Bijlage III Jaarstukken 2023 ODRN
Tekst van het document
739.000
667.613
71.387
339.000
339.000
339.000
0
250.000
294.949
-44.949
26.665.451
26.570.941
94.510
521.451
99.318
422.133
Vrijval bestemmingsreserve Rentebaten Totaal baten Resultaat 2023, verschil tussen baten en lasten
28.377.850
61
ODRN Jaarrekening 2023
Toelichting op verschillen
Salarissen en sociale lasten De salariskosten zijn € 2,6 ton hoger dan de prognose uit december 2023. Dat komt door een dotatie aan voorziening verlof € 1,6 ton en doordat er iets minder uren zijn verantwoord op ontwikkeluitgaven (zie ook onderschrijding ontwikkeluitgaven). Opleidingskosten We begroten 2% van de begrote salarissen en sociale lasten voor opleidingskosten. We hebben in 2023 vooral ingezet op ontwikkeluitgaven en daarom ons reguliere ontwikkelbudget niet volledig ingezet. In de decemberrapportage hebben we de prognose verlaagd naar € 2,3 ton. De realisatie valt uiteindelijk iets hoger uit. Kosten ontwikkelprogramma In 2023 verantwoorden we € 1,3 miljoen aan ontwikkeluitgaven. Daarmee overschrijden we de begroting van € 1 miljoen met € 3 ton. In de decemberrapportage maakten we melding van een overschrijding op dit budget. We prognosticeerden ontwikkeluitgaven van € 1,5 miljoen. In november en december 2023 zijn minder uren op deze projecten geschreven dan dat we ingeschat hadden en een deel van de uitgaven schuift door naar 2024. In het volgende overzicht ziet u waaraan we deze middelen besteed hebben:
Ruim € 9 ton van de € 1,3 miljoen is uitgegeven aan de vervanging van ICT-systemen. Het gaat om ons zaaksysteem, het financiële pakket, het HRM-systeem en de tijdschrijfmodule. Omdat het investeringen betreft in systemen die we vanaf 2024 als licentie3 afnemen, mogen we deze uitgaven niet activeren. Dat betekent hoge kosten in 2023. Te meer omdat we in 2023 ook uitgaven hebben aan ons huidige zaaksysteem. Voordeel is wel dat we vanaf 2024 beperkte lasten hebben en we een deel van de begrote afschrijvingslasten in komende jaren kunnen laten vrijvallen. Verder hebben we ruim € 2 ton besteed om klaar te zijn voor de Omgevingswet. Ten slotte hebben we € 0,8 ton uitgetrokken voor een traineeprogramma waarmee we vijf nieuwe medewerkers hebben opgeleid. Dit programma is ook deels betaald uit de rijksbijdrage SPUK IBP. De inzet dekken we voor € 1,4 ton uit het restant van het ontwikkelprogramma 2020-2023. Dit budget stond eind 2022 als vooruit ontvangen op de balans. De overige middelen dekken we uit de bestemmingsreserve Omgevingswet van € 3,4 ton en uit overige budgetten van de ODRN. 3
Het gaat om Software as a Service (SaaS) systemen. Deze stellen ons in staat om via internet verbinding te maken met toepassingen in de cloud en deze te gebruiken. We worden geen eigenaar van de software, maar betalen jaarlijks licenties. Uren * tarief
Materiële lasten
Totaal
Vervanging ICT systemen
621
354
975
Invoeringskosten Omgevingswet
256
-
256
ODRN traineeprogramma
83
-
83
Totaal
959
354
1.313
In € *1.000
Inhuur De volgende tabel laat het percentage inhuur van de salariskosten en inhuur zien: Omschrijving
Begroting
Rapportage dec
Rekening
2023
2023
2023
Salariskosten
16.958.141
13.719.000
13.985.949
Inhuur
5.766.360
6.429.000
6.933.789
Totaal
22.724.501
20.148.000
20.919.738
25%
32%
33%
Aandeel inhuur van totaal
62
ODRN Jaarrekening 2023
We begroten een aandeel inhuur van 25%. In 2023 werd duidelijk dat we op een groter aandeel inhuur uit zouden komen. In de rapportage december 2023 hebben we dit percentage bijgesteld naar 32%. Uiteindelijk realiseren we een aandeel inhuur van 33%. Het hoge aandeel inhuur hangt vooral samen met krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor weten we onvoldoende vast personeel aan ons te binden. Een groot aandeel in huur is ook deels een strategische keuze met het oog op de verdere invoering van de Wkb op 1 januari 2025. Dat betekent dat er bouwtaken voor ons komen te vervallen. De bouwafdelingen hebben dan ook een groter aandeel inhuur (42%) dan de milieuafdelingen (27%)4. Dat is ook een gevolg van de ontvlechting van de bouwtaken door de gemeente Nijmegen. We overschrijden de prognose inhuur met € 5 ton. De prognose is gebaseerd op lopende contracten en genormeerde productieve uren (95%) per jaar. Inhuur is gemiddeld productiever (97%) geweest waardoor de kosten hoger uit zijn gevallen. Materiële kosten voor opdrachtgevers Dit betreft diverse materiële kosten die we aan onze opdrachtgevers doorbelasten. Het gaat bijvoorbeeld om de inkoop van 4 fte’s.
Deze aandelen zijn berekend op basis van
specialistisch adviezen over onder andere milieueffectrapportages en asbestonderzoeken. Deze kosten vallen € 1 ton hoger uit dan de prognose. Dat komt door de afrekening van inzet door de ODRA eind 2023. PIOFAH-taken We realiseren een voordeel van € 2,7 ton. Dat komt voor € 1,7 ton door lagere ICT-kosten. Wij doen het beheer hiervan zelf en verantwoorden deze kosten onder materiële lasten. Verder vallen de kosten facilitair € 38.000 lager uit onder andere door minder repro. Tenslotte we ontvangen een restitutie in verband met een positief jaarresultaat 2023 van de IRVN (ICT) van € 32.000. Kapitaallasten De kapitaallasten betreft afschrijvingskosten 2023. Deze zijn in lijn met de prognose. Overige materiële kosten Overige materiële kosten betreft diverse uitgaven. We voorzagen in de decemberrapportage een overschrijding van € 60.000 op dit budget door hogere zakelijke reisvergoedingen. Nu corona achter de rug is, wordt er meer gereisd. In onderstaand tabel geven we een uitsplitsing van deze kosten met een specificatie van verschillen ten opzichte van de december 2023 prognose.
