Bijlage I Beleidsplan Iedereen doet mee! 2023-2026

Vooruitlopend op de invoering van de rijksmaatregelen per 2023 en aansluitend op de bestaande regelingen besloot het college op 4 oktober tot aanvullende lokale maatregelen voor huishoudens die ondanks de huidige landelijke maatregelen en bestaande lokale maatregelen niet rond kunnen komen. Naast de extra inzet op communicatie en voorlichting en de financiële ondersteuning aan organisaties die direct bijdragen aan hulp voor mensen met energiearmoede zoals o.a. de Voedselbank bieden wij nog meer maatwerk via individuele bijzondere bijstand. Door versoepeling van de inkomensgrenzen bij de individuele bijzondere bijstand naar 130% van het minimum, in geval van fors stijgende energiekosten, kunnen hierdoor ook inwoners met een wat hoger inkomen, die financieel in de knel zitten, bij de gemeente terecht voor ondersteuning. Deze tijdelijke regeling loopt van 1 juli tot en met 31 december 2022.

•

Ondersteuning aan statushouders

Zodra statushouders in onze gemeente een woning toegewezen krijgen, worden zij gekoppeld aan een Maatschappelijk Begeleider van Vluchtelingenwerk Nederland. Deze begeleidt de statushouder de eerste 6 maanden met inschrijvingen, het aanvragen van alle financiële voorzieningen, het maken van budgetoverzichten en daarbij wordt de statushouder geholpen in het beheren van de eigen financiële administratie naar een gezond uitgavenpatroon. Vluchtelingenwerk neemt het financieel beheer niet over, maar helpt in het bevorderen van de (financiële) zelfredzaamheid. Als blijkt dat er toch meer ondersteuning nodig is, zijn er aanvullend de volgende opties:

20

-na 6 maanden Maatschappelijke Begeleiding volgt een verlenging met telkens 3 maanden, tot maximaal 12 maanden in totaal. Onze participatiecoach beslist of verlenging nodig is of niet. -tijdens het traject Maatschappelijke Begeleiding wordt de statushouder doorverwezen en overgedragen aan SSHB Support. Zij hebben de expertise om hen verder te begeleiden naar financiële zelfredzaamheid. Samen met de gemeente Berg & Dal en Mook & Middelaar gaan wij nog aanvullend cursussen om de financiële zelfredzaamheid te bevorderen organiseren. In het kader van de Wet inburgering 2021 (Wi2021) worden bij statushouders die een bijstandsuitkering (Participatiewet) ontvangen in de meeste gevallen de vaste lasten van huur, energielasten en zorgverzekering ingehouden op de uitkering en doorbetaald aan de betreffende maatschappijen. De inkomensconsulenten kijken op maat wat nodig is om statushouders financieel te ontzorgen. Er is specifieke aandacht voor laaggeletterdheid. Statushouders volgen altijd een inburgeringstraject bij een taalschool. Daarnaast kunnen zij gebruik maken van extra taalondersteuning via het taalcafé. Er worden drie leerroutes aangeboden, gedifferentieerd naar leerbaarheid. De taalscholen die deze leerroutes aanbieden, bieden ook lessen voor extra begeleiding door een taalmaatje/taalcoach aan.

De activiteiten zijn overigens niet allemaal op taalverwerving gericht, maar meer in de breedte op participatie in de lokale samenleving

•

Schuldhulpverlening aan ondernemers

Gemeenten hebben sinds de nieuwe Wgs per 1 januari 2021 de plicht om ook aan ondernemers met (dreigende) problematische schulden schuldhulpverlening bieden. Schuldhulpverlening voor ondernemers vraagt meer kennis dan schuldhulpverlening aan particulieren, onder meer omdat ook de levensvatbaarheid van de onderneming moet worden beoordeeld. Om bijvoorbeeld schulden af te lossen moet worden bepaald wat de eventuele afloscapaciteit voor schulden kan zijn. Dit vraagt kennis van jaarstukken van de onderneming. Daarvoor is het belangrijk dat de administratie op orde is en indien dat niet het geval is moet daarvoor eerst de nodige hulp voor worden ingezet. De meeste ondernemers konden al jaren bij onze gemeente terecht voor ondersteuning bij schulden, via de mogelijkheden op grond van de Bbz-regeling (Besluit bijstandverlening zelfstandigen), bij de consulent zelfstandigen. Daarbij werken we samen met het Instituut voor Midden-en Kleinbedrijf bij onder andere de levensvatbaarheidsonderzoeken bij kredietaanvragen. En ook werden exondernemers geholpen in de reguliere schuldhulpverlening. Vanaf 2021 moeten alle ondernemers, ook in complexe situaties, worden geholpen door de gemeente. Dit vraagt om extra expertise. Voor begeleiding van ondernemers hebben wij een dienstverleningsovereenkomst met Stichting Over Rood.

