raad 3 oktober 2022

GEMEENTE HENDRIK-IDO-AMBACHT Notulen van de openbare vergadering van de raad der gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, gehouden op 3 oktober 2022 in het gemeentehuis, aanvangende om 20.00 uur. Voorzitter: de heer J. Heijkoop, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren ing. P. Boudewijn en O. Doevendans, mevrouw J.E. Dorst-Langerak, de heren F.G.A.M. van den Elsen en B.P. van Ginkel, mevrouw M.C.G. Gommans-Dane, de heren M. de Groot en E. van Hartingsveldt, mevrouw drs. W.P. van der Hee-Pasterkamp, de heren E. Karso, drs. K. van der Laan MEd, H.H.F. van der Lei, P. Libregts, A. Mol, M. Nugteren BPM, drs. A. Ouwerkerk, L.P. Platschorre, mr. A. Scheurwater en ir. C.W. Timmers, de dames mr. K.E. A.M. Verlijsdonk en M.N.P. Vogelaar-Korpershoek en de heren drs. D. van den Wollenberg en E. van der Wulp Bhrm. Tevens aanwezig zijn de wethouders de heren drs. S. van Die, A.J. Flach MSc en drs. R.J. Lafleur en mevrouw J. Oelfke-ten Seldam. Griffier: de heer drs. ing. G.H. Logt CMC. Agenda: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

*

Opening. ......................................................................................................................................................................... 2 Vaststelling van de agenda. .......................................................................................................................................... 2 Spreekrecht burgers. ..................................................................................................................................................... 2 Vragenhalfuurtje raadsleden. ....................................................................................................................................... 2 Vaststelling notulen. ..................................................................................................................................................... 2 Lijst van ingekomen stukken en eventuele mededelingen. .................................................................................... 2 Algemeen Bestuurlijke Aangelegenheden – Financiën. 7.1 Vaststelling Verordening op de vertrouwenscommissie benoeming burgemeester in 2023. ................... 4 7.2 Vaststelling Reglement functionaris gegevensbescherming Drechtsteden 2022 alsmede aanwijzing van deze functionaris. (Vervallen) 7.3 Benoeming en installatie burgerraadslid.

............................................................................................................ 4 8. Welzijn, Onderwijs en Sociale Zaken. 8.1 Voorstel om geen wensen en bedenkingen te uiten inzake deelneming door de GR Drechtwerk in bepaalde vennootschappen. ................................................................................................................................. 5 8.2 Instemming met conceptzienswijze op de 1e Burap GR Sociaal. ................................................................. 5 8.3 Instemming met conceptzienswijze op de 1e Burap Dienst Gezondheid & Jeugd. .................................. 5 8.4 Herijking beleidsplan schuldhulpverlening 2021 – 2024 en verordening beslistermijn schuldhulpverlening. .................................................................................................................................................................. 5 8.5 Vervolgnotitie herijking minimabeleid. .............................................................................................................. 5 Tijdens de vergadering wordt aan de agenda toegevoegd: 8.6 Verhoging energietoeslag. ................................................................................................................................... 12 9. Ruimtelijke zaken – De Volgerlanden.

9.1 Rapport Rekenkamercommissie getiteld "Wonen in Ambacht, het woonbeleid van Hendrik-IdoAmbacht." .............................................................................................................................................................. 15 9.2 Kredietverlening ten behoeve van bouw nieuwe Stadhouder Willem III-basisschool aan de Sandelingenstraat. ............................................................................................................................................................ 15 9.3 Vaststelling bestemmingsplan Margrietstraat e.o. .......................................................................................... 22 9.4 Vaststelling bestemmingsplan Waterlandgoed De Noorden. ....................................................................... 22 10. Comptabiliteitsbesluiten. ........................................................................................................................................... 22

Vergadering van 3 oktober 2022.

2

11. Sluiting. ......................................................................................................................................................................... 22

1. Opening.

***

De voorzitter heet iedereen hartelijk welkom, opent de vergadering en spreekt het ambtsgebed uit. Met genoegen stelt hij vast dat de raad voltallig is. 2. Vaststelling van de agenda. De voorzitter memoreert dat men al in de commissie Algemene bestuurlijke aangelegenheden en financiën heeft vernomen dat het voorstel onder nr. 7.2, Vaststelling Reglement functionaris gegevensbescherming Drechtsteden 2022 alsmede aanwijzing van deze functionaris, van deze agenda is gehaald. Dat voorstel, dat betrekking heeft op het privacybeleid, zal op een later moment aan de orde komen. Nagekomen is het raadsvoorstel inzake verhoging van de energietoeslag. Voorgesteld wordt dit voorstel onder nr. 8.6 aan de agenda toe te voegen. Aldus wordt besloten. De agenda wordt voor het overige conform vastgesteld. 3. Spreekrecht burgers. Voor gebruikmaking van het spreekrecht burgers zijn geen aanmeldingen ontvangen. 4. Vragenhalfuurtje raadsleden. Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. 5. Vaststelling notulen. De notulen van de openbare raadsvergadering van 12 september 2022 worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming vastgesteld. 6. Lijst van ingekomen stukken en eventuele mededelingen. De voorzitter deelt mede dat mevrouw Oelfke gisteren jarig was. Dit is zó kort geleden dat zij daarmee ook hier wordt gefeliciteerd, wat hij vergezeld doet gaan van een bos bloemen.

(Applaus.) Bij de koffie ontvangt men straks een traktatie van haar. Gelet op het zeer grote aantal ingekomen stukken stelt spreker nu eerst de nrs. 1 t/m 19 aan de orde. De heer Scheurwater merkt naar aanleiding van het ingekomen stuk nr. 5, de brief van een lid van gedeputeerde staten van Zuid-Holland over diverse ontwikkelingen in het openbaar vervoer, op dat veel inwoners daarover klachten hebben, zoals de klacht dat een bus waarop men wacht niet op het aangekondigde tijdstip langs komt. De bedoelde gedeputeerde schrijft dat hij inzake het openbaar vervoer maatregelen zal treffen, maar zegt niet welke maatregelen dat zullen zijn. De brief vertoont ook geen datum, maar deze zou van begin juni kunnen zijn. Kan er in de betrokken commissie worden nagegaan – zo mogelijk in haar volgende vergadering – of er enige invloed op die te nemen maatregelen is uit te oefenen?

Vergadering van 3 oktober 2022.

3

De voorzitter zal deze vraag, die door de leden van de agendacommissie is aangehoord, aan die commissie doorsturen, zodat deze de behandeling ervan zal kunnen agenderen. De heer Scheurwater stemt hiermee in. Aan de orde zijn de ingekomen stukken onder de nrs. 20 t/m 43. De heer De Groot wil iets naar voren brengen naar aanleiding van het ingekomen stuk nr. 38, Brief van bewoners over de verkeersonveiligheid op de Achterambachtseweg. Zij hadden daarover een stuk in De Brug geschreven en de fractie van D66 had hen daarop uitgenodigd voor een gesprek, dit mede omdat zij uit eigen ervaring weet dat het op die weg zo nu en dan redelijk gevaarlijk is. Dit heeft ermee te maken dat in 2014 de tot dan bestaan hebbende snelheidremmende maatregelen zijn weggehaald omdat er iets met een scooter was gebeurd, of iets dergelijks. Spreker heeft van de betrokken bewoners begrepen dat er bij het waterschap een commissie was opgericht die hiernaar zou kijken. Hij heeft bij de commissievoorzitter naar de huidige stand van zaken willen informeren, maar deze bleek ziek te zijn. Wel werd hij nog door de heemraad gebeld, omdat hij netjes had gezegd dat hij als politicus belde en er ook in het waterschap politiek wordt bedreven. De heemraad deelde mede dat er regelmatig wordt overlegd met de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, met name ook over de situatie op de Achterambachtseweg.

