Bijlage III Jaarstukken 2024 ODRN

JAARSTUKKEN 2024 Jaarverslag en jaarrekening

Inleiding

4

JAARVERSLAG 1. Jaaroverzicht Verloop P&C-cyclus Klanttevredenheid Klachten over de leefomgeving Ontvlechting BRIKS-taken Organisatieontwikkeling Robuustheidscriteria Visitatie Uitvoeringsprogramma Ontwikkeling bij maatschappelijke vraagstukken

7 8 8 9 9 9 10 10 11 11

2. Milieu Vergunningverlening Toezicht

13 14 14

3. Bouwen Vergunningverlening Toezicht

16 17 17

4. Juridisch advies BRIKS Milieu

20 21 21

5. Programma Seveso Planning inspecties Naleefgedrag controles

23 24 24

Inhoudsopgave

6. Bedrijfsvoering Informatievoorziening Innovatie Communicatie

26 27 28 28

7. Sociaal jaarverslag

30

8. Verplichte paragrafen

35

JAARREKENING 9. Financiële verantwoording Samenvatting financiële verantwoording Algemene grondslagen Staat van baten en lasten Toelichting op verschillen Balans Toelichting op balans Overige onderwerpen

41 42 43 46 49 54 55 60

Bijlagen Bijlage 1 Sisa verantwoordingen Bijlage 2 Rechtsmatigheidsverantwoording Bijlage 3 Accountantsverklaring Bijlage 4 Specificatie omzet deelnemers Bijlage 5 Onze producten in € ‘s Bijlage 6 Risicobeheersing

63 64 66 67 68 69 73

Inhoudsopgave

4

ODRN Jaarverslag 2024

Het jaar 2024 was voor Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) een jaar van transitie, samenwerking en innovatie. Dit jaarverslag blikt terug op een periode waarin onze organisatie, ondanks de complexe uitdagingen, heeft bewezen veerkrachtig en doelgericht te kunnen opereren. De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 en de implementatie van een nieuw zaaksysteem zijn slechts enkele van de ingrijpende veranderingen die ons werk hebben beïnvloed.

Belangrijke ontwikkelingen en prestaties

Inleiding

Een van de meest in het oog springende veranderingen is de ontvlechting van de BRIKS-taken, waarbij gemeente Nijmegen deze taken vanaf 2025 weer in eigen beheer heeft. Dankzij een zorgvuldig opgesteld sociaal plan en intensieve communicatie zijn deze veranderingen op een gestructureerde en menselijke manier doorgevoerd. Tegelijkertijd is er een nieuwe BRIKS-afdeling ontwikkeld binnen ODRN, waarbij zelforganiserende units en een vernieuwde werkwijze centraal staan​. Het jaar 2024 markeert ook onze inzet op het gebied van milieukwaliteit, gezondheid en duurzaamheid. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde in opvolging van het rapport Industrie en Omwonenden dat ODRN de aanbevelingen in het rapport heeft opgevolgd. Projecten rondom Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en de energietoezichtprogramma’s hebben niet alleen tot concrete resultaten geleid, zoals verhoogde bewustwording en CO₂-reductie, maar ook een stevig fundament gelegd voor toekomstige samenwerkingen. Onze vergunningverleners, toezichthouders en specialisten hebben met hun expertise bijgedragen aan een veiliger en duurzamer leefmilieu​.

Financiën Ondanks eerdere prognoses die een tekort voorspelden, sluit ODRN 2024 positief af met

een resultaat van € 352.639. Dit gunstige resultaat is komt door onverwachte extra inkomsten, inrichtingsfouten in het nieuwe zaaksysteem en een herziening van de kostenprognoses. Daarnaast heeft de inzet van een taskforce succesvol bijgedragen aan kostenbeheersing, het terugdringen van inhuur en ziekteverzuim en een scherpere urenverantwoording.

“Hoewel 2024 niet zonder uitdagingen was heeft ODRN zich gericht op groei en verbetering. ”

Focus op kennis, kwaliteit en samenwerking In februari 2024 hebben we onze missie, visie, kernwaarden en strategische doelen aangescherpt en is er een duidelijke stip aan de horizon gezet. Deze aanscherping vormde de basis voor de strategische personeelsplanning (SPP) die erna werd opgezet. Het visitatieproces, uitgevoerd door een landelijke commissie, is succesvol verlopen. Het eindrapport benadrukt de sterke punten van ODRN, zoals de gedrevenheid en betrokkenheid van onze medewerkers. Daarnaast gaf het waardevolle aanbevelingen voor verdere verbetering die terugkomen in het verbeterplan van ODRN. Diverse acties waren daarvoor al in gang gezet, bijvoorbeeld het verlagen van de werkdruk, het versterken van de relatie met stakeholder en het vergroten van de robuustheid. Deze inspanningen ondersteunen onze ambitie om een toekomstbestendige, efficiënte en robuuste dienst te blijven​.

5

ODRN Jaarverslag 2024

Ook het Plan van aanpak robuustheid en de daaropvolgende voortgangsrapportage die door ODRN in de loop van 2024 zijn opgesteld, onderschrijven het feit dat de omgevingsdienst robuust is. De staatssecretaris van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) is verzocht om ODRN ook als zodanig te kwalificeren. In de loop van 2025 verwachten we daar duidelijkheid over.

Ontwikkelingen op bestuurlijk vlak In 2024 heeft provincie Gelderland een stip op de horizon geplaatst om van de zes omgevingsdiensten over te gaan naar één Gelderse omgevingsdienst. De verwachting is dat deze ambitie nog enkele jaren in beslag gaat nemen. ODRN ziet kansen om alvast de krachten te bundelen met Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA). Naar aanleiding van een eerdere verkenning zijn aan het eind van het jaar stappen gezet om de mogelijkheid van een juridische fusie verder te onderzoeken. Dit proces krijgt in 2025 meer vorm. Op landelijk niveau wordt gewerkt aan een betere positionering van Omgevingsdienst NL (ODNL). Er wordt nagedacht over een structuurwijziging waarbij ODNL verandert in een vereniging van omgevingsdiensten. Deze nieuwe structuur geeft bestuurders van de omgevingsdiensten een belangrijkere positie en tegelijkertijd krijgt ODNL een concretere positie op het landelijke podium. Deze verandering kent bestuurlijk juridische opgaves waar in 2025 een vervolg aan wordt gegeven.

Innovatie en toekomstgerichtheid Dit jaar is er een meerjarige innovatiekalender opgesteld. Hierin spelen zowel nieuwe technologieën als samenwerkingen met externe partners een belangrijke rol. Deze agenda ondersteunt onze missie om niet alleen reactief te werken, maar juist proactief in te spelen op ontwikkelingen binnen ons werkveld.

Op het gebied van kennisontwikkeling is er een nieuw traineeship gestart op de afdelingen Vergunningverlening, Toezicht en Juridisch Advies. Tijdens dit traject worden jonge talenten opgeleid en betrokken bij grote maatschappelijke projecten. Ook hebben we in samenwerking met de deelnemende gemeenten een regionaal uitvoeringsprogramma opgesteld waarin de beleids- en programmatische thema’s staan waar ODRN samen met haar partners mee aan de slag gaat. Dit uitvoeringsprogramma is de basis voor de werkplannen voor 2025.

Vooruitblik Hoewel 2024 niet zonder uitdagingen was heeft ODRN zich gericht op groei en verbetering. Dit jaarverslag toont niet alleen wat we hebben bereikt, maar dient ook als springplank voor de toekomst. We blijven inzetten op samenwerking, innovatie en kwaliteit, met als doel een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving voor onze regio te waarborgen.