Over Rood begeleidt en ondersteunt ondernemers bij een (door)start, schulden, administratieve achterstanden en bedrijfsbeëindiging. Dit is een vrijwilligersorganisatie zonder winstoogmerk. Ondernemers helpen elkaar hun problemen op te lossen en te werken aan een financieel gezonde toekomst. Recent hebben wij de applicatie ‘Gripvol Adviestool’ aangeschaft, die ons helpt om levensvatbaarheidsonderzoeken uit kunnen voeren en om kredietbeslissingen te onderbouwen. Indien nodig kunnen wij nog aanvullende expertise inschakelen om nader onderzoek uit te voeren en ondersteuning te bieden. Ook bij een besluit om te stoppen met de onderneming kunnen wij helpen om alle financiële- en administratieve zaken af te wikkelen en te werken aan een schuldenvrije toekomst.

21

HOOFDSTUK 2. ONZE AANPAK DE KOMENDE JAREN 2.1 Beleidskader

Vanuit de Strategische Visie 2030 ‘Natuurlijk met iedereen’ is ons voornaamste doel het behouden en ontwikkelen van een Heumense inclusieve samenleving. In deze inclusieve samenleving doet iedereen mee en vanuit diversiteit draagt iedereen bij. Van inwoners, ondernemers tot maatschappelijke organisaties. We hebben lokale voorzieningen die levensvatbaar en voor iedereen bereikbaar zijn. Voorzieningen zijn sterk dankzij een rijk verenigingsleven en de vele mantelzorgers en vrijwilligers. Voor hen die dat (tijdelijk) nodig hebben vervullen wij een ruimhartige vangnetfunctie. Zij kunnen rekenen op zorg en ondersteuning, inkomensondersteuning en vervoer om zo deelname aan de samenleving ook voor hen mogelijk te maken. Ook vanuit het Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Inwoners centraal Natuurlijk samen’ is hèt uitgangspunt een inclusieve samenleving waar iedereen aan mee kan doen. We zetten daarbij nadrukkelijk in op het verbeteren van het vertrouwen tussen inwoners, politiek en bestuur. Inclusie en vertrouwen vormen de belangrijkste pijlers voor alle speerpunten van beleid. In het Collegewerkplan is de bevordering van participatie in de samenleving een van de ambities. Daarbij willen we het gebruik van inkomensondersteunende regelingen vergroten, zodat meer mensen zonder financiële belemmeringen meedoen in de samenleving.

De stappen die wij de afgelopen jaren hebben gezet, samen met onze maatschappelijke partners, zijn in lijn met de huidige gemeentelijke missie en visie. We blijven ook in de toekomst werken aan verbetering van het vertrouwen tussen inwoners en de gemeente en we blijven openstaan om nieuwe kansen en mogelijkheden om deze verder te benutten.

2.2 Missie en visie gemeente Heumen

Missie: Iedereen doet mee! -Samen pakken we armoede en geldzorgen aan Visie: Alle inwoners van de gemeente Heumen moeten mee kunnen doen in de samenleving. Armoede en schulden mogen daarbij geen belemmering zijn. Elk kind moet mee kunnen doen en een kans hebben om zich te ontwikkelen. Daarom willen wij problemen rond armoede en geldzorgen snel in beeld hebben en zetten wij extra in om onze inwoners te bereiken. We realiseren ons dat armoede en schulden nooit op zichzelf staan. Ze kunnen bijvoorbeeld leiden tot eenzaamheid, stress, gezondheidsproblemen, sociale uitsluiting en huiselijk geweld. Maar ook andersom, kunnen gezondheidsproblemen, eenzaamheid en sociale uitsluiting leiden tot armoede en schulden. Om de vicieuze cirkel van armoede en schulden te doorbreken, hanteren we een integrale aanpak tegen armoede en schulden. Door samen te werken, kunnen we actief aan de slag op de eerste signalen van (dreigende) financiële problemen. Zo zijn we er eerder bij, om erger te voorkomen. We beseffen dat er een groep is voor wie het moeilijk is om mee te komen in de maatschappij. Ook voor hen bieden we passende hulp, gericht op een duurzame gezonde financiële huishouding. We blijven continu in ontwikkeling om onze dienstverlening nog beter, sneller en toegankelijker te maken.

