Jaarstukken 2024 - versie Raad 07-07-2025 - incl. Rechtmatigheidsverantwoording Gewijzigde Expeditie

Jaarstukken 2024

Inhoudsopgave JAARVERSLAG Inleiding

4

Infographic

7

I – Progamma verantwoording Programma 1. Sociaal, welzijn en educatie Programma 2. Ruimtelijke ordening, economie en wonen Programma 3. Buitenruimte Programma 4. Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

8 9 22 37 45

II – Paragrafen

52

1. Weerstandsvermogen en risicoparagraaf – volgt in versie 27-05-2025 2. Financiering 3. Lokale heffingen 4. Onderhoud kapitaalgoederen 5. Grondbeleid 6. Verbonden partijen 7. Bedrijfsvoering 8. Wet open overheid 9. Duurzaamheid

53 60 65 71 80 83 99 107 109

III – Bijlagen

114

Aanbevelingen rekenkamercommissie Beleidskader Bestuurlijke structuur per 31 december Gebruikte afkortingen Waar staat je gemeente.nl Kengetallen

115 119 122 124 127 131

FINANCIELE JAARREKENING

132

Rechtmatigheidsverantwoording A. Overzicht van baten en lasten programma's A1 Baten en lasten op programma A2 incidentele baten en lasten & structurele mutaties reserves A3 Kerngegevens A4 Resultaatbestemming / verloop resultaat

133 134 135 138 139 139

B. Balans en toelichting

140

B1 Balans, waarderingsgrondslagen en toelichting B2 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten B3 Staat van gewaarborgde geldleningen B4 Wet normering topinkomens

141 163 164 165

C. Verantwoording specifieke uitkeringen in het kader van de Sisa

166

D. Bijlagen Financiële Jaarrekening

171

Totaal overzicht Baten en lasten op taakveld Overzicht van de investeringsbudgetten Toelichting op de investeringsbudgetten Staat van salarissen en formatie Staat van opgenomen langlopende geldleningen Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven EMU saldo IV-3 Lasten IV-3 Baten

172 173 174 181 182 183 191 192 193

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

2

JAARVERSLAG

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

3

Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2024. Deze jaarstukken zijn gebaseerd op de programmabegroting 2024-2027 zoals die door de raad is vastgesteld in november 2023. De jaarstukken ondersteunen de raad in met name de controlerende rol. Positief resultaat Ook dit jaar sluiten we weer af met een positief rekeningresultaat van 4,6 miljoen euro, waarvan 2,4 miljoen op de grondexploitaties. Het resultaat exclusief grondexploitaties, zijnde 2,2 miljoen, is ongeveer gelijk aan het saldo van vorig jaar. Nu is een positief saldo op zich fijn, maar ook nu willen we verklaren waardoor dit is ontstaan. Vorig jaar kondigden we aan dat we een begrotingsscan zouden doen om begrotingsoverschotten door een te conservatieve begrotingsdiscipline te voorkomen. De effecten van die scan zijn voor het grootste deel pas in de jaarrekening van 2025 te verwachten. Neemt niet weg dat we ook nu continu aandacht vragen voor een goede begrotingsdiscipline. Ruim 1,1 miljoen euro van ons resultaat komt vanuit onze regionale partners en heeft een incidenteel karakter. Iets wat erg lastig te voorzien en dus te begroten is. Dat geeft voor ons overigens meteen ook wel de noodzaak aan om de grip op onze verbonden partijen te intensiveren. In onze visie op regionale samenwerking die we in 2024 hebben vastgesteld, staan handvatten om hier invulling aan te geven.

Daarnaast zijn we blij dat ruim € 200.000,- van het saldo wordt veroorzaakt door het succes van het afval scheiden. Een ambitie van het college die ook zijn vruchten afwerpt. Hi5Ambacht Na een intensief traject in nauwe samenwerking met het bestuur, is Hi5Ambacht in 2024 verzelfstandigd. De stichting is per 1 augustus 2024 zelfstandig gaan opereren maar nog steeds nauw verbonden met onze gemeente. De stichting zet haar gewaardeerde werkzaamheden op het gebied van sportieve, culturele en buurtgerichte activiteiten voor onze gemeente met enthousiasme voort. Cascade In het kader van de revitalisering van Cascade hebben we in 2024 belangrijke stappen gezet. Zo heeft de gemeenteraad begin 2024 het Voorlopig Ontwerp (VO) vastgesteld, waarna het Definitief Ontwerp is opgesteld en de aanbestedingsprocedure van start is gegaan.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

4

Woonzorgvisie In de vorming van een woonzorgvisie hebben we gezien dat het traject langer duurt dan oorspronkelijk voorzien. Wij hebben in 2024 extra geïnvesteerd in de bepaling van essentiële definities met onze samenwerkingspartners. Door deze extra stap te nemen, hebben wij het zorggeschikte woningaanbod beter in beeld gekregen. Tegelijkertijd hebben wij in 2024 wel een woonzorganalyse opgesteld en gedeeld met de raad. Gezond, schoon en voldoende drinkwater Door alle veranderingen in het klimaat speelt water een steeds belangrijkere rol in onze leefomgeving. We moeten daarnaast blijven zorgen voor schoon water en een goede riolering. Om dit te realiseren, is het Water- en Rioleringsprogramma vastgesteld. Hiermee zorgen we onder andere voor de vervanging van verouderde riolen en een klimaatrobuuste leefomgeving. Nieuw hondenbeleid In 2024 heeft de raad nieuw Hondenbeleid vastgesteld. Met het opstellen van dit plan hebben we gebruik gemaakt van waardevolle informatie van onze inwoners. Met dit nieuwe beleid zorgen we voor goede voorzieningen – zoals losloopgebieden - voor de honden in onze gemeente én hebben we duidelijkere regels vastgesteld voor hondenbezitters. Extra bomen en groen voor een gezondere leefomgeving In 2024 is het Groenbeleidsplan vastgesteld. We hebben hierin vastgelegd dat we de komende jaren gaan investeren in het groen in onze gemeente.

We zorgen voor extra groen, 250 extra bomen en natuurvriendelijke oevers. Met dit plan bevorderen we de beeldkwaliteit, duurzaamheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie in onze gemeente. De hoeveelheid restafval is fors afgenomen Sinds 1 januari 2024 kennen we in onze gemeente een recycletarief. We zagen in het afgelopen jaar een enorm positief effect van dit tarief op de afvalscheiding. Er wordt veel meer herbruikbare grondstof ingezameld. De hoeveelheid restafval is bijna gehalveerd ten opzichte van 2023. Nieuwe frisse scholen Met het IHP zijn we inmiddels ook op stoom gekomen. In 2024 zijn de SOL Admiraal en de Stadhouder Willem III opgeleverd. Tevens zijn de voorbereidingen voor de nieuwbouw van de Klimboom en de Meander gestart.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

5

Financieel perspectief Wij sluiten het boekjaar 2024 af met een positief eindsaldo van € 4,6 miljoen, waarvan € 2,4 miljoen resultaat op de grondexploitaties. Dit is als volgt verdeeld over de programma's: - programma 1: Sociaal, Welzijn en Educatie - € 0,9 miljoen voordelig - programma 2: Ruimtelijke ordening, economie en wonen - € 3,8 miljoen voordelig, waarvan € 2,4 miljoen voordelig resultaat op de grondexploitaties - programma 3: Buitenruimte - € 0,8 miljoen voordelig - programma 4: Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen - € 0,9 miljoen nadelig In het algemeen laten alle programma's verschillen zien op de doorberekende salariskosten en kapitaallasten op taakvelden. Per saldo is dit neutraal met het taakveld overhead en treasury. De grootste afwijkingen op programma 1 zijn op de onderdelen GR Sociaal, Serviceorganisatie Jeugd, Bescherm wonen en de zogenaamde 'bruidsschat' scholencluster Druivengaarde. In programma 2 zijn voornamelijk afwijkingen te zien die al bekend waren in de 2e bestuursrapportage; resterend budget op realisatie huisartsenvoorziening ZuidwendeZuid, opstellen omgevingsplan, opgave duurzaamheid en actieplan lokale economie. Deze budgetten worden, conform besluit 2e bestuursrapportage, overgeheveld naar 2025. Daarnaast komt het voordelig resultaat op de exploitatie van de grondexploitaties tot uitdrukking in programma 2.