Steve Kuils, algemeen directeur Robert Kraan, adjunct directeur

JAARVERSLAG

1. Jaaroverzicht

Jaaroverzicht

8

ODRN Jaarverslag 2024

Verloop P&C-cyclus

Klanttevredenheid

De Planning & Control-cyclus (P&C) van 2024 startte in 2022 met de vaststelling van de Kadernota voor de begroting 2024. De begroting werd in maart 2023 opgesteld en in augustus 2023 definitief vastgesteld. In augustus 2024 is de begroting geactualiseerd. Deze actualisatie was nodig door een toename van de werkplannen met € 1,9 miljoen, grotendeels veroorzaakt door het uitstel van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (€ 8 ton) en extra opdrachten. Daarnaast werd de begroting verhoogd door de ontvlechting van de BRIKS-taken, een stijging van de subsidiebijdragen met € 2 ton en een toevoeging van € 3,4 ton aan SPUK IBP-subsidie. Tegelijkertijd werd de MJAsubsidie structureel met € 1,3 ton verlaagd, terwijl een rentebate van € 1 ton werd opgenomen door de gestegen rente. Conform de P&C-cyclus rapporteerde ODRN in 2024 tweemaal over de productie en organisatie. Beide bestuursrapportages voorspelden een financieel tekort, ondanks bijsturing door een taskforce. Ook in een aanvullende verduidelijkende brief, verzonden in december, werd nog gesproken over een verwacht verlies. Dit jaarverslag – als sluitstuk van de P&C-cyclus 2024 – toont echter aan dat eerdere prognoses ondermaats waren. De uiteindelijke jaarrekening sluit positief, mede door niet volledig meegenomen inkomsten en foutief geboekte kostenvoorzieningen in eerdere rapportages.

Deze inzichten onderstrepen de noodzaak van verbeterde monitoring en controlemaatregelen in de toekomst. Dit jaarverslag gaat verder in op de werkzaamheden en realisaties van 2024.

Het werkveld van een omgevingsdienst is op meerdere vlakken complex. Zowel de procedures om een melding te doen of vergunning aan te vragen als de wetgeving en de inhoudelijke kennis over uiteenlopende onderwerpen. De ervaringen van bedrijven en inwoners die contact hebben gehad met ODRN geven waardevolle informatie over hoe de organisatie haar dienstverlening kan verbeteren. Om dit te onderzoeken ontvangen bedrijven en inwoners die een melding hebben gedaan of vergunning hebben aangevraagd binnen de regiogemeenten en provincie Gelderland digitaal een vragenlijst.

Tevredenheidspercentage In 2024 zijn er 3.159 vragenlijsten verstuurd, waarvan 23% is ingevuld. Dit komt neer op 728 reacties, een responspercentage dat 4% lager ligt dan in 2023. Uit de resultaten blijkt dat gemiddeld 78% van de respondenten tevreden is met de dienstverlening, wat net onder de norm van 80% ligt. In 2023 lag de gemiddelde tevredenheid op 79%.

“Nette controleur, houdt zich prima aan de regels, goede en prettige communicatie. Uiteindelijk moeten we het samen doen.”

9

ODRN Jaarverslag 2024

Gevolgen Omgevingswet Door de komst van de Omgevingswet zijn er verschillende veranderingen doorgevoerd. De nieuwe wet heeft samen met de Wkb impact op de procedure voor vooroverleggen. ODRN werkt sinds begin 2024 met een intaketafel en een omgevingstafel. De werkwijzen zijn nieuw voor alle betrokkenen, waardoor de doorlooptijd van vooroverleggen soms langer is dan voorheen Ook voor aanvragers was de overgang wennen. Waar voorheen één aanvraag volstond, zijn nu bijvoorbeeld een omgevingsplanactiviteit en een technische activiteit vereist. Inmiddels is er meer bekendheid ontstaan rond de nieuwe procedures. Hierdoor worden aanvragen beter ingediend en verlopen de procedures steeds sneller.

Jaaroverzicht

Klachten over de leefomgeving Begin 2024 is er een nieuwe milieuklachtenapplicatie binnen de Gelderse Omgevingsdiensten beschikbaar gesteld. Inwoners en bedrijven kunnen vanaf die datum klachten over bijvoorbeeld geur of geluid indienen via milieuklachtgelderland.nl. Bij het afhandelen van milieuklachten zijn de eerste stappen voor datagericht werken en het maken van trendanalyses gezet. De afhandeling van BRIKS-klachten ligt onder de norm. Meldingen worden wel op tijd opgepakt. De afhandeling kost vaak meer tijd waardoor de termijn wordt overschreden. De mensen die een melding maken worden wel tijdig geïnformeerd. Klachtenafhandeling binnen termijn Waarde

Norm

Aantal

BRIKS

58%

80%

169

Milieu

93%

80%

1243

Ontvlechting BRIKS-taken Vanaf 1 januari 2025 voert gemeente Nijmegen de BRIKS-taken en enkele andere taken zoals de uitvoering van de Huisvestingswet en de Leegstandwet zelf uit. In 2024 is er financieel overeenstemming bereikt tussen Nijmegen en ODRN over de vergoeding van de kosten die ODRN door het terughalen van de BRIKS-taken heeft. Ook is de dienstverleningsovereenkomst aangepast waarin staat vastgelegd welke taken ODRN voor Nijmegen uitvoert en is er gezamenlijk een sociaal plan vastgesteld voor medewerkers die ervoor kozen om naar Nijmegen over te gaan. Ongeveer 20 medewerkers die in vaste dienst waren van ODRN zetten hun loopbaan voort bij de gemeente. Het terugnemen van de BRIKS-taken door Nijmegen gaf ODRN de kans de uitvoering van de BRIKS-taken voor de overige deelnemers op een andere manier in te richten en vorm te geven. Uitgangspunt voor de nieuw te vormen afdeling is het principe van het werken met zelforganiserende units. Deze units gaan integraal de VTH-taken voor BRIKS uitvoeren voor provincies Gelderland en Overijssel (Seveso) en gemeenten Berg & Dal, Beuningen en Heumen. In 2024 startte een pilot voor het werken in units voor en met gemeente Berg en Dal, waarbij de nieuwe structuur en werkwijze werd geoefend en geëvalueerd.

Organisatieontwikkeling In februari 2024 zijn de missie, visie, kernwaarden en strategische doelen aangescherpt. Deze aanscherping vormde zowel de basis voor een strategische personeelsplanning als voor de ontwikkeling van een nieuwe organisatiestructuur waarin zelforganisatie, relatiemanagement en projectgericht werken centraal staat. Wegens financiële redenen is besloten om de nieuwe organisatiestructuur deels in te voeren en de stappen die nog genomen moeten worden op een rustig tempo in te voeren. De wijzigingen

10

ODRN Jaarverslag 2024

op de BRIKS-afdeling boden de mogelijkheid om de nieuwe werkwijze hier al in te voeren. De nieuwe werkwijze wordt op deze afdeling de komende periode constant geëvalueerd en vormt de basis voor verdere doorvoering binnen de organisatie.

Robuustheidscriteria

Jaaroverzicht

Binnen het interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) zijn robuustheidscriteria opgesteld. Deze criteria zijn bedoeld om omgevingsdiensten te versterken in hun capaciteit, duurzaamheid en effectiviteit. De focus ligt op het waarborgen van een goed functionerend VTH-stelsel. In 2024 heeft ODRN een plan van aanpak ingediend hoe ze op 1 april 2026 zal voldoen aan deze criteria. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat beoordeelde dat er nog een aantal acties nodig waren, zoals het opstellen van een kwartaalgerichte tijdsplanning en een verduidelijking van de business intelligence-capaciteit. ODRN heeft hierop volgend een voortgangsrapportage opgesteld waarin wordt ingegaan op de uitwerking van de robuustheidscriteria. Het plan bevat verduidelijking met betrekking tot het innovatiebudget en het opleidingsbudget. Ook wordt nader ingegaan op de tijdsplanning en een plan voor structurele personeelsuitbreiding. Tijdens een overleg met het ministerie in oktober 2024 is de aanpak verder toegelicht. Met deze acties zet de ODRN in op een herziening van het oordeel van het ministerie en werkt ze verder aan een robuuste en toekomstbestendige dienst​.

Visitatie In april 2024 werd ODRN gevisiteerd. De visitatie is onderdeel van het interbestuurlijke programma Versterking VTH-stelsel en richt zich op het verbeteren van de kwaliteit en professionaliteit van omgevingsdiensten. Het visitatieproces wordt gecoördineerd door

Omgevingsdienst NL en omvat een zelfevaluatie, interviews met medewerkers en bestuurders, en een analyse van relevante documenten. Het rapport dat volgde op de visitatie benoemt hoge werkdruk, kwetsbare relaties met stakeholders en een gebrek aan structurele capaciteit als aandachtspunten. De betrokkenheid van medewerkers, succesvolle implementatie van Seveso-taken en technologische vooruitgang zijn sterke punten van de organisatie. ODRN heeft naar aanleiding van het rapport een verbeterplan opgesteld waarin acties staan hoe er gewerkt wordt aan de aandachtspunten, bijvoorbeeld het opzetten van multidisciplinaire teams, het verbeteren van stakeholderrelaties via outcome-gerichte sturing en het versterken van de interne organisatie met duidelijke verantwoordelijkheidslijnen en strategische kaders. Met deze acties, die doorlopen in 2025, streeft ODRN ernaar haar robuustheid te vergroten, de werkdruk te verlagen en haar positie als een efficiënte, toekomstbestendige organisatie te versterken.