Daarbij laten we ons voeden door onze maatschappelijke partners en ervaringsdeskundigen en sluiten we aan bij de landelijke en regionale ontwikkelingen en bij nieuwe inzichten. Hulpverleners dienen goed opgeleid te zijn, bekend te zijn met het aanbod in onze gemeente, signalen kunnen oppakken (en door te geleiden) en moeten een goed gesprek kunnen voeren. We blijven ons inzetten om het vertrouwen tussen inwoners en de gemeente te verbeteren en nemen daarvoor de tijd om echt te luisteren naar onze inwoners. Het moet voor alle inwoners eenvoudig zijn om de plek te vinden waar zij terecht kunnen voor hulp en ondersteuning en waar zij zonder schroom hun hulpvragen durven te stellen.

22

Ons hoofddoel is dat we onze inwoners beter bereiken. Vanuit het collegewerkplan gaan we het gebruik van inkomensondersteunende regelingen vergroten, zodat meer mensen zonder financiële belemmeringen meedoen in de samenleving. In de bestrijding en armoede en geldzorgen zetten we de komen jaren in op vier lijnen, te weten 1. Preventie en vroegsignalering 2. Laagdrempelig en duidelijke toegang 3. Inwoners centraal, aandacht voor benadering van de inwoner 4. Snelle en effectieve dienstverlening Om onze doelstellingen te bereiken gaan we, op hoofdlijnen, als volgt aan de slag: • Samen verder aan slag: een brede, integrale aanpak • Vroeg in beeld: preventie en vroegsignalering van armoede en schulden • Makkelijk hulp vragen • Kansen voor alle kinderen • Inwoner centraal, aandacht voor benadering • Aandacht voor ondernemers In 2023 volgt het Uitvoeringsplan Iedereen doet mee! Daarin wordt onderstaande aanpak verder uitgewerkt.

2.3 De hoofdlijnen van onze aanpak de komende jaren Op hoofdlijnen is onze aanpak voor de komende jaren:

Aanpak 1: Samen verder aan de slag: een brede, integrale aanpak Versterken en verbreden van de samenwerking met onze partners Wat willen we bereiken Armoede en schulden staan niet op zichzelf. Vaak zijn armoede en schulden ontstaan door problemen op andere leefgebieden en leiden ze ook tot problemen op andere terreinen. Een brede, integrale aanpak blijft nodig om de cirkel van armoede en schulden te doorbreken. Hoe gaan we dat bereiken Financiële problemen zijn in de praktijk de meest voorkomende reden waarom een inwoner zich meldt voor ondersteuning. Er spelen echter vaak meerdere problemen, op meerdere terreinen. Vaak kampen inwoners met financiële problemen door veeleisende zorg voor hun kinderen, een fysieke of psychische beperking of een laag opleidingsniveau. Door een integrale aanpak kan de cirkel van armoede en schulden worden doorbroken en kunnen ook op andere terreinen verbeteringen worden gerealiseerd. Daarvoor verstevigen we de samenwerking binnen en buiten de gemeentelijke organisatie op aanpalende leefgebieden zoals gezondheid, werk en inkomen, wonen (o.a. energietransitie) en jeugdzorg. Door nog meer samen te werken kunnen we het verschil maken, zodat iedereen mee kan (blijven) doen. Zo werkt de GGD vanuit het concept Positieve Gezondheid aan een integrale aanpak om de meeste gezondheidswinst te kunnen behalen.

Door deelname van de gezondheidsmakelaar GGD, in het Platform Armoede, kan gemakkelijk kennis worden gedeeld en uitgewisseld met de andere maatschappelijke partners, waardoor er meer winst is te behalen. Ook gaan we meer gebruik maken van (nieuwe) vindplaatsen voor inwoners met armoede en schulden, zoals met name via de huisartsen, de kinderarts in het consultatiebureau, het jongerenwerk, scholen, verenigingen etc. 23

