regio verandert. Nieuwe, moderne crises
Wijziging Wet gemeenschappelijke
bijvoorbeeld minder vergunningen en zal
zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en
vragen een ander optreden van de overheid
regelingen
er meer toezicht zijn. Daarnaast zal een
kleinere bedrijfspanden. Overige bouw-
en van de veiligheidsregio’s. Op basis van
Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappe-
omslag moeten worden gemaakt van regel-
werken volgen mogelijk op een later
de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s
lijke regelingen (Wgr) gewijzigd, met als
gericht werken naar risicogericht werken;
moment; in ieder geval niet voor 2028. Met
is een contourennota opgesteld die de
doelstelling het versterken van de demo-
de risico’s die ertoe doen, zijn het uitgangs-
de invoering van deze wet en de onvoor-
basis zal zijn voor nieuwe en/of aangepaste
cratische legitimatie. Met de wijziging zijn
punt op het gebied van ruimtelijke ontwik-
spelbaarheid hiervan wat dit in de praktijk
wetgeving op het gebied van crisisbeheer-
enkele nieuwe instrumenten in de Wgr
keling, planontwikkeling, gebouwen en
gaat betekenen, kan dat mogelijk effect
sing, rampenbestrijding en brandweerzorg.
geïntroduceerd om de kaderstellende en
gebruik. Dit vraagt om het denken in moge-
hebben op de wijze waarop de brand-
Uit de contourennota blijkt dat de crisisbe-
controlerende rol van de gemeenteraden
lijkheden in plaats van beperkingen.
weer invulling moet gaan geven op de
heersing een gemeenschappelijke opgave
te versterken. Sommige bepalingen van
vraagt van de veiligheidsregio’s en haar
de wet (o.a. zienswijze termijnen) hebben
De volledige invoering van de Omge-
Ook kan dit effecten hebben op de manier
netwerkpartners. Voor de brandweerzorg
directe werking, en zijn dus al van toepas-
vingswet gaat duren tot 2029. De Omge-
waarop de brandweer op kan treden bij
moet er o.a. een landelijk risicoprofiel en
sing zonder dat de tekst van de gemeen-
vingswet vraagt andere taken en rollen,
incidenten.
dekkingsplan komen en een actueel over-
schappelijke
Veiligheidsregio
vaardigheden en deskundigheid van de
zicht in de parate slagkracht.
Gelderland-Zuid (GR VRGZ) is aangepast.
brandweer. Ook kan het inkorten van de
22
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
regeling
advies-, toezichts- en handhavingstaken.
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
23
Ontwikkelingen
nationale risico’s en crises. Waarbij de
2.4 Maatschappelijke trends en ontwikkelingen
Modernisering (staats)nood- en crisisrecht
de gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD)
volgen elkaar in hoog tempo op. Hoe ziet
Recente gebeurtenissen, zoals de coron-
bij een epidemie wettelijk vastgelegd. Ook
de Nederlandse samenleving er in 2030 uit?
acrisis en de gevolgen van de oorlog in
wordt geregeld hoe het college van burge-
Wat betekent dit voor de rol en de taken
Oekraïne, laten zien hoe belangrijk het
meester en wethouders de GGD de taken in
van de brandweer en voor crisisbeheer-
Voor
is dat de overheid in tijden van nood kan
het kader van de algemene infectieziekte-
sing? Dat onderzocht het NIPV (Nederlands
ontwikkelingen is gebruik gemaakt van de
terugvallen op het (staats)nood- en crisis-
bestrijding laat uitvoeren.
Instituut Publieke Veiligheid) in 2022 in
toekomstverkenningen crisisbeheersing en
opdracht van de Raad van Commandanten
brandweerzorg, opgesteld door het NIPV
en Directeuren Veiligheidsregio.
in opdracht van de Raad van Comman-
maatschappelijke
trends
en
veel punten verouderd. Het kabinet heeft
Integraal zorgakkoord
aangegeven het stelsel van (staats)nood-
In het najaar van 2022 is het Integraal Zorg-
en crisisrecht de komende jaren te gaan
akkoord ondertekend door partijen uit de
Beide toekomstverkenningen geven een
Deze verkenningen brengen in kaart welke
moderniseren om goed te kunnen reageren
zorg, ondersteuning en welzijn. Samen
goed overzicht van de technologische en
maatschappelijke trends de komende 5
op huidige en toekomstige dreigingen.
werken deze partijen toe naar passende
maatschappelijke ontwikkelingen die de
tot 10 jaar het belangrijkst zijn voor de
zorg en ondersteuning (samen met de
komende jaren van belang zijn voor alle
Veiligheidsregio. De trends en ontwik-
Wet publieke gezondheid
patiënt) op de juiste plek. Kernpunt is dat
onderdelen van de Veiligheidsregio.
kelingen die crisisbeheersing en brand-
In 2023 is het eerste gedeelte van de wijziging
de zorg in totaliteit voor grote uitdagingen
Deze zijn opgenomen bij het onderdeel
weerzorg gemeen hebben, zijn hieronder
van de Wet publieke gezondheid ingegaan.
staat die niet op te lossen zijn door het
maatschappelijke trends en ontwikkelingen.
opgenomen.