Begroting 2023
Prognose Realisatie 2023 december 2023
Verschil
Reiskosten zakelijk
62.855
122.717
117.406
5.310
Software en overig ICT
44.654
44.654
92.179
-47.525
Overige specifieke kosten
63.684
63.684
70.269
-6.585
Personeelsact. ext. locatie
26.565
26.565
56.256
-29.691
Arbokosten en thuiswerkvergoeding
59.619
59.619
47.399
12.219
Advieskosten
40.168
40.168
43.960
-3.792
Parkmobile/fietsstal
44.955
44.955
39.487
5.468
Controle kosten accountant
57.488
57.488
39.290
18.198
Verzekeringen
30.116
30.116
29.550
566
Leasekosten
31.311
31.311
25.667
5.644
Communicatiekosten
32.753
32.753
25.063
7.690
Overig < € 25.000
164.970
164.970
152.515
12.455
Totaal
659.138
719.000
739.041
-20.041
63
ODRN Jaarrekening 2023
We lopen met een overbesteding van € 20.041 nagenoeg in de pas met de prognose. De overschrijding op software en overig ICT komt doordat het beheer van diverse ICT-contracten is overgegaan van de gastheerschap naar de ODRN, zie ook daling kosten Piofah. Per saldo zijn we ook minder geld kwijt aan ICT-contracten. Dat komt doordat we, met het oog op de vervanging van ons zaaksysteem WRS, minder hebben uitgegeven aan het beheer hiervan. De overschrijding voor personeelsactiviteiten externe locaties heeft te maken met een feest in het kader van het 10-jarig jubileum van de ODRN.
€ 23,5 miljoen blijven achter op de begroting. De werkplannen geven een actueler inzicht in onze productieafspraken en zijn daarom relevanter dan de begroting. In onderstaand tabel ziet u daarom per deelnemer de gerealiseerde bijdrage versus de werkplannen.
Bijdrage regionaal stelsel We boeken een voordeel van € 1,2 ton doordat diverse stelseltaken lager uitvallen dan begroot. Zo is er, in afwachting van een besluit over de inzet van deze middelen, geen inzet geweest op de datagestuurd werken. Dit leverde een voordeel op van € 39.000. De rol van functionaris gegevensbescherming doen we zelf. Deze stelseltaak is vervallen. Dat levert een voordeel op van € 25.000. Tenslotte zijn er overige diverse afrekeningen die lager uitvallen.
We hebben werkafspraken gemaakt voor in totaal € 24,7 miljoen. Met een realisatie van € 23,6 miljoen lopen we € 1,1 miljoen (5%) achter. Opvallende uitschieters zijn de gemeente Wijchen -15% en de gemeente Nijmegen -7%. Bij de gemeente Wijchen blijft het aantal milieumeldingen achter. Verder is er minder advisering op bodemtaken geweest. De gemeente Nijmegen blijft vooral achter bij toezicht, handhaving en specialistisch advies. Verder is er ook in de loop van het jaar minder op bepaalde projecten gerealiseerd waaronder het project kamerverhuur. Het project Luchtkwaliteit en bedrijven Nijmegen een hogere realisatie als gevolg van de aanvullende inzet bij Nijmegen West en Weurt (APN). In de bijlage geven we een nadere detaillering van de omzet.
Deelnemersbijdragen De in 2023 gerealiseerde bijdragen van
Ontwikkelbijdrage Zie hiervoor de Kosten ontwikkelprogramma.
Werkplan 2023
Realisatie 2023
Verschil
% werkplan gerealiseerd
Gemeente Berg en Dal
2.553.075
2.522.542
-30.764
99%
Gemeente Beuningen
2.017.031
1.969.915
-47.296
98%
Gemeente Druten
643.396
616.755
-26.696
96%
Provincie Gelderland
7.660.392
7.502.569
-157.300
98%
Gemeente Heumen
967.098
933.869
-34.077
97%
Gemeente Nijmegen
9.850.006
9.159.761
-690.331
93%
Gemeente Wijchen
1.043.131
888.371
-155.480
85%
Totaal Deelnemers
24.734.129
23.593.782
-1.141.944
95%
Deelnemer
64
ODRN Jaarrekening 2023
Baten bovenregionale taken Dit gaat om werkzaamheden die we voor andere omgevingsdiensten en de provincie Overijssel uitvoeren. In de volgende tabel ziet u de uitsplitsing hiervan: Verschil
% werkplan gerealiseerd
800.407
-66.512
92%
304.355
-256.212
54%
275.901
116.338
-159.563
42%
ODDV
152.859
108.284
-44.575
71%
ODNV
142.022
100.342
-41.679
71%
OVIJ
81.738
72.832
-8.905
89%
ODR
59.559
14.275
-45.284
24%
OD IJSSELLAND
20.813
6.266
-14.547
30%
OD TWENTE
10.600
5.647
-4.953
53%
ODH
2.399
2.399
0
100%
2.173.378
1.531.146
-642.230
70%
Opdrachtgever
Werkplan 2023
Realisatie 2023
Provincie Overijssel
866.920
ODRA
560.567
ODA
Bovenregionaal
We blijven ruim € 6 ton achter op de werkplannen. Dat komt vooral door minder productie voor de ODRA (- € 2,6 ton) en de ODR (- € 1,6 ton). Dit hangt samen met de overdracht van de taken van complexe gemeentelijke vergunningen naar de individuele omgevingsdiensten. Voorheen voerde de ODRN deze werkzaamheden uit.