Een aantal werkzaamheden voor onderhoud groen uit programma 3 worden in 2025 uitgevoerd. Daarnaast is er een voordeel op riolering en op afval, waarvan een deel wordt overgeheveld naar 2025 (conform besluit 2e bestuursrapportage). In programma 4 zijn de besloten budgetoverhevelingen in de 2e bestuursrapportage verwerkt, die een nadeel veroorzaken. Daarnaast is er een nadeel door een dotatie aan de voorziening pensioen (voormalige) wethouders. Hogere OZB opbrengsten veroorzaken de grootste positieve afwijking. Voor een nadere toelichting op de afwijkingen, verwijzen we naar de financiële overzichten per programma in het jaarverslag.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

6

INFOGRAPHIC - Jaarrekening 2024 LASTEN

2023

Sociaal, Welzijn en Educatie

2024 per inwoner

(x 1.000)

(x 1.000)

50.415

52.645

1.602

44%

Onderwijs, Sport, Cultuur, Recreatie, Inkomensregelingen, WMO, Jeugdzorg

Ruimtelijke ordening, economie en wonen

5.337

6.632

202

5%

15.371

16.289

496

13%

16.919

17.583

535

15%

Economie, bedrijvenloket, milieu, ruimtelijke ordening, wonen en bouwen

Buitenruimte

Openbare orde, brandweer, bestuur en overhead, burgerzaken, treasury

Grondbedrijf

13.021

16.918

515

Storting reserves

5%

44% 15%

3.319

6.276

191

5%

Saldo

2.153

4.656

142

4%

106.535

120.999

3.681

100%

-

Aandeel Samenwerkingsverbanden

Grondbedrijf

14%

Storting reserves

KENGETALLEN

Buitenruimte

14%

De Volgerlanden, Ambachtsezoom en Centrumgebied

Totaal

Ruimtelijke ordening, economie en wonen

Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

Verkeer en vervoer, openbaar groen, riolering, afval, begraafplaats

Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

L ASTEN Sociaal, Welzijn en Educatie

13%

5%

-

2023

2024 per inwoner

(x 1.000)

(x 1.000)

35.962

38.022

2.247

56.558 94.501 81.501 33% 37%

3.343

31%

GR Drechtsteden, Dienst Jeugd & Gezondheid, Veiligheidsregio, OZHZ

Eigen Vermogen per 31 dec

49.838

Materiële vaste activa per 31 dec

87.342

Langlopende schulden per 31 dec Solvabiliteit (eigen vermogen / balanstotaal)

76.959

Grondexploitaties (boekwaarde / totale baten exploitatie excl reserves)

29% 50%

aantal inwoners per 31 dec

32.702

aantal woningen per 31 dec formatie (incl. griffie)

12.870 97,7

perc. ziekteverzuim

3,9%

perc. opleidingskosten t.o.v. loonsom

2,3%

BATEN

2023

Lokale belastingen en heffingen

5.586 4.817

32.868 13.008 100,0 3,4% 2,0% 2024 per inwoner

(x 1.000)

(x 1.000)

16.551

18.965

BATEN

577

16%

o.a. 7.024 OZB, 4.679 afval en 2.619 Riool

Rijksbijdragen

Lokale belastingen en heffingen Rijksbijdragen

68.945

73.533

2.237

61%

Algemene uitkering en bijstand (en oekraïne)

Grondbedrijf Overige inkomsten Beschikking over reserves (excl saldo)

Grondbedrijf

12.652

19.351

589

16%

Overige inkomsten

4.333

4.937

150

4%

4.054

4.213

128

3%

106.535

120.999

3.681

100%

4% 3%

16%

16%

o.a. verkoop overige gronden, verhuur en dividend

Beschikking over reserves (excl saldo)

Totaal

TARIEVEN

-

-

2023

2024

Rioolheffing Woningeigenaar

138,38

Meerpersoonshuishoudens

63,84

Eenpersoonhuishoudens

31,92

149,45 68,88 34,44

61%

BELAST I NGEN EN HEFFI NGEN O.Z.B.

Afvalstoffenheffing

Afval

Riool

2619

Meerpersoonshuishoudens (vaste tarief)

404,16

Eenpersoonhuishoudens (vaste tarief)

288,96

368,98 254,58

7024

Afval variabele tarieven Ontgrendeling 30 liter

nvt

Ontgrendeling 60 liter

nvt

Minicontainer 140 liter

nvt

Minicontainer 240 liter

nvt

1,25 2,50 5,85 10,00

4679

Hondenbelasting Eerste hond

134,76

Volgende honden

134,76

145,44 145,44

96%

98%

Belastingcapaciteit

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

7

I - Programmaverantwoording

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

8

Programma 1 Sociaal, Welzijn en Educatie Algemeen - Accommodatiebeleid We zijn in oktober 2024 gestart met het actualiseren van het accommodatiebeleid. Ook zijn we in 2024 begonnen met het opstellen van de Sportvisie. De inzichten uit de Sportvisie nemen we mee in de actualisering van de Nota Accommodatiebeleid. - Cultuureducatie en -participatie In 2024 hebben we de nota ´Samen voor Cultuur´ geschreven en besproken met onze cultuurpartners Hi5Ambacht, Cascade, Historisch Genootschap en de Ambachtse Muziekschool. Ook heeft het Kunstgebouw een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de Nota en inzicht in de verschillende doelgroepen. De nota is op 3 februari 2025 vastgesteld door de raad. - Dementie De ouderenadviseur van Sophia Sociaal Team heeft zich ingezet voor zowel individuele hulpvragen als ook op het geven van voorlichting en informatie. Dit doet zij o.a. door het organiseren van "geheugensteun" bijeenkomsten en spreekuren op locatie in de Voorn. De samenwerking met o.a. De Blije Borgh en Alzheimer Nederland wordt versterkt door regelmatig contact en afstemming over werkzaamheden en acties in onze gemeente. - Eenzaamheid Op verschillende momenten en plaatsen in de gemeente bieden we inwoners de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten. Een voorbeeld hiervan was de Gezond en fitdag in mei waarbij ook een ontbijt is georganiseerd.

Verder zijn er in de gemeente initiatieven voor samen eten en organiseren onze maatschappelijke partners een breed aanbod van activiteiten. - Hi5Ambacht In nauwe samenwerking met het bestuur van Hi5Ambacht en met behulp van adviesbureau Drijver & Partners is Hi5Ambacht in 2024 verzelfstandigd tot een stichting. Vanaf 1 augustus 2024 opereert de stichting zelfstandig en is de directe samenwerking met de gemeente gestart. Tot die tijd fungeerde stichting Fitmakers als werkgever. Met Fitmakers zijn goede afspraken gemaakt over de afwikkeling van de samenwerking. De raad is in dit traject op verschillende manieren meegenomen.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

9

- Integraal huisvestingsplan scholen (IHP) Medio 2024 is de nieuwbouw van de Stadhouder Willem III gerealiseerd. In het nieuwe schooljaar 2024/2025 is de school in gebruik genomen. Verder is in het najaar van 2024 ook de nieuwbouw van SOL Admiraal opgeleverd. De renovatie van de gymzaal is iets later (eind 2024) opgeleverd. Na de vaststelling van het investeringsbudget door de raad in december 2023 voor de bouw van de nieuwe Klimboom vond de aanbesteding begin 2024 plaats. Deze viel hoger uit, waarna partijen een bezuinigingsronde hebben doorgevoerd. In het tweede deel van 2024 hebben partijen de verdere voorbereidingen getroffen, zodat de werkzaamheden in 2025 uitgevoerd kunnen worden. Deze nieuwe school wordt gebouwd in De Volgerlanden, deelgebied De Hofjes, langs de Jacobuslaan. Na een periode van ontwerpen is het voorlopig ontwerp van de nieuwbouw van de Meander aan de Witte de Withstraat aan de gemeente voorgelegd. Maar de calculatie viel hoger uit, waarna er een planaanpassing was om het haalbaar te maken. Verder is het programma aan het eind van 2024 opgehoogd van 8 lokalen naar 9. - Lokale versus regionale zorg In 2024 is de Autipoli doorontwikkeld tot Opvoedondersteuning Pluz. Hiermee is de doelgroep verbreed waardoor meer gezinnen gebruik maken van dit hulpaanbod.

