Bijlage IV Jaarverslag ODRN 2020

Jaarstukken 2020 bestaande uit Jaarverslag en Jaarrekening

Datum: 1 juli 2021 Versie: Algemeen Bestuur

1

Jaarstukken 2020 ODRN

Een omgeving maak je samen!

Inhoudsopgave 1.

2

BESTUURSSAMENVATTING

3

2. INLEIDING

5

3. BESTUUR ODRN

6

4. UITVOERING PROGRAMMA'S 4.1 Vergunningverlening 4.2 Handhaving en toezicht 4.3 Wat heeft het gekost 4.4 Onze belangrijkste producten

8 8 9 14 17

5. BEDRIJFSVOERING 5.1 De mens in de organisatie 5.2 Communicatie 5.3 Juridische kwaliteitszorg 5.4 Kwaliteitsborging en -criteria 2.1 5.5 Klanttevredenheid 5.6 Dienstverleningsovereenkomsten 5.7 Processen en informatievoorziening 5.8 Productiviteit

18 18 19 21 21 22 23 23 24

6. PARAGRAFEN 6.1 Financiering 6.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

26 26 26

7. JAARREKENING 2020 7.1 Algemeen 7.2 Balans 7.3 Toelichting op de balans 7.4 Het overzicht van baten en lasten 7.5 Wet normering topinkomens

29 29 31 31 37 42

8. BIJLAGEN 8.1 Verklaring van de controlerend accountant 8.2 Bijlage paragraaf 5.7 Processen en informatievoorziening 8.3 Verklarende woordenlijst

45 45 48 49

Jaarstukken 2020 ODRN

1. Bestuurssamenvatting Uitvoering programma’s Alhoewel stikstofproblematiek en de coronacrisis invloed hebben gehad op de uitvoering van de werkzaamheden, hebben we in vergelijking met de werkplannen van de deelnemers een hogere productie gehaald: werkplannen € 19,6 miljoen en realisatie 2020 € 19,7 miljoen (+ 0,7%). WABO-vergunningen met activiteit Milieu De aanvragen varieerden gedurende 2020 en door krapte bij de personeelsbezetting is in de eerste helft van 2020 niet alles afgehandeld. In het vierde kwartaal hebben we ingezet op het inlopen van de achterstand van de actualisatietoetsen bij provinciale bedrijven. Daarnaast zijn in 2020 stappen gezet voor de programma’s Aandachtsbedrijven en Complexe Vergunningen in het kader van de samenwerking tussen de ODRA, de provincie Gelderland en de ODRN in Samen Sterk. WABO-vergunningen met activiteit Bouwen Dit onderdeel kwam begin 2020 aarzelend van de grond, maar de kleinere aanvragen zijn daarna massaal binnengekomen, vooral van particulieren maar later ook uit de woningbouwhoek. De bouwsector is daarmee nog steeds stijgende bij de gemeentelijke opdrachtgevers, terwijl daarentegen de aanvragen voor provinciale inrichtingen flink zijn achtergebleven. Toezicht en handhaving milieu In 2020 zijn 923 van de geplande 1.086 initiële milieucontroles uitgevoerd (85%) aan de hand van een risicomodel.

Er zijn 692 hercontrolebezoeken uitgevoerd (117%). Het controleprogramma is aangepast met controles waarbij de fysieke aanwezigheid minder noodzakelijk is. Daarnaast zijn activiteiten ontplooid bij specifieke projecten en opdrachten zoals controlebezoeken in het kader van de EED, het provinciebrede programma Ketentoezicht en het op orde brengen van de BOA-capaciteit. Er is een toename in de activiteiten voor handhaving. Deze toename is toe te schrijven aan meer toezicht als gevolg van illegaliteit en slechter naleefgedrag. Toezicht en handhaving BRIKS In 2020 zijn 2.117 BRIKS-inspecties begroot en 2.691 uitgevoerd; een realisatie van 127%, waarbij wij conform het beleid van de opdrachtgevers risicogestuurd werken. Op het totaal van 1.658 verleende BRIKS-vergunningen zijn 1.441 toezichtsbezoeken uitgevoerd. Het aantal handhavingsverzoeken dat door particulieren wordt ingediend is gelijk gebleven met het aantal van 2019. Ook hier wordt een afname geconstateerd in het naleefgedrag, een toename van illegaal gedrag en daarmee meer overtredingen, waartegen in toenemende mate wordt ingegrepen. Dit heeft ook tot gevolg dat er steeds meer juridisch advies nodig is. Brzo Binnen Brzo-Oost is een flink aantal activiteiten uitgevoerd zoals programmatische aanpak vergunningverlening, afstemming en overleg met collega-Brzo-diensten en BRZO+-partners.

Alle Brzo-bedrijven zijn in 2020 tenminste één keer gecontroleerd door een Brzo-inspectieteam. Er zijn 62 Brzo-controles uitgevoerd, 43 in de provincie Gelderland en 19 in de provincie Overijssel. Naar aanleiding daarvan zijn er 14 herinspecties uitgevoerd. Ook zijn er 76 reguliere milieucontroles en 29 hercontroles uitgevoerd. Klachten Er zijn in 2020 in totaal 1.493 klachten* binnen gekomen bij de ODRN, waarvan 454 bouwgerelateerd en 1.039 milieugerelateerd. Er waren 1.129 klachten begroot. Dat is een realisatie van ruim 132%, waarbij trouwens vermeld moet worden dat er minder klachten waren dan in 2019. * Deze klachten betreffen niet de klachten over medewerkers van de ODRN.

3

Jaarstukken 2020 ODRN

Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering heeft in 2020 vooral in het teken gestaan van de activiteiten uit de Ontwikkelagenda. Het heeft tot de nodige verbeteringen geleid, met name op het vlak van een betere grip op en inzicht in ontwikkelingen, en een betere structuur en informatievoorziening. De ODRN heeft eind 2020 een vaste bezetting van 162,2 fte. Het verzuim als gevolg van ziekte, 4,5%, is in 2020 lager dan de norm (5%) en ook lager dan dat van 2019: 6,2%. Ook is de ziekmeldingsfrequentie in 2020 afgenomen tot 0,75 (2019: 1,0). De landelijke norm ligt op 1,5. Wij voldoen ruim aan de in het Gelders Stelsel afgesproken klanttevredenheidsnorm van 80% en scoren een gemiddelde van 87% (2019: 84%). De respons van 23% lag in 2020 lager dan het vorige jaar (39%), terwijl we wel meer onderzoeken hebben uitgezet: 2532 tegen 2283 in 2019. Tenslotte: we zijn in staat geweest het jaar 2020 af te sluiten met een voordelig resultaat van € 483.671 (2,2% van de baten). Dit komt deels door incidentele posten: inzet van de bestemmingsreserve (€ 63.593) en vrijval van de voorziening harmonisatietoelage (€ 81.136) en verder heeft Covid-19 geleid tot lagere organisatiekosten. Maar we werken ook efficiënter en zijn aan het bezuinigen. Het lage ziekteverzuim heeft geleid tot een hoge productiviteit 74% (norm 72%).

Vanaf 2020 is een budgethoudersregeling van kracht waarbij we kritisch zijn op onze uitgaven. De invulling van elke nieuwe vacature wordt beoordeeld op nut en noodzaak en ook op bedrijfseconomische aspecten. We hebben onze inhuur teruggebracht van gemiddeld 48 fte in 2019 naar gemiddeld 45 fte in 2020 en tenslotte hebben met de gemeente Nijmegen, onze gastheer, scherp onderhandeld over de PIOFAH-kosten in 2020. Met het positieve resultaat bouwen we een buffer op om toekomstige tegenslagen het hoofd te kunnen bieden. Ons eigen vermogen is, afgezet tegen de risico’s, nog onvoldoende. Dit is nog steeds een punt van zorg.

4

Jaarstukken 2020 ODRN

2. Inleiding Voor u ligt de verantwoording over 2020 van de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). Met een toelichting op onze primaire processen en bedrijfsvoering verantwoorden we gemaakte keuzes, geleverde prestaties en bijbehorende kosten.

Wat laat 2020 zien? 2020 - een verdrietig en schokkend overgangsjaar voor de gehele samenleving. De pandemie heeft onbeschrijfelijke en nog onvoorspelbare gevolgen. Onze organisatie is geraakt; gelukkig zijn slechts weinigen tot nu toe besmet geraakt, en gelukkig heeft de productie er nauwelijks onder geleden. Maar de sociale cohesie tussen onze professionals onderling en tussen ons werk en de wereld om ons heen, is ernstig verschraald. Voor ons, als ODRN, was 2020 ook een overgangsjaar, maar dan eentje met optimistischer perspectieven. Het afgelopen kalenderjaar heeft in het teken gestaan van een goede start met de Ontwikkelagenda en het wijzigen van de directiestructuur en –bezetting. We zijn er trots op dat de wisseling van de wacht niet of nauwelijks heeft geleid tot vertraging, en dat het gelukt is om in de nieuwe samenstelling vertrouwen op te bouwen. Dat groeiend vertrouwen is gebaseerd op een transparante bedrijfsvoering, elkaar kennen en begrijpen, afspraken maken die realistisch en betaalbaar zijn, en alert communiceren over de voortgang en realisatie van die afspraken. Dat uiteraard gebaseerd op ons bestaansrecht als uitvoeringsorganisatie van VTH-beleid. Deze elementen vormen de leidraad van onze Ontwikkelagenda, die heel functioneel is gebleken om onze organisatie te professionaliseren.

