Document · PDF

Bijlage III Jaarstukken 2022 ODRN

Raad 6 juli 2023, gemeente HeumenBij agendapunt: Vaststellen zienswijzen begroting 2024, gewijzigde begroting 2023 en jaarstukken 2022 ODRN21.393 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

jaarverslag en jaarrekening

INLEIDING

JAARVERSLAG 2.

Kosten en klanttevredenheid

Klanttevredenheidsonderzoek

Wat hebben we geleverd en wat heeft het gekost

Programma vergunningen

BRIKS: bouwen, reclame, inritten, kappen en slopen

Milieu

Programma toezicht en handhaving

BRIKS toezicht

BRIKS handhaving

Milieu toezicht

Milieu handhaving

Programma Besluit risico zware ongevallen

Advies

Projecten en ontwikkelingen

Gebiedsgerichte aandacht Nijmegen West Weurt

Energiebesparing

Zeer Zorgwekkende Stoffen

Omgevingswet

Stelseltaken

Sociaal jaarverslag

10.

Bedrijfsvoering en verplichte paragrafen

Verplichte paragrafen

Samenvatting financiële verantwoording

JAARREKENING Financiële verantwoording

Grondslagen waardering en resultaatbepaling

Het overzicht van baten en lasten

Toelichting op verschillen

Balans

Toelichting op de balans

Overige onderwerpen

BIJLAGEN Bijlage 1 Sisa verantwoordingen

Bijlage 2 Accountantsverklaring

Bijlage 3 Wat heeft het gekost

Bijlage 4 Onze belangrijkste producten in aantallen of uren

Bijlage 5 Risicobeheersing

Inleiding

1. INLEIDING

Een jaar met gemengde gevoelens, dat was 2022. De oorlog in Oekraine heeft vergaande gevolgen met haar impact op de wereldeconomie. Wij kregen er ook mee te maken door de plotselinge en grote vraag naar opvanglocaties in de omgeving. Indirect zijn ook de financiële gevolgen voelbaar voor onze organisatie. En ook wij hebben de verwarming een graadje lager gezet. Om aan regels voor energiebesparing te voldoen maar ook met Oekraïne en de klimaatopwarming in gedachten. In 2022 komen veel negatieve externe factoren samen die grote invloed hebben op onze bedrijfsvoering en ons resultaat. De naweeën van de coronapandémie, inflatie, stikstofcrisis, krapte op de arbeidsmarkt en het voortdurende uitstellen van de invoering van Omgevingswet zijn merkbaar. Ook de besluitvorming rond de BRIKS-taken houden onze gemoederen bezig. Ondanks deze factoren zien we dat door onze medewerkers toch uitstekend werk is geleverd in 2022. We kunnen rekenen op een grote belangstelling voor ons werk, het is actueel en doet ertoe. Er komt schot in de verdere uitwerking van de rapporten van Van Aartsen en de Rekenkamer. Wij vinden dat belangrijk en staan achter de aanbevelingen. We brengen in dit verslag een aantal mooie en kenmerkende voorbeelden van dat dagelijks werk naar voren.

We lichten ons werk, de geleverde prestaties en bedrijfsvoering in 2022 toe, verantwoorden gemaakte keuzes en bijbehorende kosten. Het jaarverslag bestaat uit twee katernen, het verslag en onze jaarrekening. In het kort belichten we hier alvast een aantal zaken. Nieuwe bestuursleden en directeur(en) Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart hebben we veel nieuwe bestuursleden welkom mogen heten in onze organisatie. En niet alleen de bezetting van ons bestuur is veranderd, ook de directeursfunctie is het afgelopen jaar door een viertal mensen ingevuld. Vanaf 1 november 2022 heeft Steve Kuils het stokje overgenomen. Ontwikkelagenda en nieuwe ontwikkelingen Een ijkpunt afgelopen jaar is de evaluatie en afronding van de ontwikkelagenda. Met deze agenda hebben we veel vooruitgang geboekt en goede resultaten behaald. We zijn in control en blijven werken aan een optimale bedrijfsvoering. Dit beleid van continue verbetering zetten we de komende jaren voort. We kunnen en mogen niet stilzitten Er staan ons veel nieuwe ontwikkelingen te wachten de komende tijd. Het rapport van de Commissie van Aartsen, de BRIKS-taken discussie en de invoering van de Omgevingswet zorgen voor de nodige dynamiek. Een van de leden van het bestuur heeft zich daarom ontfermd over een portefeuille “nieuwe ontwikkelingen”. Arbeidsmarkt Wat ons zorgen baart is de grote krapte op de arbeidsmarkt.

Onze vacatures kunnen we moeilijk invullen en ook het inhuren van externen is uitdagend. De kosten van inhuur zijn

met de inflatie gestegen, meer dan verwacht. Met creatieve oplossingen proberen we er een mouw aan te passen. We zijn gestart met een traineeprogramma en leiden nu zelf nieuwe vergunningverleners op. We zijn positief verrast door het grote aantal trainees dat zich bij ons heeft aangemeld. Subsidies Een belangrijke stap dit jaar is het binnenhalen van landelijke subsidies voor het versterken van onze vergunningverlening, toezicht en handhaving en energiecontroles. Met deze middelen werken we aan collectieve activiteiten van ODNL en mooie projecten als een pilot voor kennisdeling ZZS, het traineeprogramma, Circulaire economie en implementatie VTH-beleid. Deze projecten stemmen we af met andere omgevingsdiensten om het VTH-stelsel te versterken. Ambitie Dagelijks zetten we onze kennis in om de leefomgeving veiliger en gezonder te maken, we dragen daarmee bij aan ontwikkeling van het beleid van onze opdrachtgevers en de landelijke overheid. Onze ervaring en deskundigheid wordt ook gewaardeerd, blijkt uit klanttevredenheidsonderzoek. Meer dan 85% van onze klanten is tevreden. We hebben al een grote ontwikkeling achter de rug, we doen het goed en gaan zo verder. Vooral op het gebied van de integrale aanpak en het nog effectiever inzetten van onze instrumenten willen we verder groeien.

We zoeken de samenwerking, bundelen de krachten waar dat kan en willen de toon zetten in de uitvoering van ons werk. Met plezier en energie beginnen we aan deze opdracht in 2023.

Steve Kuils en Robert Kraan

2. Kosten en klanttevredenheid

Klanttevredenheidsonderzoek Dagelijks hebben we te maken met initiatiefnemers en indieners van meldingen, zowel van ondernemers als bewoners. We vinden het belangrijk om te weten hoe zij onze dienstverlening ervaren. We onderzoeken dat bij alle klanten met een verleende omgevingsvergunning in de regiogemeenten en de provincie Gelderland. Uit het onderzoek over afgelopen jaar blijkt dat gemiddeld 85% tevreden is. Dat is boven de norm die binnen het Gelders Stelsel van de 7 omgevingsdiensten in Gelderland is afgesproken. Natuurlijk is een klant met een verleende vergunning eerder tevreden, en daarmee geeft dit onderzoek misschien een vertekend beeld. We willen dat preciezer weten en daarom vragen we vanaf 1 januari 2023 ook klanten van geweigerde, ingetrokken of buiten behandeling gelaten aanvragen naar hun ervaring. Brzo-bedrijven en klanten buiten onze eigen regio worden niet meegenomen in het onderzoek.

Klanttevredenheid 2022 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

Melding Activiteitenbesluit

Vooroverleg

Inhoud controlebrief

Controlebezoek milieu

Controlebezoek bouw

Omgevingsvergunning milieu

Omgevingsvergunning bouw

Waarde

Norm

Uit de feedback halen wij op dat het woord ‘vooroverleg’ verschillende verwachtingen oproept. In de resultaten zien we dit probleem minder voorkomen als de opdrachtgever een balie heeft waar klanten terecht kunnen met vragen. De feedback nemen we wel mee in de communicatie op onze website.

