Document · PDF

Bijlage 1-IV Verkennend natuuronderzoek D2

Raad 2 februari 2023, gemeente HeumenBij agendapunt: Locatiekeuze verplaatsing sportcomplex SV Juliana14.680 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Verkennend natuuronderzoek Oriënterend onderzoek in het kader van de wet- en regelgeving voor natuur

Lijst met aanpassingen Versie: D2

Datum:

Beschrijving van de wijziging:

Herzien:

Vrijgegeven door:

11-05-2022

De kaarten waarop dassenburchten zichtbaar waren zijn op verzoek van de gemeente gewijzigd. De locaties van de dassenburchten is vertrouwelijk omdat ze vandalismegevoelig zijn en daarom niet meer opgenomen in het rapport.

Uitgevoerd door Raisja Spijker

Maarten Mouissie

In de tekst zijn wijzigingen aangebracht om de conclusies met name omtrent de das te verduidelijken De resultaten en conclusies in dit rapport zijn geldig tot 3 jaar na het uitvoeren van het veldbezoek. Het veldbezoek is uitgevoerd op 23 november 2021

Verantwoording Titel: Onderwerp: Projectnummer: Klant: Referentienummer: Versie:

Verkennend natuuronderzoek Locatiekeuze sportvelden Juliana Malden 51007211 Gemeente Heumen NL22-648800269-23822 D2

Datum:

11-05-2022

Auteur: E-mailadres:

Raisja Spijker raisja.spijker@sweco.nl

Gecontroleerd door: Paraaf gecontroleerd:

Maikell Verkade

Vrijgegeven door: Paraaf vrijgegeven:

Maarten Mouissie

2/51

Inhoudsopgave Verantwoording .................................................................................................................................................. 2 Samenvattende tabel ......................................................................................................................................... 5 1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Inleiding ...................................................................................................................................................8 Aanleiding ................................................................................................................................................8 Kader van het onderzoek ........................................................................................................................ 8 Biodiversiteit ............................................................................................................................................ 9 Ligging planlocaties .................................................................................................................................9 Voorgenomen activiteiten ......................................................................................................................10

2. 2.1 2.2 2.3 2.4

Wet natuurbescherming: Natura 2000-gebieden ..................................................................................11 Toetsingskader ......................................................................................................................................11 Inventarisatie .........................................................................................................................................12 Analyse van de mogelijke effecten op Natura-2000 ..............................................................................13 Conclusie van mogelijke effecten ..........................................................................................................14

3. Wet natuurbescherming: Soortbescherming .........................................................................................15 3.1 Toetsingskader ......................................................................................................................................15 3.2 Methode .................................................................................................................................................18 3.2.1 Bronnenonderzoek .............................................................................................................................18 3.2.2 Verkennend veldbezoek .....................................................................................................................18 3.2.3 Habitatgeschiktheidsbeoordeling .......................................................................................................18 3.2.4 Analyse en toetsing van mogelijke effecten .......................................................................................18 3.3 Resultaten en effectanalyse ..................................................................................................................19 3.3.1 Voorkomende ecotopen .....................................................................................................................19 3.3.2 Planten

...............................................................................................................................................21 3.3.3 Vleermuizen........................................................................................................................................21 3.3.4 Overige zoogdieren ............................................................................................................................26 3.3.5 Vogels.................................................................................................................................................30 3.3.6 Amfibieën en reptielen........................................................................................................................33 3.3.7 Vissen .................................................................................................................................................34 3.3.8 Ongewervelden ..................................................................................................................................34 4. 4.1 4.2

Wet natuurbescherming: Houtopstanden ..............................................................................................36 Toetsingskader ......................................................................................................................................36 Analyse & conclusie ..............................................................................................................................37

5. Natuurbeleidskaders..............................................................................................................................38 5.1 Inleiding .................................................................................................................................................38 5.2 Provinciaal beleid ..................................................................................................................................38 5.2.1 Toetsingskader ...................................................................................................................................38 5.2.2 Inventarisatie ......................................................................................................................................39 5.2.3 Analyse en toetsing effecten ..............................................................................................................41 5.3 Gemeentelijk beleid ...............................................................................................................................42 5.3.1 Toetsingskader ...................................................................................................................................42 5.3.2 Inventarisatie, analyse en toetsing effecten .......................................................................................42 6.

Conclusies .............................................................................................................................................44 6.1 Wet natuurbescherming ........................................................................................................................44 6.1.1 Natura 2000-gebieden ........................................................................................................................44 6.1.2 Soortenbescherming ..........................................................................................................................44 6.1.3 Houtopstanden ...................................................................................................................................47 Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2 Document referentie: https://swecogroup.sharepoint.com/sites/nl-post_archive/secretariaat/verkennend natuuronderozek d2.docx

3/51

6.2 Natuurbeleidskaders..............................................................................................................................47 6.2.1 Provinciaal beleid ...............................................................................................................................47 6.2.2 Gemeentelijk beleid ............................................................................................................................48 6.3 Haalbaarheid .........................................................................................................................................48 6.3.1 Natura 2000-gebieden ........................................................................................................................48 6.3.2 Soortbescherming ..............................................................................................................................48 6.3.3 Natuurbeleidskaders ..........................................................................................................................49 Referenties ......................................................................................................................................................50 Bijlage 1 Begrenzing bebouwde kom boswet gemeente Heumen

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2 Document referentie: https://swecogroup.sharepoint.com/sites/nl-post_archive/secretariaat/verkennend natuuronderozek d2.docx

4/51

Samenvattende tabel In onderstaande tabellen is een samenvatting weergegeven van conclusies, voortkomend uit het verkennend natuuronderzoek. De kleuren in de tabel geven aan dat er mogelijk een effect op kan treden (rood) of dat er geen effect optreed (groen). Wet natuurbescherming: gebiedsbescherming

Effecten

Locatie A

Natura 2000-gebieden

Mogelijke toename aan stikstofdepositie in de gebruiksfase

Wet natuurbescherming: soortbescherming

Effecten

Locatie

Planten

Geen

Vleermuizen

Verstoring door verlichting

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

AERIUS-berekening

Afhankelijk van de resultaten van de AERIUS-berekening moet een passende beoordeling worden geschreven en/of een Wnbvergunning worden verkregen.

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

n.v.t.

Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek nodig

(Bouw)verlichting niet richten op omliggende groenstructuren tussen één uur voor zonsondergang en één uur na zonsopkomst in de periode maart tot en met oktober.