Daarnaast intensiveren we onze communicatietrajecten, zodat de ondersteuningsmogelijkheden beter bekend zijn bij inwoners en bij hulpondersteuners. We trekken daarin zoveel samen op met onze maatschappelijke partners en met ervaringsdeskundigen. Verder werken alle Gelderse gemeenten samen met de Gelderse rechtbank in het kader van het project Schuldenaanpak waarbij gedaagden met financiële problemen worden verwezen naar de gemeente voor ondersteuning. Dit moet ertoe leiden dat mensen met schulden eerder worden gezien en gehoord, waardoor er sneller en gemakkelijker gewerkt kan worden aan een passende oplossing. Inmiddels is al een schuldenfunctionaris benoemd door de rechtbank, waardoor warme overdracht van een inwoner met schulden, vanuit de rechtbank naar betreffende gemeenten, kan plaatsvinden. Deze gemeente kan dan samen met de inwoner bekijken of een schuldhulpverlenerstraject kan worden ingezet om verdere escalatie van schulden te voorkomen. Daarnaast werken we samen met regiogemeenten en bundelen we onze krachten door bijvoorbeeld regionaal trainingen gericht op grip op geld (voor inwoners) te organiseren. En ook zien we mogelijkheden om bijvoorbeeld het budgetbeheer, op onderdelen, vanuit één centraal punt uit te voeren.

Aanpak 2: Vroeg in beeld: preventie en vroegsignalering van armoede en schulden Voorkomen dat financiële problemen ontstaan en bestaande problemen verergeren Wat willen we bereiken Mensen met (dreigende) financiële problemen en/of schulden wachten vaak te lang voor ze om hulp vragen. Zo worden de problemen steeds erger. Wij willen hulp bieden voordat de problemen groter worden. Daarom is het belangrijk dat iedereen weet welke ondersteuning er is en hoe je daar gebruik van kunt maken. Hoe gaan we dat bereiken We creëren zo snel mogelijk stabiliteit en rust. We investeren in bewustwording, voorlichting, preventie en vroegsignalering. Hoe eerder en vaker we inwoners bereiken, hoe groter de kans dat ze kunnen (blijven) meedoen. Daarom werken we aan een laagdrempelige toegang en zorgen we voor eenvoudig en makkelijk te vinden ondersteuning. We blijven werken aan een effectieve (outreachende) aanpak van signalen die wij ontvangen in het kader van vroegsignalering. Ook zetten we standaard de ‘voorzieningencheck’ in tijdens de persoonlijke gesprekken, om ervoor te zorgen dat de inwoner alle ondersteunende voorzieningen benut. Daarnaast liggen er ook kansen om te anticiperen op risicofactoren als echtscheiding, baanverlies of pensionering, die tot schulden kunnen leiden.

Bijvoorbeeld in geval van echtscheiding het aanbod om samen te kijken of degene in aanmerking komt voor toeslagen vanuit ambtenaren van Burgerzaken of vanuit scheidingsbemiddelaars, in plaats van schuldhulpverleners. Of informatie vanuit het UWV bij het toekennen van een WW-of ZW-uitkering. Verder willen we het taboe doorbreken door geldzorgen bespreekbaar te maken en de tijd en rust te nemen om het vertrouwen van de inwoner te winnen. Dat doen we ook in overleg met zorgaanbieders die individuele begeleiding aan onze inwoners aanbieden. Aanpak 3: Makkelijk hulp vragen Het is makkelijk om hulp aan te vragen. Je krijgt de hulp die bij jou past Wat willen we bereiken

24

Hulp en ondersteuning vragen bij de gemeente is voor veel inwoners een grote stap en soms zijn de regelingen en procedures ingewikkeld. Het vraagt om een behulpzame en begripvolle overheid, zodat de inwoner meer vertrouwen krijgt en de hulp krijgt die bij hem past in zijn situatie. Hoe gaan we dat bereiken Hulp en ondersteuning stemmen we af op de (leef)situatie van de inwoner. Dit betekent dat voorzieningen zo regelarm als mogelijk zijn en dat er ruimte en vertrouwen is om te doen wat nodig is. Het betekent ook dat ondersteuning makkelijk vindbaar, duidelijk leesbaar en eenvoudig aan te vragen is. We vragen hierbij om hulp bij ervaringsdeskundigen. We zetten extra in om ervoor te zorgen dat zowel inwoners als ook de hulpondersteuners weten waar je moet zijn voor welke hulp. We doen dit o.a. door de inzet van (fysieke) wegwijzers/combifolders, maar ook door gerichte promotie via social media als bijvoorbeeld Facebook. Verder werken wij aan uitbreiding van www.berekenuwrecht.nl (zie meer onder 4.7.2), waardoor het mogelijk is om na het invullen van de voorzieningencheck direct online een aanvraag in te dienen. Daarnaast zien wij mogelijkheden om een laagdrempelig inlooppunt(en) voor vragen en hulp in te richten.

