raad 17 januari 2022

In dat spanningsveld is het zaak om als gemeente te kiezen voor een koers die recht doet aan de woningbouwcorporaties, de sociale beleggers en ook toekomstige huurders en kopers. Het kan dus nodig zijn om voor seniorenwoningen aparte regels te gaan hanteren, iets wat spreeksters fractie niet bij voorbaat wil uitsluiten. Haar vraag is dus ook dit bij het onderzoek te betrekken. Verder staat er al in de motie dat in een normale marktsituatie de genoemde instrumenten niet nodig zouden zijn, omdat in sommige gevallen het opkopen van woningen een heel goede zaak kan zijn. Er zal dus goed moeten worden nagedacht over de vraag hoe nieuwe regelgeving is in te richten. Mevrouw Oelfke-ten Seldam is een beetje beduusd. Het lijkt erop dat men wensen die men in de verkiezingscampagne zal verwoorden, nu al in een overdrachtsdocument opgenomen wil zien. Men zou dit toch beter in de besprekingen over de vorming van de volgende coalitie naar voren kunnen brengen. De heer Boudewijn zei dat het onderwerp van de motie voorkomt in het verkiezingsprogramma van zijn partij, en dat zal wellicht ook het geval zijn met verkiezingsprogramma's van andere partijen. Spreekster vindt deze motie dan ook inderdaad een motie die vreemd is aan de orde van de dag. Er wordt hiermee een maand voor de gemeenteraadsverkiezingen gezegd dat deze raad wil dat het volgende college een onderzoek zal gaan uitvoeren.

Laat men dit aan de orde stellen als de onder-

Vergadering van 17 januari 2022.

31

handelingen over de vorming van het volgende college zullen worden gevoerd. Op zich is het uitvoeren van een onderzoek naar toepassing van de genoemde instrumenten prima, maar de timing van het komen met een desbetreffend verzoek is wel heel bijzonder. Betreffende de overweging in de motie "deze stijging mede te wijten is aan het feit dat beleggers woningen opkopen om ze daarna tegen hoge prijzen te verhuren" is spreekster benieuwd hoe vaak dit in Ambacht gebeurt. Met de heer Doevendans is zij het eens dat in de motie een paar dingen door elkaar worden gehaald. Het verzoek als zodanig is een goed verzoek. Het dient echter niet nu te worden ingebracht, maar in de na de gemeenteraadsverkiezingen te voeren onderhandelingen. De heer Scheurwater herinnert er aan dat de fractie van EVA het vorig jaar aan het college heeft gevraagd – zij heeft de motie mede ondertekend – of de zelfbewoningsplicht in een verordening zou kunnen worden opgenomen. De portefeuillehouder antwoordde daarop toen afwijzend; hij zei dat er in deze gemeente geen signalen waren ontvangen die erop wezen dat er woningen werden opgekocht om vervolgens te worden verhuurd. Is diens mening hierover inmiddels soms gewijzigd en is er gebleken dat er in Ambacht inderdaad woningen worden opgekocht door speculanten? Mevrouw Gommans-Dane geeft te kennen dat in de fractie van D66 lang over de motie is gesproken.

Ook zij had wat moeite met het tijdstip van indiening ervan, maar dat was voor haar niet de belangrijkste reden om de motie af te wijzen. Naar haar mening wordt in de motie alleen aandacht besteed aan beleggers, terwijl het probleem groter en breder is. Over de vraag of het geschetste probleem zich ook in Hendrik-Ido-Ambacht voordoet, heeft de fractie overigens niets gehoord. Dit alles bij elkaar doet haar zeggen dat de motie breder zou moeten zijn en het te bereiken doel exacter zou moeten omschrijven. Met deze motie wordt het veel belangrijker probleem van het tekort aan starterswoningen, sociale woningen en woningen voor ouderen niet opgelost. De fractie zal dan ook geen steun aan deze motie verlenen. De heer Van der Wulp voert aan dat de fractie van de PvdA de motie zou kunnen steunen wanneer reeds het huidige college zou worden verzocht om het bedoelde onderzoek te gaan uitvoeren. Vervolgens zou ook het huidige college dit onderwerp eventueel kunnen opnemen in een overdrachtsdocument. Anders zou de raad hiermee over zijn zittingsperiode heen gaan regeren. Wil men dat er direct iets wordt gedaan aan wat de motie beschrijft, dan verzoekt men dus het hùidige college te onderzoeken wat er mogelijk is. De voorzitter: "Puur technisch gezien bevàt de motie ook een verzoek aan het huidige college.