Bij de permanente verlichting dient er zo min mogelijk uitstraling te zijn naar de omgeving. Met een grenswaarde van maximaal 2,0 lux uitstraling tussen 07:00 – 23:00 uur en 1,0 lux tussen 23:00 – 07:00 uur. Mogelijk vernietigen vaste rust- en verblijfplaatsen gebouwbewonende soorten

Nader onderzoek geschiktheid gebouwen voor verblijfplaatsen gebouwbewonende soorten

Indien gebouwen geschikt zijn voor gebouwbewonende soorten, is aanvullend vleermuisonderzoek noodzakelijk. Wanneer er verblijfplaatsen aanwezig zijn, is het aanvragen van een ontheffing en de hierbij te treffen compenserende maatregelen noodzakelijk.

5/51

(Bouw)verlichting niet richten op omliggende gebouwen tussen één uur voor zonsondergang en één uur na zonsopkomst in de periode maart tot en met oktober. Bij de permanente verlichting dient er zo min mogelijk uitstraling te zijn naar de omgeving. Met een grenswaarde van maximaal 2,0 lux uitstraling tussen 07:00 – 23:00 uur en 1,0 lux tussen 23:00 – 07:00 uur. Mogelijke verstoring vaste rust- en verblijfplaatsen boombewonende soorten

Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek nodig

(Bouw)verlichting niet richten op omliggende groenstructuren tussen één uur voor zonsondergang en één uur na zonsopkomst in de periode maart tot en met oktober. Bij de permanente verlichting dient er zo min mogelijk uitstraling te zijn naar de omgeving. Met een grenswaarde van maximaal 2,0 lux uitstraling tussen 07.00 – 23:00 uur en 1,0 lux tussen 23:00 – 07:00 uur.

Mogelijke verstoring vliegroutes

Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek nodig

(Bouw)verlichting niet richten op omliggende groenstructuren tussen één uur voor zonsondergang en één uur na zonsopkomst in de periode maart tot en met oktober. Bij de permanente verlichting dient er zo min mogelijk uitstraling te zijn naar de omgeving. Met een grenswaarde van maximaal 2,0 lux uitstraling tussen 07:00 – 23:00 uur en 1,0 lux tussen 23:00 – 07:00 uur.

Grondgebonden zoogdieren

Mogelijk vernietigen essentieel leefgebied das

Mogelijke vernietiging rust- en voortplantingsplaatsen kleine marterachtingen

Aanvullend onderzoek gebruik leefgebied en locatie/gebruik dassenburchten

Wanneer essentieel leefgebied aanwezig is, is een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming nodig.

Aanvullend onderzoek gebruik leefgebied

Wanneer vaste rust- en voortplantingsplaatsen aanwezig zijn, is een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming nodig.

Aanvullend onderzoek vaste rust- en voortplantingsplaatsen

Wanneer vaste rust- en voortplantingsplaatsen aanwezig zijn, is een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming nodig.

n.v.t.

Kap-/rooiwerkzaamheden buiten het broedseizoen (15 maart – 15 juli) uitvoeren. Verstorende werkzaamheden voor het broedseizoen starten.

Boerenzwaluw

Nader onderzoek geschiktheid schuren/stallen voor nestlocaties

Indien schuren/stallen geschikt zijn, is een omgevingscheck noodzakelijk. Wanneer er onvoldoende alternatieven zijn, is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk.

Gierzwaluw

Nader onderzoek geschiktheid van de gebouwen voor nestlocaties

Indien de gebouwen geschikt zijn, is aanvullend onderzoek noodzakelijk. Wanneer nestlocaties aanwezig zijn, is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk.

Mogelijke vernietiging rust- en voortplantingsplaatsen steenmarter Vogels

Algemene broedvogels

6/51

Huismus

Amfibieën

Verstoren habitat Alpenwatersalamander

Reptielen

Geen

Vissen

Verstoren habitat grote modderkruiper

Ongewervelden

Geen

Wet natuurbescherming: Houtopstanden

Effecten

Houtopstanden

Geen

Provinciaal beleid

Effecten

Nader onderzoek geschiktheid van de gebouwen voor nestlocaties

Indien de gebouwen geschikt zijn, is aanvullend onderzoek noodzakelijk. Wanneer nestlocaties aanwezig zijn, is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk.

Nader onderzoek naar aanwezigheid door middel van e-DNA

Wanneer voortplantingsplaatsen aanwezig zijn is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk.

n.v.t.

Nader onderzoek naar aanwezigheid door middel van e-DNA

Wanneer voortplantingsplaatsen aanwezig zijn, is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk.

n.v.t.

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

n.v.t.

Nader veld- en/of effectenonderzoek

Nadere procedure/ mitigerende maatregelen

n.v.t.

Een nadere inventarisatie van de effecten van het plan op de oppervlakte, kernkwaliteiten en samenhang van het GO

Bij een ontwikkeling of activiteit in het GO moet de natuurkwaliteit worden versterkt. Dit betekent bijvoorbeeld dat wanneer een initiatiefnemer iets wil bouwen in deze zone, tegelijkertijd de kernkwaliteiten moeten worden versterkt door aanleg van natuur- en landschapselementen.

Locatie A

Geldersnatuur Netwerk

Aantasting kernkwaliteiten en oppervlakte

Groene Ontwikkelzone

Aantasting kernkwaliteiten en oppervlakte

Ganzenrustgebieden

Geen

n.v.t.

Weidevogelgebied

Geen

n.v.t.

Natte landnatuur

Geen

n.v.t.

Nationale landschappen

Geen

n.v.t.

7/51

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Gemeente Heumen is van plan om op de huidige locatie van SV Juliana ’31 woningen te bouwen om te voorzien in de grote lokale en regionale woningvraag. Om woningbouw mogelijk te maken, moet SV Juliana ’31 verplaatst worden naar een andere locatie. Er zijn vier locaties voorgesteld waar SV Juliana ’31 naartoe kan verhuizen, deze locaties worden in dit rapport besproken. Wanneer bij voorgenomen ontwikkelingen beschermde plant- of diersoorten of beschermde gebieden in het geding kunnen zijn, dienen deze te worden getoetst aan de wet- en regelgeving voor natuur. Om inzichtelijk te maken of de kans bestaat dat dit het geval is bij de voorgenomen plannen en de plannen haalbaar zijn, is dit verkennende onderzoek uitgevoerd.

1.2 Kader van het onderzoek Projecten of handelingen dienen te worden getoetst aan de wet- en regelgeving voor natuur. De natuurbescherming in Nederland bestaat uit de volgende kaders: ·

· ·

Wet natuurbescherming: ° Natura 2000-gebieden; ° soorten; ° houtopstanden; Provinciaal beleid: ° Natuurnetwerk Nederland (NNN); ° andere beschermde gebieden buiten NNN; gemeentelijk beleid.

