Bijlage I Omgevingsvisie-Heumen - augustus 2023
Tekst van het document
georiënteerd op het kanaal, mede vanwege
van het Maas-Waalkanaal zijn er veel nieuwe
de bedrijfsmatige activiteiten langs het
woningen gebouwd langs de doorgaande
water.
Rijksweg tussen Mook en Nijmegen. Vanaf
Compacte dorpskern
Kaart van 1900 (topotijdreis)
Kernkwaliteiten Kaart van 1900 (topotijdreis)
•
Ruim aanbod aan voorzieningen, waar ook vanuit de omgeving gebruik van gemaakt wordt;
•
Ligging nabij de stad Nijmegen maar ook natuurgebieden, zoals het Heumensoord;
•
110
Ligging aan het Maas-Waal kanaal, met potentie als recreatieve as.
Kaart van de bouwjaren van de bebouwing
111
Bodem- en watersysteem Hoge bruine enkeerdgronden; grof zand
Ambities + 12,5 m NAP + 9,6 m NAP
+ 17,3 m NAP
Loopodzolgronden; grof zand
Leek-/woudeerdgronden; zware zavel
+ 10,6 m NAP
Leek-/woudeerdgronden; lichte zavel
+ 9,7 m NAP
Bodem (PDOK)
Hoogteverschillen (AHN) Glooiing van sneeuwsmeltwaterafzettingen
VII Terrasvlakte
Plateau-achtige storthoop
Geomorfologie (PDOK)
Malden is en blijft de kern in onze gemeente
onderzoek naar oplossingen voort.
voor de dagelijkse en niet-dagelijkse
We bouwen in Malden voor de regionale
boodschappen. We behouden en versterken
behoefte, in eerste instantie in het centrum
het levensvatbare voorzieningenaanbod.
en de Kanaalzone. Dit zijn onze belangrijkste
Over het huidige aanbod zijn onze inwoners
woningbouwlocaties voor de periode tot en
overwegend positief, maar er is ook ruimte
met 2033. In de Kanaalzone zetten we in
voor verbetering. Zo is er behoefte aan een
op een (hoog)stedelijk en natuurinclusief
discounter en speciaalzaken met lokale
woonmilieu, waarbij hoogbouw niet is
producten. Hier ligt een mooie koppelkans
uitgesloten. De transformatie van de
met de ambitie voor proeftuinen op het
Kanaalzone is een unieke kans om Malden
gebied van circulaire landbouw rondom
een gezicht naar het kanaal te geven. Deze
Malden. Overigens blijkt uit onderzoek dat
kans grijpen we met beide handen aan en
er onvoldoende marktruimte is voor een
daarbij verkennen we de mogelijkheden
discounter en dat dit niet per se bijdraagt
voor een kleinschalige (passanten)haven.
aan de vitaliteit van het winkelgebied. De
Samen met de gemeente Nijmegen
verblijfskwaliteit van het centrum en het
willen we daarnaast onderzoeken wat de
kernwinkelgebied willen we versterken.
mogelijkheden zijn en haalbaarheid is van
Daarom gaan we onder meer de
een hoogwaardige fietsverbinding langs het
bijbehorende openbare ruimte vergroenen en
Maas-Waalkanaal. De transformatie van de
klimaatbestendig maken. Het thema erfgoed
Kanaalzone betekent dat de sportvelden van
kan eveneens een mogelijke bijdrage leveren
Juliana ‘31 verplaatst moeten worden. Het
aan het verhogen van de verblijfskwaliteit.
sportcomplex betreft een stedelijke functie
In algemene zin koesteren we de groene
die we op voorhand niet binnen het bestaand
plekken van Malden. De problematiek
stedelijk gebied onder kunnen brengen.
rondom de Rijksweg erkennen we. In
Daarom wordt gezocht naar een nieuwe
regionaal verband zetten we het gestart
locatie voor het sportcomplex.
