CConstaterende datHeumen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage V Regionaal Beleidsplan 2024-2027 VRGZ

Raad 26 oktober 2023, gemeente HeumenBij agendapunt: Vaststellen zienswijze Regionaal Beleidsplan 2024-2027 en Risicoprofiel 2024 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid13.054 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inleiding

Voorwoord Het voorwoord volgt in de definitieve versie van dit document.

Colofon Auteurs

Projectgroep Regionaal Beleidsplan

Datum

19 juni 2023

Status

Concept

Aantal bijlagen

3

Vastgesteld door

Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, 29/06/2023

2

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

3

Inhoud Samenhang Beleidsdocumenten

Strategisch

Regionaal Risicoprofiel

Regionaal Beleidsplan

Regionaal Crisisplan

Voorwoord

3

Samenhang Beleidsdocumenten

4

Inhoud Regionaal Beleidsplan 2024-2027

5

1. Inleiding

7

1.1

Algemeen

8

1.2

Onze organisatie

8

1.3

Ons wettelijk kader

14

1.4

Terugblik op vorige beleidsperiode

15

2. Ontwikkelingen Zorgrisicoprofiel

Tactisch

Brandweerrisicoprofiel

Meerjarenbeleidsplan OTO

Rampbestrijdingsplannen/ Incidentbestrijdingsplannen

Meerjarenprogramma’s

Begroting

VIK

Operationeel KCR2

4

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

Jaarplannen mono & multi

17

2.1

De risico’s

17

2.2

Wettelijke ontwikkelingen

21

2.3

Belangrijke publicaties

24

2.4

Maatschappelijke trends en ontwikkelingen

25

3. Beleid voor 2024-2027 Operationele monoplannen, handboeken etc.

31

3.1

Continuering basistaken

33

3.2

Speerpunten 2024-2027

35

Speerpunt 1: Een sterk netwerk

35

Speerpunt 2: Een wendbare en weerbare organisatie

41

Speerpunt 3: Informatiemanagement

44

4. Uitvoeringsprogramma beleidsplan 2024-2027

53

Bijlagen

56

1.

Lijst met afkortingen

56

2.

Wettelijke bepalingen voor het Regionaal beleidsplan

57

3.

Beschrijving niet wettelijke adviesfunctie

59

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

5

1

Inleiding

De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een samenwerkingsverband tussen veertien gemeenten op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De VRGZ is een organisatie voor ambulancezorg, brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op en coördinatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit doet de VRGZ samen met veertien gemeenten, de politie en andere lokale, regionale en landelijke partijen. De VRGZ is één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland.

Culemborg

Buren Neder-Betuwe

Tiel Druten

West Betuwe

Beuningen

West Maas en Waal Nijmegen Wijchen

Zaltbommel

Berg en Dal Maasdriel Heumen

6

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

7

2024 en het Multidisciplinair Beleidsplan

Dagelijks Bestuur, dragen de verantwoor-

Opleiden, Trainen en Oefenen 2024-2027.

delijkheid over een bepaald onderwerp (portefeuille).

Het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 De Wet veiligheidsregio’s schrijft voor

Na de zomer van 2023 is het conceptplan ter

dat het bestuur van de veiligheidsregio

bespreking aangeboden aan de gemeen-

De dagelijkse leiding van de organisatie is in

eenmaal in de vier jaar een Regionaal

teraden van de deelnemende gemeenten.

handen van de directie die bestaat uit een

Beleidsplan vaststelt. Dit Regionaal Beleids-

Hun visie is verwerkt in de definitieve versie

directeur Brandweer en Ambulancezorg en

plan gaat over de periode 2024-2027 en

van het plan dat het Algemeen Bestuur van

een directeur Crisisbeheersing en Bedrijfs-

over de vraag ‘Waar krijgen wij als VRGZ,

de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid op 21

voering. De Directeur Publieke Gezond-

gemeenten en crisispartners de komende

december 2023 heeft vastgesteld.

heid (DPG) geeft leiding aan de GHOR en is belast met de leiding van de geneeskun-

jaren mee te maken, hoe bereiden wij ons hier, vanuit onze taken, op voor en welke

Inleiding

1.1 Algemeen

1.2 Onze organisatie

dige hulpverlening bij rampen en crises.

De Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor

De organisatiestructuur ziet er als volgt uit:

(bestuurlijke) keuzes maken we?’ Het Regionaal Beleidsplan is een strate-

crisisbeheersing, geneeskundige hulpverle-

gisch kader. De concrete vertaling naar de

ning (GHOR), brandweerzorg en ambulan-

uitvoeringspraktijk vanuit dit meerjarenbe-

cezorg. Dit doen wij vanuit 1 multipost, 36

leidsplan vindt plaats in sectorjaarplannen

brandweerposten en 12 ambulanceposten.

en programmabegrotingen.

Bij elkaar werken er zo’n 1300 medewer-

Organisatiestructuur:

kers, waarvan 800 als vrijwilliger bij de Hoe hebben we het aangepakt?

brandweer.

Het plan is tot stand gekomen op basis van ontwikkelingen, risico’s en beleidsthema’s

Aan het hoofd van de organisatie staat het

die de komende jaren belangrijk kunnen

Algemeen Bestuur dat gevormd wordt door

zijn voor onze 14 gemeenten en belang-

de veertien burgemeesters van de deel-

rijkste partners op het gebied van risico-

nemende gemeenten. De voorzitter van

en crisisbeheersing. Ook zijn landelijke

de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is de

onderzoeken en documenten bekeken,

burgemeester van de gemeente Nijmegen.

net als beleidsplannen van andere veilig-

Vanuit de leden van het Algemeen Bestuur

heidsregio’s. Dit plan is opgesteld in

is een Dagelijks Bestuur samengesteld.

samenhang met het Regionaal Risico-

Verschillende leden van het Algemeen

profiel 2024, het Regionaal Crisisplan

Bestuur, waaronder de leden van het

8

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

Directeur Brandweer / Ambulancezorg

Brandweer

AZGZ

Directeur Crisisbeheersing / Bedrijfsvoering

*Directeur Publieke Gezondheid

Bedrijfsvoering

Crisisbeheersing

*(met betrekking tot GHOR-taken)

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

9

Daarnaast controleert zij op de naleving

Ambulancezorg

Crisisbeheersing

Een belangrijke taak van de Veiligheids-

van evenementenvergunningen en houdt

Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ) is

Bij incidenten die door de brandweer

regio is brandweerzorg: het voorkomen,

toezicht en handhaaft op (brandveilig)

onderdeel van de Veiligheidsregio Gelder-

en ambulancezorg zelf bestreden of

beperken, voorbereiden op en bestrijden

gebruik van gebouwen. De brandweer

land-Zuid. AZGZ bestaat uit een ambulan-

opgelost kunnen worden, is opscha-

van branden en andere onveilige situa-

maakt aanvalsplannen en bereikbaarheids-

cedienst en een Meldkamer Ambulancezorg

ling van de hulpdiensten niet nodig en

ties. Brandweer Gelderland-Zuid doet dit

kaarten voor de repressieve brandweer-

(MKA). De kosten van de ambulancevoor-

regelen ze de inzet binnen de eigen disci-

voor de hele regio en soms ook daarbuiten

medewerkers zodat ze veilig en efficiënt

ziening worden volledig gedragen door

pline. Als het gaat om een woningbrand

met ruim 200 beroepsmedewerkers en

kunnen werken bij branden en andere inci-

de zorgverzekeraars. AZGZ is een profes-

of het vervoeren van een patiënt zijn zij

ongeveer 800 vrijwilligers vanuit 36 brand-

denten. Verder geeft de brandweer ook

sionele aanbieder van ambulancezorg en

zelf aan zet.

weerposten. Ook adviseert zij gemeenten,

voorlichting op het gebied van brandvei-

werkt nauw samen met andere partners

omgevingsdienst en provincie over brand-

ligheid. Brandweer Gelderland-Zuid is erop

in de ketens van de spoedeisende zorg.

Is er sprake van een groot, impactvol

veiligheid op het gebied van bouwregelge-

gericht om in geval van een noodsituatie,

Binnen de ambulancezorg staat centraal

incident, een dreigende of langdurige

ving, over brandveilig gebruik van overige

zo snel en veilig mogelijk naar de betref-

dat het ambulanceteam in acute, levens-

crisis, dan wordt er opgeschaald en wordt

plaatsen (zoals tenten bij evenementen,

fende plek te gaan, waar nodig levens te

bedreigende situaties zo spoedig mogelijk

de regionale crisisorganisatie actief. Deze

tribunes, jachthavens en campings), over

redden en de gevolgen van het incident

ter plaatse zorg kan verlenen. Hiervoor zijn

coördineert de inzet van brandweer,

externe veiligheid en het Besluit Omge-

zoveel mogelijk te beperken. Dit doet de

landelijke normen opgesteld.