De fractie heeft nu twee vragen, ten eerste of de gemeente meetgegevens betreffende de op de Achterambachtseweg gereden snelheden heeft ontvangen, dit met het oog op de V85-norm die daarvoor wordt gehanteerd, en ten tweede wat de stand van zaken in het overleg met het waterschap is. De voorzitter lijkt het goed dat de agendacommissie de beantwoording van deze vragen zo snel mogelijk zal agenderen voor een vergadering van een commissie waarin dit onderwerp het beste zal passen. De heer Scheurwater weet dat de voorganger van Hollandse Delta in de jaren negentig het beheer en het onderhoud van de Achterambachtseweg heeft overgenomen en dat daarvoor toen een afkoopsom is betaald. Het was indertijd een verbindingsweg, iets wat deze weg nu niet meer zou kunnen worden vanwege het opgenomen zijn ervan in fietsroutes; er fietsen ook veel kinderen via deze weg. Mede vanwege de langs de weg staande woningen is het eigenlijk geen landweg meer; er komen ook nog woningen bìj. Spreker verzoekt dit onderwerp te agenderen in verband met het eventueel gaan treffen van verkeersmaatregelen, want als gemeente heeft men daarop meer greep dan als waterschap. De voorzitter zegt toe dat deze verbreding van de gestelde vragen zal worden betrokken bij het in een commissie beantwoorden daarvan. Aan de orde zijn de ingekomen stukken onder de nrs. 44 t/m 66.

De heer Boudewijn brengt naar aanleiding van het ingekomen stuk nr. 58, de door de gemeenteraad van Zwijndrecht aangenomen motie vreemd-aan-de-orde-van-de-dag met de wens dat er zal worden gekomen tot de instelling van een adviescommissie voor de GR Sociaal – in de wandelgangen 'de raadscommissie' genoemd –, in herinnering dat de raad van Hendrik-Ido-Ambacht al in juni 2021 de in deze motie verwoorde wens heeft uitgesproken, namelijk door opneming daarvan in een zienswijze welke bij de tekst van de GR Sociaal was ingediend. Dit brengt de fractie nu tot twee vragen, ten eerste of het college in de aan het college van Zwijndrecht te richten reactie op deze motie zal aangeven dat de raad van Hendrik-Ido-Ambacht de motie steunt, en ten tweede – nog belangrijker – of het college het algemeen bestuur van de GR Sociaal zal laten weten dat de raad van Hendrik-Ido-Ambacht deze wens verzìlverd wenst te zien.

Vergadering van 3 oktober 2022.

4

Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp voegt hieraan toe dat de fractie van het CDA graag ook een duidelijke taakomschrijving voor de bedoelde commissie tot stand wil zien komen, zodat de meerwaarde van de commissie helder zal worden. Zij wil vooral weten wat de taak van die commissie nìet inhoudt, dit met het oog op opgedane ervaringen, een punt waarop zij later graag in de commissie zal willen terugkomen. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek is het met het CDA eens dat een duidelijke taakomschrijving gewenst is. De fractie van Gemeentebelangen onderschrijft voorts wat de heer Boudewijn heeft gezegd. De voorzitter constateert dat er niet expliciet om behandeling van de motie in een commissie is gevraagd. Hij wil daarom de wethouder vragen of deze hierover thans wat op te merken heeft. Wethouder Van Die lijkt dit inderdaad gemakkelijker dan een bespreking over een maand in een commissie. De wens die de heer Boudewijn en anderen al in een eerder verband hebben geuit, heeft spreker natuurlijk ook in het GR-verband verwoord en daar is men er nu ook een beetje mee aan het stoeien.

Tegelijkertijd is er in het portefeuillehoudersoverleg Sociaal ook wel geconstateerd dat het in principe een aangelegenheid voor de raden is om deze commissie op te richten en dat het daarom ook een taak voor de gezamenlijke griffies zou zijn om dit op te pakken, méér dan voor het bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Het balletje is dus even teruggelegd bij de griffies van de gemeenten, die ook de beste verbindingen met de raden kunnen maken en gezamenlijk kunnen optrekken bij onder meer het opstellen van een taakomschrijving. Het bestuur van de GR voelde zich in eerste instantie niet direct aangesproken om in actie te komen en heeft het verzoek dus doorgegeven aan de griffiers van de gemeenten. De oproep in kwestie kan spreker uiteraard van harte ondersteunen, evenals de inzet voor het instellen van een raadscommissie. De voorzitter vraagt of er leden zijn die bezwaar hebben tegen het voorstel tot afhandeling van de motie en stelt vast dat dit niet het geval is. De wethouder staat er namens het college positief tegenover. Tot de griffier richt hij nu het verzoek met diens collega's na te gaan of wat er is bepleit te realiseren is. De griffier kan zeggen dat een bespreking van dit onderwerp op de agenda voor het eerstvolgende griffiersoverleg staat. Het resultaat daarvan is natuurlijk afhankelijk van hoe de andere zes gemeenten erover denken.

De voorzitter noemt het goed te kunnen constateren dat in dezen ook bij de colleges het dualisme wordt voorgestaan. Mevrouw Gommans-Dane geeft te kennen dat de fractie van D66 graag ziet dat de brief nr. 49, brief van de Stichting Drugsbeleid met het verzoek het organiseren van een nationaal burgerberaad over het drugsbeleid te ondersteunen, in enkele commissies zal worden besproken. Er wordt hier vaak gedacht dat er in Hendrik-Ido-Ambacht nauwelijks drugsproblemen bestaan, maar zij spelen zeker ook in deze gemeente een bepaalde rol. Het zal daarom goed zijn na te gaan wat de stichting met haar brief bedoelt en zo meer zicht te krijgen op het drugsgebruik in Hendrik-Ido-Ambacht. Vandaar het verzoek van de fractie deze brief te agenderen. De voorzitter ziet dat de raad ermee instemt dat deze brief op de agenda zal worden geplaatst. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform de door het college van b. en w. met betrekking tot de ingekomen stukken gedane voorstellen besloten. 7. Algemene bestuurlijke aangelegenheden en financiën.

Vergadering van 3 oktober 2022.

5

7.1 Vaststelling Verordening op de vertrouwenscommissie benoeming burgemeester in 2023. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 7.3 Benoeming en installatie burgerraadslid. De voorzitter vermeldt dat het burgerraadslid van de fractie van EVA mevrouw Van den Berg om gezondheidsredenen is teruggetreden. De fractie draagt nu als nieuw burgerraadslid mevrouw J.A. van Santen-Mekes voor. Hij verzoekt de heren Van Ginkel, Karso en Libregts als commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven te fungeren en de heer Karso om straks van de bevindingen van de commissie verslag uit te brengen. Voor de duur van het onderzoek is de vergadering geschorst. Schorsing van 20.16 tot 20.20 uur. De voorzitter heropent de vergadering. De heer Karso deelt mede dat de commissie de geloofsbrief van mevrouw J.A. van Santen-Mekes heeft onderzocht en in orde bevonden. Er zijn derhalve geen belemmeringen om haar conform art. 4 van de verordening op de raadscommissies tot burgerraadslid van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht te benoemen. De voorzitter dankt de commissie voor haar werkzaamheden en ontbindt haar. Hij verzoekt mevrouw Van Santen naar voren te komen, zodat zij kan worden geïnstalleerd. Mevrouw Van Santen-Mekes legt in handen van de voorzitter de bij wet vereiste verklaring en belofte af.

De voorzitter feliciteert mevrouw Van Santen met haar benoeming en overhandigt haar een boeket bloemen. (Applaus.) 8. Welzijn, Onderwijs en Sociale Zaken. 8.1 Voorstel om geen wensen en bedenkingen te uiten inzake deelneming door de GR Drechtwerk in bepaalde vennootschappen. 8.2 Instemming met de conceptzienswijze op de 1e Burap GR Sociaal. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform deze beide voorstellen besloten. 8.3 Instemming met de conceptzienswijze op de 1e Burap Dienst Gezondheid & Jeugd. De voorzitter wijst erop dat het woord 'groot' door een ander woord is vervangen. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het aldus gecorrigeerde voorstel besloten. 8.4 Herijking beleidsplan schuldhulpverlening 2021 – 2024 en verordening beslistermijn schuldhulpverlening.

