raad 3 oktober 2022

Laat men daarom nu nagaan wat de consequentie van deze ontwikkeling is voor de scholen waarvoor nog vervangende nieuwbouw zal moeten worden gepleegd. Dat er nieuwe scholen nodig zijn, staat buiten kijf, evenals de noodzaak om aan de kinderen in dit dorp goed onderwijs te kunnen geven, maar er moet ook wel worden bekeken wat de financiële consequenties zijn van de plannen die de gemeente had. Als men dan op basis van de kennis van nu vooruitkijkt, wat kan men dan nog aan meerkosten verwachten voordat de eerste schep de grond ingaat? De heer Karso merkt op dat de CDA-fractie het investeren in onderwijs erg belangrijk vindt. Alle kinderen verdienen goed onderwijs, want per slot van rekening zijn zij de toekomst. Daarbij hoort een goed schoolgebouw met een hoog en eigentijds kwaliteitsniveau. Daarom heeft de fractie in 2020 ingestemd met het voorstel tot vaststelling van het integraal huisvestingsplan primair onderwijs of IHP. Het is waar dat door de huidige marktomstandigheden de bouwkosten veel hoger uitvallen dan in 2019 was geraamd, maar sprekers fractie is toch wel erg geschrokken van de extreme stijging – een stijging met meer dan 40 % – van de kosten voor de nieuwbouw voor de onderhavige school, neerkomend op ruim € 2 miljoen. Hierbij bedenkt zij dat er nog een viertal scholen moet worden gebouwd en dat ook daarvoor een flink budget nodig zal zijn.

De gemeente heeft op grond van de WPO een zorgplicht. De fractie is zich ervan bewust dat er zonder financiering vanuit de gemeente geen nieuwbouw kan plaatsvinden en meent ook dat er met deze nieuwbouw, gezien de staat van het huidige gebouw, het liefst zo snel mogelijk moet worden gestart. In de vergadering van de commissie RZ zei wethouder Flach dat er bij dit voorstel geen sprake is van het afgeven van een blanco cheque. Dat klopt, en met dit in het achterhoofd stemt de fractie in met dit voorstel. De heer Van Ginkel voert aan dat de fractie van SGP/ChristenUnie in deze raadsvergadering net als in de commissie haar steun voor dit voorstel uitspreekt, omdat zij vindt dat ieder kind goed onderwijs moet krijgen in een daarvoor geschikt schoolgebouw. Het is alleen maar logisch dat ieder kind qua kwaliteit en functionaliteit van een schoolgebouw hetzelfde krijgt, ook al kost dit in dit geval behoorlijk meer dan was gedacht. Aan de fractie van Realistisch Ambacht wil spreker voorhouden dat er indertijd met de kennis van tóen is gezegd dat de kosten van het vervangen van het onderhavige schoolgebouw op een goede wijze waren geraamd. Helaas blijkt de glazen bol die wordt gebruikt om na te gaan of zich prijsstijgingen zullen kunnen voordoen behoorlijk wazig te zijn geworden, een feit waarbij men zich nu zal moeten neerleggen, daar de gemeente anders helemaal nìets meer kan doen.

De heer Doevendans is het ermee eens dat de gemeente geen kristallen bol bezit waarin zij kan zien welke kostenstijgingen zich over tien of twintig jaar zullen kunnen voordoen, maar hij heeft al bij de vaststelling van het IHP gezegd dat de ramingen veel te laag waren, een mening waarin hij door de PvdA werd gesteund. Natuurlijk kon men indertijd niet voorspellen hoe het er nu precies zou voorstaan, maar de ramingen waren al wel aan de lage kant.

Vergadering van 3 oktober 2022.