GHOR, politie, gemeenten, crisiscommu-

vingsrecht, over milieuvergunningen/-mel-

brandweer met modern materieel en vakbe-

nicatie en (crisis)partners. De sector Crisis-

dingen en over evenementenveiligheid.

kwame brandweermedewerkers.

beheersing zorgt ervoor dat die regionale crisisorganisatie opgeleid en geoefend blijft én dat er bijvoorbeeld rampbestrijdingsplannen opgesteld worden. Ook heeft en maakt de sector Crisisbeheersing samenwerkingsafspraken

met

andere

partijen zoals Defensie, het Waterschap en de netbeheerder, over risicobeheersing, informatie-uitwisseling en de inzet tijdens rampen en crises.

10

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

11

Inleiding

Brandweerzorg

ding en crisisbeheersing vindt plaats onder

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie

Al deze taken kan de Veiligheidsregio

Gemeenten hebben als onderdeel van het

de noemer bevolkingszorg en crisiscom-

In de Regio (GHOR)

goed uitvoeren door in veel netwerken

openbaar bestuur een algemene zorgplicht

municatie, zoals omschreven in het Besluit

De GHOR is organisatorisch en wettelijk

samen te werken om zo:

voor hun inwoners en vervullen daarmee

veiligheidsregio’s.

een onderdeel van de Veiligheidsregio. De

een belangrijke rol in de crisisbeheersing. Naast

de

verschillende

Directeur Publieke Gezondheid (DPG), ook

•

risico’s te verminderen;

hulpverlenings-

In samenwerking met de coördinerend

directeur van de GGD Gelderland-Zuid,

•

incidenten te voorkomen;

diensten zijn onze 14 gemeenten vanaf

gemeentesecretaris en de gemeentesecre-

stuurt de GHOR inhoudelijk aan. De DPG

•

voorbereid te zijn op een ramp of crisis;

het eerste moment in een crisis uitvoe-

tarissen van onze gemeenten, draagt de

heeft een coördinerende, bewakende en

•

snel actie te kunnen ondernemen als een

rend betrokken. Gemeentelijke crisisbe-

Veiligheidsregio er zorg voor dat gemeen-

adviserende taak in het geneeskundig

heersing omvat alle werkzaamheden van

telijke medewerkers opgeleid en geoefend

netwerk dat de domeinen veiligheid,

een gemeente tijdens een gebeurtenis,

zijn voor hun rol in de crisisbeheersing en

openbaar bestuur en publieke gezondheid

Met buurregio’s vindt afstemming plaats

ramp of crisis. Het deel van deze werk-

dat plannen en procedures actueel zijn.

verbindt. De GHOR is belast met de coördi-

over bovenregionale risico’s en bovenregi-

zaamheden dat is georganiseerd binnen

natie, aansturing en regie van de genees-

onale samenwerking bij (grote) incidenten,

de hoofdstructuur van de rampenbestrij-

kundige hulpverlening in het kader van de

rampen en crises. Buurregio’s zijn: Gelder-

rampenbestrijding en de crisisbeheersing.

land-Midden, Brabant-Noord, Midden- en

Doel van de GHOR is dat de betrokken

West-Brabant, Limburg-Noord, Zuid-Hol-

organisaties gereed zijn om naadloos op

land Zuid, Utrecht en Kreis Kleve. Met de

te schalen van de dagelijkse naar groot-

veiligheidsregio’s binnen het verzorgings-

schalige

hulpverlening.

gebied van de Meldkamer Oost Nederland

Het leveren van zorg blijft echter een

(naast Gelderland-Zuid, de veiligheids-

verantwoordelijkheid van de zorginstel-

regio’s Gelderland-Midden, Noord- en

lingen zelf.

Oost-Gelderland, Twente en IJsselland),

geneeskundige

incident, ramp of crisis zich voordoet.

wordt op diverse onderwerpen kennis uitgewisseld en samengewerkt. Ook

wordt

er

samengewerkt

met

netwerken van organisaties binnen de eigen regio zoals, Politie Oost-Nederland,

waterschap,

omgevingsdiensten,

ziekenhuizen, huisartsen, Omroep Gelderland, netbeheerder en drinkwaterleverancier. Maar ook landelijke organisaties als

12

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

13

Inleiding

Gemeentelijke samenwerking

het Nederlandse Rode Kruis, telecombe-

de Veiligheidsregio zijn overgedragen. Dit

Ook zijn de Wet publieke gezondheid, de

Ondanks deze omstandigheden is het

drijven, ProRail, Rijkswaterstaat, Defensie,

zijn o.a. het instellen van een brandweer,

wet ambulancezorgvoorzieningen en de

gelukt om naast onze basistaken de

het LOCC en het Nationaal Crisiscentrum

GHOR en een meldkamer en het organi-

gemeenschappelijke regeling Veiligheids-

geplande

van de Rijksoverheid.

seren van de rampenbestrijding, de crisis-

regio Gelderland-Zuid van belang voor de

beleidsplan voor een groot deel te

beheersing en het informatiemanagement.

uitwerking en uitvoering van de taken.

starten en af te ronden. Hiermee is invul-

1.3 Ons wettelijk kader

Maar ook het inventariseren van risico’s

uit

het

vorige

ling gegeven aan de vijf speerpunten die

1.4 Terugblik op vorige beleidsperiode

daarin beschreven waren: samenwerking

De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is de basis

seren aan bijvoorbeeld burgemeesters over

voor de verantwoordelijkheden, taken en

risico’s en over het voorkomen, beperken

bevoegdheden van de Veiligheidsregio.

en bestrijden van branden, rampen en

De coronacrisis heeft een belangrijke

stendige organisatie en nieuwe risico’s

Artikel 10 van de Wvr beschrijft de taken

crises.

stempel gedrukt op de vorige beleid-

met een extra focus. Zo zijn we gestart

speriode 2020-2023. De bestrijding van

met een Veiligheidsinformatieknooppunt

de crisis vroeg voor lange tijd veel inzet

(VIK) voor een actueel veiligheidsbeeld

van de veiligheidsregio. Niet alleen om

van de regio. De inrichting van een flexi-

de crisis te bestrijden en de landelijke

bele crisisorganisatie is verkend om beter

maatregelen te handhaven, maar ook

uitgerust te zijn voor de nieuwe en lang-

om de continuïteit van de eigen dienst-

durige crises. We hebben ons voorbereid

verlening te kunnen waarborgen. Met

op de komst van de Omgevingswet door

name hulpverlening vanuit de brand-

training en bijscholing. En op samenwer-

weer, ambulance en meldkamer en de

king en afstemming heeft de inzet bij de

randvoorwaardelijke processen moesten

corona- en de vluchtelingencrisis juist een

te allen tijde kunnen worden uitgevoerd.

extra impuls gegeven, vooral met onze

Daarnaast hadden de maatregelen ook

gemeenten en zorgpartners. Een goede

effect op de uitvoering van het andere

fundering om de komende periode op

werk. Veel oefeningen en trainingen

verder te bouwen.

en bevoegdheden die aan het bestuur van

en

afstemming,

risicogericht

werken,

weerbare samenleving, een toekomstbe-

konden

bijvoorbeeld

niet

doorgaan.

Bovendien zijn ook onze medewerkers zelf ziek geweest door het virus.

14

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

15

Ontwikkelingen

van branden, rampen en crises en het advi-

activiteiten

Ontwikkelingen

2

2.1 De risico’s

toenemende mate afhankelijk van telecommunicatie en ICT. Doordat de omvang

Het Regionaal Risicoprofiel (RRP) laat zien

van risico’s toeneemt, is de verwachting

hoe groot de kans is dat een bepaald risico

dat met name de mobiele telecommuni-

in de veiligheidsregio zich voordoet en wat

catievoorzieningen vaker uit zullen vallen

de gevolgen dan zijn.

door overbelasting of instabiliteit van netwerken. Ondanks de inspanningen

Met betrekking tot het Regionaal Risico-

om de cyberweerbaarheid te verhogen,

profiel 2024 zien we ten opzichte van het

blijkt uit het jaarlijkse Cybersecuritybeeld

profiel van 2020 enkele verschuivingen.