65
ODRN Jaarrekening 2023
Subsidies en overige opbrengsten In de eerste onderstaande tabel ziet u een uitsplitsing van de subsidies en overige opbrengsten. Bij de twee specifieke uitkeringen gelden meerjarige afspraken. De niet in 2023 bestede bijdrage verantwoorden we op de balans als vooruit ontvangen bijdragen. Realisatie 2023 DCMR
117.334
ODNL
176.558
SPUK Interbestuurlijk programma VTH
244.291
SPUK Extra ondersteuning toezicht en handhaving energiebesparingsplicht
125.656
Project IPPC provincie Gelderland
3.775
Totaal
667.613
Voor de inzet van subsidies van DCMR en ODNL hebben we afspraken gemaakt. Onderstaand tabel laat de in 2023 beschikte en bestede bedragen zien. De onderschrijding bij de subsidies van DCMR komt door personele krapte en door ziekte. De beschikking ODNL loopt door in 2024. Wat we in 2023 niet hebben besteed, mogen we in 2024 inzetten.
Subsidieverstrekker
Beschikking
Besteed in 2023
Beschikt minus besteed in 2023
DCMR
218.164
117.334
100.830
ODNL
302.139
176.558
125.581
4.132.725
4.986.297
TOTAAL
43.137
TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA
Nog te ontvangen bedragen
Overlopende activa
5.541.525
4.951.711
1.073.171
864.450
1.078.622
635.445
456.742
178.703
443.177
TOTAAL
TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA
-Verplichtingen
4.986.297
3.907.675
966.588
1.270.855
-Overige schulden Overlopende passiva
1.670.232
-Schulden aan openbare lichamen
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd <1 jaar
VLOTTENDE PASSIVA
TOTAAL VASTE PASSIVA
Totaal voorzieningen
135.295
Voorziening harmonisatietoelage
Voorzieningen
Liquide middelen
1.589.839
1.424.251
Voorziening verlof stuwmeren
2.980.750
973.544
Totaal eigen vermogen
-613.893
Resultaat boekjaar
-Overige vorderingen
-Uitzettingen in ‘s Rijks schatkist
-Vorderingen op openbare lichamen
Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar
VLOTTENDE ACTIVA
339.000
718.070
2022
ultimo
Bestemmingsreserve
853.572
TOTAAL VASTE ACTIVA
589.814
Algemene reserve
853.572
Investeringen met een economisch nut
589.814
Eigen vermogen
Materiele vaste activa
2023
2022
Passiva
VASTE PASSIVA
ultimo
ultimo
VASTE ACTIVA
Activa
Balans
5.541.525
4.577.513
1.132.232
2.312.735
1.132.545
964.013
760.517
613.335
147.183
203.495
99.318
104.177
2023
ultimo
bedragen in euro’s
66 ODRN Jaarrekening 2023
67
ODRN Jaarrekening 2023
Vaste activa
Toelichting op balans
Materiële vaste activa In het volgende overzicht ziet u het verloop van de materiële vaste activa in het boekjaar. Investeringen met
Boekwaarde
economisch nut
12/31/2022
Boekwaarde Investeringen Desnvesteringen
Inrichting
700.462
ICT software
140.866
ICT Pc’s e.d.
12.244
7.051
Totaal
853.572
12.689
We hebben de boekwaarde per 31 12 2023 van de software in 2023 als desinvestering ten laste van het resultaat gebracht. Het gaat om investeringen in het zaaksysteem WRS. Dit systeem is vanaf 1 januari 2024 vervangen door OpenWave, een nieuw zaaksysteem.
5.638 -44.579
-44.579
Afschrijvingen
12/31/2023
123.050
583.050
96.286
0
12.530
6.766
231.867
589.816
68
ODRN Jaarrekening 2023
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd van < 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen
1.424.251
Dit gaat om het debiteurensaldo per ultimo 2023:
Afrekeningen deelnemers
896.080
Afrekeningen andere omgevingsdiensten
325.205
DCMR en ODNL
195.671
Overige
7.295
Totaal
1.424.251
De afrekening deelnemers betreft vooral een vordering op de provincie Gelderland. Door diverse aanvulende opdrachten waren de in 2023 afgerekende voorschotten te laag. Uitzettingen in ’s Rijks schatkist
1.589.839
Met ingang van januari 2014 is de ODRN verplicht te ‘schatkistbankieren’. Dit houdt in dat we alles boven € 1.000.000 op de rekening courant bij de BNG moeten afstorten bij het Rijk, die dit gebruikt als eigen financieringsmiddel. Bij behoefte kunnen we over dit tegoed beschikken. Zoals uit het volgende overzicht blijkt is in 2023 het drempelbedrag niet overschreden. kwartaal
kwartaal
kwartaal
kwartaal
1
2
3
4
1.000.000
1.000.000
1.000.000
1.000.000
schatkist aangehouden middelen
540.074
579.027
186.523
605.530
Ruimte onder het drempel bedrag
459.926
420.973
813.477
394.470
0
0
0
0
omschrijving
Drempelbedrag Kwartaalcijfer op dagbasis buiten ‘s Rijks
Overschrijding
Liquide middelen Eind 2023 bedroeg het saldo bij de BNG € 864.450.
864.450
69
ODRN Jaarrekening 2023
Overlopende activa Nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen
1.073.171
Deze post bestaat uit:
Te vorderen BTW
430.460
Huur en servicekosten 2024
512.085
Afrekening stelselbijdragen
27.592
Afrekening gastheerschap 2023
15.351
Afrekening IRVN 2023
31.800
Rentebaten Q4 2023
55.884
Totaal
1.073.171
We hebben de huur en servicekosten 2024 in 2023 afgerekend. Dit verantwoorden we eind 2023 als vooruitbetaalde post. Verder leiden de afrekeningen van de stelselbijdragen, het gastheerschap, de aangifte btw en de afrekening met de IRVN (ICT) tot diverse terug te ontvangen bedragen. Ten slotte verantwoorden we rentebaten Q 4 2023 die we begin 2024 ontvangen hebben.