17

De heer Van Ginkel memoreert dat de prijzen in de bedoelde tijd al heel hard stegen. Voordat er een voorstel aan de raad werd voorgelegd, was dat alweer enkele maanden gebeurd. De heer Doevendans had terecht opgemerkt dat de ramingen van de bouwkosten aan de lage kant waren, maar het voorstel was gebaseerd op de prijzen die enkele maanden eerder hadden gegolden. De voorzitter: "Waarvan akte." De heer Van der Wulp begint met die ramingen. In het verleden zat men er met de ramingen vaak dik naast. De PvdA had bij de behandeling van het voorstel tot vaststelling van het IHP al gezegd dat men het met de toen geraamde bedragen niet zou gaan redden. Iedereen wist dat ook al wel, maar dat het met de prijzen zózeer uit de hand zou gaan lopen als nu het geval is, kon niemand voorspellen. Zelf had hij aan een prijsstijging van 50 % gedacht; het is nu 40 % geworden, maar ook dat valt zwaar tegen. Wat komt er echter tot stand voor het bedrag dat de raad thans gevraagd wordt beschikbaar te stellen? Dat is een prachtige school, en iedereen vindt dat alle kinderen in Ambacht goed onderwijs in gezonde schoolgebouwen moeten kunnen krijgen. Dit kost nu een paar duiten. Gezegd was wel dat het ook wat mòcht kosten, maar toch. De situatie is nu heel anders dan enkele jaren geleden.

Spreker vraagt de portefeuillehouder straks te schilderen hoe het zal moeten gaan met betrekking tot de te plegen nieuwbouw voor de vier nog te vervangen scholen. Nòg een kostenstijging met bijvoorbeeld 40 % zou toch wel het bereiken van een grens moeten inhouden. Bestaat er zo'n grens? Kan er worden gegarandeerd dat alle kinderen straks terecht kunnen in schoolgebouwen die zullen voldoen aan de eisen die indertijd zijn gesteld? Is de bouw van zulke scholen dan nog te betalen? Wat zal de gemeente hiervoor nog van het rijk kunnen gaan vragen? Zij kan wel veel zelf oplossen door iets met afschrijvingstermijnen en dat soort zaken te doen, maar uiteindelijk moet de betrokken aannemer toch een keer voor zijn werk worden betaald. Een ander punt is dat de kinderen van de Stadhouder Willem III-basisschool op een gegeven moment naar de aan de P.C. Hooftsingel staande noodschool zullen verkassen. Die school heeft nog ramen van enkel glas, zodat men haast kan zeggen dat er nu voor het schoolplein wordt gestookt. Drie lokalen van het gebouw zijn al door klassen van De Tweestroom bezet. Het gebouw zal straks dus bomvol zitten, dit terwijl het niet voldoet aan alle eisen die tegenwoordig aan het geven en ontvangen van lessen moeten worden gesteld.

Zoals gezegd, zal er nog voor vier scholen tot vervangende nieuwbouw moeten worden gekomen en waarschijnlijk zullen ook de leerlingen daarvan nog in dit noodgebouw onderdak moeten krijgen. Kan de portefeuillehouder zeggen hoe dit zal gaan? Als het noodgebouw wordt aangehouden, kan daaraan dan eventueel nog wat worden verduurzaamd, ook al zal dat dan maar voor een korte termijn zijn? Voorkomen moet worden dat ook daar de kosten ver uit de pas zullen gaan lopen. Met het raadsvoorstel gaat sprekers fractie akkoord. De heer De Groot kwam met het voorstel om bij de behandeling van dit voorstel eerst de fractie van Realistisch Ambacht het woord te geven omdat D66 graag wilde weten om welke reden de genoemde fractie dit voorstel als debatstuk had laten aanmerken. De fractie van D66 kan zich de zorgen die Realistisch Ambacht naar aanleiding van dit voorstel heeft geuit indenken. Het is waar dat er in eerste aanleg al bij de behandeling van het voorstel tot vaststelling van het IHP twijfels bestonden aangaande de vraag of het zou lukken om met de in dat plan genoemde bedragen de noodzakelijke vervangende nieuwbouw te realiseren, maar volgens spreker heeft niemand kunnen voorzien wat er in de tijd nadien qua kostenstijgingen zou gebeuren. Externe factoren als de stijging van de kosten van bouwmaterialen hebben ervoor gezorgd dat nu de kosten van de nieuwe school zo omhoog zijn gegaan.