Er is tevens geïnvesteerd in het contact tussen de POH GGZ Jeugd en de GGZ medewerkers in het Sophia Sociaal Team. De ontwikkeling van de jeugdhulpkosten laat zien dat deze preventieve inzet zorgt voor minder doorverwijzingen naar de zorgmarkt, waardoor een besparing wordt gerealiseerd. Eind 2024 heeft de gemeente een start gemaakt met een pilot Jeugdhulp op school (JHOS) en de doorontwikkeling van het Jeugdteam op Locatie (JOL). Door JHOS worden begeleidingsdiensten van jeugdhulp direct beschikbaar gesteld in de school. Hierdoor wordt preventief gewerkt zonder wachtlijst. De verwachting is dat doorverwijzingen naar duurdere vormen van jeugdhulp worden voorkomen. - Multifunctionele ontmoetingsplaats Cascade We hebben de plannen voor revitalisering van het cultureel centrum Cascade uitgewerkt. Samen met Stichting Cascade, de bibliotheek en de gebruikers van het gebouw hebben we het eerder door de raad vastgestelde programma van eisen uitgewerkt in een voorlopig ontwerp(VO). De raad heeft begin 2024 het VO vastgesteld. Vervolgens hebben we in 2024 het VO uitgewerkt in een Definitief Ontwerp en zijn we gestart met de aanbestedingsprocedure voor de revitalisering van Cascade.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

10

- Participatiewet kaders In 2023 zijn we gestart met de herijking van de Participatiewet. Voor de totstandkoming en de uitvoering werken we nauw samen met de Sociale Dienst Drechtsteden(SDD). Het proces vindt plaats in samenwerking met de GR Sociaal en de regionale opgave 'ontwikkeling naar werk'. Het proces loopt gelijktijdig met de landelijke herijking van de 'Participatiewet in balans'. De geplande gedeeltelijke invoeringsdatum is uitgesteld naar 1 juli 2025. Begin 2024 is de raad tijdens een regionale informatieavond geïnformeerd over de stand van zaken rondom de Hervorming van de Participatiewet. Op 12 november 2024 heeft de SDD tijdens een informatieavond met de gemeenteraad nogmaals een toelichting gegeven op de stand van zaken rondom de hervorming van de Participatiewet en de herijking van de regionale uitvoering van de Participatiewet door de SDD. - Preventieplan sociaal domein Het Preventieplan 'De Kracht van Ambacht' is een meerjarig programma voor de periode 2020-2024. Bij de realisatie van de acties en de eindevaluatie werken we samen met maatschappelijke organisaties. Heel 2024 is gewerkt aan de uitvoering van alle acties uit het jaaroverzicht 2024 en de eindevaluatie van het Preventieplan. De eindevaluatie en de voortzetting / borging van de activiteiten uit het Preventieplan is op 3 februari 2025 door de Raad vastgesteld .

- Relatieloket In 2024 heeft het Relatieloket het aanbod uitgebreid. Naast de wekelijkse spreekuren zijn er bijeenkomsten voor relatieversterking gegeven. Deze bijeenkomsten zijn vrij toegankelijk. We merken dat steeds meer inwoners het Relatieloket weten te vinden. - Schuldhulpverlening In 2024 is vooral ingezet op verbetering van het proces van schuldhulpverlening. Er zijn nieuwe werkafspraken gemaakt voor extra nazorg schuldhulpverlening zodat inwoners ruim zes maanden voordat een schuldhulpverleningstraject eindigt, al worden begeleid. Dit doen we in samenwerking tussen de Sociale Dienst Drechtsteden, Sophia Sociaal Team, de financieel adviseur geldzaken en Schuldhulpmaatje. - Sportpark Schildman In 2024 is een langgekoesterde wens van de verenigingen vervuld: de renovatie van kunstgrasveld 6. Het veld is inmiddels door de KNVB goedgekeurd en in gebruik genomen. Ook de achterste trainingsstrook is vernieuwd tot een volwaardig kunstgrasveld met jeugdbelijning. Dit veld vereiste extra ruimte. Na een boomeffect-analyse en ecologisch onderzoek zijn daarvoor bomen gekapt. Na vertraging door vleermuisonderzoek en de aanvraag voor de benodigde vergunningen, is de renovatie eind 2024 zo goed als afgerond.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

11

- Sportvisie In 2024 zijn we met hulp van adviesbureau Synarchis gestart met het traject voor het opstellen van de Sportvisie. Door middel van een deskresearch en een participatietraject met diverse stakeholders, zijn eind 2024 de contouren van de visie opgeleverd. Deze zijn vervolgens uitgezet bij de stakeholders om feedback op te halen, wat moet leiden tot een uiteindelijk breed gedragen stuk. Dit traject loopt in nauwe samenhang met de actualisatie van het Accommodatiebeleid. - Visie op het Baxhuis Het beheer van het Baxhuis is in 2024 belegd bij de Servicegemeente Dordrecht. - Vrijwilligersbeleid In samenwerking met het Ondernemersfonds hebben we in 2024 partijen die werken met vrijwilligers binnen onze gemeente, uitgenodigd om mee te denken over het thema vrijwillige inzet. En over de mogelijkheden om meer vrijwilligers te werven. Dat heeft geleid tot afspraken met onze partners en het Ondernemersfonds over de organisatie van een congres om informatie over dit onderwerp op te halen, te delen en vervolgacties samen te stellen. - Vroeg erop af aanpak De Vroeg erop af aanpak bij schuldenproblematiek is erop gericht om mensen die in armoede dreigen te raken zo vroeg mogelijk te helpen, om te voorkomen dat ze ernstige schulden krijgen of uit hun woning worden gezet.

Bij de totstandkoming van afspraken zijn het Sophia Sociaal Team, de Sociale Dienst Drechtsteden en de financieel adviseur geldzaken betrokken. De huidige aanpak Vroeg erop af is in 2024 regionaal geëvalueerd. Op basis daarvan is regionaal een traject gestart om tot een verbetering te komen van de registratie van schulden, het beheer en de rolduiding tussen Sociale Dienst Drechtsteden en de gemeenten. Dit loopt in 2025 door en wordt onderdeel van het nieuwe regionale en lokale beleidsplan schuldhulpverlening. - Wmo-kaders In oktober 2023 heeft de gemeenteraad de herijkte verordening Maatschappelijke Ondersteuning vastgesteld. In 2024 is een spreekuur van klantcontact van de Sociale Dienst Drechtsteden in Huiskamer van de Wijk Wielstaete gestart. Samen met Sophia Sociaal Team is gekeken hoe de samenwerking tussen Sophia Sociaal Team en de Sociale Dienst Drechtsteden kan worden vormgegeven. Tenslotte is in 2024 regionaal gestart met het project Powerful Ageing voor inwoners, die een beroep willen doen op huishoudelijke ondersteuning.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

12

- Woonzorgvisie & Beleid rondom ouderen We hebben in 2024 een woonzorganalyse opgesteld en gedeeld met de raad. Deze woonzorganalyse is uitgevoerd in samenwerking met betrokken stakeholders. Het traject heeft langer geduurd dan oorspronkelijk was voorzien. Dit komt omdat we samen met de stakeholders extra tijd hebben gestopt in het bepalen van de definities. Het resultaat is dat de definities nu duidelijker zijn geformuleerd en het zorggeschikte woningaanbod nog beter in beeld is gebracht. Eind 2024 is een start gemaakt met het opstellen van de uiteindelijke woonzorgvisie. Deze leggen we medio 2025 aan de raad voor. - Zwembad In 2024 heeft Sportfondsen een voorlichting gegeven aan de raadscommissie over de openingstijden en personeelsbezetting. Door tegenvallende bezoekersaantallen en stijgende kosten is het voor Sportfondsen een uitdaging om de begroting rond te krijgen. Om het ontstane exploitatietekort aan te pakken is ervoor gekozen enkele openingstijden van het buitenbad aan te passen en de abonnementsprijzen hierop naar beneden aan te passen. Sportfondsen sluit hierbij zoveel mogelijk aan bij de wensen en ervaringen van de bezoekers. - 0-100 team Met het Sophia Sociaal Team is in 2024 een intensief traject gestart om te komen tot een uitgewerkte opdracht (verwerkt in een subsidie) die toekomstbestendig is.

