raad 7 februari 2022

GEMEENTE HENDRIK-IDO-AMBACHT Notulen van de openbare vergadering van de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, gehouden op 7 februari 2022 in het gemeentehuis, aanvangende om 20.00 uur. Voorzitter: de heer J. Heijkoop, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren ing. P. Boudewijn, M.B. Braber en O. Doevendans, mevrouw M.C.G. Gommans-Dane, de heer E. van Hartingsveldt, de dames drs. W.P. van der Hee-Pasterkamp en M.T. Kamphuis-Stuij, de heren drs. K. van der Laan MEd, G.J.W. Lagendijk MSc RA, H.H.F. van der Lei, A. Mol, mr. J.P. Neijman en M. Nugteren BPM, mevrouw J. Oelfke-ten Seldam, de heren L.P. Platschorre, mr. A. Scheurwater, J. Struik en ir. C.W. Timmers, mevrouw M.N.P. Vogelaar-Korpershoek en de heer E. van der Wulp Bhrm. Afwezig zijn de leden: de heren B.P. van Ginkel en drs. A. Ouwerkerk en mevrouw A.L. Vlasblomvan der Vlies MSc. Tevens aanwezig zijn de heren drs. S. van Die, A.J. Flach MSc en drs. R.J. Lafleur, wethouders. Griffier: de heer drs. ing. G.H. Logt CMC. Agenda:

*

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Opening. ......................................................................................................................................................................... 2 Vaststelling van de agenda. .......................................................................................................................................... 2 Spreekrecht burgers. ..................................................................................................................................................... 3 Vragenhalfuurtje raadsleden. ....................................................................................................................................... 3 Vaststelling notulen. ..................................................................................................................................................... 3 Lijst van ingekomen stukken en eventuele mededelingen. .................................................................................... 3 Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden – Financiën. 7.1 Aanwijzing accountant voor de periode 2022-2025 en gunning accountantscontrole. .......................... 3 8. Welzijn, Onderwijs en Sociale Zaken. 8.1 Zienswijze inzake wijziging begroting voor 2022 van de DG&J. .............................................................. 4 9. Ruimtelijke zaken – De Volgerlanden.

9.1 Implementatie recycletarief. .............................................................................................................................. 4 9.2 7e herziening exploitatieplan De Volgerlanden-Oost. .................................................................................. 4 9.3 Vaststelling bestemmingsplan Vrouwgelenweg 58. ...................................................................................... 4 9.4 Realisering van fietsenstallingen rondom De Schoof, het aanbrengen van beveiligingscamera's aldaar, het verplaatsen van het zich op het parkeerterrein bevindende openbaar toilet en het grotendeels ondergronds brengen van het containerpark De Schoof. ........................................................................... 41 9.5 Vaststelling gewijzigd bestemmingsplan Centrumgebied, Graaf Willemlaan. ........................................ 31 10. Comptabiliteitsbesluit. ................................................................................................................................................ 51 11. Initiatiefvoorstel Coronavoucher. ............................................................................................................................ 51 12a. Afscheid raadslid M.B. Braber.

................................................................................................................................. 52 12b. Onderzoek geloofsbrieven en beslissing tot toelating van een nieuwbenoemd lid van de raad. .................. 53 12. Sluiting. ......................................................................................................................................................................... 54

***

Vergadering van 7 februari 2022.

2

(Voorafgaande aan de vergadering heeft wethouder Van Die met een korte toespraak de recent in druk uitgekomen

sociale kaart van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht met als titel Sociaal Ambacht aan de raadsleden overhandigd.) 1. Opening.

*

De voorzitter heet iedereen welkom, opent de vergadering en spreekt het ambtsgebed uit. De heer Platschorre wil de heer Heijkoop namens de raad van harte welkom heten nu deze na zes weken afwezigheid weer zijn functie in het midden van de raad kan vervullen. Een ieder is blij dat de heer Heijkoop is hersteld en de vergadering van de raad op diens geheel eigen wijze weer kan voorzitten. De voorzitter zegt hiervoor dank. Ook hij is blij dat hij hier weer aan de slag kan gaan. Hij wil iedereen bedanken voor de vele vormen van medeleven die hij van burgers van Ambacht en allerlei organisaties heeft ervaren. Dat is gewèldig geweest; dat dit zo massaal heeft plaatsgevonden, was een heel aparte beleving. Iedereen wordt daarvoor hartelijk bedankt; het heeft hem echt góed gedaan. Spreker is blij dat men hier in elkaars aanwezigheid kan vergaderen, met inachtneming van allerlei Coronaregels waarmee men nog te maken heeft. Thuis kan men via de website van de gemeente deze vergadering beluisteren en bekijken en daarom worden nu ook de luisteraars en kijkers van harte welkom geheten. Het is in de afgelopen tijd gebleken dat het aldus volgen van vergaderingen méér belangstellenden oplevert dan veelal het geval was als men vergaderingen in de raadszaal kon bijwonen. De gemeente zal de raads- en commissievergadering dan ook digitaal blijven uitzenden.

Het elkaar ontmoeten is echter belangrijk en daarom worden de luisteraars en kijkers uitgenodigd om ook een keer een in deze zaal te houden commissievergadering of raadsvergadering bij te wonen. Berichten van verhindering zijn ontvangen van mevrouw Vlasblom-van der Vlies en de heren Van Ginkel en Ouwerkerk. Mevrouw Kamphuis-Stuij is vandaag jarig. Als een verjaardag samenvalt met de datum van een raadsvergadering levert dat de betrokkene altijd bloemen op, terwijl het voor die betrokkene de mogelijkheid tot trakteren opent, maar dit mag hij eigenlijk niet zeggen… (Mevrouw Kamphuis-Stuij krijgt een boeket bloemen overhandigd. Applaus.) 2. Vaststelling van de agenda. De heer Struik komt met het voorstel om de hamerstukken op deze agenda alle voorafgaande aan de debatstukken te behandelen. Ook kan er, gelet op de te bespreken voorstellen, wellicht al worden afgesproken dat er in de loop van de avond zal worden bekeken of deze vergadering om elf uur zal worden beëindigd dan wel geschorst; het zal anders wel eens heel laat kunnen worden. De voorzitter zal om half elf, kwart voor elf met de raad bekijken hoe ver het met de behandeling van de agenda staat en dan vragen of men nog wil doorgaan of voor voortzetting van de vergadering op een volgende datum wil kiezen. Voor het eerst behandelen van de hamerstukken is overigens zeker wat te zeggen; dat stelt hij dan ook voor.

Aldus wordt besloten. De voorzitter wijst erop dat op deze agenda een voorstel prijkt voor de behandeling waarvan eventueel even in beslotenheid zal moeten worden vergaderd, namelijk het voorstel onder agendapunt 7.1, Aanwijzing accountant voor de periode 2022-2025 en gunning accountantscontrole. Blijft dit voorstel een hamerstuk, dan is er geen besloten vergadering nodig, maar dat zal dus wèl het geval worden als

Vergadering van 7 februari 2022.