Vergadering van 3 oktober 2022.

6

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten. 8.5 Vervolgnotitie herijking minimabeleid. De heer Libregts voert aan dat de fractie van de PvdA zich kan vinden in het voorstel van de cliëntenadviesraad. Zij is dus voor het door de SSD geschetste plusscenario. In het advies wordt extra aandacht voor ondersteuning van in ieder geval de doelgroep met de allerlaagste inkomens gevraagd. De fractie wil graag ook aandacht vragen voor de inkomensgroep die daar net boven zit en buiten de huidige vangnetten valt. Door de economische crisis waarin men zich thans bevindt, zal zij harder worden getroffen dan anderen en daarom vraagt de fractie om haar, indien zij aanspraak op iets kan maken, met ruimhartige coulance te behandelen. Mevrouw Gommans-Dane vermeldt dat de fractie van D66, na een aantal keren uitgebreid te zijn geïnformeerd over de mogelijkheden en onmogelijkheden om de in dit stuk beschreven problematiek aan te pakken, de overtuiging is toegedaan dat kiezen voor het plusscenario het beste is. Tevens is zij het eens met de opmerking in het voorstel dat er binnen de deelnemende gemeenten sprake moet zijn van uniformiteit in het te voeren beleid, opdat er geen grote verschillen per gemeente en dus ook per betrokkene kunnen ontstaan. Zij staat dus achter dit voorstel.

Er is in het voorstel een opmerking gemaakt over het met coulance beoordelen van verzoeken tot vergoeding van medische kosten. In het algemeen zijn voor de betrokkenen de medische kosten hoog te noemen. Is het daarom niet een goed idee om de zorgverzekeraars of de farmaceutische industrie te benaderen met de vraag of zij voor deze groepen mensen, die het financieel al heel zwaar hebben, tot een kostenverlaging zouden kunnen komen? Die industrie is momenteel de enige die nog goede winsten behaalt. Wellicht zou er op die manier iets kunnen worden bereikt ter vermindering van de financiële zorgen van de betrokkenen. Mevrouw Verlijsdonk merkt op dat men bij deze herijking van het minimabeleid door de actualiteit met de neus op het feit is gedrukt dat dit beleid hard nodig is. Voor de Ambachtse VVD is het overgaan tot bezuinigingen op dit beleid dan ook absoluut niet aan de orde, gelet ook op de toenemende vraag om hulp. De voorliggende stukken laten zien dat het in veel gevallen koffiedik kijken is als men wil nagaan wat er in de komende tijd precies gaat gebeuren. Als het rijk niet voldoende bijspringt, kan er een noodsituatie ontstaan. De VVD-fractie is van mening dat er in dezen een zeer belangrijke taak voor het rijk is weggelegd, en in de afgelopen week is ook al gebleken dat het rijk die taak oppakt.

De gemeentelijke middelen zijn niet oneindig en er komt steeds meer druk op de gemeentelijke schouders te liggen. Volgens de fractie heeft de Sociale Dienst Drechtsteden samen met de gemeenten in de regio een goed adviesscenario opgesteld, een scenario dat is gebaseerd op de minima-effectrapportages en voorziet in een gezonde balans tussen het zorgen voor de minima en de gemeentelijke uitgaven op dit gebied. Haar voorkeur gaat dan ook uit naar het adviesscenario. De heer Van der Lei memoreert dat in de vergadering op 19 september van de commissie WOS de herijking van het minimabeleid is besproken. De fractie van Gemeentebelangen vindt het belangrijk dat iedereen de hulp krijgt die voor hem of haar nodig is. Zij opteerde daarom voor het adviescenario, maar verzocht ook het plusscenario te begroten en het verschil tussen beide te storten in het fonds van de Stichting Urgente Noden Drechtsteden. Die middelen zouden dan eventueel ten goede kunnen komen van inwoners die om medische redenen relatief veel stroom moeten gebruiken, maar dit is maar een voorbeeld. In de commissievergadering heeft de wethouder toegezegd deze mogelijkheid te zullen onderzoeken. Als de wethouder zich hiermee al bezig heeft kunnen houden, kan hij hierover nu misschien duidelijkheid scheppen.

De heer Scheurwater ontving vanmiddag een in het kader van de herijking van het minimabeleid aan de raad verstrekt financieel overzicht. Door middel van een artikel in het AD had de fractie van

Vergadering van 3 oktober 2022.

7

EVA vernomen dat in een buurgemeente het persoonlijk minimabudget 120 % van het sociaal minimum bedraagt. Bij de stukken bevindt zich een overzicht van de met elkaar overeenkomende wensen van de bij de SDD aangesloten gemeenten en hun maatwerkwensen. Sprekers fractie voelt zich aangetrokken tot de keuze voor de 120 % van het wettelijk sociaal minimum en stemt ook in met de voorstellen inzake de € 100 extra voor huishoudens met oudere kinderen, de bijzondere bijstand, de zorgpakketten, het SMS Kinderfonds en de tegemoetkoming in de eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang. Dit laatste geeft mensen de kans om het eigen budget te verhogen. Er bestaan tussen de grote stad Dordrecht en de kleinere gemeenten in de regio nog wel wat verschillen. In Dordrecht kent men de Dordtpas en in Zwijndrecht bestaat er een sport- en cultuurfonds voor ouderen, waarbij wordt uitgegaan van 140 % van het wettelijk sociaal minimum. Er wordt daar dus een bedrag van € 250 verstrekt voor het lidmaatschap van verenigingen die zich bezighouden met sport of cultuur. Sprekers vraag aan de wethouder is nu wat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht zou kunnen doen wanneer er ook hier zo'n pas zou worden uitgegeven of zo'n fonds zou worden gevormd.

Met de voorstellen welke vallen onder de met elkaar overeenkomende wensen van de gemeenten, weergegeven in het tweede staatje van het overzicht, gaat de fractie van EVA akkoord. De heer Van den Elsen treft in de Vervolgnotitie herijking minimabeleid drie duidelijke scenario's aan en de raad wordt nu gevraagd om hierover een richtinggevende uitspraak te doen. Het minscenario kan wat Realistisch Ambacht betreft meteen terzijde worden geschoven, want van de kwetsbaarste groep in de samenleving kan men nu redelijkerwijs niets afnemen; haar koopkracht staat immers meer dan ooit onder druk. Voor elk van de beide andere scenario's is iets te zeggen. Beide bieden koopkrachtreparatie, het plusscenario meer dan het adviesscenario. De fractie van RA spreekt zich thans uit voor het adviesscenario. Zij vindt net als de SDD dat de voornaamste compensatie voor inflatie en prijsstijgingen vanuit het rijk moet komen. Het minimabeleid van gemeenten biedt aanvullende tegemoetkomingen, die in beide scenario's redelijk zijn. Overigens biedt ook het adviesscenario al een verruiming in de vorm van een verhoging van het persoonlijk minimabudget. Dit alles neemt niet weg dat men als gemeente op onderdelen altijd méér voor de minima kan doen, maar sprekers fractie vindt dit moment daarvoor niet het geschiktst.

