Veiligheidsrapportage 2021 vastgesteld door College
Tekst van het document
Veiligheidsrapportage 2021
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 2
Voorwoord Ook in 2021 konden we niet om de coronamaatregelen heen. Het heeft veel inzet gevraagd van de ambtelijke organisatie maar vooral van de medewerkers van handhaving en politie. Want de handhaving op de coronamaatregelen kwam bovenop de dagelijkse werkzaamheden. In deze 19e Veiligheidsrapportage vindt u het jaaroverzicht van de leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente. We zien dat het aantal geslaagde woninginbraken vorig jaar daalde. Ook het aantal diefstallen van en uit auto's nam af. De hoeveelheid verkeersongevallen bleef nagenoeg gelijk. Wel zagen we een stijging in het aantal meldingen van overlast van verwarde personen. Een toename was ook te zien in de cijfers van online criminaliteit. Onze eigen medewerkers, de BOA's, de medewerkers van de brandweer, politie, GHOR zetten zich iedere dag weer in om ervoor te zorgen dat Hendrik-Ido-Ambacht een veilige gemeente is om in te wonen en te werken. De vrijwilligers van Buurtpreventie en Buurtbemiddeling droegen ook vorig jaar weer bij aan de leefbaarheid en de veiligheid van onze gemeente. Graag spreek ik mijn grote dank en waardering uit voor iedereen die ervoor zorgt dat Ambacht Veilig is en blijft! Jan Heijkoop Burgemeester
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 3
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 4
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ............................................................................................... 5 Openbare Orde en Veiligheid ............................................................................. 6 Toezicht en handhaving ................................................................................... 14 Veiligheidsgevoelens ....................................................................................... 19 Leefbaarheid ................................................................................................ 20 Buurtbemiddeling........................................................................................... 24 Crisisbeheersing en Rampenbestrijding................................................................ 39 Stuurgroep Veiligheid ...................................................................................... 41 COVID-19 ..................................................................................................... 43 Meldingen en inzetten 2021 ............................................................................. 48 Preventie ..................................................................................................... 50 Afkortingen ..................................................................................................
53 Colofon ........................................................................................................ 54
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 5
Openbare Orde en Veiligheid Dit hoofdstuk gaat in op de ontwikkelingen op het gebied van openbare orde en veiligheid. De cijfers zijn met analyseprogramma Cognos uit het politiesysteem Blue Spot Monitor opgevraagd. Woninginbraken en bedrijfscriminaliteit Het aantal woninginbraken in Hendrik-Ido-Ambacht is de laatste jaren gedaald. Ook in 2021 is het aantal inbraken flink afgenomen. Vooral de geslaagde woninginbraken zijn afgenomen ten opzichte van 2020. Het vermoeden is dat deze afname van het aantal woninginbraken onder andere het gevolg is van het thuiswerkadvies in verband met corona.
Woningcriminaliteit
2017
2018
2019
2020
2021
Woninginbraken
60
41
38
33
22
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -43,3%
Waarvan geslaagd:
40
24
25
25
12
-52,4%
Waarvan mislukt:
20
17
13
8
10
-26,5%
9
20
24
4
6
-52,4%
Schuur/berging
In voorgaande jaren zagen we dat er een hoge concentratie aan woninginbraken in de wijk Krommeweg plaatsvond. In 2021 zien we naast de daling in aantal, ook een verspreiding van hotspots. Wel is te zien dat de meeste inbraken nog steeds plaatsvinden bij gebieden waar een makkelijke vluchtroute beschikbaar is.
Hotzones woninginbraken
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 6
Bedrijfscriminaliteit
2017
2018
2019
2020
2021
Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen
22
11
14
3
6
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -46,4%
Winkeldiefstal
27
25
21
8
22
6,8%
Het aantal winkeldiefstallen is weer gestegen richting het gemiddelde van de voorgaande jaren. Een mogelijke verklaring is dat de winkels weer vaker open waren, in tegenstelling tot 2020. Toen moesten veel winkels hun deuren sluiten vanwege de coronapandemie. Voertuigcriminaliteit Een landelijke ontwikkeling van de laatste jaren is dat katalysators onder auto's vandaan worden gestolen. Ondanks deze ontwikkeling zien we voor Hendrik-Ido-Ambacht in de categorie voertuigcriminaliteit een positieve ontwikkeling. Ten opzichte van voorgaande jaren zien we een flinke daling in het aantal diefstallen uit en van voertuigen. Voertuigcriminaliteit
2017
2018
2019
2020
2021
Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen
54
70
101
46
17
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -70,5%
Diefstal van motorvoertuigen
27
37
19
15
8
-62,3%
Diefstal van brom-,
89
103
75
64
44
-41,3%
Fietsen
80
94
68
60
38
-44,1%
Brom-, Snorfiets
9
9
7
4
6
-14,3%
snor-, fietsen
Overige vormen van criminaliteit Bij de overige vormen van criminaliteit is horizontale fraude een categorie die overal bovenuit springt. Denk hierbij aan fraude via WhatsApp, phishing mails of oplichting via marktplaats. De laatste jaren zien we dat deze online criminaliteit alleen maar toeneemt, terwijl de traditionele criminaliteit zoals woninginbraak, daalt. Deze digitalisering van criminaliteit is ook te zien in de categorie zedendelicten. We zien in deze categorie een toename in online gerelateerde zedendelicten. Zo is in 2021 een aantal aangiftes gedaan van online zedendelicten, zoals grooming1 en sexting2.
1 Grooming is een proces waarbij een dader het vertrouwen wint van een ander met het doel deze persoon
seksueel te misbruiken. 2 Sexting is het versturen van seksueel getinte berichten, foto’s of filmpjes van jezelf. Het verder verspreiden van deze seksueel getinte berichten, foto's of filmpjes is strafbaar.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 7
Overige
2017
2018
2019
2020
2021
Bedreiging
20
10
17
23
21
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % 15,4%
Mishandeling
24
32
25
25
35
24,1%
Straatroof
2
1
3
0
0
Overval
0
2
1
1
0
Zedendelicten
5
10
11
5
13
47,7%
Horizontale fraude
90
86
138
199
191
35,7%
Hennepkwekerijen
0
2
1
0
1
Het aantal mishandelingen is in 2021 flink gestegen ten opzichte van 2020. Uit analyse is er geen concrete verklaring gevonden voor deze stijging. Ook is in 2021 een hennepkwekerij aangetroffen en ontmanteld. De politie kwam de kwekerij op het spoor na een anonieme tip via Meld Misdaad Anoniem. De politie trof bij het binnentreden van de woning een flinke hennepkwekerij, een vuurwapen en handgranaten aan. Op basis van deze bevindingen besloot de burgemeester het pand voor 3 maanden te sluiten.
Overlast Bij de meldingen van overlast zien we vooral een stijging in het aantal meldingen van overlast door verwarde/overspannen personen. Dit is een trend van de afgelopen jaren die zich nog meer heeft doorgezet. Door bezuinigingen op de zorg komt de politie in het hele land steeds vaker in aanraking met verwarde personen. In 2020 en 2021 zorgen de coronamaatregelen er bovendien voor, dat minder mensen behandeld konden worden.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 8
Overlast
2017
2018
2019
2020
2021
Overlast door verward/overspannen persoon
68
91
113
131
171
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % 49%
Melding overlast jeugd
231
174
211
389
333
24,4%
Drugs/drankoverlast
39
23
18
26
16
-34,4%
Ook zien we dat de meldingen van overlast jeugd in 2021 wat zijn afgenomen. Naast deze afname in het aantal meldingen zien we ook een verschuiving van de locaties. In 2020 zagen we een duidelijke hotspot rondom de Sophiapromenade. De overlast aldaar is beduidend afgenomen. In 2021 is deze hotspot van jeugdoverlast meer verschoven richting het Baxpark en omgeving. De nieuwe skatebaan heeft een aanzuigende werking van jeugd vanuit onze gemeente, maar ook omliggende gemeenten.
