Bijlage III Archeologisch onderzoek proefsleuven onderzoek

De informatiewaarde van de vindplaats kan als laag gezien worden.

21

KNA 4.1. Bijlag IV Waarderen van vindplaatsen

38

Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Kerkplein 10-12 te Malden, gemeente Heumen (GD)

Ensemblewaarde In de context van de ruimere omgeving kunnen de sporen onderdeel uitmaken van een erf uit de 16e tot en met de 18e eeuw. In de omgeving zijn tijdens andere onderzoeken enkele sporen en resten aangetroffen uit de Nieuwe tijd. De vindplaats kan aanvullende informatie over de bewoning uit de 17e – 18e eeuw, maar dit is gezien de relevante resten (fundering en kelder) niet met zekerheid te zeggen. De ensemblewaarde wordt daarom als middelhoog aangemerkt. Representativiteit De aangetroffen resten zouden in iedere dorpskern aangetroffen kunnen worden. Om deze reden is de representativiteit hoog. Conclusie waardering Op het aspect fysieke kwaliteit heeft de vindplaats 4 punten en op de inhoudelijke kwaliteit 7 punten. Voor het criteria fysieke kwaliteit is de waarderingsscore voldoende om als behoudenswaardig te worden aangemerkt. Op het criteria inhoudelijke kwaliteit is de waarderingsscore onvoldoende. De vindplaats score onvoldoende en kan daarmee als niet behoudenswaardig worden bestempeld.

39

Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Kerkplein 10-12 te Malden, gemeente Heumen (GD)

KNA 4.1 Waarderingstabel met scores Kwaliteit en

Waarderingscriteria

Operationele parameters

score

Beleefde kwaliteit

Zichtbaarheid (herkenbaarheid en schoonheid)

Wordt niet gescoord

-

Herinneringswaarde

Wordt niet gescoord

-

Fysieke kwaliteit

Gaafheid

Conservering Inhoudelijke kwaliteit

Zeldzaamheid

Informatiewaarde

Ensemble-waarde

Representativiteit

•

Aanwezigheid sporen;

•

Gaafheid sporen;

•

Ruimtelijke gaafheid;

•

Stratigrafie intact;

•

Mobilia in situ;

•

Ruimtelijke relatie tussen mobilia onderling;

•

Ruimtelijke relatie tussen mobilia en sporen;

•

Aanwezigheid antropogeen biochemisch residu;

•

Stabiliteit van de natuurlijke omgeving.

•

Conservering artefacten (metaal/overig);

•

Conservering organisch materiaal.

•

Het aantal vergelijkbare vindplaatsen van goede fysieke kwaliteit uit dezelfde periode, binnen dezelfde archeoregio, waarvan de aanwezigheid is vastgesteld;

•

Idem, op basis van een recente en specifieke verwachtingskaart.

•

Opgraving/onderzoek van vergelijkbare vindplaatsen binnen dezelfde archeoregio (minder/meer dan 5 jaar geleden; volledig/partieel);

•

Recent en systematisch onderzoek van de betreffende archeoregio;

•

Recent en systematisch onderzoek van de betreffende archeologische periode;

•

Passend binnen vastgesteld onderzoeksprogramma van universitair instituut of Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

•

Synchrone context (voorkomen van vindplaatsenuit dezelfde periode binnen de microregio);

•

Diachrone context (voorkomen van vindplaatsenuit op een volgende perioden binnen de microregio);

•

Landschappelijke context;

•

Landschappelijke context (fysisch en historisch); geografische gaafheid van het contemporaine landschap);

•

Aanwezigheid van contemporaine organische sedimenten in de directe omgeving.

•

Kenmerkendheid voor een bepaald gebied

2

2 1

1

2

3 40

Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Kerkplein 10-12 te Malden, gemeente Heumen (GD)

en/of periode; •

Het aantal vergelijkbare vindplaatsen van goede fysieke kwaliteit uit dezelfde periode binnen dezelfde archeoregio waarvan de aanwezigheid is vastgesteld en waarvan behoud is gegarandeerd;

•

Idem, op basis van een recente en specifieke verwachtingskaart.