Vaste passiva Eigen vermogen 203.495 Het eigen vermogen bestaat uit het saldo van de reserves van € 104.177 plus het gerealiseerde en nog te bestemmen resultaat over 2023 van € 99.318. In de volgende tabellen geven we u een overzicht hiervan.
Overzicht reserves in €
Het gerealiseerde resultaat over 2022 van € 613.893 is door het Algemeen Bestuur bestemd bij vaststelling van de rekening 2022. Bij dit besluit heeft het Algemeen Bestuur besloten dit resultaat ten laste van de algemene reserve te brengen. Ook de bestemmingsreserve voor invoeringskosten van de Omgevingswet is conform besluit van het Algemeen Bestuur in 2023 ingezet. Het Algemeen Bestuur dient het gerealiseerde resultaat over 2023 nog te bestemmen. Gerealiseerd resultaat Gerealiseerd resultaat per 31-12-2022
-613.893
Bestemd ten laste van de algemene reserve
613.893
Gerealiseerd resultaat 2023
99.318
Nog te bestemmen resultaat 2023
99.318
Voorzieningen
760.517
Het Dagelijks Bestuur heeft op 4 september 2014 besloten tot de instelling van drie voorzieningen. Dit was noodzakelijk omdat de provincie Gelderland de verplichtingen aan de ODRN, voortkomend uit het Gelders Sociaal Plan (GSP), heeft afgekocht. Het gaat om de afkoop van:
•
• •
Harmonisatietoelage: het verschil tussen werkelijk brutosalaris bij de provincie en het salaris volgens het functiehuis bij de ODRN tijdens het dienstverband van de medewerker. Verlofstuwmeer: verlofsaldi per 1 april 2013 maal het per medewerker betreffende uurtarief. Reiskosten woon- werkverkeer: Opgeheven per 1 april 2017.
Saldo 31 december Resultaat2022 bestemming 2022
Algemene reserve
718.070
Bestemmingsreserve invoeringskosten OW
339.000
Resultaat 2022
-613.893
613.893
Totaal reserves
443.177
-
Onttrekking Saldo 31 december bestemmings 2023 reserve
-613.893
104.177 -339.000
-
-339.000
104.177
70
ODRN Jaarrekening 2023
Vanaf 2022 vormen we ook een voorziening voor verlofsparen en bovenwettelijk verlof. We voorzien het saldo uren verlofsparen en bovenwettelijk verlof per 31 december voor 100%.
Mutatieoverzicht voorzieningen
saldo per 31-12-2022
harmonisatie
verlof
bovenwettelijk
toelage
stuwmeer
Verlofsparen
178.703
33.623
423.119
635.445
161.664
161.664
bij: toevoegingen af: onttrekkingen
31.521
5.071
saldo per 31-12-2023
147.183
28.552
We onttrekken de werkelijke kosten aan de voorzieningen harmonisatietoelage en verlofstuwmeer. We brengen deze ten gunste van de exploitatie, waarmee deze kosten budgettair neutraal zijn. Het saldo verlofsparen en bovenwettelijk verlof is in 2023 met bijna € 161.664 oftewel ruim 3.000 uur toegenomen. Dit komt vooral doordat medewerkers hun verlof niet volledig hebben opgenomen. Dat heeft te maken met de onderbezetting in 2023. We kunnen de toename ook deels verklaren doordat in de CAO 2023 het aantal bovenwettelijke vakantiedagen is uitgebreid met 7,2 uur. Een klein deel van de toename komt door uitbreiding van het aantal fte.
totaal
36.592 584.783
760.517
71
ODRN Jaarrekening 2023
Vlottende passiva Schulden aan openbare lichamen
Overlopende passiva 1.132.545
Loonheffing december 2023
934.834
Pensioenpremie december 2023
185.979
Te verrekenen salaris en overige
11.731 1.132.545
2.312.735
Deze post bestaat uit
Afrekeningen deelnemers
1.132.232
De verplichtingen bestaat uit de volgende bedragen:
Deze post bestaat uit:
Overige schulden
Verplichtingen
1.666.276
Afrekeningen andere omgevingsdiensten en pr. Overijssel
103.212
Overige crediteuren
543.247 2.312.735
We moeten in totaal ruim € 1,6 miljoen aan deelnemers terugbetalen. Dat heeft vooral te maken met het niet volledig realiseren van de werkplannen.
Vooruitontvangen SPUK bijdragen
530.926
N.t.b. kosten inhuur 2023
255.227
Eindafrekening ODRA
142.702
Diverse nog te betalen kosten 2023
105.332
Creditnota provincie Gelderland
54.549
Afrekening stelseltaken
26.136
Vooruitontvangen bijdragen Provincie Gelderland
17.361
Totaal
1.132.232
Een aantal bedragen lichten we hierna toe.
72
ODRN Jaarrekening 2023
Vooruitontvangen SPUK bijdragen We krijgen vanaf 2022 twee specifieke uitkeringen (SPUK) van het rijk. Ontvangen middelen die we in 2022 en 2023 niet inzetten, verantwoorden we op de balans als vooruit ontvangen. In volgende tabel ziet u het verloop per uitkering: Vooruit ontvangen 31 12 2022
Ontvangen in 2023
Besteed in 2023
Vooruit ontvangen 31 12 2023
SPUK Extra ondersteuning toezicht en handhaving energiebesparingsplicht
135.607
180.104
125.656
190.056
SPUK Interbestuurlijk programma VTH
185.162
399.999
244.291
340.870
Totaal
320.769
580.103
369.946
530.926
Creditnota provincie Gelderland Dit betreft een creditering van een foutieve factuur. Vooruitontvangen bijdrage provincie Gelderland We hebben in 2021 € 53.271 ontvangen voor het project IPPC bekendmakingen. Deze bijdragen zijn in 2022 en 2023 grotendeel besteed. Het resterende bedrag van het project IPPC van de provincie Gelderland van € 17.361 zetten we in 2024 in. In deze tabel geven we een overzicht van de mutaties in 2023:
IPPC Pr GLD
Saldo 31 12 2022
Besteed in 2023
Saldo 31 12 2023
21.136
3.775
17.361
73
ODRN Jaarrekening 2023
In deze paragraaf lichten we een aantal overige onderwerpen toe: niet in de balans opgenomen verplichtingen, vennootschapsbelasting, inzicht in artikel 28 en de bezoldiging van onze topfunctionarissen en bestuurders op basis van de Wet Normering Topinkomens.