Aanpak 4: Kansen voor alle kinderen Wat willen we bereiken Kinderen en jongeren ervaren uitsluiting als zij basale zaken missen, uit de toon vallen of als zij niet mee kunnen doen met activiteiten. Ook schamen zij zich om leeftijdgenoten thuis te ontvangen. Instabiele levensomstandigheden veroorzaakt door echtscheiding, schulden, verlies van een baan leiden tot spanningen en multiproblematiek bij kinderen. De zorgen en stress die dit met zich meebrengt zet de ontwikkeling van kinderen onder druk. Ouders die in beslag genomen worden door hun financiële zorgen, kunnen minder aandacht voor en toezicht hebben op hun kinderen. Ook bij hen kan stress het gevolg zijn, waardoor hun doen-en denkvermogen onder druk komt te staan. Hierdoor leven zij meer bij de dag en zijn zij minder goed in staat beslissingen gericht op de langere termijn te nemen. We willen dat alle kinderen de kans krijgen hun talenten te ontplooien, zich verder kunnen ontwikkelen en mee kunnen doen. Hoe gaan we dat doen Het is belangrijk dat kinderen kunnen meedoen met hun leeftijdsgenootjes. Dat betekent deelnemen aan school-,sport-, spel-, leer- en ontwikkelingsactiviteiten die bijdragen aan het ontplooien van hun talenten. Het inkomen van hun ouders mag hierin geen belemmering zijn. Het gaat om activiteiten maar ook om producten zoals een computer, sportspullen, cultuur of school.

De ondersteuning vanuit Leergeld en vanuit het Heumenstegoed helpen in belangrijke mate. Verdere communicatietrajecten zijn nodig om ervoor te zorgen dat we de kinderen ook daadwerkelijk bereiken. We zoeken hierbij de samenwerking en inspiratie op met bijvoorbeeld de scholen, sportverenigingen, (jeugd)arts, huisartsen en het jongerenwerk. Er is wetenschappelijk bewijs dat kinderen die opgroeien in armoede, later zelf ook vaak financiële problemen ervaren. Hierdoor krijgen/pakken kinderen en jongeren niet de kansen om zich te ontwikkelen en lopen hierdoor het risico dat zij in de toekomst ook niet financieel zelfredzaam zijn. Daarom gaan wij ervoor zorgen dat jongeren al vroeg bekend raken met het verantwoord omgaan met geld en het kunnen weerstaan van verleidingen. 25

Een dagje uit of een vakantie kunnen gezinnen met een laag inkomen zich niet veroorloven. Gelukkig bestaan er in Nederland een heleboel fondsen die dagjes uit of vakanties aanbieden aan minimagezinnen. Zo kunnen deze kinderen en hun gezinnen ook mooie vakantieherinneringen maken die ze kunnen delen met andere kinderen. In de Fondsendatabase Armoede staan meer dan 40 van dit soort fondsen, elk fonds met een eigen doelgroep en werkgebied. Zo is bijvoorbeeld de Stichting Vakantiebank hierin opgenomen. Zij brengen vraag en aanbod bij elkaar. Ze werft sponsors, donateurs en vrijwilligers en zorgt ervoor dat mensen die dat nodig hebben een vakantieweek ontvangen. Om even los te zijn van de thuissituatie en nieuwe energie op te doen. Ook de Stichting Nationaal Fonds Kinderhulp biedt allerlei activiteiten aan zoals de actie Zomerpret en de actie Pepernoot. Wij maken nog maar incidenteel gebruik van het aanbod van deze fondsen, hoewel er goede ervaringen mee zijn. We gaan veel meer gebruik maken van fondsen. Om inzicht in de fondsen te krijgen is een abonnement nodig en daarnaast moeten we deze taak op een vast punt beleggen, er dus tijd voor vrij maken. Aanpak 5: Inwoner centraal, aandacht voor benadering Wat willen we bereiken Life-events kunnen een belangrijke oorzaak zijn van financiële problemen.