3

iemand er opmerkingen over zal willen maken. Die besloten vergadering zal dan na sluiting van de openbare vergadering worden gehouden. Zijn er leden die over het genoemde voorstel het woord zullen willen voeren? De heer Lagendijk behoeft er niet het woord over te voeren, maar wil alleen herhalen wat hij in de commissievergadering heeft aangekondigd, namelijk dat hij zich bij de besluitvorming over het agendapunt in kwestie – in het openbaar of in beslotenheid – van deelneming aan die besluitvorming zal onthouden. De voorzitter noemt dit een heel correct voornemen, gezien de relatie die de heer Lagendijk beroepshalve met de accountant in kwestie heeft. Begrepen hebbend dat niemand in de raad te kennen heeft gegeven over dit voorstel het woord te willen voeren, stelt spreker vast dat het als hamerstuk kan worden behandeld. Betreffende agendapunt 11, Initiatiefvoorstel Coronavoucher, is spreker gebleken dat er behoefte bestaat aan enige verduidelijking wat de te volgen procedure betreft. Die verduidelijking zal vanavond worden gegeven. Zoals men op de agenda heeft gezien, zal onder punt 12a afscheid worden genomen van het raadslid de heer Braber. Met inachtneming van het voorgaande wordt de agenda voor het overige conform vastgesteld. 3. Spreekrecht burgers. De voorzitter deelt mede dat van het spreekrecht burgers gebruik zal worden gemaakt door de dames C.J.C. Tillemans en I.

van Meerten over agendapunt 9.1, Implementatie recycletarief, en door mevrouw E.S. Vogelaar – mede namens de heren A. Verweij en Th. de Lange – over agendapunt 9.5, Vaststelling gewijzigd bestemmingsplan Centrumgebied, Graaf Willemlaan. Zijn voorstel is om de genoemde dames voorafgaande aan de behandeling van de betreffende agendapunten in de gelegenheid te stellen hun inspraakbijdrage te leveren. Aldus wordt besloten. 4. Vragenhalfuurtje raadsleden. Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. 5. Vaststelling notulen. De notulen van de openbare raadsvergadering van 17 januari 2022 worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming vastgesteld. 6. Lijst van ingekomen stukken en eventuele mededelingen. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform de door het college van b. en w. met betrekking tot de ingekomen stukken gedane voorstellen besloten. 7. Algemene bestuurlijke aangelegenheden en financiën. 7.1 Aanwijzing accountant voor de periode 2022-2025 en gunning accountantscontrole. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten, onder aantekening dat de heer Lagendijk wordt geacht niet aan de besluitvorming te hebben deelgenomen.

Vergadering van 7 februari 2022.

4

8. Welzijn, Onderwijs en Sociale Zaken. 8.1 Zienswijze inzake wijziging begroting voor 2022 van de DG&J. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 9. Ruimtelijke zaken – De Volgerlanden. 9.2 7e herziening exploitatieplan De Volgerlanden-Oost. De heer Doevendans brengt naar voren dat de fractie van Realistisch Ambacht met dit herziene exploitatieplan akkoord kan gaan, met uitzondering van alles wat met het warmtenet te maken heeft. Met deze aantekening wordt conform het voorstel besloten. 9.3 Vaststelling bestemmingsplan Vrouwgelenweg 58. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform dit voorstel besloten. 9.1 Implementatie recycletarief. De voorzitter geeft het woord aan mevrouw Tillemans als eerste inspreekster. Mevrouw C.J.C. Tillemans (Boskamp 14, 3343 EB, Hendrik-Ido-Ambacht) spreekt als volgt: "Goedenavond. Dit wordt poging 2! Het voorgenomen recyclebeleid baart mij zorgen. Ik ben zeker niet tegen het principe 'de vervuiler betaalt'; het gaat mij om de onduidelijkheid en met name de noncommunicatie met de inwoners. 1. Het tarief. Het basistarief afvalstoffenheffing voor een meerpersoonshuishouden zou naar afgerond € 308 gaan. Uitgaande van 1 zak per week (en daar kom ik als 'brave scheidingsburger' overigens toch wel aan) betaal ik dan € 130 per jaar aan variabele kosten.

Minus de € 15 gratis afval is dit nog € 115, in totaal dus afgerond € 423. Dus zelfs € 50 duurder dan het basistarief dit jaar. Hoezo 'goedkoper uit'? Deze berekening is geen 'broddelwerk', maar gebaseerd op feiten! Mijn gevoel dat ik niet voor het recyclen beloond word, maar eerder gestraft, klopt dus. 2. De opslag. Waar onze gemeente helaas helemaal aan voorbij gaat, is het feit dat er maar even van de inwoners wordt verwacht dat hun huis als opslagplaats kan dienen voor al het gescheiden afval. Betere afvalscheiding betekent een veel grotere hoeveelheid glas, papier en vooral plastic wat maar even thuis bewaard moet worden. Veel mensen hebben hier eenvoudigweg geen plek voor. Met name over het beter afvoeren van de grotere hoeveelheid plastic wordt totaal niet nagedacht. Ik zit zelf nu al op 2 grote zakken per week. Wekelijks neem ik mijn plastic afval, oud papier, oude kleding en oud glas vanuit de wijk Krommeweg mee naar De Schoof, om het, voordat ik daar boodschappen ga doen, in de daarvoor bestemde containers te doen. Deze bakken zitten overvol en zijn dus echt nodig! En juist deze bakken moeten nu weg? Zeker verzonnen door iemand die deze bakken zelf nooit ziet.

Als de gemeente de inwoners wil aanmoedigen om te gaan recyclen, moeten er toch juist méér recyclebakken komen? Het 'smoesje' van de gemeente is dat men "bang is voor dumping van restafval in die bakken; slecht voor het milieu en kostenverhogend i.v.m. afkeur oud papier/pbd wat alsnog verbrand moet worden." Dit is echter totaal niet bewezen! En als er dan een restafvalzak in ligt, kan de eigenaar toch opgespoord worden en bekeurd? Wat is er mis met (desnoods een proef) om deze bakken te laten staan? Als de bakken bij de winkelcentra verwijderd gaan worden, wordt iedereen dus gedwongen het afval in zakken op straat aan te bieden op bepaalde daartoe aangewezen plekken. Ik ben daar echter fel op tegen: - Deze zakken gaan maar wekelijks opgehaald worden. Wat doe je dan tussentijds met die zakken?

Vergadering van 7 februari 2022.

5

- Heeft de gemeente enig idee hoeveel zakken er bij beter recyclen op straat komen? Dit is nu al een zeer straatvervuilend beeld, laat staan als de hoeveelheid minimaal 3 x zoveel wordt. - De zakken worden vaak opengekrabd, waarna de inhoud door de straat ligt of de zakken waaien weg. - Ik heb persoonlijk zelfs ervaren dat een hele stapel over mijn auto was gevallen, omdat de aanbiedplaats vlak naast de parkeerplaats is. - Die bewuste plekken zijn blijkbaar ook verzonnen door een ambtenaar van achter zijn bureau, die deze bewuste plekken en situaties nog nooit met zijn eigen ogen heeft gezien. De stippen die er destijds voor op de straattegels waren aangebracht (en inmiddels niet meer te zien zijn...), staan/stonden namelijk vaak midden op een looppad, waardoor niemand meer normaal op die plek kan lopen. Een voorbeeld hiervan is de verzamelplek op De Hil/hoek Boskamp. Probeer daar maar eens normaal te lopen als die berg plastic zakken er ligt, dat is dus niet mogelijk. Hierdoor moet je de weg op, wat een gevaarlijke situatie oplevert met het verkeer dat daar voorbij raast. Wat dacht die ambtenaar: Liever een dode dan plastic bij het restafval? Dit kan toch niet de bedoeling zijn? Waarom is hier nooit beter over nagedacht? Dit wanbeleid kan zeker anders. Ik stel voor: 1.

Behoud van de PBD-containers bij de winkelcentra en deze vaker legen en tevens waar mogelijk ook elders bijplaatsen. 2. Plus: Als het toch zo nodig moet: de plastic zakken hoog genoeg op te laten hangen aan palen bij de restafvalcontainers met kroonringen. Dezelfde plek waar ook het oud papier wordt opgehaald. Dat is toch ook duidelijk voor iedereen? (De kroonringen had ik overigens al jaren geleden voorgesteld, maar mijn voorstel werd toen met een vage reden van tafel geveegd.) Volgens de gemeente is het de insteek om de "service voor herbruikbare grondstoffen zo hoog mogelijk te maken om afvalscheiding te stimuleren." Denk nu eens echt serieus na! Een afvalcoach is overbodig. Ambachters weten heus wel hoe ze het afval moeten scheiden. Zorg ervoor dat de inwoners áángemoedigd worden het afval beter te scheiden en bied genoeg mogelijkheden om dit te realiseren door meer en juiste afvalcontainers. Maar vooral: laat de inwoners meebeslissen! Waarom moet dit er nu vóór de verkiezingen nog even doorheen gedrukt worden? Mijn dringende verzoek is: til het hele recycleverhaal over de verkiezingen heen.