Het verkennend onderzoek is erop gericht om een eerste inzicht te krijgen in de mogelijke effecten van het plan op beschermde natuurwaarden in en om het onderzoeksgebied. In het rapport worden de mogelijke vervolgstappen besproken die moeten worden genomen met betrekking tot aanvullend veldonderzoek, nader effect-onderzoek en nadere procedures.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

8/51

1.3 Biodiversiteit Wij zien biodiversiteit als een onlosmakelijk onderdeel van een duurzame gebiedsontwikkeling. Het is essentieel voor een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier. In onze visie zijn er bij elke ruimtelijk ontwikkeling mogelijkheden om natuurinclusief te ontwerpen, bouwen en handelen om zo de biodiversiteit te stimuleren. Wij geven vrijblijvend advies op welke wijze biodiversiteit toegepast en/of geoptimaliseerd kan worden in uw project. Wij staan u graag bij om deze adviezen in een vervolgtraject verder te concretiseren en vorm te geven.

1.4 Ligging planlocaties De planlocaties zijn gelegen rondom Malden, zie figuur 1.1. Malden is een dorp in gemeente Heumen in provincie Gelderland. De planlocaties liggen in een agrarisch gebied. In figuur 1.1 is de nummering van de planlocaties weergegeven, zoals deze is toegepast in dit rapport.

Figuur 1.1

Ligging van de planlocaties.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

9/51

1.5 Voorgenomen activiteiten SV Juliana ’31 zal, indien mogelijk, verplaatst worden naar één van de vier locaties. Om de locaties geschikt te maken voor de aanleg van sportvelden, dienen alle opstallen en gebouwen gesloopt te worden en alle bomen en struweel verwijderd. De grond zal tevens geëgaliseerd en bouwrijp gemaakt moeten worden en sportvelden moeten worden aangelegd, parkeergelegenheid gecreëerd, een toegangsweg gerealiseerd en een clubhuis en kleedkamers worden gebouwd. De locatie zal omheind worden door middel van hekwerk.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

10/51

2. Wet natuurbescherming: Natura 2000-gebieden 2.1 Toetsingskader Bescherming van Natura 2000-gebieden is geregeld in hoofdstuk 2 van de Wet natuurbescherming. Onder Natura 2000-gebieden vallen de gebieden die op grond van de Europese Vogelrichtlijn en/of Habitatrichtlijn zijn aangewezen. De essentie van het beschermingsregime voor deze gebieden is dat de duurzame instandhouding van soorten en habitats binnen de Europese Unie wordt gewaarborgd. Daarbij zijn er instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd voor natuurlijke habitats en/of soorten. Dit kunnen behoudsdoelstellingen zijn voor habitats en leefgebieden van soorten die zich al op het gewenste niveau (kwalitatief en kwantitatief) bevinden of uitbreidings- en verbeterdoelstellingen voor habitats en leefgebieden van soorten die zich nog niet op het gewenste niveau bevinden. Om dit toetsbaar te maken, kent de Wet natuurbescherming (Wnb) een goedkeuringsvereiste voor plannen die significante gevolgen voor de betreffende gebieden zouden kunnen hebben (artikel 2.7, eerste lid, Wnb), en een vergunningsplicht voor projecten die significant negatieve gevolgen voor de betreffende gebieden zouden kunnen hebben (artikel 2.7, tweede lid, Wnb). De goedkeuring of de vergunning wordt alleen verleend wanneer voldoende zeker is dat de instandhoudings-doelstellingen voor het betreffende Natura 2000gebied niet in het geding zijn.

De Wet stikstofreductie en natuurverbetering voorziet sinds 1 juli 2021 in een partiële vrijstelling van de vergunningsplicht voor stikstofemissies, afkomstig van bouw- en sloopwerkzaamheden. De aanlegfase kan vanaf die datum buiten beschouwing gelaten worden voor de beoordeling van de vergunnings-plicht. De goedkeuring of de vergunning met betrekking tot stikstofemissies in de gebruiksfase wordt alleen verleend wanneer voldoende zeker is dat de instandhoudingsdoelstellingen voor het betreffende Natura 2000-gebied niet in het geding zijn. Wanneer significante gevolgen voor Natura 2000-gebieden op grond van een passende beoordeling niet kunnen worden uitgesloten, kan alleen goedkeuring aan het plan of een vergunning voor het project worden verleend indien de ADC-toets met succes doorlopen kan worden (artikel 2.8, vierde lid, Wnb). Dat betekent dat het project nodig is omwille van een dwingende reden van groot openbaar belang, er geen alternatief mag zijn met minder grote effecten op Natura 2000 en de nodige compenserende maatregelen worden getroffen.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

11/51

In de navolgende paragrafen is verkend of er effecten op kunnen treden op Natura 2000-gebieden op basis van de ligging van het projectgebied en de reikwijdte van de effecten. Indien op basis van deze verkenning effecten niet op voorhand met zekerheid zijn uit te sluiten, kunnen de volgende vervolgstappen aan de orde zijn: ·

Voortoets: geeft een aanwijzing over de mogelijke negatieve effecten van een plan of project op Natura 2000-gebieden. Uit de voortoets volgt ook welke vervolgstappen nodig zijn. Soms blijkt uit de voortoets dat er zeker geen significant negatieve effecten voor Natura 2000-gebieden zijn. Dan is er geen vergunningsplicht en de initiatiefnemer hoeft verder niets te doen. Als er wel mogelijke significant negatieve effecten zijn, volgt een passende beoordeling. Passende Beoordeling: beoordeling of significante gevolgen van het plan of project zijn uit te sluiten, rekening houdend met de instandhoudingsdoelstellingen. In een passende boordeling mag rekening gehouden worden met mitigerende maatregelen. Als significante gevolgen niet zijn uit te sluiten, volgt een ADC-toets. ADC-toets: aangetoond dient te worden dat er geen alternatieven zijn met minder effecten, er sprake is Dwingende redenen van groot openbaar belang en in Compensatie is voorzien.