41

HOOFDSTUK

Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Kerkplein 10-12 te Malden, gemeente Heumen (GD)

9S

ELECTIEADVIES

Op basis van het proefsleuvenonderzoek kan er geconcludeerd worden dat binnen het onderzoeksgebied archeologische resten aanwezig zijn. Deze resten behoren tot historische bewoning, die gedateerd kan worden vanaf de 16 e tot 18e eeuw. De vindplaats is gewaardeerd conform de KNA waarderings-criteria en is als niet behoudenswaardig gewaardeerd. Dit heeft voornamelijk te maken met het aspect inhoudelijke kwaliteit. Op basis van deze waardering wordt er geen verder archeologisch onderzoek geadviseerd. Wij adviseren dat het plangebied wordt vrijgegeven voor de geplande ontwikkeling. De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Heumen, hierin vertegenwoordig door de heer T. van Merriënboer. Door de gemeente is bij de beoordeling van dit rapport (d.d. 9-05-22) het advies voor vrijgave overgenomen.

42

Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Kerkplein 10-12 te Malden, gemeente Heumen (GD)

Literatuur en bronnen

Bartels, M., 1999. Steden in Scherven. Vondsten uit beerputten in Deventer, Dordrecht, Nijmgen en Tiel (1250-1900), Amersfoort. Bitter, P. S. Ostkamp & N.L. Jaspers, 2018. Classificatiesysteem voor (post-)middeleeuws aardewerk en glas - Het Deventer Systeem (sinds 1989), Deel 1: Keramiek. Digitale opzoekschema’s, Versie 2018-03. ADC ArcheoProjekten. Dijkstra, M.F.P., 2011: Aardewerk in W. Jezeer: Een Merovingische nederzetting aan de monding van de Rijn. Een archeologische opgraving te Oegstgeest Nieuw RhijngeestZuid, Amersfoort (ADC-rapport 2054). Kottman, J., 2010. Soo langh daer wat in is de geschiedenis van de vroegmoderne wijnfles in onze streken in Vormen uit het vuur NR. 209/210, Amsterdam. Mars, A., 1991: Genneps aardewerk een 18de-eeuwse pottenbakkerij archeologisch onderzocht, Gennep. Polling, A., 2005. Maastrichtse ceramiek merken en dateringen P. Regout (De Sphinx), N.A. Bosch, Clermont en Cxhainaye, Société Céramique, Guillaume Lambert, L. Regout (Mosa), F. Regout, Alfred Regout (Rema) 7de druk, Lochem. SIKB, 2016. Inventariserend Veldonderzoek (Landbodems) (Field Survey IVO (soil) Protocol 4003. SIKB 2016. Gouda. Wijnen, J., 2011: Fysische geografie in: M. Schurmans, 2011: Opgraving HeumenMalden-Broeksingel. Een grafheuvel uit de Midden Bronstijd en bewoningssporen uit de IJzertijd en Middeleeuwen, Amsterdam (Zuidnederlandse Archeologische Notities 255).

Wijnen, J., L. Theelen, 2021: Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek verkennende fase Kerkplein 10-12 te Malden, gemeente Heumen (GD), Almelo (Laagland Archeologie rapport 655). www.hisgis.nl KNA 4.1. Bijlage IV Waarderen van vindplaatsen http://www.sikb.nl/doc/KNA33/definitief/Deel%20II%20bijlage%20IV%20Waarderen%20 van%20vindplaatsen%20versie%203.3.pdf https://www.claypipes.nl/ bezocht 28-03-2022.

Gebruikte kaarten Topografische kaart, schaal 1:10.000. Bron: www.pdok.nl. Geraadpleegd op 15-03-2022. Kadastrale minut 1832. Bron: www.hisgis.nl. Geraadpleegd op 17-03-2022.