Dit heeft, zoals uit alle ophef duidelijk blijkt, zoveel impact op alle huishoudens dat de mening van de burger serieus genomen moet worden en daar eerst de juiste aandacht aan geschonken moet worden." Op vragen vanuit de raad antwoordt spreekster:  dat zij de enquête die ooit onder een aantal inwoners is uitgezet niet heeft gezien;  dat zij per week al snel aan twee kleinere pedaalemmerzakken afval komt; samen zijn die nog niet eens één grote zak, maar zij betaalt daarvoor wel twee keer het lagere bedrag;  dat zij zichzelf een goed afvalscheidster vindt;  dat er niet van haar kan worden verlangd dat zij het afval in de pedaalemmerzakken gaat opsparen tot er een grote zak mee kan worden gevuld; tot dan zou zij namelijk met stank in haar huis komen te zitten;  dat zij het g.f.t.-afval nog wel wat beter zou kunnen scheiden dan zij nu doet, maar dat het heus nog wel gebeurt dat er bij het gewone afval dingen terechtkomen die stinken; zo'n zak wil zij dan vlug kwijt en dus niet laten staan tot er méér aan kan worden toegevoegd;  dat zij met haar plastic naar de bakken bij De Schoof gaat omdat zij dat in haar omgeving niet kwijt kan; voor ver lopen naar een inzamelpunt heeft zij met haar twee banen niet de tijd; de dichtstbijzijnde bakken voor oud papier en glas bevinden zich op het Louwersplein;  dat zij in De Brug heeft gelezen dat vooral containers voor plastic zullen

worden verwijderd. De voorzitter verleent het woord aan de tweede inspreekster, mevrouw Van Meerten, die zich digitaal tot de raad zal richten.

Vergadering van 7 februari 2022.

6

Mevrouw I. van Meerten (Weteringsingel 130, 3342 AL, Hendrik-Ido-Ambacht) spreekt als volgt: "Goedenavond allemaal, goedenavond voorzitter, fijn u weer te zien. Ik start met mijn pleidooi voor afvalscheiding. Ik doe dat al meer dan 25 jaar, ook toen ik nog op driehoog achter woonde zonder balkon! Is het moeilijk? Nee, het is eigenlijk heel eenvoudig en zeker met de Afvalwijzer, die je precies vertelt wat welk soort afval waar hoort, moet dat lukken. Eenmalig zul je moeten verzinnen hoe je dit in je huishouden het handigst aanpakt met afvalbakken en waar je deze neerzet, maar als je dat hebt geregeld kun je zo van start. Kost dat moeite? Ja, het betekent een verandering van wat je gewend bent te doen. Je moet daar echt wel even je hoofd op zetten, gezinsleden motiveren, ze af en toe achter de broek zitten, met ze praten over het nut ervan en ze nog eens motiveren dat we dit met elkaar doen voor een duurzame wereld. Doe het samen! Want let’s face it, waar doen we het nu eigenlijk voor? Om te zorgen dat schaarse materialen hergebruikt kunnen worden en deze materialen dus niet verbrand worden, waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen. We doen het dus voor een betere wereld en daarmee voor onszelf, onze kinderen en allen die verder na ons komen. Toch schijnt niet bij iedereen het besef te leven dat we afval scheiden voor onszelf.

Daarom ben ik erg blij met de stap die de gemeente wil gaan zetten: een financiële prikkel om mensen aan te sporen beter afval te gaan scheiden met als positief gevolg: meer materialen om te kunnen hergebruiken, minder verbrandingsstoffen en dus beter voor het milieu. Voor iedereen die al jarenlang, zoals ik, zonder financiële prikkel moeite doet om afval te scheiden voelt het ook een beetje als gerechtigheid. Nu gaan wij het in ónze portemonnee voelen wat het doet als je netjes je afval scheidt. Wij gaan daar eindelijk financieel voordeel van hebben – al was het ons daar niet om te doen – in plaats van dat wij blijven meebetalen voor iedereen die weigert afval te scheiden of onvoldoende afval scheidt. Zoals ik al zei, je moet er moeite voor doen. Maar... doen we dat niet ook als we op internet speuren naar de goedkoopste vakantie? Of rond Black Friday de beste koopjes opsnorren? Kom op, beste gemeenteraad, stem vóór dit plan! Geen enkele kiezer kan het jullie kwalijk nemen dat jullie kiezen voor duurzaam, voor een betere wereld, voor goedkoper voor iedereen (al moet men er dan moeite voor doen, het kan!). Stem vóór!" (Aan deze inspreekster worden geen vragen gesteld.) De voorzitter stelt de behandeling van het voorstel aan de orde.

De heer Doevendans doet het ordevoorstel om, aangezien de fractie van Gemeentebelangen dit voorstel in een eerdere vergadering van de agenda heeft laten halen, die fractie thans als eerste het woord te geven, zodat zij haar voortgeschreden inzichten met de raad kan delen. De voorzitter vindt het prima om de fractie van Gemeentebelangen, als deze er prijs op stelt het eerst het woord te voeren, ook het eerst het woord te geven. De heer Nugteren merkt op dat het uitstel van de behandeling van het voorstel tot implementatie van het recycletarief tot de raadsvergadering van vanavond naar de mening van de fractie van Gemeentebelangen een positieve uitwerking heeft gehad. Er bestonden hierover onder de inwoners nog veel vragen en de communicatie hierover met hen is door zowel de portefeuillehouder en de ambtelijke organisatie als door diverse raadsfracties voortvarend opgepakt. Sprekers fractie is blij met de toezegging van de portefeuillehouder dat de tijd die tot de daadwerkelijke invoering van het recycletarief zal verstrijken als een periode van gewenning zal worden gezien en dat de in die periode eventueel ontvangen feedback zal worden bekeken alvorens er uiteindelijke keuzes zullen worden gemaakt.

Feiten zijn dat het restafval in Hendrik-Ido-Ambacht nog heel veel bruikbare grondstoffen bevat – papier, hout, groenafval, glas, plastic en karton – en dat in deze gemeente jaarlijks 277 kg restafval per persoon wordt aangeboden. Daarvan bestaat 200 kg uit grondstoffen welke via andere kanalen dan

Vergadering van 7 februari 2022.

7

de aanbieding van restafval kunnen worden aangeboden, en dit ook nog gratis. Hendrik-Ido-Ambacht is thans één van de gemeenten in de regio en zelfs in het land waarin het afval het slechtst wordt gescheiden. Dit moet beter kunnen. Het verbranden van alle restafval inclusief de bruikbare grondstoffen leidt voor de gemeente ook tot hoge kosten doordat de verwerkingskosten hoger uitvallen en het rijk de gemeente een daarmee verband houdende verbrandingsbelasting oplegt. Deze verbrandingsbelasting of afvalstoffenbelasting is vanaf 2019 gestegen van € 13,21 per 1.000 kg tot € 33,15 per 1.000 kg in 2021. Het rijk legt de gemeenten deze belasting op om ze te stimuleren hun inwoners tot betere afvalscheiding te bewegen vanuit het principe 'de vervuiler betaalt'. Het huidige systeem van het toerekenen van de afvalstoffenheffing maakt geen verschil tussen huishoudens die hun afval góed scheiden en huishoudens die dat mìnder goed doen. De stijgende kosten vanwege de verbrandingsbelasting worden door middel van de afvalstoffenheffing over alle huishoudens verdeeld. Wanneer men zich in Hendrik-Ido-Ambacht op de huidige wijze van het afval zal blijven ontdoen, zullen deze kosten ook alleen nog maar stijgen, zodat het tekort van nu, zijnde ongeveer 9 ton per jaar, neerkomend op € 80 per huishouden, verder zal oplopen. Niets doen is dus geen optie. Het voorstel bevat diverse elementen.