We hebben de stap gezet om van de pioniersfase van de voorbije jaren, de transitie te gaan maken naar een toekomstbestendige en wendbare organisatie ten dienste van duurzaamheid, veiligheid en leefbaarheid. We zijn hiermee nog zeker niet klaar en zullen ook in het nieuwe boekjaar verder optimaliseren en het fundament onder bekostiging en effectiviteit van ons als Omgevingsdienst nadrukkelijk agenderen. De rechtmatigheid van de aanbestedingen zal in 2021 onze aandacht krijgen. Omdat een aantal inhuurcontracten onrechtmatig verlengd zijn, geeft de accountant voor de rechtmatigheid een verklaring met een beperking. Het is fantastisch dat de medewerkers van de ODRN vanuit hun thuiswerkplek met alle bijkomende uitdagingen ervoor hebben gezorgd dat de werkzaamheden doorgang konden vinden en in financieel opzicht ook beter dan in voorgaand jaar. Het doel was om in de zwarte cijfers af te sluiten. Dat is gelukt. We sluiten 2020 met een positief resultaat van € 483.671.

5

Jaarstukken 2020 ODRN

3. Bestuur ODRN Ontwikkelagenda Begin 2020 vond de finale bestuurlijke besluitvorming plaats over de doorontwikkeling van onze organisatie. Om deze mogelijk te maken besloot het bestuur, na een zienswijzeronde langs de raden en staten, om twee financiële injecties te doen in de ODRN; ten eerste door het uurtarief met 6 euro te verhogen voor het jaar 2020. En door geoormerkte budgetten voor de ontwikkelagenda van de ODRN beschikbaar te stellen. Deze ontwikkelagenda hebben we verwerkt in een Plan van Aanpak op drie thema’s: Gezamenlijkheid, Zakelijkheid en Nieuwe ontwikkelingen. Elk thema bevat een aantal projecten, die resulteren in concrete resultaten. Het bestuur heeft voor elk van de thema’s een bestuurlijke trekker aangewezen. Voor de thema’s zijn dat René Waas (Heumen) voor Gezamenlijkheid, Geert Gerrits (Wijchen) voor Zakelijkheid en Nelson Verheul (Berg en Dal) voor Nieuwe ontwikkelingen. De thema’s en bijbehorende projecten worden aangestuurd onder verantwoordelijkheid van de directeur, de adjunct-directeur en het afdelingshoofd Juridisch advies. In elke vergadering van het bestuur leggen we verantwoording af over de stand van zaken. Het bestuur heeft in zijn vergaderingen geconstateerd dat er veel voortgang is geboekt. Het meest urgente thema is dat van de zakelijkheid; daarbinnen hebben we veel projecten afgerond met een tastbaar resultaat.

Zie hiervoor de paragraaf over bedrijfsvoering. Het jaar 2020 hebben we afgesloten met een heidag voor de bestuurders en hun ambtelijke adviseurs om het thema Gezamenlijkheid te kunnen gaan uitwerken in concrete resultaten. Bij dit thema speelt bijvoorbeeld het verschil tussen de invalshoek van eigenaar ten opzichte van die van opdrachtgever. Gezamenlijkheid leidt tot eenduidigheid (en daarmee ook duidelijkheid en schaalvoordeel), maar voor individuele opdrachtgevers is maatwerk soms wenselijk. In het kader van het thema Gezamenlijkheid is ook een begin gemaakt met de gewoonte om regelmatig een persoonlijke rondgang te houden (door de directeur) langs gemeenteraden, overlegplatforms en (organisaties van) stakeholders. Het thema Nieuwe ontwikkelingen gaat in op de voorbereiding van de Invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) in nauw overleg met de opdrachtgevers. Directiewisseling en wijziging directiemodel Per 1 maart heeft Gérard Bouman zijn functie als directeur neergelegd. In afwachting van zijn opvolging heeft Wiljan Looijen de honneurs tot 1 mei waargenomen. Per 1 mei 2020 is Marieke Prins gestart als (interim)-directeur voor een periode van twee jaar. Vervolgens heeft het bestuur besloten om het model van een tweekoppige directie in te voeren.

De adjunct-directeur, met als specifieke taak bedrijfsvoering, is ook afdelingshoofd van de nieuw gevormde afdeling Interne Dienstverlening. Op deze positie is Robert Kraan in dienst gekomen. Bedrijfsvoering Volgens het advies van Seinstra & Van de Laar hebben we veel opdrachten uitgevoerd om de bedrijfsvoering te verbeteren (thema Zakelijkheid). Er is een aantal nieuwe regelingen vastgesteld die gaan leiden tot meer grip op de (financiële) continuïteit en rechtmatigheid (compliance). Zo is er een budgethoudersregeling vastgesteld, is de financiële verordening op een aantal plaatsen aangepast, is het Onderhandenwerk opgeschoond en zijn onze inkoopvoorwaarden opnieuw beschreven, mede op advies van de accountant. De Producten- en dienstencatalogus, die de basis vormt voor de facturatie aan de opdrachtgevers, is geactualiseerd en voor 2021 vastgesteld. Op basis van de huidige Planning- en Control-cyclus leveren de werkplannen voor het komend jaar de input voor de begroting en daarmee ook voor de begroting van onze deelnemers. Indien nodig passen we twee keer per jaar de begroting aan, aan de hand van de bestuursrapportages (per 1-4 en per 1-8 van elk jaar) zodat deze goed blijft aansluiten op de werkplannen en vice versa. Na een gedegen voorbereiding hebben de opdrachtgevers met waardering ingestemd met de werkplannen voor 2021.

Wij leggen ook op afgesproken tijdstippen verantwoording af over de uitvoering van de werkplannen en de financiële stand van zaken. Op basis van de vastgestelde Planning & Control-cyclus rapporteren wij, naast het jaarverslag, twee keer tijdens het lopende jaar, één keer per 1-4 en één keer per 1-8 . Vanwege het overgangsjaar dat 2020 is, hebben wij in 2020 de eerste bestuursrapportage opgesteld per 1 augustus. Gelet op de extra financiële injectie en het belang om het bestuur goed te informeren hebben wij daarnaast elke bestuursvergadering gerapporteerd over de (financiële) stand van zaken en hebben wij steeds afwijkingen op de prognose van de begroting gesignaleerd. In goed informeel ambtelijk overleg tussen onze accountmanagers en de ambtelijk opdrachtgevers bij onze deelnemers, nemen we uiteraard veel vaker dan hierboven beschreven de stand van zaken door qua voortgang en resultaten van ons werk.

6

Jaarstukken 2020 ODRN

Personele aangelegenheden Op het personele vlak hebben we een aantal regelingen ‘WNRA’-proof gemaakt. Sinds 1-1-2020 is de rechtspositie van de medewerkers gewijzigd op basis van de Wet normalisatie rechtspositie ambtenaren (WNRA). De rechtspositie van onze medewerkers is nu gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek. Om die reden zijn ook de overlegstructuren met vertegenwoordigingen van de vakbonden anders van opzet. Het bestuur heeft met deze nieuwe vormen van overleg, lokaal overleg en centraal lokaal overleg geheten, ingestemd. Jaarverslag klachten De klachtencoördinator van ODRN heeft een Jaarverslag uitgebracht over 2019. Dat verslag is besproken in het Dagelijks Bestuur. Deze coördinator doet ook verslag van de klachten in 2020. Conform de geldende afspraken rapporteren wij hierover in een apart verslag. Begroting en Jaarverslag Het Algemeen Bestuur heeft op de vergadering van 7 juli 2020 het Jaarverslag 2019 en de Begroting 2021 vastgesteld. Deze stukken hebben we naar het Ministerie van BZK gestuurd. Zij hebben ons laten weten dat wij onder het repressieve toezicht blijven vallen. Dat houdt in dat wij de uitgaven mogen doen zoals in de begroting opgenomen en niet vooraf toestemming hoeven te vragen. Bestuur In de samenstelling van het bestuur is een aantal wisselingen geweest.

