Jaarstukken 2024 - versie Raad 07-07-2025 - incl. Rechtmatigheidsverantwoording Gewijzigde Expeditie
Tekst van het document
Wanneer er vervuiling wordt aangetroffen wordt deze grond afgevoerd, maar blijkt de afgegraven grond herbruikbaar te zijn, dan wordt deze grond elders in het plangebied toegepast om op een later moment eventueel afgevoerd te worden.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
29
Bij het bouwrijp maken van De Erfjes-Noord is gebleken dat de grond minder vervuild was dan vooraf ingeschat. De afvoerkosten zijn hierdoor ca. € 50.000,- naar beneden bijgesteld. Door het hergebruik van grond is een deel van de kosten uitgesteld. Het pakket zand van de voorbelasting ter hoogte van de Parkzone is niet afgevoerd en zal zo veel als mogelijk hergebruikt worden in het plangebied. Voor een deel betreft het dus een afname van kosten, al is het werkelijke bedrag nog lastig in te schatten. Daarnaast is er ca. € 300.000,- aan afvoerkosten opgenomen in openstaande opdrachten voor bouwen woonrijp maken. Deze kosten worden later gemaakt en geboekt onder bouw- en woonrijp maken. Bouwrijp maken De kosten voor bouwrijp maken zijn in 2024 ca. € 833.000,- lager uitgevallen dan geraamd, voornamelijk doordat diverse werkzaamheden (iets) zijn uitgesteld. Zo is het pakket zand van de voorbelasting op de Parkzone nog niet afgevoerd en is besloten het aanleggen van de bouwweg ten behoeve van de woningbouw in De Erfjes-Zuid gelijk aan te leggen met het bouwrijp maken van dit gebied. Ook het bouwrijp maken van De Hofjes-Noord is iets vertraagd en start begin 2025. Daarnaast zijn nog niet alle kosten voor het bouwrijp maken van De Erfjes-Noord in rekening gebracht. Het betreft in deze gevallen een verschuiving van kosten in de tijd.
Woonrijp maken De kosten voor woonrijp maken zijn in 2024 ca. € 1,45 miljoen lager uitgevallen dan geraamd. Begin 2024 is de aanleg van de brug van de Jacobuslaan naar De Hofjes-Noord en de brug van De Straatjes naar de Onderdijkse Rijweg aanbesteed. De verwachting was dat beide bruggen in 2024 gerealiseerd zouden worden. Doordat het tijdelijke warmtestation van het Warmtenet nog niet verplaatst kon worden, is de aanleg van de brug aan de Jacobuslaan vertraagd. Ook de brug naar de Onderdijkse Rijweg kon nog niet aangelegd worden. De werkruimte rondom de locatie is erg krap waardoor er naar alternatieven gekeken wordt. Ook werd er verwacht dat er gestart zou zijn met de aanleg van de Scheepjesbrug richting de Parkzone en de verbinding tussen de Dubbele Wetering en Kruiswiel. Beide verbindingen worden door de aannemer nog nader uitgewerkt. In alle gevallen betreft het een verschuiving van kosten in de tijd. Daarnaast is er ca. € 130.000,- aan kosten voor woonrijp maken opgenomen in openstaande opdrachten voor bouwrijp maken en groenaanleg. Deze kosten worden later gemaakt en geboekt onder bouwrijp maken en groen. Groenvoorziening De kosten voor de aanleg van groen en speelvoorzieningen zijn in 2024 ca. € 300.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt doordat er verschillende werkzaamheden nog niet afgerond zijn of nog niet in rekening zijn gebracht.
Groenaanleg gebeurt in het plantseizoen (november tot en met april), waardoor diverse verstrekte opdrachten per 31 december nog niet (volledig) uitgevoerd waren. Dit geldt bijvoorbeeld voor groenaanleg in De Laantjes en De Straatjes. Verder is nog niet gestart met de aanleg van de waterspeeltuin op de Dorpsweide. De speelvoorziening op Het Eiland wordt aangelegd als alle bouwwerkzaamheden op kavel 4 afgerond zijn.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
30
Openbare verlichting en brandkranen In 2024 zijn de kosten voor de aanleg van openbare verlichting ca. € 91.000,- lager uitgevallen dan geraamd. De werkzaamheden in De Laantjes zijn afgerond en uiteindelijk ca. € 6.000,- lager uitgevallen. De werkzaamheden in De Straatjes zijn nog niet afgerond, waardoor een deel van de kosten is doorgeschoven naar 2025. De verwachting was dat de voorbereidende werkzaamheden voor de Dorpsweide en de Dubbele Wetering in 2024 zouden starten maar deze zijn doorgeschoven in de tijd. Tijdelijk beheer en onderhoud De beheerkosten worden geraamd op basis van de oppervlakte van het te realiseren openbaar gebied. Vervolgens worden deze kosten evenredig over de resterende looptijd verspreid. De kosten voor beheer en onderhoud zijn in 2024 lager uitgevallen dan geraamd. Dit betreft een verschuiving van kosten in de tijd. Verkoopkosten Verkoopkosten worden geraamd onder 'Plankosten en VTU'. Een deel van de gemaakte verkoopkosten is in 2024 echter op verkoopkosten geboekt. Overige goederen en diensten In de verkoopovereenkomst voor de kavel in project Onder de perenboom was opgenomen dat de gemeente een perceelbrug zou realiseren. Op eigen verzoek heeft de kavelkoper deze zelf gerealiseerd en heeft de gemeente hierin een bijdrage gedaan. Dit bedrag was geraamd onder woonrijp maken.
Financieringslasten De financieringslasten zijn iets lager uitgevallen dan geraamd doordat de werkelijk omslagrente lager is uitgevallen. Grondverkopen woningbouw De in 2024 gerealiseerde opbrengsten uit woningbouw zijn ca. € 740.000,- lager uitgevallen dan geraamd. In project Kantonniers zijn uiteindelijk 2 woningen niet verkocht. De grondopbrengsten in dit project zijn hierdoor € 185.000,- lager uitgevallen. De gemeente gaat dit perceel nu als zelfbouwkavel uitgeven. Kavel 1 in project Onderdijkse Rijweg is niet in 2024 overgedragen (€ 295.000,-). Ook de grondopbrengsten van de Klimboom is nog niet ontvangen (€ 260.000,-). Overige subsidies en bijdragen De in 2024 gerealiseerde exploitatiebijdragen zijn ca. € 1,27 miljoen lager uitgevallen dan geraamd. Voor een groot deel komt dit doordat enkele grondleveringen (zoals toegelicht onder woningbouw) nog niet hebben plaatsgevonden. Daarnaast worden de exploitatiebijdragen voor project Kantonniers pas begin 2025 ontvangen, net als de exploitatiebijdrage voor 1 bouwnummer in project Land van Ooft. Overige opbrengsten De overige opbrengsten zijn hoger uitgevallen dan geraamd doordat er verschillende leges voor de aanleg van kabels en leidingen bij de betreffende nutsbedrijven in rekening gebracht zijn. Met deze leges was geen rekening gehouden in de raming.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
31
Bijdrage marktpartijen Voor de aanleg van nutsvoorzieningen is de gemeente afhankelijk van de betreffende nutsbedrijven. Ervaring leert dat het lastig is om planningen met deze partijen af te stemmen. Om dit in De ErfjesNoord voorspoedig te laten verlopen is een externe partij ingeschakeld om deze werkzaamheden te begeleiden. De kosten hiervan zijn verdeeld tussen de ontwikkelende partijen en gemeente. Met deze bijdrage van marktpartijen (€ 35.000,-) was geen rekening gehouden in de raming. Bedrijvenpark Ambachtsezoom In onderstaande tabel wordt het verschil weergegeven tussen de begroting, zoals opgenomen in de grondexploitatie 2024, en de realisatie in 2024. Per onderdeel wordt toegelicht of de verschillen veroorzaakt zijn door over- of onderschrijdingen op de budgetten of door een verschuiving van kosten of opbrengsten in de tijd. Begroting en realisatie 2024 Grondexploitatie Bedrijvenpark Ambachtsezoom