Grondwatertrappen (PDOK)
Malden ligt op de overgang van de stuwwal naar de terrasvlakten die door de meanderende rivieren zijn gevormd. Daardoor loopt het gebied aanzienlijk op richting de stuwwal, met hoogteverschillen oplopend van circa 9,5 tot 17,5 meter boven NAP. Vanwege deze hoogteligging zit het grondwater relatief diep, op meer dan 80 cm diepte.
Uitsnede visiekaart deelgebied Malden
112
113
6. Van visie naar uitvoering Naast het benoemen van de ambities, doelstellingen en opgaven is het ook belangrijk dat we onze visie tot uitvoering brengen. Dit doen we via de Omgevingstafel en de andere kerninstrumenten van de Omgevingswet. Met de Heumense beleidscyclus houden we onze visie actueel.
114
die de Omgevingswet met zich brengt om
van deze bestuurlijke doelen maar ook op
de visie continu actueel te houden. Omdat
onderdelen een vertaling van de doelen naar
deze verplichting nieuw is en recht doet aan
uitvoering. In het omgevingsplan zijn de
de kaderstellende rol van de omgevingsvisie
bestuurlijke doelen uit de omgevingsvisie
in de beleidscyclus, wordt een repeterend
(en eventuele uitwerking in programma’s)
systeem aangehouden waarbij we
vertaald in juridische regels voor het
tweejaarlijks een eenvoudige keuring doen
toestaan (of verbieden) van activiteiten.
met de vraag ‘geeft de omgevingsvisie voldoende sturing aan de verdere
Door de (omgevings)vergunning krijgen de
beleidsvorming, regelgeving en uitvoering
regels uitvoering. Uit de fase ‘terugkoppeling’
op het gebied van de fysieke leefomgeving’?
moet volgen of de instrumenten in de
En vierjaarlijks onder de motorkap van de
praktijk (voldoende) bijdragen aan het
omgevingsvisie kijken met als vraag: ‘zijn de
behalen van de bestuurlijke doelen uit
bestuurlijke doelstellingen / uitgangspunten
de omgevingsvisie. Is dat niet het geval
zoals opgenomen in de omgevingsvisie nog
dan moeten of de instrumenten worden
actueel’? Op deze manier wordt aangesloten
bijgesteld of de bestuurlijke doelen worden
bij de gemeentelijke bestuurscyclus.
aangepast. Het aanpassen / aanvullen van bestuurlijke doelen is ook noodzakelijk wanneer er (maatschappelijke) opgaven ontstaan waarvoor nog niet eerder bestuurlijke doelen zijn vastgesteld.
116
Projecten
BELEIDSCYCLUS OMGEVINGSWET
OGR
De programma’s bevatten een uitwerking
PR
wordt invulling gegeven aan de verplichting
TO EZ I
zijn de bestuurlijke doelen vastgelegd.
E
een ‘APK-keuring’ onderwerpen. Daarmee
Beleidsdoorwerking
G
N
binnen deze cyclus. In de omgevingsvisie
NI
Heumen haar omgevingsvisie jaarlijks aan
UN
instrumenten hebben een plaats en rol
RG
Gelet op het voorgaande zal de gemeente
Beleidsontwikkeling
NG SV I
- VE
principe achter de Omgevingswet. Alle
OM GE VI
N/
De Heumense cyclus
OMG E V I N G S P L A
De beleidscyclus is het ontwerpende
H /H
RING ITO N O /M
SI
CH T
Terugkoppeling
A MM A
6.1 Beleidscyclus
OMG E V I N G S P L A N
Regelgeving
De Omgevingswet b eoogt het beleid op
juridische regeling van het omgevingsplan.
het gebied van de f ysieke leefomgeving
De omgevingsvisie wordt vastgesteld door
te integreren in de omgevingsvisie.
de gemeenteraad. P rogramma’s door het
Uitgangspunt van de Omgevingswet
college van burgemeester en wethouders.
is de beleidscyclus d ie start bij beleidsontwikkeling (de omgevingsvisie) en
De Omgevingswet beoogt dat het
dan via b eleidsdoorwerking (programma’s)
omgevingsplan de hoofdlijnen vastlegt en
het beleid op het gebied van de fysieke
verder de nadere regulering (via delegatie
leefomgeving moet doen landen in het
of beleidsregels) aan burgemeester e n
omgevingsplan (regelgeving).
wethouders laat.