Intensieve samenwerking bij Ondermijning Via het project ‘Ondermijning’ krijgen de bedrijven die calculerend en/of crimineel gedrag vertonen extra aandacht. Hierdoor worden milieurisico’s als bijvoorbeeld het dumpen van chemisch afval beheerst. Om gezamenlijk sterk op te kunnen treden tegen deze bedrijven werkt ODRN intensief samen met andere toezichts- en opsporingspartners.

11

ODRN Jaarverslag 2024

Uitvoeringsprogramma In 2024 heeft ODRN in samenwerking met haar partnergemeenten een uitvoeringsprogramma opgesteld voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) voor de periode 2025-2026. Het is een dynamisch document dat jaarlijks wordt geëvalueerd en bijgesteld op basis van nieuwe inzichten en veranderende omstandigheden, zodat het blijft aansluiten op de strategische en maatschappelijke behoeften van de regio.

Jaaroverzicht

Het programma is gebaseerd op het VTHbeleidsplan 2023-2026 en vormt een belangrijke stap in het versterken van de samenwerking tussen de deelnemende gemeenten en het realiseren van een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving. Het bevat onder andere gerichte acties en projecten op het gebied van milieu en bouw, met aandacht voor thema’s als luchtkwaliteit, circulaire economie, de overgang naar een klimaatbestendige leefomgeving, ondermijning en ketentoezicht.

Ontwikkeling bij maatschappelijke vraagstukken ODRN zet constant in op kennisontwikkeling en -deling om de leefomgeving zo goed mogelijk te beschermen. Er spelen meerdere vraagstukken waarbij de veiligheid, duurzaamheid en gezondheid van de leefomgeving centraal staat en de ODRN stappen in zet. Hierbij zijn er twee uitgelicht.

Circulaire economie Het doel van de overheid is om in 2050 een volledig circulaire economie te hebben in Nederland. Deze transitie is van grote invloed op de vergunningverlening, toezicht en handhaving. ODRN heeft stappen vastgelegd die de omgevingsdienst moet nemen om zich voor te bereiden op deze transitie en om circulaire economie een vaste plek te geven

binnen de VTH-taken. Een projectgroep met daarin alle relevante disciplines zorgt ervoor dat met behulp van pilots duidelijk wordt hoe vergunningverlening en toezicht kunnen bijdragen aan de transitie. Daarnaast sluit ODRN bij landelijke initiatieven om kennis en werkwijzen af te stemmen en tegelijkertijd een gelijk speelveld voor bedrijven te behouden.

Energiebesparing met project EML Cofinanciering ODRN heeft bij bedrijven waar nog veel energie bespaard kan worden een uitgebreide energiecontrole uitgevoerd. Hierbij werd in beeld gebracht welke verplichte maatregelen er nog toegepast moesten worden. Bij 70% van de controles waren de energiebesparende maatregelen nog niet volledig toegepast. Door deze controles gaan bedrijven eerder stroom en gas besparen, waardoor het probleem van de netcongestie kleiner wordt en de CO2-uitstoot omlaag gaat.

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) Try Out ZZS In de Try Out ZZS werken de zes Sevesoomgevingsdiensten en RIVM nauw samen om het kennisniveau over ZZS te vergroten, een netwerk op te zetten waardoor de kennis gedeeld kan worden en zijn er per regio verschillende stappen gezet om ZZS beter te borgen binnen het VTH-stelsel. ODRN leverde hier zowel landelijk als regionaal een bijdrage aan. Binnen Gelderland en Overijssel zijn twee regiotrekkers aangesteld die zich hebben gefocust op toezicht op ZZS. Zij hebben gewerkt aan een robuust netwerk waarin toezicht centraal staat en waarvoor regelmatig

12

ODRN Jaarverslag 2024

bijeenkomsten worden georganiseerd waarin kennis over ZZS gedeeld wordt. Ook is er een 4-stappenaanpak ontwikkeld waarbij de eerste stap inmiddels is uitgewerkt: het herkennen van ZZS. Naast training om te leren herkennen waar ZZS in kunnen zitten, is er een kaartje voor toezichthouders ontwikkeld waarop ze tijdens controles codes kunnen checken waarmee ze ZZS kunnen herkennen.

Jaaroverzicht

Inventarisatie Zeer Zorgwekkende Stoffen bedrijventerrein TPN West Nijmegen Via het project ‘Inventarisatie zeer zorgwekkende stoffen bedrijventerrein TPN West Nijmegen’ is de bewustwording van de aanwezigheid en het gebruik van ZZS verhoogd. ZZS kunnen ongemerkt aanwezig zijn doordat in ze verschillende producten zijn verwerkt, bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen, die vervolgens door een bedrijf worden gebruikt. Uit de inventarisatie bleek dat dit inderdaad een aandachtspunt is. Van de 102 onderzochte bedrijven gaf 25% aan ZZS te gebruiken, terwijl uit de inventarisatie bij 68% van de onderzochte bedrijven ZZS aanwezig bleek te zijn. De bedrijven zijn geïnformeerd over de uitkomsten van de inventarisatie.

2. Milieu

14

ODRN Jaarverslag 2024

Op de milieuafdelingen van ODRN zorgen vergunningverleners, toezichthouders en specialisten dat de leefomgeving beschermd wordt door vergunningen te verlenen binnen de kaders van de wet en door te controleren of de vergunningen worden nageleefd. Ze werken hierbij nauw samen met de juristen van de ODRN. Daarnaast werken projectleiders bijvoorbeeld aan het optimaliseren van processen, de implementatie van relevante ontwikkelingen zoals circulaire economie, de inzet van drones voor controles en aan maatschappelijke vraagstukken zoals Zeer Zorgwekkende Stoffen.

Vergunningverlening

Milieu

De invoering van de Omgevingswet had een grote impact op vergunningverlening. Zowel de aanvraag als behandeling van een vergunning was wezenlijk anders. Daarnaast zorgde het nieuwe zaaksysteem ook voor een nieuwe manier van werken. Het afgelopen jaar stond in het teken van leren werken met deze grote veranderingen. Door de invoering van de Omgevingswet was het relatief rustig met aanvragen, meldingen en het aantal vooroverleggen. Mogelijk kwam dit doordat het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog niet helemaal gebruiksvriendelijk was, de complexiteit van de Omgevingswet en de introductie van leges. Dit bood de gelegenheid om aan de slag te gaan met langer lopende complexe procedures die door het loskoppelen van de aanvragen Wet natuurbescherming (Wnb) verder konden worden opgepakt, om te leren werken met de toch wel ingewikkelde nieuwe wetgeving en de overgang naar OpenWave.

Toezicht Bij toezicht is in op voortvarende wijze het werk op het gebied van milieutoezicht opgepakt. In de eerste helft van dit jaar hebben de milieutoezichthouders zich

Ontwikkelingen 2024 bij industrieterrein Nijmegen-West en Weurt In 2024 heeft ODRN samen met bedrijven en omwonenden stappen gezet om de luchtkwaliteit in en rond industrieterrein Nijmegen-West en Weurt verder te verbeteren. Door middel van een intensieve omgevingsdialoog, interactieve bijeenkomsten en onderzoek naar de inzet van best presterende technieken is er concrete voortgang geboekt in het verminderen van de uitstoot van stikstofoxiden en fijnstof. Dit ligt in lijn met de doelstellingen van het Schone Lucht Akkoord.

verdiept in de Omgevingswet. Dit was een uitdaging die door een efficiënte samenwerking binnen de afdeling goed is verlopen. Daarnaast is er actief geworven om nieuwe toezichthouders aan te trekken. Hierdoor zijn er 6 beginnende toezichthouders Milieu gestart. Deze nieuwe medewerkers moeten het vak nog leren. Dat betekent dat deze medewerkers nog niet zelfstandig controles en dergelijke kunnen uitvoeren. Zij zijn daardoor nog onvoldoende productief. In dit geval gaan de kosten voor de baten uit. Het type milieucontrole dat de ODRN uitvoert loopt zeer uiteen. Denk aan het behandelen van milieuklachten, milieucontroles bij diverse soorten bedrijven, Seveso-inspecties, specifieke aspectcontroles op bijvoorbeeld energie of bodem, geluidcontroles, ondermijningscontroles en horecacontroles. Doordat er voor iedere soort controle toezichthouders met de juiste kennis en vaardigheden klaarstaan, zijn de verschillende werkzaamheden van de afdeling met genoeg diepgang en kwaliteit uitgevoerd.