Nederland dat er sprake is van scheefgroei met de toenemende dreiging. Die scheef-

•

16

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

Verstoring telecommunicatie en ICT:

groei vergroot het risico op ontwrichting

telecommunicatie en ICT nemen een

van onze samenleving. Het is niet zozeer

steeds grotere plaats in het dagelijks

de vraag óf de overheid, bedrijven, instel-

leven in. Ook de Veiligheidsregio is in

lingen of organisaties worden aange-

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

17

Ontwikkelingen

Om ons voor te bereiden op toekomstige rampen en crisis is het belangrijk om vooruit te kijken naar toekomstige veiligheidsrisico’s en ontwikkelingen. Hiervoor baseren wij ons op het Regionaal Risicoprofiel. Daarnaast is er informatie verzameld bij onze veertien gemeenten in Gelderland-Zuid en crisispartners. Ook is gebruikt gemaakt van landelijke en regionale documenten en beleidsplannen van andere veiligheidsregio’s.

netwerk en de verdergaande digitalisering

verwachtingen uit de publicaties van het

land-Zuid is dit onder andere relevant

van het thema en de dreigingscategorieën

van onze samenleving, wordt de impact

IPCC (Intergovernmental Panel on Climate

vanwege enkele bosrijke gebieden, met

is het moeilijk om generaliserende conclu-

van een verstoring steeds groter. Ook met

Change) en het KNMI zullen de komende

daarin gelegen kwetsbare objecten zoals

sies te trekken over de omvang en aard

betrekking tot verstoringen in de elektri-

decennia het aantal zomerse en tropische

zorginstellingen. Vanwege de hogere

van de impact van de onderliggende feno-

citeitsvoorziening zijn al veel activiteiten

dagen met drogende oostenwinden sterk

brandgevoeligheid en de impact van een

menen in relatie tot specifieke veiligheids-

ontplooid, waaronder als thema voor een

toenemen, afgewisseld door perioden

natuurbrand bij een kwetsbaar object

belangen of criteria. In de regio kan er

grote oefening samen met de veiligheids-

met zware regenval. Door deze extremen

(schade en ontwrichting) is het belangrijk

een rol zijn voor de VRGZ als er gevolgen

regio’s in Oost-Nederland, Liander en de

is het reëel te veronderstellen dat het

dat wij ons in Gelderland-Zuid beter voor-

in het fysieke domein plaatsvinden. Om

Rijksoverheid. We blijven hier aandacht

aantal grote natuurbranden eveneens

bereiden op natuurbranden en daarbij

die rol goed te kunnen vervullen, dienen

voor houden, ook in het kader van de

zal toenemen. Voor de regio Gelder-

over de regiogrenzen heen kijken. Om

de partners en de specifieke risico’s op dit

veilige energietransitie. door

land en Overijssel (Oost-5) maar ook op

gedrag in de maatschappij en een dalend

landelijke schaal aandacht aan gegeven.

vertrouwen in de overheid zien we steeds

Verstoring telecommunicatie en ICT is een

vaker incidenten waarbij sprake is van

beleidsthema waar wij ons de afgelopen

toenemende

jaren al beleidsmatig op hebben voor-

en waarbij de openbare orde wordt

bereid. Ook tijdens incidenten en groot-

verstoord. Met betrekking tot verstoring

schalige oefeningen zijn lessen geleerd en

openbare orde willen we de komende

geborgd in regionale planvorming. Voor

beleidsperiode samen met politie en

deze beleidsperiode zijn er daarom geen

gemeenten het snijvlak verkennen tussen

onrust

nieuwe beleidsuitgangspunten voor deze

crisisbeheersing en handhaven openbare

twee risico’s opgenomen.

orde als het gaat om informatiemanage-

Verstoring

elektriciteitsvoorziening:

teit en de snelle opkomst van duurzame

ment en het nemen van beheersmaatregelen (wel of niet optreden). •

Natuurbrand nabij kwetsbaar object:

energieopwekking met wind- en zonne-

de afgelopen jaren groeide, mede door de

parken zorgen voor drukte op het elek-

droge en hete jaren 2018, 2019 en 2020,

triciteitsnet.

het

het urgentiebesef bij alle actoren van

elektriciteitsnet in veel gebieden vol zit.

de noodzaak tot het beheersen van het

Zelfs

zo

druk

dat

Door de grotere druk op het elektriciteits-

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

ZEER ONWAARSCHIJNLIJK

natuurbrandrisico. Gelet op de klimaat-

ONWAARSCHIJNLIJK

CATEGORIE II

MOGELIJK

WAARSCHIJNLIJK

grieppandemie ernstig

incident met brandbare stof

verstoring telecommunicatie en ICT

natuurbrand nabij kwetsbaar object

incident spoor brandbare vloeistof incident met giftige stof in open lucht

ZEER WAARSCHIJNLIJK

CATEGORIE I

overstroming door hoge rivierwaterstanden

ongeval kernenergiecentrale ZEER ERNSTIG

maatschappelijke

WAARSCHIJNLIJKHEID DAT EEN INCIDENT ZICH VOORDOET

CATASTROFAAL

toenemende polarisatie, verharding van

ERNSTIG

orde:

verstoring elektriciteitsvoorziening verstoring openbare orde

incident weg vervoer brandbaar gas AANZIENLIJK

openbare

teel samen met de regio’s in Gelder-

de snel toenemende vraag naar elektrici-

18

Verstoring

BEPERKT

•

•

GEVOLGEN VAN EEN INCIDENT

terrein in zicht te zijn. Daar wordt momen-

hittegolf ingrijpende gebeurtenis

grieppandemie mild

scheepvaartincident met toxische stof grote brand in gebouw met verminderd zelfredzamen/paniek in menigten dierziekte overdraagbaar op mens

incident wegverkeer

grote brand in dichte binnenstad incident passagiersvaartuig

verstoring gasvoorziening

CATEGORIE III

CATEGORIE IV verontreiniging in drinkwaternet

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

19

Ontwikkelingen

vallen, maar wanneer. Door de breedte

deze reden en met de gevoelde urgentie

genoemde risico’s in het Regionaal Risi-

met welke partners we de contacten nog

kabinet heeft in 2019 de Commissie Muller

sluiten wij aan bij landelijke en provinciale

coprofiel 2020. We onderzoeken dus ook

kunnen of moeten versterken en of we op

gevraagd de doeltreffendheid en de

initiatieven op het gebied van gebieds-

meer en nieuwe risico’s dan in ons risico-

bepaalde risico- en crisistypen nog crisis-

effecten van Wvr en onderliggende regel-

gerichte

natuurbrandbe-

profiel. We willen zo breed mogelijk naar

partners of kennispartners missen.

geving in de praktijk te onderzoeken en te

heersing. Regionaal zijn we voorbereid

ons netwerk kijken om ook na te kunnen

door aanvalsplannen digitaal beschik-

gaan met wie we (gaan) samenwerken als

De nieuwe ontwikkelingen en ideeën over

is, gezien actuele en toekomstige drei-

baar te maken en door te oefenen in

zich andere risico’s voordoen dan die we

het omgaan met deze risico’s houden wij

gingen, maatschappelijke ontwikkelingen

natuurbrandbestrijding.

voor de regio als belangrijkste risico’s zien.

voortdurend bij. Deze worden verwerkt in

en ontwikkelingen in de crisisbeheersing

We analyseren het netwerk per type risico

onder andere incidentbestrijdingsplannen,

in het algemeen. De (hoofd)conclusie van

Onze samenleving en maatschappelijke

als er sprake is van de aanpak van het

advisering over risico’s en crisisbeheersing,

de Commissie Muller is dat de crisisbe-

risico’s ontwikkelen zich continu. Het is

risico.

opleidingen en oefeningen.

heersing en brandweerzorg in Nederland

aanpak

van

zaak om daar constant op in te spelen en goed voorbereid te blijven op toekomstige

•

de afgelopen tien jaar sterk geprofessio-

We brengen de belangrijkste partners per

2.2 Wettelijke ontwikkelingen

specifiek risico/ crisis in beeld.

risico’s. In 2025 willen we daarom het Regio-

naliseerd zijn. Het stelsel functioneert bij lokale en regionale risico’s en crises goed.

naal Risicoprofiel 2024 herzien op basis van

De analyse maakt voor de verschillende

Evaluatie Wet veiligheidsregio’s

Tegelijkertijd geeft de commissie aan dat

de nieuwe methodiek zoals deze nu door

soorten crises duidelijk: wie is verantwoor-

Het samenhangend stelsel van crisisbe-

Nederland onvoldoende is voorbereid op

het landelijk Programma Risicogerichtheid

delijk, wie is essentieel voor het bestrijden

heersing en brandweerzorg is vastgelegd

de rampen en crises van de toekomst.

ontwikkeld gaat worden, in opdracht van

van de betreffende crisis, hoe pakken we

in de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). Het

de Raad Commandanten en Directeuren

de crisis aan en wie kan ondersteunen of

Veiligheidsregio (RCDV). Daarop zullen we

kennis leveren.

ook het Regionaal Beleidsplan evalueren en zo nodig actualiseren.

De netwerkanalyse helpt ons in de voorbereiding op crises en in het zicht krijgen

De netwerkanalyse

op verbeterpunten en knelpunten van

Als aanvulling op het Regionaal Risico-

ons netwerk. De netwerkanalyse levert

profiel is er in 2023 een netwerkanalyse

daarmee informatie voor het Regionaal

uitgevoerd.