2.2 Inventarisatie Voor de inventarisatie van Natura 2000-gebieden is gebruik gemaakt van de Natura 2000-kaart, zoals deze beschikbaar is via het Nationaal Georegister. Uit deze gebiedendatabase blijkt dat de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden vanaf circa 5,9 km van de locaties zijn gelegen. Het betreft de Natura 2000gebieden ‘De Bruuk’, Oeffelter Meent’, ‘Rijntakken’ en ‘Sint Jansberg’.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

12/51

Figuur 2-1

Ligging projectgebied (rood omcirkeld) ten opzichte van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied

2.3 Analyse van de mogelijke effecten op Natura-2000 Geluid en beweging die met werkzaamheden gepaard gaan, reiken enkele honderden meters ver. De effecten van heiwerkzaamheden reiken verder dan enkele honderden meters, maar op circa 5,9 km afstand zijn er geen effecten. Gezien de ligging van het plangebied ten opzichte van het Natura 2000-gebied, zijn negatieve effecten van geluid en beweging op de instandhoudingsdoelstellingen op voorhand uit te sluiten. De werkzaamheden in het plangebied resulteren niet in een oppervlakteverlies van het Natura 2000-gebied, evenmin veroorzaakt het versnippering voor aangewezen soorten, verontreiniging en verdroging. De werkzaamheden leiden niet tot verstoring door verlichting en door mechanische effecten. Stikstofemissie kan optreden tijdens zowel de aanlegfase als de gebruiksfase. Deze emissie kan zich verplaatsen over grote afstand en zodoende resulteren in stikstofdeposities in de Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige habitattypen. Effecten door een al dan niet tijdelijke of permanente toename aan stikstofdepositie is niet op voorhand uit te sluiten. De Wet stikstofreductie en natuurverbetering voorziet per 1 juli 2021 in een partiële vrijstelling van de vergunningsplicht voor stikstofemissies, afkomstig van bouw- en sloopwerkzaamheden.

De aanlegfase kan vanaf die datum buiten beschouwing gelaten worden voor de beoordeling van de vergunnings-plicht.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

13/51

De vrijstelling geldt alleen voor tijdelijke stikstofemissies en niet voor structurele stikstofemissies in de gebruiksfase van het bouwwerk of werk, als gevolg van bijvoorbeeld bewoning, gebruik van een gebouw, of verkeer dat over een weg rijdt. Tijdens de gebruiksfase wordt er geen toename aan stikstofdepositie verwacht, aangezien het gaat om een bestaande activiteit die op korte afstand (< 2 km) wordt verplaatst.

2.4 Conclusie van mogelijke effecten Uit de analyse blijkt dat er mogelijke effecten van stikstofdepositie kunnen optreden op Natura 20000-gebieden als gevolg van het voorgenomen plan. Een AERIUS-berekening is nodig om de stikstofdepositie tijdens de gebruiksfase vast te stellen. Afhankelijk van de resultaten van de AERIUS-berekening moet een passende beoordeling worden geschreven en/of een Wnb-vergunning worden verkregen.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

14/51

3. Wet natuurbescherming: Soortbescherming 3.1 Toetsingskader In de Wet natuurbescherming is de soortenbescherming in Nederland geregeld. In de Wet natuurbescherming worden drie verschillende beschermingsregimes gehanteerd waaraan verschillende verbodsbepalingen zijn gekoppeld:

Soorten Vogelrichtlijn (artikel 3.1 e.v.) · · · · ·

lid 1) Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen; lid 2) Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen; lid 3) Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben; lid 4) Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen; lid 5) Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

Soorten Habitatrichtlijn (artikel 3.5 e.v.) ·

· · · ·

lid 1) Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen; lid 2) Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren; lid 3) Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen; lid 4) Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen; lid 5) Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

15/51

Andere Soorten (artikel 3.10 e.v.) ·

lid 1) Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: ° onderdeel a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; ° onderdeel b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of ° onderdeel c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Naast bovengenoemde verbodsartikelen bevat de Wnb een algemeen geldende zorgplicht. Deze zorgplicht is te allen tijde van toepassing en geldt ook voor niet beschermde flora en fauna.

Zorgplicht (artikel 1.11) · ·

lid 1) Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. lid 2) De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: ° onderdeel a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, ° onderdeel b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of ° onderdeel c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. lid 3) Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.

Voor Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijnsoorten geldt dat voortplantings- en rustplaatsen (inclusief functionele leefomgeving) van beschermde soorten niet opzettelijk verstoord of vernietigd mogen worden en dat exemplaren van beschermde soorten niet opzettelijk mogen worden gedood of verwond. In gebruik zijnde nesten van vogels zijn te allen tijde gedurende het broedseizoen beschermd. Van een aantal vogelsoorten geniet de vaste rust- en verblijfplaats een aanvullende jaarronde bescherming. Deze soorten worden genoemd in een beleidsdocument dat onder de Flora- en faunawet is opgesteld1. Ook onder de Wet natuurbescherming is deze lijst van kracht, maar provincies hebben de mogelijkheid deze aan te passen.

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. 2009. Aangepaste lijst jaarrond beschermde vogelnesten ontheffing Flora- en faunawet ruimtelijke ingreep (Dienst Regelingen, brief 26 augustus 2009, kenmerk ffw2009.corr.046) te downloaden van de website van het Ministerie van EL&I.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

16/51

Voor provincie Gelderland geldt de reguliere landelijke lijst. Soorten waarvan de nesten altijd jaarrond beschermd zijn, zijn de volgende: boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, oehoe, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief en zwarte wouw. Van een aantal andere soorten, zoals bijvoorbeeld de koolmees en pimpelmees, zijn de nesten enkel beschermd als er onvoldoende alternatieven zijn. Voor Andere beschermde soorten geldt dat voortplantingsplaatsen en rustplaatsen (inclusief functionele leefomgeving) van beschermde soorten niet (opzettelijk) vernietigd mogen worden en dat exemplaren van beschermde soorten niet (opzettelijk) mogen worden gedood of verwond. Verbodsbepalingen ten aanzien van de verstoring zijn niet van toepassing op deze soorten. Ten aanzien van de Andere beschermde soorten geldt dat het bevoegd gezag (provincies c.q. ministerie van LNV) de vrijheid hebben om soorten binnen deze categorie vrij te stellen van de verbodsbepalingen uit artikel 3.10 Wet natuurbescherming.

Met artikel 3.10 van de wet wordt het mogelijk gemaakt om die bescherming op te heffen om redenen die onder meer verband houden met de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied, bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw, bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer en/of bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. Met artikel 3.68 van de omgevingsverordening van provincie Gelderland wordt een dergelijke vrijstelling gegeven. De diersoorten waarop de vrijstelling ten behoeve van ruimtelijke ingrepen ziet, worden genoemd in tabel 3.1. De vrijstelling geldt alleen wanneer er, voorafgaand en tijdens de werkzaamheden of het gebruik, in redelijkheid alles wordt verricht of gelaten om te voorkomen dat de verboden, bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, van de Wet natuurbescherming, worden overtreden. Tabel 3.1

Vrijgestelde soorten in Gelderland (Provincie Gelderland, 2021)

Zoogdieren Aardmuis Bosmuis Dwergmuis Dwergspitsmuis Egel Gewone bosspitsmuis Haas Huisspitsmuis Konijn Ondergrondse woelmuis Ree Rosse woelmuis Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos Woelrat

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

Amfibieën Gewone pad Bruine kikker Bastaardkikker Meerkikker Kleine watersalamander

17/51

Voor beschermde soorten die niet zijn vrijgesteld en de voorgenomen activiteiten strijdig zijn met de bepalingen in de wet, geldt een ontheffingsplicht. Deze kan alleen worden verleend, indien de gunstige staat van instandhouding niet in het geding is. Voor vogels geldt in afwijking hierop dat voor verstoring geen ontheffing nodig is, indien de gunstige staat van instandhouding niet in het geding is. Het is ook mogelijk om voor beide categorie soorten te werken volgens een goedgekeurde gedragscode die is afgestemd op de nieuw wet. Er is dan geen ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming nodig.