Hierin zijn de wettelijke voorwaarden vastge-
blijven toevoegen van mensen en middelen.
legd voor de bestrijding van infectieziekten
In de mogelijke oplossingsrichtingen wordt
Strategische agenda Veiligheidsberaad
1. Data en technologie
die mogelijk een pandemie kunnen worden.
gekeken naar andere vormen van samen-
Het Veiligheidsberaad (dat bestaat uit de
Ontwikkelingen op het gebied van data
De wet bevat regels voor een plotselinge en
werking en coördinatie van zorg. Hierbij
voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s) heeft
en technologie zoals kunstmatige intel-
ernstige noodsituatie. Het gaat dan om zo’n
wordt een belangrijke rol toegedicht aan
de gezamenlijke prioriteiten van de veilig-
ligentie bieden veel kansen voor onze
grote en ernstige uitbraak van een infectie-
de regionale samenwerkingsverbanden. De
heidsregio’s vastgelegd in de strategische
samenleving,
ziekte dat het maatschappelijk leven erdoor
uitwerking van het integraal zorgakkoord
agenda Veiligheidsberaad van september
tijd het risico op ontwrichting groter.
wordt verstoord én vrijheidsbeperkende
kan voor onze regio operationele effecten
2021. Deze strategische agenda is dynamisch
Cyberaanvallen en uitval van systemen
maatregelen noodzakelijk kunnen zijn.
hebben voor de ambulancezorg.
van aard, vormt de leidraad voor de vergade-
en infrastructuur laten nu al onze afhan-
ringen en bestaat uit vijf thema’s:
kelijkheid van data en technologie zien.
1. Opvolging evaluatie Wet veiligheidsregio’s
Hoe complexer de technologie, des te
2. Kansen en bedreigingen van de informatie-
complexer ook de oplossing bij een
De invoering van het tweede gedeelte van de wijziging van de wet wordt op dit
2.3 Belangrijke publicaties
moment voorbereid. Dit wetsvoorstel regelt
danten en Directeuren Veiligheidsregio.
maar
maken
tegelijker-
twee dingen. Allereerst wordt een directe
Toekomstverkenning brandweer en
sturingsbevoegdheid van de Minister van
toekomstverkenning crisisbeheersing
3. Reflectie Veiligheidsberaad op de coronacrisis
nauw verbonden met de productie en
Volksgezondheid, Welzijn en Sport op de
De wereld verandert razendsnel. Technolo-
4. Vrijwilligheid in multidisciplinair perspectief
verspreiding van allerlei vormen van infor-
Directeur Publieke Gezondheid (DPG) van
gische en maatschappelijke ontwikkelingen
5. Toekomstbestendig brandweerstelsel
matie, waaronder desinformatie. Desin-
24
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
en datagestuurde maatschappij
incident of crisis wordt. Technologie is
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
25
Ontwikkelingen
recht. Het staatsnoodrecht is echter op
de
formatie kan het vertrouwen in politieke
•
Vergrijzing en diversiteit
De mogelijke kansen en uitdagingen voor
ontwikkelingen
•
Personeelstekorten
de Veiligheidsregio zijn:
De Nederlandse bevolking blijft groeien,
•
Een toename van polarisatie
tegenstellingen aanwakkeren. De moge-
vergrijzing,
•
Gevolgen van technologische ontwikke-
lijke kansen en uitdagingen voor de Veilig-
nemen toe. De sociale verhoudingen in
lingen en informatiestromen o.a. 24/7
heidsregio zijn:
de samenleving veranderen en de samen-
beschikbaarheid en digitale weerbaarheid
instituties debat
• • • • •
26
ondermijnen,
verstoren
en
het
publieke
maatschappelijke
armoede
en
immigratie
•
Vertrouwenscrisis ondermijnt de effectiviteit van de Veiligheidsregio
•
Betrekken van de bevolking bij crisisbe-
leving wordt steeds meer divers. Sociale
•
Omgaan met sociale media
heersing is een kans om vertrouwen op
Beter kunnen voorspellen en vroegtijdig
media spelen een grote rol, onder andere
•
Minder maatschappelijke veerkracht
te bouwen
inspelen op dreigingen
bij de versplintering van de samenle-
•
Zelf- en vooral samenredzaamheid als
Meer verstoringen met ontwrichtende
ving. Polarisatie lijkt steeds belangrijker
belangrijke basis voor maatschappelijke
kracht en nog niet voorziene risico’s
te worden en het aantal maatschappelijke
veerkracht
Informatiehonger en tirannie van de
protesten is de afgelopen jaren toege-
actualiteit
nomen. Door o.a. de vele crises van de
Crisismanagement wordt steeds afhanke-
afgelopen jaren staat de maatschappe-
Een van de grootste trends die we op het
lijker van data
lijke veerkracht onder druk. Flexibilisering
gebied van de politiek zien, is de groei-
Data-expertise is nog geen vast, integraal
en krapte op de arbeidsmarkt zijn belang-
ende vertrouwenskloof tussen de overheid
onderdeel binnen de crisisbeheersing
rijke trends.
