Voorstel 7.1 Bijlage 1 Jaarstukken 2025 definitief
Tekst van het document
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven om de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval te dekken. Wettelijk uitgangspunt is dat op begrotingsbasis de opbrengst niet hoger mag zijn dan de kosten voor inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Hendrik-Ido-Ambacht heeft met ingang van 2024 het recycle-tarief (diftar) ingevoerd. Inwoners betalen vanaf dan een basisbedrag. Dit bedrag wordt verlaagd met € 7,50 per persoon, dit staat gelijk aan 3 vrije inworpen voor restafval van 60 liter. Daarnaast betalen inwoners een bedrag voor restafval per ontgrendeling van de verzamelcontainer en/of legeng van een minicontainer. Rioolheffing Rioolheffing is een vergoeding om de kosten te dekken die gemeenten maken voor haar rioolstelsel. Ook de kosten van de wettelijke watertaken, zoals zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand kunnen hiermee betaald worden. Welke kosten worden verhaald moet met het water- en rioleringsprogramma (WRP) zijn vastgesteld. Hondenbelasting De Gemeentewet regelt dat gemeenten een belasting mogen heffen op het houden van honden. De hondenbelasting is een zuivere belasting die, net als de onroerendezaakbelasting, naar de algemene middelen van de gemeente vloeit.
In onze gemeente is een relatie tussen de opbrengst en de voorzieningen die voor honden worden gerealiseerd. Vanaf 2023 is het tarief voor een tweede hond of meer gelijkgetrokken met het tarief voor de eerste hond. Hiervoor was het tarief van de tweede hond of meer hoger dan de eerste. In 2024 is het nieuwe hondenbeleid vastgesteld. Het streven is naar het in balans brengen van de inkomsten en de uitgaven en werken naar het zo doelmatig mogelijk in zetten van de hondenbelasting. Dit betekent dat we de inkomsten zoveel mogelijk proberen overeen te laten komen met de uitgaven. Daarom wordt de hondenbelasting in twee stappen in verlaagd en de eerste is in 2025 verwerkt. OZB Eigenaar woning
2022 0,0974
2023 0,0918
2024 0,0934
2025 0,0883
Eigenaar niet-woning
0,2808
0,2819
0,2949
0,2911
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
64
Gebruiker niet-woning
0,2288
0,2229
0,2365
0,2297
Afval
2022
2023
2024
2025
Meerpersoons
373,68
404,16
368,98
381,45
Eenpersoons
265,2
288,96
254,58
263,18
Stijging
7,1%
8,5%
10,0%
3,4%
Afval
2022
2023
2024
2025
ontgrendeling 30 liter ontgrendeling 60 liter
n.v.t. n.v.t.
n.v.t. n.v.t.
1,25 2,5
1,25 2,5
minicontainer 140 liter
n.v.t.
n.v.t.
5,85
5,85
minicontainer 240 liter
n.v.t.
n.v.t.
10
10
Stijging
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
0,0%
Riool Eigendom
2022 130,31
2023 138,38
2024 149,45
2025 153,63
Gebruik meerpersoons
60,24
63,84
68,88
70,8
Gebruik eenpersoons
30,12
31,92
34,44
35,4
Stijging
1,3%
6,1%
8,0%
2,8%
Honden
2022
2023
2024
2025
Tarief 1ste hond
126,96
134,76
145,44
116,11
Tarief 2e e.v. hond
208,44
134,76
145,44
116,11
Tarief kennel
757,32
804,24
868,56
692,86
Stijging
1%
2%
8%
-20%
Vergelijking andere gemeenten Om inzicht te krijgen in het algemene verloop van de hoogte van de woonlasten (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing) is het goed een vergelijking met andere gemeenten te maken. Ook het landelijk gemiddelde is hierin opgenomen. Vergelijking van woonlasten kan worden gemaakt met de Drechtstedengemeenten. Deze is gebaseerd op de actuele gegevens van de Digitale Atlas van de lokale lasten 2025 op www.coelo.nl en geeft de woonlasten van een meerpersoonshuishouden voor zowel eigenaren-bewoners als huurders weer. Voor eigenaar-bewoners is de OZB berekend op basis van de gemiddelde WOZ-waarde van een koopwoning. Huurders betalen geen OZB en rioolheffing eigenaar. De woonlasten in 2025 in Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht laten zich samenvatten in onderstaande schema's (x € 1).
Gemiddelde
Jaarstukken 2025
Tarief
OZB
Rioolheffing
Hendrik-Ido-Ambacht
Afvalstoffen-
Tegemoet-
Rangnr. meerpers.
65
Gemeente
WOZwaarde
OZB
eigenaar
eig/gebr
heffing
Dordrecht
407.000
0,0905
344
238
Sliedrecht
407.000
0,0736
299
Hendrik-Ido-Ambacht
494.000
0,0883
Alblasserdam
418.000
0,1032
Papendrecht
425.000
Hardinxveld-G'dam
koming
Totaal
huish.
364
946
73
305
375
979
110
436
224
414
32
1042
184
431
185
497
40
1072
214
0,1088
462
174
450
1086
226
425.000
0,1077
457
221
413
1091
230
Zwijndrecht
415.000
0,0857
356
334
408
1098
236
Landelijk gemiddelde
506.000
0,0924
453
235
364
1052
De indicatie in de laatste kolom betekent: hoe lager het rangnummer hoe lager de woonlasten.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
66
Kwijtschelding Als een belastingplichtige door financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen, kan gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. De rijksoverheid bepaalt de regels voor het toekennen van kwijtschelding. . Deze regels komen erop neer dat kwijtschelding mag worden verleend aan belastingplichtigen die een inkomen hebben dat niet hoger is dan 90% van de bijstandsnorm. Gemeenten mogen hier in die zin van afwijken, dat deze inkomensgrens wordt verruimd naar 100% van de bijstandsnorm. Onze gemeente hanteert de 100%norm, wat betekent dat inwoners met een inkomen op bijstandsniveau in beginsel voor kwijtschelding in aanmerking komen. Wel vindt een vermogenstoets plaats. Een groot deel van de kwijtscheldingen is geautomatiseerd getoetst. Het doel hiervan is om zo de administratieve lasten voor de burger te verminderen. Gemeenten mogen wel zelf bepalen voor welke belastingen kwijtschelding wordt verleend. Er kan kwijtschelding worden aangevraagd voor: • Afvalstoffenheffing (vaste bedrag volledig, variabele bedrag is gemaximeerd) • Rioolheffing gebruik woningen (x € 1.000)
JR 2024
Begroting 2025
JR 2025
Rioolheffing
22
29
24
Afvalstoffenheffing Totaal
120 142
193 222
161 185
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
67
Kostendekking kostendekkendheid Kosten taakveld incl. kwijtschelding
riool
afval
begraven markt bouwleges burgerzk overig 847.652
2.018.705 4.237.624
1.190.339
148.750
1.461.849 214.975
mutatie voorziening
541.056
281.688
-
-
-
-
-
Inkomsten excl. heffingen
-132.478
-385.044 -110.631
-9.800
-
-
-
Netto kosten taakveld
737.021
2.427.283 4.134.268
1.190.339
138.950
1.461.849 214.975
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
264.057
128.543
254.706
10.203
826.429
183.307
206.823 btw
275.317
796.712
Totale kosten (a)
-
28.097
991.727
2.966.657 5.059.523 Opbrengst heffingen (b)
89.277
1.646.783 421.798
42.563 1.685.106
687.111
2.966.657 5.059.523 Onbenut
-
-
126.196 575.217
420.939
959.672
134.687 Dekking (b/a*100)
Jaarstukken 2025
100%
100%
-
2.106.045
177.250 416.509
1.627
42%
Hendrik-Ido-Ambacht
24%
295.602 80%
42%
30%
68
Paragraaf 4. Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Wegen, riolering, water, openbaar groen, gebouwen en afval-inzamelvoorzieningen vormen niet alleen belangrijke schakels in de gemeentelijke infrastructuur, ze leveren ook een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid van de gemeente. Ze hebben daarmee waarde voor de bereikbaarheid, de economie, de omgevingskwaliteit en de veiligheid. Om die waarde duurzaam en efficiënt in stand te houden, is een systematisch en planmatig beheer noodzakelijk. Het beheer is dan ook gericht op het duurzaam in stand houden van de gemeentelijke voorzieningen. Dit houdt in dat we kapitaalgoederen op een zodanige manier onderhouden dat tegen zo beperkt mogelijke kosten de voorzieningen voortdurend goed functioneren en er geen kapitaalvernietiging plaatsvindt. Uitgangspunt voor het gewenste kwaliteitsniveau is dat de veiligheid en begaanbaarheid van de openbare ruimte op voldoende wijze gewaarborgd blijven en daar waar mogelijk een vorm van burgerparticipatie wordt ingebouwd.
Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), artikel 12, lid 2, moet in de begroting over het onderhoud van kapitaalgoederen worden aangegeven: het actueel beleidskader (met betrekking tot beheerplannen: wanneer vastgesteld of geactualiseerd); het van toepassing zijnde kwaliteitsniveau; de vertaling van de financiële consequenties van het vastgestelde kwaliteitsniveau in de begroting. Voor het beheer zijn beheersystemen beschikbaar om de beheertaak te ondersteunen en om goede financiële ramingen te maken. De beheersystemen hebben als doel het beheer binnen vastgestelde kwalitatieve normen zo effectief en efficiënt mogelijk in te richten. Dat betekent: op het aan te houden kwaliteitsniveau gerichte maatregelen op de juiste plaats en op de juiste momenten tegen de laagst mogelijke kosten. Bij het bepalen van prioriteiten wegen we risico's af. In de beleidsplannen maken we alle afwegingen en de consequenties daarvan inzichtelijk. Op deze manier komen wij tot effectief en efficiënt beheer. Leidend voor het daadwerkelijke onderhoudsprogramma zijn de resultaten van de jaarlijkse inspecties van kapitaalgoederen. Voor de financiële aspecten van het beheer verwijzen we naar de programma's (met name "3. Buitenruimte") en de staat 'reserves en voorzieningen' (reserve Wegen en voorziening Riolering).
Kapitaalgoederen Onderstaand overzicht geeft de actuele beleids- en beheerplannen weer. In de beleidsplannen zijn de kaders en ambities opgenomen. De beheerplannen geven aan hoe we het beheer en onderhoud uitvoeren.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
69
Onderdeel openbare ruimte
Beleids- en beheerplan
Vastgesteld
Planning/ actualisering
1. Wegen
Beleidsplan 2025-2034 Wegen, Civiele kunstwerken, Verkeersvoorzieningen, Wegmeubilair
3-2-2025
2034
Wegenbeheerplan (inclusief civiele kunstwerken, verkeersvoorzieningen en straatmeubilair) 2022 -2026
10-5-2022
2026
Mobiliteitsplan 2021-2030
8-11-2021
2030
Beleidsplan openbare verlichting 2020-2024
7-10-2019
2026
Beheerplan openbare verlichting 2021-2025
10-5-2022
2026
2. Riolering
Water- en Rioleringsprogramma 2025-2029
2-12-2024
2029
3. Water
Baggerplan 2019
8-7-2019
2026
Beheer- en onderhoudsplan oeverbeschermingen 2018-2026
5-3-2018
2026
4. Openbaar groen Groenbeleidsplan 2024-2034
7-10-2024
2034
Beleidsplan bomen 2019-2033
3-12-2018
2033
Groenbeheerplan plus 2022-2026
15-3-2022
2026
Beleidsplan begraafplaatsen 2020-2030
2-3-2020
2030
Beheerplan begraafplaatsen 2022-2027
13-12-2022
2027
Speelruimteplan 2020-2030
15-6-2020
2030
Beheerplan speelvoorzieningen 2021-2026
8-3-2022
2026
Meerjarenonderhoudsplannen gemeentelijke gebouwen 2022-2026
24-5-2022
2026
7-2-2022
2027
2-7-2019
2026
5. Gebouwen
6. Afvalinzameling Grondstoffenbeleidsplan 2019-2023; uitwerking in Implementatieplan recycle-tarief 2024 Zwerfafval-uitvoeringsplan 2019-2023
Kerncijfers Onderwerp Wegen
Jaarstukken 2025
Kerncijfers begroting 2025
Kerncijfers jaarrekening 2025
Totaal areaal
Totaal areaal
1.505.568
1.505.568
Asfalt
Asfalt
397.360 m2
397.360 m2
Elementen
Elementen
1.091.213 m2
1.091.213 m2
Half verharding (wandelpaden)
Half verharding (wandelpaden)
16.995 m2
16.995 m2
Hendrik-Ido-Ambacht
70
Onderwerp
Kerncijfers begroting 2025
Kerncijfers jaarrekening 2025
Kunstwerken
Bruggen
Bruggen
101
101
Viaducten
Viaducten
2
2
Tunnels
Tunnels
2
2
Overige kunstwerken
Overige kunstwerken
175
175
Vrijverval riolering
Vrijverval riolering
gemengd riool: 63 km
gemengd riool: 63 km
vuilwaterriool: 46 km
vuilwaterriool: 46 km
regenwaterriool: 66 km
regenwaterriool: 66 km
drainage: 15 km
drainage: 15 km
totaal: 190 km
totaal: 190 km
Rioolgemalen
Rioolgemalen
rioolgemalen: 33
rioolgemalen: 33
in beheer van het waterschap: 2
in beheer van het waterschap: 2
Drukrioleringen
Drukrioleringen
pompunits: 145
pompunits: 145
drukriolering: 25 km
drukriolering: 25 km
Peilbuizen
Peilbuizen
33
33
Lengte watergangen
Lengte watergangen
33 km (in beheer bij gemeente)
33 km (in beheer bij gemeente)
Aantal bomen
Aantal bomen
13.022
13.079
Gras (gazon, grasveld, ruwgras)
Gras (gazon, grasveld, ruwgras)
766.116 m2
805.409 m2
Plantsoen (beplanting +bosplantsoen)
Plantsoen (beplanting +bosplantsoen)
245.456 m2
245.456 m2
Aantal speelplekken
Aantal speelplekken
140
140
Aantal gebouwen in onderhoud
Aantal gebouwen in onderhoud
14
14
Aantal ondergrondse afval inzamelsysteem
Aantal ondergrondse afval inzamelsysteem
Riolering
Groen
Gebouwen Afval
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
71
Onderwerp
Verlichting
Kerncijfers begroting 2025
Kerncijfers jaarrekening 2025
617
621
Aantal afvalbakken
Aantal afvalbakken
581
581
Aantal lichtpunten 7.797
Aantal lichtpunten 7.797
Toelichting Onderstaand overzicht geeft de actuele beleids- en beheerplannen weer. In de beleidsplannen zijn de kaders en ambities opgenomen. De beheerplannen geven aan hoe we het beheer en onderhoud uitvoeren.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
72
1. Wegen 1.A Wegenbeheer Wat hebben we in 2025 gedaan Het integraal project "Kruiswiel fase 5" is uitgevoerd en afgerond, ter plaatse van de IJdenhove e.o. (minder verharding en meer groen en spelen), Daarnaast voerden we nog (integrale) onderhoudswerkzaamheden uit naar aanleiding van de inspectieresultaten van de laatste weginspectie, waaronder parkeerplaats Louwersplein, Laan van Welhorst, Druivengaarde en diverse voet- en fietspaden waar wortelopdruk aanwezig was. Beleidskader De raad heeft in februari 2025 het Wegenbeleidsplan 20252034 vastgesteld. Hier zijn de integrale uitgangspunten voor de wegen, civiele kunstwerken, verkeersvoorzieningen en het straatmeubilair opgenomen in een plan. De algemene doelstelling voor het wegbeheer is het voeren van een duurzaam wegbeheer waarbij we de veiligheid voor de verkeersdeelnemers in stand houden. Comfort en aanzien van de weg spelen hierbij een beperkte rol. 1.B Verkeer en vervoer Wat hebben we in 2025 gedaan In 2021 is het Mobiliteitsplan 20212030 vastgesteld waaronder een uitvoeringsplan. Hierin zijn de onderzoeken en maatregelen opgenomen die we willen uitvoeren. In 2025 hebben we de onderzoeken naar de parkeerdruk, de fiets- en voetgangersoversteken en de fietsroutes verder in beeld gebracht. Ook zijn diverse verkeersonveilige situatie aangepakt zoals de Laan van Welhorst en de oversteek Anthoniuslaan-Avelingen.