Hotzones meldingen overlast jeugd Verkeersongevallen Op het gebied van verkeersongevallen zien we geen bijzondere veranderingen. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht doet het nog steeds goed als we de lokale cijfers vergelijken met de landelijke cijfers. Wel zien we dat nog steeds veel van de verkeersongevallen plaatsvinden op en rondom de Laan van Welhorst. Inmiddels wordt gewerkt aan een plan om de Laan van Welhorst veiliger te maken.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 9
Verkeersongevallen3
2017
2018
2019
2020
2021
Verkeersongeval met letsel
14
36
28
28
28
Verkeersongeval dodelijke afloop
0
0
0
1
0
Verlaten plaats ongeval
119
101
100
113
121
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % 4,5%
9,2%
Opvallende stijgingen Kijkend naar de cijfers van 2021 zijn een paar opvallende stijgingen te zien. Zo was er een toename in het aantal vernielingen van/aan auto's. Dit heeft alles te maken met de bandensteker die rond juli en augustus actief was in onze gemeente. Dit resulteerde in tientallen meldingen van vernieling aan auto's. De politie heeft hier vol op ingezet met onder andere hulp van het droneteam van de politie. Na veelvuldige communicatie en politieacties hielden de incidenten op. Opvallend heden
2018
2019
2020
2021
Vernielingen van/aan auto Afsteken vuurwerk Parkeerproblemen Brandstichting
60
50
48
80
+/- t.o.v. 4-jarig gemiddelde in % 34,5%
66 76 2
56 61 1
108 92 0
215 161 14
93,3% 65,1% 229,4%
Het aantal meldingen van parkeerproblemen steeg ook flink. Uit analyse blijkt dat de meldingen op te splitsen zijn in twee categorieën en de stijging daarmee te verklaren is. Er is een categorie 'meldingen van bewoners' en een categorie 'inzet wijkagent'. Uit de cijfers blijkt dat de wijkagent in 2021 veelvuldig heeft gecontroleerd om de parkeerproblemen aan te pakken. Bij deze controle werd dan vervolgens vaak een nieuwe melding gemaakt van parkeerproblemen in het systeem. In 2021 waren er 14 brandstichtingen in Hendrik-Ido-Ambacht. Enorm veel vergeleken met voorgaande jaren. Dit aantal is terug te leiden naar twee incidenten. Het eerste incident speelde zich af tussen maart en mei. Hierbij is de auto van een gezin meerdere keren in brand gestoken. De tweede oorzaak van het hoge aantal is een verward persoon die meerdere branden stichtte, soms zelfs meerdere in een nacht. Deze persoon is ook door de politie aangehouden.
3 Dit betreft enkel de verkeersongevallen waarbij de politie ter plaatse of betrokken is geweest.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 10
Het aantal meldingen van overlast door het afsteken van vuurwerk is afgelopen jaar ook enorm toegenomen. Ondanks het vuurwerkverbod werd nog veel (vaak illegaal) vuurwerk afgestoken. De grootste piek was hierbij in begin oktober te zien. Gemeente en politie ontvingen gezamenlijk in week 40 meer dan 50 meldingen over het afsteken van vuurwerk. Dit vroeg om een gezamenlijke inzet van politie, gemeente, handhaving, jongerenwerk en straatcoaches. Door deze inzet namen de meldingen langzaam af, zoals in onderstaand figuur is te zien. Uitzonderingen: week 46, na een oproep om vuurwerk af te steken als protest tegen het vuurwerkverbod dat een week eerder werd afgekondigd en week 52 vanwege de jaarwisseling.
Figuur 2 Totaal overzicht meldingen vuurwerkoverlast Hendrik-Ido-Ambacht
Samen tegen ondermijning Na de start van de aanpak van ondermijning in 2020 hebben wij dit in 2021 verder doorgezet. Zo is een integraal ondermijningsoverleg opgezet waarin signalen besproken en verder uitgewerkt worden. De vaste deelnemers aan dit overleg zijn: Regionaal Informatie- en Expertise Centra (RIEC), handhaving, Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ), politie en de adviseur openbare orde en veiligheid van de gemeente. In dit overleg worden ook de strategieën bepaald en integrale controles voorbereid. Ondermijning is vaak moeilijk zichtbaar. Ook zijn de grote steden hard aan het inzetten op de aanpak van ondermijning. Dit zorgt ervoor dat malafide bedrijven 'weggejaagd' worden waardoor het risico bestaat dat deze bedrijven steeds vaker onze kant op komen. Daarom is een beeld krijgen van wat er speelt en kennis vergaren een belangrijk
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 11
onderdeel van de aanpak. Integrale controles zijn een goed middel om een kijkje te nemen achter de schermen bij bedrijven. In 2021 zijn verschillende integrale controles bij bedrijven of op bedrijventerreinen uitgevoerd. Soms vinden de controles plaats na signalen van vermoeden van ondermijning. Ze kunnen ook onderdeel zijn van reguliere controles. Vernielingen en vandalisme Het schadebedrag door vernielingen en vandalisme aan gemeentelijke eigendommen was in 2021 met € 32.673,00 nagenoeg gelijk aan het bedrag in 2020. Veruit de helft van de schade betreft straatmeubilair en de andere helft gemeentelijke gebouwen. Voor wat betreft de schade aan gemeentelijke eigendommen kon voor € 6.879,00 worden verhaald. Dat is grofweg 1,5 keer zoveel als het jaar ervoor.
Schades 2011 - 2021 50000
Euro's
40000 30000 20000 10000 0 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Schade
Verhaald
Ontwikkeling inwoneraantal Het is van belang de bovengenoemde cijfers te beschouwen in relatie tot de groei van onze gemeente. In de onderstaande grafiek is de ontwikkeling van het inwoneraantal in kaart gebracht. Het inwoneraantal steeg in 2021 per 31 december naar 31.677 inwoners.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 12
Aantal inwoners per 31 december
Ontwikkeling inwoneraantal 32000 30000 28000 26000 24000 22000 2004
2008
2012
2014
2016
2018
2020
Doelstelling vanuit het collegeprogramma is het veiligheidsniveau te handhaven. We kiezen ervoor om te sturen op gelijkblijvende cijfers per feit, dus op absolute aantallen (100 misdrijven in 2011 zijn ook 100 misdrijven in 2021). Maar zetten we dit af tegen de groei over de afgelopen 10 jaar, dan is het inwoneraantal met circa 13% toegenomen. Met andere woorden: als het absolute aantal misdrijven in 10 jaar gelijk blijft, is er feitelijk sprake van een verbetering in het veiligheidsniveau. Het inwoneraantal is immers gegroeid.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 13
Toezicht en handhaving De Ambachtse BOA's betrekken we al jaren via een dienstverleningsovereenkomst van de gemeente Dordrecht. Dordrecht voorziet ons van een vast koppel. Zij zijn ondergebracht bij ons team leefbaarheid en veiligheid. Bij behoefte aan extra capaciteit of vervanging bij ziekte of vakanties levert Dordrecht directe ondersteuning. Doelstelling De doelstelling van de gemeente is dat de BOA's zoveel mogelijk (>80%) aanspreekbaar zijn in de buitenruimte. Zij doen dit zoveel mogelijk op de elektrische fiets en leggen jaarlijks duizenden kilometers af in onze gemeente. Hiermee proberen we een situatie te creëren waarbij de BOA's voor onze burgers en ondernemers ook eenvoudig te benaderen zijn. Voor extreme weersomstandigheden hebben de BOA's sinds het eind van het jaar de beschikking over een voertuig.
Smartphones met de nodige applicaties vereenvoudigen het werk van de BOA's. Ze kunnen hiermee gegevens opvragen, waarschuwingen vastleggen of zo nodig PV's uitschrijven. Deze gegevens zijn ook zichtbaar en raadpleegbaar als collega's uit Dordrecht bijstand leveren.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 14
Daarnaast zijn de BOA's ook op social media te vinden. Enerzijds om benaderbaar te zijn voor burgers en ondernemers en anderzijds om bijvoorbeeld een oproep te doen bij een aangetroffen dumping of achtergelaten aanhangwagen.