Komt u nu met een nieuwe motie?" De heer Van der Wulp: "Ik niet, want ik krijg er waarschijnlijk niet de tijd voor om die op te stellen. Déze motie kan ik, als zij niet wordt gewijzigd, niet steunen, maar wij moeten de portefeuillehouder hierover nog horen." Wethouder Lafleur constateert dat de in de motie genoemde instrumenten zijn portefeuille-onderdeel 'wonen' raken. Hij weet dat er in de Drechtsteden meerdere gemeenten zijn waarvan de raden een motie als deze hebben aangenomen. Die raden hebben vooral de intentie gehad om het belang van het kunnen toepassen van de instrumenten opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht onder de aandacht te brengen. Er is hierover voorafgaande aan de kerstvakantie in regionaal verband gesproken, waarbij is gebleken dat de gemeente Dordrecht momenteel bezig is te bezien of er al in het eerste kwartaal van 2022 tot invoering van de opkoopbescherming kan worden besloten. Dit vergt nog een heel onderzoek, waarin men ook de schaarste aan een bepaald type woningen moet aantonen. Tevens moet men hierover met allerlei partijen op de woningmarkt in gesprek gaan. Er is dus wel enige voorbereidingstijd voor nodig. Het huidige college zou hiermee wel een aanvang kunnen maken, maar zou dit voor de rest aan het volgende college moeten overlaten.

Vergadering van 17 januari 2022.

32

In het genoemde regionaal overleg is de gemeente Dordrecht gevraagd de andere gemeenten bij haar onderzoek en besluitvorming te betrekken, daar die andere gemeenten anders voor het ontstaan van een waterbedeffect op de rest van de regio moeten gaan vrezen. Het is namelijk wel te zien dat in de regio beleggers actief zijn. In een gesprek dat hierover met Ambachtse makelaars is gevoerd, hebben zij gezegd dat hiervan in deze gemeente alleen nog maar voorzichtige tekenen te zien zijn; het zou hier nog niet in erge mate aan de orde zijn. Omdat het echter goed is te proberen de pijn vóór te zijn, is er regionaal gezegd dat er zal worden bekeken wat het voor elke gemeente in de regio Drechtsteden kan betekenen om de opkoopbescherming in te voeren. In Ambacht zal eerst nog moeten worden onderzocht aan welk type woningen er schaarste bestaat. De gemeente Dordrecht is natuurlijk niet gelijk te stellen aan de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht; zij verschillen sterk, ook qua woningbezit. De zelfbewoningsplicht wordt hier al enigszins toegepast. Voor de nieuwbouwwoningen in De Volgerlanden geldt al de verplichting zo'n woning drie jaar zelf te bewonen. Speciaal voor de sociale koopwoningen is er een doelgroepverordening opgesteld om te bereiken dat zij voor een langere termijn, namelijk voor tien jaar, voor deze doelgroep beschikbaar zullen blijven.

De raad is hierover eerder al geïnformeerd en zal hierover binnenkort een besluit kunnen nemen. Inzake andere projecten, zoals de bouw van de 14 woningen aan de Onderdijk, zijn in de anterieure overeenkomst met projectontwikkelaars afspraken gemaakt. Dat is ook de manier om dit te doen, en eigenlijk gebeurt dit nog onvoldoende. Als men wil dat bepaalde woningen voor doelgroepen in Ambacht beschikbaar zullen komen, zijn er dus wel mogelijkheden om dat te bereiken. Spreker vindt dat het college dit serieus moet bekijken, want de woningen in deze gemeente zijn schaars. Projectontwikkelaars zijn met allerlei initiatieven tot de bouw van woningen bezig, en als die woningen beschikbaar komen, zal de gemeente naar zijn mening een aantal voorwaarden moeten stellen om te bereiken dat zij bewoond kunnen gaan worden door leden van de doelgroep waarvoor zij zijn gebouwd. Zo wordt voorkomen dat inwoners helemaal niet de kans krijgen om een woning te kopen. De heer Doevendans heeft een punt van orde. Hij begrijpt dat de wethouder eigenlijk zegt dat de motie overbodig is, daar er al wordt gedaan wat de motie bedoelt en er ook het plan bestaat om dit te blijven doen. De wethouder zegt hiermee echter niet of hij aanneming van de motie ontraadt of aanbeveelt.