Het kabinet heeft namelijk op Prinsjesdag een flink pakket maatregelen gepresenteerd waarvan de uitvoering in de komende maanden tot stand gaat komen en het ziet er naar uit dat de groep mensen met de laagste inkomens hierdoor een stuk vooruit wordt geholpen. Ook het komen met een energietariefplafond zal daaraan bijdragen. Een ander argument voor het adviesscenario weegt voor de fractie nog zwaarder. Bij het bieden van extra hulp is men gewend om naar de mensen met de laagste inkomens te kijken, maar laat men nu ook oog hebben voor het feit dat eveneens een flink deel van de mìddenklasse hard wordt geraakt. Het einde daarvan is nog niet in zicht; er komen op vele vlakken nog lange tijd prijsstijgingen aan, zoals zeer binnenkort de stijging van de zorgpremies en die van de tarieven van het openbaar vervoer. De gemeentelijke lasten zullen het volgend jaar nog niet stijgen – daar is de fractie blij mee –, maar in het jaar daarna zullen door de invoering van het recycletarief alsnog veel huishoudens met een flinke kostenstijging te maken krijgen. Ook de middengroep zal dus op termijn wellicht ondersteuning vanuit gemeentelijke regelingen nodig gaan hebben.

Mede daarom vindt de fractie van RA het verstandig om nu niet aan één knop te stevig te draaien – ook al heeft de gemeente op dit moment wel enige financiële armslag –, want er moet geen ruimte verloren gaan die men straks misschien liever elders zou willen benutten ten behoeve van een veel gróter aantal mensen dan het aantal waarover men nu spreekt. De fractie sluit zich dus aan bij de kennis en de expertise van de Sociale Dienst Drechtsteden, die zelf ook pleit voor het in onzekere tijden komen tot een voorzichtige herijking. Wel wil zij het college vragen of het mogelijk is om na de herijking intensiever te monitoren – of te laten monitoren – hoeveel mensen er bij alle regelingen die er dan zijn alsnog tussen wal en schip dreigen te vallen. Als men in de komende tijd in nog veel zwaarder weer terecht gaat komen, is het namelijk wenselijk om flexibel te zijn en snel te kunnen bijsturen.

Vergadering van 3 oktober 2022.

8

Ten slotte heeft de fractie een vraag over de onder de financiële consequenties vermelde stijging van de apparaatskosten: in het adviesscenario stijgen die kosten met ruim € 1.100 en in het plusscenario met ruim € 6.100. Alleen op basis van een iets groter geworden doelgroep kan zij dit grote verschil niet verklaren en daarom ontvangt zij hierop graag een toelichting. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp noemt wat er nu aan de orde is een voor het CDA heel belangrijk thema, reden waarom zij er wat uitgebreider op zal ingaan. Het CDA staat voor een goed samenleven met elkaar in Hendrik-Ido-Ambacht en dat is voor haar 'samen leven'. Als gemeente heeft men ervoor te zorgen dat iedereen in dit mooie dorp kan meedoen en niemand in de kou behoeft te zitten. De huidige crises, met als meest voelbare de enorme stijgingen van de prijzen van voedsel en energie, houden veel mensen uit de slaap, ook in Ambacht. Er zijn hier 69 huishoudens die een beroep moeten doen op de voedselbank, wat betekent dat een veelvoud van personen daarvan afhankelijk is. Voorts kunnen veel kinderen en ouders de contributies voor sportclubs en verenigingen niet meer betalen, waardoor zij niet meer aan de sociale samenleving kunnen meedoen. Dit zijn de gevolgen van de huidige ontwikkelingen.

Spreeksters fractie is het eens met de stelling van voorgaande sprekers dat het rijk als eerste aan de lat staat om deze problemen aan te pakken, en het rijk komt ook met forse koopkrachtverliescompenserende maatregelen, maar voor het CDA is dit niet genoeg en komt dit ook te laat, zeker als men naar de Nibud-staatjes kijkt. De fractie vindt dat de gemeente er moet zijn voor de inwoners die in de knel zitten. Er is extra ondersteuning van de minstdraagkrachtigen in het dorp nodig om het ontstaan van schulden en het zich voordoen van energie-armoede te voorkomen en om ervoor te zorgen dat iedereen kan blijven meedoen. Bij de huidige prijsstijgingen is het voor gezinnen met een inkomen tot en met 150 % van het wettelijk sociaal minimum al nauwelijks mogelijk om rond te komen, en voor velen met een hoger inkomen, die ook hogere lasten hebben te betalen, geldt hetzelfde, zoals de voorgaande spreker al zei. De gemeente kan niet iedereen tegemoetkomen, maar naar de mening van de CDA-fractie moeten degenen die financieel het kwetsbaarst zijn wel op de gemeente kunnen rekenen.

Zij is dan ook voorstandster van een ruimhartiger beleid, neerkomend op een directe uitbreiding van de groep huishoudens die een tegemoetkoming krijgt om de energierekening te kunnen betalen – het onderwerp van een straks te behandelen voorstel – en op uitbreiding van de doelgroep die te maken heeft met het persoonlijk minimabudget; dat zou van 110 naar 120 % van het wettelijk sociaal minimum moeten gaan. Met dit laatste zal het zich kunnen voordoen van een doorstroomval – vroeger 'armoedeval' genoemd – worden tegengegaan. Verhoging van het bedrag voor de gehele doelgroep is noodzakelijk om bij deze groep, die langdurig op dit lage inkomensniveau zit, het ontstaan van verdere schulden te voorkomen. Voorts wil de fractie met nadruk een lans breken voor het toekennen van enig extra geld aan minimagezinnen met oudere kinderen, de groep die, als het er om gaat in de samenleving mee te kunnen doen, volgens de Nibud-staatjes het kwetsbaarst is. Uit de antwoorden die de raad nog vandaag van de SDD mocht ontvangen, blijkt dat de leden van deze groep nu eigenlijk niet rond kunnen komen als zij ook nog een sociale activiteit willen ondernemen, en bij dit laatste moet men ook denken aan het ontvangen van bezoek. De gemeente kan dit toch niet over haar kant laten gaan. Er is de uitspraak gedaan: 'Niemand mag deze winter in de kou zitten', en dat is zowel letterlijk als figuurlijk bedoeld.

Het zal dan ook niemand verbazen dat de CDA-fractie per saldo een groot voorstandster is van het in dit voorstel genoemde plusscenario. Daarin zijn onder meer opgenomen het geven van kortdurende begeleiding om schulden te voorkomen, het betrachten van coulance bij toekenning van bijzondere bijstand voor medische kosten – heel veel schulden ontstaan momenteel doordat mensen de rekeningen voor medische behandelingen niet kunnen betalen – en het tegemoetkomen in de kosten van kinderopvang tot 120 % van het WSM, dit voor zover de rijksoverheid betrokkenen niet al van het moeten betalen van een eigen bijdrage heeft vrijgesteld. Niet àlles kan, maar het voorgaande moet toch haalbaar zijn om de financiële problemen van de minstdraagkrachtigen enigszins te verlichten. Inzake de eventuele verhoging van de bijdrage van de gemeente in de kosten van de collectieve zorgverzekering wil spreeksters fractie de wethouder nog vragen of het mogelijk is de extra kosten van

Vergadering van 3 oktober 2022.

9

aanvullingen op het minimapakket te betalen uit structurele middelen, met uitzondering van een eventuele verhoging van de gemeentelijke bijdrage in de kosten van de collectieve ziektekostenverzekering. Is het mogelijk deze extra bijdrage uit incidentele middelen te betalen en haar, indien de raad tot toekenning daarvan besluit, alleen voor het komend jaar vast te stellen? Zo wordt er ruimte behouden voor het iets kunnen ondernemen ten aanzien van andere, óók urgente zaken in de gemeente. De ontwikkelingen gaan namelijk razendsnel. Men heeft nu te maken met grote stijgingen van zorgpremies voor 2023, méér dan waarvoor op dit moment door het rijk compensatie is beloofd, maar de maatregelen volgen elkaar snel op. Als een extra ondersteuning in de kosten van de collectieve ziektekostenverzekering uit incidentele middelen wordt bekostigd, kan men het volgend jaar bekijken waarmee het rijk als compensatie is gekomen en opnieuw een afweging met betrekking tot de zorgkostenverzekering maken. Het toekennen van de nu bedoelde extra bijdrage leidt tot heel weinig extra administratieve lasten, zoals uit de door de SDD gegeven antwoorden blijkt, en zal dus nauwelijks meer uitvoeringskosten met zich brengen. Het gaat thans bovendien om een herijking op basis van het lopende contract voor 2023.