43

Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Kerkplein 10-12 te Malden, gemeente Heumen (GD)

Lijst met afbeldingen

AFBEELDING 1. LIGGING VAN HET PLANGEBIED (AANGEGEVEN MET EEN RODE STER). ................................................................. 7 AFBEELDING 2 UITSNEDEN VAN DE EERSTE KADASTRALE KAART, CIRCA 1832 (BRON: WWW.HISGIS.NL) ...................................... 10 AFBEELDING 3. DAADWERKELIJKE AANGELEGDE VLAKKEN (IN GEEL) EN GEPLANDE PROEFSLEUVEN (IN ZWART). ............................ 13 AFBEELDING 4 PROEFSLEUF 2 VANUIT NOORDELIJKE RICHTING GENOMEN MET LINKS VAN DE PROEFSLEUF DE BOOM EN RECHTS HET GEBOUW. .......................................................................................................................................................... 14 AFBEELDING 5. PROFIELFOTO VAN PROFIEL 101 MET DE SPOORNUMMERS VAN DE LAGEN........................................................ 16 AFBEELDING 6. PROFIELFOTO VAN PROFIEL 102 MET DE SPOORNUMMERS VAN DE LAGEN........................................................ 17 AFBEELDING 7 PROFIELFOTO VAN PROFIEL 201 MET DE SPOORNUMMERS VAN DE LAGEN......................................................... 18 AFBEELDING 8 VLAKFOTO VAN PROEFSLEUF 1 MET SPOORNUMMERS. .................................................................................. 20 AFBEELDING 9. COUPEFOTO VAN SPOOR 13. ................................................................................................................... 21 AFBEELDING 10.

VLAKFOTO VAN SPOOR 14 EN SPOOR 15. ................................................................................................ 21 AFBEELDING 11 VLAKFOTO VAN SPOOR 2 (RECHTS) EN SPOOR 4 (LINKS). .............................................................................. 22 AFBEELDING 12 VLAKFOTO PROEFSLEUF 2 VLAK 1. ........................................................................................................... 23 AFBEELDING 13 DETAIL OPNAMEN SPOOR 10.................................................................................................................. 24 AFBEELDING 14 VLAKFOTO VAN PROEFSLEUF 2 VLAK 2. ..................................................................................................... 24 AFBEELDING 15 DETAIL FOTO VAN SPOREN 19 EN 20. ...................................................................................................... 25 AFBEELDING 16 DETAIL FOTO VAN ZIJ AANZICHT SPOOR 20. ............................................................................................... 26 AFBEELDING 17 DETAIL FOTO BOVENAANZICHT SPOOR 20. ................................................................................................ 26 AFBEELDING 18. PROFIEL VAN RANDFRAGMENT ROODBAKKENDE POT UIT GENNEP. ................................................................ 29 AFBEELDING 19.

MERKTEKEN ONDER HET INDUSTRIEELWIT AARDEWERKEN BORD UIT SPOOR 2010. .......................................... 30 AFBEELDING 20. HET METALEN HANDVAT VAN DE ASLADE. ................................................................................................ 32 AFBEELDING 21. DE ASK OP DE KADASTRALE MINUT UIT 1832. ......................................................................................... 34 AFBEELDING 22. DE ASK VAN VLAK 2 GEPROJECTEERD OP DE KADASTRALE MINUT UIT 1832. ................................................... 35

44

BIJLAGE 1 AMZ-CYCLUS

45

BIJLAGE 2 ARCHEOLOGISCHE PERIODEN

46

h1 h1 h1 h2 h2 h1 h1 h1 h1 h1

0 1 0 1 2 1 1 0 0 1 0 0

Put

Vlak

1 Zs1 DGR KL 1 Zs1 GR PL 1 Zs1 LGR KL 1 Zs1 DGR PL 1 Zs1 LGR GLGR KL 1 Zs1 DGR GR 1 Zs1 DGR KL 1 Zs1 DGR LGR KL 1 Zs1 LGRWIT BRGR KL