Voorbeelden hiervan zijn: baanverlies, het scheiden van een partner of het stoppen met onderwijs zonder een startkwalificatie te behalen. Het hebben van geldzorgen kan bijvoorbeeld leiden tot korte termijn denken en het maken van meer ondoordachte, impulsieve beslissingen. Op den duur kan dit leiden tot nieuwe tekorten en zo blijft de schaarste situatie in stand. Zo zal eerst de (geld)stress moeten worden weggenomen en is er meer inzicht nodig of ook hulpverlening nodig is op andere leefgebieden. Dit vraagt om kennis en kunde van medewerkers om hier op de juiste manier op te acteren. Training en scholing van medewerkers blijft nodig. Sommige groepen mensen in onze samenleving lopen een hoger risico op schulden en komen daardoor in de financiële problemen. Gebleken is dat het aandeel laaggeletterden, inwoners met een lichtverstandelijke beperking (LVB) en inwoners met psychische problematiek groot is in de schuldhulpverlening. We constateren ook dat deze groep steeds groter wordt. Het vraagt om een andere benadering, om meer geduld, extra inspanning en meer begrip van hulpverleners om het vertrouwen te winnen, om de verschillende doelgroepen te bereiken zodat ze geholpen kunnen worden. Hoe gaan we dat doen We zorgen voor eenvoudige informatie, die makkelijk te vinden is en die aansluit bij de betreffende doelgroep.

De benodigde ondersteuning moet makkelijk te vinden zijn en eenvoudig aan te vragen. We doen dat samen met de inzet van ervaringsdeskundigen. We bieden laaggeletterden en inwoners die niet of onvoldoende digitaal vaardig zijn, concrete hulp bijvoorbeeld via de formulierenbrigade, aan. En zorgen wanneer nodig voor een 'warme' overdracht. We investeren meer in het opbouwen van een vertrouwensrelatie, nemen meer tijd om de problematiek rondom armoede en geldzorgen bespreekbaar te maken. We zorgen daarbij voor een laagdrempelige toegang. We blijven in gesprek met de zorgaanbieders die (individuele) ambulante begeleiding leveren aan onze inwoners, om ervoor te zorgen dat het regelen van geldzaken een vast onderdeel van hun begeleidingstaak is. Daarvoor moeten de ambulante begeleiders het gesprek met hun cliënt durven aan te gaan en moeten zij ook goed geïnformeerd zijn over de mogelijkheden die er zijn in onze gemeente. 26

Tot slot investeren we in training en scholing van onze inwoners, bijvoorbeeld in het kader van nazorg en het grip houden op financiën, maar ook in scholing van medewerkers. Aanpak 6: Aandacht voor ondernemers Schuldhulpverlening is voor alle ondernemers toegankelijk Wat willen we bereiken Alle ondernemers kunnen in onze gemeente terecht bij de consulent zelfstandigen voor vragen over geld en schulden. Dat konden ze al eerder, maar sinds 1 januari 2021 is de verplichting wettelijk opgenomen in de Wgs. We merken dat dit nog niet bij ondernemers bekend is en dat willen we verbeteren. We willen alle ondernemers, ook ondernemers die stoppen, die hulp nodig hebben bereiken en ondersteunen wanneer dat nodig is. Daarnaast is het rijk vanaf 1 april 2022 gestopt met het coronasteunpakket. Vanaf 1 oktober moeten ondernemers binnen vijf jaar hun schuld aan de Belastingdienst terugbetalen. Daarboven komt dat veel bedrijven te maken hebben met (extreem) hogere energiekosten die zij niet altijd kunnen doorberekenen aan hun klanten. De verwachting is dat we te maken gaan krijgen met een toestroom van zelfstandigen met geldproblemen en problematische schulden. Het is belangrijk dat zij dan weten waar zij terecht kunnen met hun vragen en dat zij daadwerkelijk geholpen kunnen worden.

Hoe gaan we dat doen We gaan de schuldhulpverlening voor ondernemers verder verbeteren en zetten daarom in op een effectieve en efficiënte dienstverlening, die aansluit bij de doelgroep. In onze gemeente kunnen ondernemers voor hun vragen over geld en schulden terecht bij de consulent zelfstandigen. Wij gaan hier actiever over communiceren. Om de bekendheid hiervan te vergroten zetten we meerdere communicatietrajecten in. Daarbij maken we gebruik van de beroepsgroepen zoals accountants, ondernemersvereniging, Kamer van Koophandel etc. Ook ervaren wij dat in incidentele situaties specifieke kennis nodig is om een ondernemer met schulden, in een complexe situatie, adequaat te kunnen helpen. Het begeleiden van de ondernemer in een actief traject vraagt immers ook kennis over ondernemen en de uitdagingen die daar bij horen. We schakelen dan de ondersteuning in die wij daarbij nodig hebben.