Overige onderwerpen
Niet in de balans opgenomen verplichtingen De gemeente Nijmegen verzorgt facilitaire en documentaire dienstverlening voor de ODRN. Deze taken zijn beschreven in de Samenwerkingsovereenkomst ODRN – Gemeente Nijmegen 2024-2025. Deze overeenkomst gaat over de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025. Voor de huur van ons kantoorpand hebben we een separate huurovereenkomst met de gemeente Nijmegen. Deze overeenkomst loopt tot en met 31 12 2024. De omvang van deze overeenkomsten zijn voor 2024 € 958.990 (facilitair € 320.883 documentaire dienstverlening € 126.022 en huur incl., servicekosten € 512.085). De ICT hebben we ondergebracht bij de IRVN, de regionale samenwerkingspartner op ICT-gebied voor de gemeenten in Het Rijk van Nijmegen. Voor 2024 is de bijdrage € 1.149.000.
Vennootschapsbelasting Nagenoeg alle taken van de ODRN zijn door wetgeving voorgeschreven. Deze overheidstaken zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting (VPB). De verrekening van de zeer geringe overige taken (bijvoorbeeld het geven een workshop) gebeurt tegen kostprijs, waardoor geen VPB verschuldigd is. In de financiële verordening is opgenomen dat resultaten voor commerciële activiteiten terugbetaald worden aan de opdrachtgever.
Inzicht artikel 28 Er is geen sprake van een structurele toevoeging/ onttrekking van reserves en een post onvoorzien is in de begroting niet beschikbaar.
Wet normering topinkomens Op basis van de Wet normering topinkomens (Wnt) publiceren wij de bezoldiging aan topfunctionarissen. Binnen de ODRN gelden de volgende personen als topfunctionaris: de directeur, de adjunct-directeur en de bestuursleden. We kennen geen toezichthouders (RvC/RvT) zoals in de Wnt omschreven. Onze bestuursleden zijn:
Naam
Functie
Periode in 2023
Dhr. J.W.M. van der Meer (provincie Gelderland)
Voorzitter Algemeen en Dagelijks Bestuur
Tot juli 2023
Dhr. H. Zoet (provincie Gelderland)
Voorzitter Algemeen en Dagelijks Bestuur
Vanaf juli 2023
Dhr. S. Versluijs (Beuningen)
Algemeen en Dagelijks Bestuur
Heel 2023
Dhr. R. Thoonen (Druten)
Algemeen Bestuur
Heel 2023
Dhr. N.P. Vergunst (Nijmegen)
Algemeen Bestuur
Heel 2023
Dhr. T. van Elferen (Nijmegen)
Algemeen en Dagelijks Bestuur
Heel 2023
Dhr. T. van Bronkhorst (Wijchen)
Algemeen Bestuur
Heel 2023
Dhr. A. ten Westeneind (Berg en Dal)
Algemeen Bestuur
Heel 2023
Dhr. V. Arts (Heumen)
Algemeen en Dagelijks Bestuur
Heel 2023
74
ODRN Jaarrekening 2023
Onze bestuursleden ontvangen geen bezoldiging De bezoldiging van de directie heeft in 2023 de Wnt-norm niet overschreden. Het voor de ODRN toepasselijke bezoldigingsmaximum was in 2023 € 223.000. Het gaat om het algemeen bezoldigingsmaximum. De bezoldiging van de directie blijkt uit de volgende tabellen:
Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling inclusief degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt
Gegevens 2023 bedragen x € 1
S.P. Kuils
R.H. Kraan
Functiegegevens
Directeur
Adjunct directeur
01/01 tm 31/12
01/01 tm 31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1
1
Dienstbetrekking?
ja
ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
119.269,64
100.441,39
Beloningen betaalbaar op termijn
17.864,28
15.684,60
Subtotaal
137.133,92
116.125,99
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
223.000
223.000
n.v.t.
n.v.t.
137.133,92
116.125,99
Aanvang en einde functievervulling in 2023
Bezoldiging
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag
Bezoldiging
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
n.v.t.
n.v.t. n.v.t.
n.v.t.
n.v.t. n.v.t.
75
ODRN Jaarrekening 2023
Gegevens 2022 bedragen x € 1 Functiegegevens
S.P. Kuils
R.H. Kraan
M.M.C.Prins
Directeur
Adjunct directeur
Directeur
01/11 tm 31/12
01/01 tm 31/12
01/01 tm 30/04
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1
1
1
Dienstbetrekking?
nee
ja
Nee
17.943,94
100.752,80
47.176,36
Aanvang en einde functievervulling in 2022
Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn
3.317,24
16.323,12
n.v.t.