Nominaal excl. BTW Investeringen Plankosten en VTU Verwervingen Sloop Milieukosten Bouw- en woonrijp maken Tijdelijk beheer Overige Financieringslasten Totaal investeringen Opbrengsten Bedrijventerreinen Voorzieningen Overige Totaal opbrengsten
Begroting jaarschijf
Gerealiseerd jaarschijf
Verschil t.o.v. begroting
€ 237.284
€ 250.456
-€ 13.172
€ 53.383 € 111.741 € 104.500 € 124.228 € 631.136
€ 48.123 € 101.063 € 84.617 € 124.244 € 608.503
€ 5.259 € 10.678 € 19.883 -€ 16 € 22.632
€ 8.988.536
€ 3.952.177
€ 5.036.359
€ 42.676 € 9.031.212
€ 29.800 € 3.981.977
€ 12.876 € 5.049.235
Plankosten en VTU De plankosten zijn ca. € 13.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. De gesprekken met kandidaatkopers en de uiteindelijke verkoopgesprekken vragen veel tijd van de projectleider. Voor 2024 was een inzet van ca. 18 uur per week geraamd. In werkelijkheid is er ca. 24 uur per week aan het project besteed, waardoor de kosten ca. € 20.000,- hoger zijn uitgevallen. De kosten voor Voorbereiding, Toezicht en Uitvoering (VTU) zijn ca. € 15.000,- hoger uitgevallen, met name doordat het invullen van het Handboek circulariteit voor de civieltechnische werken meer inzet heeft gevraagd, al gaat het hier voornamelijk om een verschuiving van kosten in de tijd. De overige inzet van medewerkers en Stedenbouw zijn ca. € 17.000,- lager uitgevallen. Ook hier gaat het voornamelijk om een verschuiving van kosten in de tijd. Daarnaast is het percentage voor de doorbelasting van overhead lager uitgevallen waardoor en ca. € 5.000,- minder overhead is toegerekend.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
32
Bouw- en woonrijp maken De kosten voor bouw- en woonrijp maken zijn ca. € 5.000,- lager uitgevallen dan geraamd. De verwachting was dat de inrichting van het openbaar gebied (met onder andere meubilair en bebording) in 2024 afgerond en afgerekend zou worden. Voor een deel is dit nog niet gebeurd waardoor ca. € 28.000,- doorschuift naar 2025. De afrekening van het woonrijp maken is ca. € 13.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. Daarnaast moest een kavel opgehoogd worden omdat deze was uitgegeven met een te laag uitgiftepeil (€ 6.500,-) en was er geen rekening gehouden met de kosten voor de tijdelijke opslag van de cortenstalen randen (€ 3.500,-). Tijdelijk beheer De kosten voor tijdelijk beheer zijn ca. € 10.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Voor inboet (het vervangen van niet aangeslagen bomen) en nazorg van groen was een stelpost opgenomen, net als voor benodigde herstelwerkzaamheden aan de openbare weg. Deze stelpost was in de grondexploitatie 2024 verdeeld over de resterende planperiode, maar met de nadruk op het jaar 2024. Uiteindelijk is er in 2024 minder besteed aan deze werkzaamheden waardoor het resterende bedrag doorschuift in de tijd. Overige kosten Dit betreffen stelposten voor verkoop, marketing en communicatie en de opstart van parkmanagement.
Ook de Ecopremie, waarmee de begeleiding van kavelkopers om aan de duurzaamheidseisen te voldoen betaald wordt, valt onder deze post. De gerealiseerde kosten zijn ca. € 20.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Dit komt vooral doordat er minder is uitgegeven aan marketing en communicatie. Het restantbudget schuift door in de tijd. Bedrijventerreinen De grondopbrengsten worden gerealiseerd op het moment dat een kavel bij de notaris overgedragen wordt. Om tot dat moment te komen worden er diverse verkoopgesprekken gevoerd, worden de (kandidaat-)kopers begeleid om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen en moet de omgevingsvergunning zijn verleend. Dit vergt enige tijd en maakt het soms lastig om het moment van grondoverdracht nauwkeurig in te schatten. Uiteindelijk zijn in 2024 7 van de vooraf verwachte 17 kavels overgedragen, met name omdat het voortraject en de begeleiding in de duurzaamheidsdoelstellingen extra tijd heeft gevergd. Dit betreft een verschuiving van opbrengsten in de tijd. Overige opbrengsten Naast de grondprijs betalen kopers bij de notaris ook een opslag per vierkante meter voor de opstart van parkmanagement. Dit bedrag wordt direct uitbetaald aan parkmanagement en is hierdoor voor de grondexploitatie per saldo € 0,-. Parkmanagement heeft in 2023 een voorschot van deze bijdrage ontvangen. Begin 2024 bedroeg het openstaande bedrag nog ca. € 43.000,-.
Omdat er minder kavels zijn overgedragen dan verwacht staat er nog ca. € 13.000,- open.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
33
Genieterrein-Waterbusplein In onderstaande tabel wordt het verschil weergegeven tussen de begroting, zoals opgenomen in de grondexploitatie 2024, en de realisatie in 2024. Per onderdeel wordt toegelicht of de verschillen veroorzaakt zijn door over- of onderschrijdingen op de budgetten of door een verschuiving van kosten of opbrengsten in de tijd. Begroting en realisatie 2024 Grondexploitatie Genieterrein-Waterbusplein Begroting Gerealiseerd Nominaal excl. BTW jaarschijf jaarschijf Investeringen Plankosten Verwervingen Sloop Milieukosten BRM/WRM Tijdelijk beheer Overige Financieringslasten Totaal investeringen Opbrengsten Bedrijventerreinen Bijdragen Totaal opbrengsten
Verschil t.o.v. begroting
€ 80.036
€ 53.274
€ 26.762
€ 420.834 € 3.000
€ 500.627 € 5.163
-€ 79.792 -€ 2.163
€ 52.320 € 556.191
€ 52.320 € 611.385
€0 -€ 55.194
€ 1.202.886
€ 705.420
€ 497.467
€ 1.202.886
€ 705.420
€ 497.467
Plankosten en VTU De in 2024 gerealiseerde plankosten zijn ca. € 27.000,- lager uitgevallen dan geraamd. De verwachting was de kavel aan het Frankepad in 2024 uitgegeven zou worden. Deze kaveloverdracht is echter doorgeschoven naar 2025, waardoor een deel van de bijbehorende plankosten ook dan pas gemaakt worden. Verder is het overheadpercentage lager uitgevallen dan geraamd. Bouw- en woonrijp maken In 2024 is ca. € 80.000,- meer uitgegeven aan bouw- en woonrijp maken dan geraamd. De aanleg van de parkeerplaatsen en ontsluitingsweg op het Citadelterrein is inmiddels afgerond en voor het grootste gedeelte afgerekend. Bij het opstellen van de grondexploitatie 2024 werd al rekening gehouden met kosten voor bodemsanering en stagnatiekosten (omdat het werk enkele keren heeft stilgelegen vanwege slechte weersomstandigheden). De uiteindelijke kosten hiervan zouden echter pas bij de eindafrekening duidelijk worden, wanneer ook het totale meer- en minderwerk bekend is. De saneringskosten zijn in totaal ca. € 80.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. De stagnatiekosten zijn uitgekomen op ca. € 40.000,- en de kosten voor bemaling (wegpompen overtollig water) op ca. € 22.000,-. Samen met het overig meer- en minderwerk zijn de kosten voor de grondexploitatie ca. € 120.000,- hoger uitgevallen.