Ten eerste verandert de manier waarop huishoudens hun afvalstoffenheffing betalen. Na de invoering van het recycletarief bestaat de afvalstoffenheffing uit twee delen: het basistarief en het variabele recycletarief voor iedere keer dat men restafval aanbiedt. Het basistarief wordt flink lager dan de huidige afvalstoffenheffing; daarna betaalt men een paar Euro bij het aanbieden van restafval. Het aanbieden van herbruikbaar restafval blijft gratis. Ten tweede is ervoor gekozen om het huidige systeem van ondergrondse afvalcontainers voor de inzameling van het restafval en het groenafval te handhaven. Ten derde bleek uit het onderzoek onder inwoners dat velen van hen moeite hebben met het tijdelijk moeten bewaren van PBD, dus plastic, blik en drankenkartons. Daarom wordt nu voorgesteld PBD niet meer tweewekelijks maar wekelijks in te zamelen. Ten vierde is in dit voorstel rekening gehouden met de door de raad uitgesproken wens dat er bij het aanbieden van afval behalve van een 60 liter-zak ook van een 30 liter-zak gebruik zal kunnen worden gemaakt. Dit is met name voor kleine huishoudens en mensen die minder mobiel zijn een verbetering. Bovendien kunnen inwoners in het buitengebied kiezen tussen een 140 liter- en een 240 literminicontainer voor het restafval. Ten vijfde wordt voorgesteld het aantal restafvalcontainers met 100 tot 150 te verminderen.

Door de invoering van het recycletarief in combinatie met het voormeldsysteem van HVC zijn er minder restafvalcontainers nodig. Een vermindering daarvan met 100 levert al een structurele besparing van € 125.000 op. Het is fijn dat de portefeuillehouder heeft toegezegd dat er in dit verband in eerste aanleg vooral zal worden gekeken naar locaties waarop veel bakken in een kleine straal staan en dat er dus niet al meteen willekeurig 100 tot 150 mollen zullen worden verwijderd. De fractie van Gemeentebelangen vindt dit plan een goed plan. Door het goed scheiden van afval worden grondstoffen gewonnen voor hergebruik, wat de duurzaamheid ten goede komt. De huishoudens die het afval goed scheiden, zullen minder restafval overhouden en dus ook minder zakken restafval produceren; zij gaan daarvoor een lager en variabel recycletarief betalen. Wanneer er minder afval wordt geproduceerd behoeft er ook minder restafval te worden verbrand, zodat de uitstoot van schadelijke stoffen afneemt, hetgeen het milieu en de volksgezondheid ten goede komt. Op deze wijze wordt degene die het afval goed scheidt en dus niet vervuilt beloond overeenkomstig het voornemen dat in het coalitieprogramma staat beschreven.

Ten slotte wordt voorgesteld in forse mate aandacht te besteden aan de voorlichting en educatie van de inwoners met als doel hen tot het beter scheiden van afval aan te zetten, bijvoorbeeld met de hulp van afvalcoaches. Te zien is dat er met de vragenlijst op de website van de gemeente een eerste begin is gemaakt met het goed infomeren van de inwoners over de inhoud van de voorgestelde veranderingen, waarbij is vermeld dat er aandacht bestaat voor bijzondere situaties, iets wat de fractie van Gemeentebelangen van harte ondersteunt. Sprekers fractie is niet doof voor de reacties uit de samenleving op dit voorstel, reacties die haar via allerlei kanalen hebben bereikt. Zij begrijpt dat die reacties vooral betrekking hebben op het ongemak

Vergadering van 7 februari 2022.

8

dat inwoners verwachten. Tevens bestaat er onrust of onduidelijkheid over de invoering van het recycletarief en de vraag of dit tot hogere kosten gaat leiden. De fractie snapt uiteraard dat dit voorstel een verandering teweegbrengt in de gewoontes en de routines van inwoners. Om de invoering van het recycletarief een succes te laten worden, is het noodzakelijk dat daarvoor onder de inwoners een breed draagvlak aanwezig is. Om dat draagvlak te verkrijgen, is het nodig dat de inwoners weten wat er van hen wordt verwacht, wat ze te wachten staat en wat de door te voeren veranderingen inhouden. Zoals eerder is geconstateerd, zijn die veranderingen en hun consequenties eerst onvoldoende aan de inwoners duidelijk geworden, maar kan men thans stellen dat er op dit punt een goede inhaalslag is gemaakt. Enkele vragen aan de portefeuillehouder zijn nog waar inwoners met hun vragen terecht kunnen, of er voor hen bij vragen inzake het recycletarief een meldpunt beschikbaar is en blijft, en hoe lang en op welke wijze de afvalcoaches worden ingezet. De heer Doevendans meent dat de heer Nugteren diens vanavond gehouden betoog ook al twee maanden geleden had kunnen houden, want het enige verschil met toen lijkt te zijn dat de inwoners nu beter geïnformeerd zouden zijn.

Wat zijn de grote verschillen ten opzichte van twee maanden geleden welke de fractie van Gemeentebelangen in staat stellen thans met dit voorstel in te stemmen, iets wat zij toentertijd blijkbaar nog niet kon? De heer Nugteren repliceert dat de heer Doevendans al zelf het antwoord op diens vraag heeft gegeven, namelijk dat de communicatie met de inwoners over dit voorstel nu beter is verlopen dan indertijd het geval was. Naar het idee van Gemeentebelangen had die communicatie al meteen beter kunnen zijn geweest. Er is in de tussentijd uitgebreid werk van gemaakt, waarbij de mensen is geadviseerd over wat ze te doen staat. Velen zijn zo het recycletarief beter gaan begrijpen en bezien dit nu in de verandering die gaande is. Er is dus sprake van een wezenlijk verschil wat het informeren van de inwoners betreft. De heer Doevendans: "Dat is de enige reden waarom uw fractie twee maanden geleden nog geen uitspraak over dit voorstel kon doen en nu wel?" De heer Nugteren voert aan dat de fractie van Gemeentebelangen in eerste aanleg vond dat dat de inwoners te weinig over dit voorstel waren geïnformeerd. Evenals enkele andere fracties in deze zaal heeft zij toen de hand in eigen boezem gestoken en om uitstel van behandeling gevraagd. Vervolgens heeft zij inwoners en mensen die haar volgen voorgelicht over hoe een en ander zit.

De participatie is zo een stuk beter tot haar recht gekomen dan twee maanden geleden het geval was en dat is dus de winst die met het uitstel is behaald. De heer Van der Wulp brengt naar voren dat wie de fractie van de PvdA volgt waarschijnlijk wel weet waar deze bijdrage naar toe gaat, evenals zijn fractie wel weet dat de meerderheid van de raad met dit voorstel akkoord zal gaan. Dit vindt zij tekenend voor de politieke verhoudingen. In haar algemene beschouwing had de PvdA al aandacht gevraagd voor de manier waarop er in deze gemeente politiek wordt bedreven. De fractie is natuurlijk niet tegen afvalscheiding, maar een aantal zaken werpt bokkades op om haar voor dit raadsvoorstel te kunnen doen stemmen. Zij maakt zich ten eerste zorgen over het hoge tarief dat straks voor het inwerpen van een restafvalzak zal worden berekend. Het is onmogelijk om daarvoor nù een tarief te noemen, dus in een tijd die laat zien dat kosten en tarieven niet stabiel blijven. Neem bijvoorbeeld de ontwikkeling in de huidige tarieven voor gas en elektra, waarvoor reeds nu aandacht wordt gevraagd, en dit overigens terecht. Er kan nu niet worden gepraat en beslist over door inwoners met energie-armoede te betalen vaste tarieven, want die tarieven kunnen snel oplopen. Dit zou alléén kunnen wanneer het college een verklaring zou ondertekenen die het gaan werken met een vast tarief zou toezeggen.

Zonder dat ligt er een nieuwe vorm van armoede, de afvalarmoede, op de loer, zeker ook gelezen de opmerking in het voorstel dat er bij prijsverhogingen wellicht aan het

Vergadering van 7 februari 2022.