Raad en college hadden de afspraak gemaakt: 'Gelijke monniken, gelijke kappen.' Er was al voor twee scholen tot nieuwbouw gekomen en de nieuwbouw voor deze derde school zal van dezelfde hoge kwaliteit moeten worden, ook al zijn de kosten toegenomen. Er is wel hier en daar bekeken waarin er kon worden gesneden, maar daarmee verder gaan is niet mogelijk, daar er dan verschil in kwaliteit zou ontstaan, iets wat niemand wil zien gebeuren.

Vergadering van 3 oktober 2022.

18

De vorige week heeft de controller van de gemeente voorlichting gegeven over de begroting. Aan hem is toen onder meer gevraagd hoe realistisch de kostenstijging is waarmee de gemeente te maken heeft gekregen. Zijn antwoord was dat zij gefundeerd en dus te verklaren is. In het voorstel kan de fractie van D66 zich vinden. De heer Ouwerkerk moet als persoonlijke noot zeggen dat het hij altijd zijn best doet om niet naar het verleden te kijken, maar dat hij vanavond naar aanleiding van de discussie over wat er twee jaar geleden is besloten toch wel even moest terugdenken aan een voorstel van negen jaar geleden, toen een bedrag van € 2 miljoen een bottleneck bleek te zijn voor het kunnen gaan bouwen van drie scholen. De heer Van der Wulp: "Wat wilt u hiermee precies zeggen?" De heer Ouwerkerk licht toe dat hij van mening is dat de toenmalige raad, waarvan ook hij lid was, met het afwijzen van dat voorstel geen juiste beslissing heeft genomen. Dat is heel jammer, want gelet op de ontwikkelingen waarvan toen sprake was, mocht er worden verwacht dat de gemeente dat bedrag van € 2 miljoen terug zou gaan krijgen. Momenteel en ook in de komende tijd heeft men met de consequenties van dat vorige besluit te maken. Ook nu is het weer heel moeilijk om in de toekomst te kijken. De prijzen zijn in de vorige maand met 17,1 % gestegen en dat is een schrikbarende ontwikkeling.

Het realiseren van schoolgebouwen en ook andere bouwprojecten wordt zo wel heel moeilijk. Dit voorstel vraagt de raad te besluiten tot het beschikbaar stellen van een investeringskrediet van € 5,4 miljoen voor de bouw van een nieuw schoolgebouw voor de Stadhouder Willem III-basisschool. In dat gebouw wordt ook een peuterspeelzaal gerealiseerd; van het bestuur van de VVOGG is daarvoor een bijdrage van € 311.364 ontvangen. Het Integraal Huisvestingsplan Primair onderwijs 2020 e.v. voorziet in de bouw van vijf nieuwe basisscholen. Vier daarvan worden op de plekken van de bestaande scholen gerealiseerd: de school waarover het nu gaat, De Meander, SOL Admiraal en SOL Krommeweg. De vijfde school, De Klimboom, wordt in De Volgerlanden gebouwd. De VVD is blij met deze scholenbouw – natuurlijk ook voor de betrokken kinderen; voor hen gebeurt dit allemaal – en realiseert zich dat de kosten hiervan hoger uitvallen dan in 2020 en eerder was geraamd. Met De Tweestroom, de school Kruiswiel en de Willem de Zwijgerschool wordt met de realisering van de nieuwbouw voor de onderhavige school kwalitatieve continuïteit geleverd. Ondanks de zorgwekkende prijsontwikkelingen wil de VVD in deze raadsvergadering graag bevestigd horen dat de volgens het IHP nog te bouwen scholen van dezelfde kwaliteit zullen zijn als de inmiddels gebouwde scholen. Dit voorstel verkrijgt overigens haar instemming.