en burgers. Daarnaast zien we dat de
Klimaatverandering en het aanpassen
Het belang van voldoende “digitaal
De mogelijke kansen en uitdagingen voor
samenleving steeds meer divers wordt en
daaraan, extreme weersomstandigheden
vaardige professionals”
de Veiligheidsregio zijn:
zich ook in netwerken organiseert. Ook is
en (als gevolg daarvan) klimaatmigranten
er steeds meer sprake van een compen-
zijn ontwikkelingen waar de Veiligheids-
satiesamenleving waarbij burgers gecom-
regio mee te maken krijgt. Door verduurza-
penseerd willen worden voor bijvoorbeeld
ming en de energietransitie wordt hieraan
de gevolgen van inflatie en stijging ener-
gewerkt, maar de urgentie valt soms weg
gieprijzen. Op het gebied van geopoli-
doordat het een sluimerende en alomvat-
tiek speelt de oorlog tussen Rusland en
tende crisis is. Daarnaast zien we dat de
Oekraïne een grote rol. Deze oorlog laat
verandering die nodig is om klimaatver-
verschillende geopolitieke ontwikkelingen
andering tegen te gaan, zoals plannen
zien, zoals de veranderende internationale
over het verminderen van stikstofuitstoot,
orde, een sterke verwevenheid en afhan-
weerstand opleveren bij (grote) groepen
kelijkheid van landen en sectoren, en
in de samenleving. Voor crisisbeheersing
hybride tactieken (bv. zowel militaire als
hebben extreme weersomstandigheden
economische maatregelen) bij conflicten.
grote effecten. Het wordt bijvoorbeeld
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
•
Luisteren en vragen stellen om de effectiviteit van crisiscommunicatie te verbeteren
•
Als Veiligheidsregio je plek vinden in de netwerksamenleving
3. Politiek en geopolitiek
•
Een diffusere grens tussen binnenlandse en buitenlandse veiligheid
4. Duurzaamheid en klimaat.
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
27
Ontwikkelingen
•
2. Sociaal-maatschappelijke
zowel natter als droger, waardoor er een toename van wateroverlast zal zijn en de kans op natuurbranden wordt vergroot. De Veiligheidsregio kan de klimaatproblemen niet oplossen, maar heeft wel last van de effecten. Ontwikkelingen
De mogelijke kansen en uitdagingen voor de Veiligheidsregio zijn: •
De groei van fysieke bedreigingen als droogte, overstromingen etc. door de klimaatverandering
•
Nieuwe
risico’s
als
gevolg
van
de
energietransitie •
De rol die de Veiligheidsregio aan de voorkant kan vervullen in de aanpak van klimaatverandering
28
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
29
Wat betekenen de ontwikkelingen en risico’s voor Gelderland-Zuid? De genoemde ontwikkelingen en risico’s zijn voor ons niet nieuw. We monitoren als VRGZ de ontwikkelingen en risico’s voortdurend en waar nodig vullen we het risicobeeld aan. We bereiden ons er samen met de gemeenten en crisispartners op voor, bijvoorbeeld door informatie te delen, plannen op te stellen en te oefenen. Daarnaast hebben we de afgelopen jaren met gemeenten en crisispartners, maar ook met andere regio’s en de Rijksoverheid al diverse nieuwe crisistypen mogen ervaren. grote afhankelijkheid van elektriciteit en
Wat wel nieuw is, is dat:
ICT in combinatie met de kwetsbaarheid •
•
crises toeneemt.
•
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
Crises of een dreiging van crises steeds
Voorbeelden hiervan zijn de risico’s en
langduriger worden.
crises die voortkomen uit klimaatveran-
We zien dit terug in de afgelopen jaren
deringen (overstromingen, droogte, hitte,
(Covid-19, maatschappelijk ongenoegen,
storm/ extreem weer).
vluchtelingen) en naar verwachting gaat
De
waarschijnlijkheid
dat
dit de komende jaren nog toenemen.
sommige
risico’s en daarmee crises zich voordoen
30
daarvan.
De impact van risico’s en daarmee van
•
Crises
steeds
vaker
bovenregionaal
toeneemt.
worden.
Dat verwachten we vanuit o.a. de klimaat-
Behalve de incidenten die zich lokaal
veranderingen die plaatsvinden en onze
en regionaal voor kunnen blijven doen,
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
31
Inleiding
3
Beleid 2024-2027
•
met een relatief korte duur van bestrij-
verwachting is dat het aantal (dreigende)
ding. Tegenwoordig is er daarnaast meer
crises steeds meer een bovenregionale
aandacht nodig voor rampen en crises met
en (inter-) nationale impact hebben. De
veelal een langere duur en gevolgen die
recente coronapandemie en de gevolgen
de maatschappij ontwrichten. De bestrij-
van de oorlog in Oekraïne zijn hier voor-
ding van de Covid-19-pandemie is hier
beelden van.
een voorbeeld van. Maar we denken ook
Risico’s
en
crises
onvoorspelbaarder
aan
digitale
storingen
en
langdurige
worden.
stroomuitval. Crises met een grote impact
We krijgen vaker te maken met crises die we
op de openbare orde en veiligheid. Juist
niet of niet voldoende kunnen voorzien door
daarin ligt de rol van de VRGZ om de inzet
het onvoorspelbare karakter van de crises.
