Bijlage I Projectvoorstel Zonnepark Teersche Sluispolder
Tekst van het document
Projectvoorstel: Zonnepark Teersche Sluispolder - Heumen
53
Lokaal eigenaarschap - Stap 1 Door inwoners van Heumen eigenaar- en zeggenschap te geven ontstaan kansen. Zeggenschap is een voorwaarde om mee te kunnen bepalen wat er met het dividend gebeurt. Op deze manier houden we de winst uit de energieproductie in Heumen. Zeggenschap organiseren we in een coöperatieve structuur en we mikken op een breed bereik. Met een innovatieve eigenaarsstructuur betrekken we een grote groep mensen bij de energietransitie. Minimaal 50% komt in lokaal eigendom via de energiecoöperatie ECH, waarmee zeggenschap in de keuzen die gemaakt worden in het voorbereidingsproces en gedurende de exploitatie en dus ook geldstromen uit het project geborgd zijn. Maar we streven naar 100%. In samenspraak met ECH of als onderdeel van ECH kunnen we stap verder om nieuwe, minder traditionele deelnemers te winnen voor het energieproject. Het pad kan er als volgt uit zien: we ontwikkelen een ‘energy-community’ rondom het energielandschap. Een community die niet alleen uit de energiecoöperatie(s) bestaat, maar ook uit lokaal geïnteresseerde burgers, lokaal bedrijfsleven, verenigingen en stichtingen met een betrokkenheid in Heumen en/of de energietransitie. In een samenwerking tussen ECH en het platform Burgers geven Energie voeren we campagne om de groepen te bereiken. Einddoel van de campagne is het vinden van een stabiele basis van participanten en ‘evangelisten’.
Binnen deze groep kan de besluitvorming gestructureerd worden. De route hier naartoe duurt lang en vergt toewijding en inspanning. Snellere stappen zijn te maken door bestaande groepen te verbinden aan het nieuwe model van de energievoorziening. Dit start met de bestaande energiecoöperatie(s), belangengroepen en verenigingen te binden aan het initiatief. Het ultieme doel is een groep participanten en ‘evangelisten’ die een afspiegeling vormen van de Heumense samenleving. Er ontstaat dan een plaats waarin de besluitvorming rondom het energielandschap kan plaatsvinden op die manier dat het in het belang van de Heumenaren is. De Europese wetgeving is in ontwikkeling op dit gebied. Het faciliteert het ontstaan van Energy Communities. Dit biedt handvatten om de gewenste eindsituatie concreet te maken en duurzaam te implementeren. Een finale stap is een Nieuwe Nutsvoorziening waarin de Energy Community energiebedrijf wordt. Door en voor de Heumenaren. In deze nieuwe organisatiestructuur van de nutsvoorziening is indien gewenst ook plaats voor de gemeente. Mee-investeren - Stap 2 ECH biedt haar leden de mogelijkheid te participeren in het Zonnepark Teersche Sluispolder – Heumen, ook financieel.
We denken dat er een groter energielandschap gaat ontstaan, waarvan de vormgeving in samenspraak is met de direct omwonenden, gebruikers in het gebied en mensen die verder wonen maar een verbinding met het gebied hebben. Stap 2 is de mogelijkheid om financieel te participeren in het energielandschap Heumen. Een deel van de benodigde investering kan door de Heumenaren worden gedaan. Het product daarvoor kan bijvoorbeeld een obligatie zijn. Een obligatie heeft een lage drempel, biedt gewoonlijk zekerheid op het uitkeren van rente en aflossing en daarmee duidelijkheid. Uit onderzoek van Burgers geven Energie blijkt dat mensen dit een prettige manier van investeren vinden. Een obligatie geeft geen zeggenschap of eigenaarschap, het staat dan ook los van stap 1. De kenmerken van de obligatie (rente, looptijd en aflosprofiel) worden in de community ontwikkeld en bepaald. Het financiële model van het project vormt hiervoor de basis. Eigen Heumense Energie - Stap 3 De volgende stap is dat we de energie lokaal inzetten. We koppelen de lokale energiebron daarbij direct aan de energiegebruiker. Voor grote bedrijven kan dat nu al. Voor de particuliere sector werken we aan een model. De eerste stappen zijn gezet in het Brabantse Terheijden (www.trem.nl ) waar onder onze begeleiding een energieneutraal dorp wordt gerealiseerd.
Inzichten uit dit project zetten we in voor een eigen stroomproduct voor Heumen.
Projectvoorstel: Zonnepark Teersche Sluispolder - Heumen
54
Van de jaarlijkse energiekosten van de inwoners en bedrijven in Heumen gaat een groot deel naar gas en belasting. Maar ook een substantieel deel gaat naar elektriciteit. Zonder innovatieve stroomproducten blijft dit een uitgaande kasstroom aan de grote energiebedrijven. Dit kan beter, door het lokaal te maken. Bijvoorbeeld met een eigen Heumens energie-initiatief dat ervoor zorgt dat inwoners eigen stroom geleverd krijgen. In de samenwerking met Greenchoice kan het project daarnaast duurzame stroom leveren aan de 17 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen, waaronder Heumen. Een deel van de opgewekte elektriciteit zetten we hiervoor in. Zo zorgen we dat de lantaarnpalen, het gemeentelijk vastgoed en de gemalen in Heumen werken op duurzame elektriciteit, van eigen bodem.
Het project werkt samen met het platform Burgers geven Energie om dit nieuwe sociaal landschap vorm te geven. De intenties worden verder uitgewerkt in concrete deelprojecten op bovenstaand thema. Ad B. Kansen voor nieuwe technieken Het energielandschap kent ruimtelijke, technische en sociale aspecten. Naast een zonnepark is er ook ruimte voor een windpark. Wat techniek betreft gaat een energielandschap een stap verder dan alleen de bronnen (wind en zon). Het energielandschap voorziet in de nodige flexibiliteit om vraag en aanbod van energie te kunnen matchen. Dit kunnen we doen door bijvoorbeeld gebruik te maken van Cable Pooling tussen wind- en zon en door het realiseren van opslag. Electrische opslag in de vorm van een batterij is een optie. En we kunnen binnen het bredere landschap P2H en P2G oplossingen onderzoeken. Het Zonnepark Teersche Sluispolder – Heumen is hiervoor de bron van energie. Later aan te vullen met windenergie. Het ontwikkelen van een windpark dat zich verbindt met het Zonnepark Teersche Sluispolder – Heumen is de basis van het nieuwe energielandschap. Samengevat zijn de volgende elementen van belang voor een beoogd energielandschap voor Heumen: • Er wordt gestreefd naar een optimale verhouding tussen het opgesteld vermogen wind en zon bij gebruik van dezelfde kabel naar Teersdijk ( Cable Pooling).
• Het realiseren van meer flexibiliteit achter de netaansluiting (bijvoorbeeld met een batterijopslag of de productie van warmte of gas uit elektriciteit) verbetert de inpasbaarheid op het elektriciteitsnetwerk. • Door een directe koppeling met gebruikers Heumen wordt flexibiliteit toegevoegd, waardoor er meer vermogen ontsloten kan worden op dezelfde netinpassing • Door voldoende flexibiliteit en slimheid aan te brengen in het energielandschap wordt het voor de inwoners in Heumen mogelijk om vraag en aanbod met elkaar in evenwicht te brengen. Hierdoor worden lokale energieproducten mogelijk, waardoor we meer inwoners kunnen betrekken bij de eigen energievoorziening van de toekomst.
Projectvoorstel: Zonnepark Teersche Sluispolder - Heumen
55