Wat hebben we geleverd en wat heeft het gekost We hebben alle zeilen bij moeten zetten om onze werkplannen uit te voeren. In de resultaten is terug te zien dat we daarin enigszins zijn achtergebleven met 7%. Samen met opdrachtgevers hebben we steeds gezocht naar de meest doeltreffende inzet van onze schaarse menskracht. De inflatie en een verandering in de CAO heeft ervoor gezorgd dat we rode cijfers schrijven, we komen uit op een tekort van € 6 ton. We hebben te weinig vet op de botten om de risico’s voor 2023 zelf af te dekken en doen daarvoor een beroep op onze deelnemers. De totale lasten in 2022 bedragen € 23,7 miljoen. Deze bestaan uit programmakosten € 17,3 miljoen en uit overhead € 6,4 miljoen. In volgende grafiek laten we de verdeling van de programmakosten over de verschillende programmaonderdelen zien. In de bijlage ‘onze belangrijkste producten in aantallen of uren’ geven we een nadere detaillering van onze inzet in 2022.

3. Programma vergunningen

Met vergunningen sturen op een schone en veilige leefomgeving Vergunningen zijn een belangrijk instrument om bij te dragen aan het beschermen van onze leefomgeving. Activiteiten of handelingen die invloed hebben op de leefomgeving zijn gebonden aan vooral landelijke wetgeving zoals de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en MER (Wabo), Activiteitenbesluit, bodemwetgeving en gemeentelijk of provinciaal beleid.

Wat we doen Het behandelen van milieuvergunningaanvragen en milieumeldingen is een basistaak die wij voor alle opdrachtgevers uitvoeren. We beoordelen

Milieutaken zijn basistaken die landelijk door omgevingsdiensten

milieuaanvragen of ze passen binnen de wettelijke

uitgevoerd moeten worden.

kaders, of ze volledig zijn. In vergunningen nemen

Bouwtaken zijn niet verplicht belegd

we regels op volgens de landelijke wetgeving en beleid. Voor bouwen (BRIKS) toetsen we onder meer op

bij omgevingsdiensten. BRIKS staat voor Bouwen, Reclame, Inritten, Kappen en Slopen.

veiligheid van constructies, sloop, asbest en brandveiligheid. We toetsen plannen aan beleid en de bestemmingsplannen van onze opdrachtgevers en verlenen op basis daarvan vergunningen voor bouwen, reclame, inritten, kappen en sloop. Onze opdrachtverleners voor het verlenen van omgevingsvergunningen voor bouwen en milieu zijn de gemeenten Nijmegen, Beuningen, Berg en Dal, Heumen en provincies Gelderland en Overijssel voor de bedrijven die vallen onder hun bevoegd gezag. De gemeenten Druten en Wijchen hebben uitsluitend de milieutaak en de sloopmeldingen aan ons uitbesteed. Voor de gemeenten Nijmegen en Berg en Dal verlenen we ook speciale vergunningen en ontheffingen voor woningonttrekking, leegstandsvergunningen en laden en lossen van vuurwerk. We toetsen plannen op grond van de APV, de Huisvestingswet en de Leegstandswet.

Planning Het programma Vergunningverlening is afhankelijk van het aantal initiatieven van bewoners en bedrijven. De economische ontwikkeling en factoren als inflatie zijn daarbij indirect aanjager van het aantal aanvragen dat wij moeten afhandelen. Op basis van het VTH-beleid en een vastgesteld risicomodel leggen we onze opdrachtgevers prioriteiten voor in het werkplan.

Realisatie Het is onvoldoende gelukt om, met name complexe, vergunningprocedures binnen de wettelijke termijn af te handelen. Dat geldt voor zowel milieu als bouwprocedures. We zien een aantal oorzaken: 

Complexe procedures kosten meer tijd dan binnen de termijnen mogelijk is, er zijn veel partijen betrokken



Bedrijven krijgen veel ruimte om de aanvraag aan te passen als gegevens niet volledig zijn of niet passen binnen de regelgeving



De koppeling met de Wet natuurbeheer bij vergunningaanvragen van bedrijven die onder provinciaal bevoegd gezag vallen blijkt problematisch bij 7 van de 14 afgeronde vergunningprocedures.



We hebben te maken met lange termijnen bij het aanleveren van adviezen vanuit onze opdrachtgevers.

We willen beter sturen op tijdigheid. Daarom nemen we een aantal maatregelen in onze werkprocessen. Bedrijven worden nog maar één of twee keer in de gelegenheid gesteld om de aanvraag aan te vullen. Indien de aanvraag dan nog niet voldoet, wordt deze buiten behandeling gelaten. Daarnaast hebben ook opdrachtgevers een aandeel in de lange termijnen. We voeren met onze opdrachtgevers gesprekken om intensiever te sturen op het tijdig aanleveren van adviezen. Tijdigheid

Aantal

Reguliere vergunningen

98%

1.888

Uitgebreide vergunningen

36%

Sloopmeldingen incl. asbest

91%

1.909

Reguliere vergunningen

81%

Uitgebreide vergunningen

21%

Meldingen

60%

429

Bouwen

Milieu

Norm is 90%

Vergunningverleners, specialisten en juristen werken intensief samen om een aanvraag te behandelen, ook met partners als de Veiligheidsregio en collega omgevingsdiensten.

BRIKS: bouwen, reclame, inritten, kappen en slopen We hadden ingeschat dat het aantal bouwplannen terug zou lopen door de inflatie. Dat is niet het geval geweest. Het aantal aanvragen was in 2022 nagenoeg hetzelfde als het jaar ervoor. De groei is vooral te zien bij de bouwplannen tussen € 50.001,- t/m € 500.000,-. Niet alleen particulieren investeren, ook grotere bedrijven zien we volop bouwen. De uitspraak van de RvS inzake stikstof heeft er eind 2022 voor gezorgd dat een aantal bouwplannen zijn stilgevallen. Dit zal zijn doorwerking in 2023 hebben.

Minder vergunningen van rechtswege Door wekelijks te sturen op fatale termijnen zijn in 2022 minder vergunningen van rechtswege ontstaan. In 2022 waren dat er 10 (2021: 32).

Bijzonder project: opvanglocaties voor vluchtelingen

Veel in het nieuws was natuurlijk de grote stroom vluchtelingen uit met name Oekraïne. We hebben meerdere opdrachtgevers ondersteuning geboden om in zeer korte tijd meerdere opvanglocaties voor vluchtelingen te realiseren. Er is een team samengesteld met onder andere collega’s Toezicht en Vergunningen van Bouw, medewerkers van de gemeenten en de VRGZ. Dankzij de goede samenwerking zijn de opvanglocaties in zeer korte tijd tot stand gekomen

Milieu Voor vergunningverlening milieu hebben we een realisatie van 100% op het aantal uren. Daarbij hebben we bij de vergunningaanvragen iets meer inzet geleverd dan begroot (108%) en bij de andere werkzaamheden wat minder dan begroot. Het was een uitdaging om alle binnenkomende meldingen en vergunning aanvragen adequaat af te handelen met een krap personeelsbestand. Naast deze werkzaamheden is veel aandacht uitgegaan naar het actualiseren van het vergunningenbestand en de organisatie van de werkprocessen. De koppeling van de provinciale milieuvergunningaanvragen met de aanvragen voor de Wet natuurbescherming is complex en zorgt voor een langere afhandeling van de procedures. De koppeling blijkt tot nu toe problematisch bij 7 van de 14 afgeronde vergunningprocedures.

Afstemming Wabo en Wnb Onze projectleiders en luchtadviseurs hebben in 2022 nauw samengewerkt met de afdeling Vergunningverlening/Handhaving Wet Natuurbescherming van de provincie Gelderland. Hierdoor worden de Wabo- en Wnb-proceduresporen nu goed op elkaar afgestemd en effectief afgehandeld.

Agrarische vergunningverlening Voor dit type vergunningen werken we samen met Omgevingsdienst Rivierenland (ODR). ODR is robuust op het thema agrarische vergunningverlening. De samenwerking verloopt naar wens.

Actualiseren vergunningen De actualiteit van milieuvergunningen is in beeld en wordt bij complexe vergunningen getoetst via het programma Complexe Vergunningverlening (provincie Gelderland) en de jaarlijkse toetsfrequentie (provincie Overijssel). De toets heeft opgeleverd dat diverse verouderde vergunningen zijn geactualiseerd. Vanwege wijzigingen in wet- en regelgeving is het niet mogelijk om alle vergunningen actueel te krijgen. Zo is voor de toets op Best Beschikbare Technieken informatie nodig die door het bedrijf moet worden aangeleverd. Soms is ook sprake van overgangstermijnen en bestaande rechten. Voor een deel wordt efficiëntie voordeel gehaald door actualisatie van een vergunning direct mee te nemen in revisievergunningen.