Dit traject resulteerde in een aanscherping van de opdracht van het Sophia Sociaal Team en een betere aansluiting van de samenstelling van het Sophia Sociaal Team op de ondersteuningsvragen in onze gemeente. De focus ligt op een integrale benadering van vragen van inwoners en een meer groepsgericht aanbod. Tot slot is de aansluiting met de Sociale Dienst Drechtsteden verder versterkt. - Collectie Spoor Een besluit over de herbestemming van de voorwerpen uit de collectie Spoor die niet zijn ondergebracht bij het Historisch Genootschap, de gemeente en het regionaal archief te Eindhoven. Dit besluit is om capaciteitsredenen niet uitgevoerd in 2024. - Maatschappelijke begeleiding Statushouders Voor de uitvoering van de Wet inburgering 2021 werkten we in 2024 nauw samen met de Sociale Dienst Drechtsteden, VluchtelingenWerk Nederland, Hi5Ambacht en het Sophia Sociaal Team. Dit heeft geleid tot het opzetten van nieuwe initiatieven en het voortzetten van succesvolle projecten, zoals de participatiecoach statushouders en de sportlessen voor vrouwen. Omdat statushouders een groeiend percentage van het bijstandsbestand vormen, zijn we een pilot gestart om hun afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen.

Deze pilot, genaamd 'participatiecoach statushouders', wordt uitgevoerd in samenwerking met VluchtelingenWerk en heeft in 2024 vier statushouders naar regulier werk begeleid en tien naar vrijwilligerswerk. Naast werkbegeleiding richt de participatiecoach zich ook op bredere maatschappelijke deelname, zoals het vinden van vrijwilligerswerk en het volgen van cursussen.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

13

Met het oog op de brede ontwikkeling van statushouders hebben we, na een succesvolle evaluatie, de sportlessen voor vrouwen voortgezet. De voorgenomen ‘’Welcome-app’’ is niet gerealiseerd. Wel is aandacht besteed aan de toegankelijkheid van informatie voor statushouders in een brede zin. - Nota Mantelzorgbeleid Op basis van een evaluatie is de huidige Nota Mantelzorg in 2023 herzien en door de gemeenteraad vastgesteld. We werkten in 2024 samen met diverse maatschappelijke partners voor de uitvoering van dit beleid. Aandachtspunt bij de uitvoering is dat er nog geen passend en betaalbaar alternatief is gevonden voor de intramurale respijtzorgmogelijkheid bij De Blije Borgh. In het kader van de rechtmatigheid zijn we in 2024 gestopt met de inkoop van de VVV-bonnen. Dit is verder gegaan via een subsidie aan stichting De Sociale Basis. Tevens heeft een eerste verkenning plaatsgevonden voor het opzetten van een Odensehuis in Hendrik- Ido-Ambacht. - Overdracht participatieplekken Sinds 1 januari 2022 zijn gemeenten lokaal verantwoordelijk voor het aanbieden participatieplekken in het kader van de Participatiewet. In 2023 hebben we hier invulling aan gegeven met de bekostiging van de matchingsunit bij stichting De Hoop en de bekostiging van participatieplekken bij Ambachtse Bedrijven en Kringloopwinkel Hebbes.

In 2024 is in het kader van de doorontwikkeling van de Participatiewet gestart met een pilot Participatiecoach voor statushouders. Dit heeft ertoe geleid dat in 2024 10 statushouder zijn begeleid naar vrijwilligerswerk en 4 statushouders naar gedeeltelijk betaald werk. - Verordening Leerlingenvervoer Eind 2024 is opnieuw aanbesteed op één perceel van het doelgroepenvervoer. Leerlingenvervoer is één van de 3 onderdelen van het doelgroepenvervoer, naast taxivervoer (WMO) en jeugdhulpvervoer. De eerste aanbesteding begin 2024 leverde geen resultaat op, waardoor een nieuwe aanbesteding noodzakelijk was met hogere financiële bandbreedtes. Hierop is wel gereageerd en heeft gunning inmiddels plaatsgevonden waardoor deze partij vanaf het nieuwe schooljaar (september 2025) de uitvoer op dit perceel gaat doen.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

14

Programma 1: Sociaal Welzijn en Educatie Indicatoren jaarrekening 2024

HIA

Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond

2023

HIA

PPD

SLD

ZWD

ALB

DRD

H-G Bron

2024

Toelichting Bij de begroting 2025 presenteren wij de cijfers tot en met 2023.

Basisgegevens Aantal inwoners

32.180

32.695

32.180

26.260

44.865

20.315

122.070

18.760 OCD Buurtmonitor en CBS

Totaal aantal inwoners volgens de Basisregistratie

Aantal woningen

12.615

12.840

14.535

11.310

20.830

8.470

57.320

7.635 OCD Buurtmonitor

Totaal aantal woningen

2,9%

3,0%

Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie

Werk en inkomen Werkloze beroepsbevolking (percentage van de beroepsbevolking)

3,4%

3,2%

3,6%

3,2%

4,0%

2,9% waarstaatjegemeente.nl

Personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)

351 NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

SDD

Instroom personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)

68 NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

SDD

Uitstroom personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)

69 NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

SDD

Saldo van in- en uitstroom bijstand (inwoners 18+)

-1 NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

SDD

Jeugd Jongeren met jeugdhulp zonder verblijf (in % van alle jongeren tot 18 jaar)

Werkloze beroepsbevolking als percentage van de beroepsbevolking.

13,8%

10,6%

11,0%

8,8%

14,0%

12,0%

12,5%

8,6% waarstaatjegemeente.nl

Jongeren met jeugdhulp zonder verblijf betreft hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en voor zover deze in natura is geleverd door de zorgaanbieder (dus exclusief PGB). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft thuis, in het eigen gezin. Of anders gezegd, de jongere slaapt thuis.

Jongeren met jeugdhulp met verblijf (in % van alle jongeren tot 18 jaar)

1,3%

0,9%

2,0%

2,1%

1,9%

2,0%

2,1%

2,2% waarstaatjegemeente.nl

Jongeren met jeugdhulp met verblijf betreft hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft elders. Of anders gezegd, de jongere slaapt formeel niet thuis in het eigen gezin.

Jeugdzorgtrajecten - Jeugdreclassering (% van jongeren 12 tot 23 jaar)

0,2%

NNB

0,3%

NNB

0,2%

NNB

0,4%

NNB waarstaatjegemeente.nl

Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.

Jeugdzorgtrajecten - Jongeren met Jeugdbescherming (in % van alle jongeren tot 18 jaar)

0,5%

0,5%

1,2%

1,1%

1,3%

0,7%

1,1%

0,8% waarstaatjegemeente.nl

Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’.

55

55

75

90

81

66

80

62 waarstaatjegemeente.nl

Ondersteuning binnen het kader van de Wmo geleverd in de vorm van een product of dienst die is afgestemd op de wensen, persoonskenmerken, mogelijkheden en behoeften van een individu.

Clienttevredenheid Wmo (2020) Kwaliteit van de ondersteuning

82%

82%

84%

84%

80%

83%

80%

84% CEO 2023

Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed'.

Resultaat van de ondersteuning

78%

78%

81%

79%

76%

76%

79%

78% CEO 2023

Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Door de ondersteuning die krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil'.