Subtotaal
21.261,18
117.075,92
47.176,36
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
36.098,63
216.000,00
71.013,70
Bezoldiging
21.261,18
117.095,92
47.176,36
Gegevens 2022 bedragen x € 1
Hans van der Noordt
Functiegegevens
Directeur 2022
2021
Periode functievervulling in het kalenderjaar (aanvang – einde)
01/04 tm 15/06
nvt
Aantal kalendermaanden functievervulling in het kalenderjaar
2,5
nvt
Omvang van het dienstverband in uren per kalenderjaar
1
nvt
€ 206
€ 199
Kalenderjaar
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum Maximum uurtarief in het kalenderjaar Individueel toepasselijke maximum gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 Bezoldiging (alle bedragen exclusief btw)
71.500,00 31.270,00
Werkelijk uurtarief lager dan het maximum uurtarief? Bezoldiging in de betreffende periode Bezoldiging gehele periode kalendermaand 1 t/m 12
31.270,00
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
nvt
31.270,00
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoldiging
nvt Ja
nvt 31.270,00 nvt
nvt nvt
Bijlagen
77
ODRN Jaarrekening 2023
IenW
E93
Ontvanger
Juridische grondslag
Specifieke uitkering
Uitkeringscode
Verstrekker
1. Sisa verantwoordingen
Regeling specifieke uitkering Interbestuurlijk programma VTH Sisa bijlage verantwoordingsinformatie op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa d.d. 30-1-2024
Indicator
Indicator
Regeling specifieke Totale besteuitkering Interbeding (jaar T) stuurlijk programma VTH
Cumulatieve besteding (t/m jaar T)
Indicator Eindverantwoording (Ja/Nee)
Aard controle R Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Indicator: Indicator: E93/02 Indicator: E93/03 E93/01 € 244.291
€ 259.130
Nee
Naam activiteit Besteding (jaar T) Cumulatieve besteding (t/m jaar T)
Aard controle Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. n.v.t. Indicator: Indicator: E93/05 Indicator: E93/06 E93/04 1IPB VTH AADV act. 1
€ 49
€ 244
2IBP VTH Deelname werkgroepen act. 1
€ 5.208
€ 5.208
3IBP VTH Business Intelligence en datakwaliteit act. 1
€ 1.411
€ 1.411
4IBP VTH Aanleveren data act. 2
€ 9.438
€ 17.368
78
ODRN Jaarrekening 2023
5IBP VTH Data geletterdheid act. 3
€ 487
€ 487
6IBP VTH Pilot themasessie Kennisdelen ZZS act. 3
€ 584
€ 584
7IBP VTH Breed traineeprogramma act. 3
€ 2.627
€ 2.627
8IBP VTH Traineeprogramma VV milieu act. 3
€ 162.677
€ 168.515
9IBP VTH Toetsingskader afval act. 3
€ 1.800
€ 1.800
10IBP VTH Implementatie LHS OW act. 5
€ 7.298
€ 7.298
11IBP VTH Openbaar maken HH beschikkingen act. 7
€ 681
€ 681
12IBP VTH AV-beleid opbouwen kennisinfrastructuur act. 9
€ 2.384
€ 2.822
13IBP VTH Transitie opgaven in regionale strategiën act. 9
€ 4.524
€ 4.962
14IBP VTH Implementeren VTH-Beleid act. 11
€ 31.797
€ 31.797
15IBP VTH Coördineren SPUK aanvraag
€ 13.326
€ 13.326
EZK
F21 Cumulatieve besteding (t/m jaar T)
Aard controle R Aard controle D2
Aard controle R
Wordt voldaan Wordt voldaan Eind-verantaan het bepaal- aan het bepaalde woording (ja/nee) de in artikel 6, in artikel 6, zesde tweede lid van de lid, van de RegeRegeling (ja/nee) ling (ja/nee)
€ 125.656
€ 142.495
Nee
Ja
Nee
Indicator: F21/01 Indicator: F21/02 Indicator: F21/03 Indicator: F21/04 Indicator: F21/05
Aard controle R Aard controle n.v.t.
Eenmalige specifieke uitkeringen ten Besteding (jaar behoeve van extra ondersteuning voor T) toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht
79 ODRN Jaarrekening 2023
Eenmalige specifieke uitkeringen ten behoeve van extra ondersteuning voor toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht Sisa bijlage verantwoordingsinformatie op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa d.d. 30-1-2024
2. Rechtsmatigheidsverantwoording
80
ODRN Jaarrekening 2023
Verantwoordelijkheid het dagelijks bestuur De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 31 augustus 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het algemeen bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 794.149.
De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV van november 2023. Bevinding Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er zijn geen geconstateerde afwijkingen boven het grensbedrag. In de paragraaf bedrijfsvoering hebben we op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met het algemeen bestuur aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid.
3. Accountantsverklaring
81
ODRN Jaarrekening 2023
4. Specificatie omzet deelnemers
82
ODRN Jaarrekening 2023
De volgende tabel geeft een specificatie van de omzet van onze deelnemers: BERG EN DAL
Domein
Vakgebied
BEUNINGEN DRUTEN GELDERLAND HEUMEN
BRIKS
Juridische diensten
56.264
98.964
Specialistisch Advies
114.086
122.476
Toezicht & Handhaving
563.424
Vergunningverlening
NIJMEGEN WIJCHEN Eindtotaal
42.193
13.775
121.096
5.071
81.015
24.470
357.550
8.670
713.338
322.008
29.056
172.447
159.718
2.065.173
61.278
3.373.104
1.038.664
647.962
26.016
445.963
329.282
3.191.799
57.896
5.737.580
Juridische diensten
10.079
34.794
1.996
221.434
1.340
27.385
2.396
299.425
Specialistisch Advies
28.115
54.211
72.635
287.087
16.399
132.413
87.904
678.763
Toezicht & Handhaving
303.617
326.450
271.976
777.052
209.381
1.131.962
363.799
3.384.237
Vergunningverlening
162.878
130.525
127.912
3.048.520
49.973
542.627
176.254
4.238.688
Projecten
175.773
174.735
61.041
956.067
62.475
1.261.116
105.655
2.796.862
Maatwerk opdrachten
69.642
57.790
21.053
1.470.791
67.056
328.641
24.520
2.039.492
Eindtotaal
2.522.542
1.969.915
616.755
7.502.569
933.869
9.159.761
Milieu
332.292
888.371 23.593.782
83
ODRN Jaarrekening 2023
In deze bijlage geven we inzicht in de realisatie per product. In de volgende tabel ziet u dat de baten 2023 voor €25,8 miljoen bestaan uit reguliere bedrijfsuitoefening.