Crisisplan, Regionaal Beleidsplan en het beleidsplan

Multidisciplinair

Opleiden,

De voordelen van de netwerkanalyse zijn:

Trainen en Oefenen (MOTO). Netwerken

•

We gebruiken hierbij de categorieën

veranderen voortdurend en ook de netwer-

risico’s uit de landelijke Rijks brede Risi-

kanalyse is daarom dus nooit af.

coanalyse (RbRA) 2022 en de aanvullend

De netwerkanalyse heeft in beeld gebracht

20

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

21

Ontwikkelingen

•

bekijken of de huidige wet nog bruikbaar

Crises zijn steeds vaker ingewikkeld, regio-

Vanuit de veiligheidsregio’s is een geza-

Voor andere wijzigingen (bijvoorbeeld

adviestermijnen van invloed zijn op de

grensoverschrijdend en niet altijd plaats-

menlijke reactie op de contourennota

evaluatie of uittreding) moeten de teksten

benodigde capaciteit.

gebonden. Dat geldt niet alleen voor

geformuleerd. Op dit moment (2023) is

in de gemeenschappelijke regeling worden

grootschalige crises. Ook constateert de

nog niet duidelijk wat daaruit wordt over-

aangepast.

commissie dat er een verbeterslag nodig

genomen in de gewijzigde wet.

is bij interregionale, nationale en inter-

Naar verwachting gaat ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) per

Omgevingswet en de Wet kwaliteitsbor-

1 januari 2024 stapsgewijs in. De Wkb

Voor een aantal onderwerpen die in de

ging voor het bouwen

en de Omgevingswet zijn onlosmake-

samenwerking tussen regio’s, crisispart-

contourennota staan, ontvangen de veilig-

Met ingang van 1 januari 2024 treedt

lijk aan elkaar verbonden. Het doel van

ners en de Rijkscrisisstructuur van belang

heidsregio’s vanaf 2023 via de Bijzondere

de Omgevingswet in werking. Het is één

de Wkb is het verhogen van de bouw-

is. Het kabinet heeft in haar standpunt

Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR)

wet die alle bestaande wetgeving over

kwaliteit waardoor er minder bouw-

op de wetsevaluatie aangekondigd om

extra structurele gelden oplopend van € 46

de leefomgeving bundelt en zo verschil-

fouten ontstaan. De Wet introduceert

met behoud van het goede, zo spoedig

miljoen in 2023 tot € 83 miljoen vanaf 2026.

lende thema’s bij elkaar brengt. Hierin

een gewijzigd vergunningstelsel waarbij

mogelijk, te komen tot een toekomstbe-

Dit is voor de versterking van crisisbeheer-

krijgt de veiligheidsregio een adviesrol. Dit

een

stendig, samenhangend stelsel voor de

sing, de informatiepositie en het inrichten

is wettelijk geborgd in artikel 14 van de

gaat toezien op de kwaliteit van een

crisisbeheersing en brandweerzorg.

van het Knooppunt Coördinatie Regio’s-

Wet veiligheidsregio’s (zie Bijlage 3). Daar-

bouwwerk. De veranderingen uit de Wkb

Rijk (KCR2).

naast beïnvloedt de nieuwe wetgeving de

gelden (naar verwachting) tot en met 2025

huidige uitvoeringspraktijk. Zo komen er

alleen voor eenvoudige bouwwerken. Dit

Dit betekent dat de rol van de Veiligheids-

onafhankelijk

kwaliteitscontroleur

regio verandert. Nieuwe, moderne crises

Wijziging Wet gemeenschappelijke

bijvoorbeeld minder vergunningen en zal

zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en

vragen een ander optreden van de overheid

regelingen

er meer toezicht zijn. Daarnaast zal een

kleinere bedrijfspanden. Overige bouw-

en van de veiligheidsregio’s. Op basis van

Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappe-

omslag moeten worden gemaakt van regel-

werken volgen mogelijk op een later

de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s

lijke regelingen (Wgr) gewijzigd, met als

gericht werken naar risicogericht werken;

moment; in ieder geval niet voor 2028. Met

is een contourennota opgesteld die de

doelstelling het versterken van de demo-

de risico’s die ertoe doen, zijn het uitgangs-

de invoering van deze wet en de onvoor-

basis zal zijn voor nieuwe en/of aangepaste

cratische legitimatie. Met de wijziging zijn

punt op het gebied van ruimtelijke ontwik-

spelbaarheid hiervan wat dit in de praktijk

wetgeving op het gebied van crisisbeheer-

enkele nieuwe instrumenten in de Wgr

keling, planontwikkeling, gebouwen en

gaat betekenen, kan dat mogelijk effect

sing, rampenbestrijding en brandweerzorg.

geïntroduceerd om de kaderstellende en

gebruik. Dit vraagt om het denken in moge-

hebben op de wijze waarop de brand-

Uit de contourennota blijkt dat de crisisbe-

controlerende rol van de gemeenteraden

lijkheden in plaats van beperkingen.

weer invulling moet gaan geven op de

heersing een gemeenschappelijke opgave

te versterken. Sommige bepalingen van

vraagt van de veiligheidsregio’s en haar

de wet (o.a. zienswijze termijnen) hebben

De volledige invoering van de Omge-

Ook kan dit effecten hebben op de manier

netwerkpartners. Voor de brandweerzorg

directe werking, en zijn dus al van toepas-

vingswet gaat duren tot 2029. De Omge-

waarop de brandweer op kan treden bij

moet er o.a. een landelijk risicoprofiel en

sing zonder dat de tekst van de gemeen-

vingswet vraagt andere taken en rollen,

incidenten.

dekkingsplan komen en een actueel over-

schappelijke

Veiligheidsregio

vaardigheden en deskundigheid van de

zicht in de parate slagkracht.

Gelderland-Zuid (GR VRGZ) is aangepast.

brandweer. Ook kan het inkorten van de

22

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

regeling

advies-, toezichts- en handhavingstaken.

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

23

Ontwikkelingen

nationale risico’s en crises. Waarbij de

2.4 Maatschappelijke trends en ontwikkelingen

Modernisering (staats)nood- en crisisrecht

de gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD)

volgen elkaar in hoog tempo op. Hoe ziet

Recente gebeurtenissen, zoals de coron-

bij een epidemie wettelijk vastgelegd. Ook

de Nederlandse samenleving er in 2030 uit?

acrisis en de gevolgen van de oorlog in

wordt geregeld hoe het college van burge-

Wat betekent dit voor de rol en de taken

Oekraïne, laten zien hoe belangrijk het

meester en wethouders de GGD de taken in

van de brandweer en voor crisisbeheer-

Voor

is dat de overheid in tijden van nood kan

het kader van de algemene infectieziekte-

sing? Dat onderzocht het NIPV (Nederlands

ontwikkelingen is gebruik gemaakt van de

terugvallen op het (staats)nood- en crisis-

bestrijding laat uitvoeren.

Instituut Publieke Veiligheid) in 2022 in

toekomstverkenningen crisisbeheersing en

opdracht van de Raad van Commandanten

brandweerzorg, opgesteld door het NIPV

en Directeuren Veiligheidsregio.

in opdracht van de Raad van Comman-

maatschappelijke

trends

en

veel punten verouderd. Het kabinet heeft

Integraal zorgakkoord

aangegeven het stelsel van (staats)nood-

In het najaar van 2022 is het Integraal Zorg-

en crisisrecht de komende jaren te gaan

akkoord ondertekend door partijen uit de

Beide toekomstverkenningen geven een

Deze verkenningen brengen in kaart welke

moderniseren om goed te kunnen reageren

zorg, ondersteuning en welzijn. Samen

goed overzicht van de technologische en

maatschappelijke trends de komende 5

op huidige en toekomstige dreigingen.

werken deze partijen toe naar passende

maatschappelijke ontwikkelingen die de

tot 10 jaar het belangrijkst zijn voor de

zorg en ondersteuning (samen met de

komende jaren van belang zijn voor alle

Veiligheidsregio. De trends en ontwik-

Wet publieke gezondheid

patiënt) op de juiste plek. Kernpunt is dat

onderdelen van de Veiligheidsregio.

kelingen die crisisbeheersing en brand-

In 2023 is het eerste gedeelte van de wijziging

de zorg in totaliteit voor grote uitdagingen

Deze zijn opgenomen bij het onderdeel

weerzorg gemeen hebben, zijn hieronder

van de Wet publieke gezondheid ingegaan.

staat die niet op te lossen zijn door het

maatschappelijke trends en ontwikkelingen.

opgenomen.