Wmo Clienten met een maatwerkarrangement Wmo (per 1.000 inwoners doelgroep)

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

15

Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000

1 - Sociaal, Welzijn en Eduactie

Primaire begroting

Begroting t/m wijz. raad december

Taakveld Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorziening Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal

Lasten 244 1.370 2.568 1.394 1.120 1.122 663 716 2.761 2.774 8.046 1.253 1.213 1.535 2.094 1.981 1.093 51 -309 2.086 257 815 15 715 337 1.343 2.404 906 143 -600 50 530 46 2.175 42.912

Baten -79 -910 -20 -788 -422 -690 -1 -5.550 -197 -8.657

Saldo 244 1.290 1.659 1.374 332 701 663 716 2.071 2.773 2.496 1.253 1.213 1.535 2.094 1.981 1.093 51 -309 2.086 257 815 15 715 337 1.343 2.404 906 143 -600 50 530 46 1.978 34.255

Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Eerste Burap 2024 Resultaatbestemming jaarrekening 2023 Tweede Burap 2024 Diversen Saldo begrotingswijzigingen

1.131 40 8.388 336 9.895

-140 0 -7.915 -23 -8.078

991 40 473 313 1.817

Jaarstukken 2024

Lasten 254 1.427 2.589 1.499 1.336 1.150 702 686 10.451 2.911 8.751 1.323 1.282 1.467 2.425 2.061 1.171 68 -64 1.525 387 870 15 73 258 1.556 3.130 1.206 -1.035 645 390 37 2.259 52.807

Hendrik-Ido-Ambacht

Baten -79 -909 -23 -945 -470 -52 -8.005 -7 -6.016 -56 -173 -16.735

Saldo 254 1.348 1.680 1.476 392 681 649 686 2.446 2.904 2.735 1.323 1.282 1.467 2.425 2.061 1.171 68 -64 1.525 387 870 15 73 258 1.556 3.074 1.206 -1.035 645 390 37 2.086 36.072

Lasten 251 1.831 2.488 1.494 1.311 1.105 673 653 10.717 2.700 8.997 1.403 1.197 1.471 2.675 1.963 1.018 67 -64 1.692 253 745 54 106 225 1.455 3.341 975 -1.448 562 347 52 2.338 52.646

Werkelijk

Resultaat

Baten -36 -870 -24 -948 -455 -31 -8.378 -114 -6.377 -47 -183 -17.462

Saldo Saldo W-B 251 -3 1.795 448 1.618 -62 1.470 -6 363 -28 649 -31 642 -7 653 -34 2.340 -106 2.587 -318 2.620 -115 1.403 80 1.197 -85 1.471 3 2.675 250 1.963 -98 1.018 -153 67 -1 -64 0 1.692 167 253 -135 745 -125 54 39 106 33 225 -33 1.455 -102 3.294 221 975 -231 -1.448 -413 562 -83 347 -43 52 15 2.155 69 35.184 -888

16

Wat heeft het gekost ? (vervolg) Bedragen x € 1.000

1 - Sociaal, Welzijn en Eduactie Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorziening Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal

Begroot 254 1.427 2.589 1.499 1.336 1.150 702 686 10.451 2.911 8.751 1.323 1.282 1.467 2.425 2.061 1.171 68 -64 1.525 387 870 15 73 258 1.556 3.130 1.206 -1.035 645 390 37 2.259 52.807

Werkelijk 251 1.831 2.488 1.494 1.311 1.105 673 653 10.717 2.700 8.997 1.403 1.197 1.471 2.675 1.963 1.018 67 -64 1.692 253 745 54 106 225 1.455 3.341 975 -1.448 562 347 52 2.338 52.646

Saldo -3 404 -101 -5 -25 -46 -29 -34 266 -211 246 80 -85 3 250 -98 -153 -1 0 167 -135 -125 39 33 -33 -102 211 -231 -413 -83 -43 15 79 -161

Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorziening Inkomensregelingen Volksgezondheid Totaal

Begroot -79 -909 -23 -945 -470 -52 -56 -8.005 -7 -6.016 -173 -16.735

Werkelijk -36 -870 -24 -948 -455 -31 -47 -8.378 -114 -6.377 -183 -17.462

Saldo 43 39 -1 -3 14 22 9 -373 -107 -361 -10 -727

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

17

Wat heeft het gekost? - Toelichting Conform de financiële verordening 2024 worden afwijkingen vanaf € 50.000 nader toegelicht. Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie Bereikbaarheid Sophia Sociaal Team Tot aan 2024 werd de bereikbaarheid van het Sophia Sociaal Team apart bekostigd (buiten de structurele subsidie om). Er werd voor de bereikbaarheid gebruik gemaakt van tijdelijke krachten en vrijwilligers. In 2024 is ervoor gekozen de bereikbaarheid onder te brengen bij het servicebureau van Stichting De Sociale Basis. Deze bereikbaarheid is uitgebreider en het servicebureau wordt bemenst door professionals. De kosten hiervoor zijn geland in de structurele subsidie. Dit resulteert in een voordeel van € 56.000. Preventieplan Voor de acties 2024 uit het Preventieplan is totaal € 341.500 beschikbaar gesteld, waarvan € 315.000 vanuit de reserve sociaal domein. Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 is € 50.000 (terug) gestort in de reserve sociaal domein, omdat een aantal acties niet waren doorgegaan. De kosten van de acties die in 2024 zijn uitgevoerd bedragen totaal € 272.000. Hiervan kon € 20.000 ten laste van de Brede SPUK-regeling en € 47.000 ten laste van de regeling SPUK-IZA worden gebracht. Het restant van de kosten, een bedrag van € 205.000, is ten laste van de beschikbaar gestelde middelen gekomen.

Als gevolg van lagere uitgaven op de individuele maatregelen en de eindevaluatie resteert een voordelig saldo van € 87.000. Omdat de reserve sociaal domein is opgeheven, wordt dit voordeel niet (terug) gestort in de reserve sociaal domein, maar valt dit vrij ten gunste van de algemene middelen. Bruidsschat scholencluster Druivengaarde In 2024 is overeenstemming bereikt over de verdeling van de 'bruidsschat' en de afhandeling van de constructiefout. De 'bruidsschat' is een verrekening van de onderhoudsreserve tussen de betrokken schoolbesturen vanwege het vertrek van twee scholen: de Koningin Wilhelminaschool (2020) en De Klimboom (2025), waarbij de vertrekkende scholen (VVOGG en Nestas) en de achterblijvende scholen (PIT en SOL) verschillende standpunten hadden. Voor de gemeente bedraagt het aandeel hierin totaal € 226.000, waarbij ook rekening is gehouden met vergoedingen, die door de schoolbesturen aan onderwijshuisvesting zijn betaald. Met deze overeenstemming kan het complex conform artikel 103 lid 2 van WPO worden overgedragen aan de schoolbesturen. Bij de jaarstukken 2023 is een bedrag van € 20.000 overgeheveld naar 2024 voor de renovatie van het dak van scholencluster Druivengaarde. In 2024 was hiervoor ook € 20.000 begroot. Per saldo een nadeel van € 186.000.

Vaststelling subsidie peuterplaatsen 2023 De subsidies 2023 voor peuterplaatsen zijn voor een bedrag van totaal € 55.000 lager vastgesteld. De aanvraag tot vaststelling die de kinderopvanghouders hebben gedaan, lag hiermee een stuk lager dan de subsidieaanvraag.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

18

Beschermd wonen en opvang Over 2024 is een (voorlopige) afrekening ontvangen voor de uitvoering van beschermd wonen en opvang. In totaal is er € 1.024.000 terug te ontvangen (Dordrecht is centrumgemeente). Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 hadden wij, op basis van de geactualiseerde begroting voor beschermd wonen en opvang, het voordeel bijgesteld (afgeraamd) tot € 455.000 terug te ontvangen. Daarnaast is de definitieve afrekening over 2023 € 77.000 lager uitgevallen. Per saldo een voordeel van € 492.000. SOJ Bij de serviceorganisatie Jeugd hebben we ten opzichte van het begrote bedrag een voordeel van € 197.000. De komt hoofdzakelijk doordat serviceorganisatie Jeugd in het kader van het woonplaatsbeginsel een bedrag van € 142.000 heeft kunnen terugvorderen. GR Sociaal De bijdrage aan de GR Sociaal heeft in 2024 ten opzichte van de voorjaarsbrief een hogere bijdrage € 447.000. Dit wordt als volgt veroorzaakt • Nadeel bij de inkomensondersteuning van € 412.000 • Nadeel op het minimabeleid van € 48.000 • Nadeel op toeslagenaffaire van € 56.000 • Nadeel van € 88.000 op Drechtwerk. • Voordeel van € 24.000 op het programma Participatie • Nadeel op WMO hulp bij het huishouden van € 252.000 • Voordeel van € 31.000 op WMO hulpmiddelen • Nadeel van € 57.000 op WMO vervoer • Voordeel van € 220.000 op WMO Begeleiding en Kortdurend verblijf • Voordeel van € 44.000 op treasury.