De heer Mol herinnert eraan dat de fractie van Gemeentebelangen al in de commissievergadering heeft gezegd met dit voorstel akkoord te kunnen gaan. Het is een gegeven dat door bepaalde omstandigheden de bouwkosten uit de pas zijn gaan lopen, maar zijn fractie gunt elk kind het kunnen krijgen van gezond onderwijs in een goed schoolgebouw. Wel vraagt hij evenals voorgaande woordvoerders aan de portefeuillehouder wat deze kan zeggen over de kosten van de hierna nog te bouwen scholen. De heer Scheurwater zegt dat de fractie van EVA akkoord is met het voorstel tot de bouw van een nieuw schoolgebouw voor de Stadhouder Willem III-basisschool; dit liet zij ook al in de commissievergadering weten. In het voorstel staat dat de bij de sloop van het bestaande schoolgebouw een deel van de vrijkomende grond wordt vrijgehouden voor een latere eventuele renovatie van een deel van de wijk. De daarbij genoemde termijn van tien tot vijftien jaar is wel heel lang, vooral als men kijkt naar de diverse plannen die in renovatie zullen voorzien. Spreker heeft zich laten vertellen dat de genoemde termijn bij meerdere renovaties opgeld doet en dat maakt hem toch wel wat bezorgd. Juist nu er nieuwbouw gaat plaatsvinden, zou hij die renovatie naar voren willen halen, dit met het oog op de woningen die eventueel op de grond in kwestie kunnen verrijzen.

Vergadering van 3 oktober 2022.

19

Wethouder Flach moet zeggen de behandeling van voorstellen als dit altijd een heuglijk moment te vinden, omdat hiermee een definitieve klap wordt gegeven op een al een aantal jaren gelopen hebbend proces. Voor het betrokken schoolbestuur vormt dit het startsein om de oude school te gaan slopen. Daardoor gaan dan wel vaak ook veel herinneringen van kinderen die op zo'n school gezeten hebben aan gruzelementen. Hij constateerde onlangs dat de school in Ridderkerk waarop hij indertijd les heeft gekregen zonder zijn medeweten was gesloopt! Zoiets grijpt wel in. Anderzijds is het voor de nieuwe generatie heel belangrijk en goed om in frisse, duurzame scholen les te kunnen krijgen. Wie rondloopt in de scholen van SOL Vila Ambacht, de Willem de Zwijgerschool en De Tweestroom ziet hoe belangrijk dat is. Dit is een dossier dat al een jaar of tien te maken heeft met tegenvallers, de andere kant van de medaille. Men zou kunnen zeggen: 'Als zich al tien jaar tegenvallers voordoen, waarom wordt daarmee dan niet al meteen rekening gehouden?' Spreker begrijpt heel goed de pijn die de heer Ouwerkerk namens de VVD-fractie verwoordde, daar diens fractie indertijd pleitte voor de bouw van een school ìn De Volgerlanden in plaats van op de toenmalige aan De Volgerlanden grenzende locatie van het jeugdspeelpark. Vanuit een getalsmatige redenatie is dit heel goed te begrijpen.

Er komt nog bij dat er tussentijds de keuze is gemaakt – spreker was er niet ongelukkig mee en de meeste leden van de raad ook niet – om geen scholenclusters te realiseren, maar over te gaan tot de bouw van kleine, solitaire schoolgebouwen, zoals De Tweestroom en SOL Villa Ambacht. Hij meent, kijkend naar wat er nu tot stand is gekomen, dat daarmee de juiste keuze is gemaakt. Als er al tien jaar lang sprake is van wiebelende kosten, moet men voor een andere aanpak kiezen. Men zal zich herinneren – zeker degenen die al wat langer in de raad zitten – dat er indertijd de mantra bestond: 'Alles moet voor € 10 miljoen.' Dit lijkt nu héél lang geleden. Nadien heeft men dit losgelaten en is men gaan werken met de slogan: 'Gelijkblijvende kwaliteit', dus een kwaliteitscriterium. Dit is veel tijdlozer en door de jaren heen ook veel beter vergelijkbaar; er is ook een bureau dat de gemeente bij de toetsing van de kwaliteit begeleidt. De heer Ouwerkerk vroeg spreker vanavond nogmaals te bevestigen wat er al zo'n 180 keer is gezegd, namelijk dat de kwaliteit leidend is. De raad zit er ook zelf bij en kan hierop dus toezien, ook wanneer de nog veel later geplande nieuwbouw voor één school aan de orde gaat komen. Hiermee is ingegaan op wat de heer Van Ginkel naar voren bracht. De heer Karso begon zijn betoog met de vaststelling dat alle kinderen goed onderwijs verdienen.