3.2 Methode De inventarisatie betreft een onderzoek naar de actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten in het onderzoeksgebied. De inventarisatie bestaat uit een bronnenonderzoek, een verkennend veldbezoek, een habitatgeschiktheidsbeoordeling en een analyse en toetsing van mogelijke effecten.

3.2.1

Bronnenonderzoek

Het bronnenonderzoek heeft als doel een overzicht te verkrijgen van de beschikbare informatie met betrekking tot het voorkomen van beschermde soorten in het onderzoeksgebied en omgeving. Hiervoor zijn de volgende bronnen gebruikt: · ·

Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF), periode 2016 – 2021. NDFF Verspreidingsatlas.

3.2.2

Verkennend veldbezoek

Het veldbezoek is uitgevoerd op 23 november 2021 van 10:00 – 16:00 uur en is uitgevoerd door twee deskundige ecologen2 van Sweco. Tijdens het veldbezoek waren de weersomstandigheden (geheel bewolkt, droog-motregen, 5 ̊C, 2 Bft ZW) gunstig voor het uitvoeren van een veldbezoek.

3.2.3

Habitatgeschiktheidsbeoordeling

Op basis van een oriënterend veldbezoek is de geschiktheid van biotopen voor beschermde soorten beoordeeld. Deze beoordeling brengt samen met het bronnenonderzoek de beschermde soorten(groepen) in beeld die in het onderzoeksgebied (kunnen) voorkomen.

3.2.4

Analyse en toetsing van mogelijke effecten

Op basis van het bronnenonderzoek en de habitatgeschiktheidsbeoordeling wordt een inschatting gemaakt in hoeverre de te verwachten soort(groepen)en en/of het geschikte biotoop beïnvloed kan worden door de voorgenomen activiteit. Op basis van deze analyse wordt geconcludeerd voor welke soort(groepen) er nader (veld)onderzoek nodig is en of eventueel een ontheffingsplicht in het kader van de Wet natuurbescherming van toepassing is. Het onderzoek beperkt zich tot de Wnb beschermde planten- en diersoorten. Niet-beschermde Rode Lijst-soorten die in het onderzoeksgebied (kunnen) voorkomen, worden niet in het onderzoek betrokken omdat deze soorten niet relevant zijn voor de toetsing aan de Wet natuurbescherming. 2

https://www.rvo.nl/onderwerpen/agrarisch-ondernemen/beschermde-planten-dieren-ennatuur/ruimtelijke-ingrepen/ontheffing-vrijstelling/ecologisch-deskundige

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

18/51

3.3 Resultaten en effectanalyse 3.3.1

Voorkomende ecotopen

Het onderzoeksgebied bestaat voornamelijk uit een agrarisch gebied met weilanden en watergangen. Er zijn bomenrijen, bosschages en watergangen aanwezig. In een aantal van de watergangen zijn waterplanten (onder andere sterrenkroos spec.) aanwezig. Onderstaand wordt per locatie een beschrijving van de aanwezige ecotopen gegeven.

Locatie A: Overzijde kanaal Locatie A bestaat uit weiland met watergangen en een rij struikgewas. Aan de noordzijde van de locatie loopt een bomenrij. Langs de zuidzijde van het weiland loopt een watergang.

Figuur 3.1

Impressie van locatie A

Locatie B: Vierdaagse camping Locatie B bestaat uit een stuk weiland dat tijdens het veldbezoek in gebruik was als schapenweide. Langs de planlocatie zijn boerderijen te vinden.

Figuur 3.2

Impressie van locatie B

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

19/51

Locatie C: Achter de Intratuin Locatie C bestaat uit een terrein dat gebruikt wordt als paardenweide met stallen, waarbij de weides van elkaar gescheiden zijn met hekwerk. In de noordoosthoek van de locatie is de locatie van de VDH Kringgroep aanwezig (hondenschool), hier staat een clubgebouw en is er verlichting aanwezig. Onder de zoeklocatie vallen ook een paar schuren en andere gebouwen. De locatie grenst aan het bosgebied Heusemsoord.

Figuur 3.3

Impressie van locatie C

Locatie D: Voormalige nertsenhouderij Locatie D bestaat uit een voormalige nertsenhouderij met bijbehorende stallen, schuren en bedrijfswoning. Naast de nertsenhouderij is weiland gelegen, rondom dit weiland zijn watergangen aanwezig. Het terrein grenst aan een bosgebied (noordoost) en bomenrij (zuidoost).

Figuur 3.4

Impressie van locatie D

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

20/51

In onderstaande paragrafen wordt het mogelijk voorkomen van beschermde soorten uit de verschillende relevante soortgroepen besproken.

3.3.2

Planten

Actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten De NDFF toont geen waarnemingen van beschermde plantensoorten binnen de planlocaties en nabije omgeving. Er is geen sprake van een dergelijke leefomgeving en/of de juiste leefomstandigheden voor beschermde soorten, beschermde soorten komen voornamelijk voor op voedselarme bodems. De aangetroffen soorten, zoals witte dovenetel, hondsdraf, paardenbloem en distels spec., zijn voornamelijk soorten die duiden op een voedselrijke bodem.

Analyse en toetsing van mogelijke effecten Op basis van het bronnenonderzoek en de habitatgeschiktheidsanalyse wordt de aanwezigheid van beschermde planten binnen de planlocaties uitgesloten. Aanvullend onderzoek naar de aan- dan wel afwezigheid van beschermde planten is niet noodzakelijk, ook is een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming met betrekking tot beschermde planten niet noodzakelijk.

3.3.3

Vleermuizen

Actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten De NDFF toont waarnemingen van de gewone dwergvleermuis in de omgeving van het onderzoeksgebied. Daarnaast worden de laatvlieger, rosse vleermuis, gewone grootoorvleermuis, meervleermuis, watervleermuis en ruige dwergvleermuis op basis van hun verspreiding en het aanwezige habitat verwacht.

Vaste rust- en voorplantingsplaatsen Vaste rust- en voorplantingsplaatsen van vleermuizen zijn op basis van de keuze in verblijfplaatsen globaal in twee soorten te verdelen: soorten die hun verblijfplaats in gebouwen hebben en vleermuizen die hun verblijfplaats in bomen hebben.