Hierin zijn de wettelijke voorwaarden vastge-

blijven toevoegen van mensen en middelen.

legd voor de bestrijding van infectieziekten

In de mogelijke oplossingsrichtingen wordt

Strategische agenda Veiligheidsberaad

1. Data en technologie

die mogelijk een pandemie kunnen worden.

gekeken naar andere vormen van samen-

Het Veiligheidsberaad (dat bestaat uit de

Ontwikkelingen op het gebied van data

De wet bevat regels voor een plotselinge en

werking en coördinatie van zorg. Hierbij

voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s) heeft

en technologie zoals kunstmatige intel-

ernstige noodsituatie. Het gaat dan om zo’n

wordt een belangrijke rol toegedicht aan

de gezamenlijke prioriteiten van de veilig-

ligentie bieden veel kansen voor onze

grote en ernstige uitbraak van een infectie-

de regionale samenwerkingsverbanden. De

heidsregio’s vastgelegd in de strategische

samenleving,

ziekte dat het maatschappelijk leven erdoor

uitwerking van het integraal zorgakkoord

agenda Veiligheidsberaad van september

tijd het risico op ontwrichting groter.

wordt verstoord én vrijheidsbeperkende

kan voor onze regio operationele effecten

2021. Deze strategische agenda is dynamisch

Cyberaanvallen en uitval van systemen

maatregelen noodzakelijk kunnen zijn.

hebben voor de ambulancezorg.

van aard, vormt de leidraad voor de vergade-

en infrastructuur laten nu al onze afhan-

ringen en bestaat uit vijf thema’s:

kelijkheid van data en technologie zien.

1. Opvolging evaluatie Wet veiligheidsregio’s

Hoe complexer de technologie, des te

2. Kansen en bedreigingen van de informatie-

complexer ook de oplossing bij een

De invoering van het tweede gedeelte van de wijziging van de wet wordt op dit

2.3 Belangrijke publicaties

moment voorbereid. Dit wetsvoorstel regelt

danten en Directeuren Veiligheidsregio.

maar

maken

tegelijker-

twee dingen. Allereerst wordt een directe

Toekomstverkenning brandweer en

sturingsbevoegdheid van de Minister van

toekomstverkenning crisisbeheersing

3. Reflectie Veiligheidsberaad op de coronacrisis

nauw verbonden met de productie en

Volksgezondheid, Welzijn en Sport op de

De wereld verandert razendsnel. Technolo-

4. Vrijwilligheid in multidisciplinair perspectief

verspreiding van allerlei vormen van infor-

Directeur Publieke Gezondheid (DPG) van

gische en maatschappelijke ontwikkelingen

5. Toekomstbestendig brandweerstelsel

matie, waaronder desinformatie. Desin-

24

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

en datagestuurde maatschappij

incident of crisis wordt. Technologie is

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

25

Ontwikkelingen

recht. Het staatsnoodrecht is echter op

de

formatie kan het vertrouwen in politieke

•

Vergrijzing en diversiteit

De mogelijke kansen en uitdagingen voor

ontwikkelingen

•

Personeelstekorten

de Veiligheidsregio zijn:

De Nederlandse bevolking blijft groeien,

•

Een toename van polarisatie

tegenstellingen aanwakkeren. De moge-

vergrijzing,

•

Gevolgen van technologische ontwikke-

lijke kansen en uitdagingen voor de Veilig-

nemen toe. De sociale verhoudingen in

lingen en informatiestromen o.a. 24/7

heidsregio zijn:

de samenleving veranderen en de samen-

beschikbaarheid en digitale weerbaarheid

instituties debat

• • • • •

26

ondermijnen,

verstoren

en

het

publieke

maatschappelijke

armoede

en

immigratie

•

Vertrouwenscrisis ondermijnt de effectiviteit van de Veiligheidsregio

•

Betrekken van de bevolking bij crisisbe-

leving wordt steeds meer divers. Sociale

•

Omgaan met sociale media

heersing is een kans om vertrouwen op

Beter kunnen voorspellen en vroegtijdig

media spelen een grote rol, onder andere

•

Minder maatschappelijke veerkracht

te bouwen

inspelen op dreigingen

bij de versplintering van de samenle-

•

Zelf- en vooral samenredzaamheid als

Meer verstoringen met ontwrichtende

ving. Polarisatie lijkt steeds belangrijker

belangrijke basis voor maatschappelijke

kracht en nog niet voorziene risico’s

te worden en het aantal maatschappelijke

veerkracht

Informatiehonger en tirannie van de

protesten is de afgelopen jaren toege-

actualiteit

nomen. Door o.a. de vele crises van de

Crisismanagement wordt steeds afhanke-

afgelopen jaren staat de maatschappe-

Een van de grootste trends die we op het

lijker van data

lijke veerkracht onder druk. Flexibilisering

gebied van de politiek zien, is de groei-

Data-expertise is nog geen vast, integraal

en krapte op de arbeidsmarkt zijn belang-

ende vertrouwenskloof tussen de overheid

onderdeel binnen de crisisbeheersing

rijke trends.

en burgers. Daarnaast zien we dat de

Klimaatverandering en het aanpassen

Het belang van voldoende “digitaal

De mogelijke kansen en uitdagingen voor

samenleving steeds meer divers wordt en

daaraan, extreme weersomstandigheden

vaardige professionals”

de Veiligheidsregio zijn:

zich ook in netwerken organiseert. Ook is

en (als gevolg daarvan) klimaatmigranten

er steeds meer sprake van een compen-

zijn ontwikkelingen waar de Veiligheids-

satiesamenleving waarbij burgers gecom-

regio mee te maken krijgt. Door verduurza-

penseerd willen worden voor bijvoorbeeld

ming en de energietransitie wordt hieraan

de gevolgen van inflatie en stijging ener-

gewerkt, maar de urgentie valt soms weg

gieprijzen. Op het gebied van geopoli-

doordat het een sluimerende en alomvat-

tiek speelt de oorlog tussen Rusland en

tende crisis is. Daarnaast zien we dat de

Oekraïne een grote rol. Deze oorlog laat

verandering die nodig is om klimaatver-

verschillende geopolitieke ontwikkelingen

andering tegen te gaan, zoals plannen

zien, zoals de veranderende internationale

over het verminderen van stikstofuitstoot,

orde, een sterke verwevenheid en afhan-

weerstand opleveren bij (grote) groepen

kelijkheid van landen en sectoren, en

in de samenleving. Voor crisisbeheersing

hybride tactieken (bv. zowel militaire als

hebben extreme weersomstandigheden

economische maatregelen) bij conflicten.

grote effecten. Het wordt bijvoorbeeld

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

•

Luisteren en vragen stellen om de effectiviteit van crisiscommunicatie te verbeteren

•

Als Veiligheidsregio je plek vinden in de netwerksamenleving

3. Politiek en geopolitiek

•

Een diffusere grens tussen binnenlandse en buitenlandse veiligheid

4. Duurzaamheid en klimaat.

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

27

Ontwikkelingen

•

2. Sociaal-maatschappelijke

zowel natter als droger, waardoor er een toename van wateroverlast zal zijn en de kans op natuurbranden wordt vergroot. De Veiligheidsregio kan de klimaatproblemen niet oplossen, maar heeft wel last van de effecten. Ontwikkelingen

De mogelijke kansen en uitdagingen voor de Veiligheidsregio zijn: •

De groei van fysieke bedreigingen als droogte, overstromingen etc. door de klimaatverandering

•

Nieuwe

risico’s

als

gevolg

van

de

energietransitie •

De rol die de Veiligheidsregio aan de voorkant kan vervullen in de aanpak van klimaatverandering

28

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

29

Wat betekenen de ontwikkelingen en risico’s voor Gelderland-Zuid? De genoemde ontwikkelingen en risico’s zijn voor ons niet nieuw. We monitoren als VRGZ de ontwikkelingen en risico’s voortdurend en waar nodig vullen we het risicobeeld aan. We bereiden ons er samen met de gemeenten en crisispartners op voor, bijvoorbeeld door informatie te delen, plannen op te stellen en te oefenen. Daarnaast hebben we de afgelopen jaren met gemeenten en crisispartners, maar ook met andere regio’s en de Rijksoverheid al diverse nieuwe crisistypen mogen ervaren. grote afhankelijkheid van elektriciteit en

Wat wel nieuw is, is dat:

ICT in combinatie met de kwetsbaarheid •

•

crises toeneemt.

•

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

Crises of een dreiging van crises steeds

Voorbeelden hiervan zijn de risico’s en

langduriger worden.

crises die voortkomen uit klimaatveran-

We zien dit terug in de afgelopen jaren

deringen (overstromingen, droogte, hitte,

(Covid-19, maatschappelijk ongenoegen,

storm/ extreem weer).

vluchtelingen) en naar verwachting gaat

De

waarschijnlijkheid

dat

dit de komende jaren nog toenemen.

sommige

risico’s en daarmee crises zich voordoen

30

daarvan.

De impact van risico’s en daarmee van

•

Crises

steeds

vaker

bovenregionaal

toeneemt.

worden.