In dit verband wordt hij ermee gefeliciteerd dat zijn zoon een aantal dagen geleden zijn Mastersdiploma in ontvangst mocht nemen. Ziedaar waarin het gevolgd hebben van goed onderwijs kan eindigen! Op het onderwerp van de prijsstijgingen is spreker al ingegaan, terwijl hij tevens duidelijk heeft gemaakt dat er geen blanco cheque wordt afgegeven. Spreker is er de heer Doevendans dankbaar voor dat deze dit voorstel niet als een hamerstuk heeft willen laten passeren, want daarvoor is het inderdaad veel te belangrijk. Dit heeft mede ingehouden dat de heer Plaisier, de schoolleider, nog net op tijd binnen kon zijn om aan te horen wat er over dit voorstel zou worden gezegd. De steun van de raad voor dit voorstel zal ook door andere schoolbesturen als positief worden ervaren. Wat de ramingen van de kosten betreft: op basis van de kennis van nu en mede door de strapatsen van de heer Poetin zijn de prijzen geworden tot wat zij nu zijn. De gemeente kon dit niet voorzien. In 2020 waren de ramingen gebaseerd op de laatst bekend geworden offerte van SOL Villa Ambacht, en dat was ook het enige waarvan kon worden uitgegaan. Vraagt men thans wat men met betrekking tot de komende nieuwbouw van een school, SOL Admiraal, kan verwachten, dan kan spreker alleen maar verwijzen naar de laatste offerte die aangaande de nieuwbouw voor de Stadhouder Willem IIIschool is ontvangen.

Hij komt dus over een aantal maanden met een voorstel als dit betreffende SOL Admiraal. Er zal daar van tien lokalen naar acht lokalen worden gegaan, dus een orde lager, maar waarschijnlijk zal wel dezelfde prijsrange gelden. Het vervangen van nog twee andere schoolgebouwen zal uit de reserve moeten worden bekostigd. Zoals hij al in de commissie heeft gezegd, is het daarvoor benodigde geld nog niet apart gezet; hiertoe zal dus nog op enig moment moeten worden overgegaan. Spreker heeft hiermee niet per se haast, want als men nu gezamenlijk vaststelt dat dit moet gebeuren, komt hij er bij voorkeur mee als hij ook een kredietvoorstel kan doen. Er behoeft

Vergadering van 3 oktober 2022.

20

dus niet al aan het verschuiven van reserves te worden gedaan zonder dat men een idee heeft om welke bedragen het straks zal gaan. Het is volstrekt onvoorspelbaar hoe de prijzen zich zullen ontwikkelen. Zij zijn nu skyhigh en al drie jaar geleden werd gedacht dat zij niet hoger konden worden dan zij toen waren. Spreker zegt dit nu niet meer, want alles is mogelijk. De gemeente zal de prijsstijgingen gewoon volgen en daarop zo goed mogelijk anticiperen. De heer Scheurwater merkte op dat er een lange termijn zit tussen het vrijkomen van de grond van het oude schoolgebouw en het daarmee iets gaan doen wat het bouwen van woningen betreft. Hij bepleitte het plan daarvoor naar voren te halen. De gemeente gaat er maar deels zelf over, omdat de corporatie haar nieuwbouwplannen op een investeringsagenda heeft afgestemd; zoals het er nu naar uitziet, gaat het beginnen met woningbouw op deze locatie nog een tijd duren. Wel zal spreker in de met enige regelmaat plaatsvindende gesprekken met de corporatie de vraag stellen of haar planning niet wat zou kunnen worden versneld. Ook daar is nu evenwel bijna een verlamming te zien als gevolg van de huidige prijsontwikkeling. Het is daardoor bijna onmogelijk om in de investeringsagenda zaken naar voren te halen; er moet dus vooralsnog worden aangenomen dat het realiseren ervan vrij lang zal gaan duren.