Gebouwbewonende vleermuizen Actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten Gebouwbewonende soorten, zoals de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en gewone grootoorvleermuis, hebben hun verblijfplaatsen in allerlei kleine holten in gebouwen, zoals in een spouwmuur en achter gevelbetimmering.

Gebouwbewonende vleermuizen

Analyse en toetsing van mogelijke effecten Op de planlocaties A en B zijn geen gebouwen aanwezig, waardoor de aanwezigheid van vaste rust- en voorplantingsplaatsen binnen deze planlocaties op voorhand zijn uitgesloten. In de directe omgeving staan geen woningen of andere gebouwen. In de omgeving van locatie A en B zijn woningen en andere gebouwen aanwezig waar mogelijk vaste rust- en voorplantingsplaatsen aanwezig zijn. Vleermuizen zijn gevoelig voor verlichting bij hun rust- en voorplantingsplaatsen.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

21/51

Lichtverstoring tijdens de werkzaamheden en in de gebruiksfase op omliggende gebouwen dient te worden voorkomen. Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek naar verblijfplaatsen van vleermuizen nodig (Wnb art. 3.5 lid 2). Een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming is dan mogelijk nodig. Op planlocaties C en D zijn paardenstallen en schuurtjes aanwezig. De paardenstallen en schuurtjes zijn niet geschikt voor gebouwbewonende soorten vanwege het ontbreken van spouwmuren, dakpannen en andere geschikte plekken voor vleermuizen om zich in te verschuilen. Op planlocaties C en D zijn ook andere bouwwerken aanwezig, schuren en gebouwen/woningen die bestaan uit bakstenenmuren (mogelijk met spouw) en daken met beplating of dakpannen (figuur 3.5 en 3.6). Omdat er geen toestemming was om private terreinen te betreden, was de geschiktheid van deze gebouwen voor gebouwbewonende vleermuizen niet nader te bepalen. In de omgeving van locatie C zijn woningen en andere gebouwen aanwezig waar mogelijk vaste rust- en voorplantingsplaatsen aanwezig zijn. Bij locatie D ontbreken gebouwen in de directe omgeving. Vleermuizen zijn gevoelig voor verlichting bij hun rust- en voorplantingsplaatsen. Lichtverstoring tijdens de werkzaamheden en in de gebruiksfase op omliggende gebouwen dient te worden voorkomen.

Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek naar verblijfplaatsen van vleermuizen nodig (Wnb art. 3.5 lid 2). Een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming is dan mogelijk nodig. Door de voorgenomen ontwikkeling is niet uit te sluiten dat eventueel aanwezige vaste rust- en voortplantingsplaatsen vernietigd of verstoord raken wat een overtreding van artikel 3.5 lid 2 en 4 is. Om effecten vast te stellen, is (mogelijk) aanvullend onderzoek nodig. Voordat aanvullend onderzoek naar verblijfplaatsen wordt uitgevoerd, wordt geadviseerd om de geschiktheid van deze gebouwen eerst nader te bepalen. Indien de panden potentieel geschikt worden bevonden voor gebouwbewonende vleermuizen, is aanvullend vleermuisonderzoek nodig.

Figuur 3.5

Gebouwen locatie C

Figuur 3.6

Gebouwen locatie D

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

22/51

Mitigerende maatregelen In de omgeving van de plangebieden staan woningen die potentieel geschikt zijn als vaste rust- en/of voortplantingsplaats voor vleermuizen, zoals de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger. Het treffen van mitigerende maatregelen om verstoring door (bouw)verlichting tijdens de werkzaamheden op de omliggende bebouwing te voorkomen, is noodzakelijk. Verstoring door verlichting wordt geheel voorkomen door buiten de actieve periode van vleermuizen te werken, namelijk van 15 oktober – 15 april. Bij (geheel of gedeeltelijk) werken in de periode 15 april – 15 oktober dient tussen één uur vóór zonsondergang en één uur na zonsopgang verlichting niet gericht te zijn op omliggende gebouwen, bomen en andere groenstructuren.

Boombewonende vleermuizen Actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten Boombewonende vleermuizen, zoals de rosse vleermuis, watervleermuis en ruige dwergvleermuis, hebben hun verblijfplaatsen onder andere in holtes en achter loszittende bast in bomen.

Boombewonende vleermuizen

Analyse en toetsing van mogelijke effecten Tijdens het veldbezoek zijn er langs de randen van de planlocaties bomen met holtes, scheuren en of los zittende bast aangetroffen (zie figuur 3.7). Deze locaties kunnen potentieel geschikt zijn als verblijfplaats voor boombewonende soorten. Binnen de planlocaties A, B en D zijn geen bomen aanwezig. Binnen de planlocatie C zijn wel bomen aanwezig. In deze bomen zijn geen scheuren en/of holes waargenomen die potentieel een vaste rust- en voorplantingsplaats kunnen zijn. In de huidige situatie is alleen in de noordoosthoek van planlocatie C verlichting aanwezig. Onder de vleermuissoorten verschilt de maten van lichttolerantie. Lichtschuwe soorten (zoals de gewone grootoorvleermuis, watervleermuis en meervleermuis) zullen door de afwezigheid van verlichting verblijfplaatsen hebben in de directe omgeving van de planlocaties. Het aanbrengen van sportverlichting kan leiden tot het verstoren van potentiële verblijfplaatsen van de vleermuizen. Het treffen van mitigerende maatregelen om verstoring door verlichting tijdens de gebruiksfase op de omliggende bomen met mogelijke verblijfplaatsen te voorkomen, is noodzakelijk. Dit kan door het plaatsen van gerichte verlichting die niet doordringt tot in de bosgebieden/bosschages.

Mitigerende maatregelen Het treffen van mitigerende maatregelen om verstoring door (bouw)verlichting tijdens de werkzaamheden op de omliggende bomen met mogelijke verblijfplaatsen te voorkomen, is noodzakelijk. Verstoring door verlichting wordt geheel voorkomen door buiten de actieve periode van vleermuizen te werken, namelijk van 15 oktober – 15 april.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

23/51

Bij (geheel of gedeeltelijk) werken in de periode 15 april – 15 oktober dient tussen één uur vóór zonsondergang en één uur na zonsopgang verlichting niet gericht te zijn op omliggende gebouwen, bomen en andere groenstructuren. Bij de permanente verlichting dient er zo min mogelijk uitstraling te zijn naar de omgeving. Met een grenswaarde van maximaal 2,0 lux uitstraling tussen 07:00 – 23:00 uur en 1,0 lux tussen 23:00 – 07:00 uur (Richtlijn Lichthinder van de NSVV).