5. Onze producten in € ‘s
Gerealiseerde baten 2023 Deelnemersbijdragen
23.593.782
Baten bovenregionale taken
1.531.146
Subsidies en overige Baten uit reguliere bedrijfsuitoefening
667.613 25.792.541
Ontwikkelbijdrage
144.451
Vrijval bestemmingsreserve
339.000
Rentebaten
294.949
Overige baten
778.399
Totale baten
26.570.941
De baten uit reguliere bedrijfsuitoefening bestaan uit €19,8 miljoen omzet producten en afgerond € 6 miljoen omzet projecten (zie tabel). De € 19,8 miljoen omzet producten specificeren we op de volgende pagina. Baten 2023 Producten
19.798.643
Projecten/maatwerkopdrachten
5.993.898
Baten uit reguliere bedrijfsuitoefening
25.792.541
84
ODRN Jaarrekening 2023
In deze tabel geven we inzicht in de gerealiseerde baten van de producten, totaal € 19,8 miljoen. Domein
Externe PDC 2023
BRIKS
Advies beleidsontwikkeling BRIKS
19.416
36.828
Advies evenementen
18.253
45.974
Advies monumenten
2.282
80.997
APV besluit
62.761
59.892
Behandeling klachten BRIKS
265.866
345.891
Bestraffende handhaving BRIKS
136.953
194.826
1.974
2.966
Herstellende handhaving BRIKS
359.634
500.058
Informatieverzoeken BRIKS
682.601
889.968
Juridisch advies BRIKS
69.232
37.480
Melding BRIKS
640.914
642.411
Omgevingsoverleg BRIKS
621.112
639.934
4.399.169
3.777.710
9.155
31.828
263.190
353.095
9.206
-
448.557
462.738
Toezicht Huisvestingswet
6.075
17.340
Toezicht overige Illegaliteit
38.034
81.652
Toezicht sloop/asbest
389.723
529.388
1.692.803
1.866.531
Vergunning Huisvestingswet
35.422
15.971
Vergunning Leegstandswet
19.068
13.690
Verzoek tot handhaving BRIKS
27.602
44.560
10.219.002
10.671.728
Actualisatietoets vergunningen
62.028
108.798
Advies afval en circulaire economie
15.148
51.384
Advies beleidsontwikkeling Milieu
62.008
66.306
Advies bodem
55.647
140.561
Advies fysieke leefomgeving
152.714
97.657
Advies geluid en trillingen
35.249
91.668
Advies HUP
13.003
12.916
Advies lucht en geur
77.614
101.448
Advies omgevingsveiligheid
34.928
102.366
Behandeling klachten Milieu
353.966
230.806
Controle inrichtingseisen aanvraag Alcoholwetvergunning
Omgevingsvergunning BRIKS Piket Bouwen Rechtsbescherming BRIKS Toezicht APV besluit + evenementen Toezicht bestaande bouw BRIKS
Toezicht verleende omgevingsvergunning BRIKS
Totaal BRIKS Milieu
Realisatie 2023
Werkplan 2023
85
ODRN Jaarrekening 2023
Domein
Externe PDC 2023
Realisatie 2023
Werkplan 2023
Behandeling ongewoon voorval
71.467
65.352
Beoordeling (verplichte) rapportages
87.282
170.098
Besluit laden en lossen gevaarlijke stoffen
1.540
-
Bestraffende handhaving Milieu
66.587
175.552
Goedkeuringsbesluit
68.344
35.609
Hercontrole Milieu
604.198
522.813
Herstellende handhaving Milieu
228.556
295.796
Informatieverzoeken Milieu
227.236
319.502
Juridisch advies Milieu
34.756
74.152
Melding Milieu
521.773
783.078
Milieucontrole
1.478.521
1.398.676
Milieueffectrapportage
248.292
220.585
Omgevingsoverleg Milieu
471.276
691.206
Omgevingsvergunning Milieu
3.453.704
2.767.735
Ontheffing besluit stortplaatsen
35.232
42.966
Piket Milieu
25.519
14.007
Rechtsbescherming Milieu
264.914
322.094
Seveso inspectie
499.529
615.686
Toezicht bodem
194.627
294.510
Toezicht integraal HAT
94.527
47.914
Verzoek tot handhaving Milieu
39.456
19.408
Totaal Milieu
9.579.641
9.880.649
Totaal
19.798.643
20.552.377
86
ODRN Jaarrekening 2023
Project
Realisatie
1068 - Programma complexe vergunningverlening
368.103
1075 - Advies Wnb provinciale bedrijven
246.643
1029 - BRIKS ontwikkeling
191.399
1072 - Programmaproject Luchtadvies
175.195
630 - Complexe handhaving provinciale bedrijven
171.250
961 - Programmaproject geluid
143.015
1095 - IBP VTH Traineeprogramma VV Milieu act.3
138.677
991 - Luchtkwaliteit en bedrijven Nijmegen
133.526
1036 - SPUK extra toezicht en handhaving energiebesparingsplicht
124.889
473 - Risicokaart
121.374
1026 - Samenwerking RIVM-ODNL ZZS
118.426
464 - BRZO Oost Programmeren en Verantwoorden
98.208
409 - Ketentoezicht
86.643
465 - BRZO Oost Communicatie, opleiding en kwaliteit
85.981
431 - IGP: bijzonder handhaving en ondermijning
82.224
721 - Omgevingswet Provincie Gelderland
81.451
141 - Aanpak voor illegale kamerverhuur
78.316
1071 - Nieuwe aanpak toezichtsplannen
64.388
247 - Detachering gemeente Nijmegen
61.888
731 - Detachering Gelderland
55.911
1076 - Regievoering bedrijven
52.916
231 - EML Cofinanciering (energiecontroles)
51.706
Overige
3.261.769
Totaal
5.993.898
naam risico
beschrijving
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) stelt strengere eisen aan de bescherming van natuurlijke persoonsgegevens. DaarInformatieveilig5 naast zijn de normen uit de Baseline heid Informatiebeveiliging Overheid (BIO) op de ODRN van toepassing. Als we niet voldoen riskeren we boetes en schadelijkheidsstellingen. 2
1
3 Inflatie
Uitval automati- Productieverlies door uitval van sering systemen
1
Afwijkingen tussen de werkelijke kostenontwikkeling en de indexering. Waardoor we kostenstijgingen niet meer binnen onze begroting kunnen opvangen.