Beleidskader De raad heeft in december 2021 het Mobiliteitsplan 20212030 vastgesteld. Hierin zijn de kaders opgenomen voor het beleid voor de komende jaren. 1. C Openbare verlichting Wat hebben we in 2025 gedaan In 2025 hebben we het areaal van armaturen grootschalig vervangen en daarmee verduurzaamd. Ons areaal bestaat nu bijna geheel uit ledverlichting en is voor een groot deel 'smart ready'. Hiermee lopen we voor op het nog nieuw te herijken beleid in 2026. Hierin nemen we op hoe om te gaan met de verlichting als kapstok voor slimme functies en werken we verder uit hoe we lichtvervuiling tegengaan. We berekenen de sterkte van masten opnieuw, vanwege de versnelling van de verduurzaming van de armaturen. We onderzoeken ook de levensduur van de masten om af te wegen of deze in het kader van duurzaamheid verlengd kan worden. Beleidskader In 2019 is het Beleidsplan Openbare Verlichting 20202024 door de raad vastgesteld. In 2026 wordt het beleid herijkt en in 2027 aangeboden aan de gemeenteraad. 1.D Infrastructurele kunstwerken Wat hebben we in 2025 gedaan? In 2025 voerden we onderhoudswerkzaamheden uit aan de damwand in de Groenwaal. Diverse fiets- en voetgangersbruggen en vissteigers werden gereinigd en voorzien van een slijtlaag. Ook werd de oude damwand aan het Burgemeester Hofplein vervangen door een natuurlijke oever met drie vissteigers.
Beleidskader Binnen de openbare ruimte bevinden zich infrastructurele kunstwerken, die de kruising van
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
73
(water)wegen of andere natuurlijke barrières mogelijk maken. Dit zijn onder andere bruggen, keermuren, trappen, tunnels en viaducten. Het huidige beleid is erop gericht de kunstwerken op het kwaliteitsniveau "basis" te onderhouden. Uitgangspunt is een zodanig kwaliteitsniveau dat de kunstwerken en bruggen naar behoren functioneren en er dus geen sprake is van achterstallig onderhoud of gevaarlijke situaties. Bij het beheer heeft het voorkomen van gevaarlijke situaties eerste prioriteit. Tweede prioriteit is zorg dragen voor het goed functioneren van de voorzieningen, gevolgd door het wegwerken van eventueel achterstallig onderhoud. 1.E Verkeersvoorzieningen Wat hebben we in 2025 gedaan? De buitendienst voert het dagelijks onderhoud uit inclusief eventuele vervangingen, met uitzondering van (integrale) projecten waarin het onderhoud gelijk wordt meegenomen. Beleidskader Verkeersvoorzieningen zijn verkeersborden, straatnaamborden, ANWB-bebording, schrikhekken en verkeerspalen. Vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid, bruikbaarheid en aanzien worden deze onderdelen beheerd en onderhouden volgens het uitvoeringsplan. We onderhouden de verkeersvoorzieningen op het basisniveau, waarbij we niet meer uitgaan van een kwaliteitsdifferentiatie per gebied.
Reden hiervoor is dat verkeersvoorzieningen qua plaatsing, beheer en onderhoud moeten voldoen aan wettelijke bepalingen en landelijke richtlijnen. In het uitvoeringsplan zijn uitgangspunten voor de verkeersvoorzieningen geformuleerd. 1.F Straatmeubilair Wat hebben we in 2025 gedaan? De buitendienst voert het dagelijks onderhoud uit, inclusief eventuele vervangingen met uitzondering van (integrale) projecten waarin het onderhoud gelijk wordt meegenomen. Beleidskader Straatmeubilair, zoals banken, afvalbakken, fietsenstallingen en abri's, is een wezenlijk onderdeel van de openbare ruimte. We onderhouden en beheren deze onderdelen vanuit het oogpunt van veiligheid en bruikbaarheid. Essentieel hierbij is het te hanteren kwaliteitsniveau voor het onderhoud. Op basis van de landelijke wetgeving en richtlijnen onderhouden we de betreffende voorzieningen in de openbare ruimte op het kwaliteitsniveau "basis". 2. Riolering Wat hebben wij in 2025 gedaan? Naast het reguliere onderhoud aan riolering zijn wij verdergegaan met onze rioolvervangingsopgave in buurt Kruiswiel. In 2025 is fase 5 afgerond. Het betreft de straat IJdenhove. Beleidskader In 2024 heeft de Raad het nieuwe Water- en Rioleringsprogramma 2025-2029 (Wrp) vastgesteld. Dit als opvolger van het Gemeentelijk Rioleringsplan (Grp).
Met dit Wrp geven wij vorm aan de gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Ook is klimaatadaptatie structureel verankerd in onze projecten. Gezien de aard van de rioolheffing gaat het dan voornamelijk over het tegengaan van wateroverlast, al kunnen deze maatregelen ook positieve effecten hebben op bijvoorbeeld de thema's droogte en hittestress. Ontwikkelingen In de regio hebben wij input geleverd aan werkgroepen in het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). De aangevraagde bijdrage van de Impulsregeling hebben wij benut voor
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
74
de aanleg van waterdoorlatende parkeerplaatsen in buurt Kruiswiel fase 5. Voorziening riolering De voorziening riolering heeft als doel het gelijkmatig verdelen van kosten in de tijd om tariefschommelingen te voorkomen. De voorziening wordt gevoed met het verschil tussen de jaarlijkse exploitatiekosten van de riolering en de inkomsten uit rioolheffing. De verwachte omvang van de voorziening per 31 december 2025 is ongeveer € 9 miljoen. Bestemmingsreserve riolering In deze bestemmingsreserve zijn de precariogelden van 2018, 2019, 2020 en 2021 gestort van in totaal €1,0 miljoen. Volgens raadsvoorstel 9.3 december 2024 betreffende Water- en rioleringsprogramma 2025-2029 is een bedrag van € 1.000.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve riolering ten gunste van de voorziening riolering. Na deze mutatie is het saldo nihil. Deze bestemmingsreserve komt vanaf 2025 te vervallen. De bestaande voorziening riolering zal vanaf 2025 hiervoor worden gebruikt. 3. Water Wat hebben wij in 2025 gedaan? In 2025 zijn wij gestart met de actualisatie van onze plannen op het gebied van baggerwerk en oeverbeschermingen. Wij hebben de wateren in ons beheer vrijgemaakt van los vuil en waterplanten om de doorstroming te verbeteren. Beleidskader Op het gebied van waterbeheer hebben wij diverse plannen. Dit zijn het Baggerplan en het Beheer- en onderhoudsplan oeverbeschermingen.
In het nieuwe Water -en rioleringsprogramma (Wrp), de opvolger van het Gemeentelijk rioleringsplan (Grp), is de koppeling met waterbeheer opgenomen. 33 procent van de baggeropgave bekostigen wij vanuit de rioolheffing. Het baggerwerk en het verwijderen van planten voeren wij samen met waterschap Hollandse Delta uit, afhankelijk van de onderhoudsverplichting van de watergangen. 4. Groen 4.A Groenbeleidsplan Wat hebben wij in 2025 gedaan? In 2024 is het Groenbeleid herijkt en is het integraal groenbestek opnieuw Europees aanbesteed. In 2025 zijn we gestart met de uitvoer van het Groenbeleidsplan. Zo hebben we bij integrale projecten gewerkt aan het vergroenen van functieloze verharding. Ook zijn in 2025 een aantal versteende pleintjes en speellocaties vergroend. Daarnaast zijn we aan de slag gegaan met het uitvoeren van renovaties van MJOP-vakken. Bij alle werkzaamheden kijken we waar we biodiverse planten of bomen kunnen toepassen en waar klimaatadaptieve maatregelen genomen kunnen worden, zoals de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Voor 2026 ronden we de aanplant van 250 extra bomen af, in 2025 is het overgrote deel van deze extra bomen al geplant. De locaties van deze bomen baseren we op de uitkomsten van de Digital Twin. Beleidskader In oktober 2024 stemde de gemeenteraad in met het nieuwe Groenbeleidsplan.