In mei 2020 heeft Piet de Klein (Beuningen) afscheid genomen, en zijn plaats in het Algemeen Bestuur is ingenomen door Sijmen Versluijs. Omdat door het vertrek van Piet De Klein een vacature was ontstaan in het Dagelijks Bestuur heeft het Algemeen Bestuur in mei René Waas (Heumen) gekozen tot lid van het Dagelijks Bestuur. Ook Michel Lepoutre (gemeente Druten) heeft afscheid genomen van het Algemeen Bestuur en Willy Brink heeft zijn plaats van mei tot december ingenomen. Daarna heeft André Springveld het stokje overgenomen. Het Dagelijks Bestuur heeft de volgende taakverdeling: Naam Taak Jan van der Meer Voorzitter, algemene vertegenwoordiging Noël Vergunst Personeel en Organisatie, tevens vice-voorzitter René Waas Financiën Nelson Verheul Duurzaamheid

7

Jaarstukken 2020 ODRN

4. Uitvoering programma’s 4.1

Vergunningverlening

Wat doen we? Voor de gemeenten Nijmegen, Beuningen, Berg en Dal, Heumen en de Provincies Gelderland en Overijssel verzorgen we ‘Wabo-breed’ de vergunningverlening en behandelen we Meldingen. De activiteiten beslaan de onderdelen BRIKS (bouwen, reclame, inritten, kappen en slopen) en Milieu. Daarnaast verlenen we voor de gemeente Nijmegen op grond van de APV, de Huisvestingswet en de Leegstandswet, enkele speciale vergunningen (bouwobjecten, woningonttrekking en leegstandsvergunning). De gemeenten Druten en Wijchen hebben uitsluitend de milieutaak en de behandeling van sloopmeldingen aan ons uitbesteed. Ook leveren we het advies voor de milieuvergunningen voor de zogeheten complexe gemeentelijke bedrijven in de hele provincie Gelderland. Een bijzondere (wettelijke) taak heeft de ODRN voor de BRZO- en Rie-4-bedrijven in de provincies Gelderland en Overijssel. We zijn één van de zes landelijke BRZO-OD’s die VTH-taken bij BRZO- en RIE4-bedrijven uitvoert. We adviseren daarnaast de zes overige Gelderse OD’s op het gebied van milieuvergunningverlening bij complexe gemeentelijke bedrijven Wat hebben we bereikt? Wabo-vergunningen met activiteit milieu In de tabel in hoofdstuk 4.4 geven we overzicht van het aantal milieugerelateerde zaken die in 2020 zijn afgerond.

Het betreft hier een optelsom van alle reguliere en uitgebreide Wabo-procedures met de activiteit milieu, de meldingen in het kader van het Activiteitenbesluit, het Besluit mobiel breken, het Besluit Bodemkwaliteit, de meldingen gesloten bodemenergiesystemen en de vooroverleggen en de specialistische milieuadviezen. Het aantal aanvragen varieert in de loop van het jaar. Een aantal zaken is niet afgehandeld door personele onderbezetting in de 1e helft van 2020. We hebben nieuwe medewerkers geworven die zijn en worden ingewerkt. Deze medewerkers zijn nog niet zo productief als ervaren krachten, waardoor de productie nog enigszins achterblijft. In het 4e kwartaal 2020 is in afstemming met de opdrachtgever extra ingezet op actualisatietoetsen bij provinciale bedrijven, waardoor deze achterstand weer is ingelopen. Verder heeft in 2020 de voorbereiding plaatsgevonden van de Programma’s Aandachtsbedrijven en Complexe vergunningen in het kader van Samen Sterk. Deze programma’s dragen bij een het wegwerken van achterstanden, het verbeteren van de doorlooptijd en het verbeteren van de kwaliteit en integraliteit van werken. Een voorbeeld van de werkzaamheden: In juni 2020 is een vergunning aangevraagd voor uitbreiding van het begassen van zeecontainers.

Het gaat om Duits hout dat naar China verscheept wordt en daarvoor behandeld moet worden met giftige gassen (methylbromide, sulfurylfluoride en/of fosfine). Ook is gevraagd dit alvast te gedogen zodat met deze activiteit begonnen kan worden. Het betreft hier zogenaamde diffuse emissies, die veel lastiger te beheersen zijn dan bijvoorbeeld emissie uit een schoorsteen. Gezien mogelijk risico voor de omgeving is negatief besloten op het gedogen en vindt eerst gedegen onderzoek plaats naar reductiemogelijkheden en gevolgen voor de omgeving. Omwonenden worden hierbij betrokken (omgevingsdialoog). De asfaltcentrale wil meer asfalt recyclen, waarbij mogelijk een toename in benzeenemissie plaats kan vinden. Daarvoor is begin 2020 een aanvraag ingediend om de emissienorm voor benzeen te verhogen. Concentraties benzeen blijven in de omgeving ruim onder de gezondheidsnormen. Bij het in procedure brengen van de beschikking blijkt dat er bij omwonenden grote zorg is over gezondheidsschade. Dit is reden voor de APN om de vergunningaanvraag in te trekken en op landelijk niveau te kijken naar de relatie recycling en benzeenemissie. Wabo-vergunningen met de activiteit bouwen Het aantal aanvragen kwam begin 2020 aarzelend op gang. Door Corona zijn massaal kleinere aanvragen binnengekomen, veelal door particulieren (130-180%). Ook is de woningbouwproductie op gang gekomen.

Na de stikstof en pfs-problematiek van 2019 zijn hier veel vergunningen voor aangevraagd. Het aantal aanvragen voor provinciale bedrijven is sterk achtergebleven bij de prognose. De stikstof problematiek (WNB) en COVID-19 zorgden voor een vertraging bij de investeringen. Door de forse toename bij de activiteit Bouwen is een grote werkdruk ontstaan.

8

Jaarstukken 2020 ODRN

Welke trends en ontwikkelingen zien we? De bouwsector geeft nog steeds een stijgende lijn aan. Dit jaar is er voor iedere gemeentelijke opdrachtgever meer werk verzet (130%). De groei is vooral te zien bij de kleinere bouwplannen tot € 50.000 – de pandemie en bijbehorende beperkingen deed veel mensen besluiten in hun woning te investeren. Daarentegen zie je bij de provinciale opdrachtgevers dat de grote bedrijven nauwelijks uitbreidingen (fabrieken, hallen e.d) hebben doorgezet vanwege het onzekere economische klimaat. Project ‘Aanpak kamergewijzeverhuur’ Dit project heeft in 2020 veel aandacht gehad en willen we daarom belichten. Als gevolg van de uitspraak van de Rechtbank Gelderland op 27 januari 2020 heeft de gemeente Nijmegen op 3 maart 2020 besloten het project ‘Aanpak kamergewijzeverhuur’ en de handhaving daarop, de rest van 2020 stil te leggen. Als gevolg daarvan is op 30 augustus 2020 een herdefiniëring van de opdracht vastgesteld. De opdracht betreft: • Het meldpunt in stand houden en de klachten die binnenkomen onderzoeken. Klachten worden op basis van prioriteit opgepakt en afgehandeld; • Verzoeken om handhavend optreden inboeken en afhandelen, inclusief alle vragen en verzoeken die hieruit volgen; • Besluiten opschorting handhaving versturen, evenals brieven aan betrokkenen bij voorgenomen en genomen handhavingsbesluiten.

Daarnaast hebben we aanvragen in het kader van de Huisvestingswet behandeld en hebben we controles uitgevoerd bij vergunde panden waar klachten over zijn ingediend die betrekking hebben op voorschriften uit de vergunning (constructieve veiligheid of brandveiligheid). Controles houden in dat de ODRN checkt of de voorwaarden uit de vergunning worden nageleefd, of conform vergunning is verbouwd en of een benodigde melding brandveilig gebruik is gedaan. Vanwege de beperkende maatregelen omtrent Covid – 19 zijn er minder controles uitgevoerd dan vooraf waren gepland. Extra aanvragen zijn, vanwege het stopzetten van het project ‘Aanpak kamergewijzeverhuur’, voorlopig niet te verwachten.

4.2

Handhaving en toezicht

Wat doen we? Voor alle partners is een handhavingsuitvoeringsprogramma 2020 (HUP) voor milieutoezicht opgesteld. Daarin staan zowel bedrijven en activiteiten die we controleren als projecten die we uitvoeren. Voor de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Heumen, Nijmegen en provincies Gelderland/Overijssel en in opdracht van andere Gelderse Omgevingsdiensten is een Uitvoeringsprogramma voor BRIKS gemaakt. Daarin hebben we 2.117 BRIKS-inspecties begroot. Wat hebben we bereikt? Milieu In 2020 zijn 923 van de 1.086 geplande initiële controles afgerond (85%). Het jaarlijkse controleprogramma wordt opgesteld aan de hand van een risicomodel. Er zijn 692 hercontrolebezoeken afgelegd (117% van de geplande 590)*. De ODRN heeft een hercontrole in 67% van de gevallen gepland. Dit percentage valt in 2020 wat hoger uit (75%). Dit komt deels door de wijze van registratie. In deze post worden bijvoorbeeld ook de sanctiecontroles opgenomen die plaatsvinden in het kader van *Een percentage > 100% doordat bezoeken zijn lastig bestuursrechtelijke handhaving. Ook de hercontroles energie te plannen zijn. Bovendien kan er overloop zijn uit het worden in deze post meegenomen. voorgaande jaar. Ook zijn er andere activiteiten die op deze post drukken, zoals hercontroles energie.