10 10 11 12 13 13 14 15 16 17 18 19

0 1 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0

2 2 2 1 1 1 1 1 2 2 2 2

1 X RO 1 Zs1 DGRBR 1 X RO 1 Zs1 DGR 1 Zs1 LBRGR 1 Zs1 DBRGR 1 Zs1 DGRBR 1 Zs1 BRGR 2 Zs1 GR 2 Zs1 GR 2 Zs1 GR 2 Zs1 LGR

Kleur

Vulling

1 1 1 1 1 1 1 2 2

GL GL GR

Opmerking

Puin

FUN FUN FUN GR GR KL KL KL KL KL KL KL KL KL KL GRONDSPR GRONDSPR KL KL

0 0 0 0 0 0 0 0 0

Ijzer

Humus

0 0 1 1 1 2 1 2 3

1 2 3 4 5 6 7 8 9

HK

Specifiek

Interpretatie

h1 h1 h1 h1 h1 h1 h1 H1 -

Gevlekt

KL PK KL PK KL GR KL KL KL

Spoor

Textuur

BIJLAGE 3 SPORENLIJST

0000 FE1 0GL gevlekt en GR gevlekt 00 FE1 0Sintel; 0kuil met wit geel/grijs zand gevuld met Muur; 1 laag stenen met op bovenzijde 0stenen mortel; Rechter hoek puin in mortel 0Sintel 0Muur 0Rood en grijs puin 0 FE1 000000047

0 2 1 0 1 1 1 1 1 0 1 0 0 0

00000020001000-

Opmerking

HK

h2 h2 VSR LGO h3 LGO h2 LGO h2 LGO h1 LGA h1 LGO h2 LGO LGN -

Ijzer

Puin

Specifiek

Humus

KE GL KE KE VS LG GRBR LG LG LG LG LG LG DGR LG LG LG

Interpretatie

Gevlekt

2 2 X RO 2 2 Zs1 DGR 2 2 Zs1 DGR 1 0X 1 101 Zs1 DBRGR 1 101 Zs1 DGRBR 1 101 Zs1 DGRBR 1 101 Zs1 DGRBR 1 101 Zs1 GRBR 1 101 Zs1 LBRGR 1 101 Zs1 DGR 1 101 Zs1 GLGR 1 101 Zs1 LGR 1 101 Zs1 LGRGL

Kleur

Put

Textuur

Vulling

0 1 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Vlak

Spoor

20 20 20 999 1010 1011 1012 1013 1014 1020 2010 2011 2012 5010

Muur Slecht gesorteerd MF/MG zand; iets sintels; Iets vlekkerig; iets sintels Kolengruis en sintels; monster lijkt Erg grindig Slecht gesorteerd MG/MF zand;

48

2

8 8 8 8 8 8 8 8

2 2 2 2 2 2 2 2

9 9 9

2 2 2

11 MELB 1 MELB 1 MELB

NTM NTV NTV

2 2

0 01300 1850 1280 1632 Zeer klein fragmentje onbehandeld steengoed; draairibbels inwendig 1300 1650 Wandfragment behandeld steengoed; slecht gezeefde klei magering nog zichtbaar; uitw 1 NTV NTL 1500 1800 zoutglazuur en draairibbels; inw ijzerengobe 1 MEVA MEVC 400 740 Gesloten vorm met vlakke bodem; chamotte magering 1 NTV NTM 1500 1800 evt. middeleeuws 2x wandfragment passen aan elkaar; inw dik loodglazuur; uitw ongeglazuurd gesmoord; 1 NTV NTM 1600 1800 zwarte korrels in breuk; grof gemagerd 1 NTV NTL 1500 1950 inw + uitw zeer verweerd/ mist buitenzijde scherf; niet nader te bepalem