Op de opmerkingen van de heren Mol en Ouwerkerk is reeds ingegaan. De heer De Groot wordt bedankt voor diens goede samenvatting van en de steunverlening aan dit voorstel. De heer Van der Wulp informeerde naar sprekers visie met betrekking tot de nieuwbouw voor later aan de beurt komende scholen. In het begin van dit antwoord is spreker daarop met opzet even uitgebreid ingegaan, waarbij hij dit onderwerp even heeft losgemaakt van de vraag – zonder een blanco cheque af te geven – welke kosten er in dat kader zullen moeten worden gemaakt. Door puur de kwaliteit van een schoolgebouw als criterium te laten gelden, bestaat er voor alle scholen zekerheid, iets waarbij zij zich senang voelen, en de gemeente overigens ook. Of er aan de stijging van de kosten van nieuwbouw van een school een grens bestaat, was een vraag van de heer Van der Wulp. Dit is een boeiende vraag, want ondanks het feit dat de prijsstijgingen nu heel fors zijn geweest, heeft men er in de achterliggende jaren profijt van gehad dat de toen dalende rente tot relatief lage kapitaalslasten leidde. De nu gevraagde ruim € 5 miljoen vergt een bedrag van € 115.000 aan kapitaalslasten en dat is in wezen het laagst haalbare. De leningportefeuille van de gemeente is voor een flink deel lang gefinancierd, zodat er, als de rente blijft stijgen, niet ineens een enorme klap naar boven zal moeten volgen.

Blijft de rente stijgen, dan zullen echter ook de kapitaalslasten toenemen, zelfs bij gelijkblijvende kredieten. Vaak ziet men daartussen een correlatie: als geld duurder wordt, gaan de prijzen vaak omlaag. Op de vraag van de heer Van er Wulp of er kan worden gegarandeerd dat alle kinderen straks terecht kunnen in schoolgebouwen die aan de eisen zullen voldoen, is het antwoord dat dit iets is waarop een ieder kan toezien. Wat spreker betreft, kan deze garantie worden gegeven, maar hij zal hier niet altijd blijven zitten. Ook bij de raad ligt de taak om deze garantie te handhaven, en dat is ook niet meer dan behoorlijk bestuur. Schoolbesturen mogen over de hoofden van colleges en raden heen vertrouwen op een zich betrouwbaar tonende gemeente, ook als het gaat om de laatste school, welke na 2026 zal worden gebouwd. Het zou niet uit te leggen zijn als er bij die school zou worden afgeweken van de rest. Ten slotte stelde de heer Van der Wulp de interessante vraag of het niet de moeite loont om, als het noodgebouw aan de P.C. Hooftsingel wordt aangehouden, daaraan eventueel nog wat te verduurzamen, ook als dat maar voor een korte termijn zou zijn. Spreker heeft hierop niet direct een antwoord, maar hij zal dit zeker betrekken bij de verdere uitwerking. De heer Doevendans zegt de wethouder dank voor diens antwoord.

Er bestaat bij de fractie van RA begrip voor het feit dat niet alles voorspelbaar is, maar zij vindt ook dat men af en toe moet bekijken of de uitvoering van plannen nog wel haalbaar is. Dit geldt dus ook voor de uitvoering van het IHP. De financiële paragraaf daarin kan men intussen doorstrepen, want die is niet meer aan de orde. Wel zal het goed zijn – dit behoeft niet op heel korte termijn te gebeuren, maar wellicht tegen eind

Vergadering van 3 oktober 2022.

21

volgend jaar of daaromtrent – om tot een herijking van het IHP over te gaan en te bezien of dat plan nog realistisch en dus haalbaar is, of dat de planning aan de dan bestaande budgettaire situatie van de gemeente moet worden aangepast. Spreker wil dan ook verzoeken om alsdan tot zo'n herijking te besluiten. Ten slotte past aan het adres van de heer Ouwerkerk een woord van dank voor het feit dat deze eraan heeft herinnerd dat de op de vroegere locatie van het jeugdspeelpark gebouwde school daar eigenlijk niet had moeten komen. De heer Ouwerkerk wil ook de heer Doevendans bedanken, want hoewel deze met betrekking tot het jeugdspeelpark een iets ander idee had dan wat spreker daarnet verwoordde, liepen de belangen indertijd gelijk. Een vraag is nog of Realistisch Ambacht met haar opmerking dat het IHP zou moeten worden herzien wil zeggen dat het zorgen voor een goede kwaliteit van de in de toekomst te bouwen vervangende gebouwen een wankele zaak is. Spreker ziet zo'n herijking namelijk als een risico. De heer Doevendans heeft dit uiteraard niet bedoeld. Al in zijn bijdrage in eerste termijn zei hij dat ook de fractie van Realistisch Ambacht scholen van een goede kwaliteit tot stand wil zien komen, daar dit voor het aan de kinderen te geven onderwijs heel belangrijk is.