9

Jaarstukken 2020 ODRN

Als gevolg van de Corona-maatregelen is de uitvoering van het controleprogramma op onderdelen aangepast. Dit gold met name voor het tweede kwartaal. In die periode zijn versterkt activiteiten gecontroleerd waarbij de aanwezigheid van de inrichtinghouder niet noodzakelijk was, zoals bijvoorbeeld propaantanks, onbemande tankstations e.d.. Ook zijn controles uitgevoerd gericht op het actualiseren van het inrichtingenbestand op activiteitenniveau; dit ook met het oog op de invoering van de Omgevingswet. Rond de jaarwisseling hebben we de vuurwerkverkooppunten in onze regio gecontroleerd. Door het landelijke verkoopverbod ging de aandacht daarbij vooral uit naar de veilige opslag van vuurwerk in de opslagbunkers. Naast de reguliere activiteiten zijn medewerkers van de afdeling ook betrokken geweest bij diverse projecten en aanvullende taken, die in opdracht van de deelnemers worden uitgevoerd. Een specialistische groep milieutoezichthouders levert bijvoorbeeld een actieve bijdrage aan de aanpak van Ondermijnende criminaliteit door deelname aan de gemeentelijke ondermijningsprojecten. Deze kunnen gebiedsgericht zijn ingestoken of zich richten op specifieke locaties of activiteiten. Bij de uitvoering van het provinciebrede programma Ketentoezicht is een bijdrage geleverd aan de uitvoering van de ketenprojecten e-waste, co-vergisting, asbest, en verontreinigde grond.

Ook is een belangrijke bijdrage geleverd aan het Syndru-project, gericht op de productie van synthetische drugs. Daarbij werken we nauw samen met onze ketenpartners (RIEC, Politie, OM, Belastingdienst, Waterschappen, Rijkswaterstaat en Inspectie SZW) en andere omgevingsdiensten in Gelderland en daarbuiten. In het kader van het project energiebesparing hebben gerichte controles bij bedrijven en instellingen plaatsgevonden. Dit programma wordt uitgevoerd met cofinanciering van de provincie (ongeveer 30%). Alle gemeenten doen aan dit project mee. Verder hebben we inzet geleverd bij de aanpak van calamiteiten (bijv. dumpingen van drugsafval) en ongewone voorvallen die zich bij bedrijven voordoen (bijv. brand, lekkage van chemicaliën e.d.). Daarbij wordt nauw samengewerkt met de VRGZ en het waterschap. De inzet op evenementen is dit jaar lager geweest dan in 2019. Dit als direct gevolg van de Corona-pandemie, waardoor de nodige evenementen zijn afgelast. Tenslotte zijn in 2020 belangrijke stappen gezet om de BOA-capaciteit milieu op orde te brengen. Met de deelnemers hebben we afspraken gemaakt over de bijdrage in de werkprogramma’s 2021. Er zijn in 2020 twee nieuwe BOA’s opgeleid, die hun werkzaamheden begin 2021 zullen oppakken. Handhaving Milieu Het afgelopen jaar zien we een toename in handhaving Milieu.

Het aantal uitgevoerde voornemens (T80), lasten onder dwangsom en lasten onder bestuursdwang (T81 en T82) is hoger dan in 2019. Dat geldt ook voor de tenuitvoerlegging van de lasten (H1 en H10). Het aantal door burgers ingediende en afgehandelde handhavingsverzoeken (T1) is eveneens toegenomen ten opzichte van 2019, maar anders dan bij voornoemde producten paste dit in de begroting. Idem dito voor het aantal afgegeven gedoogbeslissingen (T84). De toename in handhaving is te verklaren door meer toezicht als gevolg van meer illegaliteit en minder naleefgedrag. Milieu- en BRIKS-klachten Meldingen/klachten van burgers, die worden opgevoerd in de webapplicatie S@men, pakken we dagelijks op voor afhandeling. Er zijn in totaal 1.493 klachten binnen gekomen bij ODRN, waarvan 454 bouw- en 1.039 milieugerelateerd. Er waren er in het werkplan 1.129 begroot (429 bouw en 700 milieu). Dat is een realisatie van ruim 132%. Het totaal aantal klachten ligt wel lager dan in 2019. Brzo-inspecties Deze lichten we toe onder het kopje Programma Brzo.

10

Jaarstukken 2020 ODRN

BRIKS In het werkplan 2020 zijn 2.117 BRIKS-inspecties begroot en in totaal 2.691 zaken geïnspecteerd. Dat betekent dat 127% van de begrote inspecties is uitgevoerd. Conform het VTH-beleid van onze opdrachtgevers werken wij risicogestuurd. Met het oog op de waarborg voor een veilige fysieke leefomgeving én doelmatige inzet van beschikbare middelen worden bouwwerken passend binnen een vastgesteld risicoprofiel geïnspecteerd. Op het totaal van 1.658 verleende BRIKS vergunningen (V30) hebben wij 1.441 (T34 en T37) zaken geïnspecteerd zaken Er is dus voor 86% van de verleende beschikkingen toezicht uitgevoerd. Voor inspectie op sloopmeldingen is dat met 2.225 behandelde meldingen (V10) tegen 668 uitgevoerde inspecties (T35), 30%. Dit komt overeen met de vastgestelde toezichtfrequentie van het VTH-beleid. Naast voorgenoemde inspecties ziet de ODRN toe op bestaande bouw, asbestsloopmeldingen, brandveilig gebruik, ruimtelijke regels, strijdigheden RO, aanleg inrit en (uit)weg, handelsreclame en vellen houtopstanden. In de klantrapportage per opdrachtgever worden de gerealiseerde aantallen per opdrachtgever weergegeven. Handhaving Bouwen Het aantal handhavingsverzoeken dat burgers dit jaar hebben ingediend, is gelijk aan 2019. Ook het aantal nieuwe lasten bestuursdwang en tenuitvoerlegging dwangsom is onveranderd ten opzichte van 2019.

Bij de nieuw opgestarte voornemens en lasten dwangsom is een lichte afname te zien en bij de tenuitvoerlegging bestuursdwang een lichte toename. De bestede uren zijn relatief iets meer dan in 2019, omdat sommige zaken zeer bewerkelijk waren. Bijzondere BRIKS zaken in 2020 De volgende zaken hebben bijzondere aandacht gehad, zijn in de pers geweest en hebben specifieke bestuurlijke aandacht gevraagd: 1. Afdwingen naleving wet- en regelgeving monumentaal object Sancta Maria en glansrijke rechterlijke toetsing kort geding bestuursdwang (Nijmegen). 2. Brandveiligheid waarborgen door optreden bij Iriszorg de Hulsen (Nijmegen). 3. Waarborg veiligheid leefomgeving door bestuursrechterlijk optreden bij Van de Bilt Beuningen d.m.v. bouwstop. 4. Doortastend optreden, input voor evaluatie en feedback LVI bij Incident Hillekensacker te Nijmegen. 5. Uitvoering Ministeriële opdracht voor gemeenten betreft inventarisatie Brandveiligheid gevels (Berg en Dal, Beuningen en Nijmegen). 6. Advies en optreden brandveiligheid Hollands Klooster Berg en Dal. 7. Beantwoording raadsvragen SP Beuningen over Asbest de Hosterd. 8. Begeleiding inspectie sloop (asbest) energiecentrale Engie (Provincie). 9. Kwaliteitsslag afhandeling (asbest)sloop meldingen (alle opdrachtgevers). 10. BOA-inzet en bestuursrechtelijke aanpak illegaliteit asbestverwijdering, schade monumentale waarde en naleefgedrag (Heumen). 11.