• Voordeel van € 141.000 op de apparaatslasten. Tegenover de extra uitgaven voor inkomensondersteuning staan extra middelen, € 362.000, vanuit het Rijk (BUIG). Voor de toeslagenaffaire hebben we vorig jaar een reserve gevormd. Ondersteuning gedupeerden toeslagenaffaire De uitvoeringskosten voor de hulp aan de gedupeerden van de toeslagenaffaire via de bijdrage aan de GR Sociaal laat een nadeel zien van € 56.000. Deze extra uitgaven worden gedekt door de specifieke uitkering die de gemeente hiervoor ontvangt. Per saldo een voordeel van € 58.000. Omdat dit bedrag geen ontvangen voorschot betreft (de gemeente hoeft dit bedrag niet aan het Rijk terug te betalen), is dit bedrag in 2024 als bate verantwoord. Voorgesteld wordt om dit bedrag te storten in de bestemmingsreserve toeslagenaffaire ter dekking van de uitvoeringskosten van de GR Sociaal in 2025 en verder.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

19

Afronden sportvisie en nota accommodatiebeleid Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 is besloten om maximaal € 40.000 over te hevelen naar 2025. Het restantbudget per 31 december 2024 bedraagt € 7.200. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2025. Aanpak schulden Bij de 2e Bestuursrapportage 2024 is besloten om maximaal € 40.000 over te hevelen naar 2025. Dit is ook het restantbudget per 31 december 2024. Het bedrag van € 40.000 wordt overgeheveld naar 2025. Woonzorgvisie Het traject van de woonzorganalyse en woonzorgvisie is in het najaar van 2023 opgestart, maar in 2024 nog niet afgerond. Van het beschikbaar gestelde budget van € 50.000 is daardoor een bedrag van € 35.000 nog niet uitgegeven.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

20

Wat heeft het gekost? Uitgaven 2024 Programma Uitgaven

95-01 U

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal

Totaal 1.977 9.679 2.027 8.584 30.191 188 52.646

Sociaal, Welzijn en Educatie

0%

4% 19%

4%

Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten

57%

Verbonden Partijen Voorzieningen 16%

Inkomsten 2024 Programma Inkomsten

95-01 I

Realisatie. HI-Ambacht Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Eindtotaal

Totaal 1.904 15.489 68 17.462

Sociaal, Welzijn en Educatie

0%

11%

Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten

89%

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

21

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Algemeen - Actieplan lokale economie Een sterke lokale economie is belangrijk voor de werkgelegenheid. In onze gemeente werken veel ondernemers aan hun toekomst en aan de toekomst van Hendrik-Ido-Ambacht. Wij zorgen voor een goed en warm contact met onze ondernemers en zetten in op samenwerking met en ontwikkelkansen voor het bedrijfsleven. Samen met de ondernemers werken we aan het Actieplan Lokale Economie met de vier thema's lokaal, sociaal, duurzaam en innovatief ondernemen. In 2024 is er onder ander ingezet op: Lokaal ondernemen: • Om erachter te komen hoe de ondernemers het gemeentelijk beleid en de dienstverlening ervaren is in oktober een ondernemerspeiling uitgezet. De resultaten zijn verwerkt in een uit te voeren actieplan. • Het Ondernemersfonds is na drie jaar geëvalueerd. Naar aanleiding daarvan heeft de gemeenteraad besloten het Ondernemersfonds voor onbepaalde tijd voort te zetten. • In het kader van het thema veilig ondernemen zijn verschillende gesprekken georganiseerd met ondernemers en het Platform Veilig Ondernemen. Sociaal ondernemen: • Dit jaar stonden we in de Week van de ondernemer vooral stil bij sociaal ondernemen met een hart. Door kansen te bieden aan mensen met afstand tot de arbeidsmarkt of maatschappelijke projecten te ondersteunen, maken ondernemers impact en zorgen zij voor verbinding.

Tijdens een thema-ochtend "sociaal ondernemer: Hart aan het werk", georganiseerd op de COA-boot, zijn inspirerende ondernemersverhalen met elkaar gedeeld. • In de Week van de ondernemer zijn ondernemers bedankt met een "hart aan het werk" kaart. Duurzaam ondernemen: • Netwerk Recycling heeft een duurzame bedrijvenroute georganiseerd. • In samenwerking met de ondernemers op bedrijventerrein de Sandeling is een kerngroep en het project revitaliseren en verduurzamen de Sandeling gestart. • Een informatieve film over netcongestie. • Deelname aan de innovatietafel Energie vanuit regio Drechtsteden. Innovatief ondernemen: • We organiseerden een Technische onderwijsroute waaraan 18 Ambachtse bedrijven deelnamen. • De energiecoöperatie Ambachtsezoom is opgericht.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

22

- Bedrijventerreinen Project Revitaliseren en Verduurzamen van De Sandeling . Het project revitalisering en verduurzaming van De Sandeling is net voor de zomer van 2024 gestart. Het Kernteam kwam drie keer bijeen om de knelpunten en de kansen in beeld te brengen. Op dit moment werkt dit team de drie maatregelenscenario's uit, visualiseert ze en berekent ze financieel door. Als vervolg worden deze uitkomsten in een plenaire bijeenkomst besproken om te kijken in hoeverre een van de scenario's haalbaar is. Vier bedrijven op de Sandeling meldden zich in 2024 aan voor de Groene Gevelactie en krijgen een groene gevel aangelegd. Parkmanagement is vanuit de ondernemers opgestart voor de Sandeling. Ambachtsezoom • Eind 2024 is de stand van zaken van uitgeefbare kavels op Bedrijvenpark Ambachtsezoom: • 84% is verkocht = 43 kavels • 15% is gereserveerd/ optie = 12 kavels • 1% is beschikbaar = 1 kavel • Energiecoöperatie Ambachtsezoom is in 2024 opgericht Antoniapolder Plus Er zijn korte lijnen met het trekkingsbestuur van dit bedrijventerrein. Er zijn geen vrij uit te geven kavels meer beschikbaar. - Bouwen We blijven ons inzetten en onze verantwoordelijkheid nemen in de woningbouw. Dat doen we met de laatste fase van de wijk De Volgerlanden, De Noordoevers, het centrum en op een aantal (voormalige) schoollocaties.

Eventuele hoogbouw moet passend zijn bij de omgeving en is maximaal zes lagen hoog. De ontwikkeling van woningen doen we in samenwerking met marktpartijen. Inmiddels is het bestemmingsplan en de omgevingsvergunning voor de 1e fase van Noordoevers onherroepelijk. Dit betekent dat, mits de verkoop goed verloopt, de 175 woningen uit deze fase de komende jaren gefaseerd gebouwd gaan worden. In 2024 zijn er in de Volgerlanden 19 woningen opgeleverd. De Volgerlanden stond in het teken van het afronden van de bebouwing in het dorpje De Straatjes. Hierin zijn de laatste 5 projectmatige woningen opgeleverd en 11 woningen op zelfbouwkavels. Daarbuiten zijn in De Volgerlanden 3 zelfbouwwoningen opgeleverd; een zelfbouwkavel in De Laantjes, een zelfbouwkavel in De Erfjes en de zelfbouwkavel 'Onder de Perenboom' in Volgerlanden West. In de Oranjebuurt zijn er 93 woningen opgeleverd; 17 eengezinswoningen, 59 appartementen en 17 levensloopbestendig. De laatste woningen van dit project, 23 eengezinswoningen, worden in maart 2025 opgeleverd. - Corporatiewoningen We voeren een aantal keer per jaar gesprekken met corporaties. Samen kijken we naar mogelijkheden wat betreft de woningvoorraad en herstructurering. Als er mogelijkheden zijn, starten we samen met de corporaties een project. We betrekken de raad voordat besluitvorming plaatsvindt.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