Dat verwachten we vanuit o.a. de klimaat-

Behalve de incidenten die zich lokaal

veranderingen die plaatsvinden en onze

en regionaal voor kunnen blijven doen,

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

31

Inleiding

3

Beleid 2024-2027

•

met een relatief korte duur van bestrij-

verwachting is dat het aantal (dreigende)

ding. Tegenwoordig is er daarnaast meer

crises steeds meer een bovenregionale

aandacht nodig voor rampen en crises met

en (inter-) nationale impact hebben. De

veelal een langere duur en gevolgen die

recente coronapandemie en de gevolgen

de maatschappij ontwrichten. De bestrij-

van de oorlog in Oekraïne zijn hier voor-

ding van de Covid-19-pandemie is hier

beelden van.

een voorbeeld van. Maar we denken ook

Risico’s

en

crises

onvoorspelbaarder

aan

digitale

storingen

en

langdurige

worden.

stroomuitval. Crises met een grote impact

We krijgen vaker te maken met crises die we

op de openbare orde en veiligheid. Juist

niet of niet voldoende kunnen voorzien door

daarin ligt de rol van de VRGZ om de inzet

het onvoorspelbare karakter van de crises.

en bestrijding te coördineren. Dit type

te voorspellen is, wordt van steeds groter

brand, rampen en crises door het bevoegd

Technologische ontwikkelingen, klimaatver-

crises maakt dat we steeds meer gebruik

belang. De genoemde ontwikkelingen en

gezag (vaak gemeenten) hierover te advi-

andering, conflicten en pandemieën zorgen

maken van inhoudelijke kennis en exper-

risico’s zijn van invloed op het werk van alle

seren en hierop voor te bereiden. Het

bijvoorbeeld steeds vaker en sneller voor

tise die bij andere partijen ligt, en die wij

onderdelen van de Veiligheidsregio. Niet

beschikbaar hebben van een meldkamer

crises die we in die snelheid en omvang niet

in de voorbereiding en de bestrijding bij

alleen in de warme fase maar ook in de

en informatievoorziening zijn eveneens

hadden voorzien.

elkaar brengen. Crises die zich niet aan

koude fase. De komende periode worden

wettelijke taken en bevoegdheden die aan

crises

regiogrenzen houden waardoor we boven-

naast het continueren van onze basistaken

de Veiligheidsregio zijn overgedragen. Dit

hebben impact op de continuïteit van

regionaal en landelijk steeds meer samen-

een sterk netwerk, het ontwikkelen van

wordt in elke veiligheidsregio vastgelegd

de crisisorganisatie en de reguliere

werken. Het gebruik van data en informatie

een wendbare organisatie en het dooront-

in een gemeenschappelijk regeling met de

dienstverlening.

om de bestrijding te ondersteunen, en

wikkelen van het informatiemanagement

gemeenten. In Gelderland-Zuid is daarin

Crises vragen veel capaciteit van de veilig-

waar mogelijk de verwachte ontwikkeling

inclusief daaraan ondersteunende bedrijfs-

afgesproken dat ook de ambulancezorg

processen, onze belangrijkste speerpunten.

onder de taken van de Veiligheidsregio

Bovenregionale

langdurige

heidsregio,

onze

gemeenten

partners.

Hierdoor

komt

de

en

onze

reguliere

bedrijfscontinuïteit in de knel naarmate de

Gelderland-Zuid valt.

3.1 Continuering van basistaken

Volgens de Wet veiligheidsregio’s zijn onze voornaamste taken:

crisis langer voortduurt. Ook neemt de kans dat de grens van de beschikbare lokale en

Onze belangrijkste taken staan beschreven

regionale slagkracht bereikt wordt toe.

in de Wet veiligheidsregio’s. In de kern gaat

•

en crisisbeheersing en geneeskundige hulp-

op zogenoemde ‘flitsrampen’: een plotse-

verlening. Hieronder valt ook het voor-

linge, heftige gebeurtenis (explosie, brand)

komen, beperken en het bestrijden van

32

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

inventariseren

van

risico’s

van

branden, rampen en crises.

het om brandweerzorg, rampenbestrijding We zijn vanuit het verleden meer gericht

Het

•

Het adviseren van bevoegd gezag over risico’s branden, rampen en crises.

•

Het adviseren van colleges van B&W over

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

33

Beleid voor 2024- 2027

•

zien we uit de ontwikkelingen dat de

het voorkomen, beperken en bestrijden

komen,

van

ongevallen met gevaarlijke stoffen.

brand,

brandgevaar

en

andere

ongevallen.

•

Het

beperken

aanwijzen

als

en

bestrijden

van

en bestrijding of beheersing hiervan en

en de extra toekenning van BDUR-gelden.

hoe te handelen in voorkomende gevallen.

Speerpunt 1: Een sterk netwerk

bedrijfsbrandweer-

Het voorbereiden op het bestrijden van

plichtig van een inrichting die in geval van

Voor de sector Ambulancezorg Gelder-

Bij de aanpak van incidenten, rampen en

branden en het organiseren van rampen-

een brand of ongeval bijzonder gevaar kan

land-Zuid is de Wet ambulancezorgvoor-

crises zijn steeds vaker meerdere partners,

bestrijding en crisisbeheersing.

opleveren voor de openbare veiligheid.

zieningen van toepassing. De wettelijke

veiligheidsregio’s en soms de nationale

Het maken van afspraken met instel-

taak voor de sector is hierin beschreven:

crisisorganisatie betrokken. Uit de evalu-

brandweer en GHOR.

lingen, zorgaanbieders en ambulancezorg

het in stand houden van een meldkamer,

atie van de Wet veiligheidsregio’s komt

•

Het voorzien in de meldkamerfunctie.

en diensten, over de inzet van deze instel-

en het verlenen of doen verlenen van

naar voren dat onze werkzaamheden meer

•

Het aanschaffen en beheren van gemeen-

lingen, zorgaanbieders en diensten bij de

ambulancezorg. Bij de uitvoering van de

vorm moeten worden gegeven vanuit een

schappelijk materieel.

uitvoering van hun taak binnen de genees-

taken heeft AZGZ daarnaast te maken met

netwerksamenwerking waarbij alle crisis-

Het inrichten en in stand houden van de

kundige hulpverlening en op de voorberei-

wet- en regelgeving over kwaliteit van de

partners, zoveel mogelijk vanuit eigen

informatievoorziening binnen de diensten

ding daarop, evenals het monitoren daarvan.

zorg en met landelijke protocollen.

verantwoordelijkheden en bevoegdheden,

•

•

•

Het instellen en in stand houden van een

•

een bijdrage leveren. De verwachting is

Het informeren van burgers, bedrijven en

diensten en andere diensten en organisa-

crisispartners over de rampen en de crises

ties die betrokken zijn bij rampenbestrij-

die de regio kunnen treffen, de maat-

ding, crisisbeheersing, brandweer, GHOR

regelen die zijn getroffen ter voorkoming

3.2 Speerpunten 2024-2027

dat samenwerking in de toekomst steeds belangrijker wordt vanwege de groei-

De externe en interne ontwikkelingen,

ende complexiteit in onze crises. De veilig-

de risico’s en de veiligheidsthema’s die

heidsregio’s zijn verantwoordelijk voor

voor onze gemeenten, crisispartners en

het vormen en faciliteren van relevante

Andere taken en bevoegdheden die direct

andere regio’s belangrijk zijn, resulteren

netwerken. We participeren in netwerken

uit de Wet veiligheidsregio’s volgen zijn:

in een uitvoeringsprogramma 2024-2027

op verschillende bestuurlijke, strategische

bestaande uit 35 beleidsdoelstellingen.

en tactische niveaus. Zo kunnen we sneller

Deze zijn geclusterd in de drie speerpunten:

afstemmen en samen iets bereiken. In onze

en meldkamer.

•

Het vaststellen van een Regionaal Risico-

regio beschikken we over een sterk en

profiel, Regionaal Beleidsplan, Regionaal •

Crisisplan en rampbestrijdingsplannen.

•

Een sterk netwerk

Het voorkomen, beperken en bestrijden

•

Een weerbare organisatie

van brand en van gevaar voor mensen en

•

Informatiemanagement

34

Bovenregionaal werken we in toenemende mate samen in Oost5-verband. Daarbinnen

dieren bij ongevallen anders dan bij brand. •

breed vertakt netwerk.