en bestrijding te coördineren. Dit type
te voorspellen is, wordt van steeds groter
brand, rampen en crises door het bevoegd
Technologische ontwikkelingen, klimaatver-
crises maakt dat we steeds meer gebruik
belang. De genoemde ontwikkelingen en
gezag (vaak gemeenten) hierover te advi-
andering, conflicten en pandemieën zorgen
maken van inhoudelijke kennis en exper-
risico’s zijn van invloed op het werk van alle
seren en hierop voor te bereiden. Het
bijvoorbeeld steeds vaker en sneller voor
tise die bij andere partijen ligt, en die wij
onderdelen van de Veiligheidsregio. Niet
beschikbaar hebben van een meldkamer
crises die we in die snelheid en omvang niet
in de voorbereiding en de bestrijding bij
alleen in de warme fase maar ook in de
en informatievoorziening zijn eveneens
hadden voorzien.
elkaar brengen. Crises die zich niet aan
koude fase. De komende periode worden
wettelijke taken en bevoegdheden die aan
crises
regiogrenzen houden waardoor we boven-
naast het continueren van onze basistaken
de Veiligheidsregio zijn overgedragen. Dit
hebben impact op de continuïteit van
regionaal en landelijk steeds meer samen-
een sterk netwerk, het ontwikkelen van
wordt in elke veiligheidsregio vastgelegd
de crisisorganisatie en de reguliere
werken. Het gebruik van data en informatie
een wendbare organisatie en het dooront-
in een gemeenschappelijk regeling met de
dienstverlening.
om de bestrijding te ondersteunen, en
wikkelen van het informatiemanagement
gemeenten. In Gelderland-Zuid is daarin
Crises vragen veel capaciteit van de veilig-
waar mogelijk de verwachte ontwikkeling
inclusief daaraan ondersteunende bedrijfs-
afgesproken dat ook de ambulancezorg
processen, onze belangrijkste speerpunten.
onder de taken van de Veiligheidsregio
Bovenregionale
langdurige
heidsregio,
onze
gemeenten
partners.
Hierdoor
komt
de
en
onze
reguliere
bedrijfscontinuïteit in de knel naarmate de
Gelderland-Zuid valt.
3.1 Continuering van basistaken
Volgens de Wet veiligheidsregio’s zijn onze voornaamste taken:
crisis langer voortduurt. Ook neemt de kans dat de grens van de beschikbare lokale en
Onze belangrijkste taken staan beschreven
regionale slagkracht bereikt wordt toe.
in de Wet veiligheidsregio’s. In de kern gaat
•
en crisisbeheersing en geneeskundige hulp-
op zogenoemde ‘flitsrampen’: een plotse-
verlening. Hieronder valt ook het voor-
linge, heftige gebeurtenis (explosie, brand)
komen, beperken en het bestrijden van
32
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
inventariseren
van
risico’s
van
branden, rampen en crises.
het om brandweerzorg, rampenbestrijding We zijn vanuit het verleden meer gericht
Het
•
Het adviseren van bevoegd gezag over risico’s branden, rampen en crises.
•
Het adviseren van colleges van B&W over
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
33
Beleid voor 2024- 2027
•
zien we uit de ontwikkelingen dat de
het voorkomen, beperken en bestrijden
komen,
van
ongevallen met gevaarlijke stoffen.
brand,
brandgevaar
en
andere
ongevallen.
•
Het
beperken
aanwijzen
als
en
bestrijden
van
en bestrijding of beheersing hiervan en
en de extra toekenning van BDUR-gelden.
hoe te handelen in voorkomende gevallen.
Speerpunt 1: Een sterk netwerk
bedrijfsbrandweer-
Het voorbereiden op het bestrijden van
plichtig van een inrichting die in geval van
Voor de sector Ambulancezorg Gelder-
Bij de aanpak van incidenten, rampen en
branden en het organiseren van rampen-
een brand of ongeval bijzonder gevaar kan
land-Zuid is de Wet ambulancezorgvoor-
crises zijn steeds vaker meerdere partners,
bestrijding en crisisbeheersing.
opleveren voor de openbare veiligheid.
zieningen van toepassing. De wettelijke
veiligheidsregio’s en soms de nationale
Het maken van afspraken met instel-
taak voor de sector is hierin beschreven:
crisisorganisatie betrokken. Uit de evalu-
brandweer en GHOR.
lingen, zorgaanbieders en ambulancezorg
het in stand houden van een meldkamer,
atie van de Wet veiligheidsregio’s komt
•
Het voorzien in de meldkamerfunctie.
en diensten, over de inzet van deze instel-
en het verlenen of doen verlenen van
naar voren dat onze werkzaamheden meer
•
Het aanschaffen en beheren van gemeen-
lingen, zorgaanbieders en diensten bij de
ambulancezorg. Bij de uitvoering van de
vorm moeten worden gegeven vanuit een
schappelijk materieel.