Project Bouw en RO provincies Gelderland en Overijssel. 12. Toename in bewustzijn en aandacht voor omgevingsveiligheid en beoordeling bouwveiligheidsplannen (alle opdrachtgevers). Trends en ontwikkelingen De resultaten in de tabellen 4.4 onderbouwen de volgende trends vanuit toezicht BRIKS: • Er is sprake van een verdere afname van het naleefgedrag. Dit blijkt onder meer uit de toename van klachtmeldingen bouw (454 meldingen), aard en omvang van geconstateerde overtredingen bij inspectie en uit collegiale signalen. • Toename in illegaliteit (bouwen zonder vergunning, slopen zonder vergunning, verwijderen asbesttoepassing zonder melding, etc.) met een geleverde inzet van 2.276 uur toezicht tegen (nacalculatie) kosten van € 243.000. • Er worden vaker en meer overtredingen geconstateerd. Ook wachten overtreders met het ongedaan maken van een overtreding tot het voornemen Last onder dwangsom. Als gevolg hiervan wordt in toenemende mate bestuursrechtelijk opgetreden (conform LHS en VTH-beleid) vanuit toezicht BRIKS met inzet van de handhavingsinstrumenten. - Voornemen LOD/LOB BRIKS (93 zaken met inzet van 1552 uren en tegen kosten € 166.000). - Opleggen Last onder Dwangsom BRIKS (69 zaken met inzet van 1654 uren en tegen kosten € 167.000). - Opleggen Lastonder bestuursdwang (9 zaken met inzet van 321 uren en tegen kosten € 31.000)

11

Jaarstukken 2020 ODRN

Naast de kwantitatieve duiding die hierboven wordt gegeven is er ook sprake van een duidelijk waarneembare kwalitatieve tendens, namelijk: • Een afname van het niveau brandveiligheid bestaande gebouwen. Dat blijkt uit toename van het aantal zaken brandveilig gebruik en geconstateerde tekortkomingen uit inspectiebezoeken en project resultaten. • Met de vaststelling van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) door alle gemeenten en de provincie zal het instrument strafrecht BOA en bestuurlijke boete vaker moeten worden ingezet bij calculerende overtreders. In de werkplannen voor 2020 was echter nauwelijks in BOA-capaciteit voor BRIKS voorzien. In het werkplan 2021 is hiervoor meer budget opgenomen. • Significante toename in juridificering en klachtmeldingen ten aanzien van toezichtresultaten door asbestverwijderingsbedrijven. • Onder invloed van Corona, Stikstof en Pfas is bij (vooral) provinciale inrichtingen sprake van een vertraging in uitvoering van bouwactiviteiten, waardoor BRIKS- inspectie taken worden opgeschoven. Stijging aantal bouwprojecten Het aantal (kleine) bouwaanvragen is in 2020 toegenomen. Meer vergunningaanvragen met de activiteit bouwen betekent meer inkomsten bouwleges, maar ook meer inspectiemomenten. Vertraging in de bouw (Corona, Pfas en Stikstof) zorgen echter ook voor langere realisatietijd van bouwwerken.

De inspectie op de uitvoering zal daardoor een langere periode beslaan. Afgegeven vergunningen in 2020 zullen vermoedelijk nog tot 2022 om inspectie-inzet vragen! Wij adviseren opdrachtgevers de geïnde leges voor uitvoering inspectietaken daarom ook gedurende twee jaar na dato afgeven vergunning beschikbaar te laten zijn. Aantal sloopmeldingen vlakt af Er is tot 2019 een gestage toename zichtbaar in het aantal Sloopmeldingen dat de ODRN namens haar opdrachtgevers afhandelt. Al sinds 2017 is deze trend zichtbaar. Dit heeft ook een toename in het aantal uit te voeren inspecties tot gevolg. In 2020 werden er voor het eerst minder sloopmeldingen ingediend. Dit heeft vooral te maken met de afname van sanering door woningbouwcorporaties. De ODRN heeft 2.225 Sloopmeldingen (V10) in behandeling genomen, tegen 2.412 begroot. Toename adviesverzoeken De ODRN wordt herkend als een deskundige kennispartner. Opdrachtgevers leggen ons dus in toenemende mate specialistische adviesvragen voor. Als gevolg hiervan worden meer producten Advisering voor HH BRIKS en Monumenten (A63f en A63j) geleverd dan budgettair ingeruimd binnen het Werkplan 2020. Toename Juridische advisering We zien in 2020 een behoorlijke toename van ingediende bezwaren en beroepen, een toename in vragen juridisch advies en daarmee een toename van de gemaakte uren.

Tegelijkertijd waren er in de begroting minder uren opgenomen. De toename is verklaarbaar omdat er meer vergunningen zijn ingediend en afgehandeld en omdat er meer lasten zijn opgelegd. Het aantal Wob-verzoeken is in 2020 behoorlijk in aantal, maar uiteindelijk zijn minder uren besteed dan begroot. We verlenen ook juridisch advies over onderwerpen die niet rechtstreeks gerelateerd zijn aan onze vergunningverlenings- en handhavingsprocessen, bijvoorbeeld adviezen over de invoering van de Omgevingswet of over de opzet/ inhoud van een gemeentelijke legesverordening voor wat betreft de aan ons gemandateerde taken.

Programma Brzo Wat doen we? De ODRN is verantwoordelijk voor de uitvoering van VTH-werkzaamheden voor de majeure risicobedrijven in de provincies Gelderland en Overijssel (landsdeel Oost). Het gaat om bedrijven die vallen onder het Besluit Risico’s Zware Ongevallen (Brzo) en om bedrijven die vallen onder categorie 4 van Bijlage 1 van de Richtlijn Industriële Emissies (RIE4). Op 1 januari 2020 ging het om in totaal 59 bedrijven. De uitvoering van de VTH-werkzaamheden voor Brzo-bedrijven is in Nederland belegd bij zes Brzo-OD’s, waarvan de ODRN voor Oost Nederland. De samenwerking tussen de zes Brzo-OD’s heeft als doel te werken alsof zij één dienst zijn in een excellente uitvoering van onze werkzaamheden. Zowel landelijk als regionaal werken we als Brzo-OD’s samen met andere partners. De samenwerkingspartners houden gezamenlijk toezicht, delen kennis en kunde met elkaar en geven één boodschap af aan de bedrijven. De partners verantwoorden zich hierover gezamenlijk. De samenwerking is gericht op de continuïteit van de wettelijke uitvoeringstaken én anticipeert op toekomstige ontwikkelingen. De partners zijn: Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Brzo-omgevingsdiensten, Veiligheidsregio's, Waterschappen, Rijkswaterstaat, Inspectie Leefomgeving en Transport, Staatstoezicht op de Mijnen, en het Openbaar Ministerie.

12

Jaarstukken 2020 ODRN

Wat hebben we bereikt? Controles in het kader van het programma Brzo gaan om twee soorten controles: systeemcontroles in het kader van de naleving van het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (gericht op veiligheid en risicobeheersing) en reguliere milieucontroles. Alle Brzo-bedrijven zijn in 2020 ten minste één keer gecontroleerd door een Brzo-inspectieteam. Er zijn 62 Brzo-inspecties uitgevoerd: 43 in de provincie Gelderland en 19 in de provincie Overijssel. Naar aanleiding daarvan zijn 14 herinspecties uitgevoerd (12 in Gelderland en 2 in Overijssel). Ook zijn 76 reguliere milieucontroles en 29 hercontroles uitgevoerd (57 resp. 25 in Gelderland en 19 resp. 4 in Overijssel). De provinciale bestuurlijke adviescommissie MTH heeft op 12 december 2019 het uitvoeringsprogramma Brzo 2020 inclusief bijbehorende financiering vastgesteld. Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma maakt deel uit van de Meerjarenagenda (MJA) Brzo 2020-2023. Met de MJA hebben de provincies aangegeven dat zij, samen met de zes Brzo-Omgevingsdiensten, werken aan een excellente uitvoering van de VTH-taken bij Brzo- en RIE4-bedrijven. Om ervoor te zorgen dat deze uitvoering door de zes Brzo OD’s in heel Nederland op een zo uniform mogelijke wijze plaatsvindt, worden projecten uitgevoerd die de taakuitvoering bij de Brzo-OD’s optimaliseren.

Daar waar in het MJA-programma wordt gewerkt aan optimalisatie in de uitvoering bij Brzo-OD’s, wordt voor de integrale uitvoering met Brzo-partners een BRZO+ programma uitgevoerd. In het Bestuurlijk Omgevingsberaad van 30 oktober 2019 is besloten om het programma IOV te beëindigen vanaf 2021, maar op grond van een gezamenlijke agenda wel door te gaan met versterking van omgevingsveiligheid in clusters. Op 6 april 2020 heeft het Bestuurlijk Omgevingsberaad een meerjarenvoorstel 2021-2024 vastgesteld. In dit meerjarenvoorstel is onder Cluster 1 BRZO+ ondergebracht. De ambitie van het BRZO+ samenwerkingsverband is om de veilige operatie van risicovolle bedrijven en installaties op een hoger niveau te brengen, vanuit de invalshoeken veiligheid, gezondheid en milieu. Het ministerie I&W financiert de bijdrage van de Brzo-OD’s aan het BRZO+ programma. Verantwoording over de projecten in de programma’s MJA/IOV Brzo en BRZO+ vindt plaats via de BAC MTH en het BOb.