Sinds het najaar kan ODRN dronecontroles uitvoeren. Twee toezichthouders hebben het diploma Dronepiloot gehaald en er is er een drone aangeschaft. Drones leveren een waardevolle toevoeging aan controles doordat overtredingen sneller geconstateerd kunnen worden.

Mijlpalen Milieu

Door de inzet van Fastlane en regiehulp zijn lastige, langlopende procedures succesvol afgerond.

ODRN heeft haar expertise met externen gedeeld door het geven van trainingen en workshops, onder andere op het gebied van Zeer Zorgwekkende Stoffen, water en Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen.

Het aantal binnengekomen milieuklachten wordt ruim binnen de daarvoor afgesproken termijn afgehandeld.

Het indienen en behandelen van bodemmeldingen verloopt soepeler doordat de inzet van vooroverleg bij omvangrijke grondwerkzaamheden is gestimuleerd.

3. Bouwen

17

ODRN Jaarverslag 2024

Vergunningverlening en toezicht BRIKS toetst en controleert de constructieve veiligheid, brandveiligheid en bouwfysische aspecten zoals ventilatie. Ook duurzaamheid maakt een vast onderdeel uit van de toetsing en controles, bijvoorbeeld de toets op Bijna Energie Neutrale Gebouwen en op de Milieu Prestatie Gebouwen.

Ontvlechting BRIKS-taken Nijmegen

Bouwen

De ontvlechting van de BRIKS-taken van Nijmegen had een grote impact op de BRIKSafdelingen vergunningverlening en toezicht. Naast de grote veranderingen die de Omgevingswet en het nieuwe zaaksysteem OpenWave met zich meebrachten, was het voor de medewerkers een onzekere periode waarin duidelijk was dat een deel van de taken per 1 januari 2025 naar Nijmegen over zouden gaan terwijl er een tijd lang nog niet duidelijk was hoe het sociaal plan eruit zou zien, welke collega's naar Nijmegen zouden vertrekken en hoe de BRIKS-afdeling vanaf 2025 in de ODRN eruit zou zien. Ondanks de turbulente situatie hebben de medewerkers zich ten volle ingezet om de vergunningen en controles goed uit te voeren. In het najaar is duidelijk geworden welke collega's naar Nijmegen vertrokken en hoe de nieuwe BRIKS-afdeling zou gaan werken. In deze fase stonden zowel doorontwikkeling als afscheid centraal. ODRN is trots op wat er bereikt is bij BRIKS en de manier waarop er afscheid is genomen van de collega's die sterk hebben bijgedragen aan bouwveiligheid in de regio.

Vergunningverlening Vergunningverlening BRIKS kende een uitdagende periode. In december 2023 was er een hoos aan aanvragen die in 2024 nog onder het oude Wabo-regime moest worden behandeld. Daarnaast legde de invoering van de Omgevingswet en OpenWave een grote druk op de afdeling. Hierdoor was er meer

tijd nodig om een vergunningsaanvraag te behandelen. Tegelijkertijd was gekwalificeerd personeel moeilijk te vinden. Vanaf de zomer kwam er grip op de werkvoorraad, mede door enkele nieuwe medewerkers. Vanaf dat moment kreeg de invulling van de nieuwe BRIKS-afdeling meer vorm en startte de ontwikkeling hiervan. De laatste maanden van het jaar is deze afdeling samengesteld, zijn er nieuwe werkwijzen in zelforganiserende units ontwikkeld en zijn initiatieven opgepakt om in 2025 gestroomlijnder te kunnen werken. De opdrachtgevers zijn hierbij actief betrokken. Ondanks de vele uitdagingen is het gelukt om niet alleen een aantal aanloopproblemen op te lossen, maar ook de piek in aanvragen in te lopen. Daarnaast is het ziekteverzuim gedaald en de productiviteit op niveau. Door de gedrevenheid en bevlogenheid van de medewerkers is de toekomstgerichte blik behouden gebleven ondanks de dagelijkse druk.

Toezicht Toezicht BRIKS heeft alle zeilen bij moeten zetten in 2024. Door de onzekerheid en onrust die gepaard ging met het besluit van de gemeente Nijmegen om de BRIKS-taken terug te nemen was er een groot personeelsverloop. Vanwege de grote krapte op de arbeidsmarkt was het niet altijd makkelijk om nieuw personeel aan te trekken. In de eerste helft van het jaar was de personele bezetting op orde, maar in het 3e kwartaal vertrokken of vielen inhuurkrachten plotseling uit. Ondanks dat de vrijvallende functies weer ingevuld konden worden, leidde dit wel tot productieverlies. Daarnaast werd het asbestteam BRIKS door verschillende oorzaken in de loop van 2024 geconfronteerd met een hoog ziekteverzuim waardoor ook hier de productie onder druk kwam te staan. De invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen per 1 januari hadden voor de afdeling (nog) geen

18

ODRN Jaarverslag 2024

grote gevolgen. Dit omdat het toezicht zich nog voor het overgrote deel richtte op vergunningen die voor 1 januari 2024 zijn verleend. Er lopen veel grote en complexe bouwprojecten binnen Nijmegen zoals in het stationsgebied, Waalsprong en Winkelsteeg. Doordat de capaciteit op volle sterkte was bij de senior toezichthouders zijn deze goed opgepakt. Bij de wat kleinere projecten is dit lastiger vanwege de beschikbare capaciteit. Hier is er op basis van de risico’s een prioritering aangebracht.

Bouwen

In het kader van het toezicht op de asbest-/sloopregels zijn er meer overtredingen geconstateerd dan er conform de uitgangspunten van de landelijke handhavingsstrategie (LHS) opgepakt kon worden. Hierdoor is er niet altijd strafrechtelijk opgetreden tegen deze overtredingen maar is er op basis van risicogestuurde afwegingen bepaald welke zaken er strafrechtelijk opgepakt werden en welke bestuursrechtelijk afgedaan konden worden. Opvallend is de grote groep aannemers en (groot)vastgoedeigenaren waar overtredingen van de asbestregels zijn geconstateerd. De verwachting was dat deze professionele partijen beter op de hoogte zouden zijn van de asbestregelgeving. Ondanks de vele uitdagingen zijn de afgesproken doelstellingen grotendeels gehaald. Het toezicht is op peil gehouden en is niet ten koste gegaan van de dienstverlening aan de inwoners. Daarnaast is het gelukt om met het oog op 2025 alvast enkele vaste nieuwe medewerkers aan te trekken en kunnen in 2025 de BRIKS-toezichttaken voor de deelnemers op een adequaat niveau blijven uitvoeren.

Mijlpalen Bouwen

Het vrije veld toezicht heeft al tot goede resultaten geleid. Zo is er geconstateerd dat er illegaal een kelder onder een woning werd gebouwd met alle risico’s van dien. Daarnaast werpt het vrije veld toezicht ook bij de asbestregelgeving haar vruchten af.

De kwaliteit en het proces de sloopen bouwveiligheid verbeterd. Dit leidt tot een grotere veiligheid rondom de bouw- en sloopplaatsen.

Door de bevlogenheid en betrokkenheid van de medewerkers is de vergunningspiek afgewerkt en het toezicht op peil gebleven in een turbulente periode.

4. Juridisch advies

21

ODRN Jaarverslag 2024

Juridisch Advies

De afdeling Juridisch Advies speelt een essentiële rol bij het in standhouden van verleende vergunningen in beroepszaken. Ook draagt de afdeling bij aan het voorkomen van milieu-incidenten die een risico vormen voor de volksgezondheid en aan de veiligheid van de leefomgeving. Dit doet ze bijvoorbeeld door diverse bouw- en sloopstops op te leggen waarbij asbest vrij had kunnen komen, de constructie van een bouwwerk niet voldeed aan de veiligheidsregels of waar de brandveiligheid niet op orde was. De implementatie van de Omgevingswet binnen ODRN, capaciteitstekorten, de ontvlechting van de BRIKS-taken van Nijmegen en hoge werkdruk zorgden voor grote uitdagingen in 2024. De afdeling is erin geslaagd om deze uitdagingen het hoofd te bieden. De juristen hebben een grote bijdrage geleverd aan de implementatie van de Omgevingswet, de productiviteit was hoog, het aantal inhuurmedewerkers en het verzuim was laag. Daarnaast is het capaciteitstekort opgelost en is de afdeling op volle sterkte.