Mevrouw Gommans-Dane: "Of overneemt; ook dat kan nog." Wethouder Lafleur leest in de motie dat ertoe wordt opgeroepen onderzoek te doen naar toepassing van de instrumenten opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht. Het verrichten van dat onderzoek kan geen kwaad; dat is alleen maar goed. Als er regionaal is afgesproken om gezamenlijk te bekijken wat de toepassing van de opkoopbescherming per gemeente in de Drechtsteden kan betekenen, gaat natuurlijk ook Ambacht hiermee aan de slag. Dat onderzoek zal dus plaatsvinden, maar het college vindt het wel belangrijk te horen of ook de raad dit een goed plan vindt. In die zin kan spreker de motie allen maar omarmen; het is een prima motie, waarmee hij heel goed kan leven.. Mevrouw Oelfke-ten Seldam stelt de vraag waarom Gemeentebelangen en de drie andere fracties deze motie nog handhaven nu de wethouder heeft gezegd dat hij al over het onderwerp opkoopbescherming met de collega's in de regio heeft gesproken en dat de gemeente Dordrecht al ver gevorderd is met het verrichten van een onderzoek naar de juridische haalbaarheid van toepassing ervan, waarbij is aan te nemen dat Dordrecht als servicegemeente de resultaten van dat onderzoek met de andere gemeenten in de regio zal willen delen. In een deel van De Volgerlanden geldt voorts reeds de zelfbewoningsplicht, zoals de wethouder zei.

Waarom is deze motie nu dan nog aan de orde? De voorzitter: "De motie is ingediend door de fractie van Gemeentebelangen. De wethouder heeft erop gereageerd en nu vraagt u aan hèm – er bestaat hier dualisme – waarom de motie nog aan de orde is."

Vergadering van 17 januari 2022.

33

Mevrouw Oelfke-ten Seldam: "Het dualisme bevindt zich nu ver weg." Mevrouw Vogelaar-Korpershoek zegt dat de motie is ingegeven door wat haar fractie heeft vernomen in gesprekken die zij de laatste maanden met inwoners heeft gevoerd. Van heel veel ouders hoorde zij de klacht dat hun kinderen niet voor een woning in Hendrik-Ido-Ambacht in aanmerking kunnen komen en daarom moeten uitwijken naar plaatsen als Alblasserdam. De fractie heeft gezegd dat hieraan iets zou moeten worden gedaan. Het komt wel degelijk ook in Hendrik-Ido-Ambacht voor dat er woningen worden opgekocht om meteen te worden verhuurd; spreekster kan zó vijf adressen noemen van panden die, nadat zij waren opgekocht, meteen aan Polen zijn verhuurd. Het is prima dat ook die mensen huisvesting vinden, maar het is niet de bedoeling dat dit ten koste gaat van inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht. Dat men er in het verband van de Drechtsteden iets aan het probleem wil doen, is prima, maar Gemeentebelangen wil nu weten hoe de raad van Hendrik-IdoAmbacht er tegenover staat. Het gaat haar hierbij alléén maar om de belangen van inwoners van deze gemeente, voor de rest niets. De heer Boudewijn noemt het een goede zaak om de toepassing van de instrumenten opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht te onderzoeken, want het is nu niet geheel zeker wat er wettelijk wel of niet kan.