23

- Detailhandelsvisie De aanbevelingen uit de Detailhandelsvisie zijn nog niet allemaal afgerond. We blijven hier aandacht voor vragen. We willen onze winkelcentra aantrekkelijk houden, in de brede zin van het woord, onder andere door het Actieplan Lokale Economie uit te voeren. Op basis van de quick scans, die in samenwerking met Provincie Zuid-Holland zijn uitgevoerd, zijn de kansen, ontwikkelpunten, sterkte en zwaktes voor de winkelcentra inzichtelijk gemaakt. In 2024 zijn we in gesprek gegaan met de vastgoedeigenaren en winkeliers van De Schoof en Louwersplein om deze punten gezamenlijk te bespreken en waar nodig acties aan te verbinden. Winkelcentrum Hoogambacht volgt in 2025. - Doelgroepen woningbouw Bij de start van nieuwe woningbouwprojecten hebben we speciale aandacht voor jongeren en senioren. Waar mogelijk proberen we voor doorstroming te zorgen door afspraken te maken met ontwikkelaars over de toewijzing van woningen aan inwoners uit de gemeente. Daarnaast spreken we met woningbouwcorporaties af om elkaar op de hoogte te houden van nieuwbouwprojecten, zodat de corporaties extra informatie kunnen geven aan haar huurders over deze projecten. - Groen In 2024 is het nieuwe Groenbeleidsplan vastgesteld, waarmee in beleid is verankerd dat we de komende jaren gaan investeren in het groen van onze gemeente.

Dit doen we door jaarlijks heestervakken te renoveren en bomen te vervangen. Daarnaast geven we aandacht aan klimaatadaptatie, hittestress en biodiversiteit. Dit doen we door functieloze verharding weg te halen, 250 extra bomen te planten op locaties waar ze bijdragen aan het versterken van de biodiversiteit en verkoeling brengen tegen de toenemende opwarming van het stedelijk gebied. Ook verwijderen we beschoeiing en zorgen we dat dieren makkelijker in en uit het water kunnen komen door de aanleg van natuurvriendelijke oevers. - Omgevingsplan We hebben de eerste omgevingsplanwijziging in 2024 voorbereid. Deze omvat de onderwerpen wonen, detailhandel, horeca, maatschappelijk, recreatie, sport en bodemkwaliteit. - Opgave Duurzaamheid De verduurzaming van onze samenleving is een enorme uitdaging. Een uitdaging die we aan moeten gaan. Voor onszelf en voor de nieuwe generaties. Verduurzaming, klimaatadaptatie en energietransitie zijn zeer urgente onderwerpen die onze onverminderde aandacht verdienen. Daarom werken we vanaf 2024 met een programma duurzaamheid 2024-2030. Het programma is langs de volgende lijnen opgezet: • energietransitie en CO2 reductie; • klimaatadaptatie; • biodiversiteit; • grondstoffen en circulariteit; • groen; • duurzame mobiliteit. In 2024 zijn we gestart met de invulling van ons programma duurzaamheid door de uitvoeringsagenda 2024-2025.

Zoals afgesproken hebben we dit verder uitgewerkt in een afzonderlijke paragraaf duurzaamheid. Zie hiervoor verder paragraaf 9.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

24

- Terrassen In 2024 is het DeCentraal Loket (DCL) geïmplementeerd en in gebruik genomen. Hierdoor is het voor initiatiefnemers makkelijker gemaakt om dergelijke aanvragen in te kunnen dienen. - Werken en economie Drechtsteden In Hendrik-Ido-Ambacht staan wij voor een stevige regionale economische samenwerking ter versterking van het regionaal en lokaal economisch systeem. We werken daarom actief samen met de Drechtsteden en regio Zuid Holland-Zuid. Dit doen we door bijvoorbeeld in te zetten op een efficiënte samenwerking met en tussen de regionale instrumenten. Voorbeelden van strategieën en visies: • Regionale Bedrijventerreinenstrategie • Lokale bedrijventerrein gebiedspaspoorten • De regionale kantorenvisie Vanuit Smart Delta Drechtsteden zetten we in op "samen slim vooruit". Dit doen we met elkaar: bedrijven, onderwijs en overheid. Vanuit de Groeiagenda werken we samen aan thema's zoals werklocaties (=bedrijventerreinen), innovatie en Human Capital. - Wonen in de regio De bijdrage van Hendrik-Ido-Ambacht blijft wat betreft de samenwerking in de regio onverminderd. We participeren in het kernteam wonen & volkshuisvesting en ambtelijke overleggen. Dit heeft als doel om bij te dragen aan de ambities uit de Groeiagenda vanuit Ambacht. Dit leidt tot afstemming voor de woningbouwplannen en afstemming met de provincie, zodat ruimtelijke ontwikkelingen (versneld) door kunnen gaan.

Sinds 2024 is het mogelijk om een Starterslening aan te vragen in Hendrik-Ido-Ambacht. Dit is een uitwerking na aanleiding van de informatieavonden van 2023. - Woningen algemeen Op dit moment zijn geen locaties in beeld waar geen permanente woningbouw mogelijk is, waardoor er momenteel geen flexwoningen zijn of op termijn kunnen komen. Lopende grote beleid trajecten - Landschapstafel IJsselmonde / Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde Landschapstafel IJsselmonde: De landschapstafel IJsselmonde is in 2024 bestuurlijk drie keer bijeen geweest. De bijeenkomsten stonden in het teken van Zuid Hollands Programma Landelijk Gebied. Er is gewerkt aan een herijking van de Gebiedsvisie IJsselmonde. Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde (NRIJ): In 2024 heeft de gemeente Barendrecht aangegeven van plan te zijn uit het schap te treden. Er is ook meer duidelijkheid over de bijdrage van de gemeente Rotterdam vanaf het jaar 2026. Rotterdam zal voortaan € 550.000 bijdragen (€ 305.000 minder dan voorheen). De bijdrage van de Provincie wordt gebaseerd op de subsidieregeling “Beheer recreatiegebieden”. NRIJ houdt rekening met een lagere bijdrage. Er is een start gemaakt met de uitvoering van optimalisaties om de (deels) weg gevallen bijdragen van Rotterdam en de Provincie te compenseren.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

25

Programma 2: Ruimtelijke ordening, economie en wonen Indicatoren jaarrekening 2024

Hendrik-IdoAmbacht

Hendrik-IdoAmbacht

Papendrecht

Sliedrecht

Zwijndrecht

Alblasserdam Dordrecht

HardinxveldGiessendam

Bron

Toelichting

Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond

2023

2024

Wonen Koopwoningen (percentage) Huurwoningen corporaties (percentage)

71% 22,5%

71,0% 22,0%

63,0% 28,0%

56,0% 32,0%

55,0% 36,0%

60,0% 33,0%

57,0% 26,0%

63,0% 27,0%

OCD Woonmonitor OCD Woonmonitor

Percentage koopwoningen van de totale woningvoorraad. Percentage huurwoningen van coroporaties van de totale woningvoorraad.

Economie & arbeidsmarkt Banen (aantal banen per 1.000 inwoners 15-74 jr)

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen

442

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

waarstaatjegemeente.nl

Betreft het aantal vervulde posities. Dit zijn fulltimers, parttimers en uitzendkrachten.

Bedrijfsvestigingen (per 1.000 inwoners 15 -74 jr)

108

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

NNB

waarstaatjegemeente.nl

Het aantal vestigingen van bedrijven.

Verkooppunten

57

57

125

132

126

108

728

66

waarstaatjegemeente.nl

Aantal verkooppunten binnen alle brachegroepen, inclusief leegstand. De branchegroepen bestaan uit dagelijks, mode&luxe, vrije tijd, in/om huis, detailhandel overig, transport&brandstof, cultuur&ontspanning, horeca en diensten.