uitvoering van hun taak binnen de genees-
taken heeft AZGZ daarnaast te maken met
netwerksamenwerking waarbij alle crisis-
Het inrichten en in stand houden van de
kundige hulpverlening en op de voorberei-
wet- en regelgeving over kwaliteit van de
partners, zoveel mogelijk vanuit eigen
informatievoorziening binnen de diensten
ding daarop, evenals het monitoren daarvan.
zorg en met landelijke protocollen.
verantwoordelijkheden en bevoegdheden,
•
•
•
Het instellen en in stand houden van een
•
een bijdrage leveren. De verwachting is
Het informeren van burgers, bedrijven en
diensten en andere diensten en organisa-
crisispartners over de rampen en de crises
ties die betrokken zijn bij rampenbestrij-
die de regio kunnen treffen, de maat-
ding, crisisbeheersing, brandweer, GHOR
regelen die zijn getroffen ter voorkoming
3.2 Speerpunten 2024-2027
dat samenwerking in de toekomst steeds belangrijker wordt vanwege de groei-
De externe en interne ontwikkelingen,
ende complexiteit in onze crises. De veilig-
de risico’s en de veiligheidsthema’s die
heidsregio’s zijn verantwoordelijk voor
voor onze gemeenten, crisispartners en
het vormen en faciliteren van relevante
Andere taken en bevoegdheden die direct
andere regio’s belangrijk zijn, resulteren
netwerken. We participeren in netwerken
uit de Wet veiligheidsregio’s volgen zijn:
in een uitvoeringsprogramma 2024-2027
op verschillende bestuurlijke, strategische
bestaande uit 35 beleidsdoelstellingen.
en tactische niveaus. Zo kunnen we sneller
Deze zijn geclusterd in de drie speerpunten:
afstemmen en samen iets bereiken. In onze
en meldkamer.
•
Het vaststellen van een Regionaal Risico-
regio beschikken we over een sterk en
profiel, Regionaal Beleidsplan, Regionaal •
Crisisplan en rampbestrijdingsplannen.
•
Een sterk netwerk
Het voorkomen, beperken en bestrijden
•
Een weerbare organisatie
van brand en van gevaar voor mensen en
•
Informatiemanagement
34
Bovenregionaal werken we in toenemende mate samen in Oost5-verband. Daarbinnen
dieren bij ongevallen anders dan bij brand. •
breed vertakt netwerk.
Het adviseren van andere overheden en
Deze speerpunten zijn gekozen omdat
kunnen we verschillende rollen vervullen;
organisaties op het gebied van brand-
ze representatief zijn voor toekomstige
van initiërend en faciliterend tot regis-
preventie, brandbestrijding en het voor-
ontwikkeling van de veiligheidsregio’s zoals
serend of coördinerend. De lijnen tussen
geschetst in onder andere de contourennota
de verschillende netwerkpartners zijn in
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
35
Beleid voor 2024- 2027
van de veiligheidsregio en tussen deze
•
het algemeen kort. Ook de contacten met
stendiger maken van bevolkingszorg en
Het versterken van de bovenregionale
verdeling in het zorgstelsel nog uitgewerkt
onze buurregio’s en Duitse partners zijn in
crisiscommunicatie.
samenwerking
worden. In het kader van crisisbeheersing
de afgelopen jaren versterkt. Gezien het
De brandweer gaat zich richten op een
Het gaat bij bovenregionale samenwerking
is het belangrijk om de samenwerking
belang van een sterk netwerk is dit voor
toekomstbestendige
om de samenwerking met gemeenten,
binnen het netwerk van het ROAZ (Regi-
de komende beleidsperiode een belangrijk
de gevolgen van de invoering van de
crisispartners,
ministe-
onaal Overleg Acute Zorg) te versterken,
speerpunt.
omgevingswet.
ries, kennispartners en met Duitsland. We
mede met het oog op het borgen van de
hebben samen de opgave om (dreigende)
zorgcontinuïteit bij langdurige crises.
brandweerzorg
en
andere
regio’s,
Zo gaan wij onderdeel worden van de vitale
Ontwikkeling netwerkorganisatie
crises te bestrijden en risico’s te voor-
infrastructuur, versterken wij de bovenregi-
De afgelopen jaren zijn stappen gezet in de
komen en te beperken. Elkaar kennen is
Voor de komende periode betekent dit
onale samenwerking, breiden ons netwerk
ontwikkeling naar een netwerkorganisatie.
hierbij belangrijk, net zoals de verbinding
(boven)regionaal
verder uit met nieuwe partners en optima-
De komende jaren krijgt dit een vervolg. Er is
tussen landelijk-regionaal-lokaal. Voor het
ontwikkelingen.
liseren wij de meldkamersamenwerking
onder andere een netwerkanalyse uitgevoerd
versterken van bovenregionale samenwer-
Oost-Nederland. De GHOR gaat aan de slag
om beter zicht te krijgen op verbeterpunten
king en afstemming in de algemene keten
Doorontwikkeling zorgrisicoprofiel
met de ontwikkeling van de verantwoorde-
en knelpunten van het netwerk. Deze heeft
van rampenbestrijding en crisisbeheer-
Het zorgrisicoprofiel geeft inzicht in waar
lijkheidsverdeling van het zorgstelsel en de
duidelijk gemaakt met welke partners we de
sing wordt gewerkt aan aanpassing van
de geneeskundige keten het meest kwets-
doorontwikkeling van het zorgrisicoprofiel.