Daarna zullen de premies waarover het nu gaat heel anders kunnen zijn geworden, wat het al sowieso noodzakelijk zal maken een en ander opnieuw te gaan overwegen. Ten slotte stelt spreeksters fractie de vraag wat de invloed van rijksoverheidsmaatregelen, waaronder de stijging van het minimumloon met 10 % in 2023 en daarmee, naar is aan te nemen, ook van de uitkeringen, op de uitgavenstaatjes van het Nibud zal kunnen zijn. Zij ontvangt hierop te zijner tijd nog graag een antwoord. De heer Van der Laan beantwoordt vragen als: 'Is politiek de burger vertegenwoordigen en keuzes maken en gaat politiek over het herverdelen van geld?' bevestigend. Dit laatste ziet men vooral in dit voorstel: feitelijk neemt de overheid van bepaalde groepen mensen geld af om dit aan andere groepen mensen te geven. Dit is niet iets nieuws, want het gebeurt al duizenden jaren. Zo'n ruim tweeduizend jaar geleden werd dit, bijvoorbeeld in de Bijbel, het moeten betalen van 'tienden' genoemd: men moest 10 % van zijn inkomen afdragen voor onder meer het onderhouden van armen. Een ander voorbeeld: men mocht de hoeken van een graanveld niet oogsten, opdat ook de minderbedeelden wat te eten zouden hebben. Tegenwoordig heeft vrijwel niemand meer een eigen graanveld – in de toekomst zal dit nòg minder het geval zijn – en dragen de meeste mensen méér dan tienden af, namelijk via het stelsel van sociale zekerheid.

Zoals gezegd, is politiek ook het herverdelen van geld. Sommige politieke stromingen in Nederland zouden dit verder willen doorvoeren; zij willen bijvoorbeeld een volledige, eerlijke herverdeling van middelen, maar wat is dan 'eerlijk'? Is dat een basisinkomen voor iedere Nederlander, zoals sommige partijen willen, of is het vooral een zo afstandelijk mogelijk opererende overheid, die het volledig aan de burgers overlaat hoe veel of hoe weinig geld zij binnenhalen? Hoe ziet sprekers fractie, naar dit voorstel terugkerend, het herverdelen van geld? Zij vindt dit een eerlijk voorstel, dat een middenweg tussen de zojuist geschetste twee uitersten bewandelt. Het heet 'minimabeleid', wat eigenlijk een wat suggestieve aanduiding is. Minima zijn volgens de Van Dale 'de kleinsten of de minsten'. Het is niet heel subtiel om zo over een groep inwoners te spreken en het helpt ook niet om hen te zien als krachtige burgers die zelf de regie over hun leven kunnen en willen nemen. Overigens weet spreker niet meteen een beter alternatief. In deze startnotitie worden richtinggevende uitspraken over de koers naar een nieuw beleid gedaan. De fractie van SGP/ChristenUnie vindt deze koers helder en rechtvaardig en wenst de wethouder succes met het vervolg.

Zij zal dit beleid steunen, omdat het in haar visie de opdracht van de gemeente is om mensen die honger hebben te eten te geven en hen die dorst hebben van drinken te voorzien. Wethouder Van Die vernam het vorig weekend dat de inflatie in de maand september 17,1 % heeft bedragen. Dat wil zeggen dat de producten toen 17,1 % duurder waren dan in september van het vorig jaar. Vrijwel alle fracties hebben gezegd dat voor veel mensen de nood hoog is en dat dit enerzijds

Vergadering van 3 oktober 2022.

10

het komen met een ruimhartiger beleid rechtvaardigt en anderzijds noopt tot nadenken over een beleid met het oog op de toekomst, hopend dat de huidige problemen snel voorbij zullen gaan. Men wil niemand in de kou laten staan, woorden die de titel vormden van de motie van Realistisch Ambacht welke in de vorige raadsvergadering aan de orde is geweest. Het is wel aardig om nu even te vertellen dat de wethouders van sociale zaken via de SDD een aantal brieven en kaarten hebben ontvangen van inwoners die eerst letterlijk de thermostaat niet meer hoger durfden te zetten en dit sinds de toekenning van de energietoeslag weer wèl durven. Dat is, om in vaktermen te blijven, letterlijk hartverwarmend; het laat zien dat er een goede keuze is gemaakt. De zorgen blijven groot. Recent zijn er cijfers van de lokale voedselbank opgevraagd: zo rond 2018 deden minder dan 20 huishoudens een beroep op de voedselbank en inmiddels gaat het om 69 huishoudens. De nood is dan ook hoog. Voor welk scenario de raad ook zal kiezen, het adviesscenario of het plusscenario, in feite kan men in dezen geen foute keuze maken, want beide zijn al ruimhartiger dan het beleid tot nu toe is geweest. Alle fracties hebben zowel in de commissie als vanavond in de raad gezegd naar welk scenario van de twee hun voorkeur uitgaat.

Spreker heeft een en ander geturfd en constateert dat er in de raad een fiftyfifty-verhouding lijkt te ontstaan. Dat is het leuke aan het werken met startnotities in plaats van te komen met panklare voorstellen, maar tegelijkertijd maakt dit voor hem en het college de uitvoering van een opdracht lastig, want kiezen voor het door de ene helft van de raad voorgestane scenario betekent dat de andere helft van de raad teleurgesteld zal zijn. Men heeft tot nu toe geen beleidsopvatting van hem of het college gehoord; wel heeft hij de uitgangspunten die het college belangrijk vond met de raad gedeeld. Hij wil er nu voor pleiten te zoeken naar een middenweg tussen de twee scenario's, een middenweg welke op een zo breed mogelijk draagvlak in de raad zal kunnen rekenen. De belangrijkste maatregelen zijn die maatregelen die tot directe inkomensondersteuning en direct koopkrachtbehoud van de betrokken inwoners zullen leiden. Dan gaat het wellicht niet om alle onderdelen van het plusscenario, maar wel om de onderdelen die aan het vullen van de portemonnees kunnen bijdragen. Hieruit zal men al een beetje kunnen afleiden naar welke kant spreker zal redeneren. Hij gaat daarbij, zoals gezegd, proberen uit te komen op iets wat in deze raad op een zo breed mogelijk draagvlak zal kunnen rekenen. Voor het einde van dit jaar komt hij hierop terug.

Mevrouw Gommans vroeg om het betrachten van coulance bij het uit de bijstand vergoeden van medische kosten. Spreker vraagt zich af of hierbij wel een rol voor de gemeente is weggelegd, of dat het meer een aangelegenheid voor de verzekeraars is, dus degenen die met de farmaceutische producenten in contact staan. Misschien moet men hierbij ook wel naar het rijk kijken. Het idee op zich vindt hij sympathiek en hij zal dit dan ook voorleggen aan de regionale portefeuillehouder, die contacten met ministeries en de VNG onderhoudt. Zelf vraagt hij zich af of dit idee uitvoerbaar zou zijn, maar andere mensen dan hij kunnen dit beter beoordelen. De heer Van der Lei herhaalde diens in de commissie gedane suggestie om het verschil tussen het advies- en het plusscenario te berekenen en dit aan de Stichting Urgente Noden Drechtsteden over te maken. Spreker ziet dit als een opmerking welke niet direct antwoord behoeft, maar waarop wel bij het opstellen van de besluitvormende notitie kan worden ingegaan. Te bezien is of dit wel of niet een in overweging te nemen mogelijkheid is en daarover zal hij zich graag laten adviseren. De heer Scheurwater zag in het aan de raad toegestuurde overzicht van wensen van gemeenten dat twee gemeenten op het gebied van sport en cultuur iets meer zouden willen doen dan Hendrik-IdoAmbacht.