Omgevingscommunicatie Vanuit een betrokken omgeving is soms sprake van bedrijven die meer aandacht vragen. We proberen vaker aan de voorkant van vergunningprocedures aandacht te geven aan de communicatie om latere problemen te voorkomen. Om inzicht te geven in dossiers plaatsen we vaker informatie over inhoud en proces op onze website. Wat vraagt een

bedrijf bijvoorbeeld aan en hoe loopt de procedure? Vragen die we binnenkrijgen over een vergunningaanvraag zijn voor ons belangrijke signalen om meer aandacht te geven aan het vooraf publiceren van milieu informatie. Deze lijn past in de bedoeling van het Verdrag van Aarhus, de Wet open overheid en de Omgevingswet. Vanuit communicatief oogpunt is het gewenst als overheid transparant te werken. Dit werken we de komende jaren verder uit om er zo voor te zorgen dat bijvoorbeeld buren zich gehoord voelen in hun vraag om informatie bij plannen van een bedrijf. Een mooi voorbeeld hiervan is het wijkoverleg in Nijmegen West en Weurt (zie ‘Projecten en ontwikkelingen’). Vanuit de Omgevingswet zijn bedrijven straks ook zelf verantwoordelijk voor de communicatie met hun buren. In een vooroverleg besteden we daar ook aandacht aan. Dat is echter geen wettelijke verplichting. Daarom blijft onze rol als overheidsinstantie belangrijk om ervoor te zorgen dat de juiste informatie wordt gedeeld en inzicht wordt gegeven.

Bijzonder project: Radboud Universiteit en universitair medisch centrum

Voor het totale complex van gebouwen, opslagvoorzieningen en activiteiten van de Radboud Universiteit en het Radboud universitair medisch centrum is een nieuwe milieuvergunning opgesteld. In de dynamische omgeving van een universiteit en een medisch centrum blijven de ontwikkelingen komen. Dat vroeg naast de milieuvergunning ook om vergunningen voor verschillende gebouwen en de wijziging van het gebruik van het helicopterplatform. De procedure heeft een intensieve en integrale samenwerking op gang gebracht met veel verschillende partijen. De grote verscheidenheid aan activiteiten, de daarmee samenhangende (milieu)aspecten en de mogelijke verbanden met andere wet- en regelgeving vroeg om een intensieve afstemming met de aanvrager en de diverse externe adviserende instanties. Daaronder waren ook instanties met wie we niet dagelijks te maken hebben zoals het RIVM, de Nederlandse emissieautoriteit, de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming. In het spanningsveld van belangen bracht dit regelmatig verschillende, maar ook nieuwe inzichten. We zien het als onze taak om de verschillende partijen zoveel mogelijk op één lijn te krijgen en tijdig de procedures door te lopen. En dat is gelukt met extra tijd en inzet.

4. Programma toezicht en handhaving

Toezicht en handhaving voor een beter naleefgedrag We zorgen ervoor dat vergunningen en wet- en regelgeving voor milieu en bouw worden nageleefd door toezicht te houden en te handhaven waar dat nodig is. Opdrachtgevers BRIKS toezicht en handhaving zijn de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Heumen, Nijmegen, de Gelderse omgevingsdiensten en provincies Gelderland en Overijssel (alleen bedrijven). We controleren op het bouwproces in nieuwbouw, bestaande bouw, asbestsloopmeldingen, brandveilig gebruik, strijdigheden in ruimtelijke ordening, aanleg inrit en (uit)weg, handelsreclame, monumenten, aanlegstelsel en het vellen van houtopstanden. Ook adviseren we bij grote projecten. Milieutoezicht en handhaving is een basistaak die wij uitvoeren voor alle opdrachtgevers in de regio en provincies Gelderland en Overijssel. Milieutoezicht is vooral gericht op het verbeteren van het naleefgedrag van ondernemers. Het creëren van meer bewustzijn of aandacht voor het gedrag van ondernemers dragen bij aan de naleving van regels. Handhavend optreden doen we als andere middelen geen effect hebben. We controleren op de regels in een verleende vergunning, de algemene regels uit het Activiteitenbesluit of op bepaalde landelijke of Europese richtlijnen.

We doen zowel aspectcontroles op bijvoorbeeld emissies naar de lucht of de afgifte van afvalstoffen, als integrale controles waarbij op alle geldende regels wordt gecontroleerd.

Aantal Bouwen Controles

1.950

Handhavingszaken

274

Afgehandelde klachten

624

Milieu Controles

1.771

Handhavingszaken Afgehandelde klachten

320 2.135

Werkwijze We werken risico gestuurd en op basis van de Landelijke Handhavingstrategie (LHS) voor milieu en asbest. Door alle opdrachtgevers is deze werkwijze vastgesteld. De uitvoeringsprogramma’s BRIKS en Milieu zijn opgesteld aan de hand van een risicoanalyse met verschillende variabelen en thema’s. Thema’s zijn bijvoorbeeld brandveiligheid, constructieve veiligheid, asbest, beeldkwaliteit, duurzaamheid, naleefgedrag en specifieke milieuthema’s en bedrijfsbranches. De risicoanalyse levert een inschatting van het aantal controles en het budget dat nodig is voor de uitvoering.

Bestuursrecht en strafrecht We beschikken over twee instrumenten om te handhaven en ervoor te zorgen dat overtredingen ongedaan worden gemaakt. Meestal zetten we daarvoor bestuursrechtelijke instrumenten in zoals een (voornemen voor) Last onder Dwangsom. Daarnaast kunnen we het strafrechtelijke spoor inzetten. Daarvoor beschikken we over 3 milieu BOA’s en 2 BOA’s voor asbestzaken, de zogenaamde Bijzondere OpsporingsAmbtenaren.

Milieu- en BRIKS-klachten Klachten zijn voor ons een belangrijk signaal. Ons gespecialiseerd klachtenteam zorgt ervoor dat op werkdagen altijd iemand beschikbaar is om meldingen snel op te pakken. In 2022 is een aantal medewerkers gecertificeerd om geur waar te nemen. Voor milieu handelen we alleen klachten af die te maken hebben met bedrijfsmatige activiteiten. Bij de BRIKS-taken kan het ook gaan over particuliere activiteiten. Inwoners kunnen meldingen en klachten doorgeven via www.milieuklacht.gelderland.nl in de webapplicatie S@men van de provincie Gelderland. De provincie registreert de klachten en stuurt deze door naar de juiste instanties.

Aantal klachten 2500

2000

1500

1000

500

0 BRIKS/ monumenten

Milieu

Aantal klachten 2022

Totaal Verwachting 2022

In 2022 zijn fors meer klachten ingediend dan waar op basis van trendanalyses rekening mee is gehouden in het werkplan. Met name bij milieu zien we een forse toename van klachten. Dit is waarschijnlijk deels toe te schrijven aan de problematiek rond luchtkwaliteit in Nijmegen-West en Weurt.

BRIKS toezicht Toezicht BRIKS Het aantal inspecties is lager dan begroot. Er was minder realisatie bij de grotere bouwwerken. De realisatie op niet-gepland toezicht door toezicht bestaand monument, woningonttrekking en advies/ toezicht evenementen is juist veel hoger dan begroot. We zien een duidelijke verschuiving. In totaal gaat het om een realisatie van 90%. We zien dat het hoge ziekteverzuim op de afdeling een belangrijke rol speelt in het achterblijven van het aantal inspecties. Daarnaast was het lastig om direct inzetbaar gekwalificeerd personeel te vinden.

Verschuiving naar bedrijfsmatige sloopmeldingen Er zijn 2.136 sloopmeldingen binnengekomen en behandeld. Daaronder valt ook de sloop van asbest. We zien in de aantallen met name een verschuiving van particuliere meldingen naar veel meer bedrijfsmatige asbestsloopmeldingen. Het toezicht op de sloopmeldingen was in 2022 volgens planning. Dit hebben we bereikt door extra capaciteit op het toezicht.

BRIKS handhaving In 2022 is er een afname van ingediende handhavingsverzoeken. Dit is een trend die zich duidelijk heeft ingezet na het Corona-tijdperk. Het waarnemen van illegaal gedrag en hierop actie vragen aan de Omgevingsdienst nam in Coronatijd steeds meer toe, maar zien we nu dus weer afvlakken. Het aantal nieuwe (voornemens tot) last onder dwangsom is bij veel opdrachtgevers nagenoeg onveranderd ten opzichte van 2021, bij enkele opdrachtgevers zien we een daling. De toegenomen inzet op toezicht in het laatste kwartaal van 2022 zorgt waarschijnlijk wel voor meer handhavingsprocedures in het eerste kwartaal van 2023.