contacten nog kunnen/moeten versterken en
de Wet veiligheidsregio’s. Ook aanpassing
baar is tijdens een ramp en/of crisis. Aan de
Ambulancezorg Gelderland-Zuid focust op
of we op bepaalde risico- en crisistypen nog
van de Wet publieke gezondheidszorg en
hand daarvan kunnen we met elkaar prio-
het aansluiten op de effecten van uitwer-
crisispartners of kennispartners missen. De
de nieuwe Omgevingswet dragen daaraan
riteiten stellen bij het ontwikkelen van
king van het integraal zorgakkoord en de
komende periode zal het netwerk worden
bij. Ook informatiemanagement valt hier-
beleidsplannen en het opleiden, trainen en
invoering zorgcoördinatie. We gaan daar-
uitgebreid en versterkt met de resultaten uit
onder: het verzamelen, duiden en delen
oefenen van medewerkers voor bepaalde
naast aan de slag met het toekomstbe-
de netwerkanalyse.
van informatie zorgt voor vroegtijdige
gebeurtenissen. Het zorgt voor een geza-
inzichten in risico’s, dreigingen en moge-
menlijke focus in de geneeskundige keten
lijke oplossingen. De samenwerking in
en dat we voorbereid zijn om de best moge-
Oost5 is steeds belangrijker voor de aanpak
lijke zorg te kunnen verlenen tijdens een
van de opgaves waar we voor staan.
ramp en/of crisis. Het zorgrisicoprofiel kan
aansluiten
bij
deze
Ontwikkeling verantwoordelijkheidsver-
kundige zorgketen gerichte aanvulling op
deling zorgstelsel
het Regionaal Risicoprofiel. De komende
Als onderdeel van de herziening van de Wvr
periode zal het zorgrisicoprofiel worden
en op basis van de ervaringen van de coron-
doorontwikkeld.
acrisis moeten de verduidelijking van de GHOR-taken en de verantwoordelijkheids-
36
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
37
Beleid voor 2024- 2027
beschouwd worden als een op de genees-
Monitoren Meldkamer Oost Nederland
kan voor onze regio operationele effecten
2. Het versterken van de vakbekwaamheid
De ambulancezorg, brandweer, konink-
hebben op de ambulancezorg. Een goede
en flexibele inzetbaarheid van gemeen-
De acute zorg staat onder druk en dat
lijke marechaussee en politie hebben,
aansluiting op de verdere uitwerking en
telijke functionarissen met een rol in de
vraagt om een andere en meer efficiënte
begin 2023, één landelijk netwerk van tien
de nog te maken regionale afspraken is
lokale of regionale crisisorganisatie.
manier van organiseren van de zorg. Voor
samenwerkende meldkamers gekregen. Dit
belangrijk voor de
3. Het inrichten en borgen van nazorg aan
de ambulancesector is zorgcoördinatie de
netwerk wordt beheerd door de Landelijke
komende periode.
eigen personeel.
Meldkamer Samenwerking (LMS). Deze
Invoering zorgcoördinatie
manier om dit vorm te geven. Zorgcoördi-
4. Een betere voorbereiding van de over-
natie is het 24/7 gezamenlijk organiseren
ontwikkeling heeft voor onze regio geleid
Regionale ontwikkelingen bevolkingszorg
dracht van werkzaamheden van de crisis-
en coördineren van de acute zorg op regi-
tot één meldkamer in Apeldoorn voor de
en crisiscommunicatie
organisatie naar de vaste organisatie van
onale schaal door de verschillende zorg-
vijf veiligheidsregio’s in Oost-Nederland die
Eind 2021 heeft de coördinerend gemeen-
gemeente(n) en betrokken partijen na
aanbieders, zodat er samenhang ontstaat.
maart 2023 operationeel is geworden.
tesecretaris namens de gemeenten de VRGZ
afloop van de ramp of crisis.
Het gaat om alle activiteiten gericht op
de opdracht gegeven om te komen tot:
het regisseren, afstemmen en bewaken
De komende periode zal worden gemo•
aansluit bij de geplande doelen.
Een
nieuw
meerjarenprogramma
toekomstbestendige
bevolkingszorg
Beleid voor 2024- 2027
nitord of de operationele werking goed
en
crisiscommunicatie. Integraal zorgakkoord
•
In het najaar van 2022 is het Integraal Zorgakkoord ondertekend door partijen
Een voorstel tot een nieuwe inrichting van bevolkingszorg en de invoering hiervan.
•
Een nieuwe samenwerkingsovereenkomst
uit zorg, ondersteuning en welzijn. Samen
tussen gemeenten en Veiligheidsregio als
werken deze partijen toe naar passende
het gaat om de regie op bevolkingszorg en
zorg en ondersteuning (samen met de
crisiscommunicatie.
patiënt) op de juiste plek. Kernpunt is dat de zorg in totaliteit voor grote uitdagingen
Medio 2023 zijn hierover beleidsadviezen
staat die niet op te lossen zijn door het
aangeboden aan het Algemeen Bestuur.
blijven toevoegen van mensen en middelen.