Wel vindt hij dat men, als men er achter komt dat de financiële dekking van een voor meerdere jaren bedoeld plan er totaal onderuit geslagen is, moet bekijken of men het tempo van uitvoering dat men eerst in gedachten had nog wel kan volhouden. De boom met geld groeit namelijk niet tot in de hemel en dus moet er op een gegeven moment worden bekeken wat nog haalbaar is. De heer Ouwerkerk kan dit als bedrijfseconoom volgen, maar er zijn politieke afspraken gemaakt. Als de kwaliteitseisen waaraan ook in de komende jaren zal moeten worden voldaan wel worden vastgelegd, maar de mat daaronder al meteen wordt weggetrokken vanuit de verwachting dat er eind volgend jaar misschien wel àndere kwaliteitseisen zullen moeten worden gehanteerd, maakt dat hem bezorgd. De heer Van der Wulp bedankt de wethouder voor diens duidelijke antwoord. Dat de tot nu gegolden hebbende kwaliteitseisen ook voor in de toekomst te bouwen scholen zullen gelden, is daarmee wederom komen vast te staan. De middelen die nodig zullen zijn voor later te bouwen scholen, zullen uit de reserves moeten komen; daarvoor behoeft nu nog niets te worden gereserveerd, zei de wethouder. Dit laatste ziet de fractie van de PvdA liever wèl gebeuren, zodat er ook met betrekking tot in de toekomst te bouwen scholen kan worden gegarandeerd dat zij van een goede kwaliteit zullen zijn.

Voor de prijzen waarmee men thans te maken heeft, geldt dat aan alle gekkigheid een keer een eind komt. Er zit dus wel een grens aan. Als bijvoorbeeld iedereen zich voor een uitkering tot de sociale dienst zou wenden, zou dat voor de gemeenten en het rijk onbetaalbaar worden. De prijzen zullen dus wel een keer weer lager worden, of minimaal gelijk blijven. Wel zou het goed zijn – de wethouder zei in een tussenzin even dat hij hier niet altijd zal zitten – om ergens vast te leggen dat de gemeente in haar reserves ruimte heeft gemaakt om vervangende scholenbouw te kunnen realiseren. Spreker durft dit in deze zaal bijna niet 'labelen' te noemen, maar er zou wel ergens moeten worden genoteerd dat de gemeente tot en met de laatste school garant staat voor vervangende scholenbouw en dat de daarvoor benodigde bedragen uit de algemene reserves zullen worden gehaald. Zijn fractie zou dit fijn vinden. Wethouder Flach meent dat de heer Doevendans eigenlijk vraagt of het college bereid is het IHP te herijken, en uit het antwoord op een vraag van de heer Ouwerkerk kwam naar voren dat het vooral om het opnieuw bekijken van het tempo van uitvoering van dat plan gaat. Aangaande de eerste vier scholen, waarvan de basisschool Stadhouder Willem III nu de eerste is, is het antwoord 'neen', want

Vergadering van 3 oktober 2022.