Dit beleidsplan is een integraal beleid waarbij het Bomenbeleid, Groenstructuurplan en Groenbeleid samengevoegd zijn. Het Groenbeleidsplan borduurt verder op het Groenbeheerplan+ waarbij we de doelstellingen van het Programma Duurzaamheid vertaald hebben in beleid. Zo zetten we in op het verwijderen van functieloze verharding, het aanplanten van extra bomen, versterken van de biodiversiteit en het renoveren van groenvakken. Bomenbestand
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
75
Met de extra geplante bomen hebben we eind 2025 ruim 13.000 bomen in beheer. Door het gebruik van de Digital Twin wordt maximaal rekening gehouden met de impact op de leefomgeving (o.a. terugdringen van hittestress en versterken van biodiversiteit). Ontwikkelingen Bij de aanplant van nieuwe bomen, maar ook bij vervanging, kijken we steeds meer naar de toekomstwaarde van de locatie en de boomsoort (de juiste boom op de juiste plek). Ook houden we rekening met de bijdrage aan biodiversiteit en ecosysteemdiensten. Daarbij wordt investeren in bestaande bomen en boomstructuren steeds belangrijker. In de Natuurherstelwet, die is vastgesteld in 2024, worden gemeenten verplicht om actief bij te dragen aan vergroening en herstel van biodiversiteit. Concreet betekent dit uiterlijk eind 2030 geen nettoverlies aan stedelijk groen en boomkroonbedekking. We werken aan een compensatieregel voor groen om hieraan gevolg te geven. 4.B Begraafplaatsen Wat hebben wij in 2025 gedaan? Het gebruik van de begraafplaats en de bijbehorende voorzieningen neemt de afgelopen jaren af. Daarom is in 2025 onderzocht hoe het huidige aanbod aansluit op de wensen van inwoners en welke vormen van begraven in de toekomst nodig zijn. Dit heeft geleid tot een belangrijk collegebesluit: de ontwikkeling van een natuurbegraafpark.
In 2026 wordt een deel van de begraafplaats opnieuw ingericht, zodat meer natuurlijke en duurzame vormen van begraven mogelijk worden. Daarnaast is in 2025 extra ingezet op communicatie rondom de begraafplaats. Zo werd een gedicht onthuld bij het Herinneringsveld en namen we deel aan de Lichtjesdag in december, waarmee we de zichtbaarheid en betrokkenheid verder hebben vergroot. Beleidskader Het begraafplaatsenbeleidsplan 2020-2030. 4.C Speelvoorzieningen Wat hebben wij in 2025 gedaan? In 2025 is een aantal speelplekken gerenoveerd, het gaat hierbij om de Nibbelinkstraat, Evertsenstraat, Landmanshof en Henriette Ronnerstraat. In 2025 zijn we gestart met participatie voor de nieuwe inclusieve speelplek op de Sophiapromenade, uitvoering vindt plaats in 2026. Beleidskader Het Speelruimteplan wordt in 2026 herijkt. Hiervoor is een begin gemaakt. Het beleid wordt opnieuw ingestoken om meer te focussen op spelen, sporten & ontmoeten zodat het meer aansluit op de actuele behoefte van het gebruik van speel & sportplekken in de buitenruimte. Het beleidsplan zet in om speelplekkenbeter aan te sluiten op de wensen van partners zoals jongerenwerk, straatcoaches en Hi5Ambacht. De beleidsdoelstellingen op het gebied van gezondheid en weerbaarheid van onze bewoners nemen we hierin mee. We willen buitenspelen, bewegen, gezond gedrag en ontmoeten stimuleren. 5.
Gebouwenbeheer Vanuit een dienstverleningsovereenkomst ondersteunt Bedrijfsvoering Drechtsteden in het tactisch en operationeel vastgoedonderhoud en advisering op het strategische vlak. Doel hiervan is om de volledige vastgoedportefeuille van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht strategisch, tactisch en operationeel ingericht te hebben, waarbij alle objecten voldoen aan de wettelijke regelgeving.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
76
6. Afval 6.A Afvalinzameling Wat hebben we in 2025 gedaan? Op 1 januari 2024 hebben we het recycletarief ingevoerd. In mei 2025 hebben we tijdens een raadsinformatieavond het recycletarief geëvalueerd op basis van de cijfers van 2024. De eerste resultaten in 2024 waren indrukwekkend: dat jaar werd in Hendrik-Ido-Ambacht nog maar 107 kg restafval per inwoner ingezameld. Waar we in 2024 al meteen fors lager uitkwamen met de hoeveelheid restafval, is dit resultaat in 2025 verder verbeterd naar 94 kg per inwoner. Daarmee zitten we sinds dit jaar onder de landelijke VANG-doelstelling van 100 kg. Qua percentage afvalscheiding voldoen we met 75% precies aan de landelijke VANG-doelstelling van 75% afvalscheiding. Naar aanleiding van vragen vanuit de raad en van inwoners hebben we in 2025 een bewonersonderzoek uit laten voeren naar de voorkeuren voor de PBD-inzameling. De uitkomsten laten een sterk verdeeld beeld zien van de voorkeuren voor de wijze van PBD-inzameling, met een lichte voorkeur voor de huidige wijze van inzameling. Besloten is om de wijze van inzameling met zakken te handhaven. Eind 2025 zijn we een pilot gestart met een mobiele milieustraat op de weekmarkt bij De Schoof. Deze is door de inwoners positief ontvangen. We onderzoeken of we dit structureel kunnen gaan invoeren.
In het coalitieprogramma 2022-2026 Samen voor Ambacht is opgenomen dat zoveel mogelijk bovengrondse inzamelpunten voor afval ondergronds worden gemaakt. Op dit moment hebben wij nog een aantal (55) bovengrondse containers voor oud papier en karton en glas. In 2025 zijn we gestart met de voorbereiding om het ondergronds maken te gaan uitvoeren. Beleidskader In 2019 is het grondstoffenbeleidsplan vastgesteld. Door het raadsbesluit om het recycletarief per 1 januari 2024 in te voeren zijn de kaders verder concreet gemaakt. 6.B Zwerfafval Wat hebben we in 2025 gedaan? Vanaf 2025 hebben we het schoonhouden van de buitenruimte en het verwijderen van zwerfafval ondergebracht in de onderhoudsbestekken op basis van een beeldkwaliteit. Ook het verwijderen van zwerfafval rondom inzamelplaatsen voor afval/grondstoffen is in de overeenkomst met de aannemer opgenomen. Verder hebben we rondom de Nationale Opschoondag aandacht gegeven aan het schoonhouden van de openbare ruimte en opnieuw het afvalprikker uitgiftepunt onder de aandacht gebracht. Beleidskader In 2024 hebben we het zwerfafvalplan herijkt. Hierin hebben we duidelijke uitgangspunten voor het toepassen van afvalbakken en acties om zwerfafval tegen te gaan, opgenomen.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
77
Paragraaf 5. Grondbeleid Algemeen De gemeente heeft een Omgevingsvisie vastgesteld waarin onder andere aangegeven staat hoe zij het gebruik van de fysieke leefomgeving nu en in de toekomst ziet. Daarin zijn ambities opgenomen voor de realisatie van bijvoorbeeld woningen of bedrijfslocaties. Het grondbeleid helpt de gemeente om deze ambities te kunnen waarmaken en is vastgelegd in de 'Nota Grondbeleid 2023'. Deze nota is vastgesteld op 4 december 2023 en stelt de kaders waarbinnen het grondbeleid gevoerd wordt. Uitvoering grondbeleid In de nota is opgenomen dat er situationeel grondbeleid gevoerd wordt. Per situatie wordt bepaald of de gemeente actief gronden gaat verwerven om een plan te kunnen realiseren (actief grondbeleid) of een initiatiefnemer van een plan slechts te ondersteunen (faciliterend grondbeleid). Als voor actief grondbeleid gekozen wordt, stelt de gemeenteraad een grondexploitatie vast waarmee de (financiële) kaders van het betreffende plan worden vastgelegd. De vastgestelde grondexploitatie wordt vervolgens jaarlijks herzien. Wanneer het nodig is om gronden te verwerven, is het uitgangspunt om zo lang mogelijk te proberen met de grondeigenaar tot overeenstemming over de verkoop te komen (minnelijke verwerving). Slechts in het uiterste geval worden de benodigde gronden onteigend.