De factuur voor de aanleg van de openbare verlichting moet nog ontvangen worden, waardoor deze kosten (ca. € 16.000,-) pas in 2025 voldaan worden. Voor het woonrijp maken van de Noordkade stond nog een restantbudget geraamd van ca. € 25.000,- welke nu is komen te vervallen.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
34
De bushalte aan de Teunis Stooplaan is verplaatst. Bij het uitvoeren van de werkzaamheden werd duidelijk dat er een damwand aangelegd moest worden om het hoogteverschil met de naastgelegen kavel te overbruggen. De kosten zijn hierdoor ca. € 25.000,- hoger uitgevallen dan geraamd. De tijdelijke parkeervoorziening op de kavel aan het Frankepad is inmiddels verwijderd, waardoor de kavel uitgegeven kan worden. De kosten zijn ca. € 20.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Tijdelijk beheer Het openbaar gebied is overgedragen aan Team Buitenruimte. In 2024 zijn nog wel enkele kosten voor het waterkunstwerk ten laste van de grondexploitatie gebracht, voornamelijk voor onderhoud en waterverbruik. In totaal vielen de kosten ca. € 2.000,- hoger uit dan geraamd. Zoals opgenomen in de grondexploitatie worden deze beheerkosten de eerste 2 jaar na ingebruikname van het waterkunstwerk ten laste van de grex gebracht. Deze kosten worden vanaf heden overgenomen door Team Buitenruimte. Bedrijventerreinen Voor 2024 stond de overdracht van de laatste twee kavels gepland. Kavel 3 (langs de Teunis Stooplaan) is overgedragen, maar de overdracht van de kavel aan het Frankepad is doorgeschoven naar 2025. Indexatie koopsom project Ambachts Lint Bij de verkoop van de grond voor het project Ambachts Lint zijn (extra) inkomsten ontvangen van ruim € 109.000 als gevolg van afgesproken indexatie.
Voorgesteld wordt dit bedrag te storten in de algemene reserve grondbedrijf. Realisatie huisartsenvoorziening Zuidwende-Zuid Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 is besloten om maximaal € 730.000 over te hevelen naar 2025. Het restantbudget per 31 december 2024 bedraagt € 720.000. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2025. Opstellen omgevingsplan Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 is besloten om maximaal € 220.000 over te hevelen naar 2025. Het restantbudget per 31 december 2024 bedraagt € 198.200. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2025. Opgave duurzaamheid Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 is besloten om maximaal € 100.000 over te hevelen naar 2025. Het restantbudget per 31 december 2024 bedraagt € 88.000. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2025. Actieplan lokale economie Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 is besloten om maximaal € 32.000 over te hevelen naar 2025. Het restantbudget per 31 december 2024 bedraagt € 29.000. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2025. Markt Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 was een bedrag van € 60.000 geraamd voor de vervanging van stroomkasten op de markt. Deze stroomkasten zullen in 2025 vervangen gaan worden en worden dan gedekt uit de in 2025 bestaande budgetten.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
35
Wat heeft het gekost? Uitgaven 2024 Programma Uitgaven
95-02 U
Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Materieel Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Eindtotaal
Totaal 4.640 4.956 11.215 1.188 540 1.011 23.550
Ruimtelijke ordening, economie en wonen
5%
2%
4% 20%
Apparaatskosten Materieel Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving 21%
Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen
48%
Inkomsten 2024 Programma Inkomsten
95-02 I
Realisatie. HI-Ambacht Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Eindtotaal
Totaal 2.138 46 2.982 17.670 852 77 23.764
Ruimtelijke ordening, economie en wonen
4%
0%
9% 0% 13%
Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten
74%
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
36
Programma 3 Buitenruimte Algemeen - Ambachts karakter Waar het mogelijk is, kijken we bij geplande herinrichtingsprojecten of we inrichtingselementen (straatverlichting, bestrating) kunnen gebruiken die de sfeer van het Ambachtse karakter benaderen cq. versterken. - Beheerplannen Bij vaststelling/actualisatie van de beheerplannen nemen we een dekkingsvoorstel op. In 2024 is het Groenbeleidsplan vastgesteld. - Biodiversiteit openbare ruimte In 2024 is de stimulering van biodiversiteit definitief geborgd in het nieuwe groenbeleidsplan. Dit plan is een vervolg op het duurzaamheidsprogramma, waarin tijd en budget zijn gereserveerd om biodiversiteit te stimuleren. Dankzij deze middelen kunnen we stappen zetten om de openbare ruimte groener en meer biodivers te maken. Afgelopen jaar zijn al verschillende initiatieven uitgevoerd. Zo is de pilot van de Digital Twin afgerond, waarbij plantlocaties inzichtelijk zijn gemaakt die een positieve impact hebben op klimaat gerelateerde thema’s. Daarnaast zijn we gestart met de aanplant van 250 bomen. In 2024 zijn meerdere bijenlinten aangelegd, zoals langs de Krommeweg, de rotonde bij de Antoniuslaan en op de begraafplaats. Dit is mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van Stichting CAI, die in 2024 €350.000 beschikbaar heeft gesteld voor vergroening en biodiversiteit.
Hiermee zijn ook enkele van de tien bijzondere bomen geplant en is de werkvoorbereiding gestart voor de vergroening van de Hoge Bogerd en de omvorming van de damwand in het Baxpark. Om de biodiversiteit te stimuleren, werken we met een integrale aanpak waarin verschillende disciplines samenwerken. Zo is in de voorbereiding van Kruiwiel fase 5 aandacht besteed aan het vergroenen en biodivers inrichten van de omgeving. Daarnaast lopen er diverse trajecten, zoals het NK Tegelwippen, netwerk Bijenlandschap IJsselmonde en MeerBomenNu, die invulling geven aan de ambitie. - Brug over de Noord In 2022 is hierover contact geweest met Rijkswaterstaat. Helaas hebben zij besloten de openingstijden te handhaven. We gaan via de regio er nogmaals op aandringen om het belang van het wegverkeer te laten prevaleren en Rijkswaterstaat erop wijzen dat ook zij de Brug over de Noord als een object met 'droge' prioriteit hebben gedefinieerd. - Groene structuur In 2024 is het Groenstructuurplan, het Bomenbeleid en het Beeldkwaliteitsplan Groen samengevoegd tot het nieuwe Groenbeleidsplan. Dit integrale beleidsstuk borduurt verder op het eerdere vastgestelde Groenbeheerplan +. Met het vastgestelde beleid zetten we in op het renoveren van MJOP-vakken, het versterken van de biodiversiteit, verwijderen van nutteloze verharding en inzetten op klimaatadaptatie.
In 2025 begint de uitvoer van dit nieuwe Beleidsplan.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
37
- Grondstoffen en afval Op 1 januari 2024 is het recycletarief ingevoerd. In 2023 zagen we al een forse afname van het restafval. In 2024 is deze afname doorgezet. Het effect van het recycletarief op de afvalscheiding is positief! De hoeveelheid te verbranden restafval is bijna gehalveerd ten opzichte van voor 2023. De hoeveelheid herbruikbare grondstoffen is juist sterk toegenomen. We hebben de kaders opgesteld voor de nieuwe dienstverlenings-overeenkomst (DVO) met de afvalinzamelaar die na 2025 de afvalinzameling in onze gemeente gaat uitvoeren. We hebben een brede verkenning uitgevoerd naar mogelijke alternatieven die we hebben om de afvalinzameling na het aflopen van de huidige DVO uit te laten voeren. Eind 2023 hebben we een principebesluit genomen over het traject dat we volgen om de dienstverlening voor afvalinzameling na 2025 te borgen. Samen met de andere gemeenten uit de Drechtsteden die een DVO met HVC hebben is de intentie om de samenwerking met HVC na 2025 voort te zetten. Daarvoor hebben zij de hoofdlijnen van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) met HVC vastgelegd. In 2024 is het recycletarief ingevoerd. We gaan in 2025 een onderzoek uitvoeren en een voorstel uitwerken voor de PBD-inzameling.
Een van de opties is dat op grond van de uitkomsten van het onderzoek een aantal vrijgevallen ondergrondse containers ingezet zouden kunnen worden voor de inzameling van PBD. Daarom hebben we in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek en de besluitvorming hierover in 2024 geen inzamelpunten voor glas of OPK ondergronds gebracht. - Hondenpoepoverlast Het Hondenbeleid is in 2024 vastgesteld door de gemeenteraad. Hierop is een aantal losloopgebiedsborden aangepast en worden de wijzigingen van de hondenvoorzieningen voorbereid die we in 2025 en 2026 gaan uitvoeren. - Laadinfrastructuur In 2024 is gewerkt aan het actualiseren van de beleidsregels laadinfrastructuur, deze worden in 2025 vastgesteld. - Onderhoudsniveau buitenruimte In 2024 koos de gemeenteraad scenario 3+ van het Beleidskader Groen voor de uitvoer van het Groenbeleidsplan. Hiermee is gekozen om de kwaliteit voor groen te houden op B en de beeldkwaliteit voor de onderdelen 'schoon' (vegen en onkruid) op A te zetten. In 2025 werkt de nieuwe aannemer tijdens het eerste halfjaar toe naar deze nieuwe beeldkwaliteit. - Openbaar vervoer We hebben gestreefd naar het handhaven van de huidige dienstregeling in het ov in de concessie. Ook is vooruit gekeken naar het wijzigen van de dienstregeling in samenhang met de oplevering van De Volgerlanden-Oost en Noordoevers in de komende jaren.