Samenwerking Handhaving werkt intensief en integraal samen met de politie, Staatsbosbeheer (dit laatste voor gebied De Sandelingen) en buurtpreventie. Handhaving is ook vaste deelnemer aan het periodiek handhavingsoverleg. Meldingen In het onderstaande overzicht staan de meldingen van de afgelopen jaren. Ook in 2021 is weer een toename te zien in het aantal meldingen. Deze toename is vooral zichtbaar in de categorieën afval, honden en verkeer. Categorie Afval Honden Overlast Verkeer Overige Totaal
2016 74 35 114 11 234
2017 138 57 261 55 511
2018 209 70 363 83 725
2019 249 45 503 131 928
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 15
2020 268 69 463 178 978
2021 302 75 609 148 1.134
FIXI Het doorgeven van meldingen kan sinds 2019 met het programma FIXI (www.fixi.nl). Met FIXI kunnen inwoners makkelijk een melding maken van een probleem in de openbare ruimte. Ook kan de gemeente de melding eenvoudig koppelen aan de juiste behandelaar, zodat de melding snel kan worden opgelost. Het grootste deel van de meldingen in FIXI voor het domein handhaving wordt afgehandeld door handhaving zelf, een klein deel door de politie (in verband met het ontbreken van bevoegdheden bij handhaving) of door Inspectie bouw (voorheen Bouw- en Woning Toezicht), omdat de omschreven situatie te maken heeft met bijvoorbeeld bouwregelgeving. Het doel bij alle meldingen is zoveel mogelijk in gesprek gaan met de veroorzaker, maar ook met de melder. Helaas worden meldingen in toenemende mate anoniem gedaan. Het aantal anonieme meldingen in 2020 lag nog op 23,5 %, maar in 2021 was dit gestegen tot 34,5%! Een anonieme melding heeft tot gevolg dat handhaving niet in gesprek kan gaan met de melder. Ze kunnen geen nadere vragen stellen of terugkoppeling geven over de melding.
2021 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0
60,00% 50,00% 40,00% 30,00% 20,00% 10,00% 0,00%
Meldingen
% anoniem gemeld
Prioriteiten en werkzaamheden Speerpunt voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte met daarbij de volgende prioriteiten: Overlast gevende groepen en personen Overlast gerelateerd aan honden Rommel en afval op straat Overlast door verkeer
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 16
Andere taken zijn: Evenementen Winkeluitstallingen Drank- en horecawetgeving, tegenwoordig alcoholwet Onvoorziene zaken, meldingen, klachten of verzoeken om handhaving Digitaal Opkopers Register Ondermijning Fietsenregistratie (wrak- en weesfietsen) Camerahandhaving Inzet Omdat we de onderverdeling in waarschuwingen en daadwerkelijk een proces-verbaal al maakten voor de categorie verkeer, besloten we in 2017 om ook voor de andere categorieën dit onderscheid te maken. We zien dat in 2021 zowel het aantal waarschuwingen als het aantal PV's enigszins minder is ten opzichte van 2020. Dit komt mede door de coronamaatregelen in 2021. Aard Waarschuwingen Afval PV's Afval Waarschuwingen Honden PV's Honden Waarschuwingen Verkeer PV's verkeer Waarschuwingen APV PV's APV Totaal
2016
2017 3
2018 10
2019 3
2020 5
2021 1
25
30 6
29 6
19 5
2 6
13 9
19 65
32 117
17 122
12 223
9 269
3 152
1015
1051 4 4 1234
887 3 4 1078
1.116 2 11 1391
987 30 9 1317
708 14 25 925
14 1138
Corona De coronacrisis gaf het afgelopen jaar opnieuw een enorme extra belasting op het gebied van handhaving. Dit naast de toch al toegenomen werkdruk. Veel handhavingstaken in relatie tot corona kwamen bij de politie en handhaving terecht. Denk bijvoorbeeld aan handhaven op samenscholing, sluitingstijden, coronatoegangsbewijs en het houden van 1,5 meter afstand. Hiervoor is extra inzet georganiseerd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 17
Fietsenregistratie Handhaving heeft ook een taak als het gaat om wrak- en weesfietsen. Zij voorzien deze fietsen van een label. De wrakfietsen worden na 14 dagen verwijderd, de weesfietsen na 28 dagen. Hierna gaan ze naar het door de gemeente aangewezen fietsdepot. Handhaving heeft in 2021 in totaal 49 weesfietsen en 10 wrakfietsen verwijderd. Dit aantal is nagenoeg gelijk aan het aantal in 2020. DHW-toezicht – Hendrik-Ido-Ambacht overzicht 2021 Sinds april 2014 verricht handhaving de controle op de naleving van de Drank- en Horecawet (DHW). Deze DHW is per 1 juli 2021 vervangen door de alcoholwet. De "alcoholverstrekkers" in de gemeente bezoeken zij regelmatig. Naast de controle op de naleving van de regelgeving wordt ook informatie verstrekt. In 2021 vonden 30 controles plaats. Dat zijn 7 controles minder dan het jaar ervoor, maar dit heeft te maken met de periodes van sluiting van sportclubs en horeca door de coronamaatregelen. Camerahandhaving Op 20 juli 2020 is de camerahandhaving van start gegaan. In het Sophiapark, op de Druivengaarde en de Sophiapromenade zijn in totaal vier camera`s geplaatst om de leefbaarheid in het voetgangersgebied te vergroten. Met deze camera`s kunnen we handhaven op voertuigen die buiten de venstertijden en zonder ontheffing in het voetgangersgebied rijden. Brom- en snorfietsen zijn in het geheel niet toegestaan op de Sophiapromenade.
2021 was het eerste volledige jaar waarbij met camera's werd gehandhaafd in dit gebied. In totaal zijn er 862 overtredingen geconstateerd. Hiervan zijn 711 afgedaan met een waarschuwing en 151 bestuurders ontvingen een proces-verbaal. Diegene die een procesverbaal ontvingen, overtraden de regels voor tenminste een tweede keer. Vanuit het CVOM (Centrale Verwerking Openbaar Ministerie) zijn we verplicht om bij een eerste overtreding eerst een formele waarschuwing uit te sturen. Pas bij een volgende overtreding mogen we een proces-verbaal sturen. Alhoewel het aantal waarschuwingen hoog is, kunnen we hieruit wel opmaken dat het aantal overtreders dat opnieuw in de fout gaat, gelukkig beperkt is.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 18
Veiligheidsgevoelens De veiligheidsmonitor is landelijk het instrument om de gevoelens van veiligheid te meten zodat er eenduidige cijfers ontstaan wat vergelijking met andere gemeenten (en landelijke cijfers) makkelijk maakt. Eenmaal per twee jaar wordt er een veiligheidsmonitor gehouden. Eind 2021 zijn de enquêtes verstuurd waarin de resultaten over de jaren 2020 en 2021 zijn gemeten. Helaas hebben we op moment van schrijven van deze veiligheidsrapportage nog geen resultaten ontvangen. Deze komen dus in de veiligheidsrapportage van volgend jaar. De cijfers tot en met 2019 zagen er als volgt uit: Rapportcijfer veiligheid
8 7,5 7 6,5 6 Cijfer 2008
2010
2012
2013
2015
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 19
2017
2019
Leefbaarheid Een hoge of goede leefbaarheid kunnen we vertalen naar een fijne woon-, werk- of recreatie-omgeving. Het is belangrijk dat iedereen in Hendrik-Ido-Ambacht op een prettige manier kan wonen, werken en recreëren. Team leefbaarheid richt zich op de veilige, fysieke en sociale aspecten, om het dorp schoon, sociaal en heel te houden.