Foerageergebied en vliegroutes Actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten Naast verblijfplaatsen zijn ook foerageergebieden en vliegroutes van vleermuizen beschermd, indien deze van essentieel belang zijn voor het functioneren van een lokale populatie. Vliegroutes zijn nodig voor vleermuizen om zich te kunnen verplaatsen van verblijfplaats naar foerageergebied en vice versa. Verschillende soorten vleermuizen (zoals de ruige en gewone dwergvleermuis, watervleermuis en meervleermuis) maken gebruik van lijnvormige elementen, zoals bomenrijen, watergangen en houtwallen, om te navigeren en ter beschutting tegen wind. Routes die regelmatig en door meerdere individuen gebruikt worden, noemen we een vliegroute. In de omgeving van de planlocaties zijn bomenrijen, watergangen en kanalen aanwezig. Het Waal-Maaskanaal is geschikt als foerageergebied en vliegroute voor de meervleermuis en watervleermuis. De bomenrijen en bosranden kunnen gebruikt worden als vliegroute, en vleermuizen kunnen foerageren langs de bomenrijen en ruige terreinen. Soorten die gebruik maken van dergelijke landschapselementen, zijn de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, watervleermuis en meervleermuis. Bij de bomenrijen worden de soorten gewone dwergvleermuis en ruige dwergvleermuis verwacht. Bij het Waal-Maaskanaal worden de watervleermuis en meervleermuis verwacht.

De rosse vleermuis en laatvlieger vliegen doorgaans op grotere hoogte en maken hierdoor geen gebruik van lijnvormige structuren in het landschap om zich te oriënteren. Deze soorten foerageren vaak boven open terreinen zoals graslanden.

Analyse en toetsing van mogelijke effecten Het is aannemelijk dat bij de planlocaties geen belangrijk foerageergebied aanwezig is, omdat in de omgeving van de planlocaties voldoende uitwijkmogelijkheden zijn naar andere agrarische percelen, bosranden en bomenrijen waar (eveneens) gefoerageerd kan worden. Soorten, zoals de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger, komen voor in het stedelijk gebied en zijn minder lichtschuw als bosbewonende soorten of soorten die meer in het buitengebied voorkomen, zoals de gewone grootoorvleermuis, watervleermuis en rosse vleermuis. De gewone dwergvleermuis wordt vaak foeragerend waargenomen in de nabijheid van verlichting/lichtmasten vanwege de aanwezigheid van prooidieren (insecten) op deze locaties. Het aanbrengen van verlichting op de sportvelden, heeft geen negatief effect op de aanwezigheid van foerageergebieden van vleermuizen. Nader onderzoek naar foerageergebieden van vleermuizen is niet nodig.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

24/51

De bomenrijen en bosranden die mogelijk een vliegroute vormen, blijven gehandhaafd (zie figuur 3.7). Echter komt er in de toekomstige situatie verlichting op het terrein te staan die kan uitstralen naar de bomenrijen en bosranden. In de huidige situatie is alleen in de noordoosthoek van planlocatie C verlichting aanwezig. Onder vleermuizensoorten is er een verschillende maten van lichttolerantie. Lichtschuwe soorten (zoals de gewone grootoorvleermuis, watervleermuis en meervleermuis) kunnen momenteel door de afwezigheid van verlichting vliegroutes hebben langs de planlocaties. Het aanbrengen van sportverlichting, kan leiden tot het verstoren van de vliegroutes van de vleermuizen. Bij locatie A vormt de bomenrij langs de Looistraat en de bomenrij langs het fietspad langs het Waal-Maaskanaal mogelijk een vliegroute. Wanneer de vliegroute door het aanbrengen van verlichting op de sportvelden komt te vervallen, kunnen vleermuizen gebruik maken van de bomenrij langs het MaasWaalkanaal en het kanaal zelf. Het is dan noodzakelijk dat de verlichting niet diep tot in de bomenrij doordringt en het kanaal aanlicht, zodat vleermuizen van de andere zijde van de bomenrij en van het kanaal gebruikt kunnen maken. Er treedt dan geen negatief effect op. Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek naar vliegroutes van vleermuizen nodig.

Bij locatie B is geen bomenrij langs de planlocatie aanwezig. Wanneer uitstraling van de verlichting op de bomenrij 75 m ten zuidoosten van de planlocatie wordt voorkomen, is er geen negatief effect op eventuele vliegroutes van vleermuizen. Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek naar vliegroutes van vleermuizen nodig. Bij locatie C is de bosrand mogelijk onderdeel van een vliegroute van vleermuizen. In de huidige situatie wordt de noordoosthoek al aangelicht door verlichting van de hondensportclub. Lichtschuwe soorten (zoals de gewone grootoorvleermuis, watervleermuis en meervleermuis) zullen deze locatie dus al mijden wanneer deze verlichting aan staat. Circa 700 m ten noorden van locatie C liggen al sportvelden, deze sportvelden maken ook gebruik van verlichting die mogelijk de bosrand al aanlichten. Het is hierdoor minder aannemelijk dat het stuk bosrand tussen de hondensportvereniging, en deze sportvelden in gebruik zijn als belangrijke vliegroute. Een negatief effect op een belangrijke vliegroute door het plaatsen van verlichting, wordt hiermee uitgesloten. Echter het treffen van mitigerende maatregelen om verstoring door verlichting tijdens de gebruiksfase op de omliggende bomen met mogelijke verblijfplaatsen te voorkomen, is noodzakelijk. Dit kan door het plaatsen van gerichte verlichting die niet doordringt tot in het bos.

Bij locatie D vormt de bomenrij langs de Blankenbergseweg en Westerkanaaldijk en de bosrand ten noordoosten van de planlocatie een potentiële vliegroute. Vleermuizen vanuit Malden en Heumen kunnen van deze structuren gebruik maken om naar foerageergebieden te navigeren. Bij het plaatsen van verlichting, is het noodzakelijk dat deze niet diep doordringt tot in deze bosschages, zodat vleermuizen van de andere zijde van deze bomenrijen en bosgebieden gebruik kunnen maken. Er treedt dan geen negatief effect op. Indien de verstoring niet voldoende kan worden gemitigeerd, is aanvullend onderzoek naar foerageergebieden en vliegroutes van vleermuizen nodig (Wnb art. 3.5 lid 2). Een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming is dan mogelijk nodig.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

25/51

Mitigerende maatregelen Het treffen van mitigerende maatregelen om verstoring door (bouw)verlichting tijdens de werkzaamheden op de omliggende vliegroutes en foerageergebieden van vleermuizen te voorkomen, is noodzakelijk. Verstoring door verlichting wordt geheel voorkomen door buiten de actieve periode van vleermuizen te werken, namelijk van 15 oktober – 15 april. Bij (geheel of gedeeltelijk) werken in de periode 15 april – 15 oktober dient tussen één uur vóór zonsondergang en één uur na zonsopgang verlichting niet gericht te zijn op omliggende gebouwen, bomen en andere groenstructuren. Bij de permanente verlichting dient er zo min mogelijk uitstraling te zijn naar de omgeving. Met een grenswaarde van maximaal 2,0 lux uitstraling tussen 07:00 – 23:00 uur en 1,0 lux tussen 23:00 – 07.00 uur (Richtlijn Lichthinder van de NSVV).