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

26

Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000

2 - Ruimtelijke ordening, economie en wonen

Primaire begroting

Begroting t/m wijz. raad december

Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Lasten 280 575 6.888 108 14 1.335 854 15.072 1.364 26.491

Baten -173 -6.884 -63 -536 -40 -15.062 -1.072 -23.829

Saldo 106 575 4 46 14 800 814 11 292 2.662

Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december Eerste Burap 2024 Resultaatbestemming jaarrekening 2023 Tweede Burap 2024 Diversen Saldo begrotingswijzigingen

1.189 17 1.174 2.827 5.207

-616 0 -1.612 -1.992 -4.220

573 17 -438 835 987

Lasten 1.396 792 10.333 171 8 2.541 1.161 13.607 1.688 31.698

Baten -742 -10.329 -51 -1.215 -18 -13.605 -2.090 -28.049

Saldo 653 792 4 121 8 1.327 1.143 2 -401 3.649

Lasten 1.031 816 4.862 126 1 2.153 919 12.057 1.586 23.550

Werkelijk

Resultaat

Baten -1.398 -4.999 -57 -2 -834 -19 -14.353 -2.104 -23.764

Saldo Saldo W-B -367 -1.020 816 24 -137 -141 68 -52 -0 -9 1.320 -7 900 -243 -2.296 -2.298 -518 -117 -214 -3.863

Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Begroot 1.396 792 10.333 171 8 2.541 1.161 13.607 1.688 31.698

Werkelijk 1.031 816 4.862 126 1 2.153 919 12.057 1.586 23.550

Saldo -364 24 -5.471 -46 -7 -388 -242 -1.550 -102 -8.148

Baten Beheer overige gebouwen en gronden Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Milieubeheer Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Begroot -742 -10.329 -51 -1.215 -18 -13.605 -2.090 -28.049

Werkelijk -1.398 -4.999 -57 -834 -19 -14.353 -2.104 -23.764

Saldo -655 5.330 -7 381 -1 -748 -14 4.285

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

27

Wat heeft het gekost? - Toelichting Conform de financiële verordening 2024 worden afwijkingen vanaf € 50.000 nader toegelicht. Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Omgevingsdienst ZHZ De incidentele onderbesteding in 2024 van € 75.000 is het gevolg van specifieke omstandigheden, zoals een lagere vraag naar vraag gestuurde taken (zoals omgevingsvergunningen en milieucontroles), een ontvangen subsidie en vertragingen in projecten. Grondexploitaties Het saldo wordt veroorzaakt door verschillen tussen geraamde en werkelijke uitgaven en inkomsten binnen de projecten Ambachtsezoom en Waterbusplein. Grondexploitaties hebben veelal een looptijd van meer dan één jaar. Hierdoor kan het voorkomen dat kosten of opbrengsten eerder of later gerealiseerd worden dan aanvankelijk geraamd. Dit hoeft niet direct gevolgen te hebben voor het resultaat van de grondexploitatie. Voor een toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de raadsbehandeling op 2 juni 2025. Grondexploitatie De Volgerlanden Elk jaar wordt de grondexploitatie integraal herzien en vervolgens vastgesteld. De grondexploitatie 2024 dient als uitgangspunt voor de verantwoording. In deze toelichting worden de werkelijke kosten en opbrengsten afgezet tegen de ramingen zoals opgenomen in die grondexploitatie. Tabel Realisatie 2024 Boekwaarde 1-1-2024

Begroting 2024

Werkelijk in 2024

Verschil

Boekwaarde 31-12-2024 66.301.731 92.753.358 3.601.552 7.600.721 35.654.095 35.081.390 5.397.765

KOSTEN Plankosten en VTU Verwervingen Sloop Milieukosten Bouwrijp maken Woonrijp maken Groen/water Openbare verlichting en brandkranen Tijdelijk beheer en onderhoud Verkoopkosten Overige goederen en diensten Financieringslasten Boekwaarde diverse kosten Totaal KOSTEN

64.834.739 92.599.682 3.601.552 7.569.614 34.488.851 34.402.339 5.197.957

1.510.413 300.888 0 681.366 1.998.202 2.131.809 498.811

1.466.992 153.676 0 31.107 1.165.244 679.051 199.808

43.421 147.212 0 650.259 832.958 1.452.758 299.003

2.451.545 1.026.717 370.859 2.354.326 50.836.958 44.108.019 343.843.158

129.932 393.367 0 0 487.083 0 8.131.871

38.715 217.417 1.034 13.000 470.561 0 4.436.605

91.217 2.490.259 175.950 1.244.134 -1.034 371.893 -13.000 2.367.326 16.522 51.307.518 0 44.108.019 3.695.267 348.279.763

OPBRENGSTEN Woningbouw Overige subsidies en bijdragen Overige opbrengsten

207.203.011 59.974.349 4.968.399

4.926.254 8.468.278 0

4.188.032 7.201.447 18.990

738.222 211.391.043 1.266.830 67.175.796 -18.990 4.987.389

Jaarstukken 2024

Hendrik-Ido-Ambacht

28

Bijdrage marktpartijen Boekwaarde diverse opbrengsten Totaal OPBRENGSTEN

10.629.472 16.818.076 299.593.306

208.229 0 13.602.761

238.141 0 11.646.610

-29.911 10.867.613 0 16.818.076 1.956.151 311.239.916

Saldo nominaal

44.249.852

-5.470.890

-7.210.006

1.739.116

37.039.846

Boekwaarde Per 1 januari 2024 had de grondexploitatie De Volgerlanden een boekwaarde van € 44.249.852,-. Voor 2024 stond er € 8,1 miljoen aan kosten en € 13,6 miljoen aan opbrengsten geraamd. In werkelijkheid is er in 2024 € 4,4 miljoen aan kosten en € 11,6 miljoen aan opbrengsten gerealiseerd. De boekwaarde neemt hierdoor met € 7,3 miljoen af tot € 37.039.846,-. Planontwikkelingskosten en VTU (voorbereiding, toezicht en uitvoering) De gerealiseerde plankosten zijn € 43.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de werkwijze van het in De Volgerlanden-Oost toegepaste gescheiden kostenverhaal gewijzigd. De begeleiding van de gemeente en projectontwikkelaars in de nieuwe werkwijze heeft extra inzet van een adviesbureau gevraagd (€ 30.000,-). Voor de aanvraag van verschillende omgevingsvergunningen (voor onder andere de realisatie van de parkeerschuren in De Erfjes-Noord en een perceelbrug) zijn leges betaald die niet geraamd waren (ca. € 20.000,-). Verder bestaan de plankosten uit onder andere budgetten voor personeelsinzet, stedenbouw, planologie, gebiedscommunicatie, landmeten en bestekken & VTU. Deze budgetten zijn geraamd op basis van een inschatting van de benodigde werkzaamheden/producten.

Deze budgetten zijn verdeeld over de resterende looptijd van de grex met als uitgangspunt dat het grootste deel van de budgetten in de eerste paar jaar benodigd is, waarna de jaarbudgetten jaarlijks afnemen. In 2024 is het verbruik van de budgetten voor personeelsinzet (€ 11.000,-), planologie (€ 23.000,-), gebiedscommunicatie (€ 17.000,-), landmeten (€ 42.000,-) lager uitgevallen dan geraamd. Dit betreft voornamelijk een verschuiving van kosten in de tijd. Grondverwerving De gerealiseerde verwervingskosten zijn ca. € 147.000,- lager uitgevallen dan geraamd. De laatste benodigde gronden zijn in 2018 verworven. Onderdeel van de toen gemaakte afspraken was dat de gemeente de eventuele door de verkopende partij geleden belastingschade (naar verwachting ca. € 300.000,-) zou vergoeden. De uiteindelijk belastingschade is uitgekomen op € 154.000,- waarmee de restantraming is komen te vervallen. Milieukosten De gerealiseerde milieukosten zijn ca. € 650.000,- lager uitgevallen dan geraamd. Deze post bestaat voornamelijk uit de kosten voor het afvoeren van (vervuilde) grond en zand. De mate van vervuiling is in grote mate bepalend voor de hoogte van de kosten en wordt geraamd op basis van een ervaringsgetallen. Het is lastig in te schatten wanneer de milieukosten gemaakt worden.