2022 was een bijzonder jaar. De nasleep van de coronapandemie, een hoog ziekteverzuim op de afdeling en de uitdaging om gekwalificeerd personeel te vinden. Maar ondanks dat hebben we een groot deel van ons werk kunnen uitvoeren. Voor de regiogemeenten hebben we het zogenoemde risicogericht toezicht ingevoerd. Dat helpt om onze middelen nog effectiever in te zetten. Wij hebben ook een bijdrage geleverd aan de opvang van Oekraïners in onze regio. Heel fijn dat we op die manier gezamenlijk onze maatschappelijke bijdrage kunnen leveren!” Karo Velthoven afdelingsmanager Toezicht & Handhaving BRIKS

Illegale asbestsaneringen Er is meer inzet geweest op illegale asbestsaneringen dan was verwacht, er waren 11% meer zaken. De toezichthouder asbest ziet toe op de uitvoering van sloop en asbestverwijdering. De toezichthouder treedt handhavend op bij ernstige overtredingen van de wetgeving en afwijkingen van de sloopmelding.

Bijzonder project: de sloop van de Engie centrale

De skyline van Nijmegen is in 2022 zichtbaar veranderd door de sloop van de Engie-centrale. Voor ODRN en landelijk een uniek project omdat er met explosieven is gesloopt. Deze manier van slopen vraagt het uiterste van een goede samenwerking tussen veel partijen, meteen vanaf de voorfase. Tussen de eigenaar, het bevoegd gezag (de provincie Gelderland), de gemeente Nijmegen (vanwege het grondgebied en de aanvoer van explosieven), de gemeente Beuningen, Inspectie SZW, de aannemer en de ODRN. Begin september 2021 vond de eerste blowdown plaats: een gecontroleerde ontploffing om de oude kolencentrale te slopen. Dit verliep volgens planning. In 2022 is nog in twee stappen met explosies gewerkt met de laatste explosie in oktober 2022. Bijzonder aan dit project is dat er met een minimum aan wetgeving voor slopen met explosies, toch een gecontroleerde sloop moet plaatsvinden. Dat betekent veel pionieren met de instrumenten die wel beschikbaar zijn. Dat heeft veel kennis opgeleverd die we graag landelijk inzetten waar dat nodig mocht zijn.

Milieu toezicht De uitvoeringsprogramma’s van vrijwel alle partners zijn gerealiseerd. De inzet voor Nijmegen is achtergebleven op de planning. Dat komt omdat Nijmegen extra middelen voor de uitvoering van milieutoezicht beschikbaar heeft gesteld. De inzetbare capaciteit is daarop echter achtergebleven door de overspannen arbeidsmarkt. De vraag naar ervaren milieutoezichthouders is in het hele land fors groter dan het aanbod.

Ongewone voorvallen en calamiteiten Afgelopen jaar hebben we regelmatig calamiteiten opgepakt, zoals dumpingen van drugsafval en ongewone voorvallen die zich bij bedrijven voordoen, zoals brand en lekkage van chemicaliën. Daarbij werken we nauw samen met de VRGZ en het waterschap. We beschikken over een gespecialiseerd team van milieutoezichthouders dat een 24-uurs piketdienst in de lucht houdt.

Toezicht evenementen Het was weer mogelijk om grootschalige publieksevenementen te organiseren. Onze inzet op evenementen is daarom groter geweest dan in 2021. Zo hebben we o.a. geluidsmetingen verricht bij festival Down The Rabbit Hole in Beuningen en het Emporium Festival bij De Berendonck in Wijchen.

Aanpak ondermijning Een specialistische groep milieutoezichthouders heeft, samen met collega's van een gemeente en de politie, verschillende ondermijningscontroles uitgevoerd op een aantal specifiek uitgekozen adressen op een industrieterrein. Deze controles doen wij om na te gaan of sprake is van ondermijnende criminaliteit. Wij letten daarbij op de naleving van bouw- en milieuregels en regels uit het bestemmingsplan. We leveren een actieve bijdrage aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit door deel te nemen aan de gemeentelijke ondermijningsprojecten. Deze zijn gebiedsgericht of gericht op specifieke locaties of activiteiten. De regiogemeenten werken samen in het kader van de Ondermijningsaanpak Tweestromenland. De gemeente Nijmegen heeft een eigen aanpak, waarbij we ook zijn aangesloten. We zien dat de ondermijningsaanpak steeds professioneler wordt. In 2022 zijn betrokken medewerkers extra geschoold. Ook werken we op basis van een in 2022 vastgesteld Veiligheidsprotocol.

Vuurwerk Jaarlijks voeren we minimaal drie controles uit per vuurwerkverkooppunt. De controles dragen bij aan het tegengaan van grote risico’s voor de omgeving, klanten en medewerkers van deze bedrijven. In oktober en november zijn de eerste controles gedaan. Daarbij controleren we of het verkooppunt voor vuurwerk in het bezit is van de juiste keuringsdocumenten. Ook gaan we na of er iets is gewijzigd dat invloed heeft op de veiligheid. De tweede controle is gedaan tijdens de vuurwerkverkoopdagen en gericht op de kennis en opleiding van de

verkoopmedewerkers, de hoeveelheden en soorten opgeslagen vuurwerk en de wijze van opslag. Alle 18 vuurwerkverkooppunten in de regio Nijmegen (gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen en Wijchen) zijn gecontroleerd. Bij de eerste ronde controles zijn op twee locaties overtredingen geconstateerd. In beide gevallen is handhavend opgetreden en een last onder dwangsom opgelegd. Beide overtredingen zijn ook kort daarna beëindigd. Mogelijk wordt nog wel strafrechtelijk opgetreden. Tijdens de tweede ronde zijn geen overtredingen geconstateerd waarbij het nodig was om handhavend op te treden. Wel waren er hier en daar enkele kleine tekortkomingen, die ter plekke in goed overleg met de ondernemer zijn opgelost. De derde controleronde vindt plaats in februari/maart 2023. Dit is de eindcontrole om te constateren of het vuurwerk is verwijderd.

Zeer Zorgwekkende Stoffen Bij milieucontroles besteden we bijzondere aandacht aan het verminderen van de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Over ZZS zijn in het Activiteitenbesluit regels opgenomen. Dit verplicht bedrijven hun lozingen en uitstoot van ZZS naar lucht en water te vermijden. Als dat niet haalbaar is moeten de emissies zoveel mogelijk worden beperkt (minimalisatieverplichting). Bedrijven moeten zelf in beeld brengen welke (potentiële) zorgwekkende stoffen ze in hun bedrijfsvoering gebruiken.

Wat zijn Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)? ZZS zijn chemische stoffen die gevaarlijk zijn voor mens of milieu omdat die bijvoorbeeld kankerverwekkend zijn, de voorplanting verstoren of zich in de voedselketen ophopen. (p) ZZS zijn zogenaamde potentiele ZZS, stoffen die ervan verdacht worden een ZZS te zijn. We kennen op dit moment ongeveer 2.000 ZZS. Er worden continu stoffen ontwikkeld waarbij niet altijd direct duidelijk is welke gevolgen ze kunnen hebben. Het overheidsbeleid voor ZZS is vastgelegd in het Activiteitenbesluit. In dit besluit is vastgelegd dat bedrijven verplicht zijn om lozingen en uitstoot van ZZS naar lucht en water te voorkomen. En als dat niet haalbaar is, moeten de lozingen en uitstoot zoveel mogelijk worden beperkt. Dat heet de minimalisatieverplichting. Een aantal stoffen kent nog geen duidelijke norm zodat handhaving niet altijd eenvoudig is. Daar wordt landelijk aandacht voor gevraagd. Een bekend voorbeeld van een ZZS is de stof PFAS, die voor diverse toepassingen wordt gebruikt (bijv. bij het waterafstotend maken van regenkleding of het produceren van anti-aanbaklagen voor pannen).