BRIKS De BRIKS-juristen hebben veel inhoudelijke vragen van collega’s beantwoord en collega’s kundig geadviseerd over de Omgevingswet. Ook is er in 2024 geïnvesteerd in de zichtbaarheid van de juristen, zowel intern als extern. Dit zorgt ervoor dat ze eerder in het proces betrokken worden en hierdoor efficiënt en adequaat kunnen adviseren. De BRIKS-ontvlechting had impact op de afdeling. Een aantal juristen adviseerde over de uitvoering van de BRIKS-taken in Nijmegen. Deze werkzaamheden vervielen per 2025. In de loop van 2024 werd duidelijk wat voor gevolgen dit precies had voor de afdeling en voor de juristen zelf. Aan het eind van het jaar heeft de afdeling op een fijne manier afscheid genomen van de juristen die ODRN verlieten. Ook zijn inmiddels nieuwe collega's

aangenomen om in 2025 het werk goed te kunnen opvolgen.

Milieu De Omgevingswet kwam binnen milieu iets trager op gang, met name door vraagstukken over wijziging bevoegd gezag als gevolg van de Omgevingswet. Daarnaast liepen er nog zaken die onder het oude Wabo-regime afgehandeld moesten worden. Door ondercapaciteit bij de milieujuristen was de werkdruk hoog. Ook zijn de looptijden voor bezwaar- en beroepsprocedures langer dan gebruikelijk doordat de rechtbank achterblijft met het plannen van rechtszaken. Ondanks deze uitdagingen heeft het team focus kunnen houden op de juiste dingen en heeft het een belangrijke rol gespeeld bij advisering over en uitvoering van de Omgevingswet.

Mijlpalen Juridisch Advies

Door een goede samenwerking met Rijkswaterstaat en gemeente Beuningen is een langlopend handhavingstraject bij De Bunswaard succesvol afgerond.

Vier van de vijf beroepszaken van een provinciale inrichting zijn ingetrokken. Dit betekent dat de vergunning die ODRN heeft verleend heeft standgehouden in de rechtbank.

De juristen hebben gewerkt aan een goede zichtbaarheid, waardoor ze eerder betrokken worden en daardoor beter kunnen adviseren.

5. Programma Seveso

24

ODRN Jaarverslag 2024

Programma Seveso

Op 1 januari 2024 veranderde de naam Brzo in Seveso. Brzo was een afkorting van Besluit risico’s zware ongevallen, de Nederlandse invulling van de Europese Seveso-richtlijnen. De richtlijnen zijn opgenomen in de Omgevingswet en om deze reden is de naam veranderd. Het werken met de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) tijdens de Seveso- en milieu-inspecties vormt een uitdaging. Ondanks de complexiteit is het goed opgepakt door de inspecteurs. Door de specifieke kennis en opleiding die nodig is bij Seveso, is het werven van nieuwe Sevesoinspecteurs een aandachtspunt. In het afgelopen jaar zijn nieuwe collega’s aangetrokken die na hun opleiding van 3 jaar zowel Seveso- alsmede milieu-inspecties gaan uitvoeren.

Planning inspecties De Seveso-inspecties voor 2024 zijn samen met de inspectiepartners tijdens een regionale planningsdag in oktober 2023 ingepland. De gezamenlijke Seveso-inspectieplanning met de inspectiepartners is geheel gehaald. Tegelijkertijd was de totale inzet voor toezicht Milieu voor Gelderland en Overijssel iets lager dan gepland door een krappe capaciteit. Bij een aantal bedrijven met specifieke problematiek is een extra Seveso-inspectie uitgevoerd. Ook is er veel inzet geweest op ongewone voorvallen, strafrecht en Wabohercontroles.

Naleefgedrag controles Om het naleefgedrag van bedrijven te verbeteren is het toezicht verscherpt en de afstemming tussen inspectiepartners geïntensiveerd. Verbetering van het naleefgedrag is in zicht. Intensieve contacten met bedrijven hebben daartoe bijgedragen. Om dit beter meetbaar te maken, wordt er een KPI opgesteld. ODRN werkt hier samen met ODRA aan.

Mijlpalen Seveso

Er zijn nieuwe (in alle gevallen nog op te leiden) inspecteurs aangetrokken, zodat de capaciteit voor Seveso- en milieu-inspecties op orde komt.

ODRN werkte mee aan projecten als Handleiding zorgbedrijven, Digitale vergunningen (AADV), Aanpak ZZS - waarbij ODRN regiotrekker is - en de concernbenadering. De samenwerking binnen Seveso6 leidde tot een landelijke uniforme aanpak van Seveso-bedrijven.

Het project Ongewone voorvallen leverde nieuwe inzichten op. Hierdoor kunnen vergelijkbare ongevallen in de toekomst voorkomen worden.

6. Bedrijfsvoering

27

ODRN Jaarverslag 2024

Informatievoorziening Nieuwe systemen

Bedrijfsvoering

Afgelopen jaar zijn de drie kernapplicaties, OpenWave, AFAS en TimeTell, geïmplementeerd en doorontwikkeld. Hierdoor voldoen zij beter aan de wensen en eisen van een goede informatievoorziening. De systemen komen hiermee in de cyclus van regulier beheer en onderhoud terecht. De inrichting van OpenWave is meer in lijn met de gewenste werkwijze en er zijn aanpassingen gedaan om bijvoorbeeld de publicaties beter en geautomatiseerd te laten plaatsvinden. Tevens zijn alle “oude” zaken uit het vorige zaaksysteem (WRS) naar OpenWave gemigreerd en daarmee voor de medewerkers via het nieuwe zaaksysteem te benaderen. AFAS is in 2 fases verder verbeterd op zowel financieel als HRM vlak. Zo hebben bijvoorbeeld de IV3-analyse, onboarding en formatiebeheer een plek gekregen in AFAS. Ook is de projectenmodule ingericht. Voor AFAS staat komend jaar een verbetering gepland op het gebied van (automatische) facturering.

Ervaringen van medewerkers De voordelen van AFAS en TimeTell werden sneller door de medewerkers gevoeld en daarmee gewaardeerd. De doorontwikkeling heeft het draagvlak alleen maar vergroot. Inmiddels is ook het zaaksysteem OpenWave dusdanig verbeterd dat het begrip onder de medewerkers toeneemt. Het gebruik en daarmee het opdoen van kennis en ervaring draagt er hopelijk aan bij dat ook hier het draagvlak steeds meer toeneemt.

Ontvlechting BRIKS-taken Het terughalen van de BRIKS-taken door de gemeente Nijmegen had direct gevolgen voor de informatievoorziening bij ODRN. Naast het vertrek van medewerkers, is er ook een “nieuwe” BRIKS-afdeling opgezet. Hiervoor is

een impactanalyse op alle systemen gedaan en is er voor gezorgd dat alle systemen hierop zo nodig zijn aangepast. Denk hierbij aan het zaaksysteem OpenWave, rapportagetool PowerBI en het digitale handboek. Daarnaast is OpenWave verder aangepast zodat gemeente Nijmegen de vergunning- en meldingsprocedures in OpenWave onder eigen bevoegd gezag kan afhandelen.

Aanpassingen op doelstellingen IBP Hoewel er in het tweede deel van 2024 vooruitgang is geboekt, zijn de (landelijke) resultaten uit het Interbestuurlijke programma (IBP) van pijler 3 (ICT) wat achtergebleven. Hierdoor is het lastig te bepalen of het nu al noodzakelijk is om de informatievoorziening en systemen op de doelstellingen van IBP aan te passen. Het behalen van deze doelstellingen is inmiddels overgenomen door het ministerie van I&W en krijgt daarmee een vervolg in 2025. De verwachting is dan ook dat er volgend jaar meer concrete resultaten en behaalde doelstellingen benoemd kunnen worden op het gebied van bijvoorbeeld datakwaliteit, gegevensmodel milieubelastende activiteiten en het toepassen van AI (datagestuurd werken) in ons werkveld.