9

vaste basistarief zal worden gesleuteld. Daarmee zou voor de goede afvalscheider de winst verdwijnen! Deze komt er in dit voorstel overigens maar bekaaid vanaf. De portefeuillehouder verwees bij de behandeling van dit voorstel in de commissie vaak naar andere gemeenten die met het recycletarief werken en waar dit goed zou uitpakken. Ook daarbij zijn echter nog diverse vragen te stellen, zoals: wat was hun nulmeting en in welke tijd werd daar een recycletarief ingesteld? De inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht zijn verwend met de door de gemeente aangeboden mollensysteem. Dat is weliswaar geen goedkoop systeem, maar klachten daarover werden weinig geuit, omdat de kosten en de serviceverlening in een goede verhouding tot elkaar stonden. Het plan om in de gemeente 100 tot 150 restafvalmollen weg te halen blijft als serviceverlies aanvoelen. De PvdA is, nogmaals gezegd, niet tegen het scheiden van afval, maar zou met wat nu wordt voorgesteld graag een próef gedraaid hebben gezien. Laat Hendrik-Ido-Ambacht wat dit betreft nu eens àfwijken van wat andere gemeenten doen. In de commissie heeft ook de fractie van D66 dit al eens laten horen. De milieuwinst die wordt verwacht is de raad nog niet voorgerekend. Ook is er geen melding van gemaakt dat HVC straks veel minder afval voor de nog broodnodige verbrandingsoven binnen zal gaan krijgen.

Wat zullen de effecten daarvan zijn en wie gaat daarvan dan de rekening betalen? Voor de PvdA had er nog veel meer onderzoek kunnen zijn uitgevoerd en had de behandeling van dit raadsvoorstel nog verder kunnen zijn uitgesteld, namelijk tot na de komende gemeenteraadsverkiezingen. Vechten tegen een bierkaai heeft echter geen zin. Nu het in 2024 van invoering van het recycletarief gaat komen, is het te hopen dat de gemeente haar burgers op allerlei gebieden met betrekking tot de afvalscheiding beter zal gaan faciliteren. De fractie stelt voor om naast de HVC-App een gratis gezinsgebonden App te ontwikkelen waarmee per inworp het verloop van de 'afvalrace' zal kunnen worden bijgehouden. Dat zal wellicht grote financiële verrassingen voorkomen. Men kan de burgers zo behoeden voor het op termijn ontstaan van een afvalcrisis. Tevens is zo'n App leuk voor degenen die willen nagaan welke winst zij hebben gemaakt. Mevrouw Gommans-Dane memoreert dat aan de behandeling van dit en andere voorstellen veel discussie is voorafgegaan. De daarin naar voren gekomen meningsverschillen zullen nu weer ter tafel worden gebracht. In dit rustige dorp is de portefeuillehouder milieu voornemens om door een andere aanpak van de afvalinzameling alle inwoners in één klap milieubewust te maken. Spreekster wil vooropstellen dat de fractie van D66 voorstandster is van het scheiden van afval.

Zij vindt het ook goed dat de inwoners hiertoe op korte termijn zullen overgaan, maar opvoeding is een lang en moeilijk proces dat veel tijd vraagt, ook als het om dit soort gedragsveranderingen gaat. De enquête die op dit gebied is gehouden, verkreeg een respons van 30 %, wat een mager resultaat was om te kunnen dienen als basis voor een in het gehele dorp door te voeren verandering. Men kan dus niet zeggen dat véél inwoners goed op de hoogte zijn van wat er te gebeuren staat. In twee commissievergaderingen zijn alle voors en tegens van het nieuwe afvalinzamelsysteem uitgebreid besproken. De fractie van D66 heeft daar – nadat zij een aantal kritische opmerkingen had gemaakt over de systeemfinanciën, de loopafstand, de ophaalfrequentie, de belasting voor ouderen en gehandicapten en de situatie van bewoners van het buitengebied – bij herhaling gevraagd of er kon worden overgegaan tot het in een kleine wijk nemen van een proef met het nieuwe afvalinzamelsysteem, zodat er zou kunnen worden bezien waar zich thans nog onzichtbare knelpunten zouden bevinden en de inwoners vervolgens een beter op maat gemaakt pakket zou kunnen worden aangeboden. Met het noemen van de gemeenten Zwijndrecht en Papendrecht als voorbeelden geeft het college aan dat men daar al druk bezig is om ervoor te zorgen dat de inwoners het afval op de juiste manier aanbieden.

Waarom vergeet het college hierbij te vermelden dat er in Papendrecht eerst in een wijk een uitgebreide proef met de invoering van een recycletarief is gedaan? Men was daar heel blij met de resultaten van die proef, want er is daarna overgegaan tot het aanbrengen van veel aanpassingen in het nieuwe afvalinzamelsysteem alvorens dit over het gehele dorp uit te rollen. Het ook hier nemen van zo'n proef zou de gemeente veel kosten besparen. In Hendrik-Ido-Ambacht wordt het nieuwe

Vergadering van 7 februari 2022.

10

afvalinzamelsysteem nu in één klap in het gehele dorp ingevoerd. Men moet dan maar afwachten welke problemen zich in de praktijk zullen gaan voordoen, en mogelijkerwijs zal de gemeente het systeem naar aanleiding daarvan nog moeten gaan aanpassen, hetgeen dan kosten met zich zal brengen, kosten welke vervolgens aan de inwoners zullen worden doorberekend. De fractie van D66 blijft daarom voorstandster van het eerst nemen van een proef – zij denkt aan een proef van ongeveer een half jaar – met het nieuwe afvalinzamelsysteem in een kleine wijk van Hendrik-Ido-Ambacht, bijvoorbeeld in de Sandelingen. De gemeente zou zo zóveel informatie over de werking van het nieuwe systeem kunnen verkrijgen dat dit systeem vervolgens gemakkelijker in de rest van het dorp zou kunnen worden ingevoerd, ook omdat er dan méér inwoners van de juistheid ervan overtuigd zouden zijn geraakt. Het voorstel berust nu alleen op aannames; het zou goed zijn wanneer de inwoners de resultaten van een proef van een halfjaar zouden kunnen worden gepresenteerd. Spreeksters fractie heeft nog enkele vragen, ten eerste waarom er wordt gewacht met het frequenter gaan ophalen van PBD. Het daartoe eerder overgaan zou toch een mooie service aan de inwoners zijn, die zou voorkomen dat een halve straat met zakken plastic bedekt zou kunnen raken.

De tweede vraag is of de kwijtschelding van de afvalstoffenheffing waarvoor een gezin in aanmerking kan komen, op 100 % van zowel het vaste tarief als het variabele tarief kan worden bepaald. Dat zal voor minder administratieve rompslomp zorgen, terwijl het voor de betrokkenen meteen duidelijk is waar zij aan toe zijn. Ten derde vraagt de fractie zich af hoe er wordt omgegaan met de inzameling van medisch afval, gelet op de hygiënische aspecten daarvan. Komt er daarvoor een aparte ophaaldienst? Met het oog op de volksgezondheid is dit een belangrijk aspect. Ten slotte is er de zeker niet het minst belangrijke vraag waarom 1/3 van de mollen zal worden weggehaald. De inwoners zijn gewend aan de service die hun met het kunnen gebruiken van de mollen wordt geboden. Het is toch wel apart dat de gemeente, terwijl zij de afvalinzameling wil verbeteren, de daartoe bestaande service vermindert. Waarom kunnen voorts de containers nabij De Schoof daar niet voorlopig blijven staan en wel totdat iedereen aan het nieuwe afvalinzamelsysteem gewend zal zijn? Van die containers wordt veelvuldig gebruik gemaakt en zij zouden dan ook vaker moeten worden geleegd. Spreekster wil nog één keer benadrukken dat de fractie van D66 vóór het goed scheiden van afval is, maar de kosten ervan wel op de juiste manier bij de inwoners terecht wil laten komen.