Hierbij is te vermelden dat er, wanneer het gaat over de kosten van deelneming aan sport en cultuur en de kosten van studiemateriaal, altijd gebruik kan worden gemaakt van mogelijkheden die de Stichting Leergeld Drechtsteden biedt. Zij zorgt ervoor dat, als huishoudens de facturen voor zulke kosten niet kunnen betalen, deze vóór hen worden betaald. Er is daarom niet per se een extra Ambacht-pas nodig. Er heeft in het verleden wel een dergelijke pas bestaan – zij was meer op de middenstand gericht –, maar die is na enkele jaren een stille dood gestorven. Wanneer mensen facturen van sportverenigingen niet kunnen betalen, kunnen zij die dus indienen bij de Stichting Leergeld Drechtsteden, die dan voor betaling zal zorgdragen. De heer Van den Elsen vroeg naar de oorzaak van de stijging van de apparaatskosten waarvan in zowel het plusscenario als het adviesscenario sprake is; in de commissievergadering informeerde ook

Vergadering van 3 oktober 2022.

11

mevrouw Van der Hee hiernaar. In de memo van de SDD, die helaas pas vanmiddag aan de raad kon worden doorgezonden, is deze vraag wel beantwoord, maar ook naar sprekers oordeel onvoldoende. Hij wil de SDD daarom vragen hierop een betere toelichting te geven dan nu is gebeurd. Hij zegt ook toe dat er bij de besluitvorming scherp naar de apparaatskosten zal worden gekeken. Een deel van de verklaring is in de genoemde memo te vinden, maar het is te begrijpen dat men de inhoud ervan niet meteen geheel tot zich heeft kunnen nemen. Verder zal er na de herijking van het minimabeleid uiteraard worden voortgegaan met monitoring om na te gaan of er mensen zijn die tussen wal en schip vallen; daarvoor bestaan instrumenten. In het kader van de verlening van bijzondere bijstand blijft men oog houden voor mensen die betaalde kosten niet meer kunnen betalen en wel voor een tegemoetkoming daarin in aanmerking zouden kunnen komen. Mevrouw Van der Hee kwam met twee vragen en stelde ten aanzien van één daarvan zelf al voor die te betrekken bij de besluitvorming naar aanleiding van de herijking. Als spreker het goed begreep, vroeg zij of het, als er voor het plusscenario wordt gekozen, mogelijk is om in ieder geval een eventuele verhoging van de gemeentelijke bijdrage in de kosten van de collectieve ziektekostenverzekering uit incidentele middelen te bekostigen.

Financieel-technisch moet dat te doen zijn, maar hij wil wel bepleiten te kiezen voor een bestendige meerjarige lijn, opdat inwoners meerjarig zullen weten op welke voorzieningen zij wel of niet structureel zullen kunnen rekenen. Het idee is in principe heel sympathiek en er zal bij de opstelling van de besluitvormende notitie dan ook nog goed worden bekeken of dit, bij de keuze van een middenweg tussen beide scenario's, daarin een plaats zou kunnen en moeten krijgen. Spreker laat zich hierover graag nog adviseren; hij komt er dus later nog op terug. Het past ook bij een vraag van mevrouw Gommans of er iets kan worden gedaan voor degenen die vaak met hoge ziektekosten te maken hebben. Als dit politiek belangrijk wordt gevonden, zal dit in november of december weer aan de orde komen. De heer Libregts heeft al in de eerste termijn gezegd dat de fractie van de PvdA voor het plusscenario kiest. Daarbij vraagt zij om extra aandacht voor de inkomensgroepen die nu al buiten alle vangnetten vallen. Voor welk scenario er ook zal worden gekozen, de fractie vindt dat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht met haar minimabeleid een voorbeeld voor de regio mag zijn.

Daarbij denkt zij aan het ontplooien van eigen initiatieven, het meegaan met initiatieven die in de Drechtsteden ontstaan en het volgen van de extra stappen die Dordrecht zet, want mensen in Ambacht voor wie een maand langer duurt dan met hun inkomen overeenkomt, hebben daardoor met dezelfde problemen te maken als hun lotgenoten in Dordrecht. Ten slotte vraagt de fractie de portefeuillehouder op welke manier de gemeente de voedselbank ondersteunt. Mevrouw Gommans-Dane dankt de wethouder voor diens toezegging dat hij haar vraag wil laten bezien. Zij is heel benieuwd naar de reacties. De heer Van der Lei bedankt de wethouder voor zijn antwoord. Mevrouw Van der Hee begon haar betoog met te zeggen dat het minimabeleid voor de CDA-fractie een belangrijk onderwerp is. Hij hoopt en is er ook wel van overtuigd dat dit voor èlke fractie in deze raad geldt. Op de suggestie van de fractie van Gemeentebelangen om het verschil tussen het advies- en het plusscenario te berekenen en dit aan de Stichting Urgente Noden Drechtsteden over te maken, zal bij het opstellen van de besluitvormende notitie kunnen worden ingegaan, zo zei de wethouder. Er komt wellicht dus nog een nabrander. Met het advies van het college kan de fractie van Gemeentebelangen instemmen, evenals met het raadsvoorstel herijking minimabeleid.

Vergadering van 3 oktober 2022.

12

De heer Scheurwater constateert dat de raad om het doen van richtinggevende uitspraken is gevraagd. De fractie van EVA spreekt nu uit dat zij graag zal zien dat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht zich aansluit bij wat de gemeenten Zwijndrecht, Papendrecht en Dordrecht blijkens het ontvangen staatje voorstaan. Sliedrecht, Alblasserdam en Hardinxveld-Giessendam hebben andere prioriteiten. De heer Van den Elsen gaf al in de eerste termijn aan dat de fractie van Realistisch Ambacht van mening is dat er zowel voor het plus-scenario als het adviesscenario iets te zeggen valt. Het voorstel van de wethouder om daartussen te gaan zitten kan zij ondersteunen. De uitwerking hiervan ziet zij met belangstelling tegemoet. Spreker wil graag nog één keer het voor zijn fractie belangrijkste argument noemen, namelijk dat het verstandig is om erop voorbereid te zijn dat straks een veel grotere groep mensen een beroep op gemeentelijke regelingen zal willen of moeten gaan doen dan thans het geval. De eindig zijnde middelen zullen dan op een andere manier moeten worden verdeeld. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp zal haar pleidooi om voor het plusscenario te kiezen niet herhalen. De CDA-fractie is voor een goede ondersteuning van de minstdraagkrachtigen, opdat niemand in de kou komt te staan, letterlijk noch figuurlijk.

Naar aanleiding van het antwoord van de wethouder op het idee om een eventuele verhoging van de gemeentelijke bijdrage in de kosten van de collectieve ziektekostenverzekering uit incidentele middelen te betalen brengt spreekster nog naar voren dat het nu gaat om een polis die tot 2023 loopt, zodat daarin nadien sowieso veranderingen zullen worden doorgevoerd. Een herijking van de te betalen bijdrage past daar wellicht bij. De heer Van der Laan memoreert in de commissievergadering te hebben gezegd dat de fractie van SGP/ChristenUnie voor het plusscenario kiest, maar als het adviesscenario plus het koopkrachtbehoudpakket van de hogere overheid hetzelfde effect heeft, steunt zij de lijn van de wethouder. Zij is benieuwd naar het voorstel waarmee de wethouder zal komen. Wethouder Van Die antwoordt op de vraag van de heer Libregts dat de gemeente de voedselbank momenteel niet in financiële zin ondersteunt. In het verleden heeft de gemeente wel eens in het kader van bepaalde acties, zoals een actie van Atos Radio, een financiële bijdrage geleverd, en ook op verzoeken van de voedselbank om een financiële bijdrage is altijd ingegaan, maar er is nu geen sprake van ondersteuning in structurele zin. De voorzitter stelt vast dat de raad de gevraagde richtinggevende uitspraken heeft gedaan en aan het college heeft meegegeven.