Bedrijven met emissies van ZZS moeten een vermijdings- en reductieprogramma opstellen. Dat programma laat zien hoe het bedrijf blijft onderzoeken welke maatregelen het moet nemen om de uitstoot en gebruik van ZZS te verminderen. Het opstellen van een plan van aanpak is hiervan een onderdeel. Zo nodig wordt door middel van handhaving afgedwongen dat een vermijdings- en reductieprogramma wordt opgesteld.

Bijzondere projecten: lekkage ammoniak Triavium

De ijsbaan Triavium heeft een met ammoniak gevuld vriessysteem in gebruik. Er is een lekkage ontstaan van ammoniak in een belangrijk onderdeel, de badverdamper. Ammoniak is een brandbare en giftige stof. Travium heeft het hele systeem leeggehaald om verdere lekkage te voorkomen. De afgetapte ammoniak (1.485 kg) is veilig opgeslagen in 4 cilinders. Deze zijn in afwachting van afvoer eerst op de ijsbaan gestald (zie foto). Dat was mogelijk omdat de ijsbaan op dat moment niet in gebruik en niet vrij toegankelijk was. Echter onder hetzelfde dak is ook restaurant Wereldkeuken gevestigd en dat kan wel een risico opleveren. In geval van brand is de aanwezigheid van ammoniak een groot probleem. Door de vakantieperiode bleek het voor Triavium erg lastig om een geschikte afvoerlocatie te vinden. In goed overleg met Triavium, gemeente en brandweer is gezorgd voor een tijdelijke opslaglocatie op de gemeentewerf aan de Nieuwe Dukenburgseweg. De gemeente heeft hiervoor als eigenaar een melding gedaan in het kader van het Activiteitenbesluit. Deze is door de ODRN binnen 1 dag afgehandeld, zodat de opslag was toegestaan. Dit terrein was voldoende beveiligd tegen onbevoegden en daarmee voldeed de opslag van de cilinders aan de eisen die hieraan worden gesteld. De cilinders zijn eind 2022 definitief afgevoerd.

Milieu handhaving Het afgelopen jaar zien we dat er genoeg speelt op het gebied van milieuhandhaving. De begroting op dit specifieke onderdeel wordt waargemaakt en bij het afhandelen van handhavingsverzoeken zelfs behoorlijk overschreden. Dit speelt bij de meeste opdrachtgevers. Op een aantal dossiers zorgt onrust onder inwoners ervoor dat vaker gebundeld handhavingsverzoeken worden ingediend. We zien in 2022 veel opgelegde voornemens, lasten onder dwangsom en lasten onder bestuursdwang. We zien daarbij ook dat de ingezette handhaving regelmatig succesvol is, veel bedrijven maken niet de gang naar de rechter.

Strafrechtelijk De BOA-capaciteit voor de strafrechtelijke aanpak van milieuovertredingen is in 2022 weer op voldoende sterkte gebracht. Daarnaast hebben we enkele BOA’s in dienst die vooral bezig zijn met de strafrechtelijke aanpak op het gebied van illegale asbestverwijdering.

Wpg audit Bij de uitvoering van onze BOA-taken verwerken we politiegegevens. Daaraan worden strenge eisen gesteld in de Wet op de Politiegegevens (Wpg) om bijvoorbeeld de privacy van verdachten te beschermen. In 2022 hebben we zowel de interne als de externe audit uitgevoerd. De verplichte rapportages zijn eind december door ons ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegeven. Waar nodig wordt een plan van aanpak opgesteld om gesignaleerde verbeterpunten in de praktijk te brengen.

5. Programma Besluit risico zware ongevallen

Minder risico’s door een excellente uitvoering Brzo Als 1 van de 6 landelijke omgevingsdiensten hebben we een speciale verantwoordelijkheid voor 61 grote risicovolle bedrijven in de provincies Gelderland en Overijssel. We werken gezamenlijk aan uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor bedrijven die vallen onder het Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo) en categorie 4 van Bijlage 1 van de Richtlijn industriële emissies (RIE4). Zowel landelijk als regionaal werken we als Brzo-omgevingsdiensten ook samen met andere partners, de Inspectie SZW, veiligheidsregio's, waterschappen, Rijkswaterstaat, Inspectie Leefomgeving en Transport, Staatstoezicht op de Mijnen en het Openbaar Ministerie. We houden gezamenlijk toezicht, delen kennis en kunde met elkaar en geven één boodschap af aan de risicovolle bedrijven. De samenwerking is gericht op de continuïteit van de wettelijke uitvoeringstaken, toekomstige ontwikkelingen en een excellente uitvoering van taken.

Brzo

Tijdigheid

Provincie

Overijssel

Gelderland

Bouwen

Milieu

Melding

100%

67%

Vergunning regulier

60%

100%

Vergunning uitgebreid

100%

Melding

100%

50%

Vergunning regulier

60%

100%

Vergunning uitgebreid

25%

Alleen procedures waarvoor een wettelijke termijn geldt

Vergunningverlening milieu Afgelopen jaar zijn diverse vergunningprocedures behandeld. Er lopen meerdere revisie trajecten en een paar oprichtingsvergunningen voor Brzo-bedrijven. De complexiteit van deze procedures zorgt voor een lange doorlooptijd. Aanvragen wijzigen vaak tussentijds en het duurt lang voordat aanvullende gegevens worden geleverd door bedrijven. Zoals eerder beschreven gaan we daarop scherper sturen.

Toezicht Brzo milieu De Brzo inspecties voor 2022 zijn in oktober 2021 met de inspectiepartners gepland. Bij drie bedrijven

Controles volgens het programma

met specifieke problematiek is een extra Brzo-

Brzo bestaan in twee soorten:

inspectie ingepland. De geplande inspecties zijn

systeemcontroles in het kader van de

allemaal uitgevoerd.

naleving van het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (gericht op veiligheid

Volgens de risicoanalyse wordt elk Brzo- of RIE4

en risicobeheersing) en reguliere

bedrijf tenminste eenmaal ingepland. Bijna de helft

milieucontroles (Wabo)

van de bedrijven heeft ook een tweede controle gekregen. Bedrijven worden meestal ook bezocht na een ongewoon voorval of bij klachten. De ongewone voorvallen worden volgens afspraak gemeld aan de Inspectie L&T. Nieuwe inspectiemethode Brzo-toezicht Onder de naam Landelijke Benadering Risicobedrijven (LBR) is de gezamenlijke inspectiemethode herzien door meer op de uitvoering van veiligheid op de werkvloer te inspecteren. Hiervoor wordt een risicovolle installatie gekozen die vanuit de verschillende disciplines wordt geïnspecteerd. De nieuwe LBR-inspectiemethode is in 2022 voor het eerst toegepast en lijkt tot meer overtredingen te leiden. De aard van de overtredingen leidden vervolgens tot meer Wabo-hercontroles. Nieuwe software Begin 2022 is na enkele jaren van ontwikkeling het nieuwe softwaresysteem voor de Brzo-inspecties, GIR 2.0, in gebruik genomen. GIR staat voor Gemeenschappelijke Inspectie Ruimte. Alle samenwerkende partners werken met dit systeem voor de planning, uitvoer en het rapporteren van de Brzo-inspecties.

Programmaplan Brzo Oost Ook in 2022 is een programmaplan Brzo Oost opgesteld met daarin onze inzet op landelijke en regio Oost projecten. Daarin staan de volgende projecten: 1. Versterking integrale samenwerking door interne bijeenkomsten en opstellen van doelen en ambities 2. Implementatie van behandelteams als werkwijze: snel schakelen tussen betrokken disciplines. Afgelopen jaar heeft de meerwaarde van een behandelteam zich reeds bewezen. Vanuit andere onderdelen binnen de Odrn en OD’s is er interesse voor deze werkwijze. 3. Scholing procesbegeleiding en implementatie dilemmatafel: met opgeleide procesbegeleiders dilemmagesprekken vormgeven. Afgelopen jaar zijn binnen de ODRN acht procesbegeleiders opgeleid. De eerste dilemmatafels zijn opgestart. 4. Dilemmatafel PGS15 opslagvoorzieningen: gezamenlijk bepalen voor het beoordelen van PGS15 voorzieningen 5. Data analyse, Brzo monitor, Wabo naleefgedrag en project Bedrijf in beeld: problematische bedrijven vroegtijdig in kaart te brengen door data-analyse.