27

HOOFDSTUK 3. FINANCIËN

De acties uit dit beleidsplan worden in principe binnen de bestaande kaders uitgevoerd. Het is mogelijk dat binnen deze budgetten verschuivingen worden aangebracht. Op het moment dat door autonome ontwikkelingen, zoals een verhoogd aantal inwoners met schulden, extra financiële middelen noodzakelijk zijn, wordt dit in de reguliere P&C-cyclus (maandrapportages) opgenomen. De raad wordt ook jaarlijks geïnformeerd over de behaalde resultaten binnen ons minima- en schuldhulpverleningsbeleid. De volgende budgetten Minimabeleid (o.a. Hulpfonds en Leergeld), Bijzondere bijstand, en Schuldhulpverlening zijn de komende jaren beschikbaar. Onderstaand overzicht geeft een doorkijk voor het jaar 2022. Budgetoverzicht 2022 peildatum 13-10-2022 Minima - o.a. Stichting Hulpfonds - o.a. Stichting Leergeld Bijzondere bijstand Schuldhulpverlening Totaal

Verwacht resultaat 2022 Begroot 110.885

Werkelijk 78.252

Restant 32.633

-6.494

1.173.645 32.902 1.317.432

745.747 22.157 846.156

427.898 10.745 471.276

55.000 -334 48.172

Onderstaande budgetten zijn in de Meerjarenbegroting van 2023-2026 opgenomen. Opvallend is de grote afwijking tussen het budget Bijzondere bijstand 2022 ten opzichte van de meerjarenbegroting. Deze afwijking is incidenteel en tot stand gekomen door de ontvangen energietoeslagen van in totaal € 648.000 vanuit de mei en septembercirculaires. Meerjarenbegroting 2023 2026 Minima - o.a. Stichting Hulpfonds - o.a. Stichting Leergeld Bijzondere bijstand Schuldhulpverlening Totaal

2023 109.664

2024 109.526

2025 109.606

2026 109.693

508.311 24.522 642.497

508.311 24.522 642.359

508.311 24.522 642.439

508.311 24.522 642.526

Armoedebestrijding: In de decembercirculaire 2016 zijn gemeenten geïnformeerd over de € 85 miljoen die vanaf 2017 structureel beschikbaar is gesteld voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling voor het jaar t+1 en verder. De middelen worden verdeeld op basis van CBS-gegevens over kinderen met een kans op armoede. Voor de gemeente Heumen betekent dit vanaf mei 2022 en verder € 46.063.

28

3.1 Uitgaven door gemeente aan bijzondere bijstand en minimaregelingen in 2021 Bijzondere bijstand of minimaregeling

Bedrag in €

Regeling CAZ Heumen

105.982

Aantal unieke klanten 267

Kosten bewindvoering

142.117

98

Meedoenregeling

42.840

184

Individuele studietoeslag

2.676

Individuele inkomenstoeslag

70.133

136

Regeling schoolgaande kinderen

3.600

18

Kwijtschelding gemeentelijke heffingen

48.157

307

Financiële tegemoetkoming Wmo

36.809

177

Overig: bijzondere bijstand

118.653

122 *

TOTAAL 570.967 *een unieke klant kan meerdere aanvragen voor bijzondere bijstand, voor andere kosten, hebben ontvangen 3.2 Gerealiseerde ondersteuning aan kinderen in de gemeente Heumen door de Stichting Leergeld De Stuwwal Aantal aanvragen Aantal kinderen Verdeling in % of aantal: -sportkleding; activiteiten:% -ouderbijdragen :aantal -schoolbenodigdheden:% -cultuur:% -zwemlessen:% -laptops:% -fietsen:%

2017

2018

2019

2020

2021

29 17

134 54

115 64

182 73

136 76

10 8 33 1 7 38 2

5 5 8 2 49 28 3

1 7 11 55 21 6

1 6 5 4 53 20 10

2 3 6 5 57 14 13

29

3.3 Uitgaven door gemeente aan schuldhulpverlening in 2021 Kostensoort

2020 Uitgaven in €

2021 Uitgaven in €

Contributie NVVK

4.700

4.794

Schuldhulpverlening:

6.866

Budgetbeheer:

12.013

11.307

Opbrengsten: financieel beheer*

4.495

1.259

-vaste kosten formulierenbrigade -vaste kosten SSHB Support -trajectkosten SSHB Support -Humanitas -systeem Vroegsignalering VPS (van BKR) -registratiekosten CKI In BKR -tolk-kosten -SchuldenKnooppunt -audit-kosten -overige

-kosten bewind -kosten budgetbeheer -voorschot fiBON

0 4.015 1.914 600 337 -

(5 klanten) 6.883 (6 klanten) 5.130

12.369

(4 klanten) (9 klanten)