Bij de vaststelling van de begroting 2025 waren er drie actieve grondexploitaties; De Volgerlanden, Bedrijvenpark Ambachtsezoom Fase 1 en Genieterrein-Waterbusplein. Bij faciliterend grondbeleid worden de kosten die de gemeente maakt op de initiatiefnemers of grondeigenaren verhaald (kostenverhaal). Bij voorkeur wordt dit geregeld door het sluiten van een (anterieure) overeenkomst. Voor verschillende locaties zijn of worden kostenverhaalovereenkomsten gesloten, zoals voor de locatie op de hoek van de Vrouwgelenweg en de Jacobuslaan (project Kop van 't Oude Ambacht) en Noordoevers fase 1a en fase 2. Om het kostenverhaal in De Volgerlanden-Oost te regelen is in het verleden een exploitatieplan vastgesteld, wat nu onderdeel uitmaakt van het omgevingsplan. Verwachte resultaten grondexploitaties In tabel 5.1 worden de grondexploitaties samengevat. Hierin is per project, naast wat algemene informatie, het verwachte financiële resultaat opgenomen. Om de grondexploitaties te kunnen vergelijken, zijn de resultaten contant gemaakt naar 1 januari 2026. De eventueel genomen winsten zijn niet verwerkt in het resultaat maar worden apart weergegeven. Ook de gewogen risicobedragen zijn opgenomen in de tabel. Deze risicobedragen zijn berekend met een zekerheidspercentage van 90%. Dit houdt in dat het voor 90% zeker is dat het genoemde bedrag voldoende is om de risico's af te dekken.
In het weerstandsvermogen van de gemeente wordt met dit risicobedrag rekening gehouden. Per grondexploitatie wordt kort het toegepaste grondbeleid beschreven, net als een toelichting op het verwachte financiële resultaat.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
78
Tabel 5.1 Projectoverzicht (peildatum 1-1-2026) Bedragen x €1.000.000,De Volgerlanden Verwachte afronding project Totale plangebied (ha) Areaal nog aan te kopen grond Areaal uitgeefbaar Areaal nog te verkopen grond Gerealiseerde kosten Gerealiseerde baten Boekwaarde Nog te realiseren baten -/- kosten Resultaat op eindwaarde Resultaat op netto contante waarde Gerealiseerde winstneming Risico's
GenieterreinAmbachtsezoom Fase 1 Waterbusplein 2026 2028 2028 210 ha 23,1 ha 1,8 ha
1,1 ha € 354,72 € 326,84 € 27,87 € 23,75 € -4,12 € -3,88
€ 1,00
15,4 ha 1,1 ha
1,1 ha 0,2 ha
€ 35,53 € 30,72 € 4,81 € 7,41 € 2,60 € 2,45 € 1,94 € 0,29
€ 10,14 € 4,91 € 5,22 € 0,45 € -4,78 € -4,73
€ 0,00
De Volgerlanden Beleidskader De gemeente heeft sinds het begin van het project actief grondbeleid gevoerd in het realiseren van woningbouwlocatie De Volgerlanden. De gemeente wilde alle gronden in eigendom verkrijgen om de regie te houden. Met verschillende projectontwikkelaars die gronden in eigendom hadden, zijn bouwclaimovereenkomsten gesloten. Alle verwervingen in het De Volgerlanden zijn afgerond. Financieel kader De grondexploitatie vormt het financieel kader van het project en wordt jaarlijks geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. De geactualiseerde grondexploitatie De Volgerlanden is op 6 juli 2026 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor de begroting van 2025 diende de grondexploitatie 2025 als uitgangspunt. Deze had een verwacht negatief resultaat van € 5,20 miljoen op contante waarde (per 1-1-2025). Bedrijventerrein Ambachtsezoom Beleidskader Bij bedrijventerrein Ambachtsezoom wordt actief grondbeleid toegepast. Sinds 1 januari 2013 richt de planvorming zich hier alleen op het westelijke gedeelte van het bedrijvenpark (Fase 1). Alle gronden in het gebied zijn in eigendom bij de gemeente. Financieel kader De geactualiseerde grondexploitatie Ambachtsezoom Fase 1, het financiële kader van de betreffende fase van het project, is vastgesteld in de raadsvergadering van 1 juni 2026. Voor de begroting van 2025 diende de grondexploitatie 2025 als uitgangspunt.
Deze grondexploitatie had een verwacht positief resultaat van € 3,43 miljoen op contante waarde (per 1-1-2025). Genieterrein-Waterbusplein Beleidskader Bij dit project wordt actief grondbeleid toegepast. Alle nog uit te geven gronden zijn in eigendom bij de gemeente. Financieel kader
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
79
De geactualiseerde grondexploitatie Genieterrein-Waterbusplein, het financiële kader van de betreffende fase van het project, is vastgesteld in de raadsvergadering van 1 juni 2026. Voor de begroting van 2025 diende de grondexploitatie 2025 als uitgangspunt. Deze grondexploitatie had een verwacht negatief resultaat van € 4,68 miljoen op contante waarde (per 1-1-2025). Tussentijdse winstneming Tussentijdse winstneming geldt vooral bij projecten die meerdere jaren duren. Hieronder zijn regels opgenomen over hoe we omgaan met (tussentijdse) winstneming:
1. Tussentijdse winstneming kan alleen plaatsvinden indien: a. voldoende zekerheid bestaat over het (verwachte) resultaat van de grondexploitatie, ofwel het resultaat op de grondexploitatie betrouwbaar kan worden ingeschat; én b. De grond (of het deelperceel) is verkocht; én c. De kosten zijn gerealiseerd. 2. Wanneer wordt voldaan aan de voorwaarden voor tussentijdse winstneming, wordt de zogenaamde percentagemethode (POC) toegepast. 3. Bij de bepaling van de tussentijdse winst brengen we de risico's die specifiek samenhangen met de nog te realiseren kosten en opbrengsten van de grondexploitatie in mindering. Eventuele algemene risico's laten we voor de winstneming buiten beschouwing. Bij winstneming gelden in algemene zin de volgende uitgangspunten: de winst wordt naar rato van gerealiseerde kosten en opbrengsten (tot en met het lopende jaar) genomen. Dus indien 50% van de kosten is gerealiseerd en 50% van de grond is verkocht (over de gehele looptijd), dan is de winstrealisatie 50% x 50% = 25%. Zowel de realisatie van de kosten als de realisatie van de opbrengsten zijn bepalend voor de omvang van de winstrealisatie. Grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom heeft een verwacht positief resultaat en een POC van ca. 75%. Per 31-12-2025 is er € 1,94 miljoen aan winst genomen.