Integrale samenwerking Afgelopen jaar hebben we een slag geslagen in de integrale samenwerking op het gebied van jeugd en jongeren. Met onze externe partners door het Leefbaarheidsoverleg, maar ook met interne collega's is de samenwerking verbeterd. In een tweewekelijks overleg tussen team leefbaarheid en veiligheid en de beleidsmedewerker Jeugd slaan we een brug tussen het sociaal domein en het leefbaarheid/veiligheidsdomein waarin de Ambachtse jeugd zich beweegt. In dit overleg delen beide teams bevindingen en projecten en trekken de teams samen op. Zo ontstaat een compleet beeld van wat er speelt bij de Ambachtse jeugd en jongeren en hoe we hierop als gemeente het beste kunnen in spelen. Ook werken wij aan een (ambtelijke) samenwerking tussen Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht op het terrein van jeugd en jongeren. Daarnaast worden bij meervoudige problematiek met betrokken partijen projecten en samenwerkingen opgezet om tot oplossingen te komen. Buurtbon Leefbaarheid richt zich ook op het bevorderen van de sociale cohesie. De buurtbon is een bijdrage die inwoners kunnen aanvragen voor een burgerinitiatief. Op deze manier stimuleren we inwoners om zelf activiteiten te organiseren of initiatieven uit te voeren. In 2021 is de buurtbon dertien keer aangevraagd en negen keer is de aanvraag goedgekeurd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 20
Ook 2021 stond in het teken van COVID-19 en de maatregelen die men moest volgen bij het aanvragen van een buurtbon. Dit bemoeilijkte in sommige gevallen de uitvoering van kleine evenementen, zoals straatfeesten en buurtbarbecues. Buurtkerstboom Ook in 2021 zijn weer buurtkerstbomen uitgereikt om toch een beetje sprankeling te geven aan de feestdagen. De vraag (60) was opnieuw groter dan het aanbod (35). Eén boom kreeg een speciale plek voor het gemeentehuis, maar de mooiste boom stond dit jaar aan de Abraham van Strijstraat. De buurtkinderen hadden hier hun best gedaan met eigen knutselwerkjes voor in de boom.
Evaluatie Camerahandhaving Sophiapark/Sophiapromenade In 2020 is gestart met camerahandhaving in het Sophiapark en Sophiapromenade. Het gebied is bedoeld voor voetgangers, waar fietsen is toegestaan. Er was veel overlast van brom- en snorfietsen en auto's. Daarom zijn camera's ingezet om de leefbaarheid te vergroten. We hebben dit handhavingsmiddel na een jaar geëvalueerd. Hieruit blijkt o.a. dat er sluiproutes zijn ontstaan en er niet per se minder verkeer is. Tegelijkertijd geven de bewoners aan dat de overlast is afgenomen. Om optimaal gebruik te kunnen maken van de camera's onderzoeken we welke maatregelen we verder kunnen treffen om de leefbaarheid in het gebied te waarborgen.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 21
Straatcoaches De straatcoaches zijn adviseurs van de buitenruimte op het gebied van jeugd en jongeren. Zij zijn gespecialiseerd in de algemene aanwezigheid van jeugd in de buitenruimte en de overlast die daarmee gepaard kan gaan. Zij ondersteunen, sturen, begeleiden jeugd naar het rechte pad, in samenwerking met de netwerkpartners zoals jongerenwerk en politie. Banckertplein In de zomervakantie van 2021 hebben de straatcoaches hun eerste project gehad aan Banckertplein. De focus lag op de overlast van kinderen uit de wooncomplexen. Gezien de samenstelling van deze complexen en de etnische achtergronden van de kinderen is vooral te werk gegaan vanuit een sociaal oogpunt en het bevorderen van de sociale cohesie. De kinderen zijn begeleid naar nuttige dagbestedingen en hebben handvatten gekregen om met elkaar te leven en te spelen. Ook de ouders en andere bewoners zijn betrokken bij het project en er zijn met diverse betrokkenen gesprekken gevoerd, waardoor er meer begrip ontstond voor elkaar. Vuurwerkoverlast Begin oktober 2021 kregen de gemeente en politie veel overlastmeldingen binnen van vuurwerkoverlast. In eerste instantie centreerden de meldingen zich vooral op het Baxpark, maar dit breidde zich snel uit naar de rest van de gemeente.
Om voor te sorteren op verdere escalaties richting het einde van het jaar, zijn de straatcoaches ingezet om de overlast beheersbaar te maken vanuit de preventieve kant. In samenwerking met de politie, hebben de straatcoaches zich ingezet op de jongeren die vuurwerk afstaken. De straatcoaches waren door heel het dorp zichtbaar en gingen op de locaties van de meldingen af, om met de jongeren in contact te komen en hen te wijzen op hun gedrag.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 22
Meldingen Leefbaarheid In 2021 kwamen bij team leefbaarheid 103 meldingen binnen. Dit waren meldingen van problemen die de leefbaarheid in de gemeente aantasten zoals (jeugd)overlast, geluidsoverlast, verkeersoverlast of burenruzies. In deze telling zijn enkel de FIXImeldingen meegenomen. Samen met interne en externe partners is gekeken naar de problematiek en gezocht naar passende oplossingen of maatregelen om de leefbaarheid te verbeteren. Zo koppelen we de meldingen van burenruzies vaak aan de professionals van buurtbemiddeling en schakelen we bij jeugdoverlast met straatcoaches, politie en jongerenwerk, zodat de desbetreffende locatie en problematiek mee wordt genomen in de surveillance.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 23
Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling is een vaste samenwerkingspartner voor team leefbaarheid en veiligheid en is ook operationeel in de buurgemeente Zwijndrecht, Dordrecht en Sliedrecht. Buurtbemiddeling biedt de mogelijkheid om zelf, met wat hulp van de buurtbemiddelaars, de verantwoordelijkheid te nemen voor een prettig woon- en leefklimaat. Het is een succesvolle manier om vroegtijdig bij te dragen aan een oplossing voor (dreigende) conflicten tussen buren. Dankzij buurtbemiddeling wordt een bijdrage geleverd aan het creëren van een beter en veiliger leefklimaat. De dienstverlening voldoet aan de landelijke kwaliteitseisen van het Centrum voor Criminaliteit en Veiligheid (CCV). Het CCV beheert de aanpak en waarborgt de kwaliteit van buurtbemiddeling. Het centrum is ook het landelijke aanspreekpunt voor organisaties die buurtbemiddeling aanbieden. Buurt- en burenproblemen Een burenruzie kan het woonplezier behoorlijk aantasten: wat begint met een kleine irritatie over bijvoorbeeld geluidshinder of vermeend storend gedrag, kan soms in korte tijd enorm uit de hand lopen. Buurtgenoten praten niet meer met elkaar en erger nog: ze luisteren niet meer naar elkaar. Waar beide partijen mee geholpen zijn, is iemand die de druk van de ketel haalt en beide partijen weer met elkaar in gesprek brengt.
Buurtbemiddelaar Mensen met buurt– of burenproblemen kunnen neutrale bemiddelaars van Buurtbemiddeling inschakelen om een vastgelopen conflict bespreekbaar te maken. Buurtbemiddelaars zijn speciaal getrainde en onafhankelijke vrijwilligers; inwoners die zich inzetten voor andere inwoners om de leefbaarheid in een wijk te bevorderen en in stand te houden. Een buurtbemiddelaar richt zich op het aanhoren van beide partijen en probeert hen met elkaar in gesprek te brengen op een neutrale locatie. Een bemiddelaar beschikt daartoe over goede sociale vaardigheden, hij of zij kan onbevooroordeeld naar anderen luisteren en in een conflict onpartijdig blijven. In 2021 waren voor de vier gemeenten 37 buurtbemiddelaars actief. Dat is één persoon meer dan in 2020.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 24
Bemiddelingen in 2021 In Hendrik-Ido-Ambacht heeft buurtbemiddeling 25 bemiddelingszaken behandeld. Deze 25 bemiddelingen leverden de volgende resultaten op: • Vier meldingen zijn opgelost na contact met of bemiddeling door de coördinator of bemiddelaars. • Vier meldingen waarbij de bemiddeling is gestopt. • Twaalf meldingen zijn afgesloten na één of meerdere adviesgesprekken met de coördinator. In deze gesprekken wordt met de bewoner een aanpak bedacht waar de bewoner mee verder kan, gericht op een oplossing of verbetering van de situatie. • Vijf meldingen zijn nog in behandeling.