2

1 NTV

NTL

1 1 NTV 1 1 NTM 2- 1 1 NTM 1 1 NTV 1 1 NTV 1 118 1 NTL

NTM NTL NTM NTM NTL NTL

1600 1950 Fragmenten pijpensteell passen aan elkaar; radstempel decoratie op steel richting ketel; Groen bol gevormd glas wijnfles met een dikte van 0,3 tot 0,5 cm; onderzijde van bolle 1600 1825 fles met opgetrokken ziel; 1700 1900 cilindrische wijnfles? dikte farierend 0,7 tot 0,4 cm 0 01650 1850 1500 1850 1600 1900 0 0 onderdeel van artefact 41 1850 1950 gefragmenteerde aslade van een potkachel

1 NTM NTM 1 NTV NTM 1-

Fragmenten passen aan elkaar; afgeplate verdikte rand met vaage dekselgeul; inw loodglazuur; uitw deels loodglazuur/ deels ongeglazuurd; zichtbare zandmagering; 1700 1775 onder rand gedraaide siergroeven; randen komen overeen cat.nr. 82 en 84 A. Mars 1991. 1500 1800 dakpan/plavuis/baksteen; oranje iets geel/rood gemarmerd 0 0-

brokjes brok

0 HASCHA 2 KER STGL 0 COUPE 25 KER RUW 0 COUPE 32 BKR BAKSTEEN -

Merovingisch ruw -

brokjes

1 1 4

10 10

1 TROF 1 TROF

3 KER ROOD 4 KER FAYENCE

-

Tinglazuuur

-

-

1

10

1 TROF

9 KER PIJP

-

-

-

-

1 1 1 1 1 1 1 1

10 10 10 10 10 10 10 10

1 TROF 1 TROF 1 TROF 1 TROF 1 TROF 1 TROF 1 TROF 1 TROF

10 GLS 11 GLS 12 SXX MORTEL 20 BKR BAKSTEEN 21 BKR TEGEL 22 BKR DAKPAN 40 MXX PLAAT 41 MXX BAK

handvormsteen PLAVUIS grijs golfpan -

1 1 1

8 8 8

0 HASCHA 5 KER ROOD NEDRIJN 0 HASCHA 33 BKR BOUWMAT 0 HASCHA 34 BKR BOUWMAT VKL?

gl-fle gl-fle MAKE1A half brok -

r-pot-? -

brokje -

2 1 2

Opmerking

8

1 2 1 1

-

Eind datering

1 1

Begin datering

2 2

Eind periode

8 8

Begin periode

3 4 6

MAE

1 1 1

Aantal

1 1 1

Siegburg mop?