1.560 4.672 904 5.064 79 90 300

3.459 7.848

2022

Per 1 augustus 2022

10.538

1.170 4.173 900 2.954 32 462 847 -

6.935

(2 klanten) 646 (11 klanten) 5.289 1.000

781

*opbrengsten door financieel beheer schuldregelingen zelf uit te voeren. Dit loopt af omdat we steeds meer saneringskredieten inzetten

30

Bijlage 1. Cijfers minima Heumen Bron: Armoedescan -dashboards.cbs.nl Aantal inwoners : 17.175 Aantal huishoudens : 7.224 Aantal huishoudens, met een inkomen tot ….% van het sociaal minimum %

% van totaal aantal huishoudens

Aantal huishoudens 1 jaar op dit niveau

101% 110% 120% 130%

5% van 7.224 huishoudens 7% van 7.224 huishoudens 9% van 7.224 huishoudens 11% van 7.224 huishoudens

361 506 650 795

%

% van totaal aantal huishoudens

Aantal huishoudens 4 jaar op dit niveau

101% 110% 120% 130%

2% van 7.224 huishoudens 4% van 7.224 huishoudens 5% van 7.224 huishoudens 6% van 7.224 huishoudens

144 289 361 433

Huishoudens met een inkomen tot ….% van het sociaal minimum, per gemeente, in de regio, 2020

%

Heumen

Berg & Dal

Beuningen

Druten

Nijmegen

Wijchen

101 110 120 130

5% 7% 9% 11%

6% 10% 14% 17%

4% 7% 9% 12%

4% 7% 10% 13%

10% 15% 19% 22%

5% 8% 11% 14%

Aantal huishoudens met kinderen tot 18 jaar met een inkomen …% van het sociaal minimum Aantal kinderen tot 18 jaar in huishoudens met een inkomen …% van het sociaal minimum % Aantal huishoudens Aantal kinderen 101 49 93 110 64 132 120 79 171 130 92 194 Huishoudtype van huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum Huishoudtype % 1-persoonshuishouden 68 Eenoudergezin met alleen minderjarige kinderen 9 Eenoudergezin met minstens 1 minderjarig kind 2 Paar zonder kinderen 15 Paar met alleen minderjarige kinderen 4 Paar met minstens 1 meerjarig kind 2 Leeftijd van huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum Leeftijd % 24 jaar of jonger 2 25-45 jaar 25% 45-65 jaar 28% 65 jaar en ouder 46% 31

Bijlage 2. Cijfers Schuldhulpverlening (SHV) Heumen Cijfers SHV Instroom Aanmeldingen Aanvragen Toekenning SHV advies Toekenning SHV traject Afwijzing/intrekking/buiten behandeling Enkelvoudige Signalen Bureau Kredietregistratie (BKR/VPS) + Centraal Administratiekantoor (CAK) -betalingsachterstanden Matches BKR/VPS (gelijktijdige of opeenvolgende achterstanden) Gestarte producten DFD (duurzame financiële dienstverlening), om inkomsten en

uitgaven van een inwoner in evenwicht te brengen als de schulden (nog) niet duurzaam opgelost kunnen worden

Budgetbeheer Budgetbegeleiding gemeente Budgetbegeleiding/Thuisadministratie SSHB Support Stabilisatie/kennisgeving SHV MSNP (minnelijke schuldsanering natuurlijke personen) Schuldbemiddeling MSNP (minnelijke schuldsanering natuurlijke personen) Saneringskrediet Betalingsregeling Heronderzoeken Schuldbemiddeling Voedselbank WSNP verzoek ingediend Lopende zaken/dossiers Intakefase Klantgesprek Fase Traject Lopende ingezette SHV producten DFD (duurzame financiële dienstverlening) stabilisatie schuldregeling /betalingsregeling budgetbegeleiding gemeente begeleiding SSHB Support budgetbeheer Voedselbank nazorg/waakvlam

2020

2021

2022

170 * 41 10 14 2

44 29 5 15 2 126 / 48

38 21 3 12 2 89/28

14 v.a. feb

10

3

1

1

5 9 12 6 1

6 10 13 7 1

3 5 8 4 1

4

7

4

1 8 4 0

1 6 6 0

1 4 7 0

v.a. febr.

31/7

85 6 79

Beëindigde trajecten Weer zelfredzaam na schuldregeling Weer zelfredzaam na ander product Niet schuldenvrij/niet zelfredzaam WSNP afgewezen *incl. aanmeldingen vroegsignalering energie/huur/CAK 32

3 7 32 25 12 14 10 16

4 7 24 16 14 16 14 14

4 2 18 20 13 15 17 10

14

8

3 2

33