Aantal bemiddelingen per jaar 30
21
23
22
2017
2018
2019
20
25 19
10 0 2020
2021
aantal bemiddelingen per jaar
Van de 25 meldingen in 2021 kwamen verreweg de meeste meldingen op initiatief van inwoners tot stand: 20. Dit gebeurde in de meeste gevallen na contact met een organisatie. De overige vijf meldingen zijn direct aangemeld door de gemeente en de politie. Bewoners die zelf hebben gemeld, zijn vaak over Buurtbemiddeling geïnformeerd door een organisatie. Vaak was dit de gemeente, maar ook de politie en een aantal keer een woningcorporatie. Andere bewoners vonden buurtbemiddeling zelf, via het raadplegen van Google of de website problemenmetjeburen.nl. Van het totaal aantal aanmeldingen in 2021 is 16 % positief afgesloten na inzet van coördinator en/of bemiddelaars. In 2020 was dit 32%. Tegenover deze daling staat echter een stijging van het aantal adviesgesprekken. Dit betreft een stijging van 33% ten opzichte van 2020. Er is in die gesprekken door de coördinator met de bewoner bekeken hoe deze zelf een verbetering van de situatie zou kunnen bereiken. Als zij er niet uit komen, kunnen zij alsnog rekenen op de ondersteuning van de bemiddelaars. Een dergelijke zaak
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 25
wordt in de registratie van Buurtbemiddeling op dat moment omgezet van advies naar bemiddeling. Van de meldingen in 2021 is twintig procent nog in behandeling. Dit heeft te maken met COVID-19. De maatregelen, met name de lockdown, zorgden ervoor dat bemiddelingen vertraging opliepen. Ook beschikte buurtbemiddeling niet over het volledige team bemiddelaars. Een aantal bemiddelaars valt in de risicogroep en/of kiest ervoor om minder, of voorlopig even niet, te bemiddelen als de cijfers rondom corona er ongunstig uitzien. Wat opvalt, is dat het aantal aanmeldingen in 2021 is gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor. Hiervoor is niet direct een oorzaak aan te wijzen. Bewoners zijn in 2021 wellicht relatief veel thuis door maatregelen rond COVID-19, maar dit was in 2020 ook het geval. Wellicht zijn zij vaker geïnformeerd over Buurtbemiddeling, via social media waar Buurtbemiddeling afgelopen jaar actiever heeft gepost, of via verwijzers. Type meldingen De meeste meldingen lagen op het terrein van geluidsoverlast (dertien meldingen). Daarna is de meest genoemde oorzaak pesterij/bedreiging (zes meldingen). De overige meldingen betroffen stank/rommel (drie meldingen), tuingeschillen en parkeeroverlast (beide drie keer gemeld) en dierenoverlast (één keer gemeld). Er zijn vier zaken waarin meer oorzaken werden genoemd.
Het ging telkens om geluidsoverlast gecombineerd met één van de volgende oorzaken: pesterij/bedreiging, parkeeroverlast en rommel.
Overzicht overlastmeldingen 14 12 10 8 6 4 2 0
2017
2018
2019
2020
2021
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 26
Brandweerzorg In dit hoofdstuk krijgt u vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid inzicht in de werkzaamheden die voor en vanuit de post Hendrik-Ido-Ambacht worden uitgevoerd. Algemeen in de organisatie Ook in 2021 heeft de covid-pandemie een groot beslag gelegd op de crisisorganisatie. Gedurende een groot deel van het jaar zijn meerdere crisisteams operationeel geweest. Landelijke maatregelen werden vertaald naar praktische handleiding voor de medewerkers, vragen vanuit alle geledingen (intern en extern) werden beantwoord. Ook nu nog zijn de teams operationeel en blijven zij de ontwikkelingen monitoren. In 2021 hebben we één nieuwe vrijwilliger mogen begroeten die het diploma manschap bezit. Dit heeft hij dit jaar behaald bij de post Nieuw-Beijerland. Door zijn verhuizing naar Hendrik-Ido-Ambacht was toetreden tot de post een logisch vervolg. Er hebben geen mensen afscheid genomen in 2021. Wel heeft één persoon per 1 januari 2022 ontslag genomen vanwege verhuizing naar Hoge Zwaluwe. Verder is al bekend dat twee personen in 2022 verhuizen naar een andere gemeente en de post dus gaan verlaten.
Om over voldoende vrijwilligers te kunnen blijven beschikken, is in oktober een regionale wervingscampagne gestart waaraan ook de post Hendrik-Ido-Ambacht actief deelnam. De campagne eindigde eind januari met een selectietestdag waarbij de kandidaten diverse proeven moesten doen om hun geschiktheid voor het brandweerwerk aan te tonen. Bij voldoende interesse en geschiktheid hopen we vier nieuwe aspiranten aan te kunnen stellen om in 2022 te starten met de opleiding tot manschap. Brandweerzorg Vanuit de kazerne Hendrik-Ido-Ambacht wordt brandweerzorg geleverd aan de hele gemeente Hendrik-Ido-Ambacht en aan de wijk Walburg in Zwijndrecht. Leidend hiervoor is het dekkingsplan uit 2018 wat onveranderd is gebleven.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 27
We verwachten in 2022 voorbereidingen te treffen voor het maken van een nieuw dekkingsplan brandweer, wat zal doorlopen tot in 2023. De kazerne Hendrik-Ido-Ambacht heeft binnen dit dekkingsplan de status BASIS+ post. Deze term wordt gehanteerd voor de grotere posten binnen de regio waar meerdere tankautospuiten en specialismen zijn gestationeerd. In de kazerne zijn twee tankautospuiten gestald voor de basisbrandweerzorg.
Daarnaast is hier het specialisme OVR (Oppervlakte Redding) en het WTS1000 (Water Transport Systeem 1000 meter) gestald. Het OVR-team is enkele malen ingezet in het eerste volledige jaar dat het team operationeel is. Verder staat er een quad met aanhanger voor de hulpverlening in de Sophiapolder en voor andere lastig bereikbare gebieden. We verwachten geen belangrijke wijzigingen in de basisbrandweerzorg of de specialismen van de kazerne Hendrik-Ido-Ambacht
Afdeling Risicobeheersing De afdeling risicobeheersing beschikt over veel kennis en expertise over brandveiligheid, omgevingsveiligheid en evenementenveiligheid. Samen met diverse andere partners wordt ingezet op het verhogen van het veiligheidsbewustzijn en het veiligheidsniveau in de
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 28
gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Veiligheid voor burgers, bedrijven, instellingen en hulpverleningsdiensten staat hierbij voorop. Het werk van de afdeling richt zicht onder andere op: Inventariseren, analyseren en duiden van risico’s; Informeren en bieden van een handelingsperspectief aan burgers, bedrijven en organisaties over deze risico’s; Adviseren van het bevoegd gezag over (brand)veiligheid4; Toezichthouden op het brandveilig gebruik van risico-objecten; Het informeren van onze uitrukdienst en hulpverleningspartners, zodat zij veilig en daadkrachtig kunnen optreden bij incidenten. De inzet van Risicobeheersing richt zich op: Minder incidenten / branden Minder slachtoffers Minder schade
De afdeling is betrokken bij een breed scala aan activiteiten in de fysieke leefomgeving. Aan de hand van de onderstaande processen is de afdeling georganiseerd. In deze paragraaf is per proces een samenvatting opgenomen van de inspanningen en resultaten in het jaar 2021.