Informatieveiligheid Informatieveiligheid blijft belangrijk. ODRN heeft met de functionaris gegevensbescherming (FG) een monitoringsplan opgesteld dat in de tweede helft van 2024 is uitgevoerd. Het plan raakt onderdelen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet politiegegevens (Wpg). Specifiek voor de Wpg wordt een interne audit uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn in Q1 2025 bekend.

Bedrijfsvoering

28

ODRN Jaarverslag 2024

Innovatie

Communicatie

In 2024 is de basis gelegd voor de Innovatieagenda 2024-2029. De agenda richt zich op het versterken van de rol van ODRN als kennisorganisatie en het inspelen op uitdagingen in de fysieke leefomgeving. De belangrijkste resultaten en successen zijn:

De komst van een nieuwe wet, nieuwe digitale systemen, een organisatie waar zowel organisatieontwikkeling als het ontvlechten van bouwtaken centraal stond, de krapte op de arbeidsmarkt en een verdriedubbeling van het aantal persvragen zorgde ervoor dat het communicatieteam zich op veel verschillende fronten moest inzetten. Naast de vele uitdagingen heeft het team ruimte gemaakt om verder te bouwen aan een sterke communicatie binnen en voor de ODRN.

Effectgericht werken: Een meerjarenprogramma (2025-2030) is opgesteld, inclusief financieringsstrategie en voordelen voor opdrachtgevers. Alle deelnemers hebben ingestemd met de uitvoering. Fast lane-milieuprocedures: Deze aanpak heeft complexe vergunningstrajecten versneld en is positief ontvangen door bedrijven, ondanks strengere normen in (ontwerp)vergunningen. Circulaire economie: Ondersteuning bij het opzetten van een CE-huis heeft bijgedragen aan een robuuste voorbereiding op toekomstige Europese wetgeving. Energietransitie: ODRN heeft communicatie tussen stakeholders verbeterd en uitdagingen beter in kaart gebracht om proactief op toekomstige vergunningstrajecten in te spelen. Artificial intelligence (AI): Samenwerking met andere omgevingsdiensten heeft geleid tot gedeelde inzichten en de succesvolle toepassing van AI-oplossingen. Innovatiecriteria: Dankzij een duidelijke lijn in de Innovatieagenda zijn middelen effectief ingezet en doelen succesvol nagestreefd. Hoewel er veel is bereikt, blijven uitdagingen zoals personele capaciteit en versterking van netwerkposities aandacht vragen. De evaluatie van 2024 toont dat ODRN op de juiste weg is, met ruimte voor verdere groei en verbetering.

Intern Bij het communicatieteam lag de focus in 2024 intern op de vele veranderingen. Voor de Omgevingswet moest de informatie op verschillende plekken worden aangepast. Voor de ontvlechting van de BRIKS-taken is er nauw samengewerkt met Nijmegen. In de gezamenlijke communicatie lag de nadruk op het informeren van de medewerkers en daarnaast de communicatie richting burgers, bedrijven en stakeholders. Daarnaast was het team nauw betrokken bij het ontwikkelen en implementeren van de aangescherpte missie, visie, kernwaarden en strategische doelen en de opzet van een nieuwe organisatiestructuur en de strategische personeelsplanning.

Extern Begin 2024 is de informatie op de website aangepast aan de Omgevingswet en daarnaast is er een Servicepunt geopend waar ondernemers en burgers uit Berg en Dal, Beuningen en Heumen terecht kunnen met vragen over de Omgevingswet. Daarnaast is er een corporate video gemaakt over wat voor bijdrage ODRN levert aan de leefomgeving. Deze video wordt onder andere ingezet bij de werving van nieuwe medewerkers. Ook zijn de vacatureteksten aangepast en is er een succesvolle informatiemiddag georganiseerd voor de werving van trainees.

29

ODRN Jaarverslag 2024

Samenwerkingen Seveso ODRN werkt op communicatiegebied nauw samen met de andere 5 Seveso-diensten. Seveso-communicatie is verdeeld in een strategische groep en een werkgroep. Vanuit ODRN wordt aan beide groepen deelgenomen. In 2024 is er gekeken naar de positionering van Seveso-omgevingsdiensten en wat dit betekent voor de gezamenlijke communicatie. Dit krijgt in 2025 verder vorm.

Bedrijfsvoering

Aandachtsgebieden IenW Vanuit de Seveso-taak sloot ODRN namens de omgevingsdiensten aan bij de werkgroep Aandachtsgebieden van het ministerie van IenW. Hiermee was de rol van omgevingsdiensten bij de implementatie van het nieuwe beleid geborgd. VTH provincie Gelderland, ODRA en ODRN Door de gezamenlijke uitvoering van de VTHtaken voor de provincie is er op verschillende vlakken nauw contact tussen ODRA, het VTHteam van Gelderland en ODRN. Ook in 2024 is gezamenlijk het Samen Sterker-symposium georganiseerd. Daarnaast is een nieuw project opgestart: het maken van een e-magazine voor politieke partijen. Het doel hiervan is om politici een tool aan te kunnen bieden waarin zij snel duidelijke informatie kunnen vinden over het complexe VTH-werkveld. Omgevingsdienst NL In het najaar van 2024 is er een communicatietweedaagse georganiseerd waaraan bijna alle 28 omgevingsdiensten deelnamen. Gezien de snelle ontwikkeling van Omgevingsdienst NL is er gekeken hoe de 28 diensten elkaar kunnen ondersteunen en versterken. De tweedaagse heeft geleid tot stevig communicatienetwerk en een start van een nauwe samenwerking tussen de 28 omgevingsdiensten.

7. Sociaal jaarverslag

ODRN Jaarverslag 2024

31

Ziekteverzuim Het gemiddelde ziekteverzuim over 2024 bedraagt 6,9%. Er is een daling te zien in het verzuim ten opzichte van 2023 (7,5%). Dit komt doordat een aantal langdurig zieke medewerkers zijn hersteld en er daarnaast meer focus en aandacht is voor verzuim. Begin dit jaar stapte ODRN over naar AFAS. De ziekteverzuimbegeleiding in dit systeem is in juni 2024 volledig ingericht. Het ziekteverzuim per maand 10,0% 8,0%

7,5%

7,6%

8,1%

7,9%

6,0%

Sociaal jaarverslag

4,0%

7,5%

7,0%

7,1%

6,9%

okt

nov

6,2% 5,0%

6,5%

6,9%

4,9%

Norm: 5%

2,0% 0,0%

jan

feb

wrt

apr

mei

jun

Strategische Personeelsplanning In 2024 zijn waardevolle sessies georganiseerd in het kader van Strategische Personeelsplanning (SPP). Er is in kaart gebracht wat voor personeelsbestand de ODRN in de toekomst nodig heeft op basis van de strategische koers. Een SPP helpt de organisatie om proactief te werken in plaats van reactief. Hierdoor is ODRN beter voorbereid op veranderingen en uitdagingen en heeft ODRN niet alleen nu, maar ook in de toekomst de benodigde kennis en competenties in huis.

jul

aug

sep

dec

De nieuwe kernwaarden van ODRN

Klantgericht

Flexibel

Betrokken

Verantwoordelijk

Proactief

totaal

ODRN Jaarverslag 2024

32

Pilot nieuwe HRgesprekcyclus

De ontwikkeling van de personele bezetting

In het eerste kwartaal van 2024 stond een evaluatie gepland van de pilot voor een nieuwe HR-gesprekscyclus. Op verzoek van de OR is deze evaluatie uitgesteld en is de looptijd van de pilot verlengd. De pilot heeft als doel om meer aandacht te hebben voor medewerkers, goede gesprekken te voeren en het hebben van minder administratieve omslachtigheid. Samen met de OR zal begin 2025 een korte evaluatie van de pilot uitgevoerd worden.

De ontwikkeling van de personele bezetting (in fte) staat in de grafiek onderaan deze pagina. Het gemiddelde personeelsbestand van ODRN in 2024 (242,4 fte), inclusief inhuur, is met 6,2 fte gestegen ten opzichte van 2023 (236,2 fte). Het aantal inhuurkrachten is nog steeds hoog; maar liefst 31,1% gemiddeld over 2024, terwijl er in de begroting uitgegaan wordt van 27%. De oorzaak is tweeledig:

Sociaal jaarverslag

Nieuw personeelsinformatiesysteem (AFAS-project)

De arbeidsmarkt is nog steeds erg krap en het is heel moeilijk om aan vast personeel te komen; De ODRN en de gemeente Nijmegen hadden de afspraak dat er bij het vertrek van medewerkers van de BRIKSafdelingen, in afwachting van de plaatsing van vaste medewerkers, de functies tijdelijk met inhuur zouden worden ingevuld.