De omgevingsvisie (indien van toepassing
Dit betekent dat met de omgevingsvisie ook
uitgewerkt in programma’s) vormt de
een instrument aan degemeenteraad wordt
(beleidsmatige) verantwoording van
geboden om te sturen op hoofdlijnen.
het omgevingsplan. D e toelichting bij
Dit stelt eisen aan de inhoud en vormgeving
het omgevingsplan is een uitleg van de
van de omgevingsvisie.
117
6.2 Relatie met andere kerninstrumenten In deze omgevingsvisie zijn de doelen,
een programma. Vooralsnog willen we
6.2.2 Omgevingsplan en beleidsregels
ambities en opgaven met betrekking tot
ter uitvoering van de omgevingsvisie aan
Net zoals in de huidige situatie zullen we
de fysieke leefomgeving tot en met 2033
de slag met de volgende thematische
als gemeente op verschillende thema’s
voor Heumen uiteengezet. Als gemeente
programma’s:
beleidsregels hebben. Initiatieven
zijn we zelf één van de spelers bij het
•
Woonbeleid gemeente Heumen 2023-
in de fysieke leefomgeving worden
2040, als opvolger van de woonvisie.
getoetst aan deze beleidsregels. In het
Integraal Programma Landschap en
omgevingsplan worden deze beleidsregels
opgaven voor een groot deel ook mede
Recreatie. Hierin worden doelen en
te zijner tijd opgenomen en gekoppeld als
door (maatschappelijke) organisaties,
ambities op het gebied van landschap,
voorwaarde voor het verkrijgen van een
ondernemers, inwoners en andere
recreatie en biodiversiteit geïntegreerd
omgevingsvergunning.
initiatiefnemers gerealiseerd worden. Zoals
vertaald. De opvolger van het
in hoofdstuk 3 toegelicht zal de gemeente
landschapsontwikkelingsplan landt
hierbij verschillende rollen aannemen. Hierna
hierin.
waarmaken en realiseren van de doelen, ambities en opgaven. Daarnaast zullen
wordt een aantal gemeentelijke acties
•
•
Integraal Programma Groen en
genoemd die de komende jaren opgepakt
Biodiversiteit. Hierin worden doelen en
worden en betrekking hebben op de andere
ambities op het gebied van groen en
kerninstrumenten van de Omgevingswet.
biodiversiteit geïntegreerd vertaald. De opvolgers van het groenstructuurplan en biodiversiteitsplan landen hierin.
6.2.1 Programma’s Programma’s zijn een uitwerking van de
•
Actie
Programma Klimaatadaptatie,
omgevingsvisie voor een thema, gebied
waarin de doelen en ambities uit de
of een (milieu)aspect en kunnen daarom
omgevingsvisie en de RAS worden
sectoraal en/of gebiedsgericht van aard zijn.
vertaald naar concrete opgaven.