Het ov over het water is prominent naar voren geschoven als alternatief bij de diverse projectorganisaties van Rijkswaterstaat die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud op de snelwegen in de komende jaren. Hiermee wordt het openbaar vervoer in ons verstedelijkende dorp voorbereid op de toekomst.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
38
- Parkeerdruk bedrijfsbussen Er is nog geen voorstel uitgewerkt in 2024, maar dat is begin 2025 gedaan. Vanwege de omvang van het parkeerdrukonderzoek en de interpretatie hiervan, kostte dit meer manuren dan verwacht. - Speelruimteplan Door de oorlog in Oekraïne zijn de prijzen van speeltoestellen elk jaar verhoogd wat het renoveren lastig maakte. Daarnaast is in 2024 het renoveren van speelplekken meegenomen in de aanbesteding van de integraal groenaannemer. Verder is de eerste opzet voor het herijken van het Speelruimteplan gestart. Het doel is om een Beleidsplan Sport, Spel en Ontmoeten op te stellen. Hiermee geven we meer aandacht aan alle leeftijdsgroepen en sportplekjes. Hierdoor is het aantal gerenoveerde speelplekken in 2024 minder dat de doelstelling was. - Toegankelijkheid Onder begeleiding van Stichting Visio hebben we in 2024 een intern traject met ervaringsdeskundigen en ambtenaren doorlopen om tot een goed toegankelijkheidsbeleid te komen. Dit ligt in 2025 voor bij de raad. - Van Ticheltplantsoen We onderzoeken en ontwikkelen de herinrichting van het centrumgebied. Hierbij nemen we het Van Ticheltplantsoen mee. Het park blijft behouden waarbij de verblijfskwaliteit en beleving wordt vergroot. In 2025 plaatsen we hekwerken in dit hondenlosloopgebied om zodat hondenbezitters hun honden in dit gebied veilig kunnen loslaten.
- Verkeersveiligheid Er zijn in heel Ambacht weer School op SEEF-acties geweest. Daarnaast loopt Hendrik-IdoAmbacht voorop in de regio en zelfs in het land wat betreft het fietsprogramma voor senioren: Doortrappen. De video over de bijeenkomsten van Hi5Ambacht is op de nationale bijeenkomst trots getoond! Daarnaast hebben we ook veel aandacht gegeven aan de toegankelijkheid voor de buitenruimte. In samenhang hebben gebruikers, gemeente en een gespecialiseerd bureau samen het raamwerk (beleid) opgesteld voor de komende jaren. Een praktijkochtend voor gemeentemedewerkers naar De Schoof mocht hierbij niet ontbreken. - Vervoer over water Er is met Rijkswaterstaat veel gesproken over de onderhoudswerkzaamheden in het komende decennium. Daaruit is een integraal overleg ontstaan. Bij alle projecten is Personenvervoer Over Water als alternatief aangedragen en dit wordt in onze regio door Rijkswaterstaat dan ook omarmd. Wel laat de exploitatie van de Waterbus een zorgelijke ontwikkeling zien. Hierover is op bestuurlijk niveau overleg geweest en dat zetten we in 2025 voort. - Wandel- en looproutes Als onderdeel van de routes zijn ruim 100 oversteken in heel Ambacht onderzocht. Daarbij is gekeken naar verkeerveiligheid, en naar voldoen aan landelijke richtlijnen. De snel en makkelijk te treffen maatregelen zijn direct opgepakt. Voor grotere ingrepen doen we voorstellen ter verbetering.
Een deel van de oversteken is gelegen in wegen welke beïnvloed worden door de 50/30-discussie en zal daarvan afhankelijk zijn.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
39
Lopende grote beleid trajecten - Begraafplaats en uitvaartcentrum In 2024 lag voor de begraafplaats de nadruk op het wegwerken van achterstanden van de grafadministratie. Dat betekent dat zowel bovengronds als ondergrondse ruimingen hebben plaatsgevonden. Hiermee is ook voor de komende jaren weer voldoende ruimte gecreëerd. Naast het reguliere onderhoud is het terrein direct voor het uitvaartcentrum verder aangekleed met een aantal boombakken, zodat er extra groen is toegevoegd. - Beleidsplan Openbare Verlichting Aan de hand van het door de gemeenteraad goedgekeurde vervangingsplan hebben we ongeveer 4700 armaturen vervangen voor duurzame en slimme LED-armaturen. Hiermee besparen we in energie uitgaven en zijn we voorbereid op de uitfasering van de PLL lamp. - Gemeentelijk rioleringsplan In 2024 is het nieuwe Water- en rioleringsprogramma 2025-2029 (Wrp) vastgesteld door de raad. Hierdoor blijven wij de komende jaren vorm geven aan de gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Naast het reguliere onderhoud aan riolering en gemalen gaan wij verder met onze rioolvervangingsopgave in buurt Kruiswiel. Blijvende aandacht geven wij aan het nemen van klimaatadaptieve maatregelen.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
40
Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000
3 - Buitenruimte
Primaire begroting
Begroting t/m wijz. raad december
Taakveld Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Openbaar groen Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria RO - vastgoedregistratie Totaal
Lasten 4.259 177 3.059 2.530 4.193 661 173 15.054
Baten -191 -2.953 -5.393 -743 -9.279
Saldo 4.068 177 3.059 -423 -1.199 -82 173 5.775
Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Eerste Burap 2024 Resultaatbestemming jaarrekening 2023 Tweede Burap 2024 Diversen Saldo begrotingswijzigingen
655 331 -228 1.017 1.775
-4 0 360 -9 347
651 331 132 1.007 2.121
Lasten 4.510 18 194 3.188 3.430 4.525 790 173 16.828
Baten -247 -16 -6 -2.853 -5.219 -592 -8.932
Saldo 4.263 2 194 3.182 577 -694 198 173 7.896
Lasten 4.439 17 112 3.006 3.387 4.324 816 189 16.289
Werkelijk
Resultaat
Baten -265 -13 -36 -2.888 -5.375 -656 -9.234
Saldo Saldo W-B 4.173 -89 4 2 112 -83 2.970 -212 499 -78 -1.052 -358 159 -38 189 16 7.055 -841
Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Openbaar groen Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria RO - vastgoedregistratie Totaal
Begroot 4.510 18 194 3.188 3.430 4.525 790 173 16.828
Werkelijk 4.439 17 112 3.006 3.387 4.324 816 189 16.289
Saldo -71 -1 -83 -182 -43 -201 26 16 -539
Baten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Openbaar groen Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria RO - vastgoedregistratie Totaal
Begroot -247 -16 -6 -2.853 -5.219 -592 -8.932
Werkelijk -265 -13 -36 -2.888 -5.375 -656 -9.234
Saldo -18 2 -30 -36 -157 -64 -302
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
41
Wat heeft het gekost? - Toelichting Conform de financiële verordening 2024 worden afwijkingen vanaf € 50.000 nader toegelicht. Programma 3 Buitenruimte Infrastructurele kunstwerken Bij de 2e burap is €100.000 afgeraamd. Deze inschatting is te hoog geweest. Aan het einde van het jaar zijn er diverse meldingen geweest waar uitgebreid slecht liggend straatwerk met spoed moest worden aangepakt. Dit heeft voor de onverwachte overschrijding van € 56.000 gezorgd. Dit betrof de Akkerviool en tussenpad tussen het zwembad en de sporthal. Mobiliteitsplan Bij de 2e Burap is besloten dat er maximaal € 120.000 mee mag naar 2025. Dit maximum wordt niet overschreden dus het gehele restant van 2024 kan mee naar 2025. Het saldo van €94.000 is overgeheveld. Onderhoud groen Er is een voordeel van € 314.000 op groen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door onderstaande oorzaken; • Bij de Winternota van 2023 is een budget van € 90.000 beschikbaar gesteld voor 2024 voor het stimuleren van de biodiversiteit. Vanwege capaciteitsgebrek binnen het team buitenruimte is het niet gelukt om het volledige budget te besteden, waardoor er € 40.000 is uitgegeven. Dit resulteert in een restant van € 50.000. • In 2024 is een resultaatbestemming van €62.000 uit 2023 meegenomen voor het inboeten van beplanting en de renovatie van plantvakken.