De Volgerlanden en Genieterrein-Waterbusplein sluiten naar verwachting met een tekort waardoor winstneming niet aan de orde is. Reserve en Risico De aard van de activiteiten binnen het totaal van de exploitaties maakt het noodzakelijk ter afdekking van de algemene risico's een algemene reserve grondbedrijf aan te houden. Deze reserve wordt opgebouwd uit de eindresultaten van alle afgesloten grondexploitaties plus alle tussentijdse winst- en verliesnemingen. Het nemen van winst gebeurt volgens de hiervoor beschreven methodiek van (tussentijdse) winstneming. Als bij het opstellen dan wel het actualiseren van een kostprijscalculatie blijkt dat er een verlies op een complex ontstaat, treffen we hiervoor een voorziening laste van de Algemene reserve grondbedrijf. De Algemene reserve grondbedrijf moet op voldoende niveau zijn om de benoemde risico's te kunnen opvangen en moet een minimum niveau hebben afhankelijk van het risicoprofiel. Zodra het saldo van de reserve zich onder het minimum niveau bevindt, moet dit worden aangevuld vanuit de Algemene (concern)reserve. De Algemene reserve grondbedrijf kent geen maximum niveau.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
80
Paragraaf 6. Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn organisaties waarmee we als gemeente een bestuurlijke relatie hebben én waarin we een financieel belang hebben. Deze organisaties leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelen die we als gemeente hebben gesteld. Verbonden partijen die een aanzienlijk/beduidend (financieel) risico met zich meebrengen, verwerken we ook in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen’. BBV In de BBV is opgenomen dat er een onderverdeling wordt gemaakt naar: gemeenschappelijke regelingen; vennootschappen en coöperaties; stichtingen en verenigingen en; overige verbonden partijen. In dit hoofdstuk gaan we in op de doelstellingen, taken en financiële aspecten van de gemeenschappelijke regelingen waarin de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht participeert. Bij een vennootschap en coöperatie participeert de gemeente in het risicodragend vermogen van een privaatrechtelijke rechtspersoon als aandeelhouder van de betreffende NV of BV. Hieronder geven wij een opsomming van onze samenwerkingsverbanden. Gemeenschappelijke regelingen GR Sociaal GR Dienst Gezondheid & Jeugd GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid GR Natuur en recreatieschap IJsselmonde GR Bureau Openbare Verlichting GR Gevudo
Vennootschappen en coöperaties
ROM-D Oasen (NV) Stedin Holding (NV) BNG Bank (NV)
Stichtingen en verenigingen kenmerken wij niet als verbonden partij. A. Gemeenschappelijke regelingen Een groot deel van de gemeentelijke middelen wordt via verbonden partijen ingezet voor realisatie van doelen, uitvoering van processen en ondersteuning van de bedrijfsvoering. Vanwege de vaak aanmerkelijke bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen is inzicht in en effectieve sturing op deze verbonden partijen noodzakelijk. GR Sociaal Vanaf 1 januari 2022 is de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal van start gegaan, een klassieke collegeregeling waar de Sociale Dienst Drechtsteden onderdeel van is. Vanaf 1 januari 2023 maakt Drechtwerk onderdeel uit van de GR Sociaal. Naam verbonden partij
GR Sociaal
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
Het doel is het realiseren van een zelfstandig en volwaardig bestaan voor alle inwoners, waarbij alle inwoners van de Drechtsteden zelfstandig en volwaardig kunnen leven, werken, wonen en meedoen. Waar dat niet lukt is het doel van de GR Sociaal om die mogelijkheden te vergroten.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
81
Voor het aantal bijstandsgerechtigden is de afgelopen jaren een doelstelling gehanteerd, die inhoudt dat we 2,5% beter scoren dan de landelijke CPB prognose. Die doelstelling is de afgelopen jaren nooit gehaald. Daarover is elk jaar gerapporteerd bij de jaarrekening. Om die reden heeft de GR Sociaal de doelstellingen aangepast. De consequenties van het aanpassen van de doelstelling zijn als risico opgenomen in de risicoparagraaf.
Risico’s
De impact van ombuigingen op spoor 1 (bedrijfsvoering SDD) en spoor 2 (gemeenten) uit de bestuursopdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein zijn nog niet in beeld. In de bedrijfsvoering is impact van risico's op gebied van ICT, privacy, huisvesting en 'basis op orde' nog maar gedeeltelijk in beeld. Door de vertragingen in de realisatie van het Dordthuis is de huur van pand 'De Hellingen' verlengd tot en met 2026. Investeringen zijn nodig om de functionaliteit van de panden op orde te houden, maar worden beperkt tot het strikt noodzakelijke. Ook de jaarlijkse onderhoudskosten kunnen oplopen door de ouderdom van het pand. Er wordt steeds kritisch gekeken naar de noodzaak van investeringen en onderhoudsverplichtingen. Risico is dat de extra kosten niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden opgevangen. De gevolgen van dit risico zullen vermoedelijk zichtbaar worden via een begrotingswijziging voor het jaar 2026.
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
Jaarstukken 2025
De zeggenschap van de gemeente wordt vormgegeven door deelname aan het AB.
De toenemende vraag naar Wmo-voorzieningen binnen de opgave Zorgen voor Ondersteuning vereist nadere aandacht, vooral nu de voorziening Herstelgerichte Ondersteuning is beëindigd. Op dit moment wordt samen met gemeenten verkend of er andere mogelijkheden zijn waarmee de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van ouderen wordt vergroot. Tevens constateert de SDD een hogere toename van de instroom van klanten uit de doelgroep Maatschappelijke Opvang naar relatief kostbare vormen van Individuele Begeleiding dan eerder was voorzien.
De herziening van de Participatiewet, "Participatiewet in balans" biedt de mogelijkheid voor participeren of meedoen voor die mensen voor wie de afstand tot de arbeidsmarkt (op dit moment) niet te overbruggen lijkt. Er is een start gemaakt met het doorvoeren van de wijzigingen die per 1 januari 2026 in werking zijn getreden.
De financiële positie van gemeenten staat onder druk als gevolg van de geplande korting van het Rijk op het gemeentefonds. Aan de hand van de bestuurlijke opdracht 'Toekomstbestendig Sociaal Domein' onderzoekt de GR Sociaal mogelijkheden om bij te dragen aan het beheersbaar houden van de kosten in het Sociaal Domein. De SDD constateert dat de maatregelen uit de bestuurlijke opdracht tot op heden maar
Hendrik-Ido-Ambacht
82
zeer beperkt tot ombuigingen heeft geleid. Gemeenten en de SDD gaan in 2026 intensief met elkaar in gesprek om met aanvullende maatregelen alsnog (een deel van) de beoogde ombuigingen te realiseren. Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel
Sturingsarrangement: risicoprofiel hoog
Websites en documenten
https://bestuur.socialedienstdrechtsteden.nl
GR Veiligheidsregio ZHZ Onze gemeente maakt deel uit van de veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. De gemeenschappelijke regeling VRZHZ is aangegaan met de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, HardinxveldGiessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht. In de veiligheidsregio zijn de brandweertaak en de taken op het terrein van de GHOR (Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen) en Crisisbeheersing en Rampenbestrijding ondergebracht. Naam verbonden partij
GR Veiligheidsregio ZHZ
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
De regeling is opgericht voor de uitvoering van de Wet veiligheidsregio’s en heeft als doe te allen tijde een gezamenlijke effectieve en efficiënt georganiseerde slagkracht te leveren voor incidentbestrijding, risicobeheersing, crisisbeheersing, brandweerzorg en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en een deskundig en betrouwbare veiligheidsadviseur richting de gemeenten te zijn.
Risico’s
De GR VRZHZ geeft de volgende risico’s op: Een langdurige calamiteit; Uitval middelen en ICT; Deeltijdrichtlijn; Kortstondige dienstverbanden van vrijwilligers; Eigen risicodrager WW; C2000 randapparatuur; Frauderisico's samenhangend met inkoop; Oprichting Risk Factory; Continuïteit procesgang.
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
De burgemeester is lid van het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio. Daarnaast is de burgemeester lid van de auditcommissie.
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
In 2025 is de aftrap gegeven om te komen tot een onderzoek naar de toekomstbestendige brandweerzorg in de Zwijndrechtse Waard. In
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
83
2026 wordt dit onderzoek afgerond. Daarnaast is veel tijd en energie gegaan richting de weerbaarheidsopgave van het Rijk die landelijk, regionaal en lokaal de nodige inzet gaat vragen de komende jaren. Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel
Sturingsarrangement: risicoprofiel midden
Websites en documenten
www.vrzhz.nl
GR Omgevingsdienst(OZHZ) We participeren op Zuid-Holland Zuid-niveau in de GR Omgevingsdienst die voor ons de wettelijke milieu- en omgevingstaken uitvoert. De 10 gemeenten uit de regio Zuid-Holland Zuid zijn eigenaar, samen met de provincie Zuid-Holland. Naam verbonden partij
GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ)
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
Het doel van OZHZ is ervoor zorgen dat we kunnen wonen en werken in een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. En het uitvoeren van de wettelijke milieu- en omgevingstaken voor de 10 gemeenten van Zuid-Holland Zuid en een deel van de provincie Zuid-Holland.