Figuur 3.7

3.3.4

Impressie van de ligging van bomen met holtes en de verschillende mogelijke vliegroutes.

Overige zoogdieren

Actueel en potentieel voorkomende beschermde soorten De NDFF toont waarnemingen van de bever, das, eekhoorn, wezel, bunzing, hermelijn en steenmarter in de omgeving van het onderzoeksgebied. Andere soorten die ook in de omgeving voorkomen/zijn opgenomen in de NDFF zijn: de bosmuis, egel, haas, konijn, huisspitsmuis, vos en ree. Voor deze genoemde soorten geldt in provincie Gelderland een vrijstelling.

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

26/51

Analyse en toetsing van mogelijke effecten Bevers komen voor in het overgangsgebied tussen land en water, zoals moerassen, beken, rivieren en meren. De bever heeft een voorkeur voor rivieren en meren, omzoomd door (broek)bossen met bomen, zoals wilg en populier. Steile hogere oevers met een begroeiing van bomen of struiken zijn favoriet voor het graven van holen en de constructie van burchten3. Bij de planlocaties ontbreekt het aan geschikt habitat voor de bever en zijn er geen burchten of holen van de bever aanwezig.

Bever

De das leeft in allerlei soorten biotopen, met een voorkeur voor kleinschalig akker- en weidelandschap met verspreide bosjes, heggen en houtwallen. Maar ook open terreinen, zoals vochtige heiden en rivierdalen, zijn geschikte leefgebieden. Het leefgebied van de das moet voldoen aan voldoende dekking, weinig verstoring, een groot voedselaanbod en een bodem waarin ze goed een burcht kunnen graven, met een grondwaterstand van tenminste 1,5 m onder het maaiveld (anders wordt de burcht te vochtig). De grootte van de functionele leefomgeving wordt voornamelijk bepaald door het voedselaanbod. Bij een rijk voedselaanbod hebben dassen voldoende aan een gebied van 30 tot 150 ha, onder minder gunstige omstandigheden is een groter gebied nodig4.

Das

In opdracht van de gemeente Heumen worden elk jaar de dassenburchten geïnventariseerd. In de omgeving van planlocaties A en D waren een aantal van de locaties van dassenburchten, voorafgaand aan het veldbezoek, bekend, tijdens het veld-bezoek zijn 3 van deze burchten aangetroffen. In de omgeving van de planlocaties B en C zijn de locaties van de burchten ook onderzocht maar die waren pas na de uitvoering van het veldbezoek bekend (bron gemeente Heumen). Binnen de planlocaties zijn geen dassenburchten aangetroffen. Bij de planlocaties A, B, C en D zijn faunavoorzieningen getroffen voor de das; faunarasters en dassentunnels (zie figuur 3.8 – 3.10. Bij de planlocaties A, B en C zijn loopsporen van de das aangetroffen (zie figuur 3.9, 3.10 en 3.11). Bij planlocatie D is enkel een pootafdruk in een sloot aangetroffen. Op deze locatie was bij een faunatunnel de afrastering kapot. Door de ontwikkeling op de planlocaties wordt foerageergebied van de das weggenomen. Het foerageergebied wordt als essentieel beschouwd wanneer het wegnemen leidt tot het verlaten van de burcht (Wnb art. 3.10 lid 1b). Vanwege de nabijheid van de dassenburchten is het noodzakelijk om vast te stellen of het essentieel foerageergebied van de das betreft, waar de burchten zijn gelegen en of deze in gebruik zijn.

Dit kan door het uitvoeren van aanvullend onderzoek bij de planlocaties om het gebruik van de locaties door de das in kaart te brengen. Omdat negatieve effecten/ overtredingen van verbodsbepalingen met betrekking tot de das onvermijdelijk zijn dienen deze te worden gecompenseerd. In hoeverre er essentieel foerageergebied betreft voor het behouden van de omliggende burchten, is niet bekend. Essentieel (primair) foerageergebied dient bij aantasting voor 120% gecompenseerd te worden door (akker)bouwland om te vormen naar grasland (BIJ12, 2017). De compensatieopgave voor de das is verder uitgewerkt in de notitie compensatie das en GO (Spijker, 2022). 3 4

https://www.zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/bever https://www.zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/das

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

27/51

Figuur 3.8

Overzicht van de aangetroffen faunatunnels en loopsporten van de das.

Figuur 3.9

Locatie A: links een loopspoor van de das en rechts een dassentunnel onder de weg door. De loopsporten richting deze tunnel geven aan dat deze gebruikt wordt.

Figuur 3.10

Locatie B: Links faunavoorzieningen voor onder andere de das en rechts een loopspoor van de das

Sweco | Verkennend natuuronderzoek Projectnummer: 51007211 Datum: 11-05-2022 Versie: D2

28/51

Figuur 3.11

Locatie C: Loopspoor van de das en ‘tunnel’ onder hek door.

De eekhoorn bouwt zijn nesten in bomen, in planlocatie C worden wellicht bomen gekapt. Eekhoorns bouwen in hun territorium vaak meerdere nesten: elk individu heeft naast een hoofdnest ook 4 tot 6 andere nesten in gebruik. Elk jaar worden de nesten op een andere plek gebouwd. In de periode dat de nesten in gebruik zijn (voor de verzorging van jongen of tijdens de overwintering), zijn de nesten beschermd5. Het was tijdens het veldbezoek niet mogelijk om alle bomen te controleren op de aanwezigheid van nesten van de eekhoorn, omdat er geen toestemming was om private terreinen te betreden. Door de ontwikkeling op de planlocatie worden mogelijk nestplaatsen van de eekhoorn vernietigd (Wnb art. 3.10 lid 1b). Aanvullend onderzoek bij locatie C is noodzakelijk om de aanwezigheid van nesten van de eekhoorn uit te kunnen sluiten ten tijde dat er bomen gekapt gaan worden. Wanneer er nesten aanwezig zijn, dient het kappen te worden uitgesteld tot het moment dat deze niet meer in gebruik zijn.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11660482/1