Binnen het programma Brzo-Oost zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • uitvoering programmatische aanpak Vergunningverlening: toepassing van systematiek en rapportage actualiteit; • samenwerking Brzo-partners: notitie afstemming en overdrachtsformulier vastgesteld; • implementatie PGS 29; • landelijke redactie standaardvoorschriften; • afstemming en overleg met Brzo-OD’s en BRZO+ partners; • landelijke bijdrage aan de actualisatie reeks Publicaties Gevaarlijke Stoffen Nieuwe Stijl; • programmabeheer en verantwoording; • communicatie in regio Oost; • landelijke Brzo-educatie VTH-medewerkers. Welke trends en ontwikkelingen zien we? Landelijk krijgen komend jaar met name de volgende onderwerpen aandacht: • implementatie nieuwe inspectiemethodiek landelijke benadering risicobedrijven (LBR); • implementatie toepassing gemeenschappelijk inspectieruimte (GIR); • leren van incidenten; • AADV -altijd actuele digitale vergunning; • Omgevingswet-gerelateerde projecten financiële zekerheid en bestuurlijke boete.

Nieuwe ontwikkelingen die binnen Brzo-Oost worden uitgevoerd: • verdergaande interne samenwerking tussen VTH-medewerkers, bijvoorbeeld via integrale teams per bedrijf en snelle informatievoorziening (gebruikerstool BOOST); • inventarisatie bedrijven met opslag salpeter- of mierenzuur in relatie tot Brzo-plicht; • implementatie Risicogericht Toezicht; • samenwerking Veiligheidsregio’s Oost bij Brzo-vergunningverlening.

13

Jaarstukken 2020 ODRN

4.3

Wat heeft het gekost?

Omschrijving Berg en Dal Beuningen Druten Heumen Nijmegen Wijchen Provincie Overige opdrachtgevers Vergunning behandelen

863.445

489.385

102.626

344.964

3.306.874

279.238

2.369.752

769.051

8.525.335

Uitvoeren toezicht en handhaven

724.082

550.286

221.985

317.501

2.789.272

378.722

1.063.072

257.803

6.302.723

Adviseren en afhandelen

345.065

282.977

99.346

82.676

666.590

131.854

698.713

139.786

2.447.008

Projecten en overig

205.592

156.012

48.288

106.684

781.665

81.815

2.261.879

701.780

4.343.714

Subtotaal

2.138.184

1.478.659

472.245

851.825

7.544.401

871.630

6.393.416

1.868.421

21.618.781

Mutatie onderhanden werk

-45.465

-1.327

-13.663

-27.509

-232.915

-25.507

21.552

-324.834

2.092.719

1.477.332

458.582

824.316

7.311.486

846.123

Totaal

Aansluiting naar de totale baten van de jaarrekening:

14

Totaal

Omzet 2020 opdrachtgevers

21.293.948

Bijdrage ontwikkelprogramma 2020

502.171

Correcties over 2019

-33.303

Vrijval harmonisatietoelage

81.136

Inzet bestemmingsreserve

63.593

Totale baten 2020

21.907.545

Jaarstukken 2020 ODRN

6.414.968

1.868.421

21.293.947

En onderstaand ook twee grafische weergaven van deze tabel: de omzet naar aandachtsgebied en naar opdrachtgever:

Projecten en overig 20%

Behandelen vergunningen 40%

Adviseren en afhandelen 11%

Toezicht en handhaven 29%

Overige 9%

De meeste omzet realiseren we met behandelen van vergunningen 40% en toezicht en handhaving 29%.

Berg en Dal 10%

Beuningen 7% Druten 2% Heumen 4% Provincie 30%

Nijmegen 34%

Wijchen 4%

De gemeente Nijmegen (34%) en de Provincie Gelderland (30%) zijn onze grootste opdrachtgevers. De overige deelnemers zijn samen goed voor een aandeel van 28 % en overige opdrachtgevers dragen voor 9% aan onze omzet bij.

15

Jaarstukken 2020 ODRN

De gemeente Nijmegen (34%) en de Provincie Gelderland (30%) zijn onze grootste opdrachtgevers. De overige deelnemers zijn samen goed voor een aandeel van 27 % en overige opdrachtgevers dragen voor 9% aan onze omzet bij.

Deelnemers Voor de inzet voor onze deelnemers hebben we in de werkplannen 2020 afspraken gemaakt voor in totaal € 19.623.238. De gerealiseerde productie van € 19.750.360 is € 1,4 ton (0,7%) hoger en daarmee nagenoeg overeenkomstig de werkplannen. Wel zijn er tussen de deelnemers verschillen waarover in klantrapportages rapporteren. In 2020 hebben de coronacrisis en de stikstofcrisis een grote impact gehad op de productie. Verschillende fysieke balies moesten worden gesloten, waardoor er meer online vragen zijn gesteld aan de ODRN. Daarnaast zijn veel openstaande zaken dit jaar opgepakt en afgesloten en is er meer energie gestoken in administratieve werkzaamheden. Tot slot zijn er meer kleine bouwvergunningen opgeleverd en minder grote bouwvergunningen dan gepland. Enkele grote projecten die we voor deelnemers hebben uitgevoerd zijn: • EML (energiecontroles) cofinanciering (€ 1,7 ton). Doelstelling is realiseren van energiebesparing bij bedrijven en instellingen. Dit project wordt met cofinanciering van de provincie uitgevoerd. De controles zijn volgens planning gerealiseerd, waarmee aan de voorwaarde voor de provinciale subsidie is voldaan. • Ketentoezicht (€ 51.440).

Binnen dit project gaat het om het intensiveren van de samenwerking met het Gelders Stelsel en de veiligheidsdiensten om samen toezicht te houden op milieucriminaliteit binnen afvalverwerkingsstromen en deze zoveel mogelijk te beperken. Denk aan asbestverwerking, e-waste (elektronica), grondstromen, etc. In de praktijk blijkt dat de grootste risico’s liggen bij het handelen in en verwerken van afval. Jaarlijks worden een aantal thema’s geselecteerd waaraan extra toezicht wordt uitgevoerd. • Bijzondere handhaving en ondermijning (IGP) (€ 1,5 ton). In samenwerking met verschillende partijen proberen we ondermijnende criminaliteit terug te dringen. Door Corona en financiële overwegingen bij de opdrachtgever is minder capaciteit besteed aan dit project. Overige opdrachtgevers In onderstaande tabel geven we een specificatie van de omzet van onze (overige) opdrachtgevers: Provincie Overijssel Bovenregionale taken Provincie Zuid Holland DCMR Overig

758.999 807.260 148.844 97.514 55.804

Totaal

1.868.421

Als een van de 6 Brzo-diensten in Nederland voert de ODRN ook voor de provincie Overijssel de Brzo-taken uit. Elk jaar spreken we op basis van een dienstverleningsovereenkomst een jaarprogramma af. De bovenregionale taken betreft opbrengsten uit het stelsel voor uitgevoerde werkzaamheden in het kader van complexe vergunningverlening. In het kader van de subsidieprogramma’s MJA en IOV ontvangen we bijdragen van de provincie Zuid Holland en de DCMR.

16

Jaarstukken 2020 ODRN

4.4

Onze belangrijkste producten in aantallen

in aantallen

Planning 2020

Uitgevoerd in 2020

Uitgevoerd in 2019

I

II

I/II

Vergunningverlening milieu 4.188 u.

5.144 u.

123%

4.961 u.

Melding besluit mobiel breken (V12) vaste prijs

Vooroverleg Mileu (V5) nacalculatie

20 st.

15 st.

75%

14 st.

Melding activiteitenbesluit (V13) vaste prijs

305 st.

313 st.

103%

277 st.

Melding besluit bodemkwaliteit (V14) vaste prijs

235 st.

247 st.

105%

191 st.

Melding besluit bodemkwaliteit (V14) nacalculatie

24 u.

9 u.

38%

32 u.

16.443 u.

13.706 u.

83%

14.002 u.

84 st.

74 st.

88%

104 st.

Aantal Brzo controles (T60) vaste prijs

50 st.

62 st.

124%

51 st.

Aantal Brzo hercontroles (T61) vaste prijs

20 st.

14 st.

70%

21 st.

1.274 st.

1.658 st.

130%

1.370 st.

Milieuvergunning (V52, V53 en V55) nacalculatie Milieuneutrale verandering (V54) vaste prijs BRZO

Vergunningverlening Briks Bouwaanvragen (verleend) (V30) vaste prijs Bouwaanvragen (verleend) (V30) nacalculatie

1.677 u.

741 u.

44%

1.305 u.

Sloopmeldingen (asbest) (V10) vaste prijs

2.412 st.

2.225 st.

92%

2.017 st.

Gebruiksmeldingen (V11) vaste prijs

310 st.

247 st.

80%

270 st.

Leegstandswetaanvragen (V87) vaste prijs

56 st.

18 st.

32%

43 st.

Aanvragen huisvestingswet (V88) vaste prijs

123 st.

47 st.

38%

124 st.

Kapaanvragen (V35) vaste prijs

209 st.

182 st.

87%

171 st.

Reclame aanvragen (V39) vaste prijs

132 st.