Vanaf 1 januari 2024 worden de personeelsbeheertaken in eigen beheer uitgevoerd. Dit was fase 1 van het AFASproject en is in 2024 afgerond. Ook fase 2 en 3 zijn in 2024 afgerond. Fase 2 is in het eerste half jaar van 2024 vrijwel geheel afgerond en fase 3 (verdere optimalisatie) in de tweede helft van 2024.

De grafiek op de volgende pagina geeft de ontwikkeling van het percentage inhuur weer per kwartaal van 2022 t/m 2024. Personele bezetting (in fte) Vast 250.0 200.0

Inhuur

232.7

230.8

231.3

231.0

236.2

236.7

234.8

235.4

237.3

239.9

246.0

242.5

70.3

69.8

70.3

70.7

73.0

75.5

74.6

74.6

74.5

77.9

77.5

73.6

162.4

161.0

161.0

160.3

163.2

161.2

160.2

160.8

162.8

162.0

168.5

168.9

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

150.0 100.0 50.0 0.0

ODRN Jaarverslag 2024

33

Percentage inhuur per kwartaal van 2022 t/m 2024 35,0%

21,9%

22,6%

20 23

22,0%

20,7%

20,0%

22,9%

20 22

25,0%

20 22

30,0%

27,4%

24,8%

31,6%

31,1%

30,3%

29,2%

31,4%

15,0% 10,0% 5,0%

Sociaal jaarverslag

20 24 Q 4

20 24 Q 3

20 24 Q 2

20 24 Q 1

20 23 Q 4

20 23 Q 3

20 23 Q 2

Q 1

Q 4

Q 3

20 22 Q 2

Q 1

20 22

0,0%

De volgende tabel laat het gemiddelde aantal fte van heel 2024 van de afdelingen zien. De bouwafdelingen zitten op 45% inhuur en zijn de grootste veroorzakers van de overschrijding van de inhuurnorm. Dit komt vooral door de ontvlechting van de bouwtaken. Gemiddelde aantal fte Afdelingen

Inhuur in fte

Totaal Inhuur aandeel in fte in fte

VTH bouwen (OD20 en OD40)

29,3

65,1

44,9%

VTH milieu (OD30 en OD50)

26,8

92,9

28,8%

Interne Dienstverlening en juridisch advies

17,5

78,2

22,3%

Totaal

73,5

236,2

31,1%

Opleidingsplannen In het tweede kwartaal van 2024 bracht de ODRN in beeld welke opleidingen nodig zijn om medewerkers door te laten ontwikkelen voor de kwaliteitscriteria en te voldoen aan de robuustheid. Daar kwam een overzicht van benodigde opleidingen voor 2024 en 2025 uit voort. Voor een gedeelte is gekeken of er incompany opleidingen te regelen zijn. Ook is er in het tweede kwartaal tijd geïnvesteerd in het opzetten van nieuwe systemen voor medewerkers zoals OpenWave of het nieuwe AFAS-systeem.

34

ODRN Jaarverslag 2024

Productiviteit De productiviteit over 2024 komt uit op 70,1% voor het eigen personeel, wat gelijk is aan de productiviteit in 2023. De productiviteit van 97,3% bij de inhuur ligt net iets hoger dan de 96,8% in 2023. Verloop productiviteit vaste medewerkers Productief 80,0%

Norm 71,1% 60,0%

75,0%

77,5%

73,2%

71,0%

72,2% 62,3%

61,2%

74,3%

77,6% 70,1%

65,4%

61,4%

40,0% 20,0%

Sociaal jaarverslag

0,0%

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

totaal

Verloop productiviteit inhuur Productief 100,0% Norm 95,5% 80,0%

95,7%

97,2%

96,8%

97,4%

96,5%

97,3%

99,1%

98,8%

97,6%

98,2%

98,1%

97,3%

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

totaal

60,0% 40,0% 20,0% 0,0%

jan

Herwaarderen functieschalen Het beeld is dat ODRN onvoldoende concurrerend is, gezien de huidige arbeidsmarkt. Daar waar de condities van ODRN niet passend waren, zijn deze aangepast om een aantrekkelijke partij te blijven voor nieuwe en huidige medewerkers.

Arbeidsmarkt Wegens krapte op de arbeidsmarkt zijn de vacatures zeer moeilijk in te vullen. Hoewel de markt aan het veranderen is, is dit nog steeds een knelpunt en risico ten aanzien van het behalen van de resultaten. De ODRN heeft daarom maatregelen getroffen. Een bijvoorbeeld hiervan is het opstarten van een nieuw traineeship vanaf oktober 2024. In totaal zijn er 6 trainees gestart.

8. Verplichte paragrafen

36

ODRN Jaarverslag 2024

Algemeen Het jaarverslag van ODRN moet minimaal de volgende paragrafen bevatten:1 Financiering; Weerstandsvermogen en risicobeheersing; Bedrijfsvoering; Openbaarheidsparagraaf in het kader van de Wet open overheid; Rechtmatigheid.

Verplichte paragrafen

Het verslag over bedrijfsvoering is in een voorgaand hoofdstuk al gedaan. De overige paragrafen zijn hieronder terug te vinden.

Financiering Deze paragraaf bevat de beleidsvoornemens over het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. De uitgangspunten zijn nader uiteengezet in het Treasurystatuut Omgevingsdienst Regio Nijmegen 2021. Dit statuut bepaalt dat elk jaar verslag wordt gedaan van de ontwikkelingen gedurende het jaar. Enkele aandachtspunten zijn: Het beleid van ODRN is om geen eigen financieringsportefeuille te hebben. De gelden die niet nodig zijn voor de exploitatie staan op de rekeningcourantrekening bij de Bank van Nederlandse Gemeenten (BNG) en het Rijk (schatkistbankieren). De financiering van activiteiten van ODRN wort gedaan met eigen middelen. Er is

1 Dit is conform artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het BBV schrijft ook de paragrafen lokale heffingen, onderhoud kapitaalgoederen, verbonden partijen en grondbeleid voor. Deze zijn niet van toepassing voor de ODRN.

geen vreemd geld aangetrokken en de kasgeldlimiet is in 2024 niet overschreden. De rente-risiconorm is vanwege het ontbreken van leningen niet van toepassing. In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing staan alle risico’s en worden deze toegelicht. Volgens de BBV-voorschriften mag alleen met werkelijke rente worden gerekend. Het rentepercentage in de jaarrekening bedraagt 0%. Voor het bepalen van het uurtarief wordt een extracomptabele kostentoerekening gehanteerd. Hierbij worden naast de directe kosten, de overheadkosten en de rente van de inzet van vreemd vermogen, ook reserves en voorzieningen voor de financiering van de activa die in gebruik zijn betrokken. Het renteresultaat over 2024 bedraagt € 237.663 positief.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf bevat de volgende onderwerpen: de weerstandscapaciteit; een inventarisatie van de risico’s; het beleid voor de weerstandscapaciteit en de risico’s.

Weerstandscapaciteit Met weerstandscapaciteit worden de middelen en de mogelijkheden waarover we beschikken of kunnen beschikken om niet-begrote kosten te dekken bedoeld. Een batig saldo kan toegevoegd aan de reserves tot een maximum dat nodig is conform het door het algemeen bestuur bepaalde weerstandsvermogen. Dit maximum is met AB- besluit van 30 september 2021 vastgesteld op 5% van onze begrote baten.

37

ODRN Jaarverslag 2024

Voor 2024 gaat het om € 1.547.842 (€ 30.955.846 * 5%). De risico’s worden in beginsel afgedekt met de weerstandscapaciteit. Risico’s die deze capaciteit overschrijden moeten met weerstandscapaciteit van deelnemers afgedekt te worden.