Vanwege capaciteitsgebrek binnen het team buitenruimte is dit budget niet volledig besteed, waardoor in 2024 € 17.000 is gebruikt voor deze werkzaamheden. Dit resulteert in een restant van € 45.000. • Er is in 2024 € 75.000 doorbelast op watergangen voor het opschonen hiervan. Binnen het groenbudget is dit bedrag echter wel gereserveerd gebleven, dit heeft gezorgd voor een restant van € 75.000. • In 2023 is, vanwege het ontbreken van een directievoerder binnen het team, deze functie tijdelijk ingevuld door middel van inhuur. In 2024 is het team buitenruimte versterkt met een directievoerder groen, waardoor de behoefte aan inhuur is afgenomen. Aan het einde van het jaar is gebleken dat er een budgetruimte van € 65.000 is overgebleven. • Binnen het groenbeheer vinden voortdurend veranderingen plaats in het beheerareaal. Dit zorgt voor veranderingen van de areaalgegevens en bijbehorende onderhoudsfinanciën. Door een grondige analyse en actualisatie van deze gegevens is het beheer verder geoptimaliseerd. Dit heeft niet alleen geleid tot een efficiëntere werkwijze, maar ook tot een positief financieel resultaat binnen het groenbudget van € 54.000.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
42
Riolering Het resultaat het taakveld 7.2 riolering betreft € 78.000 en het resultaat op de voorziening riolering is € 281.000 lager dan begroot. Dit heeft meerdere oorzaken. Er zijn meer kosten gemaakt voor een beheerpakket riolering. We zijn overgestapt naar een nieuw beheersysteem die wel voldoet aan onze standaarden. Dit heeft voor extra kosten gezorgd. Daarnaast hebben we eenmalige kosten gemaakt voor een tweetal aanbestedingen, gemalenonderhoud en klein onderhoud riolering. Er zijn meer storingen geweest. Hier zijn verschillende oorzaken voor: Er zijn verstoppingen geweest doordat er zaken in het riool verdwijnen die er niet in huis horen. Daarnaast heeft klimaatverandering ook invloed op de rioolstoringen. Daarnaast lopen delen van het riool tegen einde levensduur aan. Er zijn tevens meer uren en rentelasten geboekt op het product riolering. Afval Het resultaat op het product afval heeft ertoe geleid dat we meer dan 100% kostendekking hebben. Het bedrag van € 308.000 wat we meer dan kostendekkend zijn hebben we gestort in een voorziening afval. Dit positieve resultaat heeft meerdere oorzaken. • We hebben € 49.000 meer inkomsten afvalstoffenheffing inkomsten dan begroot. Bij de 2e Burap hebben we € 220.000 afgeraamd, deze aframing is te hoog geweest • De kosten voor het heffen van de afvalstoffenheffing zijn € 69.000 lager dan begroot.
Dat komt omdat de kosten voor het heffen van het nieuwe recycletarief lager zijn uitgevallen. • De verwerkingskosten vallen lager uit. Dit komt met name omdat er beter gescheiden is en hierdoor vallen de hoeveelheden lager uit. Met name restafval is een hoge kostenpost. • Implementatiekosten recylcletarief zijn € 173.000 lager dan begroot. Bij de 2e Burap is besloten dat er maximaal € 175.000 mee mag naar 2025. We blijven binnen dit maximum dus dit bedrag wordt meegenomen naar 2025. Vanuit dit budget moeten nog kosten worden betaald voor het verwijderen van betonputten van ondergrondse restafvalcontainers die niet meer worden gebruikt. We zullen deze putten niet verwijderen zolang het onderzoek naar en besluitvorming over toekomstige PBD inzameling niet is afgerond. • Het aantal uren geschreven op afval zijn lager uitgevallen. • De kapitaallasten zijn lager. Dit komt door lagere afschrijvingslasten dan begroot, een aantal investeringen zijn niet afgesloten in 2023 waardoor we in 2024 deze lasten niet hadden.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
43
Wat heeft het gekost? Uitgaven 2024 Programma Uitgaven
95-03 U
Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal
Totaal 1.777 8.954 1.547 61 788 3.162 16.289
Buitenruimte
11% 19%
5% 0%
Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen
10%
Voorzieningen
55%
Inkomsten 2024 Programma Inkomsten
95-03 I
Realisatie. HI-Ambacht Lokale heffingen Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Eindtotaal
Totaal 8.320 713 27 174 9.234
Buitenruimte
8%
0%2%
Lokale heffingen Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten
90%
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
44
Programma 4 Veiligheid, Dienstverlening, Bestuur en Middelen Algemeen - Bestuursstijl In 2024 hebben we geprobeerd de raad in verschillende vormen steeds vaker aan de voorkant van belangrijke (beleids-)trajecten te betrekken. Soms door middel van startnotities, dan weer door informatieavonden. Waarbij we in een vroegtijdig stadium informatie delen met de raad, waardoor de raad steeds beter haar afwegingen kan maken. - CAI-gelden De Stichting CAI heeft alle middelen uit het fonds uitgegeven. De laatste middelen zijn bestemd voor diverse vergroeningsprojecten, zoals de aanleg van bijenlinten en natuurvriendelijke oevers in het Baxpark. Op dinsdag 3 december werd de eerste van in totaal tien bijzondere bomen op het plein voor het gemeentehuis geplant. Deze unieke bomen zijn door Stichting CAI Fonds aangeboden aan de inwoners van HendrikIdo-Ambacht. Op 31 december 2024 heeft de Stichting CAI Fonds zichzelf opgeheven. - Dienstverlening/Herinrichting Gemeentehuis We hebben een scenariostudie uitgevoerd naar varianten om het gemeentehuis toekomstbestendig en duurzaam te maken. De resultaten hebben we gepresenteerd aan de gemeenteraad. Als vervolg op de scenariostudie zijn we gestart met het maken van een gebiedsvisie voor de omgeving van het gemeentehuis. - Financiële strategie Ook in 2024 hebben we gezocht naar financiële mogelijkheden om onze ambities te realiseren.
Zo zijn er wijzigingen doorgevoerd in de P&C Cyclus, is de nota Waarderen en Afschrijven vastgesteld en is er een nieuwe Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Hendrik-Ido-Ambacht 2024 (art.212 Gemeentewet) vastgesteld. - Lokale belastingen en heffingen Onze heffingen zijn hoogstens kostendekkend. Op onze lokale belastingen passen we alleen de inflatiecorrectie toe. Alleen wanneer de belangrijkste voorzieningen onder druk komen te staan, voeren we een extra verhoging van de lokale belastingen door. De lokale belastingen en heffingen lichten we verder toe in de paragraaf lokale heffingen. - Nota verbonden partijen/ visie op regionale samenwerking De Visie op regionale samenwerking / Nota verbonden partijen is in de raad van 7 oktober vastgesteld. - Openbare Orde en Veiligheid Op 1 januari 2024 is het Bestuurlijk Interventieteam Ondermijning binnen het Politiebasisteam Drechtsteden-Buiten door samenwerking met de 5 gemeenten, het RIEC en de Provincie Zuid-Holland gestart. Hiermee is een behoorlijke impuls gegeven aan de aanpak van ondermijning in de regio en specifiek ook onze gemeente. Zo is onder meer een hennepkwekerij opgerold, wat heeft geleid tot sluiting van dit pand door de burgemeester. Verder is gewerkt aan de uitvoering van het meerjarig beleidsplan integrale veiligheid 20222025.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
45
- Participatie In 2024 zijn stappen gezet om participatie verder te borgen in de organisatie. Onder het motto 'learning by doing' (al doende) leren organisatie en bestuur steeds beter om passende participatie te organiseren. In de college- en raadsadviezen is meer aandacht voor participatieaanpak en -verslag. Voor nieuwe medewerkers is een basistraining georganiseerd. We informeren externe initiatiefnemers over het belang (en bij Bopa's: de verplichting) om de omgeving vooraf te betrekken bij hun plannen en attenderen hen op de online toolkit. Lopende grote beleid trajecten - Ondermijning In 2024 voerden we verschillende acties uit om de bewustwording van ondermijning bij burgers, collega's, ondernemers en de gemeenteraad te vergroten: 1. Er is een E-learning ontwikkeld voor werknemers; 2. We organiseerden twee bewustwordingsbijeenkomsten voor de raad; 3. Bureau Lokale Zaken heeft een onderzoeksrapport opgeleverd over ondermijning in de Drechtsteden; 4. We organiseerden een ondermijningsbijeenkomst voor ondernemers in de Drechtsteden; 5. We hebben heeft een lokbus ingezet om de bewustwording onder burgers te vergroten. In 2024 is ook het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) gestart, gefinancierd door de Drechtsteden-Buiten gemeenten.