Zij waren niet allemaal gelijk, maar de wethouder heeft toegezegd ze allemaal bij de opstelling van de besluitvormende notitie te zullen betrekken. Daarbij heeft hij als doorkijkje gegeven dat de keuze zal vallen op het plusscenario maar dan met een minnetje er achter. Er is nu af te wachten met welk voorstel de wethouder in december namens het college zal komen. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform de door de voorzitter verwoorde conclusie besloten. Aan de orde is thans het aan de agenda toegevoegde en niet in een commissie behandelde voorstel: 8.6 Verhoging energietoeslag. De heer Scheurwater laat weten dat de fractie van EVA akkoord gaat met het verhogen van de energietoeslag van € 600 naar € 900 voor huishoudens met een inkomen tussen de 120 en de 130 % van het sociaal minimum. Persoonlijk vindt hij dat de gehele raad het hiermee eens zou moeten zijn.

Vergadering van 3 oktober 2022.

13

De verhoging kan worden bekostigd uit de gereserveerde TONK-middelen, zodat de begroting hiermee niet wordt belast. Verder is de fractie het eens met de kostenverdeling op basis van de verhouding van de inkomsten uit het rijksbudget. De heer Van den Elsen sluit zich namens de fractie van RA aan bij de vorige spreker. De fractie ondersteunt dit voorstel omdat het heel direct een nood lenigt welke nù gevoeld wordt door inwoners die het financieel al heel moeilijk hebben. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp brengt te berde dat de fractie van het CDA een groot voorstandster is van dit voorstel om voor huishoudens in Hendrik-Ido-Ambacht met een inkomen tussen de 120 en de 130 % van het wettelijk sociaal minimum de energietoeslag met € 300 te verhogen. Hiermede wordt het risico van het ontstaan van energie-armoede bij deze gezinnen verminderd. Wel heeft de fractie de vraag wanneer de gemeente deze toeslag gaat uitkeren, zodat deze daadwerkelijk voor het boogde doeleinde zal kunnen worden gebruikt.

Bij eerdere uitkeringen van tegemoetkomingen in de energiekosten is namelijk gebleken dat de gelden lang niet altijd voor het betalen van de energierekening zijn gebruikt, daar er voor de betrokkenen op dat moment urgèntere betalingen te verrichten waren, bijvoorbeeld het aflossen van schulden, soms ook de aanschaf van een TV of het betalen van de kosten van 'het eindelijk iets leuks kunnen doen met de kinderen'. Soms ook stond er helaas al direct een schuldeiser op de stoep die de ontvangen bedragen kwam invorderen, zo heeft de fractie van de SUN Drechtsteden vernomen. Zij beseft heel goed dat ook die uitgaven heel belangrijk kunnen zijn, maar vreest dat dit betekent dat er problemen zijn opgeschoven. De jaarafrekening in januari, februari kan dan alsnog niet worden voldaan doordat de tegemoetkoming al opgebruikt is. Dat betekent dan weer hoge schulden, schulden waarvoor binnen de schuldhulpverlening geen compensatiemogelijkheden bestaan. Een ander punt is dat niet iedereen nu al te maken heeft met een aflopend energiecontract en dus met het moeten gaan betalen van hoge energiekosten.

Zonder de tegemoetkoming zelf ter discussie te willen stellen, vraagt de fractie aan de wethouder hoe de gelden op een eerlijke manier kunnen worden verdeeld zonder dat dit met hoge administratieve lasten gepaard moet gaan en hoe het is te voorkomen dat de ontvangers dit geld gaan uitgeven aan àndere zaken dan de energierekening, daar dit begin 2023 tot grótere problemen zou kunnen leiden. Mevrouw Dorst-Langerak noemt het goed dat zowel de rijksoverheid als de gemeente omziet naar de burgers met een inkomen dat net boven het sociaal minimum ligt. De gemeente doet dit door te komen met een verhoging van de tegemoetkoming die al door het rijk wordt verstrekt om de hoge energieprijzen te kunnen betalen. De fractie van SGP/ChristenUnie kan van harte instemmen met dit raadsvoorstel en de bekostiging hiervan vanuit de gereserveerde TONK-middelen. De heer Libregts verklaart dat de PvdA-fractie uiteraard met dit voorstel akkoord gaat, maar zoals eerder al gezegd zal de inkomensgroep die net buiten alle vangnetten en de 130 %-regeling valt dadelijk met de grootste financiële problemen te maken krijgen, want behalve de energieprijzen zijn ook de prijzen van alle andere goederen gestegen. De fractie wil hiervoor graag aandacht vragen. Mevrouw Gommans-Dane was aangenaam verrast door dit voorstel, en dat gold eigenlijk voor de gehele D66-fractie.

Zij komt uit Rotterdam en dacht meteen: 'Dit is echt geen woorden maar daden.' Te hopen is dat de omliggende gemeenten dit voorbeeld van Hendrik-Ido-Ambacht gaan volgen – iets wat onder het vorige agendapunt al werd voorgesteld – en dus eveneens op deze manier zullen gaan denken aan de inwoners die het thans financieel heel moeilijk hebben. De fractie van D66 stemt graag in met dit voorstel en spreekt de hoop uit dat de ontvangers van deze verhoogde toeslag hierdoor een zekere warmte zullen gaan voelen. Mevrouw Verlijsdonk sluit zich namens de VVD-fractie aan bij de steun die de voorgaande sprekers aan dit voorstel hebben gegeven. Wel wil zij opmerken dat met het nu te nemen raadsbesluit wordt afgeweken van de in regionaal verband gemaakte afspraak over de wijze van financiering van

Vergadering van 3 oktober 2022.

14

de energietoeslag. Hoewel de redenering hierachter te verdedigen is, wil zij benadrukken dat zij dit nu eenmalig wil zien gebeuren, want als men dit in het vervolg wederom zou willen kunnen doen, rijst de vraag waarom men nog regionale financieringsafspraken zou maken. De heer Van der Lei merkt op dat de fractie van Gemeentebelangen het toejuicht dat ook de huishoudens met een inkomen van 120 tot 130 % van het wettelijk sociaal minimum met dit voorstel in aanmerking komen voor een eenmalige extra uitkering of een tegemoetkoming van € 300. Dat hiermee van een regionale financieringsafspraak wordt afgeweken, vindt de fractie nu ondergeschikt aan de urgentie van het nemen van een maatregel als deze. In het raadsvoorstel wordt tevens gesproken over een budget dat bedoeld is om huishoudens met een minimuminkomen te ondersteunen bij het verlagen van hun energielasten door middel van het nemen van energiebesparende maatregelen. Aan welke financiële middelen en welk aantal huishoudens moet men hierbij denken en wanneer komen deze middelen beschikbaar? Kan de wethouder voorts zeggen welke rol verhuurders bij het nemen van energiebesparende maatregelen zullen spelen of hebben te spelen? Wethouder Van Die zegt de raad hartelijk dank voor het feit dat deze dit voorstel, dat buiten de normale procedures aan de orde is gesteld, zo goed en zo warm heeft ontvangen.