Verplichte paragrafen

Inventarisatie van risico's In de bijlage Risicobeheersing staat een tabel met een risico-inventarisatie. Dit geeft een overzicht van de risico’s, met vermelding of het risico financieel [1] of niet-financieel [2] is. Vervolgens geeft de inventarisatie aan wat de gevolgen zijn als het risico zich voordoet en gaat het in op de te nemen beheersmaatregel. Het totaal van de risico’s is in 2024 € 1.097.500 (2023: € 1.056.500). De inventarisatie is geactualiseerd. In de tabel onderaan deze pagina staat een samenvatting. Het totale risicobedrag is met € 41.000 verhoogd.

Ook wordt het risico op uitval van automatisering verhoogd vanwege improductiviteit bij het uitvallen van de systemen.

Weerstandsratio De weerstandsratio geeft de verhouding weer tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. Het gaat om een momentopname. Risico’s veranderen immers voortdurend. Het totaal van de risico’s voor 2024 bedraagt € 1.097.500. Omdat niet alle risico’s zich gelijk zullen voordoen, wordt een dempingsfactor van 0,6 toegepast. Dit geeft een benodigd weerstandscapaciteit van € 658.500. De weerstandscapaciteit bestaat uit vrij besteedbare reserves, eind 2024: € 556.134. De weerstandsratio ultimo 2024 bedraagt (€ 556.134/ € 658.500) = 0,84. Volgens de waarderingstabel, die is opgenomen in de nota ‘risico’s en weerstandscapaciteit’, is dit voldoende.

De risico’s blijven nagenoeg gelijk aan 2023. Het risico op prijsstijgingen wordt naar boven bijgesteld vanwege de Cao-onderhandelingen welke nog niet bekend zijn. Risico inventarisatie Risico

2023

2024

Inflatie

225.000

246.500

Achterblijvende omzet

526.500

487.500

Begrotingsrisico

10.000

10.000

Uitval automatisering

20.000

53.500

Ziekteverzuim

75.000

50.000

Wet Deregulering beoordeling arbeidsrelatie

25.000

50.000

Krapte op de arbeidsmarkt

175.000

200.000

1.056.500

1.097.500

Totaal

38

ODRN Jaarverslag 2024

Kengetallen Deze paragraaf geeft inzicht in een aantal kengetallen die een indicatie geven van de financiële uitgangspositie.

Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin ODRN in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen.

Netto-schuldquote en nettoschuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

Het eigen vermogen, gedeeld door het totaal van de passiva is ultimo 2024:

Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken.

Verplichte paragrafen

Solvabiliteitsratio

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Een laag percentage is gunstig. Zoals in de tabel te zien, is de netto- schuldquote van ODRN ruim voldoende.

€ 556.134/€ 6.104.392 = 9,1% (2023: 3,7%) Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van ODRN. Met een ratio van 9,1% scoort ODRN nog steeds onvoldoende.

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is niet van toepassing, omdat er binnen ODRN geen structurele exploitatieruimte aanwezig is.

Omschrijving

2023

2024

B Netto vlottende schuld (cf. art. 48 BBV)

3.445.280

4.290.209

C Overlopende passiva (cf. art. 49 BBV)

1.132.232

431.999

3.014.090

4.750.811

864.450

252.674

G Overlopende activa (cf. art. 40a BBV)

1.073.171

617.817

H Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (excl. mutaties reserves))

26.570.941

29.230.922

-1,41%

-3,08%

A Vaste schulden (cf. art. 46 BBV)

D Financiële activa (cf. art. 36 lid d, e en f) E Uitzettingen < 1 jaar (cf. art. 39 BBV) F Liquide middelen (cf. art. 40 BBV)

De netto schuldquote = (A+B+C-D-E-F-G)/H x 100%

Rechtmatigheid Sinds dit verslagjaar legt het Dagelijks Bestuur verantwoording af over rechtmatigheid via de rechtmatigheidsverantwoording. Indien van toepassing, licht het hoofdstuk Bedrijfsvoering alle individuele afwijkingen toe, voor zover deze groter zijn dan de rapportagegrens van € 50.000. Er zijn bij de controle geen

afwijkingen aangetroffen die de rapportagegrens overschrijden.

M&O Beleid In 2024 zijn er geen rechtmatigheidsfouten met een materieel gevolg gevonden. Dit betekent dat er geen materiële afwijkingen zijn op de drie rechtmatigheidscriteria.

39

ODRN Jaarverslag 2024

Een toelichting op afwijkingen is dus niet nodig. Eén criterium wordt echter toch toegelicht, te weten het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (hierna M&O-criterium).

Verplichte paragrafen

Er is een landelijke trend te zien dat het steeds belangrijker wordt om het M&O-criterium te toetsen en hierover te rapporteren. De urgentie hiervan wordt veroorzaakt door voorbeelden waarin middelen niet altijd op de juiste manier worden gebruikt. Bij een omgevingsdienst is het M&O-criterium nog belangrijker, omdat de omzet voornamelijk wordt gevoed vanuit uren. Dit maakt het essentieel dat de urenregistratie juist en volledig is. ODRN vindt het belangrijk om een integere en betrouwbare organisatie te zijn. Dit maakt dat er meerdere controles worden uitgevoerd op onze uren. Deze controles zijn ingevoerd om ervoor te zorgen dat de urenregistratie juist en volledig is. Om het risico op misbruik en oneigenlijk gebruik te mitigeren worden de volgende controles uitgevoerd: Er worden controles uitgevoerd op zaakniveau. Hierbij wordt gecontroleerd of er diensten tegenover de geschreven uren staan. Er worden controles uitgevoerd met de formule: jobtime = shoptime = paytime. De beheersmaatregelen uit het door het bestuur vastgestelde M&O-beleid worden getoetst. Bij factuurcontroles wordt getoetst of de prestatie is geleverd, zowel voorafgaand aan het betalen van een factuur als achteraf middels de verbijzonderde interne controle. Kengetallen op productniveau worden geconfronteerd met de werkelijke uren op opdrachtniveau en grote afwijkingen worden toegelicht.

In de Marap worden de afwijkingen gerapporteerd aan de opdrachtgevers. Zelfs na het uitvoeren van deze controles blijft er een restrisico over. ODRN doen er alles aan om dit risico te beperken en blijft voortdurend streven naar verbetering van de processen en systemen.

JAARREKENING

9. Financiële verantwoording

42

ODRN Jaarrekening 2024

Financiële verantwoording

Samenvatting financiële verantwoording In onderstaande beschrijvingen worden een aantal opvallende verschillen tussen de begroting en de realiteit onder de aandacht gebracht. Per verschil wordt een beknopte toelichting gegeven. Verderop in de jaarrekening staat een gedetailleerde onderbouwing van deze verschillen.

Realisatie werkplannen In 2024 is de realisatie van de baten € 29,2 miljoen. De begrote cijfers worden niet gehaald en dat heeft deels te maken met personeelstekorten, maar ook door het later of niet starten van begrote projecten. Dit brengt risico’s met zich mee, omdat de begroting wel uitgaat van de begrote opbrengsten. Uiteindelijk is 7% van de werkplannen niet gerealiseerd.

Resultaat Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 352.639 (1,1% van de begrote baten). Het resultaat is positiever dan voorspeld in 2024. Door enkele verkeerde aannames tijdens tussentijdse rapportages en een inrichtingsfout in de systeem, zijn de lasten met € 900.000 te hoog ingeschat. Op basis van de tussentijdse cijfers is er een taskforce opgezet, waardoor de omzet naar boven kon worden bijgesteld. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in € 850.000 aan extra opbrengsten.

Inhuur De inhuur bleef ook in 2024 hoog. Waar in januari 2024 nog 70,3 fte aan ingehuurd personeel in dienst was, is dit eind 2024 afgesloten met 73,9 fte in december. Het aandeel was het hoogst op de afdelingen Toezicht en handhaving BRIKS en Vergunningverlening BRIKS. Omdat er na

1 januari 2025 minder BRIKS-taken zouden zijn, is er soms eerder gekozen voor om personeel in te huren. Eind 2024 zijn er actief mensen geworven om het inhuurpercentage in de toekomst naar beneden te krijgen.

Eigen vermogen en weerstandscapaciteit Aan het Algemeen Bestuur wordt voorgelegd om het positieve saldo van € 352.639 aan de algemene reserves toe te voegen. Als het bestuur daarmee instemt, bedraagt deze reserve eind 2024 € 556.134. Dat is, ten opzichte van het balanstotaal en risico’s, een te laag bedrag. Een deel van de risico’s zijn niet met de reserves af te dekken en de deelnemers zullen worden gevraagd om hier rekening mee te houden bij de bepaling van hun weerstandscapaciteit.