In de tweede helft van 2022 is gestart met de analyse van toezichtdata van Brzo en RIE4-bedrijven. Dit is nog niet afgerond. 6. Leren van incidenten door toepassen 5WHY-analyses en aanpassen informatiebladen. In oktober 2022 heeft binnen de ODRN het eerste deel van onderzoek van een drietal incidenten plaatsgevonden. De concept informatiebladen van deze incidenten zijn gereed en worden in 2023 definitief gemaakt. 7. Werkwijze zorgbedrijven: gezamenlijk ontwikkelen van een aanpak voor Brzobedrijven die de regels structureel onvoldoende naleven. In 2021 is een landelijke werkwijze opgesteld en in 2022 vastgesteld. Op basis daarvan zijn in 2022 twee bedrijven in pilotvorm als mogelijk zorgbedrijf in het RMO BRZO+ Oost besproken. Daarbij komt één bedrijf in aanmerking voor een aanvullende interventie. In 2023 geven we de inspecteurs nadere uitleg en instructie over de werkwijze. 8. AADV: De Altijd Actuele Digitale Vergunning heeft als doel de Wabovergunningverlening efficiënter en effectiever te maken. Een applicatie geeft per Brzo-bedrijf inzicht in de geldende voorschriften. Er is een handboek en een opzet van een wijzigingsregister uitgewerkt om het proces van een aanvraag te optimaliseren. In 2022 is gestart met een onderzoek hoe verbreding en verdere adoptie van AADV vorm kan krijgen. De resultaten worden halverwege 2023 verwacht.

In 2022 hebben de 6 Brzo-diensten onder ons voorzitterschap de doelen voor dit project in 2023 geïnventariseerd.

Aandacht voor energie Voor de provincie Overijssel en de provincie Gelderland heeft de ODRN in 2022 diverse milieuvergunningen geactualiseerd op energiebesparing. In 2022 zijn geen nieuwe procedures opgepakt omdat in de komende omgevingswet energie voldoende dekkend is opgenomen zodat actualisatie niet nodig is. Voor de provincie Overijssel zijn alle Brzo-vergunningen op één na geactualiseerd voor energie. Voor één vergunning loopt er nog een actualisatie-procedure. We hebben alle BRZO/RIE4 bedrijven in Overijssel en een aantal in Gelderland, waar dat mogelijk was, gecontroleerd op het aspect energie.

Landelijke programma’s Wij hebben een bijdrage geleverd aan verschillende landelijke activiteiten die zijn afgesproken in de Meerjaren Afspraak 6 Brzo OD’s (MJA), het Meerjarenprogramma Versterking Omgevingsveiligheid Brzo (MVO Cluster 1) en Brzo+ via de BAC-MTH en het Bob. Naast de projecten die we in Brzo Oost hebben gedaan zijn dat bijvoorbeeld programmatisch actualiseren, communicatiestrategie BRZO OD’s en communicatie BRZO+, financiële zekerheidstelling, bestuurlijke boete, melden ongewone voorvallen en afstemming en actualisatie reeks Publicaties Gevaarlijke Stoffen Nieuwe Stijl.

Bijzondere projecten: ongewoon voorval Interchem

Ons Brzo team heeft adequaat kunnen ingrijpen toen op 12 april 2022 een brand en explosie plaatsvond bij een Brzo bedrijf in Beuningen. In het bedrijf lag ongeveer 6 miljoen liter aan gevaarlijke (afval) stoffen opgeslagen. De aanwezige sprinklerinstallatie heeft goed gewerkt maar is vervolgens buiten werking geraakt. Het bedrijf heeft zijn activiteiten lange tijd moeten staken. Het bedrijf heeft in 2022 lange tijd gebruik moeten maken van een ingehuurde bedrijfsbrandweer. Dit was nodig omdat de aanwezige sprinklerinstallatie niet voldeed aan de gestelde eisen. Gedurende het jaar kon de productie langzaam worden opgestart. Wij hebben vele verzoeken van het bedrijf beoordeeld en hierover afgestemd met de Veiligheidsregio. Ook hebben we diverse keren de Last onder Dwangsom gewijzigd naar de omstandigheden. Op alle veranderingen is toezicht gehouden en heeft intern overleg plaatsgevonden. Het bedrijf is geconfronteerd met het feit dat in Nederland recent is besloten dat geen blusschuim mag worden gebruikt waarin PFas en Fluor aanwezig is. Aan de installatie moet daarom veel worden aangepast om aan de wettelijke eisen te voldoen. Het gaat om een aanpassing waar landelijk veel bedrijven mee te maken hebben. Bijkomend probleem was de opslag en afvoer van het vrijgekomen bluswater met Pfas en Fluor.

Het bluswater is tijdelijk opgeslagen in containers en in een mestzak voordat het naar een erkende verwerker kon worden afgevoerd. Er loopt al geruime tijd een vergunningprocedure voor verbetering van de brandveiligheid van een aantal hallen. Daarbij speelt de Wet Natuurbescherming ook een rol. Bovenstaande laat onder andere zien dat we afgelopen jaar voor Interchem intensief en goed hebben samenwerkt in een integraal team van inspecteurs milieu en bouwen, vergunningverleners milieu en bouwen, specialist Externe veiligheid, jurist en programmamanager.

6. Advies

Integrale samenwerking leidt tot beter advies Vanuit verschillende inhoudelijke disciplines beschikken we over adviseurs die integraal adviseren voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Juridisch advies De ODRN wordt herkend als een deskundige

Juridische adviezen

Aantal

juridisch kennispartner, we worden vaker om advies gevraagd. Daarnaast is vaak

Bouwen

401

juridische inzet nodig bij vraagstukken over

Milieu

vergunningverlening. BRIKS In 2022 zien we bij rechtsbescherming BRIKS minder uren, maar niet minder aantallen. Vooral in het laatste kwartaal zijn er nieuwe zaken bij gekomen. De procedures kennen een relatief lange doorlooptijd en een aantal wachtmomenten. In die wachtmomenten besteden we nagenoeg geen tijd. Voor onze urenbesteding hangt het dus af van de fase waarin een procedure zich bevindt. Milieu Een aantal complexe dossiers blijven veel juridische aandacht vragen in 2022. Het aantal ingediende WOO-verzoeken blijft hoog, maar binnen de begroting. Tegelijkertijd constateren we dat de trend van ingediende WOO-verzoeken ook in 2022 aanhoudt. Juridisch advies is in 2022 actief betrokken geweest bij programma’s (bv BRZO, aandachtsbedrijven) en projecten (bv opvang vluchtelingen, kamerverhuur). We denken aan de voorkant actief mee over de juiste strategie. Door meer aan de voorkant mee te denken hopen we aan de achterkant meer bezwaar en beroep te voorkomen. Overige adviezen We hebben daarnaast juridisch advies gegeven over onderwerpen die niet rechtstreeks gerelateerd zijn aan onze vergunningverlenings- en handhavingsprocessen. Dit gaat bijvoorbeeld om adviezen over de inhoud van een gemeentelijke legesverordening voor de aan ons gemandateerde taken, de invoering van de Omgevingswet, de Wet Open Overheid (WOO) en de Wet Elektronische Publicaties (WEP).

Advies luchtkwaliteit Ondanks de uitbreiding van het team luchtspecialisten en de hoeveelheid werk die er is verzet (ca.450 adviezen) blijft de werkdruk hoog. De blijvende aandacht voor het stikstofdossier is hier debet aan. Het team luchtkwaliteit heeft daarnaast veel bijgedragen aan de projecten van de gemeente Nijmegen rondom het industriegebied Nijmegen West en Weurt (zie Projecten en ontwikkelingen).

Advies bodem Bij het team bodemspecialisten is er, naast het reguliere advieswerk, veel aandacht geweest voor het goed overdragen van bodemdossiers van provincie naar gemeenten. Vanuit de Omgevingswet wordt de bevoegdheid van bodemlocaties van de provincie naar gemeenten overgedragen. Vooruitlopend op de Omgevingswet heeft de gemeente Nijmegen de uitvoering van een aantal bodemtaken bij ons neergelegd. Dit heeft ons de kans gegeven om te onderzoeken hoe we deze taken het best kunnen vormgeven en wat daarvoor nodig is. Om de continuïteit van de bestaande taken zoveel mogelijk te borgen, werken we nauw samen met de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA). Op basis van de ervaringen hebben we een inschatting gemaakt van de impact van de nieuwe taken op onze organisatie. Zodra duidelijk is wanneer de Omgevingswet in werking treedt (en ook andere gemeenten deze taken bij ons kunnen onderbrengen), komen we met een structurele oplossing voor de benodigde capaciteit.