In de komende beleidsperiode zal de priori-
In de mogelijke oplossingsrichtingen wordt
teit worden gelegd bij (wordt nader uitge-
gekeken naar andere vormen van samen-
werkt in het meerjarenprogramma):
werking en coördinatie van zorg. Hierbij wordt een belangrijke rol toegedicht aan
1. Het
versterken
de regionale samenwerkingsverbanden. De
samenwerking
uitwerking van het integraal zorgakkoord
Veiligheidsregio.
38
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
van
tussen
de
regionale
gemeenten
en
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
39
van de organisatie en de uitvoering van
Ook worden enkele nieuwe taken toege-
Actieplan toekomstbestendige brand-
tie die aan de ene kant gebaseerd is op
de zorgverlening aan de patiënt met een
voegd; zo wordt artikel 14, tweede lid,
weerzorg
standaard bestrijding van rampen en crises.
acute zorgvraag. Het gemeenschappelijke
onder de Wvr uitgebreid met de advies-
Bij het toekomstbestendig maken van de
Aan de andere kant kan ze worden ingezet
doel is dat de patiënt met een acute zorg-
functie met betrekking tot de omgevings-
brandweer gaat het om de vragen:
voor nieuwe en ongekende crises en
vraag de juiste zorg door de juiste zorg-
plannen. Dit betekent een aanpassing van
verlener op het juiste tijdstip op de juiste
de uitvoering van de adviesfunctie van de
plek ontvangt. De afgelopen periode zijn
rampen. Dit vraagt om een wendbare en weerbare organisatie die ongeacht de aard
brandweer. Een projectgroep is ter voorbe-
brandweerposten in regionaal verband
van de crisis of ramp op een professionele
er in veel regio’s, waaronder de onze, pilots
reiding de afgelopen jaren bezig geweest
hoog in verbinding met veranderde maat-
en toepasselijke wijze kan reageren. Dit
geweest op het gebied van zorgcoördi-
met alles wat bij de implementatie van de
schappelijke vraagstukken?
geldt voor alle onderdelen van de Veilig-
natie. De komende periode zal bekeken
Omgevingswet komt kijken. Dit gaat onder
Hoe verbeteren we de regionale en lande-
heidsregio inclusief de ondersteunende
worden op welke wijze de zorgcoördinatie
andere over praktische zaken zoals werk-
lijke slagkracht voor gewone en bijzon-
bedrijfsprocessen. Voor de crisisorganisatie
definitief kan worden ingevoerd.
wijzen en systemen, maar ook over hoe we
dere risico’s?
betekent dit bijvoorbeeld het doorontwik-
Aanpassing uitvoering adviesfunctie
onze partners zoals gemeenten zo goed
Hoe stemmen we de onderlinge schakels
kelen van het concept van de wendbare
brandweer bij start Omgevingswet
mogelijk mee kunnen nemen in de veran-
beter af binnen de veiligheidsketen en
crisisorganisatie. De brandweer gaat aan
Met de invoering van de Omgevingswet
deringen die hiermee gepaard gaan en hoe
preventieve en preparatieve werkzaam-
de slag met gebiedsgerichte opkomsttijden
per 1 januari 2024 vervalt een aantal wette-
we hierin samen kunnen werken.
heden
en de kennisopbouw over en het trainen
•
•
lijke adviestaken van de Veiligheidsregio.
(voorbereidende
handelingen)
op nieuwe risico’s.
binnen incidentbeheersing. •
Hoe verbeteren en vereenvoudigingen we Doorontwikkeling concept wendbare
het brandweeronderwijsstelsel?
crisisorganisatie De
komende
beleidsperiode
wordt
In 2022 is een eerste voorstel met aanbeve-
een landelijk actieplan ontwikkeld dat
lingen voor een wendbare (flexibele) crisis-
antwoord moet geven op deze vragen.
organisatie opgeleverd met als basis de huidige hoofdstructuur van de crisisorgani-
Speerpunt 2: Een wendbare en weerbare organisatie
satie. Dit is in 2023 verder ontwikkeld en uitgevoerd. De nadere uitwerking zal zijn weerslag vinden in het Regionaal Crisisplan
Om als organisatie toekomstbestendig te
2024-2027 en het MOTO-plan (Multidis-
blijven en ons voor te bereiden op nieuwe
ciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen)
en ongekende crises en rampen en de
2024-2027. De komende periode gaan we:
gevolgen daarvan, bouwt de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid aan een organisa-
40
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
41
Beleid voor 2024- 2027
Hoe houden we de kwaliteit van de lokale
•
Het concept wendbare (flexibele) crisis-
bestrijding door verbreding van expertise
risicoprofiel, waarbij alle vier de kerntaken
van de veiligheidsregio’s is om te groeien
organisatie verder doorontwikkelen op
(vakmanschap) en innovatie van materieel
van brandweerzorg opgenomen worden:
naar volwassenheidsniveau 4. Dit niveau
basis van opgedane ervaringen.