Planning 2023
2024
2025
2026
Woonbeleid gemeente Heumen 2024-2030 Integraal programma Landschap en Recreatie Integraal Programma Groen en Biodiversiteit Programma Klimaatadaptatie Gebiedsplan Landschapszone Malden-Noord Beleidsregel transformatie voormalige agrarische erven
Programma’s worden – in tegenstelling tot de omgevingsvisie en het omgevingsplan –
Daarnaast wordt één gebiedsgericht
vastgesteld door het college burgemeester
programma uitgewerkt:
Beleidsregel bouwwerken buitengebied
en wethouders. Het is voor de gemeenteraad
•
Beleidsregel opwekking duurzame energie voor eigen gebruik
Gebiedsplan Landschapszone Malden-
van belang dat hiervoor duidelijke kaders
Noord, waarin de doelen en ambities uit
worden meegegeven in de omgevingsvisie.
de omgevingsvisie worden vertaald naar
Op termijn zullen verschillende van de
concrete opgaven met stadslandbouw
huidige gemeentelijke beleidsdocumenten
als centraal speerpunt.
worden geactualiseerd en omgezet naar
Met de inzet van de verschillende kerninstrumenten van de Omgevingswet geven we als gemeente mede invulling aan de doelen, ambities en opgaven uit deze omgevingsvisie.
in buitengebied Onderzoek problematiek Rijksweg Onderzoek woningbouw Kanaalzone Malden Onderzoek nieuwe locatie sportvelden Juliana ‘31 Toolbox natuurinclusief bouwen Nota omgevingskwaliteit
118
119
6.3 Omgevingstafel Ter uitvoering van enkele ambities uit deze
6.2.3
Onderzoek
omgevingsvisie willen we aan de slag gaan
Tot slot zetten we een aantal reeds gestarte
omgevingsplan. Past het initiatief binnen het omgevingsplan, dan kan direct tot
met de volgende beleidsregels:
onderzoeken voort. Het in regionaal verband
vergunningverlening worden overgegaan. Uiteraard moet de omgevingsvergunning
•
Beleidsregel transformatie voormalige
gestarte onderzoek naar oplossingen voor
voldoen aan de wettelijke eisen en bijvoorbeeld ons participatiebeleid.
agrarische erven, als opvolger van de
de problematiek rondom de Rijksweg zetten
beleidsregel transformatie voormalige
we voort.
agrarische bebouwing.
•
Nieuwe ruimtelijke initiatieven die niet passen in het omgevingsplan bespreken we aan de ‘Omgevingstafel’. Het doel van de omgevingstafel is om op efficiënte wijze
Beleidsregel bouwwerken in het
Ook wordt het onderzoek naar woningbouw
tot integrale en gedragen oplossingen te komen. Aan de omgevingstafel nemen
buitengebied; deze beleidsregel dient
ter plaatse van de Kanaalzone in Malden
alle van belang zijnde ketenpartners deel (bijvoorbeeld omliggende gemeenten,
als toetsingskader voor het toevoegen
voortgezet. Tegelijkertijd wordt een
provincie, waterschap), maar ook de initiatiefnemer en belanghebbenden. Voor
van (kleinschalige) nieuwe bebouwing
haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd voor
het borgen van een integrale afweging over het initiatief zullen alle relevante
in het buitengebied, zoals schuilstallen,
een nieuwe locatie van de sportvelden van
beleidsvelden aan de omgevingstafel vertegenwoordigd moeten zijn. Ook wordt
paardenbakken, theetuinen en
Juliana‘31.
aan de omgevingstafel voor de initiatiefnemer duidelijk onder welke voorwaarden
bebouwing ten behoeve van circulaire
•
Nieuwe ruimtelijke initiatieven zullen straks getoetst moeten worden aan het
zijn initiatief kan worden gerealiseerd.
landbouw.
Verder gaan we aan de slag met een toolbox
Beleidsregel opwekking van duurzame
over natuurinclusief bouwen, waarin we voor
energie voor eigen gebruik in het
initiatiefnemers inzichtelijk maken welke
buitengebied.
natuurinclusieve maatregelen er allemaal zijn om ze zodoende duidelijkheid te geven wat wij onder natuurinclusief bouwen verstaan. Tot slot gaan we ons welstandsbeleid actualiseren richting een Nota omgevingskwaliteit.
120
121
September 2023 122