Bijzonder project: bodemsanering Koningsdaal Nijmegen

Eind 2022 zijn de laatste twee bouwblokken van het project Koningsdaal in Nijmegen opgeleverd. Koningsdaal is één van de zes deelgebieden van het project Waalfront. De locatie is gelegen in een gebied dat in de periode van 1915 tot 1950 is opgehoogd met verontreinigd (oorlogs)puin en grond. Het totale opgehoogde gebied bedraagt ongeveer 15 ha. Door deze ophooglaag en door voormalige bedrijfsactiviteiten op de locatie is een bodemverontreiniging ontstaan van met name zware metalen en PAK. Om de locatie geschikt te maken voor het gebruik “wonen met tuin” is op de locatie een functiegerichte bodemsanering uitgevoerd. Voordat is ontgraven is de bodem eerst gesaneerd en tijdens de bouwwerkzaamheden is een leeflaag en verharding aangebracht. Samen met de afdeling Bodem van de gemeente Nijmegen hebben we toezicht gehouden op de saneringswerkzaamheden (Wet bodembescherming) en de toepassing van grond en bouwstoffen (Besluit bodemkwaliteit).

Advies water Vanuit onze adviseurs op het gebied van water en ZZS is afgelopen jaar veel expertise ontwikkeld en gedeeld. We zetten onze adviezen in bij vergunningverlening en toezicht, zoals bij de sloop van de Engiecentrale, en bij projecten als de ZZS rapportage voor de provincie Gelderland (zie Projecten en ontwikkelingen). We zien dat deze kennis steeds vaker gevraagd wordt, we ontwikkelen hierop komend jaar verder door.

Circulaire economie, afval en duurzaamheid Al enkele jaren bouwen we aan onze expertise op het gebied van circulaire economie, afval en duurzaamheid. We werken samen met de gemeente Nijmegen om voortijdig initiatieven te ondersteunen. Onze kennis zetten we integraal in bij vergunningverlening en toezicht bij (afval) bedrijven. In 2022 heeft de ODRN voor de Gelderse omgevingsdiensten een trainingsprogramma Circulaire Economie opgezet en uitgevoerd. Doel van dit programma is om per dienst enkele CE-ambassadeurs op te leiden. De eerste lichting is in 2022 afgezwaaid. De tweede lichting rondt de training in 2023 af. De CE-ambassadeurs hebben als taak binnen hun eigen dienst het onderwerp CE op de agenda te zetten. Het moet een regulier aspect worden waaraan vergunningverleners en toezichthouders in hun werkzaamheden aandacht besteden.

Communicatieadvies In 2022 is communicatie verschillende keren ingezet om advies bij het primaire proces. Het gaat daarbij over omgevingscommunicatie bij bedrijven waarvoor meer aandacht is in de omgeving. Dat kan bij zowel vergunningprocedures of bij handhaving het geval zijn. In samenwerking met provincie Gelderland en de ODRA is aandacht geweest voor het verder ontwikkelen van communicatieadvies bij projecten, niet alleen bij bedrijven die al onder aandacht staan maar bij bedrijven waarvan we kunnen verwachten dat er veel aandacht voor kan ontstaan vanwege de problematiek, actuele thema’s, groeiend aantal klachten of slecht naleefgedrag.

7. Projecten en ontwikkelingen

Gebiedsgerichte aandacht Nijmegen West Weurt De gemeente Nijmegen heeft een Schone Lucht Akkoord gesloten en ons opdracht gegeven om het milieutoezicht op de luchtkwaliteit in Nijmegen West Weurt te versterken. Daarnaast is voor de gemeente Nijmegen en de provincie Gelderland een inventarisatie afgerond van relevante bedrijven met luchtemissies op bedrijventerrein Nijmegen West en Weurt. We hebben afgelopen jaar nauw samengewerkt met de gemeente Nijmegen, de gemeente Beuningen, de ODRA en de provincie Gelderland. De luchtkwaliteit hebben we beter in beeld en de vergunningverlening en het toezicht zijn verscherpt. We richten ons in dit project op een aantal prioritaire bedrijven die al eerder in een inventariserend onderzoek naar voren waren gekomen. Het doel is de naleving van voorschriften op gebied van emissies naar de lucht te verbeteren. We hebben emissiemetingen laten doen door het gespecialiseerde Team milieumetingen van de ODRA. Eén van de bedrijven waar metingen zijn uitgevoerd, is de asfaltcentrale in Nijmegen. Daarbij zijn geen overschrijdingen van de wettelijke emissiegrenswaarden vastgesteld. Voor het bedrijf Smit Draad is een ontwerp vergunning opgesteld dat in 2023 wordt gepubliceerd. Emissie van het bedrijf worden beter gekanaliseerd zodat hier beter op gecontroleerd en gehandhaafd kan worden.

Ook andere bedrijven zijn aangeschreven en gecontroleerd op de geconstateerde gebreken en die zijn voor een belangrijk deel hersteld of er lopen procedures om tot herstel te komen.

Wijkoverleg Vanaf 2019 wordt regelmatig een wijkoverleg gevoerd over het industrieterrein Nijmegen West Weurt met vertegenwoordigers van 7 omliggende wijken. In 2022 heeft 5 keer een wijkoverleg plaatsgevonden. De agenda van het overleg wordt met de gemeente Nijmegen en de provincie Gelderland besproken. Samen met de wijkvertegenwoordigers wordt overlast in kaart gebracht, worden zorgen besproken en toegelicht hoe daar in vergunningverlening, toezicht en handhaving mee wordt omgegaan. Wij vinden deze communicatie met de omgeving belangrijk. De gesprekken leveren veel informatie op die richting geeft aan onze vergunningverlening, het toezicht en de handhaving. We laten ook graag zien hoe vergunningverlening, toezicht en handhaving werkt. Bijvoorbeeld over met welke dilemma’s we te maken hebben, hoe ingewikkeld wetgeving kan zijn en hoe we onze taken uitvoeren.

Energiebesparing Hét thema van 2022 is energie en vooral de besparing daarop. Het heeft veel aandacht gekregen in de pers. We zien dat er meer middelen beschikbaar komen en dat geeft ons de mogelijkheid daarop meer te controleren.

EML controles We controleren bedrijven of zij maatregelen uit de Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing (EML) hebben genomen. In deze lijsten staan verplichte energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Dit programma komt tot stand met cofinanciering van de provincie (ongeveer 30%). Alle gemeenten in onze regio doen aan dit project mee. In 2022 hebben we 148 van de 150 geplande EML energiecontroles uit kunnen voeren. Dat is 99% van de geplande controles. De rest schuift door naar 2023. De controles factureren we op basis van de werkelijk bestede uren. We pakken dat efficient aan en hebben daardoor gemiddeld minder tijd nodig gehad. Het budget is daardoor voor de meeste gemeenten niet volledig besteed. Vanaf 2023 zetten we nog meer capaciteit in voor de energiecontroles vanuit de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK).

Toezicht geactualiseerde energievoorschriften type C bedrijven Voor gemeente Nijmegen hebben we vergunningplichtige bedrijven, waar dat mogelijk was , gecontroleerd op het aspect energie. Daarbij heeft een energietoezichthouder het energiebesparingsonderzoek en bijbehorende plan van aanpak beoordeeld. Ook is er een uitgebreide controleronde door het bedrijf gemaakt om alle energiebesparende maatregelen door te nemen. Waar zaken niet in orde waren is het bedrijf aangeschreven en voor een tweede keer gecontroleerd. 36

Bij een deel van de vergunningplichtige bedrijven was nog geen energietoezicht mogelijk omdat de vergunningvoorschriften recent zijn geactualiseerd. Het bedrijf krijgt dan een jaar de tijd om een energiebesparingsonderzoek met plan van aanpak op te stellen. Deze bedrijven worden in 2023 gecontroleerd, zodat uiteindelijk 100% aan de energiebesparingsplicht voldoet.