Mevrouw Oelfke-ten Seldam denkt dat alle inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht wel weten dat het afval beter moet worden gescheiden, zodat er minder restafval zal worden geproduceerd. De vraag waarvoor de raad nu staat, is op welke wijze dit kan worden bereikt. Al in 2019 heeft de VVD tegen een voorstel gestemd dat erop gericht was om voor te sorteren op de invoering van diftar, nu 'recycletarief' genoemd, neerkomend op 'betalen per grijze zak afval.' Het zal dus niemand verbazen dat de fractie ook tegen dit voorstel zal stemmen. Zij doet dit om de volgende redenen. 1. Het serviceniveau gaat omlaag, want het aantal mollen wordt verminderd, zodat mensen verder moeten lopen als zij een zak afval kwijt willen. Wil men een recycletarief invoeren, dan vindt de VVD-fractie dat dit ook moet worden gefaciliteerd. Dit betekent haars inziens niet het wèghalen van mollen, maar het realiseren van méér mollen voor de inzameling van afval als PBD. Het in de plaats daarvan aan palen hangen van lelijke zakken wijst zij af. Door mollen weg te halen, wordt de kans op het gedumpt worden van afvalzakken en dus op het ontstaan van rotzooi vergroot. 2. De minicontainers in het buitengebied worden volgens dit plan nog maar één keer per vier weken geleegd. Waarom blijft dit niet één keer per twee weken? Een minicontainer die dan niet vol is, kan men immers overslaan.

Zo laat men de keuze aan de inwoners in het buitengebied. In het huidige plan betekent het één keer in de vier weken overslaan van een minicontainer gelijk dat het legen daarvan pas een maand later zal gebeuren. 3. Ook de fractie van de VVD ziet de voordelen van het gebruik van PBD-containers bij bijvoorbeeld de winkelcentra. De aanwezigheid van die containers stimuleert tot afvalscheiding, maar juist die containers wil de gemeente verwijderen! Ze staan er vaak nog maar net en worden ook zeer goed

Vergadering van 7 februari 2022.

11

gebruikt. De fractie wil dat er voorafgaande aan het verwijderen van deze containers goed zal worden bekeken wat de effecten daarvan zullen zijn. 4. De wijze van uitvoering van de concessie voor het wekelijks ophalen van PBD maakt vaak op vele plaatsen in het dorp een slordige indruk en vergt ook meer vrachtwagenbewegingen, hetgeen weer milieubelastend is. Zakken kunnen wegwaaien, het deponeren van zakken op de stoep kan gebruikmaking van die stoep belemmeren en zo zorgen voor ongemak voor ouderen en mensen met kinderwagens. De fractie pleit voor een verruiming van de mogelijkheid om PBD-zakken te verkrijgen door het mogelijk te maken ze in supermarkten en Cascade op te halen. 5. Het college zegt zelf al dat het riskant is om de vaste kosten in het variabele tarief te verwerken. Als er echt minder restafval aangeboden gaat worden, zal de gemeente voor de betaling van die vaste kosten zelfs geld te kort komen. Hoe gaat het college dat opvangen? Wordt het vaste deel van het tarief dan verhoogd, of zal dat gebeuren met het variabele deel, of zal men straks van € 2,50 per zak naar € 15 per zak gaan? De fractie van de VVD vreest dat in de toekomst, als blijkt dat het plan niet werkt, zowel het vaste tarief als het bedrag per zak zal worden verhoogd. 6. Het doel is dat de hoeveelheid aan te leveren restafval zal dalen tot 100 en het liefst nog tot 30 kg per inwoner.

Wat hebben andere gemeenten gedaan om dat doel te halen? Met de nu voorgestelde maatregelen wordt dit streefgetal niet gehaald. Welke maatregelen zullen er dus nog volgen? Als er naar 100 tot 30 kg restafval per persoon moet worden gegaan, hoeveel zakken per jaar zal men dan nog kwijt kunnen? 7. Spreeksters fractie mist het nemen van maatregelen om dumping van bedrijfsafval tegen te gaan. Kan hierop niet een forse boete worden gesteld? Veel grof restafval wordt nu vaak in de mollen gedumpt. Dit is bedrijfsafval, afval dat naar het afvalbrengstation kan worden afgevoerd. Voor het probleem dat dit lang niet altijd ook gebeurt, ziet de fractie in dit voorstel geen oplossing. 8. Het college is voornemens ter uitvoering van dit plan voor extra handhaving te zorgen. Het reserveert hiervoor 0,2 fte ofwel 8 uur per week voor geheel Ambacht. Denkt het werkelijk dat dit voldoende zal zijn om afvaldumping, het verkeerd aanbieden van afval en het ontstaan van zwerfafval te voorkomen? 9. Het verlagen van het aantal door een inwoner te gebruiken mollen tot 2 of maximaal 3 zal in de praktijk niet op veel weerstand stuiten, aangezien de meeste inwoners met hun afval naar hun vaste mol gaan. Dit kan echter óók worden bewerkstelligd zonder dat er door hen per zak moet worden betaald. 10. Het risico van vervuiling van de GFT-E-bakken is groot en reëel.

Volgens het college belandt er nu veel GFT-E in het restafval, dus groen in grijs. Ziet men daarvoor straks 'veel grijs in groen' in de plaats komen? Dit plan stimuleert de mensen namelijk niet om voor het aanbieden van restafval te gaan betalen. Als er minder restafval wordt aangeboden, betekent dat dus niet zonder meer dat er beter gescheiden wordt. In Rotterdam is men van dit systeem teruggekomen omdat de GFT-bakken te vaak vervuild raakten doordat er ook restafval in werd gedumpt. 11. Zoals de betrokken wethouder al in de commissievergadering aangaf, betekent dit plan een grote systeemwijziging. Zo'n grote wijziging vraagt volgens de fractie van de VVD om een proefperiode en om betere communicatie. Omdat niet alleen de VVD nog zoveel vragen en zorgen heeft, maar dit ook voor de inwoners geldt, bestaat er in de raad niet het brede draagvlak dat nodig is om zo'n grote systeemwijziging te kunnen doorvoeren. Het college zegt zelf al dat uit in andere gemeenten opgedane ervaringen is gebleken dat de beste resultaten worden bereikt als herbruikbare grondstoffen thuis in een minicontainer worden verzameld en aangeboden en het restafval tegen betaling in een bak op afstand wordt gedeponeerd. De VVD is geen voorstandster van het plaatsen van meer containers in de wijken, maar constateert wel dat in het onderzoek de mogelijkheid van het gebruik daarvan niet aan de orde is gekomen.

Wanneer men als raad voor het nemen van een beslissing over een zó grote systeemwijziging staat, moet deze wel kunnen beschikken over alle informatie en feiten en op grond daarvan een afweging kunnen maken. Inwoners van het buitengebied zijn al bekend met het gebruik van minicontainers voor restafval en GFT-E. Kan het college aangeven welke resultaten daar met afvalscheiding zijn behaald?

Vergadering van 7 februari 2022.

12

12. Bij het in rekening te brengen recycletarief gaat het nu nog steeds om een vóórstel. Wat het recycletarief daadwerkelijk zal worden, zal pas eind 2023, dus over bijna twee jaar, worden vastgesteld. 13. In de commissievergadering werd meermalen gevraagd waarom er nù met dit voorstel is gekomen. Waarom wordt hiermee net voor de gemeenteraadsverkiezingen zo'n haast gemaakt, zo luidde de vraag. Het antwoord is simpel: het belang van het afwerken van de lijst van onderwerpen die in het coalitieprogramma staan genoemd gaat boven het voor deze systeemwijziging verwerven van een breed draagvlak onder de inwoners. Het gaat boven het komen met een voorstel waarin een ieder zich zal kunnen vinden. Dit onderwerp is te controversieel om anderhalve maand voor de gemeenteraadsverkiezingen te worden afgetikt. Dan worden maar nìet alle onderwerpen gerealiseerd. Dat is jammer voor het college, maar beter voor de inwoners. Spreeksters fractie stelt dan ook voor dit voorstel over de gemeenteraadsverkiezingen heen te tillen. Laat de inwoners maar stemmen over de vraag of zij per zak afval willen gaan betalen. De nieuwe raad mag niet met het nu gevraagde besluit worden opgezadeld. Men zal nu vragen: wat dan wèl? Zoals men weet, gaat de voorkeur van de VVD nog steeds uit naar nascheiding van afval. De techniek daarvoor bestaat al.