Hij had overigens bijna niet anders verwacht. Mevrouw Van der Hee vroeg hoe ervoor wordt gezorgd dat het beschikbare geld zo goed mogelijk wordt besteed en wel tegen zo laag mogelijke administratieve kosten. Daarin ziet men goed het verschil tussen generiek uitkeren en uitkeren op basis van maatwerk. Als men generiek uitkeert, kàn het gebeuren dat de ontvangers de toeslag besteden aan andere zaken dan aan het betalen van hun energierekening, zaken die met het karakter van deze toeslag niets te maken hebben. Terecht werd voorts gezegd dat er ook nog mensen zijn met een doorlopend energiecontract en dat zij zich daarom nog geen zorgen over de betaling van hogere termijnbedragen behoeven te maken. Bij deze manier van uitkeren is daarmee geen rekening te houden, want er wordt geen toezicht op gehouden. In het portefeuillehoudersoverleg is wel geconstateerd dat het kan gebeuren dat de ontvangers van de toeslag deze aan andere zaken gaan besteden dan aan het betalen van hun energierekening, maar dat de mate waarin dat kan plaatsvinden onbekend is. De portefeuillehouders hebben daarom gezegd dit jaar nog één keer een toeslag te willen uitkeren, ervan uitgaande dat het rijk het volgend jaar met compenserende maatregelen gaat komen, een verwachting die ook bij de behandeling van het vorige agendapunt is uitgesproken. Met deze eenmalige uitkering wordt de doelgroep nu geholpen.

Als er in het nieuwe jaar nog steeds gaten ontstaan omdat er nog geen reparaties van de zijde van het rijk hebben plaatsgevonden, zullen deze mensen worden geholpen via de bijzondere bijstand. Ook dan zullen zij dus in aanmerking kunnen komen voor een tegemoetkoming in hun energiekosten. Dit zal dan gebeuren op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten; men zal een aan een energiebedrijf voldane nota bij de SDD moeten indienen, waarna men deze door de dienst vergoed zal kunnen krijgen. Een nadeel van maatwerkafspraken ten opzichte van een generieke uitkering is dat de apparaatskosten toenemen. Maatwerk betekent meer uitvoeringskosten; er moet immers voor meer mensen worden bekeken of zij wel of niet voor een vergoeding vanuit de bijzondere bijstand in aanmerking zullen komen. De SDD zal altijd proberen het werk voor zo laag mogelijke administratieve lasten uit te voeren, maar dit is nu eenmaal een nadeel van de werkwijze die nu wordt voorgestaan. Mevrouw Verlijsdonk ging in – spreker slaat nu de betogen van enkele fracties over, daar zij daarin alleen in warme bewoordingen steun voor dit voorstel uitspraken – op het feit dat met dit voorstel wordt afgeweken van de regionale financieringsafspraken.

Spreker is het zeer met haar eens dat men als basis moet vasthouden aan de afspraken die recent zijn gemaakt en nota bene zijn opgeschreven in de zojuist door de raad vastgestelde 1e Burap GR Sociaal. De inkt van dat voorstel was nog niet droog toen er alweer werd besloten ervan af te wijken. Dat dit goede redenen heeft, werd overigens door mevrouw Verlijsdonk erkend. Een niet in dit voorstel opgeschreven reden is dat er momenteel in de regio betreffende meerdere onderwerpen wordt gediscussieerd over de wijze waarop de kosten zullen worden verdeeld. Via een informatiebrief is de raad bijvoorbeeld ingelicht over de afrekening

Vergadering van 3 oktober 2022.

15

van de kosten die voor de opvang van Oekraïners worden gemaakt. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht draagt daaraan nu meer bij dan andere gemeenten en door nu haar beste beentje voor te zetten bestaat de verwachting dat dit haar zal helpen bij de kostenverdeling in andere dossiers, dossiers waarin de kosten misschien nog wel vele malen hoger zullen uitvallen dan in dit dossier. In principe is spreker het echter van harte met mevrouw Verlijsdonk eens dat er moet worden vastgehouden aan wat er nog niet zo lang geleden in de regio is afgesproken. De heer Van der Lei sprak over de financiële middelen welke de gemeente beschikbaar heeft om het nemen van energiebesparende maatregelen te bevorderen. Dat zijn financiële middelen die de gemeente van het rijk heeft ontvangen – het gaat om een bedrag tussen de 2,5 en de 3,5 ton – om een plan van aanpak te maken voor het nemen van energiebesparende maatregelen ten behoeve van huishoudens die dat goed kunnen gebruiken. Ambtelijk is er al zo'n plan van aanpak gemaakt en als dat in het college is besproken, zullen ook de woningbouwcorporatie erbij worden betrokken, want met name hun huurders zitten nu in slecht geïsoleerde huizen. Er zal dus in samenwerking met o.a. Rhiant worden bezien hoe de middelen zo efficiënt mogelijk zullen kunnen worden ingezet.

Naast het bedrag dat de gemeente te bieden heeft, zullen de woningbouwcorporaties wellicht met nog andere middelen kunnen komen. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp vernam van de SUN Drechtsteden dat er grote zorgen bestaan over een flinke groep mensen die in januari, februari in moeilijkheden kan komen doordat de beschikbaar gestelde gelden al zijn uitgegeven aan het betalen van energierekeningen en andere zaken en de SDD dan voor hen niets kan betekenen in het kader van de schuldhulpverlening. Als mensen de volgorde in de betalingen hadden omgedraaid – het is overigens heel goed te begrijpen dat zij hebben gehandeld zoals zij hebben gedaan –, had de schuldhulpverlening wèl een oplossing kunnen bieden. De wethouder zei dat in de bedoelde gevallen wellicht de verlening van bijzondere bijstand een oplossing kan bieden; spreeksters fractie zou dat heel mooi vinden. Het onderhavige voorstel zal zij uiteraard van harte ondersteunen. Wethouder Van Die antwoordt dat er in het portefeuillehoudersoverleg is afgesproken dat energiekosten onder bijzondere bijstand zullen vallen. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierop conform het voorstel besloten. 9. Ruimtelijke zaken – De Volgerlanden. 9.1 Rapport Rekenkamercommissie "Wonen in Ambacht, het woonbeleid van HendrikIdo-Ambacht." Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel besloten.

9.2 Kredietverlening ten behoeve van bouw nieuwe Stadhouder Willem III-basisschool aan de Sandelingenstraat. De heer De Groot weet dat de fractie van Realistisch Ambacht de enige was die heeft gevraagd van dit voorstel een debatstuk te maken. Hij komt daarom nu met het procedurevoorstel eerst die fractie het woord te geven. De voorzitter stelt vast dat de raad hiermee instemt. De heer Doevendans noemt dit een sympathiek ordevoorstel. Zijn fractie had inderdaad gevaagd van dit voorstel een debatstuk te maken, want het leek er even op dat het een hamerstuk zou worden, en dat vond zij toch niet kunnen. Het gaat namelijk om een bouwplan waarvan de kosten in eerste instantie op iets meer dan € 3 miljoen waren geschat en dat nu uitkomt op een bedrag boven de € 5

Vergadering van 3 oktober 2022.

16

miljoen, zodat er sprake is van een overschrijding van zo'n € 2 miljoen, zijnde 60 % van het oorspronkelijk geschatte bedrag. Natuurlijk begrijpt sprekers fractie dat het nu moeilijke tijden zijn en dat de bouwkosten fors omhoog zijn gegaan – één van de crises die men momenteel helaas in dit land kent –, maar toch vindt zij dat men nu even bij deze overschrijding stil moet staan. In de commissievergadering is natuurlijk uiteengezet waardoor de kosten zo veel hoger uitvallen dan was geraamd, en die uitleg was op zich begrijpelijk, maar het is nu niet voor het eerst dat men over hogere bouwkosten praat. Toen twee jaar geleden het voorstel tot vaststelling van het IHP werd behandeld, heeft de fractie van Realistisch Ambacht al gezegd dat de in dat plan voorkomende schattingen erg aan de lage kant waren; zij vroeg zich dus af of het wel om realistische schattingen ging. Er werd toen geantwoord dat die schattingen zich echt wel in de lijn der verwachtingen bevonden. Zie nu dit voorstel: men is thans twee scholen verder en de gemeente is ook vele miljoenen verder. Met andere woorden: de voorspelling van de bouwkosten wat de rest van de te vervangen scholen betreft, moet men nu met een korreltje zout nemen. Iedereen zal erkennen dat de bouwkosten flink zijn gestegen.