Het adviseren van andere overheden en

Deze speerpunten zijn gekozen omdat

kunnen we verschillende rollen vervullen;

organisaties op het gebied van brand-

ze representatief zijn voor toekomstige

van initiërend en faciliterend tot regis-

preventie, brandbestrijding en het voor-

ontwikkeling van de veiligheidsregio’s zoals

serend of coördinerend. De lijnen tussen

geschetst in onder andere de contourennota

de verschillende netwerkpartners zijn in

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

35

Beleid voor 2024- 2027

van de veiligheidsregio en tussen deze

•

het algemeen kort. Ook de contacten met

stendiger maken van bevolkingszorg en

Het versterken van de bovenregionale

verdeling in het zorgstelsel nog uitgewerkt

onze buurregio’s en Duitse partners zijn in

crisiscommunicatie.

samenwerking

worden. In het kader van crisisbeheersing

de afgelopen jaren versterkt. Gezien het

De brandweer gaat zich richten op een

Het gaat bij bovenregionale samenwerking

is het belangrijk om de samenwerking

belang van een sterk netwerk is dit voor

toekomstbestendige

om de samenwerking met gemeenten,

binnen het netwerk van het ROAZ (Regi-

de komende beleidsperiode een belangrijk

de gevolgen van de invoering van de

crisispartners,

ministe-

onaal Overleg Acute Zorg) te versterken,

speerpunt.

omgevingswet.

ries, kennispartners en met Duitsland. We

mede met het oog op het borgen van de

hebben samen de opgave om (dreigende)

zorgcontinuïteit bij langdurige crises.

brandweerzorg

en

andere

regio’s,

Zo gaan wij onderdeel worden van de vitale

Ontwikkeling netwerkorganisatie

crises te bestrijden en risico’s te voor-

infrastructuur, versterken wij de bovenregi-

De afgelopen jaren zijn stappen gezet in de

komen en te beperken. Elkaar kennen is

Voor de komende periode betekent dit

onale samenwerking, breiden ons netwerk

ontwikkeling naar een netwerkorganisatie.

hierbij belangrijk, net zoals de verbinding

(boven)regionaal

verder uit met nieuwe partners en optima-

De komende jaren krijgt dit een vervolg. Er is

tussen landelijk-regionaal-lokaal. Voor het

ontwikkelingen.

liseren wij de meldkamersamenwerking

onder andere een netwerkanalyse uitgevoerd

versterken van bovenregionale samenwer-

Oost-Nederland. De GHOR gaat aan de slag

om beter zicht te krijgen op verbeterpunten

king en afstemming in de algemene keten

Doorontwikkeling zorgrisicoprofiel

met de ontwikkeling van de verantwoorde-

en knelpunten van het netwerk. Deze heeft

van rampenbestrijding en crisisbeheer-

Het zorgrisicoprofiel geeft inzicht in waar

lijkheidsverdeling van het zorgstelsel en de

duidelijk gemaakt met welke partners we de

sing wordt gewerkt aan aanpassing van

de geneeskundige keten het meest kwets-

doorontwikkeling van het zorgrisicoprofiel.

contacten nog kunnen/moeten versterken en

de Wet veiligheidsregio’s. Ook aanpassing

baar is tijdens een ramp en/of crisis. Aan de

Ambulancezorg Gelderland-Zuid focust op

of we op bepaalde risico- en crisistypen nog

van de Wet publieke gezondheidszorg en

hand daarvan kunnen we met elkaar prio-

het aansluiten op de effecten van uitwer-

crisispartners of kennispartners missen. De

de nieuwe Omgevingswet dragen daaraan

riteiten stellen bij het ontwikkelen van

king van het integraal zorgakkoord en de

komende periode zal het netwerk worden

bij. Ook informatiemanagement valt hier-

beleidsplannen en het opleiden, trainen en

invoering zorgcoördinatie. We gaan daar-

uitgebreid en versterkt met de resultaten uit

onder: het verzamelen, duiden en delen

oefenen van medewerkers voor bepaalde

naast aan de slag met het toekomstbe-

de netwerkanalyse.

van informatie zorgt voor vroegtijdige

gebeurtenissen. Het zorgt voor een geza-

inzichten in risico’s, dreigingen en moge-

menlijke focus in de geneeskundige keten

lijke oplossingen. De samenwerking in

en dat we voorbereid zijn om de best moge-

Oost5 is steeds belangrijker voor de aanpak

lijke zorg te kunnen verlenen tijdens een

van de opgaves waar we voor staan.

ramp en/of crisis. Het zorgrisicoprofiel kan

aansluiten

bij

deze

Ontwikkeling verantwoordelijkheidsver-

kundige zorgketen gerichte aanvulling op

deling zorgstelsel

het Regionaal Risicoprofiel. De komende

Als onderdeel van de herziening van de Wvr

periode zal het zorgrisicoprofiel worden

en op basis van de ervaringen van de coron-

doorontwikkeld.

acrisis moeten de verduidelijking van de GHOR-taken en de verantwoordelijkheids-

36

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

37

Beleid voor 2024- 2027

beschouwd worden als een op de genees-

Monitoren Meldkamer Oost Nederland

kan voor onze regio operationele effecten

2. Het versterken van de vakbekwaamheid

De ambulancezorg, brandweer, konink-

hebben op de ambulancezorg. Een goede

en flexibele inzetbaarheid van gemeen-

De acute zorg staat onder druk en dat

lijke marechaussee en politie hebben,

aansluiting op de verdere uitwerking en

telijke functionarissen met een rol in de

vraagt om een andere en meer efficiënte

begin 2023, één landelijk netwerk van tien

de nog te maken regionale afspraken is

lokale of regionale crisisorganisatie.

manier van organiseren van de zorg. Voor

samenwerkende meldkamers gekregen. Dit

belangrijk voor de

3. Het inrichten en borgen van nazorg aan

de ambulancesector is zorgcoördinatie de

netwerk wordt beheerd door de Landelijke

komende periode.

eigen personeel.

Meldkamer Samenwerking (LMS). Deze

Invoering zorgcoördinatie

manier om dit vorm te geven. Zorgcoördi-

4. Een betere voorbereiding van de over-

natie is het 24/7 gezamenlijk organiseren

ontwikkeling heeft voor onze regio geleid

Regionale ontwikkelingen bevolkingszorg

dracht van werkzaamheden van de crisis-

en coördineren van de acute zorg op regi-

tot één meldkamer in Apeldoorn voor de

en crisiscommunicatie

organisatie naar de vaste organisatie van

onale schaal door de verschillende zorg-

vijf veiligheidsregio’s in Oost-Nederland die

Eind 2021 heeft de coördinerend gemeen-

gemeente(n) en betrokken partijen na

aanbieders, zodat er samenhang ontstaat.

maart 2023 operationeel is geworden.

tesecretaris namens de gemeenten de VRGZ

afloop van de ramp of crisis.

Het gaat om alle activiteiten gericht op

de opdracht gegeven om te komen tot:

het regisseren, afstemmen en bewaken

De komende periode zal worden gemo•

aansluit bij de geplande doelen.

Een

nieuw

meerjarenprogramma

toekomstbestendige

bevolkingszorg

Beleid voor 2024- 2027

nitord of de operationele werking goed

en

crisiscommunicatie. Integraal zorgakkoord

•

In het najaar van 2022 is het Integraal Zorgakkoord ondertekend door partijen

Een voorstel tot een nieuwe inrichting van bevolkingszorg en de invoering hiervan.

•

Een nieuwe samenwerkingsovereenkomst

uit zorg, ondersteuning en welzijn. Samen

tussen gemeenten en Veiligheidsregio als

werken deze partijen toe naar passende

het gaat om de regie op bevolkingszorg en

zorg en ondersteuning (samen met de

crisiscommunicatie.

patiënt) op de juiste plek. Kernpunt is dat de zorg in totaliteit voor grote uitdagingen

Medio 2023 zijn hierover beleidsadviezen

staat die niet op te lossen zijn door het

aangeboden aan het Algemeen Bestuur.

blijven toevoegen van mensen en middelen.

In de komende beleidsperiode zal de priori-

In de mogelijke oplossingsrichtingen wordt

teit worden gelegd bij (wordt nader uitge-

gekeken naar andere vormen van samen-

werkt in het meerjarenprogramma):

werking en coördinatie van zorg. Hierbij wordt een belangrijke rol toegedicht aan

1. Het

versterken

de regionale samenwerkingsverbanden. De

samenwerking

uitwerking van het integraal zorgakkoord

Veiligheidsregio.