Risico’s
Jaarstukken 2025
Mate waarin de fluctuatie in omzet opgevangen kan worden; Vraaggestuurde taken, zoals vergunningaanvragen, meldingen en omgevingsadvies, zijn afhankelijk van ruimtelijke en economische ontwikkelingen. Jaarlijks wordt de raming van deze taken bijgesteld op basis van trends en verwachtingen. Eventuele afwijkingen worden via voortgangsrapportages gemonitord en, indien nodig, bijgestuurd. Aansprakelijkheid voor adviezen; OZHZ adviseert de gemeente integraal op milieu- en natuurgerelateerde vraagstukken. Adviezen worden opgesteld binnen de geldende wettelijke kaders en beleidslijnen. De uiteindelijke besluitvorming ligt bij de gemeente. Optimaliseren van de nieuwe organisatie. OZHZ heeft in 2025 gewerkt aan de verdere professionalisering van de organisatie via de ontwikkelaanpak. Er zijn stappen gezet in het verbeteren van werkprocessen, het versterken van de informatiepositie en het data gedreven werken. Eventuele risico’s liggen met name in de verdere implementatie van nieuwe werkwijzen en het structureel borgen van data gedreven werken.
Hendrik-Ido-Ambacht
84
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid) en lid van de auditcommissie.
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
In 2025 stond de verdere implementatie van de Omgevingswet centraal. OZHZ heeft samen met gemeenten gewerkt aan het verbeteren en borgen van werkprocessen en het opdoen en delen van praktijkervaringen. OZHZ ondersteunde de gemeenten bij actuele opgaven, zoals energietransitie, PFAS-problematiek en duurzame gebiedsontwikkeling. Voor de komende jaren blijft OZHZ zich richten op het verder versterken van de organisatie, het verbeteren van de dienstverlening en het beheersbaar houden van de kosten voor de deelnemende gemeenten. Daarnaast blijft OZHZ een belangrijke rol vervullen bij de praktische uitvoering van de Omgevingswet en de verdere integratie van milieu thema’s in de omgevingsplannen. In 2026 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van de Nota VTH 2025–2028. OZHZ ondersteunt gemeenten met specialistische kennis en integraal advies bij onder andere het inspelen op de gevolgen van klimaatverandering, het realiseren van de regionale energiestrategie, de overgang naar een circulaire economie, het afronden van woningbouwprojecten en het verminderen van overlast in buurten en wijken.
Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel
Sturingsarrangement: risicoprofiel midden
Websites en documenten
www.ozhz.nl
GR Dienst Gezondheid & Jeugd De Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) is de uitvoeringsorganisatie voor het verminderen van gezondheidsachterstanden van inwoners en het vergroten van ontwikkelingskansen voor inwoners in de regio Zuid-Holland Zuid. De DG&J is naar buiten toe zichtbaar en herkenbaar in vier organisatieonderdelen: de GGD, Veilig Thuis (VT), Leerplicht en Voortijdig schoolverlaten (LVS) en de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ).
Naam verbonden partij
GR Dienst Gezondheid & Jeugd
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
85
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
De DG&J bewaakt, beschermt en bevordert in opdracht van de 10 gemeenten in Zuid-Holland-Zuid de activiteiten die gericht zijn op het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen en het vergroten van de ontwikkelingskansen van onze inwoners. De taken van de SOJ zijn: inkoop, contractmanagement, cliëntadministratie, facturatie, advies en informatievoorziening. De beleidsontwikkeling en de aansturing van het lokale veld (inclusief de toegang voor jeugdhulp) ligt bij gemeenten. Voor de DG&J zijn de belangrijkste risico's op het gebied van jeugd:
Risico’s
Dalende rijksbijdragen: de afgelopen twee jaar hebben de kosten zich gestabiliseerd als de inflatie/indexatie en (boven)regionale ontwikkelingen en keuzes buiten beschouwing worden gelaten. In de Hervormingsagenda is een aantal programmalijnen opgenomen die moeten leiden tot een forse afname van de kosten. De rijksbijdrage wordt op basis van de verwachte kostenbesparing fors naar beneden bijgesteld. Als het niet lukt om de kosten te laten dalen, ontstaat een groot tekort tussen rijksbijdragen en kosten jeugdhulp. Er zijn in onze provincie twee aanbieders die gesloten jeugdhulp aanbieden. Beide aanbieders zijn financieel in de problemen gekomen door het ingezette beleid om het gebruik van gesloten jeugdhulp af te bouwen. Beiden hebben continuïteitsplannen opgeleverd met een kostenplaatje van € 23 mln. Tegelijkertijd is de verwachting dat door de accounthoudende regio's voldoende SPUK- middelen worden ontvangen om de uitvoering van de continuïteitsplannen te bekostigen. Het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen in het verzorgingsgebied van Jeugdbescherming West is sterk afgenomen en neemt mogelijk nog verder af. Hierdoor staat de exploitatie sterk onder druk en moeten de regio's mogelijk financiële ondersteuning bieden met een instandhoudingsbijdrage. Hierover is inmiddels een bestuurlijk akkoord gesloten. De geschatte omvang van dit risico bedraagt maximaal € 2,6 mln.
bij 10% krimp per jaar van het aantal maatregelen. Onzekerheden in de ontwikkeling van de inflatie kunnen de indexatie van tarieven doen oplopen. De tarieven worden geïndexeerd volgens de landelijk overeengekomen OVAmethodiek. Hiermee wordt ook het gemeentefonds voor het onderdeel jeugdhulp geïndexeerd. Gemeenten ontvangen dus middelen voor de indexatie van de tarieven jeugdhulp.
Voor de overige onderdelen van de DG&J zijn de risico's Batenraming: Een deel van de inkomsten van DG&J heeft een schommelend/wisselend karakter en is daarmee onzeker. Voorbeelden zijn subsidies in het kader van Veilig Thuis, OGGZ/Maatschappelijke zorg, de opbrengst van de polikliniek. Hierdoor is er een risico dat de realisatie van deze baten afwijken van de raming. Het beroep op de dienstverlening bij Veilig Thuis, OGGZ en Leerplicht is sterk gestegen. DG&J heeft met de impactanalyses aangegeven meer middelen nodig te hebben om de stijgende vraag af te handelen dan wel dat het aantal meldingen naar beneden moet worden gebracht. DG&J heeft een opdracht gekregen aan te geven hoe met de beschikbare
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
86
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Jaarstukken 2025
middelen de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd en wat DG&J daarvoor nodig heeft van gemeenten en andere partijen. Bij niet (voldoende) invullen van de benodigde randvoorwaarden en onvoldoende effect van de bijsturingsmaatregelen kan mogelijk niet op een verantwoordde manier invulling aan de werkzaamheden worden gegeven en moeten mogelijk alsnog extra kosten worden gemaakt. Transitie SCD-SGD: Vanaf 2022 is het Servicecentrum Drechtsteden (SCD) ondergebracht bij de servicegemeente Dordrecht (SGD). Met de SGD is door de DG&J een overeenkomst tot en met 2025 gesloten waarbij afspraken zijn gemaakt over de omvang en prijs van de te leveren diensten. Er is een beweging in gang gezet waarbij de uitvoering van operationele taken meer in de markt worden belegd. Dit brengt mogelijk financiële risico's met zich mee. Daarnaast brengt het privacygevoelige karakter van het takenpakket van de DG&J het risico met zich mee dat er aanvullende investeringen moeten worden gedaan indien hierin niet kan worden voorzien door de SGD/leveranciers.
Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid) en het Dagelijks Bestuur (collegelid).
Hendrik-Ido-Ambacht
87
Serviceorganisatie Jeugd IN de 2de burap 2025 nemen de kosten van de jeugdhulp ten opzichte van de 1ste burap licht af en lijken te stabiliseren. Het beeld per gemeente verschilt. In april 2025 is het rechtmatigheidsproject van start gegaan. Het doel van dit project is om de rechtmatigheid en doelmatigheid van de zorguitgaven te vergroten, risico's beter te beheersen en gemeenten meer inzicht te geven in de kwaliteit en juistheid van de ingekochte zorg. Onrechtmatig gedeclareerde zorg wordt teruggevorderd. GGD In de eerste maanden van 2025 is de druk op de dagelijkse uitvoering van taken en de toekomstgerichte ontwikkeling van de GGD ZHZ toegenomen vanwege de stapeling van financiële maatregelen vanuit het Rijk en gemeenten. Zo vond er een najaarscampagne plaats rondom Covid. Tegelijkertijd is de GGD genoodzaakt specifieke diensten terug te schroeven binnen bijvoorbeeld gezondheidsbevorderende thema's als de aanpak van overgewicht en kansrijke start.