Fragment

5 6 7

-

Type

0 DETECT 39 MXX PLAAT 0 COUPE 35 BKR BAKSTEEN 0 HASCHA 1 KER STG 0 COUPE 36 BKR BAKSTEEN

Soort

1 1020 1 1 1 2 1 3

Specifiek

Algemeen

Materiaal

Artefact

Vlak

1 1 1 1

Vulling

Put

1 2 3 4

Spoor

Vondst

Verzamelwijze

BIJLAGE 4 VONDSTENLIJST

49

Aantal

MAE

Begin periode

Eind periode

BAKSTEEN BAKSTEEN BAKSTEEN BAKSTEEN

-

mopsteen geelrood mopsteen handvormsteen

MAKE1 MAKE5 MAKE1 MAKE2

kwart half compleet half

1 1 2 1

1 NTV 12 NTV 1 NTM

NTM NTM NTM

11 11 11

2 2 2

1 1 1

9 9 9

0 COUPE 0 COUPE 0 COUPE

16 BKR BAKSTEEN 17 BKR BAKSTEEN 18 BKR BAKSTEEN -

handvormsteen geeltje geelrood

MAKE3 MAKE4 MAKE5

half heel compleet

1 2 1

1 NTM NTM 2 NTV NTM 1 NTV NTM

11 12

2 2

1 1

9 10

0 COUPE 0 TROF

19 BKR TEGEL 13 SXX MORTEL

PLAVUIS grijs -

-

-

2 2 NTV 1- -

NTM -

12 12 13 13

2 2 2 2

1 1 2 2

10 10 19 19

0 TROF 0 TROF 0 COUPE 0 COUPE

29 BKR 30 BKR 27 BKR 28 BKR

-

mopsteen geelrood geeltje

MAKE1A compleet MAKE2 half MAKE5 3-apr MAKE4 compleet

3 1 2 1

3 NTM 1 NTM 2 NTV 1 NTV

NTM NTM NTM NTM

14 14 14

1 1 1

1 1 1

13 13 13

0 COUPE 0 COUPE 0 COUPE

6 KER STGL 37 BKR BAKSTEEN 38 BKR BAKSTEEN -

mop -

brokj MAKE1? hoekbrokje

1 6 1

1 NTV NTL 1 MELB NTV 1 NTV NTM

15 15

1 1

1 1

14 14

0 COUPE 0 COUPE

7 KER ROOD 31 BKR BOUWMAT -

-

-

1 1 NTV 1- -

NTL -

16 17

2 2

2 2010 2 20

0 MAVER 0 TROF

8 KER INDUSWIT 26 BKR BAKSTEEN -

mop(steen)

iw-bor-6 MAKE1 compleet

4 1

NTM

BAKSTEEN BAKSTEEN BAKSTEEN BAKSTEEN

Soort

Type kruimel

11 NTV

Opmerking

Algemeen

23 BKR 24 BKR 14 BKR 15 BKR

Eind datering

Materiaal

0 HASCHA 0 HASCHA 0 COUPE 0 COUPE

Begin datering

Vulling

8 8 9 9

Fragment

Spoor

1 1 1 1

Specifiek

Vlak

2 2 2 2

Artefact

Put

Verzamelwijze

Vondst 10 10 11 11

1500 1700 0 0 spoor zachtwitte fijnz.zachte mortel op bovenkant 1600 1830 zachte grofzandige witte mortel 1650 1850 vgl.Enter-Berghorst ENBE1 scherpe kanten, zandigeiets golvende zijden met dellen, baksel veel kleibr.en kleine 1600 1850 holtes; zachte witte kalkmortel 1600 1830 1 ex.trapezoid 6,2-7,7 cm breed 1600 1800 baksel perssporen, o.m. iets holtes;br>18,5 cm; 1 fragm.onderkant+bovenkant 1500 1800 bijgeslepen/gesleten 1-1,5 cm dik 0 0br.10,0-10,5 d.5,0-5,5;harde wit, plaatselijk greisbeige grofzandige mortel met 1650 1800 enkelewitte kalkvlokjes. 1650 1850 zachte witte grofz.mortel; klinkend baksel met kleine holtes 1600 1830 1600 1830 Hals fragment van kan? inw engobe; uitw zoutglazuur; uitw bruine waas over grijs oppervlak; uitw decorative draairibbels; inw duidelijke draairibbels; baksel niet goed 1500 1800 gefilterd stukjes in de breuk 1300 1550 1500 1830 klein ongedecoreerd wandfragment; zichtbare fijne goed gesorteerde zandmagering; 1500 1800 dun wandig fragment; stuwwalklei 0 0 VKL,mogelijk baksteen, ongemagerd, zacht-met vinger fijn te drukken Beeldmerk 90A volgens Polling, 16/38; blindmerk w(op zijn kant) 1...(afgebroken); naar 1894 1894 buitengebogen platte vlag op lage standring 1500 1700 -

50

51

BIJLAGE 5 OPGRAVINGSVLAKKEN; PUTTENOVERZICHT MET ALLE SPOREN

52

53

54

BIJLAGE 6 PROFIEL EN COUPE TEKENINGEN

55

56