Het BIT is ingezet op het uitvoeren van integrale controles, het versterken van de informatiepositie van de gemeente en het signaleren van gemeentegrensoverschrijdende criminaliteit. Het BIT heeft in 2024 16 controles uitgevoerd bij bedrijven in Hendrik-Ido-Ambacht, daarbij is een hennepkwekerij opgerold. - Smart Delta Drechtsteden - groeiagenda In 2024 is in de Drechtsteden een onderzoek afgerond naar de doorontwikkeling van de samenwerking in het ruimtelijk-economisch domein. Het doel daarbij is de meervoudig lokale samenwerking te verbeteren, waarbij meer maatwerk ontstaat op de diverse thema's binnen dit domein, zodat beter aangesloten kan worden op lokale en gebied specifieke behoeften. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden om een meer open samenwerking mogelijk te maken, met bedrijfsleven, kennisinstellingen en andere gemeenten. In dit proces wordt gekeken of activiteiten voldoende bijdragen aan lokale en regionale doelstellingen en of dit logisch is georganiseerd. Daarbij is aandacht voor de financiële context van de gemeenten. De colleges van de zeven gemeenten hebben opdracht gegeven om de aanbevelingen uit het rapport (van bureau Common Eye) te implementeren. Dit gebeurt aan de hand van een transitieplan. De uitwerking van dit transitietraject is eind 2024 gestart.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
46
Programma 4: Veiligheid, Dienstverlening, Bestuur en Middelen
Indicatoren jaarrekening 2024 Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond
Hendrik-IdoAmbacht
Hendrik-IdoAmbacht
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht 2024
2023
Alblasserdam
Dordrecht
HardinxveldGiessendam
Bron
Toelichting
Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Veiligheid Diefstal/inbraak woningen (per 10.000 inwoners) Vernielingen c.q. zaakbeschadigingen (per 10.000 inwoners) Middelen Netto schuld (per inwoner)
€
Reserves (per inwoner)
€
Jaarstukken 2024
7
7
6
5
15
9
11
8 Waarstaatjegemeente.nl
20
23
40
31
32
34
35
20 Waarstaatjegemeente.nl
Specifiek het aantal vernielingen c.q. zaakbeschadigingen
2.267 NNB
NNB
NNB
NNB
NNB
NNB
NNB
Jaarstukken gemeenten
Vaste schulden met een looptijd >1 jaar minus uitstaande leningen, afgezet tegen het totaal aantal inwoners.
NNB
NNB
NNB
NNB
NNB
NNB
NNB
Jaarstukken gemeenten
Alleen algemene reserves (weerstandsvermogen)
731
Hendrik-Ido-Ambacht
47
Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000
4 - Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen
Primaire begroting
Begroting t/m wijz. raad december
Taakveld Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Samenkracht en burgerparticipatie Totaal
Lasten 2.590 1.372 8.590 -105 1.037 253 15 463 256 2.066 549 2.396 711 20.193
Baten -627 -26 -161 -4.830 -2.235 -257 -54.378 -347 -24 -62.884
Saldo 2.590 744 8.565 -265 -3.793 -1.982 -242 -53.915 256 1.719 549 2.396 687 -42.691
Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Eerste Burap 2024 Resultaatbestemming jaarrekening 2023 Tweede Burap 2024 Diversen Saldo begrotingswijzigingen
-477 50 2.798 -218 2.153
-1.737 -437 -2.965 -1.939 -7.078
-2.214 -387 -167 -2.158 -4.926
Lasten 2.341 1.445 8.389 39 1.149 261 15 -3 50 4.778 -1 3.047 835 22.346
Baten -627 -277 -356 -4.930 -2.235 -257 -56.669 -4.225 -345 -41 -69.963
Saldo 2.341 817 8.112 -317 -3.781 -1.974 -242 -56.672 50 554 -1 2.702 794 -47.617
Lasten 2.407 1.510 8.070 -61 1.137 258 16 317 0 6.276 4.656 3.102 827 28.514
Werkelijk
Resultaat
Baten -17 -673 -304 -385 -5.015 -2.512 -266 -56.682 -43 -4.213 -376 -53 -70.539
Saldo Saldo W-B 2.390 50 837 19 7.766 -346 -446 -129 -3.878 -98 -2.254 -280 -251 -9 -56.682 -9 274 224 0 0 2.063 1.509 4.656 4.656 2.726 24 774 -20 -42.025 5.592
Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Samenkracht en burgerparticipatie Totaal
Begroot 2.341 1.445 8.389 39 1.149 261 15 -3 50 4.778 -1 3.047 835 22.346
Werkelijk 2.407 1.510 8.070 -61 1.137 258 16 317 0 6.276 4.656 3.102 827 28.514
Saldo 66 65 -320 -101 -13 -3 1 3 267 0 1.498 4.656 55 -8 6.168
Baten Bestuur Burgerzaken Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Samenkracht en burgerparticipatie Totaal
Begroot -627 -277 -356 -4.930 -2.235 -257 -56.669 -4.225 -345 -41 -69.963
Werkelijk -17 -673 -304 -385 -5.015 -2.512 -266 -56.682 -43 -4.213 -376 -53 -70.539
Saldo -17 -46 -27 -29 -85 -277 -9 -12 -43 12 -31 -13 -577
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
48
Wat heeft het gekost? - Toelichting Conform de financiële verordening 2024 worden afwijkingen vanaf € 50.000 nader toegelicht. Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Burgerzaken Doordat er meer legesinkomsten zijn bij burgerzaken, zijn ook de afdrachten aan het Rijk hoger dan geraamd. Per saldo resulteert dat in een klein nadeel van € 19.000. Overhead In 2024 is er totaal € 70.000 gedoteerd aan de voorziening spaarverlof (€ 20.000) en voorziening stuwmeer verlof € 50.000). Conform aanbeveling van de accountant zijn de verlofuren gewaardeerd tegen werkelijke uurlonen. Door een iets hoger tarief hebben we in 2024 hebben we € 95.000 meer aan overhead kunnen toerekenen aan de Grexen. Daarnaast zijn de personeelskosten lager dan begroot. Dit resulteert in een voordeel van € 171.000. Treasury Bij de begroting is een te groot aandeel van de rente toegerekend aan de Volgerlanden. In de werkelijkheid komt deze rente ten laste van de algemene dienst. OZB woningen Er is een hogere gemiddelde waarde (1,4% >) dan waarmee was geraamd door de toenemende spanning op de woningmarkt. Uiteindelijk is de totaalopbrengst ca. € 85.000,- incidenteel hoger uitgevallen. Dit is inclusief een geprognosticeerde opbrengst/balanspost van € 40.000,i.v.m. in 2024 gereed gekomen woningen, welke nog niet eerder zijn gewaardeerd.