Versterkte uitvoering energietoezicht Voor dit project is budget beschikbaar vanuit het Ministerie van EZK. Dit geld hebben we op twee manieren besteed. We hebben van een groot aantal potentieel energiebesparingsplichtige bedrijven het energiegebruik opgevraagd. Deze gegevens laten ons zien welke bedrijven onder de energiebesparingsplicht vallen. En we hebben 100 hercontroles op de energiebesparingsplicht uitgevoerd. Door het budget van EZK hiervoor te gebruiken hebben de gemeentelijke opdrachtgevers hieraan minder kosten.

CO2 prestatieladder Op verzoek van gemeente Nijmegen zijn wij deelnemer van de CO2 Prestatieladder. We maken daarmee onze CO2 uitstoot, door bijvoorbeeld onze bedrijfswagens en kantoorgebouw, inzichtelijk te maken. Zo kunnen we sturen op het onderzoeken en toepassen van maatregelen die de CO2 uitstoot verminderen. Een maatregel van afgelopen jaar is bijvoorbeeld het verlagen van de binnentemperatuur in ons kantoorpand. Meer energiebesparende acties volgen in 2023. We hebben ook een energiecontrole uitgevoerd in ons kantoorpand op basis van het Activiteitenbesluit. Via die weg worden ook energiebesparende maatregelen toegepast.

SPUK extra toezicht en handhaving energiebesparingsplicht In 2022 hebben we een subsidieaanvraag gedaan voor de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK). De aanvraag is goedgekeurd zodat we vanaf 2023 nog meer capaciteit kunnen inzetten voor energiebesparing.

Zeer Zorgwekkende Stoffen In 2022 hebben we de ZZS inventarisatie voor de provincie Gelderland en Overijssel afgerond. In samenwerking met communicatie is een publieksvriendelijke rapportage opgeleverd. Deze wordt in 2023 gepubliceerd door de provincie en onze website . Alle vergunningprocedures voor actualisatie ZZS zijn opgepakt. Over de ZZS bij afvalbedrijven bestaat nog geen duidelijk beeld. Landelijk worden (bots)proeven gedaan om daar wel inzicht in te krijgen, de ODRN neemt daaraan deel. Het doel van de botsproeven is om te bepalen waar, hoe en hoeveel ZZS kan vrijkomen bij afval.

Voor de provincie Overijssel hebben we deelgenomen aan het project Harmonisatie risicovolle stoffen. Het doel van dit project is dat de provincie met alle OD’s (en betreffende gemeenten) en Waterschappen komen tot een harmonisatie van de ZZSaanpak die weer leidt tot een gewenste versnelling in de aanpak van ZZS. Dit project is geïnitieerd door de provincie Overijssel. Er is inmiddels een advies Plan van aanpak opgesteld, waarbij de ODRN als trekker is aangewezen voor het verbreden van het kennisniveau en het opzetten van een kennisprogramma.

Omgevingswet Inmiddels is verschillende keren toegewerkt naar een nieuwe invoeringsdatum van de Omgevingswet. Op dit moment weten we dat gestreefd wordt naar invoering per 1 januari 2024. In 2022 is er grote inzet geweest op de voorbereidingen van de wet. Dat doen we in een brede regionale samenwerking om alles goed af te stemmen met elkaar. In 2022 hebben we het volgende gedaan: 

De mandaten zijn Omgevingswet-proof gemaakt.



Er zijn met gemeente Berg en Dal, Beuningen en Heumen procesafspraken gemaakt over het omgevingsoverleg en buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA).



We hebben werkafspraken gemaakt met onze ketenpartners zoals de VRGZ en het Waterschap. De werkafspraken beschrijven onder andere de situaties wanneer de ketenpartners om advies worden gevraagd en de termijnen voor advisering.



We hebben de gemeenten Berg en Dal, Beuningen en Heumen ondersteund met het opstellen van hun Omgevingswet-legesverordening. Via een ander spoor hebben we dat ook met de provincie Gelderland gedaan.



We hebben de provincie Gelderland begeleid in het proces van de verschuiving van het bevoegd gezag, van provincie naar gemeente en andersom. Daarnaast zijn we begonnen met het omzetten van de provinciale inrichtingen naar mba’s.

8. Stelseltaken

Samen werken in het Gelders Stelsel Advies We adviseren de zes andere Gelderse omgevingsdiensten voor de aanvragen om omgevingsvergunningen van complexe gemeentelijke bedrijven (categorie 4.2 en hoger) in de hele provincie Gelderland.

Samen sterk In het kader van ‘Samen Sterk’ hebben we bijgedragen aan de provinciale programma’s Aandachtsbedrijven en Complexe vergunningverlening. Bij het programma complexe vergunningverlening is de focus gericht op een adequate vergunningverlening. Hieronder wordt verstaan vergunningen die tot stand zijn gekomen in één werkproces met een integrale beoordeling, waarin de actuele wet- en regelgeving is verwerkt en die handhaafbaar zijn. Dit schept structurele voorwaarden voor een houdbare, duurzame aanpak. Onderdeel van het programma complexe vergunningverlening is ook het wegwerken van achterstanden van vergunningen die niet meer actueel zijn.

Arbeidsmarktcommunicatie Met de Gelderse Omgevingsdiensten hebben we in 2022 veel aandacht gegeven aan onze arbeidsmarktcommunicatie. We hebben medewerkers bereid gevonden in verschillende filmpjes, op posters en een TV uitzending iets te laten zien van ons werk. Op drie grote treinstations zijn posters verschenen die de aandacht moeten creëren voor het werken bij de Gelderse Omgevingsdiensten. Door de enorme krapte op de arbeidsmarkt is het op dit moment moeilijk te bepalen wat het effect is van de campagne. We zijn gezamenlijk als werkgever wel beter zichtbaar via social media, RTL4 en drukbezochte ontmoetingspunten.

Ketentoezicht De Gelderse omgevingsdiensten werken nauw met elkaar samen in het kader van de stelseltaak ketentoezicht. Ketentoezicht is gericht op het in beeld brengen van de schakels in de keten van afvalverwijdering. Dit soort ketens trekt zich niets aan van gemeente- of regiogrenzen. De brede samenwerking is belangrijk om hier goed zich op te houden en de zwakke schakels in de keten tijdig op te sporen, zodat passende interventies ingezet kunnen worden. Vanuit ketentoezicht controleren we of afvalstromen op de juiste manier worden verwerkt. In de afvalsector ligt het risico van milieucriminaliteit altijd op de loer doordat in de afvalsector de baat voor de kost uitgaat in plaats van andersom. Bij de uitvoering van het provincie brede programma Ketentoezicht hebben we in 2022 een bijdrage geleverd aan de uitvoering van de ketenprojecten e-waste (elektronicaafval), co-vergisting, asbest en verontreinigde grond. Ook hebben we een belangrijke bijdrage geleverd aan het Syndru-project, dat is gericht op de aanpak van de productie van synthetische drugs. Daarbij werken we nauw samen met onze ketenpartners (RIEC, Politie, OM, Belastingdienst, waterschappen,

Rijkswaterstaat en Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)) en andere omgevingsdiensten binnen en buiten Gelderland.

Theseus Project Theseus is gestart in mei 2021 op initiatief van de Gelderse Omgevingsdiensten, provincie Gelderland, Openbaar Ministerie, politie en diverse gemeenten in Gelderland. De deelnemende partners hebben het gezamenlijke doel om ondermijning op bedrijventerreinen te ontdekken, te voorkomen en tegen te gaan. Het projectteam ondersteunt gemeenten bij controles op bedrijventerreinen, helpt bij preventieve controles en data-analyse. Wij leveren met name data aan die samen met andere data kunnen wijzen op mogelijk ondermijnende activiteiten. Ook in 2022 hebben wij daar een bijdrage aan geleverd.

9. Sociaal jaarverslag

De mens in de organisatie Strategisch personeelsplan De problemen die we nu kennen op de arbeidsmarkt vragen om een strategische personeelsplanning voor nu en in de toekomst. De personeelsbezetting moet op orde zijn voor ontwikkelingen zoals Omgevingswet en Wkb. We zijn afhankelijk van onze kennis en blijven daarom investeren in trainingen en opleiding van onze medewerkers. We richten ons daarbij ook op de benodigde competenties voor nu en in de toekomst. Het vinden van nieuwe medewerkers, of het nu vast is of inhuur, is een grote uitdaging. We zetten daarom stevig in op onze arbeidsmarktcommunicatie vanuit onze eigen organisatie en in samenwerking binnen het Gelders Stelsel. Daar waar nodig maken we gebruik van een headhunter.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12794477/1