Nascheiding is voor de inwoners veel gemakkelijker en voorkomt ook dat afvalstromen vervuild raken. De kans dat afvalstromen als plastic vervuild raken is thans groot, en dat afval gaat dan alsnog de verbrandingsoven in. Vervuiling behoeft niet opzèttelijk te gebeuren, want bij de verschillende verpakkingsmaterialen die er tegenwoordig bestaan is het niet direct duidelijk waar iets in hoort. Waarom het afval niet schoonspoelen en achteraf scheiden? Als bronscheiding van GFT daarvoor een randvoorwaarde is, zoals de wethouder vaak heeft gezegd, moet naar het bevorderen dáárvan worden gestreefd. Nascheiding van afval is overigens niet serieus als een mogelijk alternatief onderzocht. Dit komt waarschijnlijk omdat dit niet behoort tot de dienstverlening door HVC, iets wat wel geldt voor de dienstverlening door de AVR in Rotterdam. De gemeente Nieuwegein is het vorig jaar op nascheiding overgestapt, wat betekent dat PBD-afval aldaar vanaf 2021 bij het restafval kan worden gegooid. Er is daar nu geen sprake meer van gezeul met zakken die aan de weg moeten worden gezet, noch van extra opslagmogelijkheden voor PBD-afval, noch van op straat rondzwervende inzamelzakken.

Het beste van dit alles is nog dat de nascheidingsinstallatie méér herbruikbare materialen uit het restafval haalt dan het geval is wanneer de inwoners hun afval zelf scheiden, zo is op de website van die gemeente te lezen. Spreekster wil positief eindigen: haar fractie is het eens met één onderdeel van het voorstel, namelijk punt 10.5, het realiseren van aanbiedlocaties voor GFT-E bij hoogbouw waarbij er nu geen voorzieningen voor zijn. De heer Doevendans voert aan dat de fractie van Realistisch Ambacht reeds in de aanloop naar deze vergadering in zowel de traditionele media als de sociale media haar standpunt over dit collegevoorstel tot invoering van een recycletarief – of, beter gezegd, toepassing van het idee 'de vervuiler betaalt' – kenbaar heeft gemaakt. Ook heeft zij een afvalcalculator en een overzichtssheet van tarieven gemaakt, zodat de mensen zelf kunnen uitrekenen wat in hun eigen situatie de kosten zullen worden. De fractie heeft dit gedaan omdat zij vindt dat de mensen hierover eerlijk en transparant moeten worden geïnformeerd. De verwoording van haar standpunt heeft flink wat reacties opgeleverd, zowel via de e-mail en de telefoon als en vooral via de sociale media. De algemene teneur ervan was dat de inwoners door dit plan zijn verrast en er teleurgesteld over zijn. Een aantal van hen is er zelfs boos en verontwaardigd over.

Sprekers fractie heeft gelezen dat wethouder Lafleur op 18 oktober 2021 in een periodiek gesprek van het college met de lokale pers het pakket te nemen maatregelen als 'een beloning' heeft gepresenteerd, en zo is het door de onderscheidene media ook overgenomen. Er schijnt daarover onder een aantal inwoners een enquête te zijn gehouden, maar die heeft de fractie helaas niet weten te bemachtigen. Voorts heeft de gemeente in de afgelopen acht weken via De Brug een ware campagne gevoerd, bestaande uit meerdere pagina's per week, om de inwoners te laten weten hoe góed dit plan is en hoe zij hun afval beter zouden kunnen gaan scheiden. Het college wil het goed scheiden van afval dus 'belonen' met de invoering van een recycletarief. Dit klinkt alsof de burgers een cadeau wordt gegeven,

Vergadering van 7 februari 2022.

13

maar als men weet dat er meer dan honderd ondergrondse restafvalcontainers zullen worden weggehaald, dat de loopafstanden naar de overblijvende containers fors zullen worden vergroot, dat men alleen nog toegang tot maximaal twee mollen zal hebben, dat de PBD-containers nabij de winkelcentra zullen worden verwijderd, dat de minicontainers en de restafvalkliko's in de buitengebieden minder vaak zullen worden geleegd en dat de inwoners zullen worden gedwongen om per zak afval fors te gaan betalen, is dit alles toch moeilijk als 'een beloning' te zien. Spreker zou wel eens willen weten waarmee het college zou komen als er burgers voor iets zouden moeten worden gestràft! De fractie van Realistisch Ambacht kan zich niet vinden in de communicatiestrategie die in dezen is gevolgd. Zij vindt het, kort gezegd, niet eerlijk en ook niet transparant om dit plan als 'een beloning' aan de burgers te verkopen. Na deze algemene inleiding zal er worden ingegaan op enkele punten in dit voorstel, te beginnen met de kosten. Er is wat geschoven met de vaste en de variabele kosten en er is gekomen met een korting van € 7,50 per persoon. Voor de rest is het plan vrijwel gelijk gebleven aan het plan dat in december ter tafel lag.

Naar aanleiding van het rumoer dat vóór december over dit plan was ontstaan, heeft het college een artikel in De Brug geplaatst dat uitging van een tarief van € 3 per afvalzak van 60 liter; de basistarieven werden daarbij gemakshalve maar niet genoemd. Nadat het voorstel in december van de agenda was gehaald, is het variabele tarief gewijzigd in € 2,50 per afvalzak en zijn de basistarieven wèl vermeld; zij waren overigens hoger geworden dan in december het geval was. De fractie heeft haar rekentool aan de nieuwe bedragen aangepast en deze aanpassing bij de wethouder gevalideerd. De resultaten zijn helaas nog steeds schrikbarend hoge bedragen. Uitgaande van die gegevens komt men voor bijvoorbeeld een gezin van vader, moeder en twee kinderen, een gezin dat zo'n twee zakken restafval per week produceert, uit op het bedrag van € 537, 68 per jaar. Dat is dus € 150 per jaar méér dan het tarief in 2022 nog is. Men moet zich nu eens voorstellen hoe voor de grótere gezinnen de scenario's er zullen uitzien als men weet dat er voor elke zak restafval per week extra nog eens € 100 per jaar zal moeten worden bijbetaald. Dit gaat werkelijk in de honderden euro's per jaar lopen. Voor de fractie van Realistisch Ambacht is dit onacceptabel. Zij ziet dit plan dan ook niet als een belóning van de inwoners, maar als een buitenproportionele straf.

De heer Nugteren: "U hebt het over een gemiddeld gezin met twee zakken restafval per week. Waarmee worden die zakken gevuld?" De heer Doevendans: "Met restafval. Er zal ongetwijfeld ook wel eens wat GFT in terechtkomen, want zoals de eerste inspreekster al zei, heeft niet iedereen de tijd om alle afval keurig te scheiden." De heer Nugteren: "U schetste precies het gezin waarvan ik zelf deel uitmaak en ik kan u verklappen dat voor zo'n gezin uitgaan van twee zakken restafval per week niet realistisch is." De heer Doevendans: "Ik denk dat het voor ònze achterban wèl realistisch is. Dat dit niet ook voor de achterban van Gemeentebelangen geldt, is mogelijk." Wat de noodzaak van het beter scheiden van afval betreft, vindt ook Realistisch Ambacht dat de gemiddelde hoeveelheid restafval per hoofd van de bevolking in Hendrik-Ido-Ambacht te groot is, zeker als men dit vergelijkt met wat in omringende gemeenten te zien is. Ook sprekers fractie is dus voorstandster van meer en beter scheiden, waarbij zij het liefst gekozen zou willen zien voor nascheiding van afval door de afvalverwerker. Ook mevrouw Oelfke sprak de voorkeur van haar fractie daarvoor uit. In tegenstelling tot het college vindt de fractie echter niet dat de gemeente het komen tot een betere afvalscheiding moet àfdwingen en de inwoners daarmee op enorm hoge kosten moet jagen.