Analyse, Programma's Projecten Veilige evenementen
Veilige omgeving
RISICOBEHEERSING FOCUS OP DE VOORKANT
STARTKLAAR & DAADKRACHTIG Veilig leven
Industriële Veiligheid
SAMEN VERDER KOMEN VERDER PROFFESIONALISEREN Veilig gebruiken
Veilig bouwen & installaties
4 Veiligheidsadviezen worden verstrekt op gebied van ruimtelijke ordening, omgevingsveiligheid, industriële veiligheid, brandveilig bouwen & installaties, brandveilig gebruik, veilige evenementen en brandveilig leven. Waarbij ook gekeken wordt naar o.a. de bereikbaarheid, bluswatervoorziening en de inzetmogelijkheden van hulpdiensten.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 29
Analyse, programma’s en projecten Analyse, programma’s en projecten lopen als rode draad door de afdeling. In 2021 is onder andere gewerkt aan de volgende programma’s en projecten:
Actualisatie regionaal risicoprofiel Op 9 december 2021 heeft het algemeen bestuur kennisgenomen van het rapport ‘tussentijdse actualisatie Regionaal Risicoprofiel VRZHZ’. In het rapport zijn de actualiteiten beschreven, geanalyseerd en gewogen. Voorbereiding omgevingswet & Wet kwaliteitsborging bouwen De invoeringsdatum van de Omgevingswet is weer uitgesteld en wordt verwacht na 1 juli 2022. De voorbereidingen binnen de VRZHZ vorderen gestaag. Opleidingen zijn gestart, procesafspraken met ketenpartners en gemeenten zijn gemaakt en de veiligheidsregio is betrokken bij de ontwikkeling van omgevingsvisies, omgevingsplannen en sluit aan bij proeven met omgevingstafels. Binnen het digitaal stelsel omgevingsrecht (DSO) is gestart met de ketentesten. In 2022 werken we verder aan een succesvolle implementatie. Grootschalige infrastructurele opgaven Tot 2030 wordt een groot aantal bruggen, tunnels, wegen en sluizen gerenoveerd, vervangen of aangelegd. In 2021 is o.a. gewerkt aan de aansluiting N3/A15/N214, de Heinenoordtunnel, Haringvlietbrug en de voorbereidingen voor de renovatie van de Kiltunnel. Onze inzet richt zich op de bereikbaarheid, tunnelveiligheid, zorgnormen van het transport van gevaarlijke stoffen. Meer relevant voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is de renovatie van de brug over De Noord (2024), de tunnel onder De Noord (2025) en de Drechttunnel.
Impactanalyses hoogwater en overstromingen In 2021 zijn impactanalyses uitgevoerd voor de verschillende dijkringen in onze regio. Zo ook voor dijkring 17 waar de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in valt. De impactanalyses dienen als input voor de evacuatiestrategieën. Energietransitie De ontwikkelingen rondom de energietransitie staan niet stil. Nieuwe inzichten op brandveiligheid rondom dit thema vragen continue aandacht. Wij zijn betrokken in landelijke netwerken en vertalen de actualiteiten in risicogerichte adviezen en factsheets. Nieuw beleidsplan VRZHZ 2022 – 2025 Na een uitgebreid voorbereidingstraject is op 9 december 2021 het beleidsplan VRZHZ 2022-2025 vastgesteld door het algemeen bestuur. Dit geeft richting aan onze opgaven in de komende jaren.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 30
Veilige omgeving De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is begin 2021 gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie. Vanaf de start zijn medewerkers van omgevingsveiligheid betrokken bij het proces om belangrijke thema’s, zoals externe veiligheid, bereikbaarheid, klimaatadaptatie, energietransitie, bluswater e.d., die spelen binnen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving te borgen. Daarnaast is vooroverleg gevoerd en is advies verstrekt op een tweetal bestemmingsplannen en verschillende andere ruimtelijke initiatieven, waaronder de nieuwbouw van een tankstation met waterstof aan de Ambachtsezoom. Industriële veiligheid Binnen het proces industriële veiligheid wordt geadviseerd over de risico’s bij inrichtingen en is de aanwijzing, het toezicht en de handhaving op de bedrijfsbrandweeraanwijzing ondergebracht. Vanuit het oogpunt van industriële veiligheid is bijzonder om te vermelden dat in 2021 de BRZO-status van het bedrijf Bolidt in Hendrik-Ido-Ambacht is vervallen. De hoeveelheid stoffen per stofklasse binnen de inrichting ligt onder de lage drempel. Dit betekent dat het bedrijf dus niet meer aan de BRZO-wetgeving hoeft te voldoen. Het dossier is daarmee door de DCMR overgedragen aan de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid.
Veilig bouwen en Installaties Binnen het proces veilig bouwen en installaties wordt over de brandveiligheid van bouwwerken geadviseerd. De adviezen hangen veelal samen met een aanvraag voor een omgevingsvergunning die valt in de matrix ‘complexe gebouwen / inrichtingen’. Daarnaast wordt ook geadviseerd over brandbeveiligingsinstallaties, bluswatervoorzieningen en meldingen- en omgevingsvergunningen brandveilig gebruik. Voor grotere complexere
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 31
bouwaanvragen wordt vooroverleg gevoerd. Tijdens de realisatie van de bouwwerken wordt gezamenlijk met de gemeente toezicht gehouden op de realisatie. In een tweewekelijks overleg stemt de accounthouder af met het team vergunningverlening en handhaving. Vanwege de coronabeperkingen vond het afstemmingsoverleg maar ook vooroverleg vaak telefonisch of digitaal plaats. In het afstemmingsoverleg bespreken de deelnemers de nieuwe aanvragen omgevingsvergunning bouwen, de voortgang van de controle op de bouwwerken, kleinschalige aanvragen en algemene vragen. Naast het reguliere overleg vindt regelmatig overleg plaats met de projectleiders voor de Antoniapolder, Noordoevers, Ambachtsezoom en De Volgerlanden. Veilig gebruiken Het brandveiligheidstoezicht wat de brandweer uitvoert, vindt haar basis in het beleidsplan 2017–2020 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Vanwege de coronacrisis is de beleidsplanperiode verlengt met een jaar en maken we ook in 2021 gebruik van het beleidsplan 2017-2020. Naast de reguliere brandveiligheidsinspecties is in 2021 geëxperimenteerd met het uitvoeren van digitale zelfchecks bij 50% van de scholen. Een onderwerp wat in 2022 wordt doorontwikkeld. In het laatste kwartaal van 2021 is een inhaalslag gemaakt met controles bij zorginstellingen.
De uitvoering van de rest van het programma is grotendeels conform planning uitgevoerd met uitzondering van de controles bij net niet BRZO bedrijven. Dit project is beperkter uitgevoerd dan oorspronkelijke de bedoeling was vanwege een onderbezetting bij dit organisatieonderdeel.
In 2021 zijn conform het jaarplan 2021 de volgende objecten gecontroleerd: Periodieke controle brandveilig gebruiken 30% Basisscholen; Bijeenkomst dagverblijf > 10 personen met een beperking; Bijeenkomst kinderopvang slapen > 1,5 meter;
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 32
Bijeenkomst publiek > 500 personen; Woonfunctie groepszorgwoning 24 uur zorg; Woonfunctie zorgclusterwoning zorg op afroep; Logiesfunctie < 10 personen met 24 uur bewaking.
Thema controles - Woongebouwen met inpandige gangen >13m; - Parkeergarages > 1000m. In totaal zijn 13 objecten5 door de brandweer op brandveiligheid gecontroleerd, daarnaast zijn er bij zeven objecten (woonfunctie groepszorgwoning 24 uurs zorg) RAM (Risico Analyse Monitor) gesprekken gevoerd. Na de fatale brand in december 2020 in het woongebouw ‘De Heerlijkheid’ is Risicobeheersing betrokken geweest bij het onderzoek en de nazorg. Ook is in 2021 veel tijd gestoken in het op orde brengen van de informatie van de objecten. Informatie wordt gestructureerd vastgelegd in omgevingsdossiers, zodat deze informatie en tekeningen duurzaam beschikbaar zijn voor de uitvoering van controles. (Brand)veilig leven Veilig leven richt zich op de gebruikers van de bouwwerken en de leefomgeving. Het handelen van de gebruikers vormt een belangrijk onderdeel in de mate van veiligheid. Door mensen bewust te maken van de veiligheidsrisico’s en ze handvatten te bieden om hun omgeving veiliger te maken, stimuleren we veilig gedrag van inwoners, bedrijven en bezoekers. Vanwege de Covid-pandemie lag de focus in 2021 op digitale voorlichting. Veilig leven tips Facebook en Instagram Via een Facebook en Instagramcampagne zijn doelgroepen benaderd met veilig leven tips. Om de twee weken kreeg de doelgroep een geanimeerde afbeelding over een specifiek onderwerp.