4
1
Tegenvallers door onvoorziene omstandigheden
1
soort risico
2 Begrotingsrisico
Achterblijvende omzet waardoor dekking van overhead en indirect Achterblijvende productieve inzet wegvalt. De 1 omzet omzet blijft achter door onvoldoende capaciteit als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt.
nr
ja
ja
ja
ja
nee
We monitoren onze uitgaven zodat we kunnen bijsturen. Onze belangrijkste uitgaven (loonsom, inhuur en gastheerschap) zijn contractueel vastgelegd en voorspelbaar. We baseren de indexering van de salarissen in eerste instantie op de CEP. We passen in jaar t+2 een nacalculatie toe op basis van de werkelijke kostenstijging van de salarissen. Het risico is dus beperkt tot verschillen voor een periode van 2 jaar tussen de CEP en de werkelijke kostenstijgingen. Evalueren uitval en verbeteracties doorspreken met gastheer en IRVN. Ook gaan wij verder met het “VerSaaSen” van het applicatielandschap waardoor we het risico op uitval van systemen (SLA) te beperken.
Wij hebben de Cybermanager van Isastis geïmplementeerd om te monitoren of wij voldoen aan de AVG en de BIO, maar zijn daarbij ook afhankelijk van IRVN en Nijmegen (gastheerconstructie). In 2023 is verder uitvoering gegeven aan het PvA met als doel om in 2024 compliant te zijn. Daarnaast moeten wij voldoen aan de WPG en is in 2023 uitvoering gegeven aan de verbetervoorstellen vanuit de verplichte externe audit, ook met als doel om hier in 2024 aan te voldoen. Met onze functionaris gegevensbescherming gaan wij hiervoor jaarlijks een monitoringsplan opstellen.
restrisico
We maken reële werkafspraken met onze opdrachtgevers. Deelnemers dienen substantiële aanpassingen minimaal 1 jaar vóór aanvang boekjaar aan te geven. We monitoren de omzetontwikkeling waardoor we kunnen bijsturen. We gaan ervan uit dat de gemeente Nijmegen de kosten betaalt van de ontvlechting van de BRIKS taken.
beheersmaatregel
6. Risicobeheersing
40.000
450.000
100.000
702.000
in €
middel
middel
zeer klein
groot
50%
50%
10%
75%
kans aandui- kans ding in %
-
20.000
225.000
10.000
526.500
weerstands-component
87 ODRN Jaarrekening 2023
In volgende tabel geven we u een specificatie van onze risico’s.
soort risico
1
1
1,2
2
Een verzuimpercentage dat onze norm (5%) overstijgt waardoor we de productiviteitsnorm niet realiseren
We kunnen volgens de Wet Deregulering beoordeling arbeidsrelatie (wet Wet Deregule- DBA) aangemerkt worden als schijn7 ring beoordeling werkgever als we zzp’ers inzetten arbeidsrelatie voor structureel werk. We lopen dan het risico dat we alsnog loonheffing en premies verschuldigd zijn.
Krapte aan specialistisch, technisch en juridisch personeel waardoor we duur moeten inhuren of werk moeten laten liggen.
ODRN kan het verwijt krijgen niet goed te hebben gehandeld of onvoldoende te hebben gecommuniceerd. Weinig vertrouwen bij opdrachtgevers en burgers, negatieve pers
Krapte op de arbeidsmarkt
Calamiteit bij bedrijf
8
9
Totaal
6 Ziekteverzuim
naam risico
beschrijving
nr
ja
ja
Nee
Inzetten op arbeidsmarktcommunicatie en strategisch personeelsplanning. Vacatures krijgen extra aandacht en we proberen ODRN als werkgever aantrekkelijker te maken. We leiden ook medewerkers zelf op. Dit kost capaciteit en drukt onze productiviteitscijfers. Wij geven opdrachtgevers een advies en risico inschatting af. Communicatieplan/controleprotocol vanuit de gemeente geeft aan hoe te handelen. In DVO staat dat gemeenten/provincie schade bij ons kunnen neerleggen bij calamiteiten. We hebben hiervoor een aansprakelijkheidsverzekering.
ja
We monitoren het ziekteverzuim periodiek, we zijn in overleg met het sociaal medisch team en sturen bij als we de norm (dreigen) te overschrijden. We nemen preventieve maatregelen om verzuim te voorkomen.
Wij gebruiken een online-tool waarmee we steekproefsgewijs toetsen of er sprake is van een opdrachtgever of arbeidsrelatie. Ook gebruiken we modelcontracten die zijn getoetst door de belastingdienst. Bij bureaus lopen we geen risico vanwege de arbeidsrelatie met het bureau.
restrisico
beheersmaatregel
350.000
50.000
150.000
in €
middel
middel
middel
50%
50%
50%
kans aandui- kans ding in %
1.056.500
-
175.000
25.000
75.000
weerstands-component
88 ODRN Jaarrekening 2023
89
ODRN Jaarrekening 2023
Om de risico’s te kwantificeren hebben we de financiële impact ingeschat. Vervolgens hebben we een inschatting gemaakt van de kans dat een risico zich voordoet. Daarbij gebruiken we de volgende kans-klasse indeling: Klasse
Waarschijnlijkheid
Kans
1
Zeer klein
10%
2
Klein
25%
3
Middel
50%
4
Groot
75%
5
Zeer groot
90%