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
Veilig Thuis De capaciteit knelt door het hoge aantal meldingen en adviezen. Hierdoor lopen de werkvoorraad (wachtlijst) en doorlooptijden sterk op. Tegelijkertijd is de afgesproiken vermindering die met de gemeenten is afgesproken nog niet zichtbaar. Er worden door gemeenten, lokale teams en ketenpartners zoals de politie stappen gezet, maar de effecten daarvan moeten nog zichtbaar worden. Daarnaast is een forse groei zichtbaar van het aantal Tijdelijk Huisverboden. In de regio is bij de politie aandacht gevraagd voor het toepassen van deze maatregel. Dit heeft tot gevolg dat de druk op Veilig Thuis verder toeneemt en er een knelpunt ontstaat in de begroting, omdat Veilig Thuis de inzet van Fivoor bij een Tijdelijk Huisverbod vergoed. De toename van de inzet van Fivoor is niet voorzien in de begroting. Veilig Thuis is hierover in gesprek met burgemeesters, OM en politie. Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Bij Leerplicht zijn de aantallen meldingen van relatief verzuim en vrijstellingen hoger dan begroot, waarbij de stijging bij relatief verzuim lijkt te stabiliseren maar bij vrijstellingen nog niet. Concreet betekent dit dat Leerplicht meer kennisgevingsbrieven verstuurt in plaats van het voeren van gesprekken en dat de doorlooptijden van alle processen oplopen. Leerplicht is in gesprek met samenwerkingsverbanden en gemeenten.
De preventieve taken die onderdeel zijn van de Methodische Aanpak Schoolverzuim worden door Leerplicht per 1 januari 2026 afgeschaald. Het aantal plaatsingen door de doorstroomcoaches van het Doorstroompunt is sterk gestegen. Dit is het gevolg van uitbreiding en professionalisering van het team, een efficiëntere werkwijze en versterking van de regionale samenwerking.
Jaarstukken 2025
Hendrik-Ido-Ambacht
88
Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel
Sturingsarrangement: risicoprofiel midden
Websites en documenten
www.dienstgezondheidjeugd.nl www.jeugdzhz.nl Jaarstukken 2023 DGJ, dd. 4 juli 2024 Begroting 2025 GR DGJ dd. 11 juli 2024 2de Burap 2024 dd. 3 oktober 2024
Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde Naam verbonden partij
Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde
Vestigingsplaats
Rotterdam
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
Het Natuur- en Recreatieschap heeft tot doel de natuur- en recreatiegebieden in de gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht efficiënt en effectief te beheren.
Risico’s
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
Jaarstukken 2025
Het uittreden van de gemeenten uit het schap. Door uittreden van de gemeente Rotterdam en de Provincie wordt hun bijdrage vanaf 2026 lager. Wanneer NRIJ de taakstelling niet kan realiseren, kan dit voor 2026 worden opgevangen uit de reserves. Voor de jaren daarna is het essentieel dat de taakstelling daadwerkelijk behaald wordt.
De wethouder RO is lid van het Dagelijks en Algemeen Bestuur van het NRIJ. Een raadslid is lid van het Algemeen Bestuur van het NRIJ.
Het uittreden van de gemeente Rotterdam en de Provincie ZuidHolland uit het NRIJ heeft voor het schap nadelige financiële gevolgen gehad. Beide hebben wel aangegeven hun bijdrage aan het schap te zullen blijven leveren. Desondanks resteert een forse taakstellende bezuiniging. De realisatie van dit bedrag is nog onzeker en is vooralsnog achtergebleven op de planning. Er zijn maatregelen genomen om de taakstelling te beperken. In 2025 is het Programma Toekomstbestendig NRIJ opgestart om concrete voorstellen te vinden voor kostenbesparingen en nieuwe inkomsten. Ook vormt dit programma het kader voor versterking van bestuurlijke grip en de toekomstgerichte positionering van het schap. Het NRIJ heeft hiervoor een programmamanager aangetrokken.
Hendrik-Ido-Ambacht
89
NRIJ heeft besloten de samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer te verlengen en tegelijkertijd de invulling van de samenwerking aan te scherpen. De daadwerkelijke verlenging van de samenwerkingsovereenkomst moet nog plaatsvinden en is onderwerp van gesprek tussen de betrokken partijen.
Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel
Sturingsarrangement: risicoprofiel midden
Website en documenten
www.recreatiegebied-ijsselmonde.nl
GR Gemeenschappelijke Vuilverwerking Dordrecht en omstreken (Gevudo) De GR Gevudo bezit 14,28% van de aandelen van NV Huisvuilcentrale Noord-Holland, HVC te Alkmaar en behartigt en coördineert de belangen van de deelnemende gemeenten richting HVC. De huidige deelnemers aan de GR Gevudo zijn de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, Vijfheerenlanden en Zwijndrecht. In het verleden was de GR daadwerkelijk actief in het verzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Tegenwoordig is het doel het beheren van de aandelen in HVC N.V. en het partij zijn bij overeenkomsten tussen aandeelhouders van HVC. De GR staat naar rato van haar deelname in HVC garant voor het nakomen van de financiële verplichtingen die HVC is aangegaan. Dit op basis van een met aandeelhouders overeengekomen ballotageovereenkomst. Hiervoor ontvangen wij een garantstellingsprovisie. Naam verbonden partij
GR GEVUDO
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
Het behartigen van aandeelhoudersbelangen van de deelnemers in NV HVC en daarbij uitoefenen van stemrecht in de aandeelhoudersvergaderingen van NV HVC. De laatste jaren neemt de omvang van het onderdeel 'warmte' van HVC toe. Ook voor onze gemeente zal HVC een warmtenet aanleggen.
Onzekerheden
Een eventuele aanspraak door een bank op de gegarandeerde leningen betekent dat de deelnemers hun eigen aandeel dragen.
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur (collegelid).
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
Jaarstukken 2025
HVC is financieel robuust, ook op de middellange termijn. De bedrijfsvoering van HVC is adequaat, uitgaande van de financiering met gegarandeerde leningen. HVC heeft in de afgelopen jaren gewerkt aan verdere solvabiliteitsopbouw. Onze gemeente staat daarom inmiddels nog garant voor circa € 6 miljoen. Zolang de verbrandingsinstallaties voldoende aanbod van onder andere de gemeentelijke klanten en waterschappen behouden, is het risico klein. Hiervoor trekt HVC ook nieuwe aandeelhouders aan. Wel kan het jaarresultaat van de onderneming en daarmee de solvabiliteitsverbetering beïnvloed worden door ontwikkelingen rondom de energielevering door HVC evenals nieuwe investeringen
Hendrik-Ido-Ambacht
90
daarin.
Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel
Sturingsarrangement: risicoprofiel laag
Bureau Openbare Verlichting
Naam verbonden partij
Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede
Vestigingsplaats
Hardinxveld-Giessendam
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd) Onzekerheden Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel
Jaarstukken 2025
Kerntaak van deze organisatie is het uitvoeren van het beheer van de openbare verlichting en de centrale aansturing en bewaking op de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden hieraan. Bureau OVL fungeert op dit terrein ook als het kenniscentrum voor de deelnemers en voert in opdracht projecten voor de gemeenten uit.
Er worden geen risico’s genoemd.
Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Bureau OVL blijft streven naar goed beheer en onderhoud van de openbare verlichting.
Sturingsarrangement: risicoprofiel midden
Hendrik-Ido-Ambacht
91
B. Deelnemingen ROM-D De Regionale Ontwikkelingsmaatschappij is de grondontwikkelingsmaatschappij van de Drechtsteden. ROM-D is een publiek-privaat samenwerkingsverband van de gemeenten in de Drechtsteden, de Provincie Zuid-Holland en het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam. De belangrijkste opgave is het versterken van de regionale economie met als belangrijkste activiteiten: de uitgifte van kavels (voor bedrijven); de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen; de revitalisering van bestaande bedrijventerreinen; de promotie van de regio Drechtsteden. Naam deelneming