In totaal brachten we 13 verschillende onderwerpen onder de aandacht: Laad apparaten altijd overdag op Laat apparaten niet onnodig op stand-by staan Elektrische auto check de accu Rol haspel volledig af 5
*De objecten bestaan vaak uit meerdere functies, zoals de bekende brede scholen, multifunctionele accommodaties en kindcentra, deze functies zijn in samenhang gecontroleerd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 33
Houd filters van droger, afzuigkap en stofzuiger schoon Plaats rookmelder en een koolmonoxidemelder Er bestaan speciale rookmelders voor slechthorenden Doe de binnendeuren dicht, dit vertraagt brand en rookproces Ken je vluchtweg, zorg dat er geen spullen liggen waarover je kunt struikelen Waar hangt je de voordeursleutel Er bestaan kookbeveiligingen Bij twijfel, bel 112 Voorkom brand door roken of kaarsjes
Met 1 klik werden bezoekers doorverwezen naar achterliggende informatiepagina’s als men meer informatie wilde over het onderwerp. Gemiddeld zijn er per post 800 personen bereikt. Veilig leven tips Snapchat Op een passende wijze hebben wij de doelgroep 12 t/m 18 jaar met brandweetjes voorlichting gegeven. Om de week kregen zij op het Snapchatkanaal een nieuw kort pakkend filmpje over een specifiek onderwerp. In totaal hebben wij 12 filmpjes gelanceerd: Laat apparaten niet onnodig op standby staan Goedkopere opladers Tijdstip opladen appratuur Elektrische fietsen Rookmelders Rook is giftig Binnendeuren dicht Vluchtroute Vlam in de pan 112 bellen Brandwonden Niet hollen maar rollen Ook hier kon men door 1 klik meer informatie lezen over het onderwerp. In totaal hebben 2196 kinderen het filmpje bekeken en gezocht naar meer informatie omtrent het specifieke onderwerp. De filmpjes zijn in totaal 32.000 keer bekeken. De filmpjes zijn niet onopgemerkt gebleven en zijn overgenomen door meerdere veiligheidsregio’s.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 34
Veilig ondernemen Aan het keurmerk veilig ondernemen nemen wij actief deel. Wij geven voorlichting en adviseren over uiteenlopende zaken. Dit zijn antwoorden op vragen, informatie over regelgeving, bereikbaarheid, ontruiming, installaties etc. De bedoeling is om ondernemers op industrieterreinen en in winkelgebieden bewust te maken van eventuele gevaren. We geven aan wat zij zelf kunnen doen. Ondanks de coronamaatregelen hebben we dit jaar meer ondernemers bereikt. Dit hebben wij via een LinkedIncampagne gedaan. Hier zijn drie belangrijke items gekozen waarmee de kans op brand kan worden verkleind. Voor deze drie items hebben wij checklijsten beschikbaar gesteld zodat ondernemers zelf in hun gebouw en omgeving gepaste acties kunnen ondernemen. Gekozen onderwerpen: risicomanagement, opslag en elektra
Met deze campagne zijn ruim 11.000 personen bereikt die de omgeving hebben aangeklikt en informatie hebben opgehaald. Helaas vielen het aantal opgevraagde checklijsten wat tegen. Hier zullen we naar een andere mogelijkheid gaan zoeken om dit te verbeteren. Brandweer op school Dit jaar heeft het hele concept ‘Brandweer op school’ een update gehad. Ook hier is gezocht naar digitale mogelijkheden. Zo kan de school nu kiezen of zij de lessen digitaal willen geven of analoog. Zowel de analoge lessen als de digitale lessen zijn gratis te verkrijgen. Op de site VRZHZveilig.nl is een Vetveilig game geplaatst die gespeeld kan worden. In de game ontstaat brand in huis. Door keuzes op vragen en dillema’s kunnen kinderen spelenderwijs leren over brandveiligheid. Vanuit diverse scholen is positieve feedback ontvangen op het programma ‘Brandweer op school’. Veilige evenementen In 2021 vonden in Hendrik-Ido-Ambacht twee evenementen plaats. Helaas weer een lager aantal dan in een jaar zonder COVID-19. Van de twee evenementen viel één evenement in de classificatie A (regulier evenement) en één evenement in de classificatie B (aandacht evenement). Daarnaast waren er een aantal kleinschalige samenkomsten (melding).
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 35
Voor het B-evenement is er vanuit Risicobeheersing advies afgegeven door de adviseurs. Daarnaast is diverse keren spontaan (telefonisch) overleg geweest om te sparren over de toepassing van de coronamaatregelen. Het was geregeld zoeken wat de maatregelen specifiek betekenden voor een evenement, hoe klein of groot ook. Het Evenementenloket heeft hierin ook geassisteerd met een aantal verduidelijkingsmomenten via Teams. Voor 2022 staan er 19 evenementen gepland. Hopelijk kan veel hiervan doorgaan. Overzicht van activiteiten In onderstaand overzicht is overzicht van de geleverde producten opgenomen.
* Incidentele kleinschalige adviezen op vragen Bouw, Milieu en BRZO zijn niet geregistreerd in bovenstaande getallen. * Controles in de realisatiefase betreffen meerdere controlemomenten, gezamenlijk uitgevoerd met de toezichthouders van de gemeente (team vergunningverlening en handhaving). Deze zijn niet afzonderlijk meegeteld. Operationele Zaken Oefenen Om het personeel voldoende geoefend te houden, wordt jaarlijks een oefenplan opgesteld. Alle te beoefenen onderdelen worden ingepland op de wekelijkse oefenavonden (maandag). Helaas hadden we ook in 2021 te maken met de nodige beperkingen in het oefenen, doordat we niet met grote groepen konden oefenen. Met heel
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 36
veel creativiteit en flexibiliteit van de vrijwilligers is het oefenschema doorlopen door op afwijkende tijden en/of avonden te oefenen.
Enscenering bij oefeningen
Opleidingen Het afgelopen jaar was een rustig studiejaar. Eén persoon heeft de opleiding tot brandweer-chauffeur afgerond. In 2021 is één persoon begonnen aan de leergang ‘bevelvoerder’, deze wordt naar verwachting begin maart afgerond. Voor 2022 zijn diverse opleidingen voorzien om de paraatheid op alle onderdelen in stand te kunnen houden. Materieel Er waren geen wijzigingen in het materieel wat gestald is aan de Krommeweg. De voertuigen zijn allemaal redelijk nieuw en technisch in goede staat. De vrijwilligers voeren tweewekelijks onderhoud uit, zodat voertuigen en gebouw ook netjes en verzorgd blijven. Gebouw De kazerne en het omliggende terrein van de post Hendrik-Ido-Ambacht voldoet aan de behoefte van een BASIS+ post. Regelmatig vinden in het gebouw regionale vergaderingen
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 37
of bijscholingen plaats. Door de centrale ligging worden er ook vergaderingen georganiseerd voor het personeel van de Veiligheidsregio. In 2021 zijn de kantoorruimten opnieuw ingericht. Medewerkers van de Veiligheidsrisico die ook lid zijn van de post, kunnen hier werken. Hiermee blijft de paraatheid van de post gewaarborgd. Daarnaast zijn een aantal flexplekken ingericht zodat ook vrijwilligers hier kunnen werken. Repressieve Brandweerzorg Het moment waarop inwoners de brandweer zien, is toch vooral tijdens de incidentbestrijding. In 2021 is de post Hendrik-Ido-Ambacht 200 keer gealarmeerd. De inzetten waren divers. Maar één van de inzetten die afgelopen jaar een forse indruk achter liet, is de brand aan de Frederik Hendrikstraat. Een brand midden in de nacht waarbij drie woningen tijdelijk onbewoonbaar raakte. Een forse inzet waarbij onder andere 4 blusvoertuigen en 2 hoogwerkers zijn ingezet. Gelukkig vielen er geen gewonden en konden de bewoners met hulp van de gemeente tijdelijk worden opgevangen. Inzetten Onderstaande tabel geeft inzicht in deze meldingen:
2017
2018
2019
2020
2021
84
71 28
73
74
85
29
28
18
19 88
24
15
22
64
56
60
13
15
186
200
Type Brand Autom.brandalarm Ongeval
83
Dienstverlening Gezondheid 6 Totaal
167
206
190
6 Sinds 2020 wordt 'inzetten in het kader van gezondheid' apart geregistreerd. Voorheen vielen deze inzetten onder
dienstverlening. Veel van deze inzetten zijn corona-gerelateerd. Inzetten waarbij de brandweer assistentie verleent aan de ambulancedienst.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 38
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Stand van zaken crisisorganisatie De afgelopen jaren is sterk geïnvesteerd in de lokale crisisorganisatie die de gemeenten Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht gezamenlijk beheren. In 2019 vormde de synchronisatie met de regionale crisisorganisatie op het gebied van organisatiestructuur en operationele procedures één van de belangrijke stappen. Daarnaast was het volledig opleiden, trainen en beoefenen van onze crisisfunctionarissen een speerpunt. Om deze laatste doelstelling te realiseren is in 2019 gestart met een opwerkingsprogramma dat uit drie fases bestaat. De eerste fase van het opwerkingsprogramma was de opleidingsfase. In 2019 en 2020 hebben alle crisisfunctionarissen een basisopleiding gevolgd voor hun specifieke crisisfunctie. Tijdens deze meerdaagse opleiding heeft men zich de diverse competenties eigen gemaakt die noodzakelijk zijn voor effectieve inzet tijdens een crisis. De opleidingen zijn afgesloten met competentiemetingen waarbij de deelnemers in de gelegenheid zijn gebracht om hun opgedane kennis in de praktijk te brengen.