88 st.

67%

126 st.

Gebruiksvergunningen (V49) vaste prijs

46 st.

37 st.

80%

49 st.

Toezicht milieu Controles (T30) vaste prijs

1.086 st.

923 st.

85%

869 st.

Hercontroles (T32) vaste prijs

590 st.

692 st.

117%

452 st.

Voornemens Last onder dwangsom (T80) vaste prijs

142 st.

167 st.

118%

251 st.

Last onder dwangsom / bestuursdwang (T81/T82) vaste prijs

51 st.

57 st.

112%

134 st.

Aantal klachten milieu in S@men (T10C/T10D) vaste prijs

700 st.

1.039 st.

148%

1.231 st.

Aantal klachten milieu in S@men (T10C/T10D) nacalcuatie

859 u.

669 u.

78%

683 u.

Geïnspecteerde bouwdossiers (T34)vaste prijs

1.066 st.

1.307 st.

123%

528 st.

Geïnspecteerde bouwdossiers (T34) nacalcuatie

995 u.

842 u.

85%

954 u.

Toezicht Briks

17

Toezicht bestaande bouw (T35) vaste prijs

32 st.

40 st.

125%

18 st.

Toezicht bestaande bouw (T35) nacalcuatie

1.544 u.

2.243 u.

145%

2.018 u.

Toezicht sloopmelding (T36) vaste prijs

810 st.

668 st.

82%

478 st.

Toezicht sloopmelding (T36) nacalcuatie

515 u.

281 u.

55%

744 u.

Toezicht monumenten (T37 en T38) vaste prijs

111 st.

134 st.

121%

60 st.

Toezicht monumenten (T37 en T38) nacalcuatie

27 u.

93 u.

344%

72 u.

Toezicht brandveilig gebruik (T39) vaste prijs

6 st.

26 st.

433%

Toezicht brandveilig gebruik (T39) nacalcuatie

0 u.

70 u.

Toezicht reclame (T44) vaste prijs

92 st.

62 st.

67%

32 st.

Toezicht reclame (T44) nacalcuatie

59 u.

133 u.

225%

116 u.

Voornemens Last onder dwangsom (T80) nacalcuatie

1.118 u.

1.555 u.

139%

1.479 u.

Last onder dwangsom / bestuursdwang (T81/T82) nacalcuatie

581 u.

1.979 u.

341%

1.424 u.

Aantal klachten bouw in S@men (T10A/T10B) vaste prijs

429 st.

454 st.

106%

442 st.

Jaarstukken 2020 ODRN

31 st. 124 u.

5. Bedrijfsvoering 5.1

De mens in de organisatie

Onze medewerkers zijn de human resources voor een succesvolle taakuitvoering van de ODRN. We willen de ‘juiste mens op de juiste plaats in de organisatie’ laten functioneren en goed toerusten voor zijn of haar taak. Met dat doel hebben we ons personeelsbeleid verder doorontwikkeld. Wnra (Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren) In 2020 hebben we de vaststelling van het Arbeidsvoorwaardenreglement Gelderse Omgevingsdiensten en van enkele lokale regelingen formeel afgerond. Het gaat hierbij om technische omzettingen van al eerder vastgestelde (arbeidsvoorwaarden-)regelingen. Eedaflegging en Integriteit Ook in 2020 hebben we weer een bijeenkomst georganiseerd waarbij een aantal medewerkers de eed of belofte heeft afgelegd. Tijdens deze bijeenkomsten hebben we aan de hand van concrete casussen met elkaar gesproken over wat integriteit is en waarom dat belangrijk is. De tweede bijeenkomst van november 2020 is helaas niet doorgegaan vanwege Corona. Medezeggenschap In het voorjaar van 2020 zijn zeven nieuwe leden bij onze Ondernemersraad (OR) aangetreden. De OR is, samen met onze directeur, voortvarend aan de slag gegaan met thema’s als medewerkersparticipatie en inspraak. Iedere zes weken is er een overleg en ook buiten deze overleggen om is er regelmatig afstemming om de medezeggenschap goed vorm te geven en verder te ontwikkelen.

Arbobeleid en vitaliteit In 2020 hebben we aandacht besteed aan het updaten van ons arbobeleid met als speerpunt vitaliteit. De ODRN is een van de 37 deelnemende organisaties bij het lokaal-preventie-akkoord-Nijmegen. De deelname aan de Beweegchallenge van 2020 was zeer succesvol. Er is nu meer aandacht voor bewegen binnen de ODRN. Ontwikkelagenda Een van de sporen van de ontwikkelagenda is het verbeteren van de personele functie. Om meer zicht en grip op personeelskosten te krijgen, hebben we veel aandacht besteed aan ons inhuurproces met als resultaat: een overzichtelijk contractenregister, inhuurdossiers die op orde zijn en heldere procesbeschrijvingen. Daarnaast hebben we ons strategisch personeelsbeleid uitgewerkt. Dit beleid is erop gericht om in de toekomst te kunnen voorzien in de behoefte aan vaardig en vakbekwaam personeel. Ziekteverzuim In de berekening van onze uurtarieven 2020 houden we rekening met een norm van 5% voor ziekteverzuim. Het werkelijke verzuim in 2020 is 4,5%. Daarmee blijven we onder de norm en laten we een daling zien ten opzichte van 2019, 6,2 %. We bespreken en analyseren deze cijfers met het Sociaal Medisch Team en blijven sturen op een zo laag mogelijk verzuim. Uitgesplitst naar verzuimduur ziet het ziekteverzuim er over 2020 in vergelijking met 2019 als volgt uit:

18

Verzuimduur

2019*

2020

Kort [t/m 7 dagen]

0,7%

0,6%

Middel [8 t/m 42 dagen]

1,2%

1,3%

Lang [43 t/m 365 dagen]

3,9%

1,9%

Extra lang [366-730]

0,5%

0,8%

Verzuim > 2 jaar

0,0%

0,0%

Totaal

6,2%

4,5%

Jaarstukken 2020 ODRN

* De verzuimcijfers waren door een onduidelijke reden niet juist in het jaarverslag van 2019 opgenomen, dat is nu gecorrigeerd.

Ziekteverzuim in 2019 en 2020 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0%

2019

2020

Kort (t/m 7 dagen) Middel (8 t/m 42 dagen) Lang (>43 dagen)

Met name het lang verzuim is afgenomen en het kort en middellange verzuim is nagenoeg stabiel gebleven. De meldingsfrequentie, de jaarlijkse gemiddelde ziekmelding, is in 2020 0,75 en is afgenomen ten opzichte van 2019 (2019: 1,00). Ook scoren we lager dan de (landelijke) norm van 1,5. Gesprekkencyclus In 2020 hebben we alle jaargesprekken en voortgangsgesprekken gevoerd. De beoordelingsgesprekken zijn grotendeels verzet in verband met drukte naar januari 2021, met een uitloop naar februari.

5.2

Communicatie

Door de coronacrisis werkt bijna iedereen thuis. Dit heeft invloed op de manier van communiceren en de inzet van middelen. Team Communicatie heeft met name bij de interne communicatie ingezet op verbinding; verbinding tussen medewerkers onderling en verbinding met de ODRN. Daarvoor zijn verschillende middelen ingezet, zoals het vernieuwde intranet en een interne nieuwsbrief. Intranet In 2020 is de doorontwikkeling van het intranet afgerond en is een nieuwe omgeving opgeleverd. Deze omgeving is niet alleen qua stijl en lay-out verbeterd, maar ook de functionaliteit is uitgebreid. Het biedt de medewerkers meer mogelijkheden om samen te werken en kennis te delen. Daarnaast is het intranet een stuk gebruiksvriendelijker geworden. Website en social media In 2020 hebben we gewerkt aan een nieuwe website voor de ODRN. Uitgangspunt is een website die relevant is voor onze doelgroepen. Waar mensen snel goede informatie vinden en veel zelf kunnen regelen. Hierin werken we samen met collega’s van de Gelderse omgevingsdiensten. De livegang van de nieuwe website staat gepland voor eerste kwartaal 2021. Ook in 2020 zijn we terughoudend geweest qua social media: we monitoren Twitter en zijn actief op Instagram (P&O is overigens actief op LinkedIn in kader van arbeidsmarktcommunicatie). Momenteel hebben we 238 volgers op Instagram.

Doel van het Instagramaccount is om een beeld te schetsen van het veelzijdige werk van de ODRN. Project Brieven De ODRN wil eenvoudiger en begrijpelijker brieven versturen. In 2020 hebben we verder gewerkt aan het aanpassen van alle standaard briefsjablonen. We hebben alle brieven van de processen Toezicht en Handhaving doorgelicht en herschreven. Dit zijn in totaal 72 brieven. Bij het herschrijven zijn medewerkers uit de hele organisatie betrokken.