Dit merkte hij ook in de discussie, ook met de mede-indieners van de motie. Het risico van het in een motie noemen van veel overwegingen is dat men suggereert compleet te zijn, maar er is niet zonder reden een onderzoek nodig. Sprekers fractie kan de motie dan ook blijven steunen, gelet op het feit dat opkoopbescherming in het verkiezingsprogramma van zijn partij als in de komende raadsperiode toe te passen instrument genoemd staat. Nog aan het huidige college vragen het onderzoek uit te voeren, is wat moeilijk nu deze collegeperiode nog maar zo'n zes tot zeven weken zal duren. De heer Scheurwater had net als mevrouw Vogelaar vernomen dat het ook in Hendrik-Ido-Ambacht al voorkomt dat er woningen worden gekocht om meteen te worden verhuurd. Het is dus zeker noodzakelijk om te gaan doen wat de motie verzoekt. Wanneer de motie door de raad wordt aangenomen, zal dit voor het college bestuurlijke gevolgen moeten hebben. Mevrouw Van der Hee-Pasterkamp sluit zich geheel aan bij wat de voorgaande woordvoerders hebben gezegd. Er is snel onderzoek nodig naar de vraag of de genoemde instrumenten kunnen worden toegepast, teneinde het ontstaan van een groot probleem, wat het dreigt te gaan worden, voor te zijn. Tot de partijen die tegen de motie zijn wil spreekster zeggen dat in haar straat recent de eerste brieven van opkopers in de bus zijn gevallen.

Dit laat zien dat het echt een probleem begint te worden en dat was voor de fractie van het CDA aanleiding om de motie mede in te dienen. Het doel van de motie is eigenlijk om het uitgevoerd worden van het gevraagde onderzoek als urgent aan te merken. De heer Doevendans blijft het vreemd vinden dat het huidige college wordt verzocht dit onderwerp in het overdrachtsdocument op te nemen. Hij had veel liever gezien dat het aan de orde stellen van dit onderwerp via de agendacommissie tot een onderbouwd voorstel had geleid, dat dan na+ behandeling in de commissie in de raad had kunnen worden besproken. Hij ziet ook niet in waarom men deze motie er op dit late tijdstip nog wil doordrukken, want na de komende gemeenteraadsverkiezingen zou men nog alle tijd hebben om dit onderwerp op een fatsoenlijke manier te behandelen, dus na overlegging van commissiestukken en dergelijke. Mevrouw Oelfke zei terecht dat dit een onderwerp is waarover men met elkaar kan spreken wanneer men over de vorming van het nieuwe college gaat onderhandelen. Het feit dat er nu voor de weg van het indienen van de motie is gekozen, betekent dat er inhoudelijk niet lang over het onderwerp ervan kon worden gediscussieerd. Er had beter kunnen worden gewacht tot er een fatsoenlijk stuk op tafel zou liggen dat men inhoudelijk zou kunnen behandelen.

Vanuit deze optiek zal de fractie de motie niet steunen, want zij had de bespreking van dit onderwerp over de verkiezingen heen willen tillen.

Vergadering van 17 januari 2022.

34

Mevrouw Oelfke-ten Seldam moet zeggen dat de verbijstering waarvan zij in de eerste termijn gewag maakte alleen nog is toegenomen, ook gelet op het antwoord van de wethouder waarin deze zei dat er al veel bekend is en er ook al een onderzoek wordt uitgevoerd. Wanneer, zoals het CDA zei, het uitvoeren van een onderzoek inderdaad urgent is, heeft de wethouder daarvoor geen motie nodig, want dit past gewoon in diens portefeuille Wonen, en na het onderzoek kan hij met een raadsvoorstel komen. Spreekster heeft nu het gevoel dat zij meedoet aan een campagne om elementen die in verkiezingsprogramma's terecht zullen komen, alvast van te voren door te zetten, en daar doet zij niet aan mee. Inhoudelijk is zij het er wel mee eens dat er ook in Hendrik-Ido-Ambacht sprake is van een probleem en dat daarnaar onderzoek moet worden verricht, maar door de manier waarop dit nu aan de orde is gesteld voelt zij zich onderdeel van een poppenkast en daar past zij voor. Mevrouw Gommans-Dane heeft er na het antwoord van de wethouder een probleem mee dat er met de motie is gekomen. Hij heeft namelijk niet alleen lokaal maar ook regionaal al gesprekken over de onderwerpen van de motie gevoerd en heeft gezegd dat er regionaal al het een en ander is geregeld of op het punt staat te worden geregeld. Hendrik-Ido-Ambacht zou zich daarbij dan heel goed kunnen aansluiten.