In 2021 is, ondanks de beperkingen van de coronacrisis, de tweede fase van het vakbekwaamheidsprogramma gestart. Het gaat hier om de trainingsfase waarin de focus van het individuele competentieniveau naar het competentieniveau van de taakorganisatie verschoof. De eerder opgedane kennis en vaardigheden worden nu in teamverband getraind. De leden van de verschillende taakorganisaties hebben afgelopen jaar diverse trainingsscenario's met elkaar doorlopen. Hierbij is er zowel fysiek, digitaal als hybride gewerkt. In 2020 is ruimschoots ervaring opgedaan in het digitaal trainen en oefenen, wat ervoor zorgde dat het opwerkprogramma in 2021 uiteindelijk weinig hinder heeft ondervonden van de geldende coronamaatregelen. Eind 2021 is deze tweede fase
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 39
van het opwerkprogramma afgesloten. Dit betekent dat de organisatie nu is opgewerkt tot het niveau van de taakorganisaties/TBz. De collega's hebben afgelopen jaar wederom veel tijd en energie gestoken in het volgen van het trainingsprogramma, naast hun vaak overvolle reguliere agenda. Ze hebben een prestatie geleverd waar we als gemeentelijke organisatie trots op mogen zijn. Komend jaar staat in het teken van de oefenfase van het opleidingsprogramma. Dit is de derde en laatste fase van het traject. Op 22 maart 2022 zal de zogenaamde gemeentebrede oefening plaatsvinden. Dit is een grote oefening waarbij de crisisorganisatie in zijn volledigheid wordt opgeschaald. Deze oefening vormt het sluitstuk van het opwerktraject en zal voor de deelnemers de kers op de taart worden. Piketvoertuigen Officieren van Dienst Bevolkingszorg In de regio Zuid-Holland Zuid kennen we vier piketgebieden met een Officier van Dienst Bevolkingszorg. Zij staan de 10 gemeenten bij in het geval van incidenten, rampen en crisissen. Het piket van vier functionarissen garandeert dat een gemeente op alle niveaus tot op het hoogste GRIP-niveau is vertegenwoordigd. Sinds medio 2021 beschikken de vier piketgebieden over een dienstvoertuig in de huisstijl van de Veiligheidsregio. Naast een vervoermiddel is het voertuig ook een mobiele werkplek op locatie.
Er kan een klein overleg in plaatsvinden, maar ook een kantoorwerkplek van het gemeentehuis kan worden overgenomen. Het inmiddels 14 jaar oude voertuig (de gele VW Transporter) is door dit voertuig vervangen. Burgemeester Heijkoop, als portefeuillehouder Bevolkingszorg, overhandigde de voertuigen aan de vertegenwoordigers van de betreffende piketgebieden.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 40
Stuurgroep Veiligheid De stuurgroep veiligheid is het overlegorgaan waarin gemeente en externe partners grofweg eens per zes weken veiligheidsissues bespreken. Ook in 2021 kwam de stuurgroep regelmatig bijeen. Gelet op de coronamaatregelen was dit soms fysiek, deels hybride (digitaal en fysiek) of alleen digitaal. De stuurgroep bestaat uit: Senior veiligheidsadviseur (voorzitter), vertegenwoordigers van brandweer, politie, handhaving, Ambulancedienst, Omgevingsdienst, afdeling BOR en een notulist. Optioneel is deelname van de burgemeester en vertegenwoordigers van de GHOR, afdeling B&O en afdeling De Volgerlanden. Daarnaast zijn zo nodig ook externe betrokkenen aanwezig. De Senior veiligheidsadviseur treedt op als voorzitter van de stuurgroep. De voorzitter leidt de vergadering en zorgt voor het maken van heldere afspraken. In ‘conflicterende situaties’ heeft de voorzitter doorzettingsmacht. Bij externe partners houden de deelnemers uiteraard rekening met elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De voorzitter stemt regelmatig af met de burgemeester. De voorzitter handelt in de lijn die de burgemeester voorstelt. De burgemeester maakt zelf aan de hand van de agenda de keuze om al dan niet aanwezig te zijn bij de vergadering van de stuurgroep.
Het doel van de stuurgroep is: het adviseren van de (gemeentelijke) organisaties; het vooraf onderkennen van potentieel onveilige situaties; en het realiseren en onderhouden van een veilig Hendrik-Ido-Ambacht.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 41
Naast de reguliere agendapunten heeft de stuurgroep in 2021 specifiek gesproken over: parkeerdruk en bereikbaarheid hulpdiensten; bluswatervoorziening industrie Antoniapolder in relatie tot bereikbaarheid Waterbusplein; Mobiliteitsplan; Herinrichting Laan van Welhorst.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2021 | 42
COVID-19 Inleiding Gedurende de gehele Covid-pandemie is de afdeling leefbaarheid en veiligheid onverminderd betrokken geweest bij de crisisbeheersing. Dit hoofdstuk behandelt de coronaperiode vanaf januari 2021 tot begin januari 2022. De belangrijkste bestuurlijke-, organisatorische- en maatschappelijke aspecten die aan de orde kwamen tijdens de coronacrisis komen in deze beschouwing aan bod.
Crisisbeheersing onder de TWM Per 1 december 2020 wordt de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19 (TWM) ingevoerd. De introductie van deze wet maakt een einde aan de GRIP-4 situatie, die vanaf maart 2020 van kracht was. Voorheen vonden de coronamaatregelen hun juridische basis in de diverse noodverordeningen. Nu ligt deze basis in de ministeriële regelingen van de TWM. Daarnaast heeft het afschalen van de GRIP-4 situatie tot gevolg dat een gedeelte van de crisisbeheersingsbevoegdheden terugschuiven van de voorzitter van de veiligheidsregio naar de lokale burgemeesters. Hierbij verliest de veiligheidsregio zijn coördinerende rol en gaat iedere gemeente weer zelfstandig over de crisisbeheersing en nadere invulling van het coronabeleid binnen de kaders van de TWM. Al in december 2020 wordt door de veiligheidsregio onderkend dat het verdwijnen van de regionale samenwerkingsstructuur onder GRIP een risico tot gevolg heeft7. Men voorziet namelijk dat, omdat gemeenten nu zelfstandig de landelijke coronarichtlijnen moeten vertalen naar lokale regels, er verschillen zullen ontstaan in de wijze waarop individuele gemeenten de regels interpreteren. Daarom besluiten de tien gemeenten van de VRZHZ om de regionale samenwerking voort te zetten, zodat op die manier de continuïteit van het beleid geborgd kan worden.