22

een en ander is in wezen tegelijkertijd van start gegaan. Eind 2022 komt school nr. 2 aan de beurt, begin 2023 school 3 en, zoals het er nu nog steeds naar uitziet, eind 2023 school 4. Dit is dus heel kort op elkaar. Er was al een zekere volgordelijkheid voorzien, zodat de wissellocatie optimaal zal kunnen worden gebruikt. De uitvoering van de planning inzake deze reeks van vier scholen wil spreker dan ook niet herzien. Wat verder in de tijd ligt en waarbij het ook om de nieuwste school van de oude scholen gaat, is de school Krommeweg aan de Bekestein. De vervangende nieuwbouw voor die school wordt in de periode na 2026 gerealiseerd en dus is het nog onzeker in welk jaar dit zal gebeuren. Die school is nieuwer dan de vorige en dus is de urgentie geringer, maar toch is het wel goed om ook haar hierbij te betrekken en zo te bereiken dat alle scholen van een gelijk kwaliteitsniveau zullen zijn. Er zit wel enige schuifruimte in, maar daarbij moet men niet aan tien jaar denken; dat zou jegens de betrokken schoolbesturen ook unfair zijn. Omdat er nog niet een jaar voor is bepaald en er dus ook nog geen begin met de planvorming is gemaakt, bestaat er nog geen financiële dekking voor. Van de voor die school te maken kosten bestaat ook nog geen idee. Wel is geschat welk aantal lokalen er ongeveer nodig zal zijn, maar leerlingenprognoses veranderen soms bijna jaarlijks.

Dit is dus echt nog te ver weg. De gemeente is het commitment aangegaan dat zij de vijfde school niet van de haak zal laten vallen; zij heeft dit ook al vaak genoeg aan de schoolbesturen laten weten. Er komt bij dat er op dit moment een landelijke lobby gaande is die ten doel heeft om voor de scholenbouw meer middelen van de rijksoverheid te verkrijgen. In heel Nederland heeft men ermee te maken dat de bouw van nieuwe scholen volgens de VNG-normen 40 % duurder is geworden en daarom is het alleszins redelijk dat de gemeenten hiervoor in de algemene uitkering extra gelabelde gelden gaan krijgen, tenminste als de rijksoverheid wil dat zij zullen doorgaan met het verduurzamen en vernieuwen van onderwijsgebouwen. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht gaat er zeker mee door, maar spreker kan zich voorstellen dat de discussie hierover in veel andere gemeenten momenteel wordt geblokkeerd vanwege het feit dat de daarvoor benodigde middelen er niet zijn. Op een vraag van de heer Van der Wulp is het antwoord dat de eerste twee scholen al in de begroting zijn gedekt en dat er een reserve voor de scholen 3 en 4 bestaat, maar dat deze nog iets te laag is.

Omdat een en ander komt heel kort na elkaar aan de orde, wil spreker ergens in begin 2023 met een voorstel betreffende de derde school komen, en aan de hand van de daarvoor te ontvangen offerte wil hij dan tevens meteen tot verhoging van die reserve overgaan. Dat zal dan gebeuren met middelen uit de algemene reserve. Zou hij dit nu al doen, dan zou de accountant vragen wat er onder zit, waarop het antwoord dan 'eigenlijk niets' zou moeten zijn. Hij maakt thans met de raad de afspraak dat hij begin 2023 met een specifiek voorstel op deze materie zal terugkomen. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten. 9.3 Vaststelling bestemmingsplan Margrietstraat e.o. 9.4 Vaststelling bestemmingsplan Waterlandgoed De Noorden. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform deze beide voorstellen besloten. 10. Comptabiliteitsbesluiten. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 11. Sluiting. De voorzitter wil attenderen op een drietal bijeenkomsten, ten eerste de volgende week een bijeenkomst in de brandweerkazerne onder de benaming "De raad ervaart"; men kan zich hiervoor tot en met woensdag opgeven.

Vergadering van 3 oktober 2022.

23

Ten tweede wordt er op 13 oktober een bijeenkomst van Dienstverlening Drechtsteden gehouden. In een nieuwsbrief is hiervan gewag gemaakt en het is de moeite waard om die bijeenkomst bij te wonen. Ten derde vindt morgen in Landvast in Alblasserdam de kwartaalbijeenkomst van Smart Delta Drechtsteden plaats. Zij begint om half vijf. Men had zich hiervoor moeten opgeven, maar mocht men dit zijn vergeten, dan kan men morgen proberen om na het houden van een goed pleidooi alsnog te worden toegelaten. Spreker sluit de vergadering. (21.50 uur.) Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 7 december 2022. De griffier,

De voorzitter,

drs. ing. G.H. Logt.

J. Heijkoop

alg. verslagbureau drexhage c.s.