Spreekster vindt de motie dan ook overbodig. Als er nu in vijf gevallen een woning is opgekocht om meteen te worden verhuurd, is dat natuurlijk heel vervelend, maar tegen zoiets is blijkens de tekst van de motie pas in april wat te ondernemen. Men kan dan veel beter nù zeggen: 'Wij zijn ongerust, hebben gehoord dat er in andere gemeenten al afspraken zijn gemaakt en vragen u met enige druk om op korte termijn te bekijken wat wij ook hier met elkaar kunnen afspreken.' Daarmee zou men niet tot na de gemeenteraadsverkiezingen moeten willen wachten, want voordat iedereen weer een stoel zal hebben gevonden, zal men een flinke tijd verder zijn. Aan de wethouder vraagt spreekster daarom nu om, als toepassing van de genoemde instrumenten zo noodzakelijk is, hoge prioriteit aan een onderzoek daarnaar te geven en te bezien wat er op korte termijn te realiseren is. De heer Van der Wulp ziet, alles aangehoord hebbend, geen reden om het in de motie gedane verzoek over te nemen in het overdrachtsdocument dat voor het nieuwe college is bedoeld. Het is ook niet aan de ráád om dat te bewerkstelligen. De motie is een motie vreemd aan de orde van de dag en dus wordt het noodzakelijk gevonden om iets te ondernemen. Het argument dat er nog maar zes weken zullen verstrijken voordat er gemeenteraadsverkiezingen worden gehouden, raakt kant noch wal.

Er zijn méér zaken die op het laatst nog aan de orde komen, zaken die vervolgens in het overdrachtsdocument terechtkomen. Daartoe behoeft er niet eerst een motie te worden aangenomen. Er kan het huidige college een verzoek worden gedaan en dat college bepaalt dan zelf wel wat het daarmee zal doen. Dat behoort tot het politieke spel. Het zou de portefeuillehouder overigens sieren als hij de motie zou overnemen, wan dan zou zij niet in stemming behoeven te komen. Doet hij dat niet, dan is spreker bang dat er in deze zaak een ander spel wordt gespeeld. Wethouder Lafleur weet niet waaraan men denkt als men zegt dat er een spelletje wordt gespeeld. Hij ziet de motie als een steun in de rug om te gaan doen wat noodzakelijk is. Het verrichten van een onderzoek gaat niet vanzelf; daarin moeten tijd en energie worden gestoken. De motie vraagt daaraan meer prioriteit te geven dan in eerste instantie misschien het voornemen was. Spreker ziet haar vooral als een steun in de rug in het streven verder te gaan met het beleid waarmee men al heel druk bezig is. Het eventueel gaan toepassen van de twee heel interessante instrumenten is ook zeker een onderzoek waard. Mevrouw Vogelaar-Korpershoek hoorde allerlei opmerkingen gemaakt worden die zij niet kon plaatsen, maar dat zal wel aan haarzelf hebben gelegen. Aan spelletjes spelen doet zij niet; de motie is hier ook in alle openheid ingediend.

Verder heeft het nu ingediend zijn van de motie niets met de komende gemeenteraadsverkiezingen te maken. De fractie van Gemeentebelangen heeft van inwoners dingen gehoord die zij heel ernstig vindt. Naar haar mening moeten ook jonge Ambachters als starters op de woningmarkt voor een woning in deze gemeente aan de beurt kunnen komen. Vandaar het

Vergadering van 17 januari 2022.

35

verzoek om een onderzoek uit te voeren. Het opnemen van dit onderwerp in het overdrachtsdocument lijkt de fractie logisch, want niemand weet wie hier over twee maanden nog zullen zitten. Ook wie het nieuwe college zullen gaan vormen, moet men afwachten. Kortom, de fractie van Gemeentebelangen blijft de motie een prima motie vinden. De motie wordt hierop in stemming gebracht en met 13 tegen 4 stemmen aangenomen. Er voor hebben gestemd de fracties van Gemeentebelangen, CDA, AUB en EVA en er tegen de fracties van Realistisch Ambacht, VVD, D66 en PvdA. 12. Sluiting. De voorzitter dankt allen hartelijk voor hun inbreng en sluit de vergadering om 23.11 uur, dit na te hebben verklaard waarom hij er om elf uur van heeft afgezien de raad te vragen of de behandeling van de agenda vanavond wel of niet zou kunnen worden afgerond. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 7 februari 2022. De griffier,

De voorzitter,

drs. ing. G.H. Logt.

J. Heijkoop

alg. verslagbureau drexhage c.s.