en operationele informatie. Ontwikkelingen
brand en hulpverlening, uitgebreid met
kunnen we halen als we structureel en
Oefenen van de wendbare (flexibele)
zoals buurtbatterijen, waterstoftankstations
incidentbestrijding gevaarlijke stoffen en
gestructureerd
crisisorganisatie met onverwachte en
en duurzame woningen vereisen een ontwik-
waterongevallen.
werken. We zijn daarvoor initiatiefnemer
ongekende scenario’s.
keling in aanpak en vakmanschap. Onze
Doorontwikkelen van de wendbare (flexi-
vakbekwaamheidsprogramma’s zijn steeds
Landelijk is een nieuwe uniforme systema-
project ‘Versterken Inkoopsamenwerking
bele) crisisorganisatie door te leren van
meer maatwerk, gebaseerd op regionale en
tiek ontwikkeld voor opkomsttijden van de
Veiligheidsregio’s’.
landelijk ontwikkelde concepten en ‘best
lokale risico’s. De komende periode gaan we
brandweer: de gebiedsgerichte opkomsttij-
practices’ van andere veiligheidsregio’s,
ons specifiek, samen met andere veiligheids-
den. Daarmee worden de huidige objectge-
Het succes van onze organisatie hangt in
met name van de samenwerking in Oost5.
regio’s, richten op het ontwikkelen van de
richte normen losgelaten: opkomsttijden die
belangrijke mate af van de kwaliteit en
bestrijding van incidenten in de scheepvaart.
gekoppeld zijn aan categorieën gebouwen
beschikbaarheid van ons personeel. Krapte
Kennisopbouw en trainen op nieuwe risico’s
Nieuw dekkingsplan en gebiedsgerichte
en hun risiconiveau. De opkomsttijden
op de arbeidsmarkt en onze ambities maken
door de brandweer
opkomsttijden
worden in de nieuwe systematiek niet als
dat we alleen wendbaar en weerbaar zijn
De basis van de kwaliteit van ons brand-
De brandweerzorg wordt steeds complexer.
losstaand beschouwd, maar in samenhang
als we goed zicht blijven houden op (de
weeroptreden is paraatheid en slagkracht.
Zo
omgeving.
met noodzakelijke slagkracht en flankerend
ontwikkeling van) ons personeelsbestand en
De energietransitie en klimaatverandering
Verkeersmaatregelen in de bebouwde kom
beleid op het gebied van risicobeheersing
investeren in aantrekkelijk werkgeverschap.
hebben grote impact op onze paraatheid
hebben effect op de bereikbaarheid van de
en preparatie. Voor de VRGZ is dat niet
Dit doen we door de ontwikkeling van
en vragen om vernieuwing van incident-
stad voor de hulpverleningsdiensten. Om
geheel nieuw, omdat dat ook al toegepast is
samenhangende
in de toekomst brandweerzorg te blijven
in het huidige Brandweerzorgplan onder de
zoals
bieden
noemer van compenserende maatregelen.
grip op in-, door- en uitstroom en goede
•
•
•
van
onderzoeken
de
gebouwde
gelijkwaardige we
voortdurend
kwaliteit,
samen-
en opdrachtgever van het landelijke
•
nieuwe
Versterking personeelsbeleid
personeelsinstrumenten
strategische
personeelsplanning,
arbeidsmarktpositionering.
brandweerconcepten en zetten deze in.
Weerbare bedrijfsvoering
Bijvoorbeeld flexibele voertuigconcepten
Als we een wendbare en weerbare organi-
onderhoudsplan
en het dynamisch alarmeren, waarbij we
satie willen zijn, dan moet onze bedrijfs-
Het komende meerjarig onderhoudsplan is
sturen op de snelst mogelijke brandweer-
voering daarbij aansluiten. Dat doen we via
een duurzaam meerjarig onderhoudsplan.
eenheid ter plaatse.
de volgende sporen:
Daarin brengen we CO2-reductie naar
•
Uitvoeren duurzaam meerjarig
2030 en nul op de meter in 2050. Ook Eind 2023 is het dekkingsplan vastgesteld
42
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
•
Doorontwikkeling inkoopproces
maken we inverdieneffecten van BENG
waarvan de invoering van ‘gebiedsgerich-
Onze kennis van inkoop is flink toege-
(bijna energieneutraal) en ENG (energie-
te opkomsttijden’ een onderdeel is. Het
nomen. Op veel punten halen we volwas-
neutraal) bouwen zo veel mogelijk inzich-
dekkingsplan is gebaseerd op een compleet
senheidsniveau 3. De landelijke ambitie
telijk. We voorkomen desinvestering en
REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027
43
Beleid voor 2024- 2027
verdicht
bovenregionaal
•
durven te experimenteren. Dit geldt niet
ring zal hierin mee moeten groeien en de
verzamelde informatie ons om snel met
Doorontwikkeling Veiligheidsinforma-
alleen voor bouw, maar bijvoorbeeld ook
unieke informatiepositie over de sectoren
(en van) elkaar te kunnen leren. Deze
tieknooppunt (VIK)
voor het rijdend materieel, groot of klein.
heen beter laten benutten.
versterkte informatiepositie ondersteunt
Sinds juli 2022 is er binnen de Veiligheids-