OZB niet-woningen Per saldo is er sprake van hogere incidentele meeropbrengsten OZBE niet-woningen en OZBG niet-woningen van ca. € 205.000,- over 2024 en ca. € 72.000,- over voorgaande jaren. Bij de 2e MARAP was er nog geen aanleiding om opbrengstprognoses OZB niet-woningen bij te stellen omdat veel WOZ-objecten nog zonder waarde waren of niet beschikt voor de aanslagoplegging 2024. De OZB is een zogenaamde 'tijdstipbelasting', waarbij uitsluitend de toestand per 1 januari bepalend is voor het hele jaar. Iedere wijziging nadien heeft geen invloed op de hoogte van de heffing. Dus als nieuwbouw later wordt opgeleverd dan gepland loopt een gemeente mogelijk geprognosticeerde inkomsten voor een belastingjaar mis. Overige baten en lasten Jaarlijks ontvangen wij een opgave over de hoogte van de voorziening pensioen (voormalige) wethouders. Dit heeft geresulteerd in een dotatie van € 300.000. Dit veroorzaakt het nadelige resultaat op de begroting. Mutaties reserves Op dit taakveld vinden alle mutaties op de reserves plaats. Alle vermeerderingen en verminderingen staan gespecificeerd in deel III jaarrekening.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
49
Wat heeft het gekost? Uitgaven 2024 Programma Uitgaven
Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen
95-04 U
Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Begrotings- of exploitatie saldo Materieel Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal
Totaal 5.686
2% 20%
21%
1.881 154 10.932 290 2.965 6.031 575 28.514
0%
Apparaatskosten 7%
Begrotings- of exploitatie saldo Materieel Rente & Afschrijving
1%
10%
Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen
1%
Voorzieningen
38%
Inkomsten 2024 Programma Inkomsten
Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen
95-04 I
Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Dividenden Lokale heffingen Overige inkomsten Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Voorzieningen Eindtotaal
0% 1%
Totaal 154 290 8.507 118 80 4.213 57.166 11
12% 0% 0% 6% Apparaatskosten Dividenden Lokale heffingen Overige inkomsten Rente & Afschrijving
70.539
Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Voorzieningen 81%
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
50
Wat heeft het gekost? Uitgaven 2024 Programma Uitgaven
Totaal alle programma's
(Alle) U
Realisatie. HI-Ambacht Totaal Apparaatskosten 14.081 Begrotings- of exploitatie saldo Materieel 25.470 Mutaties onderhandenwerk 11.215 Rente & Afschrijving 4.916 Reserve mutaties 10.932 Rijksbijdragen 290 Subsidies en overdrachten 12.150 Verbonden Partijen 38.022 Voorzieningen 3.924 Eindtotaal 120.999
3%
12% 0%
32%
Apparaatskosten 21%
Begrotings- of exploitatie saldo Materieel Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen
9% 10% 0%
Inkomsten 2024 Programma Inkomsten
4%
9%
Totaal alle programma's
(Alle) I
Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Dividenden Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten Rente & Afschrijving Reserve mutaties Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Voorzieningen Eindtotaal
0% 0%
Totaal 154 290 18.965 46 2.982 20.405 80 4.213 73.533 330 120.999
16% 0% 2%
Dividenden Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk 17%
Overige inkomsten Rente & Afschrijving Reserve mutaties
61%
Rijksbijdragen 0% 4%
Jaarstukken 2024
Apparaatskosten
Hendrik-Ido-Ambacht
Subsidies en overdrachten Voorzieningen
51
II - Paragrafen
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
52
1. Weerstandsvermogen en risicoparagraaf Inleiding Om de financiële positie van de gemeente te kunnen beoordelen, moeten we ook de risico’s in kaart brengen. Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Hendrik-IdoAmbacht en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De weerstandsratio is de weerstandscapaciteit gedeeld door de omvang van de risico’s. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit algemene reserves en onbenutte belastingcapaciteit. Bestemmingsreserves en voorzieningen zijn in feite niet vrij beschikbaar en tellen niet mee voor de weerstandscapaciteit. In de Nota Reserves en Voorzieningen 2011 is het beleid voor het gewenste weerstandsvermogen vastgesteld. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit richt zich op de gemeentelijke heffingen: de OZB, de afvalstoffenheffing, het rioolrecht en de overige rechten. Er is sprake van onbenutte belastingcapaciteit wanneer het gemeentelijke OZB-tarief lager is dan het normtarief dat geldt voor artikel 12-gemeenten en/of wanneer de ander genoemde tarieven niet kostendekkend zijn. Voor een toelichting op de kostendekking verwijzen we naar de paragraaf Lokale Heffingen.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
53
Weerstandscapaciteit (x 1.000)
31-12-2023
31-12-2024
per inw.
Algemene reserves
23.909
28.951
881
Incidenteel beschikbaar
23.909
28.951
881
25
25
1
Beschikbaar voor "Onvoorzien" Onbenutte belastingcapaciteit Afvalstoffenheffing
365
0
0
0
1.000
30
Opbrengst volgens art. 12 norm
9.772
9.772
297
Opbrengst volgens tarief HIA
7.024
7.526
229
Vrije ruimte
2.748
2.246
68
Marktgelden
41
73
2 12
Riolering OZB
Begraafplaatsen
0
399
Wabo
685
685
20
Burgerzaken
876
907
27
overige leges
144
205
6
Totaal vrije ruimte belastingen
4.859
5.515
168
-
-
-
Totaal weerstandsvermogen
28.793
34.491
1.049
(Incidenteel + Structureel)
Risicobeleid De doelstellingen voor risicomanagement zijn: • tijdig inzicht krijgen in de risico’s en het beheersen van deze risico’s • het beperken van de gevolgen van risico’s; • het risicobewust maken, ter voorkoming van risico’s of het beperken van de gevolgschade; • de beoordeling van het weerstandsvermogen in het kader van de BBV. Definitie: In dit kader gaat het om financiële risico’s, dat wil zeggen: gebeurtenissen die onze vermogenspositie positief of negatief beïnvloeden. Het risico wordt daarbij nader geconcretiseerd met de formule “kans x impact”. Risico´s met een structureel karakter hebben structurele maatregelen nodig, zoals het afsluiten van verzekeringen, het treffen van voorzieningen, het bijsturen van de administratieve organisatie, het aanpassen van beleid en de begroting etc. Tegenvallers met een structureel karakter kunnen we incidenteel opvangen met het weerstandsvermogen, maar moeten vervolgens van structurele maatregelen worden voorzien. Exploitatierisico´s die samenhangen met een recessie worden daarom (incidenteel) gerekend tot de risico´s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen: het risico op lagere rijksbijdragen, bijstandsverlening, bouwleges etc., maar moeten structureel worden aangepakt. Het bepalen van de risico’s is altijd een momentopname en moet daarom regelmatig worden herijkt (liefst binnen de P&C cyclus).
Bij de inventarisatie van de risico’s in deze paragraaf betreft het de actuele risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen. Dit zijn risico’s:
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
54
• • • • •
die niet op een andere manier zijn te ondervangen; die een financieel nadelig gevolg kunnen hebben; die relevant zijn (lees: risico van materieel belang); die met redelijke zekerheid zich gaan voordoen en niet direct beïnvloedbaar zijn.
Voor de inventarisatie van de risico’s gelden de volgende criteria: • In het kader van het weerstandsvermogen zijn in principe alleen de financiële risico’s van toepassing waarvoor vooralsnog geen of onvoldoende beheersmaatregelen aanwezig zijn. • Voor invulling van het begrip ‘risico van materiële betekenis’ is gekozen voor een norm van 0,5% van de totale uitgaven van de gemeente, t.w. € 0,3 mln. Dus richten we ons op risico’s die een financiële impact kunnen hebben van € 0,3 miljoen of meer. Door clustering van een aantal kleinere risico’s binnen een programma, kan eventueel een al te strikt gebruik van deze minimum norm worden ondervangen. • Voor de beschouwing van de risico’s wordt een tijdshorizon gehanteerd van 4 jaar. De risicoberekening Per risico wordt op hoofdlijnen toegelicht wat het risico inhoudt. Vervolgens maken we op basis van de beschikbare informatie een inschatting over de omvang van het risico en de mate van zekerheid dat het risico zich voordoet. De mate van zekerheid duiden we als volgt: zeer laag (10%), laag (30%), gemiddeld (50%) en hoog (80%). Daarnaast wordt bekeken of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Risico verbonden partijen Wij zijn eigenaar van een aantal verbonden partijen. Daardoor lopen wij ook indirecte risico's.