38

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

van

tussen

de

regionale

gemeenten

en

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

39

van de organisatie en de uitvoering van

Ook worden enkele nieuwe taken toege-

Actieplan toekomstbestendige brand-

tie die aan de ene kant gebaseerd is op

de zorgverlening aan de patiënt met een

voegd; zo wordt artikel 14, tweede lid,

weerzorg

standaard bestrijding van rampen en crises.

acute zorgvraag. Het gemeenschappelijke

onder de Wvr uitgebreid met de advies-

Bij het toekomstbestendig maken van de

Aan de andere kant kan ze worden ingezet

doel is dat de patiënt met een acute zorg-

functie met betrekking tot de omgevings-

brandweer gaat het om de vragen:

voor nieuwe en ongekende crises en

vraag de juiste zorg door de juiste zorg-

plannen. Dit betekent een aanpassing van

verlener op het juiste tijdstip op de juiste

de uitvoering van de adviesfunctie van de

plek ontvangt. De afgelopen periode zijn

rampen. Dit vraagt om een wendbare en weerbare organisatie die ongeacht de aard

brandweer. Een projectgroep is ter voorbe-

brandweerposten in regionaal verband

van de crisis of ramp op een professionele

er in veel regio’s, waaronder de onze, pilots

reiding de afgelopen jaren bezig geweest

hoog in verbinding met veranderde maat-

en toepasselijke wijze kan reageren. Dit

geweest op het gebied van zorgcoördi-

met alles wat bij de implementatie van de

schappelijke vraagstukken?

geldt voor alle onderdelen van de Veilig-

natie. De komende periode zal bekeken

Omgevingswet komt kijken. Dit gaat onder

Hoe verbeteren we de regionale en lande-

heidsregio inclusief de ondersteunende

worden op welke wijze de zorgcoördinatie

andere over praktische zaken zoals werk-

lijke slagkracht voor gewone en bijzon-

bedrijfsprocessen. Voor de crisisorganisatie

definitief kan worden ingevoerd.

wijzen en systemen, maar ook over hoe we

dere risico’s?

betekent dit bijvoorbeeld het doorontwik-

Aanpassing uitvoering adviesfunctie

onze partners zoals gemeenten zo goed

Hoe stemmen we de onderlinge schakels

kelen van het concept van de wendbare

brandweer bij start Omgevingswet

mogelijk mee kunnen nemen in de veran-

beter af binnen de veiligheidsketen en

crisisorganisatie. De brandweer gaat aan

Met de invoering van de Omgevingswet

deringen die hiermee gepaard gaan en hoe

preventieve en preparatieve werkzaam-

de slag met gebiedsgerichte opkomsttijden

per 1 januari 2024 vervalt een aantal wette-

we hierin samen kunnen werken.

heden

en de kennisopbouw over en het trainen

•

•

lijke adviestaken van de Veiligheidsregio.

(voorbereidende

handelingen)

op nieuwe risico’s.

binnen incidentbeheersing. •

Hoe verbeteren en vereenvoudigingen we Doorontwikkeling concept wendbare

het brandweeronderwijsstelsel?

crisisorganisatie De

komende

beleidsperiode

wordt

In 2022 is een eerste voorstel met aanbeve-

een landelijk actieplan ontwikkeld dat

lingen voor een wendbare (flexibele) crisis-

antwoord moet geven op deze vragen.

organisatie opgeleverd met als basis de huidige hoofdstructuur van de crisisorgani-

Speerpunt 2: Een wendbare en weerbare organisatie

satie. Dit is in 2023 verder ontwikkeld en uitgevoerd. De nadere uitwerking zal zijn weerslag vinden in het Regionaal Crisisplan

Om als organisatie toekomstbestendig te

2024-2027 en het MOTO-plan (Multidis-

blijven en ons voor te bereiden op nieuwe

ciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen)

en ongekende crises en rampen en de

2024-2027. De komende periode gaan we:

gevolgen daarvan, bouwt de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid aan een organisa-

40

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

41

Beleid voor 2024- 2027

Hoe houden we de kwaliteit van de lokale

•

Het concept wendbare (flexibele) crisis-

bestrijding door verbreding van expertise

risicoprofiel, waarbij alle vier de kerntaken

van de veiligheidsregio’s is om te groeien

organisatie verder doorontwikkelen op

(vakmanschap) en innovatie van materieel

van brandweerzorg opgenomen worden:

naar volwassenheidsniveau 4. Dit niveau

basis van opgedane ervaringen.

en operationele informatie. Ontwikkelingen

brand en hulpverlening, uitgebreid met

kunnen we halen als we structureel en

Oefenen van de wendbare (flexibele)

zoals buurtbatterijen, waterstoftankstations

incidentbestrijding gevaarlijke stoffen en

gestructureerd

crisisorganisatie met onverwachte en

en duurzame woningen vereisen een ontwik-

waterongevallen.

werken. We zijn daarvoor initiatiefnemer

ongekende scenario’s.

keling in aanpak en vakmanschap. Onze

Doorontwikkelen van de wendbare (flexi-

vakbekwaamheidsprogramma’s zijn steeds

Landelijk is een nieuwe uniforme systema-

project ‘Versterken Inkoopsamenwerking

bele) crisisorganisatie door te leren van

meer maatwerk, gebaseerd op regionale en

tiek ontwikkeld voor opkomsttijden van de

Veiligheidsregio’s’.

landelijk ontwikkelde concepten en ‘best

lokale risico’s. De komende periode gaan we

brandweer: de gebiedsgerichte opkomsttij-

practices’ van andere veiligheidsregio’s,

ons specifiek, samen met andere veiligheids-

den. Daarmee worden de huidige objectge-

Het succes van onze organisatie hangt in

met name van de samenwerking in Oost5.

regio’s, richten op het ontwikkelen van de

richte normen losgelaten: opkomsttijden die

belangrijke mate af van de kwaliteit en

bestrijding van incidenten in de scheepvaart.

gekoppeld zijn aan categorieën gebouwen

beschikbaarheid van ons personeel. Krapte

Kennisopbouw en trainen op nieuwe risico’s

Nieuw dekkingsplan en gebiedsgerichte

en hun risiconiveau. De opkomsttijden

op de arbeidsmarkt en onze ambities maken

door de brandweer

opkomsttijden

worden in de nieuwe systematiek niet als

dat we alleen wendbaar en weerbaar zijn

De basis van de kwaliteit van ons brand-

De brandweerzorg wordt steeds complexer.

losstaand beschouwd, maar in samenhang

als we goed zicht blijven houden op (de

weeroptreden is paraatheid en slagkracht.

Zo

omgeving.

met noodzakelijke slagkracht en flankerend

ontwikkeling van) ons personeelsbestand en

De energietransitie en klimaatverandering

Verkeersmaatregelen in de bebouwde kom

beleid op het gebied van risicobeheersing

investeren in aantrekkelijk werkgeverschap.

hebben grote impact op onze paraatheid

hebben effect op de bereikbaarheid van de

en preparatie. Voor de VRGZ is dat niet

Dit doen we door de ontwikkeling van

en vragen om vernieuwing van incident-

stad voor de hulpverleningsdiensten. Om

geheel nieuw, omdat dat ook al toegepast is

samenhangende

in de toekomst brandweerzorg te blijven

in het huidige Brandweerzorgplan onder de

zoals

bieden

noemer van compenserende maatregelen.

grip op in-, door- en uitstroom en goede

•

•

•

van

onderzoeken

de

gebouwde

gelijkwaardige we

voortdurend

kwaliteit,

samen-

en opdrachtgever van het landelijke

•

nieuwe

Versterking personeelsbeleid

personeelsinstrumenten

strategische

personeelsplanning,

arbeidsmarktpositionering.

brandweerconcepten en zetten deze in.

Weerbare bedrijfsvoering

Bijvoorbeeld flexibele voertuigconcepten

Als we een wendbare en weerbare organi-

onderhoudsplan

en het dynamisch alarmeren, waarbij we

satie willen zijn, dan moet onze bedrijfs-

Het komende meerjarig onderhoudsplan is

sturen op de snelst mogelijke brandweer-

voering daarbij aansluiten. Dat doen we via

een duurzaam meerjarig onderhoudsplan.

eenheid ter plaatse.

de volgende sporen:

Daarin brengen we CO2-reductie naar

•

Uitvoeren duurzaam meerjarig

2030 en nul op de meter in 2050. Ook Eind 2023 is het dekkingsplan vastgesteld

42

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

•

Doorontwikkeling inkoopproces

maken we inverdieneffecten van BENG

waarvan de invoering van ‘gebiedsgerich-

Onze kennis van inkoop is flink toege-

(bijna energieneutraal) en ENG (energie-

te opkomsttijden’ een onderdeel is. Het

nomen. Op veel punten halen we volwas-

neutraal) bouwen zo veel mogelijk inzich-

dekkingsplan is gebaseerd op een compleet

senheidsniveau 3. De landelijke ambitie

telijk. We voorkomen desinvestering en

REGIONAAL BELEIDSPLAN 2024-2027

43

Beleid voor 2024- 2027

verdicht

bovenregionaal

•

durven te experimenteren. Dit geldt niet

ring zal hierin mee moeten groeien en de

verzamelde informatie ons om snel met

Doorontwikkeling Veiligheidsinforma-

alleen voor bouw, maar bijvoorbeeld ook

unieke informatiepositie over de sectoren

(en van) elkaar te kunnen leren. Deze

tieknooppunt (VIK)

voor het rijdend materieel, groot of klein.

heen beter laten benutten.

versterkte informatiepositie ondersteunt

Sinds juli 2022 is er binnen de Veiligheids-

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13133366/1