19

Jaarstukken 2020 ODRN

Daarnaast hebben we nieuwe formats gemaakt voor de omgevingsvergunning. Hierin gebruiken we zoveel mogelijk klare taal. Ook hebben we een aantal veel gebruikte bijlagen herschreven. Naast het herschrijven van de brieven wordt ook de beheerkant onder handen genomen. Zo zorgen we ervoor dat de brieven zoveel mogelijk opgebouwd worden uit standaard componenten. Zo kunnen de brieven beter beheerd worden. Zodat dit uiteindelijk minder tijd gaat kosten. De nieuwe brieven gaan in 2021 live. Woordvoering/pers Er is een grote toename te zien van persvragen vanuit landelijke en regionale media. De vragen zijn vooral gericht op de grote actuele thema’s als veehouderijen, de granulietkwestie, vuurwerk, kosten van saneringen van bodem of failliete bedrijven. De aandacht is gericht op handhaving en de afwenteling van maatschappelijke kosten door bedrijven die slecht naleefgedrag vertonen. In 2020 zijn de vragen deels centraal via het Gelders Stelsel beantwoord en deels vanuit eigen dienst. Lokaal hebben we te maken gehad met vragen over een aantal bedrijven die wij onder onze hoede hebben, en het toepassen van het communicatieprotocol bij Nijmeegse en provinciale bedrijven. Gebleken is dat dit protocol meer aandacht nodig heeft in de organisatie en geüpdatet moet worden. Dit staat op de planning voor 2021.

Aandachts- en complexe bedrijven De communicatietaak rondom provinciale aandachtsbedrijven is in 2020 overgedragen naar de ODRA vanwege de programmatische aanpak. De Brzo- en gemeentelijke aandachtsbedrijven blijven wel bij ons. Samen met de ODRA en de provincie wordt een overkoepelende communicatiestrategie opgezet waarna deze specifiek op onderdelen als aandachtsbedrijven en overige provinciale bedrijven wordt uitgewerkt. Brzo Het takenpakket voor Brzo bestrijkt twee terreinen: de communicatie voor het eigen werkgebied van de ODRN – Brzo Oost – en die voor de landelijke aanpak voor alle zes Brzo-OD’s. In ‘eigen huis’ werden er drie (online) Broodje Zon-bijeenkomsten belegd: de ontmoetings- en kennisdeelmomenten van de interne collega’s Brzo. Hierin stond onder meer het Project Leren van Incidenten centraal. Begin 2020 is een enquete onder alle Brzo-collega’s uitgezet over samenwerking en effectiviteit van werk. Hiertoe was de Werkgroep Samenwerking al in 2019 opgericht. De uitkomsten van de enquete zijn eind 2020 in een analyse naar het Management gegaan en krijgen in 2021 follow up. Een van de wensen is het werken in multidisciplinaire behandelteams. Ook is een kleine werkgroep gestart met een proef voor een handige uitwisselings- en informatietool (BOOST!), om elkaar sneller te vinden over lopende zaken en de status bij de bedrijven.

De ODRN leverde daarnaast tot twee maal toe een actieve bijdrage aan de Masterclasses van VNO/NCW, onder meer rond het thema Digitale Veiligheidscontroles in Corona-tijd. Landelijk Voor de communicatie vanuit de zes Brzo-Omgevingsdiensten leverde de ODRN in 2020 de projectleider Strategisch Meerjaren Communicatieplan 2020-2024. Dit plan – dat in goed overleg met de overige leden van de Werkgroep Communicatie werd gesmeed - werd in de tweede helft van het jaar definitief goedgekeurd door het Directeurenoverleg van de zes. Naast een ‘go’ op de voorgenomen acties en middeleninzet, werd ook ingestemd met een verhoogde activiteit van twee professionals van DCMR en ODRN die uit de gezamenlijke pot worden betaald. Die uren zijn nodig om het communicatieplan uit te rollen, waaronder een corporate film over Brzo, en een hernieuwde Brzo-Nieuws app. Helaas heeft Corona de oplevering van beide vertraagd, maar de inspanningen zijn geleverd en realisatie verwachten we in de eerste helft van 2021. Er verschenen volgens afspraak drie nummers van ZORB, het digitale nieuwsmagazine, en verschillende e-cards om de voortgang uit de landelijke Brzo-projecten te delen: Zeer Zorgwekkende Stoffen, Vloeibare Bulk etc. Ook werd een nieuw voortgangsrapportagemodel ontwikkeld en ondersteuning verleend bij presentaties door derden.

De ODRN leverde ook de vertegenwoordiger namens de zes Brzo-OD’s in de Werkgroep Communicatie BRZO+ (met de samenwerkingspartners Brzo.) Ook daar kon eind 2020 een communicatieplan voor akkoord worden neergelegd. De focus ligt vooral op de interne communicatie en het verbeteren van BRZO-web.

20

Jaarstukken 2020 ODRN

5.3

Juridische kwaliteitszorg

In 2020 hebben we hard gewerkt aan de volgende acties: • concrete kwaliteitsverbetering van onze brieven; • een hernieuwde kwaliteitscheck op de handhavingsbesluiten. Daaruit is gekomen dat de kwaliteit op orde is; • in samenspraak met de opdrachtgevers begonnen de DVO hoofdtekst aan te passen; • de processen handhaving Milieu/BRIKS doorgenomen en aangepast, daarbij goede afspraken gemaakt over de samenwerking tussen de afdelingen; • een vervolg gemaakt op het in kaart brengen van de juridische consequenties van de Omgevingswet; • de bestemmingsplanformulieren kwalitatief verbeterd.

5.4

Kwaliteitsborging en -criteria 2.1 en 2.2

In 2020 heeft de expertgroep Kwaliteit gewerkt aan een nieuwe visie op kwaliteit voor het Gelders Stelsel. Vanaf de start van de OD’s hebben de kwaliteitscriteria geholpen om de basis op orde te krijgen. Nu dat zo is, zijn de criteria afgelopen jaren meer en meer een doel op zich geworden, in plaats van een middel om kwaliteit te borgen. Controle en samenwerking op het gebied van de kwaliteitscriteria in het stelsel zorgen voor afstand tot de praktijk op de werkvloer en worden als opgelegd ervaren. Het kwaliteitsmanagement is afgedwaald van de eigen opgave van de ODRN. Hetzelfde sentiment leeft bij de andere diensten in het stelsel. In de nieuwe visie stelt elke OD een eigen kwaliteitsbeleid op, dat ondersteunend is aan het primaire proces en moet passen binnen de eigen strategische doelstellingen. Dit zullen we als ODRN in 2021 verder uitwerken en onderdeel van de bedrijfsvoering maken. De kracht van het stelsel is de verbinding: samenwerking is gewenst wanneer dit bijdraagt aan de individuele opgave, maar geen doel op zich. De stelseltaak kwaliteit heeft primair tot doel de verbinding te faciliteren en vertegenwoordigt het stelsel naar buiten toe (zie ook visual/afbeelding). Er wordt een knip gemaakt tussen de procescriteria (richtlijn en geen vast kader) en de kritieke massa (wettelijk vastgelegd).

In 2021 werkt de expertgroep kwaliteit verder uit hoe deze wettelijke taken opgepakt en ge-audit gaan worden. Vanwege deze nieuwe visie heeft er in 2020 dan ook geen audit plaatsgevonden op de kwaliteitscriteria. Sinds juli 2019 werken we voor de criteria voor de kritieke massa met de kwaliteitscriteria 2.2. In 2020 hebben we hiervoor een nieuwe monitoringstool aangeschaft. Met deze tool hebben we zicht op de robuustheid van de ODRN en weten we welke medewerkers zich nog moeten doorontwikkelen om te voldoen aan de eisen. In 2021 wordt dit uitgerold binnen de ODRN.

21

Jaarstukken 2020 ODRN

5.5

Klanttevredenheid

De scores van onze klanttevredenheidsonderzoeken zijn hoog. De afgesproken norm binnen het Gelders Stelsel is 80%. Deze norm hebben we in 2020 ruim gehaald met een gemiddelde klanttevredenheid van 87% (2019: 84%). Bij deze uitkomst is een aantal belangrijke kanttekeningen te plaatsen: • Alleen klanten met verleende vergunningen zijn bevraagd. We doen geen uitvraag bij klanten van geweigerde, ingetrokken of buiten behandeling gelaten aanvragen.* • We vragen uit voor onze gemeentelijke partners en provincie Gelderland. Brzo en taken die we uitvoeren voor de andere OD’s in het stelsel worden niet meegenomen. • De respons op het klanttevredenheidsonderzoek lag in 2020 op 23% (2019: 39%). We hebben in 2020 meer klanttevredenheidsonderzoeken (2532) uitgezet dan in 2019 (2283) maar de respons was lager (880 in 2019 tegenover 576 in 2020). * De andere OD’s vragen wel uit op 100% van de binnengekomen vergunningaanvragen.