Voor onze grote verbonden partijen maken we een inschatting welk risico wij als eigenaar in onze eigen risicoparagraaf moeten opnemen. Dit zijn: • De GR Sociaal: onze begrote bijdrage was circa 17,1 miljoen, waarvan 5,8 miljoen doeluitkering inkomensvoorziening (BUIG), in werkelijkheid is dat 18,6 miljoen geworden en 6,4 mln BUIG. • De OZHZ: onze begrote bijdrage was circa 7 ton (2,2%), in werkelijkheid is dat 7 ton geworden. • De VRZHZ: onze begrote bijdrage was circa 2,2 mln (5,1%), werkelijk 2,7 mln • De Dienst Gezondheid & Jeugd: onze begrote bijdragen waren zo’n 2,2 mln (6,8%) en SOJ 9,3 mln (6%), in werkelijkheid is dat 2,2 mln en 8,8 mln geworden In de P&C stukken van deze partijen zijn de risico's niet altijd in cijfers uitgedrukt en zeker niet opgeteld tot een gewogen gemiddelde. Inhoudelijk hebben veel risico’s een relatie met rijksmaatregelen en/of decentralisaties, m.n. op het gebied van sociale zekerheid. Ons risico schatten wij in als maximaal 10% van onze bijdragen. Specifieke risico's In de begroting hielden we rekening met extra tekorten bij de SDD en de Serviceorganisatie van de DG&J. Met beide organisaties is afgesproken dat ze moeten bijsturen om de groeiende kosten in de hand te houden. Het gaat daarbij om grote bedragen. Daarnaast is er de (ook landelijke) lobby van gemeenten voor méér middelen van het Rijk. Voor dit onderdeel hebben we in de begroting een
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
55
extra risicopost van 10% op van de bijdrage SDD excl. BUIG en de bijdrage SOJ meegenomen bovenop de al eerder meegetelde 10 procent van onze totale bijdrage. Bij de verkoop van de aandelen in Eneco Groep N.V. (hierna Eneco) in 2020 is de koper gevrijwaard van de claim van de oud-aandeelhouders van REMU N.V. (hierna REMU). Samenvattend stelt REMU dat Eneco door het juridisch verzet tegen de Splitsingswet verhinderd heeft dat Eneco vóór 31 december 2010 geprivatiseerd is en dat REMU daardoor een contractueel afgesproken privatiseringsvergoeding niet ontvangen heeft. Eneco betoogt op hoofdlijnen dat Eneco, inclusief REMU, niet vóór 31 december 2010 verkocht is en dat de aandeelhouders daartoe ook geen plan hadden. De hoogte van claim bedraagt nominaal EUR 133 miljoen. De totale claim bedraagt het nominale bedrag vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 1 juli 2009.’ Ons aandeel in Eneco bedraagt slechts 0,45%. De kans wordt nog steeds als zeer minimaal ingeschat. Conclusie verbonden partijen Alles tezamen resulteert een cumulatief bedrag van ongeveer € 3,3 miljoen algemeen en € 3,0 miljoen specifiek (i/s) met een hoge kans van optreden (80%) vanwege Oekraïne e.d. Beheersmaatregel: het actief bewaken in de ambtelijk en bestuurlijke overlegvormen.
Risico Grondexploitaties Voor de grondbedrijfcomplexen geldt dat het niet alleen om negatieve, maar ook om positieve risico’s gaat. De begrote eindwaarde kan door marktrisico's immers zowel nadeliger als voordeliger uitvallen dan de prognose. Daarnaast zijn er verschillende mogelijkheden tot bijsturing, bijvoorbeeld in tempo, programmering etc. Ook eventuele subsidies kunnen een positief risico met zich meebrengen. Jaarlijks leggen we de risico’s van de lopende grondexploitaties ter kennisname voor aan de raad in de geactualiseerde GREX’en. Als we een verlies voorzien, wordt een 'voorziening' gevormd. Voor de algemene en specifieke risico’s is een algemene reserve Grondbedrijf gevormd (en een 'voorziening' voor ons aandeel in het voorziene verlies De Volgerlanden). Grondexploitaties kennen algemene risico’s zoals rente- en prijsmutaties, tijdsplanningen en afzetrisico’s en specifieke projectrisico’s. Bovendien geldt dat de risico's in zo’n grex op basis van onderzoek zo goed mogelijk, maar enigszins voorzichtig worden geraamd. Hierdoor kunnen zowel voor- als nadelen optreden. Voor een uitgebreide toelichting op de Grex'en en risico’s verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid en de Grex'en zelf. Volgerlanden Omdat de risico’s gedurende de looptijd van een project kunnen wijzigen dienen deze regelmatig te worden geactualiseerd en waar nodig aangepast, verwijderd of toegevoegd.
Het resultaat van deze actualisatie is dat het risicoprofiel van het project De Volgerlanden per 1 januari 2025 ca. € 1,3 miljoen bedraagt. Ten opzichte van de grondexploitatie 2024 is het risico gelijk gebleven. De verbetering van het risicoprofiel komt mede doordat er risico's zijn komen te vervallen. Dit risico wordt niet meer samen met de gemeente Zwijndrecht gedeeld (eventuele winsten nog wel). Ambachtsezoom Het risicoprofiel van het project Ambachtsezoom bedraagt per 1-1-2025 ca. € 0,4 miljoen. Ten opzichte van de Grex 2024 is het risicoprofiel met ca. € 0,3 miljoen afgenomen. Dit komt met name doordat het risico op het ontstaan van incourante kavels is komen te vervallen.
Jaarstukken 2024
Hendrik-Ido-Ambacht
56
Genieterrein-Waterbusplein Het resultaat van de risicoanalyse is dat het risicoprofiel van de grondexploitatie GenieterreinWaterbusplein per 1 januari 2025 ca. € 0,03 miljoen bedraagt. Dit profiel kent een zekerheidspercentage van 90%. Ten opzichte van 2023 is dit nagenoeg gelijk gebleven. Conclusie grondexploitaties Op basis van de concept grex'en 2025 is ons aandeel in het risico Volgerlanden, GenieterreinWaterbusplein plus het risico Ambachtsezoom, minus het positieve resultaat Ambachtsezoom een gecombineerd risico 1,7 miljoen met een hoge kans van optreden (80% structureel). Risico Algemene uitkering / decentralisaties De effecten van rijksmaatregelen zijn voor de middellange termijn allerminst zeker. De macroeconomische ontwikkelingen (Oekraïne etc) zijn moeilijk te voorspellen, laat staan de bestuurlijke vertaling door het Rijk naar de uitkeringen voor gemeenten en/of verdeelmodellen. Dat geldt in het bijzonder voor het sociale domein. Voor de drie decentralisaties Jeugdhulp, WMO en Participatiewet met hun kortingen zijn de effecten zorgwekkend, zowel voor het totaal als voor een individuele gemeente (het verdeelmodel). Deze middelen zijn immers onderdeel geworden van de algemene uitkering. We zullen dit actief blijven monitoren. Gemeentefonds Tegelijkertijd speelt de herijking van de algemene uitkering en het zogenaamde ravijn 2026 plus stelselwijziging.
Voor de herijking was onze gemeente in de eerste berekening een flinke voordeel gemeente, in de definitieve berekening zijn we nu een flinke nadeelgemeente van €63 per inwoner (dus circa 2 miljoen) in stappen van maximaal €15 per jaar. De eerste stappen (€7,50 / €22,50 / €37,50) zijn doorgevoerd voor 2023 t/m 2025. De stappen daarna zijn onzeker, er zou eerst een tweede herijking moeten plaatsvinden. De kans van optreden voor het restant (€63-€37,50) is hoog en structureel (80%). Specifiek risico In een bestuurlijk overleg van kabinet en VNG heeft het Rijk extra middelen voor Jeugdzorg ter beschikking gesteld. De extra middelen zijn wel onderwerp van een 'hervormingsagenda' met als doel de extra rijksmiddelen in 10 jaar overbodig te maken. Vanwege de gezamenlijke verantwoordelijkheid en de eerste resultaten in 2024 is hiervoor vooralsnog geen extra risicopost opgenomen. Conclusie algemene uitkering en doeluitkeringen In onze P&C instrumenten anticiperen we zo goed mogelijk op plannen van het Rijk (taakstellingen). Dat geldt ook voor eventuele herverdelingseffecten. Voor deze risicoparagraaf houden we rekening met een nadelig restrisico ter grootte van 5% van ons taakveld Algemene Uitkering = € 2,7 miljoen en met een gemiddelde (50%) kans van optreden. Beheersmaatregelen: Actief volgen en indien noodzakelijk maatregelen nemen tot bijsturing, met name bij Kadernota of begroting.