Zij zou veel liever zien dat mensen voor het scheiden van hun afval betere mógelijkheden zouden krijgen, bijvoorbeeld voor hen die dat willen in de vorm van plaatsing van extra categorieën afvalbakken voor o.m. plastic. Ook denkt de fractie dat er op het gebied van de communicatie met de inwoners meer te halen zou zijn. Voor Realistisch Ambacht staat voorop dat er in Ambacht tot bétere voorzieningen moet worden gekomen, niet tot een verslechtering van de bestaande voorzieningen. Tot dit laatste gaat de uitvoering van dit plan leiden, want er komen minder mollen en grotere

Vergadering van 7 februari 2022.

14

loopafstanden, en wie pech heeft omdat twee mollen vol of kapot zijn, kan zijn afvalzak niet eens meer kwijt. Het college heeft zijn mond altijd vol over participatie. Het vergroot hebben daarvan zou één van de belangrijkste in deze raadsperiode gerealiseerde punten zijn, zo heeft men onlangs kunnen horen zeggen. Uit het met betrekking tot dit plan gevolgde participatietraject zou zijn gebleken dat 83 % van de inwoners er positief over gestemd zou zijn of er neutraal tegenover zou staan. De fractie van Gemeentebelangen zei te vinden dat met het twee maanden extra communiceren via De Brug de participatie een stuk beter is geworden. Hiermee is sprekers fractie het eens, want ook Realistisch Ambacht heeft een partipatietrajectje gevolgd. Een enquête via Ambacht.Net leverde een uitslag op die exact tegenovergesteld was aan die van de enquête welke door het college is genoemd. De vraag aan de portefeuillehouder is nu hoe hij het grote verschil tussen de score van 83 % en de werkelijkheid verklaart. Wat zijn de gevolgen van dit plan? Naar de mening van sprekers fractie zal het leiden tot het ontstaan van meer zwerfafval. Er zijn op dit moment landelijk al 600.000 tot 700.000 mensen die in energiearmoede verkeren, van wie 100.000 noodgedwongen gebruik maken van een voedselbank, aldus staatssecretaris Wiersma van sociale zaken in december.

Dit plan vergroot de financiële druk op die mensen, mensen die het al zwaar hebben. Dat met dit plan het voorzieningenniveau wordt verlaagd, heeft spreker al gezegd, en dat geldt ook voor het minder worden van de toegankelijkheid tot de mollen. Stel dat er twee mollen stuk zijn: moet men dan, net als bij algemene storingen, HVC gaan bellen? Wat moet men in de tussentijd met de volle zakken doen, waar slaat men die op? De fractie heeft uit de reacties van veel mensen begrepen dat zij reeds nu heel goed aan afvalscheiding doen; zij voelden zich door dit plan gedemotiveerd, omdat ook zij dit niet als een beloning voor hun gedrag kunnen zien. Met dit plan komt de gemeente bij lange na niet – ook de fractie van Gemeentebelangen stelde dit vast – aan het landelijke streefgetal betreffende de hoeveelheid restafval. Sprekers fractie houdt haar hart vast als er straks een nieuw college komt dat net zo veel met de inwoners op heeft als het huidige college, want dan zal het nog èrger worden. De vragen die de fractie van Realistisch Ambacht in de commissie heeft gesteld, zal zij nu niet herhalen. Enkele andere vragen zijn de volgende. De afstand die men van zijn huis naar een mol moet lopen is nu nog maximaal 80 m en wordt 200 m. Als men de pech heeft dat de mollen stuk zijn, wordt dat zelfs 400 m, en voor ouderen is dat veel te ver.

Hoe gaat het college deze mensen helpen om hun afvalzakken op een normale manier kwijt te raken? De tweede vraag is hoe er wordt voorkomen dat de hoeveelheid zwerfafval zal gaan toenemen of dat restafval in de GFT-E-containers zal worden gedumpt, of bijvoorbeeld in de kleine groene afvalbakjes in het Burg. Baxpark. Hoeveel BOA's worden daarvoor extra ingehuurd? Spreker hoorde 0,2 fte noemen, maar dat lijkt hem toch echt onvoldoende. Hoe gaat het college voorkomen dat er bij de mensen thuis meer stank en overlast gaan ontstaan doordat zij hun afval langer moeten opsparen om tot een volle zak te komen? Ter afronding van zijn betoog spreekt spreker zijn grote verbazing uit over het feit dat de fractie van Gemeentebelangen dit plan hartstochtelijk steunt. Hij kent die partij als een partij die al decennia heel goed naar inwoners luistert en regelmatig op straat te vinden is. Gemeentebelangen praat met mensen, luistert naar hen en dóet in haar politiek wat met die informatie. Nu die partij tot het college is toegetreden, lijkt het echter wel alsof zij niet meer weet hoe zij moet luisteren. Dat haar doelgroep is veranderd, kan spreker zich niet voorstellen.

Gemeentebelangen vraagt enerzijds om een actiever collegebeleid om te bereiken dat kwetsbare gezinnen in aanmerking komen voor een tegemoetkoming van het rijk in verband met de energie-armoede, maar gaat vervolgens wel voor dit plan stemmen. Spreker vraagt zich af hoe die fractie dit over haar hart kan verkrijgen. De heer Nugteren: "Ik heb al in de inleiding iets gezegd over participatie en de verbinding met onze inwoners, en dit plan is daarvan het resultaat. Ik snap uw opmerking dat wij niet naar onze inwoners

Vergadering van 7 februari 2022.

15

luisteren niet, want daarmee zegt u eigenlijk dat de inwoners niet voor invoering van het recycletarief moeten zijn omdat ù er tegen bent. Wij luisteren juist naar onze achterban." De heer Doevendans: "Uw achterban heeft u dus laten weten dat zij achter dit plan staat?" De heer Nugteren: "Ja." De heer Doevendans: "Ik vind dit ongelooflijk!" De heer Nugteren: "Dat mag, maar u moet dan niet zeggen dat wij niet naar onze achterban luisteren." De heer Doevendans: "Als u zegt dat uw achterban voor dit plan is, hebt u inderdaad goed naar haar geluisterd. Ik kan mij niet voorstellen dat dit klopt, maar als u dit zegt, zal het zo zijn." Spreker is ook verrast door de fractie van SGP/ChristenUnie, die toch de gemiddeld grotere gezinnen tot haar aanhang mag rekenen. Die fractie had eigenlijk al in december met dit plan akkoord willen gaan, hoewel de tarieven toen iets hoger waren dan zij nu zijn. Men kan zich afvragen wat háár achterban daarvan vindt. Aangezien er voor de inwoners ingrijpende financiële consequenties aan dit plan kleven, wil Realistisch Ambacht dat ieder raadslid er straks voor of tegen zal gaan stemmen, dit vanuit de volksvertegenwoordigende rol en niet vanuit fractiediscipline. De inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht hebben er namelijk recht op om te weten welke personen voor dit nieuwe beleid verantwoordelijk zijn.

Het verzoek aan de voorzitter is dan ook alvast om dit voorstel straks tot onderwerp van een hoofdelijke stemming te maken. De heer Lagendijk geeft te kennen dat de fractie van het CDA een groot voorstandster is van goede zorg voor het milieu. De tweede inspreekster van vanavond verwoordde de doelstelling van invoering van het recycletarief heel scherp: het bevorderen van het hergebruik van schaarse materialen en het terugdringen van afvalverbranding. Er wordt al een aantal jaren geconstateerd dat het met de afvalscheiding in Hendrik-Ido-Ambacht niet goed gaat. Hoewel het scheiden van afvalstromen wel steeds iets beter gaat, is de hoeveelheid restafval in deze gemeente nog veel te groot. Dat is niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor de gemeentelijke portemonnee. Als men hieraan niets zou doen, zou het huidige exploitatietekort op de inzameling van afvalstoffen in de komende jaren fors toenemen en zou de door de inwoner te betalen afvalbelasting sterk omhoog gaan. De PvdA zei zojuist dat de hoogte van het in 2024 in te voeren recycletarief nog onzeker is, maar dit geldt ook – en misschien nog wel méér – voor het tarief in de bestaande systematiek. Sprekers fractie is dan ook blij dat er met een voorstel is gekomen dat dit zal veranderen. De goede afvalscheiders zullen hiermee worden beloond.